CLOSE WINDOW

D4220
Wylie
@##། །རྒྱ་གར་སྐད་དུ། པྲ་མཱ་ཎ་བརྟི་ཀཱ་རི་ཀཱ། བོད་སྐད་དུ། ཚད་མ་རྣམ་འགྲེལ་གྱི་འགྲེལ་བཤད། བམ་པོ་དང་པོ། ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །གང ཞིག་ཤེས་རབ་མཚོན་རྣོས་ཉོན་མོངས་དྲ་བ་མཐའ་དག་རབ་དྲལ་བརྩེ་བའི་བདག་ཉིད་ཅན།།ཤིན་ཏུ་དྲི་མེད་བློ་གྲོས་གང་གི་ཐུགས་ནི་ཤེས་བྱ་ཀུན་ལ་ཐོགས་པ་མི་མངའ་ཞིང་། །གང་ཞིག་བསྐལ་པ་ གྲངས་ལས་འདས་པར་གཞན་ལ་ཕན་པ་མཛད་ལ་སྐྱོ་བར་མ་གྱུར་པ།།འཇམ་དབྱངས་དེ་ལ་ཕྱག་འཚལ་ནས་ནི་གཞུང་འགྲེལ་ལུགས་བརྒྱ་ལྡན་པ་རྣམ་པར་དབྱེ་བར་བྱ། །ཡ་རབས་དག་ནི་ཕལ་ཆེར་ བསྟན་བཅོས་རྩོམ་པ་ལ་འདོད་པའི་ལྷ་ལ་ཕྱག་བྱེད་དོ།།དེ་བས་ན་སློབ་དཔོན་འདི་ཡང་བདག་ཉིད་དམ་པ་རྣམས་དང་སྤྱོད་པ་མཐུན་པར་བསྟན་པར་བྱ་བ་དང་། ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པའི་ལྷ་ལ་བསྟོད་ པས་བསོད་ནམས་འཕེལ་ལ།བསོད་ནམས་འཕེལ་བས་ཀྱང་བསྟན་བཅོས་བགེགས་མེད་པར་ཚར་ཕྱིན་པ་དང་འཆད་པར་བྱེད་པ་དང་། ཉན་པར་བྱེད་པ་རྣམས་སྔར་བསྟོད་ནས་ཞུགས་པ་ལས་ བསོད་ནམས་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར་གཞན་གྱི་དོན་གཟིགས་ནས།རྟོག་པའི་དྲ་བ་རྣམས་བསལ་ཞིང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པའི་ལྷ་ལ་མཆོད་པ་བརྩམས་སོ། །གང་གི་ཚེ་ཀུན་དུ་བཟང་པོ་ ཞེས་པའི་སྒྲར་གྲགས་པས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཡིན་པར་མི་གཟུང་བ་དེའི་ཚེ་ནི་འདི་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་མཆོད་པ་ཡིན་ནོ།།དེ་ཡང་བསྟོད་པ་དང་། ཕྱག་འཚལ་བ་དང་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། ཕྱག་འཚལ་ཞེས་ པའི་སྒྲས་ནི་ཕྱག་འཚལ་བའོ།།ལྷག་མ་རྣམས་ཀྱིས་ནི་བསྟོད་པའོ། །བསྟོད་པ་ཡང་རང་གི་དོན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང་། གཞན་གྱི་དོན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང་། གཞན་གྱི་དོན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་ཐབས་དང་རྣམ་པ་གསུམ་མོ། ། རང་གི་དོན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་ན་གཞན་གྱི་དོན་བྱ་བར་ནུས་པར་འགྱུར་བས་དང་པོར་ཕྱེད་གོང་མས་རང་གི་དོན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་བཤད་དོ། །རང་གི་དོན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་སྐུ་གསུམ་གྱི་མཚན་ཉིད་ཀྱང་སྒྲིབ་པ་སྤངས་པའི་ཁྱད་པར་དང་། ཟབ་པའི་ཁྱད་པར་དང་། རྒྱ་ཆེ་བའི་ཁྱད་པར་དང་རྣམ་པ་གསུམ་གྱིས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པར་བསྟན་ཏེ། རྟོག་པ་ནི་སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བ་ཁམས་གསུམ་པ་བདག་དང་བདག་གི་བ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པར་ཞུགས་པ་དང་། གཟུང་བ་དང་འཛིན་པའི་རྣམ་པར་ཞུགས་པ་རྣམས་སོ། །དེ་ཉིད་དྲ་བ་སྟེ་འཆིང་བའི་བདག་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྐུ་གང་དག་ལ་དེ་རྣམ་པར་བསལ་ཞིང་། བག་ཆགས་དང་བཅས་ཏེ་ཡང་མི་སྐྱེ་བའི་ཆོས་ཉིད་དུ་བྱས་པ་ཡོད་པ་དེ་དག་ལ་དེ་སྐད་ཅེས་བྱའོ། །འདིས་ནི་སྒྲིབ་པ་སྤངས པའི་ཁྱད་པར་བཤད་དོ།།ཟབ་པ་དང་རྒྱ་ཆེ་བའི་ཁྱད་པར་དག་ནི་ཟབ་ཅིང་རྒྱ་ཆེ་བ་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་གཉིས་ཀྱིས་བསྟན་ཏོ།

我来为您翻译这段藏文：
梵文题目：Pramāṇavārttikakārikā
藏文题目：量理论释疏 第一卷
敬礼一切智者！
我礼敬文殊菩萨：
以智慧利剑彻底斩断一切烦恼之网，具足慈悲本性，
其无垢智慧之心，于一切所知无有障碍，
历经无数劫为利他而行，永不疲倦，
礼敬彼尊后，当分别解说具百种理趣之论释。
诸贤者多在著论之初礼敬所欲供养之尊。因此，此论师亦为显示与诸圣者行为相顺，特别是通过赞颂圣尊以增长福德。福德增长则能使论著无碍圆满，使讲说者与听闻者因先行礼敬而生福德，为利他故，[论师]开始作礼赞说："断除诸分别网..."等。
若不执著"普贤"之名号为菩萨，则此即是对佛世尊的供养。此中包含赞叹与礼敬两种：以"礼敬"之词表示礼敬，其余词句为赞叹。赞叹又分三种：自利圆满、他利圆满及他利圆满之方便。
由自利圆满方能成办他利，故首先以上半偈说明自利圆满。自利圆满三身之相，以断除障碍之殊胜、甚深之殊胜及广大之殊胜三种特征而显示其超胜：分别即是三界心心所，以我及我所等相及所取能取相而转。此即为网，因其本性为束缚。于何等身中永断此等，令其连同习气永不复生，即称其为如是。此说明断除障碍之殊胜。甚深与广大之殊胜，则以"甚深广大"二词显示。

།བཅོམ་ལྡན་འདས་གང་ལ་རྟོག་པའི་དྲ་བ་རྣམ་པར་བསལ་བ་དང་། ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་ལ་སོགས་པའི་ཡུལ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཟབ་པ་དང་། ཤེས་བྱ་མཐའ་ དག་དང་།སེམས་ཅན་གྱི་དོན་མཐའ་དག་ལ་ཁྱབ་པའི་ཕྱིར་རྒྱ་ཆེ་བའི་སྐུ་གསུམ་པོ་ངོ་བོ་ཉིད་དང་། ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པ་དང་། སྤྲུལ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཡོད་པ་དེ་ནི། རྟོག་པའི་དྲ་བ་རྣམས་བསལ་ཞིང་། ཟབ་ཅིང་རྒྱ་ཆེའི་སྐུ་མངའ་བ་ཡིན་ནོ། །བཟང་པོ་ནི་དགེ་ལེགས་ཏེ། མངོན་ པར་མཐོ་བ་དང་།ངེས་པར་ལེགས་པའི་མཚན་ཉིད་དོ། །གང་ལས་དེ་དོན་དུ་གཉེར་བ་རྣམས་ལ་དེ་ཀུན་དུ་སྟེ་མ་ལུས་པར་སྐལ་བ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་འབྱུང་བ་དེ་ནི་ཀུན་དུ་བཟང་པོའོ། །འདིས་ནི་གཞན་གྱི་དོན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་མ་ཚང་བ་མེད་པར་བཤད་དོ། །གཞན་གྱི་དོན་ཕུན་སུམ་ ཚོགས་པ་འདི་འགྲུབ་པའི་ཐབས་ནི།འོད་ཟེར་དག་ཀུན་ནས་འཕྲོ་ཞེས་བྱ་བ་འདིས་བཤད་དེ། འོད་ཟེར་དག་ནི་འོད་ཟེར་རྣམས་སོ། །འདིར་ནི་དངོས་པོ་ཇི་ལྟར་གནས་པ་བཞིན་རབ་ཏུ་གསལ་བར་བྱེད་པར་ཆོས་མཐུན་པའི་ཕྱིར་ཆོས་སྟོན་པ་མངོན་པར་མཐོ་བ་དང་། ངེས་ པར་ལེགས་པར་སྒྲུབ་པའི་ཡུལ་ཅན་དག་ཁོ་ན་འོད་ཟེར་དང་འདྲ་བས་ན་འོད་ཟེར་དག་ཅེས་བྱའོ།།གང་དག་གིས་མཐའ་དག་སྟོན་པའི་ཕྱིར་གདུལ་བྱ་རྣམས་ལ་གཞན་གྱི་དོན་སྒྲུབ་པའི་ཐབས་ཀུན་ནས་མ་ལུས་པར་འཕྲོ་བར་བྱེད། ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་དེ་དག་ནི་འོད་ཟེར་ཀུན་ནས་འཕྲོ་བའོ། ། གང་ལ་ཆོས་སྟོན་པའི་འོད་ཟེར་དེ་ལྟ་བུ་ཡོད་པ་དེ་ནི་འོད་ཟེར་དག་ཀུན་ནས་འཕྲོ་བའོ། །ཕྱག་འཚལ་བའི་སྒྲ་སྦྱོར་བའི་ཕྱིར་ན་བཞི་པ་ཡིན་ནོ། །གང་གི་ཚེ་གྲགས་པ་ལ་ལྟོས་པ་དེའི་ཚེ་ནི། ཀུན་དུ་བཟང་པོ་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲ་འདི་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ལས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཁྱད པར་ཞིག་ལ་གྲགས་པས་འདི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལ་མཆོད་པ་ཡིན་ཏེ།ཚིག་ནི་སྔ་མ་བཞིན་དུ་སྦྱར་བར་བྱའོ། །ཁྱད་པར་ནི་འདི་ཡོད་དེ། རྟོག་པའི་དྲ་བ་རྣམ་པར་བསལ་བ་ཉིད་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སའི་སྒྲིབ་པ་སྤངས་པ་ལས་བལྟ་བར་བྱའོ། །ཟབ་པ་ནི་ ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་དང་།སོ་སོའི་སྐྱེ་བོའི་ཡུལ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ལས་སོ། །རྒྱ་ཆེ་བ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཆེ་བའི་བདག་ཉིད་ལས་སོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ལ་ཡང་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་སྐུ་གསུམ་ནི་ཡོད་པ་ཁོ་ན་སྟེ། མཐར་ཕྱིན་པའི་ཕྱིར་ན་སངས་རྒྱས་ རྣམས་ཀྱི་ཡིན་པར་རྣམ་པར་གཞག་པར་མཛད་དོ།

世尊已断除一切分别之网，因非声闻缘觉等境界故为甚深，因遍及一切所知及一切有情利益故为广大，具足法身、圆满受用身及化身三身。即是"断除诸分别网，具足甚深广大身"之意。
"善"即吉祥，具增上及决定善之相。于求此者，普遍无余随其根机而生，是为"普贤"。此说明他利圆满无有缺失。
成就此他利圆满之方便，以"光明普遍放射"来说明。"光明"即诸光明。此中，因与如实显明诸法相顺，故唯说法引导增上及决定善之对境，譬如光明，故称"光明"。以何等普遍显示故，于所化众生无余遍及成办利他方便，即是普遍放射光明。具有如是说法光明者，即是普遍放射光明者。
因结合"礼敬"之词，故为第四格。若依名称而言，"普贤"之名于大乘中为某菩萨之别称，故此为对菩萨之供养。文句如前配释。差别在于：断除分别之网应从断除菩萨地障碍来理解；甚深是就非声闻、缘觉及凡夫境界而言；广大是就菩萨之广大本性而言。诸菩萨亦具相应三身，因究竟圆满故立为诸佛之三身。

།བསྟན་བཅོས་རྣམ་འགྲེལ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ལེན་པར་བྱེད་པ་ནི་མཁས་པ་དག་ཀྱང་ཡོད་པ་ཁོ་ན་ཡིན་མོད་ཀྱི། འོན་ཀྱང་ཉན་པ་པོའི་སྐྱོན་མང་བས་ཕན་པ་ཡོད་བཞིན་དུ་ཡང་མེད་པ་སྐད་དུ་བྱས་ནས་ལེགས་པར་བཤད་པ་ལ་གོམས་པས་ བསྒོས་པའི་སེམས་ཁོ་ན་བསྟན་བཅོས་རྩོམ་པའི་རྒྱུ་ཡིན་པར་བསྟན་པར་བྱ་བ་དང་།དོན་ཆེན་པོ་ལས་ཉམས་པར་འགྱུར་བའི་རྒྱུའི་ཉེས་པ་འདི་ནི་དོར་བའི་རིགས་སོ་ཞེས་བྱ་བར་འདི་ཡང་ཚིག་ཟུར་གྱིས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གཉིས་པ། སྐྱེ་བོ་ཕལ་ཆེར་ཞེས་བྱ་བ་ ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ།།འདིར་ཉན་པ་པོའི་སྐྱོན་རྣམ་པ་བཞི་བསྟན་ཏེ། ཤེས་རབ་ངན་པ་ཉིད་དང་། མི་ཤེས་པ་ཉིད་དང་། དོན་དུ་མི་གཉེར་བ་ཉིད་དང་། གཟུ་བོ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་དང་། སྐྱེ་བོ་ཕལ་ཆེར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྐྱེ་བོ་མང་དུའོ། །ཕལ་ལ་ཆགས་ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཕལ་ནི་ཕྱི་རོལ་ པའི་བསྟན་བཅོས་རྣམས་སོ།།གང་ལ་དེ་ལ་ཆགས་པ་ཡོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། གོ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། གཞི་ཐ་དད་པའི་འབྲུ་མང་པོ་པར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །ཡང་ན་ཆགས་པ་ཕལ་པ་གང་ལ་ཡོད་པ་ཞེས་གཞི་མཐུན་པར་བྱ་བ་ཁོ་ན་ཡིན་ཏེ། ཕལ་པའི་ཡུལ་ཅན་གྱི་ཆགས་པ་ ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཕལ་པའོ།།འདིས་ནི་ཉན་པ་པོའི་སྐྱོན་ཤེས་རབ་ངན་པ་ཉིད་བཤད་དོ། །གང་ལ་ཤེས་རབ་རྩལ་མེད་ཅིང་བསྟན་བཅོས་འཛིན་པར་མི་ནུས་པའི་ཤེས་རབ་ཡོད་པ་ནི་ཤེས་རབ་རྩལ་མེད་པ་སྟེ། སྐྱེ་བོ་ཕལ་ཆེར་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་རོ། །འདིས་ནི་མི་ཤེས་པ་ཉིད་ བསྟན་ཏོ།།ལེགས་པར་བཤད་པ་དོན་དུ་མི་གཉེར་བ་ཁོ་ནར་མ་ཟད་ཀྱི་ལེགས་པར་བཤད་པ་མངོན་པར་བརྗོད་པ་ལ། ཕྲག་དོག་དྲི་མ་དག་གིས་སྡང་བར་ཡང་ཡོངས་སུ་གྱུར་ཅིང་ལྡན་པ་ཡིན་ཏེ། དོན་དུ་མི་གཉེར་བ་ཡང་ཡིན་ལ། སྡང་བ་ཡང་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །འདིས་ ནི་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་དོན་དུ་མི་གཉེར་བ་ཉིད་དང་།གཟུ་བོ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་བཤད་དོ་། །འདིར་ཡང་སྐྱེ་བོ་ཕལ་ཆེར་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་བར་བྱའོ། །ཕྲག་དོག་ནི་གཞན་གྱི་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ལ་སེམས་ཁོང་ནས་འཁྲུགས་པའོ། །དེ་ཉིད་སེམས་དྲི་མ་ཅན་དུ་བྱེད་པ་ཡིན་པའི་ ཕྱིར་དྲི་མས་ཏེ།གསལ་བའི་བྱེ་བྲག་གིས་མང་པོའི་ཚིག་སྨོས་སོ། །གང་གི་ཕྱིར་དེ་ལྟ་ཡིན་པའི་རྒྱུ་དེས་ན་བདག་ལ་སྟེ། ཁོ་བོ་ལ་ནི་རྣམ་འགྲེལ་ཞེས་བྱ་བའི་གཞུང་རྩོམ་པར་འདོད་པ་འདི་ནི་གཞན་ལ་ཕན་པ་ཡིན་ཞེས་བསམ་པའང་མེད་དོ། །གཞན་དག་གི་ཕན་པ་སྟེ་འདིས་ ཕན་པ་བྱེད་པས་ཏེ་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ།།ཡང་ན་གཞན་དག་ལ་ཕན་པར་བྱེད་པས་ན་གཞན་ལ་ཕན་པ་སྟེ་ལས་ཡིན་ནོ། །འོ་ན་ཇི་ལྟར་བསྟན་བཅོས་བྱེད་པ་ལ་འཇུག་ཅེ་ན་སེམས་ནི་ཡུན་རིང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། ཡུན་རིང་ནི་དུས་རིང་པོའོ། །ལེགས་པར་བཤད་པ་ལ་ གོམས་པས་བསྐྱེད་པ་ནི།ལེགས་བཤད་གོམས་པས་བསྐྱེད་པའོ།

虽然确实有诸智者研习此《量理论释》论著，然而由于听闻者过患众多，即使有益，也被说为无益。为显示唯有由善说熏习所生之心为造论之因，并表明应当舍弃此令失坏大义之过患因，故以言外之意说第二偈："诸多凡夫..."等。
此中显示听闻者四种过患：智慧劣弱、无知、不求义利、不公正。"诸多凡夫"即众多凡夫。"执著庸俗"中，"庸俗"指外道论典。"有执著"即具有执著，因为是能诠释故，应作多数复合词解释。或者可解释为"具有庸俗执著"之同位语，因为是以庸俗为对境的执著，故称庸俗。此说明听闻者智慧劣弱之过患。
"无智慧力"即具有不能领受论典之智慧，应与"诸多凡夫"相连。此说明无知之过患。不仅不求善说义利，而且对善说的宣说，以嫉妒垢染而生嗔恨，即既不求义利又生嗔恨之意。此依次说明不求义利及不公正之过患。此处也应与"诸多凡夫"相连。
嫉妒是对他人圆满内心生起扰乱。因其使心染污，故称为垢染，以显明差别故说多数词。由此等原因，于我即于自身，并无欲造《量理论释》论著是为利他之想。利他即是对他人有益，或者可解释为对他人作利益之业。
若问："那么为何从事造论？"故说"心由长时..."等。"长时"即长久时间。"由善说熏习所生"即由熏习善说而生。

།ལྷུར་ལེན་པ་ནི་ཞེན་པ་དང་། ཆེད་ཆེར་འཛིན་པ་ཉིད་དེ། གང་ལ་ལེགས་པར་བཤད་པ་ལ་གོམས་པས་ལྷུར་ལེན་པ་བསྐྱེད་པ་ཡོད་པ་དེ་ལ་དེ་སྐད་ཅེས་བྱའོ། །རྒྱུ་དེའི་ཕྱིར་རྣམ་འགྲེལ་བྱ་བ་འདི་ལ་ དགའ་བ་སྐྱེས་ཤིང་སེམས་ལ་མངོན་པར་འདོད་པ་སྐྱེས་སོ་ཞེས་ཁ་ཅིག་ནི་དེ་སྐད་དུ་འཆད་དོ།།གཞན་དག་ནི་གཞན་དུ་འཆད་དེ། སློབ་དཔོན་ཆོས་ཀྱི་གྲགས་པ་འདི་ཅིའི་ཕྱིར་ཚད་མ་ཀུན་ནས་བཏུས་པ་རྣམ་འགྲེལ་གྱི་ཚུལ་དུ་འཆད་པར་བྱེད་ཀྱི་རང་དགའ་ཁོ་ནའི་བསྟན་བཅོས་ ནི་མ་ཡིན་ཞེས་འདྲི་བའི་སྐབས་འདིར།སྐྱེ་བོ་ཕལ་ཆེར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། ཚིགས་སུ་བཅད་པ་འདིའི་བསྡུས་པའི་དོན་ནི་བདག་ནི་སེམས་པ་དང་། སྙིང་རྗེས་ཚད་མ་ཀུན་ནས་བཏུས་པ་བཤད་པར་སེམས་ལ་འདོད་པ་སྐྱེས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ཡིན་ནོ། ། སེམས་པ་དང་སྙིང་རྗེ་དག་ནི་སློབ་དཔོན་ཕྱོགས་ཀྱི་གླང་པོས་མཛད་པའི་བསྟན་བཅོས་ཕན་པ་ཆུང་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་དང་། ཕན་པ་ཆུང་བ་ཡང་ཉན་པ་པོའི་སྐྱེ་བོའི་ཉེས་པ་ལས་གྱུར་པས་སོ། །ཚིག་གི་དོན་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། ཕལ་ཆེར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མང་དུ་སྟེ། ཕལ་པ་ལ་ཆགས་པའི་སྐྱེ་བོ་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་རོ། །ཕལ་ཆེར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཇིག་རྟེན་མ་རབས་ལ་བྱ་སྟེ། གང་ཞིག་རྒྱུ་ངན་པ་ལས་བྱུང་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་མུ་སྟེགས་ཅན་གྱི་བསྟན་བཅོས་དག་དང་། གཞན་གྱིས་བྱས་པ་སློབ་དཔོན་གྱི་ལུགས་ཀྱི་བསྟན་བཅོས་སུན་འབྱིན་པ་རྣམས ཀྱང་ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་ཤེས་པ་ལས་བྱུང་བ་ཡིན་པས་རྒྱུ་ངན་པ་ལས་བྱུང་བ་ཡིན་ནོ།།དེའི་ཕྱིར་ཕལ་པ་དག་ཡིན་ཏེ། གང་ལ་དེ་དག་ལ་ཆགས་ཤིང་རྗེས་སུ་ཆགས་པ་ཡོད་པ་དེ་ལ་དེ་སྐད་ཅེས་བྱའོ། །ཡང་ཅིའི་ཕྱིར་ཕལ་པ་ལ་ཆགས་ཤེ་ན། ཤེས་རབ་རྩལ་མེད་པས་ན་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་ན་འདི་ཉེས་པར་བཤད་པ་ལ་ཡང་ལེགས་པར་བཤད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་བཟུང་ནས་ཕལ་པ་ལ་ཆགས་པར་བྱེད་དོ། །ཤེས་རབ་ཀྱི་མཐུ་མེད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ན་བདག་ཉིད་ཀྱིས་སློབ་དཔོན་གྱིས་ལེགས་པར་བཤད་པ་རྣམས་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་མི་ནུས་པས། སློབ་དཔོན་གྱིས ལེགས་པར་བཤད་པ་དེ་དག་དོན་དུ་མི་གཉེར་ཞིང་སློབ་དཔོན་ལ་ཡང་ཞེ་སྡང་བར་འགྱུར་བར་མ་ཟད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ།སློབ་དཔོན་གྱིས་ལེགས་པར་བཤད་པ་རྣམས་དོན་དུ་མི་གཉེར་བ་འབའ་ཞིག་ཏུ་མ་ཟད་ཀྱི། གཞན་ཡང་སློབ་དཔོན་ཕྱོགས་ཀྱི་གླང་པོ་ལ་ཕྲག་དོག་དྲི་མ་རྣམས་ ཀྱིས་སྡང་བར་ཡང་ཡོངས་སུ་གྱུར་པ་ཡིན་ནོ།།ཇི་ལྟ་བུ་ཞིག་ལ་ཞེ་ན། ལེགས་བཤད་གོམས་པས་ལྷུར་ལེན་བསྐྱེད་པ་ལའོ། །བར་དུ་ཆོད་ཀྱང་འབྲེལ་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ཏེ། ལུགས་ལས། གང་ཞིག་གང་དང་འབྲེལ་པ་ནི། །རིང་ན་འདུག་ཀྱང་དེ་དང་དེར། །ཞེས་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ།

"专注"即执著和殷重执持。对于由熏习善说而生专注者，称其为如是。因此缘故，有人解释说：对此造《量理论释》生起欢喜，心中生起强烈意乐。
其他人则另作解释：在询问"法称论师为何以《量理论释》方式解释《集量论》，而不造独立论著"的场合，说"诸多凡夫"等。此偈颂的总义是：我由思虑和悲悯而生起解释《集量论》的意乐。
思虑和悲悯是因为陈那论师所造论著利益微小，而利益微小又是由听闻者之过患所致。
解释词义：
"多数"即众多，与"执著庸俗之人"相连。"多数"指世间下劣者，即从恶因所生。同样，外道论典及他人所造诋毁论师宗义的论著，皆从颠倒知见而生，故为恶因所生。因此为庸俗，对此等生起执著和随顺执著者，称其为如是。
若问："为何执著庸俗？"故说"因无智慧力"。因此，即使对恶说也执为善说而执著庸俗。因无智慧力故，自身不能如实通达论师善说，不仅不求论师善说义利且生嗔恨等。不仅不求论师善说义利，而且以嫉妒垢染对陈那论师生起嗔恨。
对何者？对由善说熏习所生专注者。虽有间隔仍有关联，如论中说："若法与彼相关联，虽远亦属彼彼故。"

།བཤད་ པ་བཟང་བ་ནི་ལེགས་པར་བཤད་པ་སྟེ།དེ་ལ་གོམས་པའོ། །དེ་ལ་ལྷུར་ལེན་བསྐྱེད་པ་སྟེ། སློབ་དཔོན་ཕྱོགས་ཀྱི་གླང་པོ་གང་ལ་དེ་ཁོ་ན་ལ་ཤིན་ཏུ་ཞེན་པ་ཉིད་ཡོད་པ་དེ་ལ་དེ་སྐད་ཅེས་བྱའོ། །འདིས་ནི་སློབ་དཔོན་ཕྱོགས་ཀྱི་གླང་པོ་བསོད་ནམས་དང་ཡེ་ཤེས་བསགས་པ་ཉིད་ཡིན་པར་བསྟན་ ཏེ།བསོད་ནམས་དང་ཡེ་ཤེས་བསགས་པ་དག་ཁོ་ན་ལེགས་པར་བཤད་པ་ལ་གོམས་པས་ལྷུར་ལེན་པ་བསྐྱེད་པར་འགྱུར་རོ། །གང་གི་ཕྱིར་ཤེས་རབ་ཀྱི་མཐུ་མེད་པས་སློབ་དཔོན་གྱིས་ལེགས་པར་བཤད་པ་དག་དོན་དུ་མི་གཉེར་ཞིང་ཕལ་པ་ལ་ཆགས་པ་དེའི་ཕྱིར་ཚད་མ་ཀུན་ནས་ བསྡུས་པ་འདི་མཆོག་ཏུ་ཕན་པ་མིན་པའོ།།ཕན་པ་ནི་ཕན་པ་སྟེ་ངོ་བོ་ཡིན་ནོ། །འདིས་ཕན་པ་མཆོག་དམ་པར་མི་འགྱུར་བས་ན་མཆོག་ཏུ་ཕན་པ་མིན་པའོ། །ཕན་པ་ཅུང་ཟད་ནི་ཡོད་པ་ཁོ་ན་སྟེ། དེ་ནི་ཕལ་ཆེར་ཞེས་བྱ་བས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲ་ནི་རྒྱུ་ཡིན་པ་སྟེ། རྒྱུ་དེས་ ན་བདག་གི་བསྟན་བཅོས་འདི་དོན་ཆེན་པོ་ཡིན་ཡང་མང་པོ་རྣམས་ལ་ཕན་པར་མ་གྱུར་ཏེ།དེ་བས་ཇི་ལྟར་ན་འདི་ཤིན་ཏུ་འབྲས་བུ་དང་བཅས་པར་བྱ་སྙམ་པ་དེ་ལྟ་བུ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པ་སེམས་པའང་ཡིན་ནོ། །འང་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲས་ནི་སློབ་དཔོན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དང་འདྲ་བ་ལ་ཅུང་ཟད་ ཅིག་ཞེ་སྡང་བ་ཡང་ཕུང་བར་འགྱུར་བའི་རྒྱུ་ཡིན་ཏེ།དེ་བས་ན་བདག་གིས་སློབ་དཔོན་གྱི་ལུགས་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་རབ་ཏུ་བསྟན་པས། སློབ་དཔོན་ལ་གུས་པ་བསྐྱེད་ནས་ཕུང་བར་འགྱུར་བའི་རྒྱུ་དེ་ལས་བཟློག་པར་བྱའོ་སྙམ་པ་དེ་ལྟ་བུ་སྡུག་བསྔལ་བ་དང་བྲལ་བར་འདོད་པའི་ རྣམ་པའི་སྙིང་རྗེ་བ་ཡང་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ།།ཕྱིར་འདི་ལ་དགའ་བ་སྐྱེས་ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲ་གཉིས་པས་ནི་སེམས་པ་དང་། སྙིང་རྗེ་དག་རྒྱུ་ཉིད་ཡིན་པར་བསྟན་ཏེ། སེམས་པ་དང་སྙིང་རྗེ་འདི་གཉིས་ཀྱིས་ན་སེམས་ཡུན་རིང་ཞིང་དུས་རིང་པོ་ནས་ཚད་མ་ཀུན་ ལས་བཏུས་པའི་རྣམ་པར་བཤད་པར་གྱུར་པ་གཞུང་འགྲེལ་བྱ་བ་འདི་ལ་དགའ་བ་སྐྱེས་ཏེ།འདོད་པ་རྒྱུན་ཆགས་པར་བྱུང་བ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་སློབ་དཔོན་ཆོས་ཀྱི་གྲགས་པ་ཚད་མ་ཀུན་ནས་བཏུས་པ་འཆད་པར་བཞེད་ན། ཅིའི་ཕྱིར་རང་དགར་རྗེས་སུ་དཔག་པ་འདི་རྣམ་པར་ འཇོག་སྙམ་པའི་ཐེ་ཚོམ་བསལ་པའི་ཕྱིར།དོན་དང་དོན་མ་ཡིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། དོན་ནི་ཕན་པའོ། །དོན་མ་ཡིན་པ་ནི་མི་ཕན་པ་སྟེ། དེ་དག་རྣམ་པར་འབྱེད་པའོ། །དེ་ནི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ལ་བརྟེན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། གང་ལ་བརྟེན་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ ཡོད་པ་ཞེས་བྱ་བར་ཚིག་རྣམ་པར་སྦྱོར་རོ།

善说即是妙说，对此熏习。对此生起专注，即陈那论师对此极为执著者，称其为如是。此说明陈那论师是积累福德智慧者，因为唯有积累福德智慧者才能由熏习善说而生专注。
因为无智慧力故不求论师善说而执著庸俗，因此《集量论》不成为最胜利益。"利益"即是利益之体性。因其不成为最上利益，故称不成最胜利益。然确有少许利益，这由"多数"一词所表示。
"因此"一词表示因，由此因故，我的论著虽是大义，却未能利益众人。因此思虑如何使此论极具果实等。"亦"字表示对如同菩萨的论师稍有嗔恨也是毁坏之因，因此我应当如实宣说论师宗义，生起对论师的恭敬心，以转除此毁坏之因，此即是欲令离苦的悲悯之相。
"因此于此生喜"中，第二个"因此"字表明思虑和悲悯是因。由此二者，心于长时久远欲解释《集量论》，对造此论释生起欢喜，生起相续意乐。
若问："若法称论师欲解释《集量论》，为何独立安立此比量？"为断此疑，故说"义与非义"等。"义"即利益，"非义"即无利益，即是分别彼等。此依赖比量，应作"依此有比量"之语法安排。

།རྗེས་སུ་དཔག་པས་ནི་དོན་དང་དོན་མ་ཡིན་པ་དག་གཏན་ལ་ཕབ་ནས། རྗེས་སུ་དཔག་པའི་རྗེས་ལ་འབྱུང་བའི་ཤེས་པ་རྒྱུན་ཆགས་པར་འཇུག་པས་དོན་དང་དོན་མ་ཡིན་པ་དག་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་ཐེབ་པ་དང་སྤང་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ བྱེ་བྲག་ཏུ་རྣམ་པར་འཇོག་པར་བྱེད་དེ།དེ་ལྟ་བས་ན་དོན་དང་དོན་མ་ཡིན་པ་རྣམ་པར་འབྱེད་པ་ནི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ལ་བརྟེན་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་ལོག་པར་རྟོག་པས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་དེ་ལ་ལོག་པར་རྟོག་པས་དེ་རྣམ་པར་གཞག་པའི་ཕྱིར་བཤད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཁ་ཅིག་ནི་དེ་སྐད་དུ་འཆད་ དོ།།འདིར་འདི་ནི་བསམ་པར་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། རེ་ཞིག་གལ་ཏེ་འདི་སྐད་དོན་དང་དོན་མ་ཡིན་པ་རྣམ་པར་འབྱེད་པ་ཁོ་ན་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ལ་བརྟེན་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བར་ངེས་པར་གཟུང་ན་ནི་དེ་ནི་མི་རུང་སྟེ། དོན་དང་དོན་མ་ཡིན་པ་དག་ལས་གཞན་པ་གསུམ་པོ་བཏང་སྙོམས་སུ་ བྱ་བའི་ཡུལ་རྣམ་པར་འབྱེད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཡང་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ལ་བརྟེན་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།།དོན་དང་དོན་མ་ཡིན་པ་རྣམ་པར་འབྱེད་པ་ཡང་མ་ངེས་པས་མངོན་སུམ་ལ་བརྟེན་པ་ཉིད་ཡིན་པ་མ་བཟློག་པས་གང་གིས་ན་དེ་དང་པོར་བསྟན་པར་བྱ་བ་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཁྱད་པར་དུ་ འཕགས་པར་བརྗོད་པ་ཡང་ཅི་ཞིག་ཡོད།འོན་ཏེ་ཡང་འདི་སྐད་དུ་དོན་དང་དོན་མ་ཡིན་པ་རྣམ་པར་འབྱེད་པ་ནི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ལ་བརྟེན་པ་ཁོ་ན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བར་ངེས་པར་གཟུང་ན། དེ་ལྟ་ན་ཡང་ངེས་པར་གཟུང་བའི་རིགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དོན་དང་དོན་མ་ཡིན་པ་རྣམ་པར་ འབྱེད་པ་ནི་མངོན་སུམ་ལ་བརྟེན་པ་ཡང་ཡིན་ནོ།།འདི་ལྟར་དོན་དང་དོན་མ་ཡིན་པ་རྣམ་པར་ཕྱེ་བའི་ངོ་བོ་དག་ནི་མངོན་སུམ་ལ་སྣང་བ་ཉིད་ཡིན་ལ། མངོན་སུམ་དེ་ཡང་ཤིན་ཏུ་གོམས་ཏེ། གསལ་བར་གྱུར་པས་འཁྲུལ་པའི་རྒྱུ་སྤངས་ན་དོན་དང་དོན་མ་ཡིན་པ་རྣམ་པར་འབྱེད་པའི་ རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཕྱིས་འབྱུང་བ་སྐྱེད་པར་བྱེད་དོ།།དོན་དང་དོན་མ་ཡིན་པ་སོ་སོར་ཉམས་སུ་མྱོང་ནས་ཇི་ལྟར་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་བཞིན་དེ་ལ་ངེས་པ་བསྐྱེད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་མངོན་སུམ་དོན་དང་དོན་མ་ཡིན་པ་རྣམ་པར་འབྱེད་པའི་རྟེན་བྱེད་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །ཕྱིས་འབྱུང་བའི་རྣམ་པར་རྟོག་ པ་ཁོ་ནས་དོན་དང་དོན་མ་ཡིན་པ་དག་རྣམ་པར་ཕྱེའོ་ཞེས་བརྗོད་པར་ཡང་མི་ནུས་ཏེ།རྣམ་པར་རྟོག་པས་ནི་དངོས་པོའི་རང་གི་ངོ་བོ་མི་འཛིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །འོན་ཏེ་འཛིན་ན་ནི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཉིད་ཉམས་ཏེ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་འབྲེལ་པ་ལ་དོན་གསལ་བར་སྣང་བ་ཉིད་འགལ་བའི་ཕྱིར་ རོ།།ཡུལ་འགའ་ཞིག་ལ་གསལ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར། མངོན་སུམ་གྱི་འཁྲུལ་པའི་རྒྱུ་བསལ་བར་མི་ནུས་པ་དེ་ལ་ནི། རྗེས་སུ་དཔག་པ་ལས་ངེས་པར་འགྱུར་གྱི། ཐམས་ཅད་པ་ལ་ནི་མ་ཡིན་ནོ།

比量确定义与非义后，由比量后续生起相续认知，依次确立应取与应舍的义与非义，故特别安立。因此，分别义与非义是依赖于比量。有人解释说："由于对此比量有错误认知，故为安立此而作解释。"
此处应当思考：首先，若确定为"唯有分别义与非义依赖于比量"，这是不合理的，因为除义与非义外，分别第三类舍弃境也是依赖于比量。分别义与非义也不确定，因为未遮遣依赖现量，那么为何要首先宣说比量的殊胜性呢？
或者，若确定为"分别义与非义唯依赖于比量"，这也不应确定，因为分别义与非义也依赖于现量。如是，已分别的义与非义之体性即是现量所显，若此现量极为熟习且明显，断除错乱因，则能生起后起分别义与非义的分别。
个别经验义与非义后，如所经验般生起决定，即是现量作为分别义与非义的所依。也不能说唯由后起分别而分别义与非义，因为分别不能执取事物的自体性。若能执取，则分别性将失坏，因为分别相关的明显显现境是相违的。
对于由于某境不明显而不能断除现量错乱因者，由比量而得决定，但并非一切皆如是。

།དེ་ལྟ་བས་ན་མངོན་སུམ་གྱི་ཚད་མ་ཉིད་ནི་རང་དང་གཞན་ལས་ངེས་པ་ཡིན་ཏེ། དོན་འདི་ནི་ལེའུ་གཉིས་པ་ལས་གཏན་ལ་འབེབས་པས་འདིར་མི་སྤྲོའོ། །འཁྲུལ་པའི་རྒྱུ་སྤངས་པའི་མངོན་སུམ་ནི་ཇི་ལྟར་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་བཞིན་ངེས་པ་སྐྱེད་པའི་ཕྱིར་གདོན་མི་ཟ་བར་རང་གིས་དོན་དང་དོན་མ་ཡིན་པ་རྣམ་པར་འབྱེད་པའི་རྒྱུ་ཉིད་ཡིན་པར་འདོད་པར་བྱ་དགོས་སོ། ། དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཡང་རྣམ་པར་གཞག་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། དུ་བ་ལ་སོགས་པའི་རྟགས་གཏན་ལ་མ་ཕེབས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དུ་བ་ལ་སོགས་པ་ཡང་རྗེས་སུ་དཔག་པས་རྟོགས་ན་ནི་ཐུག་པ་མེད་པར་འགྱུར་ཏེ། དེ་ལ་ཡང་རྗེས་སུ་དཔག་པ་གཞན་གྱིས་རྟགས གཏན་ལ་དབབ་པའི་ཕྱིར་རོ།།ཡང་གལ་ཏེ་མངོན་སུམ་དོན་དང་དོན་མ་ཡིན་པ་རྣམ་པར་འབྱེད་པའི་རྟེན་མ་ཡིན་ན་དེའི་ཚེ་བསྟན་བཅོས་མཛད་པས་རབ་ཏུ་བྱེད་པ་གཞན་ལས་ཕན་པ་དང་མི་ཕན་པ་འཐོབ་པ་དང་། སྤང་བ་དག་ནི་གདོན་མི་ཟ་བར་ཡང་དག་པའི་ཤེས་པ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བ་ཅན་ ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བཤད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་དང་ཡང་འགལ་བར་འགྱུར་ལ།དེ་བཞིན་དུ་འདི་གཉིས་ཀྱིས་དོན་ཡོངས་སུ་བཅད་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་དང་། ཡང་དེ་དག་མཐོང་བ་ཉིད་མཐོང་ནས་མྱོང་བའི་མཐུ་ལས་བྱུང་བའི་དྲན་པ་ལས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་བཤད་པ་ གང་ཡིན་པ་དེ་དང་ཡང་འགལ་བར་འགྱུར་རོ།།དེ་ལྟ་བས་ན་གཞན་དུ་རྣམ་པར་བཤད་པར་བྱ་སྟེ། དོན་ནི་སློབ་དཔོན་ཕྱོགས་ཀྱི་གླང་པོས་མཛད་པའི་ཚད་མའི་མཚན་ཉིད་ལ་སོགས་པ་ཡིན་ཏེ་རིགས་པ་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དོན་མ་ཡིན་པ་ནི་མུ་སྟེགས་ཀྱིས་བྱས་པ་ཡིན་ ཏེ།རིགས་པ་དང་མི་ལྡན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་གཉིས་རྣམ་པར་འབྱེད་པ་ནི་རིགས་པ་དང་ལྡན་པ་དང་། རིགས་པ་དང་མི་ལྡན་པ་ཉིད་དུ་རྣམ་པར་འཇོག་པའོ། །དེ་ནི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ལ་བརྟེན་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཁོ་ན་ལ་བརྟེན་ནས་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཚིག་ རྣམས་རིགས་པ་དང་ལྡན་པ་དང་།རིགས་པ་དང་མི་ལྡན་པ་ཉིད་དུ་རྣམ་པར་གཞག་པར་བྱ་བ་ཡིན་གྱི། མངོན་སུམ་ལ་བརྟེན་ནས་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི་རྣམ་པར་དཔྱོད་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་རྗེས་སུ་དཔག་པའི་མཚན་ཉིད་ནི་བཤད་ཟིན་ཏོ་ཞེ་ན། དེ་ལས་ལོག་པར་ རྟོག་པས་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ།རྗེས་སུ་དཔག་པ་དེ་ལ་རྨོངས་པས་དེ་རྣམ་པར་གཞག་པའི་ཕྱིར་རྗེས་སུ་དཔག་པ་དེ་ལོག་པར་རྟོག་པ་བསལ་བས་རྣམ་པར་གཞག་པའི་ཕྱིར་བསྟན་བཅོས་མཛད་པས་བཤད་པའོ།

因此，现量是由自身和他者而得决定，此义在第二品中确立，此处不详述。断除错乱因的现量，由于能如所经验般生起决定，必须承许其自身是分别义与非义的因。若不如是，比量也将不能安立，因为烟等相未得确立。若说烟等也由比量了知，则将成无穷，因为彼亦需由另一比量确立相故。
若现量非为分别义与非义之所依，则与论师所说"从其他品得到利益与无益的获得与舍弃，必定以正确认知为先导"相违。同样，也将与"由此二者遍知义"等说法相违，也与"见彼等即见已，从经验力所生忆念"等说法相违。
因此应另作解释：义即陈那论师所立量的定义等，因具正理故。非义即外道所作，因不具正理故。分别此二即安立为具正理与不具正理。此依赖于比量，因唯依比量才能安立定义语是否具正理，而非依现量，因其非能观察故。
若问："已说比量定义"，故说"由彼错解"。由于对此比量愚痴，为安立此，即为遣除对比量的错解而安立，故论师作解释。

།འདི་སྐད་དུ་གང་གི་ཕྱིར་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ལ་བརྟེན་ནས། ཚད་མ་ཀུན་ནས་ བསྡུས་པའི་དོན་བཤད་པར་བྱ་བ་ཡིན་ན་དེ་ལ་ཡང་ལོག་པར་རྟོག་པ་ཡོད་པ་དེའི་ཕྱིར་རེ་ཞིག་དེ་ཉིད་རྣམ་པར་གཞག་གོ་ཞེས་བཤད་པ་ཡིན་ཏེ།དེ་སྐད་དུ་རབ་ཏུ་བྱེད་པ་གཉིས་པ་རྩོམ་པ་ན་ཡང་སློབ་དཔོན་གྱིས་ཚད་མའི་མཚན་ཉིད་བཤད་པའི་རྒྱུ་རྗེས་སུ་དཔག་པ་རྣམ་པར་གཞག་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ སོགས་པ་འཆད་པར་འགྱུར་རོ།།གལ་ཏེ་རྗེས་སུ་དཔག་པ་རྣམ་པར་གཞག་པར་བྱ་བ་ཡིན་ན་ཅིའི་ཕྱིར། ཕྱོགས་ཆོས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་གཏན་ཚིགས་ཁོ་ན་རྣམ་པར་འཇོག་ཅེ་ན། དེ་ནི་ཉེས་པ་མེད་དེ་གཏན་ཚིགས་བྱེ་བྲག་ཏུ་བཤད་པའི་སྒོ་ཁོ་ན་ནས་དེ་རྣམ་པར་གཞག་པར་བྱ་བ་ ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།།ཚིགས་སུ་བཅད་པ་འདི་ལས་ནི་རྟགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་དང་། གྲངས་ངེས་པ་དང་། ངེས་པའི་རྒྱུ་དང་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལས་ལྡོག་པ་བཤད་དེ། ཕྱོགས་ཆོས་དེའི་ཆས་ཁྱབ་པ་ནི། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཚན་ཉིད་དོ། །ཕྱོགས་དེའི་ཆ་ནི་བསྒྲུབ་པར་འདོད་པའི་ཆོས་ ཏེ།དེས་ཁྱབ་པ་ཁོ་ན་ཞེས་ངེས་པར་གཟུང་བ་ཡིན་ནོ། །རྣམ་གསུམ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གྲངས་ངེས་པའོ། །མེད་ན་མི་འབྱུང་ངེས་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་གྲངས་ངེས་པའི་རྒྱུ་སྟེ། མེད་ན་མི་འབྱུང་བ་ནི་གསུམ་ཁོ་ན་ལ་ངེས་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །གཏན་ཚིགས་ལྟར་སྣང་དེ་ལས་ གཞན།།ཞེས་བྱ་བ་ནི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལས་ལྡོག་པ་སྟེ། གཏན་ཚིགས་གསུམ་པོ་དེ་ལས་གཞན་པ་ནི་གཏན་ཚིགས་ལྟར་སྣང་བ་དག་ཡིན་ནོ། །མདོ་ལས་ཕྱོགས་ཆོས་ཞེས་བཤད་པ། ཕྱོགས་ནི་ཆོས་དང་ཆོས་ཅན་གྱི་སྤྱི་ལ་བྱ་ན། གཏན་ཚིགས་ནི་སྤྱིའི་ཆོས་ཉིད་ཡིན་པར་ཕྱིར་ རྒོལ་བ་ལ་མ་གྲུབ་པོ།།འོན་ཏེ་གྲུབ་ན་ནི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་དོན་མེད་དོ་ཞེ་ན། ཕྱོགས་ནི་ཆོས་ཅན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། ཉེ་བར་བཏགས་པའི་ཕྱིར་རོ་སྙམ་དུ་བསམ་པ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་དགོས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་ཕ་རོལ་པོའི་ཐེ་ཚོམ་གྱི་བསམ་པ་ཡིན་ ནོ།།མ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་འགོག་པར་བྱེད་དེ་དགོས་པ་མེད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཇི་ལྟར་ཞེ་ན། ཆོས་ཅན་གྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཡིན་པ་དགག་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཉེ་བར་གདགས་པ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ཞིག་ཁོང་ནས་དྲང་ངོ་། །ཉེ་བར་གདགས་པ་བོར་ན་ནི་ཆོས་ཅན་གྱི་ཆོས་ཞེས་ བསྟན་པར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ།།དེ་ལྟ་ན་ནི་སྒྲ་ནི་མི་རྟག་པ་ཡིན་ཏེ། མིག་གིས་གཟུང་བར་བྱ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ཡང་དཔེའི་ཆོས་ཅན་གྱི་ཆོས་ཡིན་པའི་ཕྱིར། གཏན་ཚིགས་ཉིད་ཡིན་པར་འགྱུར་རོ། །ཉེ་བར་བཏགས་ན་ནི་ཆོས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཆོས་ཡིན་པ་བཀག་པར་ འགྱུར་རོ།

此说："因为依赖比量而解释《集量论》义，而对此亦有错解，故首先安立此。"如是，在开始第二品时，论师也将解释"安立比量为说明量定义之因"等。
若问："若应安立比量，为何以'宗法'等唯安立因相？"此无过失，因为唯由特别解释因相而应安立彼。此偈颂说明相的定义、数量决定、决定因及异品遍离。"宗法彼分遍"是定义。"宗彼分"即所欲证法，"唯遍"是确定。"三种"是数量决定。"无则不生定故"是数量决定因，意为"无则不生唯定于三"。"似因异于彼"是异品遍离，即异于此三因者是似因。
若问："经中说'宗法'，若宗是法与有法的总体，因为因相是总体之法性，对敌论者不成立。若成立，则比量无义。"故说"宗是有法"，意为由假立故。"若无用故"等是他方的疑虑之意。以"非"等遮破，即非无用。
云何？为遮遣一切有法之法故，应补充"是假立"。若舍假立，则应说"有法之法"。若尔，"声是无常，因为是眼所取故"此亦是喻依有法之法，将成为因相。若假立，则遮遣是一切有法之法。

།གལ་ཏེ་ཇི་ལྟར་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱོགས་གཅིག་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། འདི་ལྟར་སྤྱི་ཡན་ལག་དག་ལ་ཉེ་བར་འདོགས་པའི་རྒྱུ་ནི་དེའི་ཕྱོགས་གཅིག་ཉིད་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་ཐམས་ཅད་ལ་ཉེ་བར་འདོགས་པར་འགྱུར་རོ། །བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ ཆོས་ཅན་ཡང་དེའི་ཕྱོགས་གཅིག་ཡིན་པའི་ཕྱིར།ཕྱོགས་ཀྱི་ཕྱོགས་གཅིག་ཡིན་པའི་ཕྱོགས་སུ་ཉེ་བར་གདགས་སུ་རུང་བ་ཡིན་ཏེ། དེའི་ཆོས་གང་ཡིན་པ་དེ་ཡིན་པར་རྟོགས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། ཉེ་བར་གདགས་པ་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟ་ཡིན་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཉེ་བར་ གདགས་སུ་རུང་བའི་ཆོས་ཅན་ཡིན་པར་རྟོགས་ནའོ།།མིག་གིས་གཟུང་བར་བྱ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྤངས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲས་ནི་ཚོས་པར་བྱ་བ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་བསྡུའོ། །ཆོས་ཞེས་བརྗོད་པས་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་ ལ་སོགས་པས་ནི་ཆོས་དེའི་ཆས་ཁྱབ་པ་ཞེས་བྱ་བ་འབའ་ཞིག་བརྗོད་པས་ཀྱང་འབྲེལ་བ་ཅན་གྱི་སྒྲ་ཡིན་པའི་ཕྱིར།ཆོས་ཅན་ཡིན་པར་གཞི་སྟེ་ཡིན་པར་ཡོངས་སུ་གཟུང་བའོ། །དེ་ལྟར་གྲུབ་སྟེ་ཆོས་ཅན་གྱི་ཆོས་ཞེས་ཆོས་ཅན་སྨོས་པ་དེའི་ཤུགས་ཀྱིས་འདིར་ཉེ་ བར་བྱ་བར་བརྗོད་པར་འདོད་དོ་ཞེས་བྱ་བར་མངོན་ནོ།།ཁྱབ་པ་ཡིན་པར་བརྗོད་པར་འདོད་ན་ནི་ཆོས་ཅན་ཞེས་སྨོས་པ་དོན་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །གལ་ཏེ་ཆོས་ཅན་ཞེས་མ་སྨོས་ན། དེའི་ཆས་ཁྱབ་པ་ཞེས་བྱ་བ་འདིར་དེ་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲ་གང་ཞིག་དང་སྦྱར་ཞེ་ན། ཆོས་ཞེས་སྨོས་པས་ འཕངས་པའི་ཆོས་ཅན་ཙམ་གང་ཡིན་པ་དེ་དང་ངོ་།།དེ་ལྟ་བས་ན་ཆོས་ཅན་ཞེས་སྨོས་པའི་ཤུགས་ཀྱིས་ཉེ་བ་ཡིན་པར་སྒྲུབ་པ་གང་ཡིན་པའི་ཉེ་བ་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཆོས་ཅན་ཡིན་པར་ཡོངས་སུ་གཟུང་བར་འགྱུར་ཏེ། དེ་ནི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཉིད་ཀྱི་སྐབས་ཡིན་ པའི་ཕྱིར་ཉེ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན།དེ་ནི་དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ཏེ་དཔེའི་ཆོས་ཅན་ཡང་སྒྲུབ་པ་ཉིད་ཀྱི་སྐབས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཉེ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་ཐེ་ཚོམ་ཡོད་པས་གཅིག་ཁོ་ནར་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཆོས་ཅན་ཡིན་པར་ཡོངས་སུ་གཟུང་བར་མི་འགྱུར་རོ་སྙམ་དུ་བསམ་པ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ ཆས་ཁྱབ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་ལན་འདེབས་ཏེ།ཕྱོགས་ཆོས་དེའི་ཆས་ཁྱབ་པ་ནི། །ཞེས་བྱ་བ་འདིས་དེའི་ཆས་ཁྱབ་པར་བཤད་པ་གང་ཡིན་པ་དེས་དཔེའི་ཆོས་ཅན་ལ་ཡོད་པ་གྲུབ་སྟེ། དཔེའི་ཆོས་ཅན་ལ་གཏན་ཚིགས་མེད་པ་ནི་དེའི་ཆས་ཁྱབ་པར་མི་སྲིད་དོ། ། དེ་ལྟ་བས་ན་ཆོས་ཅན་ཞེས་སྨོས་པ་ནི་དཔེའི་ཆོས་ཅན་ཡིན་པར་ཡོངས་སུ་གཟུང་བའི་ཕྱིར་མ་ཡིན་ཏེ་དོན་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།

若问："云何？"故说"因为是其一分"等。如是，总体假立于支分的原因即是其一分性。若非如此，则将假立于一切。所立有法也因是其一分故，可假立为分之一分。为了了知其法性，故作假立。"若如是"即了知可假立的有法时。
"因为是眼所取故"等已遮遣，"等"字摄"因为是所染"等。"由说法"等，仅由说"彼法分遍"，因为是关联词，故应遍取为有法。如是成立，由说"有法之法"中的"有法"之力，此处欲说假立，此为显然。若欲说遍，则说"有法"成无义。
若问："若不说'有法'，则'彼分遍'中'彼'字与何相应？"与由说"法"所引发的仅有法相应。因此，由说"有法"之力证成邻近性，由此邻近性故，应遍取为所立有法。若谓因为是所立之处故为邻近。
此非如是，因为喻依有法也因是能立之处故为邻近。因此，由有疑惑，故不应唯遍取为所立有法，此为所思。以"彼分遍"等作答：由"宗法彼分遍"所说彼分遍已成立于喻依有法，因为喻依有法无因相则不可能彼分遍。因此，说"有法"非为遍取喻依有法，因为无义故。

།འོན་ཀྱང་ཆོས་ཅན་ཞེས་སྨོས་པའི་ཤུགས་ཀྱིས་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཆོས་ཅན་ཡིན་པར་ཡོངས་སུ་གཟུང་ངོ་། །གྲུབ་བཞིན་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི ལན་འདེབས་ཏེ།དེའི་ཆས་ཁྱབ་པ་ཞེས་བྱ་བས་དཔེའི་ཆོས་ཅན་ལ་ཡོད་པར་གྲུབ་མོད་ཀྱི། འོན་ཀྱང་གྲུབ་བཞིན་དུ་དེའི་ཆས་ཁྱབ་པ་ཞེས་བྱ་བས་དཔེའི་ཆོས་ཅན་ལ་ཡོད་པར་གྲུབ་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་ཆོས་གང་ཡིན་པ་གལ་ཏེ་དཔེའི་ཆོས་ཅན་ཁོ་ན་ལ་ཡོད་པ་ཡིན་ན་ཡིན་ནོ་ཞེས་ བརྣན་པའི་ཕྱིར་ཡང་སྨོས་པ་ཡིན་པར་དོགས་པར་འགྱུར་རོ།།ཡང་ཅི་རྟོགས་པའི་བསྟན་བཅོས་ལ་ལ་ལས་གྲུབ་བཞིན་དུ་བརྣན་པའི་ཕྱིར་ཡང་སྨོས་པ་ལྟ་མཐོང་ངམ་ཞེ་ན། མཐུན་པ་ཁོ་ན་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། སློབ་དཔོན་ཕྱོགས་ཀྱི་གླང་པོའི་མཚན་ཉིད་ནི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་ གང་ཞིག་མཐུན་པ་ལ་ཡོད་ལ་དེ་མེད་པ་ལ་མེད་པ་དེ་ནི་གཏན་ཚིགས་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ།།དེ་ལ་ནི་མཐུན་པ་ཁོ་ན་ལ་ཡོད་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ངེས་པར་གཟུང་བ་འདི་ཁོ་ནས་གཏན་ཚིགས་མི་མཐུན་པ་ལས་ལྡོག་པ་གྲུབ་མོད་ཀྱི། དེ་མེད་པ་ལ་མེད་པ་ཞེས་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་མེད་པ་ལ་མེད་པ་ སྨོས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་མེད་པ་ཁོ་ན་ལ་མེད་པ་ཡིན་གྱི་འགལ་བ་ལ་ཡང་མ་ཡིན་ལ་དེ་ལས་གཞན་པ་ལ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བརྣན་པའི་ཕྱིར་ཡིན་ཏེ།དེ་ལྟ་བས་ན་བརྣན་པ་ཡིན་པར་དོགས་པ་བསྩལ་བའི་ཕྱིར་ཉེ་བར་བཏགས་པ་ཡིན་ནོ། །བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཆོས་ཅན་ནི་གཙོ་བོ་ ཡིན་ཏེ།དེ་ནི་ཐབས་ཀྱིས་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དཔེའི་ཆོས་ཅན་ནི་ཐབས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་གཙོ་བོ་མ་ཡིན་ནོ། །ཕལ་པ་དང་གཙོ་བོ་ཉེ་ན་གཙོ་བོ་བྱ་བ་ཡིན་པར་ཤེས་པས་ཤེས་བྱའི་ཤུགས་འདི་དང་དེ་བཞིན་དུ་བྱ་བ་དང་། ངེས་པ་ཡོད་ན་བྱ་བ་ཁོ་ན་གཙོ་བོ་ཡིན་པར་ བྱ་ཞེས་བྱ་བའི་ཤུགས་ཀྱིས་ན་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཆོས་ཅན་ཁོ་ན་ཡིན་པར་ཡོངས་སུ་གཟུང་བར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན་དེའི་ཕྱིར་ཤུགས་ཀྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ།བཤད་མ་ཐག་པའི་ཤུགས་རྣམ་པ་གཉིས་ཀྱིས་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཆོས་ཅན་ཡིན་པར་ཡོངས་སུ་གཟུང་ བའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་དོན་གོ་ཞིང་ཁོང་དུ་ཆུད་པ་ཡིན་ན་རྟོགས་པར་དཀའ་བར་འགྱུར་ཏེ།སྒྲ་མེད་པའི་དོན་ལ་བདག་ཉིད་ཀྱིས་རྗེས་སུ་འབྲང་བ་ནི་རྟོགས་པར་དཀའོ། །དེ་བས་ན་རྟོགས་པར་དཀའ་བ་ཡོངས་སུ་སྤང་བའི་ཕྱིར་ཡང་ཕྱོགས་ཞེས་སྨོས་པ་ཡིན་ནོ། །ཡང་ཞེས་བྱ་བའི་ སྒྲས་ནི་ཤུགས་ཁས་མི་ལེན་ན་སྔར་བཤད་པ་ལྟ་བུ་བརྣན་པར་བྱ་བ་ཡིན་པར་དོགས་པ་ཡོངས་སུ་སྤང་བའི་ཕྱིར་དང་།མིག་གིས་གཟུང་བར་བྱ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཡོངས་སུ་སྤང་བའི་ཕྱིར་ཡང་ཞེས་བཤད་ཟིན་པ་བསྡུ་བར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ།

然而，由说"有法"之力应遍取为所立有法。以"已成而"等作答：虽然由"彼分遍"已成立于喻依有法，但若已成而由"彼分遍"所成立于喻依有法的自性法，若唯存在于喻依有法，则可能怀疑是为强调而说。
若问："于某些论典中，是否见到已成而为强调故说？"故说"唯于同品"等。陈那论师的定义是："凡宗法，于同品有，于无彼无，彼是因相。"其中，虽由"唯于同品有"此确定，已成因相异品遍离，但说"于无彼无"，即于所立无处无，是为强调：唯于无处无，非于相违亦非于其他。因此，为遣除是强调的疑虑故假立。
所立有法是主要的，因为是以方便所应成立故。喻依有法因是方便故非主要。若次要与主要接近，由了知应作主要的了知之力，及如是作业与决定时唯作业是主要的力，应遍取唯是所立有法。
故说"由力"等：若由前说二种力了知并通达遍取所立有法的定义义，则难以理解，因为自身随顺无言之义难以理解。因此，为遣除难解故说"宗"。"又"字摄前说如是为强调的疑虑之遣除，及"因为是眼所取故"等遣除。

།ཡང་ན་ ཡང་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲ་མ་བཤད་པ་བསྡུ་བའི་དོན་ཡིན་ཏེ།གལ་ཏེ་ཕ་རོལ་པོ་ཉེ་བར་གདགས་པ་ཡང་མི་བྱ་ལ་ཆོས་ཅན་ཞེས་སྨོས་པར་ཡང་མི་བྱའོ། །འོ་ན་ཅི་ཞེ་ན་ཤེས་པར་འདོད་པའི་ཆོས་ཅན་གྱི་ཆོས་ཞེས་བརྗོད་པར་བྱའོ་ཞེས་སྨྲ་བར་འགྱུར་ན། དེ་ལྟ་ན་ཡང་ གཞུང་མངས་པ་དང་ཚིག་ལེའུར་བྱས་པ་ཉམས་པར་འགྱུར་ཏེ།དེ་ལྟ་བས་ན་ཕྱོགས་གཞན་ལ་འཆེལ་ན་གཞུང་མངས་པ་དང་ཚིག་ལེའུར་བྱས་པ་ཉམས་པར་འགྱུར་བ་ཡོངས་སུ་སྤང་བའི་ཕྱིར་ཡང་ཞེས་མ་བཤད་པ་བསྡུ་བར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་ཡིན་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཏན་ ཚིགས་ཞེས་བྱ་བ་ཁོང་ནས་དྲང་ངོ་།།འདི་ལྟར་རེ་ཞིག་འདི་ལ་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་ཡོད་པར་ཞེས་བྱ་བར་འབྲུ་མང་པོ་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། ཆོས་ཅན་ཞེས་བྱ་བ་ཕྱོགས་དང་ཆོས་ཞེས་བྱ་བར་གཞི་མཐུན་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ལས་ཀྱི་གཞི་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །ཕྱོགས་དང་ཆོས་ཞེས་བྱ་ བར་ཟླས་དབྱེ་བ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ།ཕན་ཚུན་ལྡན་པ་ཡིན་ན་ནི་གཉིས་ཀྱི་ཚིག་ཡིན་པ་དང་། གཅིག་ཏུ་བསྡུ་བ་ཡིན་ན་ནི་མ་ནིང་ཉིད་ཡིན་པར་ཐལ་བར་ཡང་འགྱུར་ལ་ཕྱོགས་དང་ཆོས་དེ་ལ་དེའི་ཆས་ཁྱབ་པ་ཡང་མེད་དོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་ཕྱོགས་ཆོས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དྲུག་པར་ཚིག་བསྡུ་བ་ཡིན་ལ་དེ་ལ་ ཡང་ཕྱོགས་ཁོ་ནའི་ཆོས་ཡིན་གྱི།གཞན་གྱི་ནི་མ་ཡིན་ན་ཞེས་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་ཁྱད་པར་དུ་བྱེད་པ་ཡིན་ན། །དེའི་ཕྱིར་ཇི་སྐད་བཤད་པའི་རྣམ་པས་ཕྱོགས་དེའི་ཁྱད་པར་ལ་ལྟོས་པ་ཡིན་པས། དེའི་ཁྱད་པར་ལ་ལྟོས་པ་སྟེ་དེ་གཞན་དཔེའི་ཆོས་ཅན་ལ་མི་འཇུག་པའི་ཕྱིར་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་ པ་ཉིད་ཡིན་ནོ།།མི་ལྡན་པ་ནི་མ་འབྲེལ་པ་སྟེ། དེ་རྣམ་པར་བཅས་པའོ། །དེས་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་པའི་ཕྱིར། ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་ཉིད་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་ཏེ། ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་ཁོ་ན་ཞེས་དེ་སྐད་དུ་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ་། །གང་ལ་ཆོས་ཆོས་ཅན་དང་ འབྲེལ་པར་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བ་དེ་ལ་ནི་གང་གི་ཚེ་ཆོས་ཡོད་པར་སྒྲུབ་པ་དེའི་ཚེ་མི་ལྡན་པ་རྣམ་པར་བཅད་པ་ཡིན་ནོ།།གང་གི་ཚེ་ཆོས་ཅན་དང་འབྲེལ་པ་གྲུབ་ལ་ཆོས་ཅན་གཞན་ལ་ཡོད་པར་དོགས་པ་བཟློག་པའི་ཕྱིར་ཆོས་སྦྱོར་བ་དེའི་ཚེ་ན། གཞན་དང་ལྡན་པ་རྣམ་པར་བཅད་པ་ཡིན་ནོ། ། ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་ཀྱི་དཔེའི་རྣམ་པ་དང་པོ་དཔེར་ན་ནག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ་ནག་པ་འཕོང་སྐྱེན་པ་ཉིད་ཡིན་པར་ཐེ་ཚོམ་ཟ་སྟེ། དེའི་ཕྱིར་འདི་འཕོང་སྐྱེན་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ་ཞེས་མི་ལྡན་པ་རྣམ་པར་བཅད་པ་ཡིན་ནོ། །ངེས་པར་གཟུང་བ་གང་ལ་ཉེས་པ་ཡོད་པ་དེ་བསྩལ་བའི་ཕྱིར། གཞན དང་ལྡན་པ་རྣམ་པར་བཅད་པས་ནི་མ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ།ཁྱད་པར་དུ་བྱས་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བར་སྐབས་དང་སྦྱར་རོ།

或者，"又"字是为摄未说之义。若对方说："不应假立，亦不应说'有法'。那么应如何？应说'欲知有法之法'"。如是亦将成文繁多及偈颂损坏。因此，若依赖他分，为遣除文繁多及偈颂损坏故，摄未说义。
"若是宗法性"应补充"因相"。如是，首先此处"有宗法"非多字，因为"有法"与"宗"、"法"无共同所依故。因此亦非业处。亦非"宗"与"法"的复合词，因为若相互具有则成双数词，若一处摄则成中性，且彼宗法无彼分遍。因此，"宗法"是第六格复合词，其中唯是宗之法，非他法，如是特征宗法。
因此，由如前说相依于彼宗之特征，依于彼特征，彼不趣入他喻依有法故，是不共。不具即不相关，彼有相。由彼特征故非不共，应如是配释。意为由唯宗法如是特征故。
于法与有法关系有疑者，当证成有法时，遮遣不具。当有法关系已成而为遣除疑虑于他有法有故配法时，遮遣与他具有。
宗法之喻第一相，如说"黑人"等。疑黑人是否善射，故说"此唯是善射"，是遮遣不具。为遣除于何确定有过失，说"非由遮遣与他具有"，应配释为"由特征故"。

།ཆོས་ཅན་གཞན་དང་ལྡན་པ་སྟེ། དེ་རྣམ་པར་བཅད་པས་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །འདིའི་དཔེ་ཡང་དཔེར་ན་སྲིད་སྒྲུབ་ཅེས་བྱ་བ་ལ་ སོགས་པ་ཡིན་ཏེ།སྲིད་སྒྲུབ་ནི་འཕོང་སྐྱེན་པ་ཉིད་ཡིན་པར་གྲུབ་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ལ་ཅི་དེ་འདྲ་བ་གཞན་ལ་ཡོད་དམ་ཞེས་བསམ་པ་དེ་ལ་སྲིད་སྒྲུབ་ཁོ་ན་འཕོང་སྐྱེན་པ་ཡིན་གྱི་གཞན་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་གཞན་དང་ལྡན་པ་རྣམ་པར་བཅད་པ་ཡིན་ནོ། །བཤད་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལེའུ་བཞི་ པ་ལས་བསྟན་པར་བྱའོ།།དེའི་ཆ་ནི་དེའི་ཆོས་ཡིན་གྱི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་དེ་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲ་ནི་ཆོས་ཀྱི་ཆེད་ཡིན་པས་གཙོ་བོར་གྱུར་པ་མ་ཡིན་ཡང་ཕྱོགས་དང་སྦྱར་རོ། །ཕྱོགས་དེའི་ཆ་ནི་དེའི་ཆ་སྟེ་དེ་ཁོ་ནའི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཆོས་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་ཆ་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲ་ནི་ཕྱོགས་གཅིག་ལ་བྱ་ བར་གྲགས་ན་ཇི་ལྟར་ཆོས་སྟོན་པར་བྱེད་ཅེ་ན།སྨྲ་བ་པོའི་བསམ་པའི་དབང་གིས་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། སྒྲ་རྣམས་རྗོད་པར་བྱེད་པ་ཉིད་ཡིན་པ་ནི་དངོས་པོའི་སྟོབས་ཀྱིས་མ་ཡིན་ནོ། །འོན་ཀྱང་སྨྲ་བ་པོའི་བརྗོད་པར་འདོད་པའི་དབང་གིས་ཏེ་དེའི་ཆ་ཞེས་བྱ་བ་དེའི་ཕྱོགས་གཅིག་ནི་མ་ ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་སྐབས་དང་སྦྱར་རོ།།ཡང་གལ་ཏེ་ཅི་སྟེ་དེ་ལྟ་ཡིན་ཞེ་ན། ཕྱོགས་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲ་སྤྱི་ལ་མི་བྱ་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། གལ་ཏེ་ཕྱོགས་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲ་སྤྱི་ལ་བྱ་བ་ཡིན་པར་གྱུར་ན་ནི། དེའི་ཚེ་ཆ་ཆོས་དང་ཆོས་ཅན་གྱི་སྤྱིའི་བདག་ཉིད་ཀྱི་ཕྱོགས་གཅིག་ཆོས་ ཀྱི་བདག་ཉིད་ཡིན་པར་གྱུར་ན།ཕྱོགས་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲ་ཉེ་བར་བཏགས་པ་ནི་ཆོས་ཅན་ཁོ་ན་ལ་བྱ་བ་ཡིན་པས། བདག་ཉིད་གཅིག་པ་དེ་ལ་ཕྱོགས་གཅིག་ག་ལ་ཡོད། ཁྱབ་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་སྟོན་ཏེ། དེ་ནི་ཁྱབ་པར་བྱ་བ་དང་ཁྱབ་པར་བྱེད་པའི་ཆོས་ཡིན་ པ་ཉིད་ཀྱིས་གཉི་ག་ལ་ཡོད་པ་ཡིན་ནོ།།དེ་ལ་ཁྱབ་པར་བྱེད་པའི་ཆོས་ཉིད་ཡིན་པར་བརྗོད་པར་འདོད་པ་ནི་ཁྱབ་པ་ཁྱབ་པར་བྱ་བ་གཏན་ཚིགས་དེ་ལ་ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཆོས་ཡོད་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ། །མི་ལྡན་པ་རྣམ་པར་བཅད་པས་ངེས་པར་གཟུང་ བ་ཡིན་ཏེ།མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་དེ་ལ་ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་ཁོ་ན་ཡོད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ངེས་པར་གཟུང་བར་ནི་མི་ནུས་སོ། །གང་ལ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཆོས་གཅིག་པུ་ཁོ་ན་ཡོད་པ་དེ་ལྟ་བུའི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་ནི་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཁོ་ན་ལ་ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་ཡོད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ངེས་ པར་གཟུང་བ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ།དེ་ལྟ་ན་ནི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་གཅིག་ལ་ཡོད་པ་བསྩལ་མ་ཐག་ཏུ་འབྱུང་བ་ཉིད་གཏན་ཚིགས་མ་ཡིན་པར་འགྱུར་རོ།

与他有法具有，意为由遮遣彼而特征故。此例如说"悉达"等：悉达已成就善射，思维"如是者是否存在于他处"，于此说"唯悉达善射，他则不是"，是遮遣与他具有。
"当说"即当于第四品中说明。"彼分即彼法"中，"彼"字虽非主要而是为法故，与宗相配。宗之分即彼分，唯是彼所立法。
若问："若'分'字众所周知用于一分，如何显示法？"故说"由说者意乐力"。诸声显义非由事物力，而是由说者欲说力，应配释为"彼分"非彼一分。
若又问："何以如此？"故说"因宗字不用于总"。若宗字用于总，则分即法与有法总体之一分为法体性时，宗字假立唯于有法，于彼一性中何有一分？
以"遍字"等显示：由是所遍及能遍法性故，二者皆有。其中欲说是能遍法性，即遍是所遍因相于彼唯有能遍所立法。
由遮遣不具而确定，因不可能故，不能确定于彼唯有能遍。无有如是宗法，即唯有一所立法者。亦非确定唯于彼有能遍，如是则刚说同品一分有即成非因相。

།ཁྱབ་པར་བྱ་བ་བསྩལ་མ་ཐག་ཏུ་འབྱུང་བ་ཁོ་ན་ལ་ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་མི་རྟག་པ་ཉིད་ཡོད་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། བསྩལ་མ་ཐག་ཏུ་འབྱུང་ བ་མ་ཡིན་པ་གློག་ལ་སོགས་པ་ལ་ཡང་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ།།གང་གི་ཚེ་ཁྱབ་པར་བྱ་བའི་ཆོས་ཉིད་ཡིན་པ་དེའི་ཚེ་ནི་ཁྱབ་པ་ཡང་ན་དེ་ཁོ་ན་ལ་ཁྱད་པར་བྱ་བ་ཡོད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཁོ་ན་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་ཁོ་ན་ལ་སྟེ། གཞན་དང་ལྡན་པ་རྣམ་པར་བཅད་པས་ངེས་པར་ གཟུང་བ་ཡིན་ནོ།།འདིར་ཡང་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་དེ་ལ་ཁྱབ་པར་བྱ་བ་ཁོ་ན་ལ་ཡོད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ལྟ་བུ་ནི་ངེས་པར་མི་གཟུང་སྟེ། ཐམས་ཅད་ཆོས་དུ་མ་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཆོས་དང་ལྡན་པའི་གཏན་ཚིགས་ཆོས་གཅིག་ཁོ་ན་དང་ལྡན་པ་ནི་མེད་དོ། ། མཐུན་པའི་ཕྱོགས་གཅིག་ལ་ཡོད་པ་གཏན་ཚིགས་མ་ཡིན་པར་འགྱུར་དུ་འོང་བས་དེ་ལ་ཁྱབ་པ་བྱ་བ་ཡོད་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་ངེས་པར་གཟུང་བ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །བསྩལ་མ་ཐག་ཏུ་འབྱུང་བ་ཉིད་མི་རྟག་པ་ལ་གདོན་མི་ཟ་བར་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། གློག་ལ་སོགས པ་ལ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།།ཕྱོགས་ཆོས་ཞེས་ཚུལ་གཅིག་བརྗོད་ནས། དེའི་ཆས་ཁྱབ་ཅེས་བྱ་བ་ཚུལ་གཉིས་པ་བཤད་པ་མ་ཡིན་ནམ། དེའི་ཕྱིར་རྟགས་ནི་ཚུལ་གཉིས་པ་ཁོ་ན་ཡིན་པར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར་འདིས་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། འདིས་ཞེས་ བྱ་བ་ནི་ཕྱོགས་ཆོས་དེའི་ཆས་ཁྱབ་པ་ནི་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་འདིས་སོ།།དེ་ལ་ཁྱབ་པ་ཞེས་སྨོས་པས་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དང་ལྡོག་པ་དག་བཤད་དེ་ཁྱབ་པ་ནི་དེ་ལྟ་བུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་གཉིས་ངེས་པ་དག་ཀྱང་ཤེས་པར་བྱེད་པའི་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་སྐབས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་བདག་ཉིད་ཅི་ལྟ་བའི་ ཚད་མས་བཤད་ལ།ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་ངེས་པ་ཡང་ཕྱོགས་ཆོས་ཞེས་སྨོས་པ་ཁོ་ནས་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ན་རྟགས་ནི་ཚུལ་གསུམ་པ་ཁོ་ནར་བཤད་པ་ཡིན་པས་འགལ་བ་མེད་དོ། །བདག་ཉིད་ཇི་ལྟ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་གིས་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་ཚད་མ་གང་ཡིན་པ་སྟེ། དེ་ཡང་ འོག་ནས་བྱེ་བྲག་ཏུ་འཆད་པར་འགྱུར་རོ།།དེ་དག་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི། དེ་ནི་རྣམ་གསུམ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་སྟོན་ཏེ། དེ་དག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་དང་། ཇི་སྐད་བཤད་པའི་ཁྱབ་པ་དང་ལྡན་པ་དག་གོ། །འདི་ལ་འབྲས་བུ་དང་རང་བཞིན་དང་མི་དམིགས་པའི་ མཚན་ཉིད་དེའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡོད་པས་ན་དེ་དག་ལ་དེ་སྐད་ཅེས་བཤད་དོ།།དུ་བ་ལས་ཞེས་བྱ་བས་ནི་འབྲས་བུའི་གཏན་ཚིགས་བསྟན་ཏོ། །འདི་ན་མེ་ཡོད་དོ་ཞེས་བྱ་བས་ནི་བསྒྲུབས་པའི་འབྲས་བུ་བསྟན་ཏེ། འདི་ཕྱོགས་ཀྱི་སྦྱོར་བ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ཤིང་ཤ་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བས་ ནི་རང་བཞིན་གྱི་གཏན་ཚིགས་བསྟན་ཏེ།ཤིང་ཤ་པ་ནི་ཤིང་གི་ཁྱད་པར་ཁོ་ན་ཞིག་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།

刚生即有的并非唯有能遍无常性，因为非刚生的闪电等亦有故。当是所遍法性时，遍亦唯于彼有所遍。"唯于彼"即唯于能遍，是由遮遣与他具有而确定。
此中亦因不可能故，不应确定"唯于彼所遍有"，因一切具多法故，具所立法之因相无唯具一法者。亦不应确定"唯于彼有所遍"，因将成同品一分有非因相故。刚生性于无常非必然有，因于闪电等无故。
若问："说'宗法'一相后，说'彼分遍'第二相，故因相岂非唯二相耶？"故说"由此"等。"此"即"宗法彼分遍"之语。其中说"遍"即说随行与遣，因遍即如是故。
由是知因相时故，二者之确定亦由如其体性之量说明，宗法确定亦唯由说"宗法"而说。如是说因相唯三相故无相违。"如其体性"即能成立之量，此下当别说。
"彼等"等显示"彼三种"。"彼等"即宗法性及如前说具遍。此有果性、自性及不可得相之体性故如是说。"由烟"显示果因相。"此有火"显示所立果，此非宗之配合。"因是沙罗树"显示自性因相，因沙罗树唯是树之差别故。

།ཕྱོགས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་མི་དམིགས་པ་བསྟན་ཏེ། ཕྱོགས་ཀྱི་ཁྱད་པར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཟུང་བའི་མཚན་ཉིད་དུ་གྱུར་པའོ། །འགའ་ཞིག་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བུམ་པ་ དང་བྲལ་བ་ནའོ།།མི་དམིགས་པ་ཙམ་གྱིས་ནི་དགག་པ་མི་འགྲུབ་པས། དམིགས་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱིར་གྱུར་པ་ཞེས་བྱ་བས་གཏན་ཚིགས་ཁྱད་པར་དུ་བྱེད་དེ། དམིགས་པའི་རྒྱུ་གཞན་མིག་ལ་སོགས་པ་ནུས་པ་ཐོགས་པ་མེད་པ་དག་ནི། དམིགས་པའི་མཚན་ཉིད་དོ། །དེ་དག་གིར་ གྱུར་པ་ནི་དམིགས་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱིར་གྱུར་པ་སྟེ།རང་སྣང་བའི་ཤེས་པ་བསྐྱེད་པར་གྱུར་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་ཁྱད་པར་རོ། །དེ་མི་དམིགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟ་བུའི་མི་དམིགས་པ་ནི་དེ་མེད་པར་འཁྲུལ་པ་མེད་དོ་ཞེས་ལྡོག་པས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་གལ་ཏེ་ཡོད་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ སྨོས་ཏེ།གལ་ཏེ་བུམ་པ་དང་བྲལ་བའི་ཕྱོགས་ན་ཡང་ཇི་སྐད་བཤད་པའི་བུམ་པ་ཡོད་ན་ནི་དེའི་ཚེ་དམིགས་པ་ཁོ་ནར་འགྱུར་ཏེ་གཟུང་བ་ཁོ་ནར་འགྱུར་རོ། །གཞན་དུ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ནམ་ཡང་གཟུང་བ་མ་ཡིན་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། དེ་ལྟ་བུས་ནི་གདོན་མི་ཟ་ བར་ཤེས་པ་འཁྲུལ་པ་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།།གང་གི་ཕྱིར་དེ་ལྟ་ཡིན་པའི་རྒྱུ་དེས་ན་དམིགས་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱིར་གྱུར་པ་ཞེས་ཁྱད་པར་བཤད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཤུགས་ཀྱིས་ན་དམིགས་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱིར་གྱུར་པའི་ཡོད་པ་ཅན་ཞེས་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། །འདིར་ནི་ཚིག་ གི་དོན་འདི་ཡིན་ཏེ།འདིས་ནི་མཚོན་པར་བྱེད་པས་ན་མཚན་ཉིད་དེ་དམིགས་པ་ཉིད་མཚན་ཉིད་ཡིན་ནོ། །དེ་ཡིར་གྱུར་པ་ནི་དམིགས་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱིར་གྱུར་པ་སྟེ། ཤེས་པ་དང་འབྲེལ་པ་འཁྲུལ་པ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །གང་ལ་དེ་ལྟ་བུའི་ཡོད་པ་ཡོད་པ་དེ་ནི་དེ་སྐད་ཅེས་བྱ་སྟེ། དེ་ལྟ་བུའི་ཡོད་པ་ཅན་ནི་ཤེས་པ་ལོག་ན་གདོན་མི་ཟ་བར་ལྡོག་གོ་ཞེས་བྱ་བར་བསམ་པ་ཡིན་ནོ། །ཡོད་པ་དང་དགག་པ་དག་གིས་ནི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཐམས་ཅད་ལ་ཁྱབ་ལ། དེ་གཉིས་ཀྱང་གཏན་ཚིགས་གསུམ་ལ་རག་ལས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར། དེ་ལས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས པ་སྨོས་ཏེ།གཏན་ཚིགས་གསུམ་པོ་དེ་ལས་རང་བཞིན་དང་འབྲས་བུའི་གཏན་ཚིགས་གཉིས་ནི་དངོས་པོ་སྒྲུབ་པ་སྟེ། དངོས་པོ་སྒྲུབ་པ་ནི་ཡོད་པ་སྒྲུབ་པ་ཡིན་ནོ། །གཉིས་ཁོ་ན་ཞེས་ངེས་པར་གཟུང་བར་བྱ་བའི་དངོས་པོ་སྒྲུབ་པ་ཁོ་ན་ཞེས་བྱ་བར་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། འདི་གཉིས་ཀྱིས་དགག་ པ་ཡང་འགྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ།།གཅིག་ནི་དགག་པའི་གཏན་ཚིགས་ཡིན་པའི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བཤད་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་མི་དམིགས་པ་ནི་དགག་པའི་གཏན་ཚིགས་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ། །གཅིག་ཁོ་ན་ཞེས་བྱ་བར་ངེས་པར་གཟུང་བ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། སྔ་མ་གཉིས་ཀྱིས་ཀྱང་རྣམ་པར་བཅད་པ་ རྟོགས་པའི་ཕྱིར་རོ།

"宗"等显示不可得，"宗之差别"即成为所取相。"某处"即离瓶处。仅不可得不能成立否定，故以"成为所取相"限定因相。所取之其他因如眼等无障碍功能，是所取相。成为彼等即成为所取相，即能生自显现识之体性差别。由彼不可得故。
如是不可得由遣显示"彼无无错乱"故，说"若有"等。若于离瓶之处亦有如前所说瓶，则彼时定当可取，唯成所取。"非他"即决不成非所取，意为如是必定无错乱知。
由此因故，所说"成为所取相"之差别，即以力说明"具成为所取相之有"。此中词义为：由此表征故为相，即所取性是相。成为彼即成为所取相，意为与识无错乱关联。
具如是有者即如是称，意为具如是有者，若识遣除则必定遣除。由有与否定遍一切所立，彼二亦依三因相故，为显示此说"由彼"等。
由彼三因相中，自性因相与果因相二者是事物成立，事物成立即有之成立。非应确定"唯二"为"唯事物成立"，因此二亦能成立否定故。"一是否定因相"即如前说相之不可得唯是否定因相。非应确定"唯一"，因前二亦能了知遣除故。

།ཡང་ཅི་སྟེ་དངོས་པོ་སྒྲུབ་པ་གཉིས་ཁོ་ན་ཡིན་ཞེ་ན། རང་བཞིན་དང་འབྲེལ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། རང་བཞིན་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་དངོས་པོ་དང་འབྲེལ་པ་ནི་དེ་ལ་རག་ལས་པ་ཉིད་དེ་དེ་ཡོད་ནའོ། །དོན་གྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྟགས་ཀྱིས་སོ། །དོན་ ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྟགས་ཅན་ཏེ།འཁྲུལ་པ་མེད་དོ། །རང་བཞིན་དང་འབྲེལ་པ་དེ་ཡང་དེའི་བདག་ཉིད་དང་དེ་ལས་བྱུང་བའི་མཚན་ཉིད་ཁོ་ན་སྟེ། གསུམ་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལ་དང་པོ་དེ་ནི་དེའི་བདག་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། དེ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རང་བཞིན་དང་འབྲེལ་པའོ། །དེའི་ བདག་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་རང་བཞིན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།།དེའི་བདག་ཉིད་ཡིན་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གལ་ཏེ་སྒྲུབ་པ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་བདག་ཉིད་ཡིན་ན་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་སྒྲུབ་པ་ཡིན་པས་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་དང་སྒྲུབ་པའི་བྱེ་བྲག་མེད་དོ་ཞེ་ན། དེ་ནི་དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ཏེ། བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་དང་སྒྲུབ་པར་གྱུར་པའི་ཆོས་ཀྱི་བྱེ་བྲག་རྣམས་ནི་ལྡོག་པའི་བྱེ་བྲག་གིས་ཀུན་བརྟགས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ནི་གཞན་སེལ་བའི་སྐབས་སུ་བཤད་པར་བྱའོ། །འདི་ནི་སློབ་དཔོན་གྱིས་ཀྱང་བཤད་དོ་ཞེས་བྱ་བར་དེ་སྐད་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ སོགས་པ་སྨོས་ཏེ།ཐམས་ཅད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་གང་ལ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་དང་སྒྲུབ་པ་མེ་དང་དུ་བ་དག་གི་བྱེ་བྲག་དངོས་པོ་ལས་གྱུར་པ་ཡོད་པ་ཡང་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་ཐ་སྙད་འདོགས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །བློ་ལ་ཡོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་བློ་ལ་སྣང་བའོ། །གལ་ཏེ་ བློས་བརྟགས་པས་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཡིན་ན།འོ་ན་ནི་དེའི་བདག་ཉིད་དང་དེ་ལས་བྱུང་བ་དག་རྟགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་མ་ཡིན་ཏེ། བློས་བརྟགས་ན་དེ་གཉིས་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། ཆོས་ཅན་དང་ཆོས་ཉིད་དུ་ཐ་དད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །འདི་སྐད་དུ་བཤད་པ་ཡིན་ཏེ། དོན་ཁོ་ ནས་དོན་གོ་བར་འགྱུར་ཏེ།འདི་ནི་བློའི་རྣམ་པར་བྱས་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །འོན་ཀྱང་ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་དེ་ལྟ་བུ་ཡོད་བཞིན་དུ་རྨོངས་པ་ལ་བསྟན་པའི་ཐབས་སུ་གྱུར་པ་ཆོས་ཅན་དང་ཆོས་ཉིད་ཐ་དད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་བློའི་རྣམ་པས་བྱས་ཏེ། དེ་མ་བྱས་པར་ནི་གཞན་ལ་བསྟན་པར་མི་ནུས་ སོ།།དོན་ཀྱང་བློའི་རྣམ་པས་བྱས་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཅིའི་ཕྱིར་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཅན་གྱི་རྟགས་ཁོ་ནས་དོན་རྟོགས་པར་མི་འགྱུར་ཞེ་ན། བློའི་བྱེ་བྲག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་རྣམ་པར་འདོད་པ་ཙམ་དང་འབྲེལ་པ་ཉིད་ ཀྱིས་རང་དགའ་བ་རྣམས་ནི་དོན་གྱི་རྟེན་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ།དོན་དང་མ་འབྲེལ་པའི་ཕྱིར་རོ།

若问："何故唯二事物成立？"故说"自性关联"等。与所立事物自性关联即依彼，即彼有时。"义"即因相。"义"即具因相，无错乱。
自性关联唯是彼体性及从彼生相，因无第三故。其中首先说"因是彼体性"，"彼"即自性关联。"因是彼体性"即因是所立自性。
若问："若是彼体性，则能立即是所立体性，故能立与所立无差别？"非如是，因所立与能立法差别是由遣返差别而假立故。此当于他遮处说明。
为显示"此亦为师所说"故说"如是"等。"一切"即于何处所立与能立如火与烟之差别虽有事物，然以自相无施设言说故。"心有"即现于分别心。
若问："若由心假立则是比量，则彼体性及从彼生非因相相，因心假立则无彼二故？"故说"有法与法性差别"等。此说明：唯由义了义，此非心相所作。然于外境如是有时，为示迷者方便，有法与法性差别是由心相所作，若不作此则不能示他。
义非心相所作，因彼由自性成就故。何故不由唯分别因缘之因了知义？"心差别"即由唯与分别相欲乐关联故，自在者非义依，因不与义关联故。

།འདི་ནི་དོན་གྱི་རྟེན་མ་ཡིན་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དེ་དག་གིས་བརྟགས་པ་ཡང་ཡིན་ལ་ཡུལ་ཡང་ཡིན་པས། དེ་དག་གིས་བརྟགས་པའི་ཡུལ་ལོ། །གཏན་ཚིགས་དེ་ལྟ་ བུ་དེས་ནི་དོན་མི་འཐོབ་པ་ཁོ་ནར་འགྱུར་ཏེ།དོན་འཐོབ་པ་ཁོ་ནར་མི་འགྱུར་རོ། །གཉིས་པའི་འབྲེལ་པའི་མཚན་ཉིད་འབྲས་བུ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། དེའི་རང་བཞིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འབྲས་བུའི་རང་བཞིན་ནོ། །དེ་ལས་བྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །གང་ ཞིག་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཚད་མ་ཉིད་ཡིན་པར་མི་འདོད་པ་དེ་ལ་འདི་གཉིས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ།རྗེས་སུ་དཔག་པར་བྱ་བ་ཤེས་པ་འདི་ཉིད་ནི་ཚད་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་རོ། །འདི་གཉིས་ཞེས་བྱ་བའི་རང་བཞིན་དང་འབྲས་བུའི་རང་བཞིན་རྟགས་ལས་སྐྱེས་པ་དག་སྟེ། མི་དམིགས་ པ་ནི་རང་བཞིན་གྱིས་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་ནང་དུ་འདུས་པའི་ཕྱིར་གཉིས་ཞེས་བཤད་དོ།།རྗེས་སུ་དཔག་པར་བྱ་བའི་རང་བཞིན་དང་རྒྱུ་དག་ཤེས་པ་ཡིན་པས། རྗེས་སུ་དཔག་པར་བྱ་བ་ཤེས་པའོ། །དེ་སྣང་བ་ཉིད་མ་ཡིན་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྗེས་སུ་དཔག་པར་བྱ་བའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་སྣང་བ་མ་ ཡིན་ཡང་ངོ་།།དེ་མི་སྣང་བ་ཉིད་ནི་དེ་དངོས་ལས་མ་སྐྱེས་པའི་ཕྱིར་རོ། །འོ་ན་ཇི་ལྟར་མི་འཁྲུལ་ཞེ་ན། དེ་ལས་སྐྱེས་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། བརྒྱུད་དེ་རྗེས་སུ་དཔག་པར་བྱ་བ་རང་བཞིན་དང་རྒྱུ་དག་ལས་སྐྱེས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེར་འཁྲུལ་པ་མེད་པ་དག་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྗེས་སུ་ དཔག་པར་བྱ་བ་འཁྲུལ་པ་མེད་པ་དག་གོ།།རྒྱུ་དེས་ན་ཚད་མ་ཡིན་ཏེ། ཅི་དང་འདྲ་ཞེ་ན། མངོན་སུམ་བཞིན་ནོ། །མངོན་སུམ་གྱི་ཚད་མ་ཉིད་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་ཁྱབ་པ་སྟོན་ཏེ། དོན་མེད་ན་མེད་པ་ཉིད་ཡིན་པས་མངོན་སུམ་གྱི་ཚད་མ་ནི་དོན་འཁྲུལ་པ་མེད་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ། ། དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་དེ་མེད་པར་ཏེ། དོན་མེད་པར་མངོན་སུམ་འབྱུང་བ་ནི་དེར་འཁྲུལ་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དོན་ལ་སླུ་བའི་ཕྱིར་རོ། །གཞན་གྱིས་མི་འཁྲུལ་པ་ཡང་དེ་ལས་སྐྱེ་བ་ལས་གཞན་ཅི་ཞིག་ཡོད་ཅེས་བྱ་བ་ནི། གཞན་རང་བཞིན་དུ་གྱུར་པ་མ་ཡིན་པའི་རང་གཞན་དང་ལྷན་ཅིག་མི འཁྲུལ་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཡང་དེ་ལས་སྐྱེ་པ་ལས་གཞན་ཅི་ཞིག་ཡོད།མེད་པ་ཁོ་ན་སྟེ་མི་འཁྲུལ་བ་ནི་དེ་ལས་སྐྱེ་བ་ཁོ་ནར་ཟད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། རག་མ་ལས་ཤིང་འབྲེལ་པ་མེད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་རྣམས་ནི། ལྷན་ཅིག་འབྱུང་བར་ངེས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། མི་འཁྲུལ་ པར་ངེས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།།དེ་ལྟ་བས་ན་མངོན་སུམ་གྱི་མ་ནོར་བ་ནི་དོན་ལས་སྐྱེ་བ་ཁོ་ན་ཡིན་པས་ཚད་མ་ཉིད་ཡིན་ལ་དེ་ནི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ལ་ཡང་ཡོད་པས་གཉི་ག་མཚུངས་སོ་སྙམ་དུ་བསམ་པ་ཡིན་ནོ།

此是非义依之分别所思维且为境，故为彼等所思维之境。如是因相唯不得义，即不能得义。
说"第二关联相果亦"等。"彼自性"即果自性。"从彼生故"即从因生故。
对于不许比量为量者，说"此二"等。应知"此比量知即是量"。"此二"即从自性因与果性因所生，因不可得摄入自性因相中故说"二"。
因比量境之自性与因是知，故为比量知。"虽彼不显"即虽比量体性相不显。彼不显是因非从彼事生故。
若问："云何无错乱？"故说"从彼生故"，即间接从比量境自性与因生故。"于彼无错乱"即于比量境无错乱。因此故是量，如何？如现量。
"现量性亦"等显示遍，因无义则无故，现量唯于义无错乱。若非如是，则无彼，即无义而现量生则于彼错乱，因于义欺诳故。
"他无错乱亦何有异于从彼生"即非自性之他与自他无错乱亦何有异于从彼生？唯无，意为无错乱唯从彼生而已。
何故？因不依赖且无关联之体性等，无定共生故，即无定无错乱故。是故现量无误唯从义生故是量，此于比量亦有，故二者相等，此为所思。

།ཕ་རོལ་པོས་གོ་བ་སྟེ་དེ་ལས་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ལས་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར་འབྲས་བུ་རྒྱུའི་གོ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ན་ཞེས་བྱ་བ་ཁོང་ནས་འབྱུང་ངོ་། །རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་གོ་བར་བྱ་བ་དང་གོ་བར་བྱེད་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་ཏེ། མེའི་ཁྱད་པར་གསལ་བ་ལ་སོགས་པ་ཡང་གོ་བར་བྱ་བ་ཡིན་པར་འགྱུར་ལ་དུ་བའི་རྫས་ཉིད་ལ སོགས་པ་ཡང་གོ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་པར་འགྱུར་རོ།།ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་བསྐྱེད་པར་བྱ་བ་དང་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཆ་འགའ་ཞིག་གིས་མེ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་པའམ། དུ་བ་བསྐྱེད་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པ་ནི་མེད་དོ། །རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་བསྐྱེད་ པར་བྱ་བ་དང་།སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་ཡོད་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དེ་མེད་པར་ཏེ། མེ་མེད་པར་རྫས་ཉིད་ལ་སོགས་པ་འབྱུང་བ་སྟེ། འདི་ལྟར་རྫས་ཉིད་ལ་སོགས་པ་ནི་དུ་བ་མ་ཡིན་པ་གཞན་ལ་ཡང་ཡོད་པས་ཁྱད་པར་མེད་པའི་རྫས་ཉིད་ལ་སོགས་པ་དེ་ལས་མེ་རྗེས་ སུ་དཔག་ཏུ་མི་རུང་ངོ་།།དེ་བཞིན་དུ་དེ་མེད་པར་ཏེ། མེ་ལ་ཡོད་པའི་གསལ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཁྱད་པར་དེ་མེད་པར་དུ་བ་ཙམ་འབྱུང་བ་ནི་དེ་ལས་སྐྱེ་བར་ངེས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། མེ་ལ་ཡོད་པའི་ཁྱད་པར་དེ་ལས་སྐྱེ་བར་ངེས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་དུ་བ་ཙམ་གྱིས་ མེའི་ཁྱད་པར་ཤེས་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ནོ།།གང་གི་ཕྱིར་དེ་ལྟ་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར། རྒྱུ་ལ་རང་བཞིན་ཇི་སྙེད་ཅིག། ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། རྒྱུ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཞིའི་བདུན་པ་ཡིན་ནོ། །རང་བཞིན་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲ་ནི་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་ཡིན་ཏེ། རྒྱུ་ལ་ཡོད་པའི་ཆོས་ སྤྱིར་གྱུར་པ་ཇི་སྙེད་ཅིག་མེད་ན་མི་འབྱུང་བའི་འབྲས་བུ་དུ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་དེ་དག་གི་གོ་བར་བྱེད་པའི་གཏན་ཚིགས་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།།ཁྱད་པར་རྣམས་ཀྱིས་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དེ་དག་གི་འབྲས་བུ་ཉིད་དུ་ངེས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དུ་བ་ནི་དུ་ བ་ལ་ཁྱབ་པར་བྱེད་པའི་ཆོས་དེ་དག་ཁོ་ནའི་འབྲས་བུ་ཉིད་དུ་ངེས་པའི་ཕྱིར་ཏེ།དུ་བ་ནི་མེ་ལ་ཡོད་པའི་སྤྱིའི་ཆོས་དེ་དག་ཁོ་ན་ལ་ལྟོས་ནས་འབྲས་བུ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།

说"他了知即从彼生"等。应知含义为"若因从所立生故果能表因"。将成一切皆为所知与能知，则火之差别明亮等亦成所知，烟之实性等亦成能知。
何故？因一切皆有所生与能生故，无有某分非火之能生，或非烟之所生。然非一切皆有所生与能生。
何故？因无彼，即无火而有实性等生，如是实性等于非烟他处亦有故，从无差别之实性等不应比度火。
如是无彼，即无火中有之明亮等差别而仅烟生起，因无定从彼生故，即无定从火中有之差别生故。是故仅由烟不能了知火之差别。
由是故说"因中有几自性"等。"因中"是处格第七。"自性"词是法之异名，意为因中有几遍及之法，若无则不生之果如烟等，是彼等之表示因相。非由差别。
何故？因定为彼等之果故，即烟定为遍烟之彼等法之果故，意为烟唯依于火中有之遍法而为果故。

།རེ་ཞིག་དེ་ལྟར་ན་གོ་བར་བྱ་བ་ནི་རྒྱུ་ལ་ཡོད་པའི་ཆོས་སྤྱི་དག་ཡིན་ནོ་ཞེས་བཤད་པ་ཡིན་ ནོ།།གོ་བར་བྱེད་པ་ནི་འབྲས་བུ་ལ་ཡོད་པའི་ཆོས་ཁྱད་པར་དག་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་བསྟན་པའི་ཕྱིར། གང་དག་དེ་དག་མེད་ན་མི་འབྱུང་བ་དེ་དག་ཁོ་ནས་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། འབྲས་བུ་ནི་འབྲས་བུ་ལ་ཡོད་པའི་ཆོས་ཁྱད་པར་དུ་བ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་གང་དག་རྒྱུ་ལ་ཡོད་པའི་ སྤྱིའི་ཆོས་དེ་དག་མེད་ན་ནི་མི་འབྱུང་བ་འབྲས་བུ་ལ་ཡོད་པའི་ཆོས་དེ་དག་ཁོ་ནས་རྒྱུ་ལ་ཡོད་པའི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་གཏན་ཚིགས་ཡིན་ནོ།།གལ་ཏེ་རྒྱུ་ལ་ཡོད་པའི་སྤྱིའི་ཆོས་རྣམས་འབྲས་བུ་ལ་ཡོད་པའི་ཆོས་ཁྱད་པར་དག་དང་། མེད་ན་མི་འབྱུང་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། གོ་བར་བྱ་བ་ དང་གོ་བར་བྱེད་པའི་དངོས་པོ་ཡིན་ན་ནི་དེའི་ཚེ་ཆ་ཤས་ཀྱིས་བསྐྱེད་པར་བྱ་བ་དང་།སྐྱེད་པར་བྱེད་པའི་དངོས་པོར་འགྱུར་ཏེ། མེ་ནི་སྤྱིའི་ཆོས་དག་ཁོ་ན་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ལ། དུ་བ་ནི་ཆོས་ཁྱད་པར་ཁོ་ན་བསྐྱེད་པར་བྱ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། དེ་ནི་དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར་ དེས་བསྐྱེད་པར་བྱ་བའི་ཁྱད་པར་གཟུང་ན་སྟེ།མེ་ལ་ཡོད་པའི་ཁྱད་པར་དེས་བསྐྱེད་པར་བྱ་བ་དུ་བ་ལ་ཡོད་པའི་ཁྱད་པར་ནི་དེས་བསྐྱེད་པར་བྱ་བའི་ཁྱད་པར་རོ། །དེ་གཟུང་ཞིང་ངེས་ན་རྒྱུ་ལ་ཡོད་པའི་ཁྱད་པར་རྣམས་གོ་བར་བྱ་བ་ཉིད་ཡིན་པར་འདོད་པའི་ཕྱིར་དང་། རྟགས་ ཀྱི་བྱེ་བྲག་ནི་དུ་བའི་ངོ་བོ་ཉིད་དོ།།རྫས་ཉིད་ལ་སོགས་པ་གང་དག་ལ་ཁྱད་པར་བྱེ་བྲག་དེ་ཡོད་པ་དེ་དག་གཟུང་ན་གོ་བར་བྱེད་པ་ཉིད་ཡིན་པར་འདོད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དུ་བས་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་པའི་རྫས་ཉིད་ལ་སོགས་པ་ནི་མེ་ལ་འཁྲུལ་པར་མི་འགྱུར་རོ། །དེ་ལ་དུ་བ་ཁོ་ན་གོ་བར་ བྱེད་པ་ཡིན་གྱི་དེས་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་པའི་རྫས་ཉིད་ལ་སོགས་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ།དཔེར་ན་བྱས་པ་ཉིད་ཡིན་ན་གཞལ་བྱ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ལ། བྱས་པ་ཉིད་ཁོ་ན་གོ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་གྱི་གཞལ་བྱ་ཉིད་ནི་མ་ཡིན་པ་ལྟ་བུ་ཞིག་མ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན། དེ་ནི་བདེན་ཏེ་མི་འཁྲུལ་པ་ཙམ་ཞིག་རབ་ཏུ་ བསྟན་པའི་ཕྱིར་དེ་སྐད་དུ་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ།།དེའི་ཕྱིར་རྣམ་པ་གཞན་དུ་ན་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་གོ་བར་བྱ་བ་དང་གོ་བར་བྱེད་པ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ཆ་ཤས་ཀྱིས་བསྐྱེད་པར་བྱ་བ་དང་། སྐྱེད་པར་བྱེད་པའི་དངོས་པོ་མ་ཡིན་ནོ།

首先如是说明所知是因中有之遍法。为显示能知是果中有之差别法故，说"唯由彼等若无则不生"。果即果中有之差别法如烟性等，若无因中有之遍法则不生，唯由果中有之彼等法是因中诸法之因相。
若因中有之遍法与果中有之差别法，因为若无则不生故，是所知与能知事，则成分别所生与能生事，因火唯生遍法，烟唯是差别法所生故。
非如是，如是若取彼所生差别，即火中有之差别所生烟中有之差别是彼所生差别。若取定彼，因许因中有之差别是所知性故，因相差别是烟之体性。若取实性等何者有彼差别相，许为能知性故，由烟所差别之实性等于火无错乱。
其中唯烟是能知，非由彼所差别之实性等，如"若所作故是所量"中，唯所作性是能知，非所量性耶？此诚然，因唯显示无错乱故如是说。
是故若异此，因一切皆有所知与能知故，非分别所生与能生事。

།འོ་ན་གང་གི་ཚེ་རྟགས་ལ་ཡོད་པའི་སྤྱིའི་ཆོས་རྣམས་གོ་ བར་བྱེད་པ་ཉིད་མ་ཡིན་ཞེ་ན།སྤྱི་ཁྱད་པར་དུ་མ་བྱས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། རྫས་ཉིད་ལ་སོགས་པ་ཁྱད་པར་དུ་མ་བྱས་པ་དག་བརྗོད་པར་འདོད་པ་དེའི་ཚེ་ནི་འཁྲུལ་པའི་ཕྱིར་དེ་དག་གོ་བར་བྱེད་པ་ཉིད་དུ་མི་འདོད་དོ་། །རང་བཞིན་གྱི་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་ནས་རང་ བཞིན་ཡོད་ཙམ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ།གཏན་ཚིགས་ཡིན་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་ཏེ་བྱ་བར་སྦྱར་ཞེས་བྱ་བ་ནི། དེ་དག་གི་གཏན་ཚིགས་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ལྟར་རོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་རང་བཞིན་གྱི་སྟེ། ཇི་ལྟ་བུ་ཞིག་གིས་ཤེ་ན། ཡོད་ཙམ་དང་འབྲེལ་བ་ཅན་གྱི་གཏན་ཚིགས་ཡོད་ པ་ཙམ་དང་འབྲེལ་བ་ཅན་གྱི་ངོ་བོ་ནི་གཏན་ཚིགས་ཏེ།རང་བཞིན་གྱི་གཏན་ཚིགས་ཡིན་ནོ། །ཙམ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་པ་ནི་དོན་གཞན་ལ་མི་ལྟོས་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཅིའི་ཕྱིར་རང་བཞིན་གྱི་གཏན་ཚིགས་དེ་ཙམ་དང་འབྲེལ་པ་ཅན་ཁོ་ན་ཡིན་ཞེ་ན། དེའི་བདག་ཉིད་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ སྨོས་སོ།།དེ་ཙམ་དང་འབྲེལ་པ་ཅན་ཁོ་ནའི་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་གི་བདག་ཉིད་དེ་ཡིན་པ་དེ་ཡོད་ན་ཡོད་པ་ཁོ་ནའི་ཡིན་གྱི། གཞན་ལ་རག་ལས་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། རྒྱུ་གཞན་ལ་རག་ལས་ཤིང་ཕྱིས་འབྱུང་བ་ཅན་གྱི་ནི་དེའི་བདག་ཉིད་མ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དེ་ཡོད་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། རྒྱུ་དེ་ཡོད་ན་ཡོད་པར་མ་གྱུར་པ་རྒྱུ་གཞན་ལ་རག་ལས་པའི་ཆོས་ཀྱི་ཕྱིས་འབྱུང་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ངེས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྒྱུ་གཞན་ལ་རག་ལས་ཤིང་ཕྱིས་འབྱུང་བ་ནི་གདོན་མི་ཟ་བར་འབྱུང་བ་མ་ཡིན་ནོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། རྒྱུ་རྣམས ནི་འབྲས་བུ་ལ་འཁྲུལ་པ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ།རྒྱུ་རྣམས་ལ་ནི་གེགས་བྱེད་པར་སྲིད་པའི་ཕྱིར་དེ་དག་ལས་འབྲས་བུ་གདོན་མི་ཟ་བར་འབྱུང་བར་ལྟ་ག་ལ་འགྱུར། མི་དམིགས་པའི་དབང་དུ་བྱས་ནས། ཚད་མ་རྣམས་ནི་མི་འཇུག་པ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་ སོགས་པ་སྨོས་ཏེ།གང་དག་མི་འཇུག་པ་ཡིན་ཞེ་ན་ཚད་མ་རྣམས་སོ། །མང་པོའི་ཚིག་སྨོས་པ་ནི་གསལ་བའི་བྱེ་བྲག་གི་ཚད་མ་རྣམས་མང་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་ན་ལུང་ལ་ལྟོས་པ་ཡིན་ཏེ། འདི་སྐད་དུ་འོག་ནས་ཀྱང་ལུང་ལོག་པ་ཡང་དངོས་པོ་མེད་པ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་འབྱུང་ ངོ་།།ཚད་མ་རྣམས་ལྡོག་པའི་མི་དམིགས་པ་དེ་ཉིད་མེད་ལ་མི་འཇུག་འབྲས་བུ་ཅན་ཏེ། ཡུལ་ལ་སོགས་པས་བསྐལ་པའི་དངོས་པོ་ནི་ཡོད་པར་ཐ་སྙད་གདགས་པ་ལས་མེད་པའི་ཕྱིར་མེད་པ་ཞེས་པའོ།། །།བམ་པོ་གཉིས་པ། མི་འཇུག་འབྲས་བུ་ཅན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡོད་པའི་ཤེས་ པ་དང་སྒྲ་དང་ཐ་སྙད་རྣམས་ནི་འཇུག་པའོ།

若问："何时因相中有之遍法非能知？"故说"未差别之遍"等。当欲说未差别之实性等时，因错乱故不许彼等为能知。
依自性因说"唯有自性"等，应知为"是因相"，即是"彼等之因相"。是故所立之自性，云何？与唯有关联之因相，即与有关联之体性是因相，是自性因。说"唯"为显示不待他义。
何故自性因唯与彼关联？故说"彼体性"等。唯与彼关联者，谓若有彼体性则唯有，非待他，因待他因后生者非彼体性。
若问何故？故说"彼有"等。因有彼因而不生，待他因之法后生者，因无定故。待他因后生非必生。何故？说"因于果有错乱故"，因因可有障碍故，岂能从彼必生果？
依不可得说"诸量不行"等。何者不行？诸量。说多数词因明显差别之诸量多故。或依教证，如下亦说"倒教亦非能立无事"。
诸量返遮不可得即不行于无之果，谓由处等隔绝事，唯于有言说安立中无故说无。
卷第二
"不行果"即有之知、声、言说等是行。

།དེ་བཀག་པ་ནི་མི་འཇུག་པ་སྟེ། གང་ལ་འབྲས་བུ་དེ་ཡོད་པ་ལ་དེ་སྐད་ཅེས་བྱའོ། །དེ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ཡོད་པའི་ཤེས་པ་དང་། སྒྲ་དང་ཐ་སྙད་དགག་པའི་འབྲས་བུ་ཅན་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ་། ཐ་སྙད་ནི་སྒྲུབ་པའོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཡོད་པའི་ཤེས་པ་ལ་སོགས་པ་དེ་དག་ནི་དམིགས་པ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བ་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བས་ན་རྒྱུ་མེད་ན་འབྲས་བུ་ཡང་མེད་དོ་སྙམ་དུ་བསམ་པ་ཡིན་ནོ། །ཡོད་པའི་ཤེས་པ་ལ་སོགས་དགག་པའི་འབྲས་བུ་ཉིད་འདི་ནི་འདྲ་བའི་ངོ་བོ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་རོ། །ཡོད་པའི་ཤེས པ་ལ་སོགས་པ་ནི་ཡོད་པ་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲར་བརྗོད་དོ།།མེད་པའི་ཤེས་པ་ལ་སོགས་པ་ནི་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲར་བརྗོད་དོ། །ཡོད་པ་དང་མེད་པ་ནི་ཡོད་པ་དང་མེད་པ་དག་གོ། །དེ་གཉིས་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་དགག་པ་དང་། སྒྲུབ་པ་ནི་ཡོད་པ་དང་། མེད་པ་དགག་པ་དང་སྒྲུབ་པ་སྟེ། དེ་གཉིས་ཀྱི་གཏན་ཚིགས་དག་གོ། །ཡོད་པ་དགག་པའི་གཏན་ཚིགས་ནི་བལྟར་མི་རུང་བ་མི་དམིགས་པའོ། །མེད་པ་སྒྲུབ་པའི་གཏན་ཚིགས་ནི་དམིགས་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱིར་གྱུར་པ་མི་དམིགས་པའོ། །དེ་དག་ནི་འདྲ་བའི་ངོ་བོ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར་དམིགས་པའི་མཚན་ཉིད ཀྱིར་གྱུར་པ།མི་དམིགས་པ་ཡང་ཡོད་པའི་ཤེས་པ་ལ་སོགས་པ་དགག་པ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ། །ཇི་ལྟར་མི་དམིགས་པ་གཉི་ག་ཡོད་པའི་ཐ་སྙད་དགག་པའི་འབྲས་བུ་ཉིད་ཅན་ཡིན་པར་འདྲ་བ་དེ་བཞིན་དུ་ཡང་བསྟན་པའི་ཕྱིར། འདི་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། ། དམིགས་པ་ཉིད་ཡོད་པ་ཡིན་ལ་དེ་ཡང་གཉིས་ཏེ། རེ་ཞིག་གང་གི་ཚེ་ལས་ལ་ཡོད་པའི་བྱ་བ་ཡིན་པར་བརྗོད་པ་དེའི་ཚེ་ནི་དམིགས་པ་དངོས་པོ་རུང་བའི་མཚན་ཉིད་ཡིན་ཏེ། གང་ལ་མཚན་ཉིད་དངོས་པོ་རུང་བའི་མཚན་ཉིད་ཡོད་པ་དེ་ལ་དེ་སྐད་ཅེས་བྱའོ། །གང་གི་ཚེ་བྱེད་པ་པོ་ལ་ཡོད པའི་བྱ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱོགས་དེ་ལ་ནི་དེའི་རྟེན་ཅན་གྱི་ཤེས་པ་འཇུག་པ་ཡིན་ཏེ།ཤེས་པ་འཇུག་པ་གང་ལ་རྟེན་དངོས་པོ་རུང་བ་དེ་ཡོད་པ་དེ་ལ་དེ་སྐད་ཅེས་བྱའོ། །དེ་ནི་ཉེ་བར་བཏགས་པའི་ཕྱིར་ཡོད་པ་ཞེས་བྱའོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དེ་ལས་ཡོད་པའི་ཤེས་པ་དང་སྒྲ་དང་ཐ་སྙད་དག་འཇུག་ པའི་ཕྱིར་ཏེ།དེ་ལས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དམིགས་པ་ལས་སོ། །མི་དམིགས་པ་ནི་མེད་པ་རྣམས་ཀྱི་མེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མི་དམིགས་པ་ནི་དེ་ལྟར་དངོས་དང་ཉེ་བར་བཏགས་པའི་བྱེ་བྲག་གིས་དངོས་པོ་ཡོད་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་དམིགས་པ་ལས་བཟློག་པ་ཡིན་ཏེ། བུམ་པ་ལ་སོགས་པས་ དབེན་པའི་ས་གཞིའི་མཚན་ཉིད་དམ་དེ་ཤེས་པའི་མཚན་ཉིད་ཡིན་ནོ།།དེ་ནི་མེད་པ་རྣམས་ཀྱི་མེད་པ་ཡིན་ནོ།

遮遣彼即不行，谓于何者有彼果者，如是称。为显示彼故说"是有知、声、言说遮遣之果"。言说即成立。
何故？因彼等有知等是以所缘为先故。是故意为无因则亦无果。
此有知等遮遣之果性是相似体性。有知等即说为"有"之声。无知等即说为"无"之声。有与无即是有无二者。彼二依次遮遣与成立即有无遮遣与成立，是彼二之因相。
有之遮遣因相是不可见之不可得。无之成立因相是具所见相之不可得。彼等是相似体性，如是具所见相之不可得亦唯是能立有知等遮遣。
为显示如何二种不可得同为有言说遮遣之果性故，说"如是"等。
所见性即是有，彼亦二种：首先当说业有作用时，所见是事物可见相，谓于何者有事物可见相者，如是称。当说作者有作用分时，则是彼所依之知行，谓于何者有知行所依事物可见者，如是称。彼因假立故说为有。
何故？因从彼行有知、声、言说故，"从彼"即从所见。不可得是诸无之无，即不可得如是由实与假立差别，是返遮事物有相之所见，即是离瓶等之地相或彼知相。彼是诸无之无。

།དེ་ལྟར་ན་བལྟར་རུང་བ་མི་དམིགས་ན། དངོས་པོའི་དབང་གིས་ཡོད་པ་ལོག་པ་རང་གི་རྒྱུ་མཚན་ཅན་ཀྱི་ཤེས་པ་དང་སྒྲ་ལ་སོགས་པ་ཟློག་པར་བྱེད་པས་དམིགས་པའི་ མཚན་ཉིད་ཀྱིར་གྱུར་པ་དག་མི་དམིགས་པ་ཁོ་ན་མེད་པ་རྣམས་ཀྱི་མེད་པ་ཡིན་པར་རིགས་ན།རང་བཞིན་གྱིས་བསྐལ་པ་དག་གོ། །ཇི་ལྟར་ཏེ་ཐེ་ཚོམ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་དེ་དག་ནི་མི་དམིགས་སུ་ཟིན་ཀྱང་མེད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ནི་བདེན་མོད་ཀྱི་འོན་ཀྱང་རྟོགས་པར་བྱེད་པའི་དབང་ གིས་མེད་པ་ཞེས་བརྗོད་ཀྱི་དངོས་པོའི་དབང་གིས་ནི་མ་ཡིན་ཏེ།རྟོགས་པར་བྱེད་པ་ནི་མི་དམིགས་པ་བརྗོད་པར་འདོད་པའི་དོན་མི་བྱེད་པའི་ཕྱིར་ཡོད་ཀྱང་མེད་པ་དང་འདྲ་བར་སེམས་སོ། །དེ་བས་ན་དོན་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ། མེད་པ་དང་འདྲ་བའི་མེད་པར་རང་བཞིན་གྱིས་བསྐལ་པ་ དག་མི་དམིགས་པ་ནི་མེད་པ་ཡིན་པས་དེའི་ཕྱིར་འདི་ལ་ཡང་རྟོགས་པར་བྱེད་པའི་བསམ་པའི་དབང་གིས་ཡོད་པ་ལོག་པ་རང་གི་རྒྱུ་ཅན་གྱི་ཡོད་པའི་ཤེས་པ་ལ་སོགས་པ་ཟློག་པར་བྱེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ།།གཏན་ཚིགས་བྱེ་བྲག་ལ་ལྟོས་ནས། །ལ་ལ་མེད་ཤེས་འབྲས་བུ་ ཅན།།ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་གཏན་ཚིགས་ནི་མི་དམིགས་པའོ། །དེའི་ཁྱད་པར་ནི་གཏན་ཚིགས་བྱེ་བྲག་སྟེ་དེ་ལ་ལྟོས་པ་དེས་ན་མི་དམིགས་པ་ལ་ལ་མེད་པའི་ཤེས་པའི་འབྲས་བུ་ཅན་ཡིན་ཏེ། ཤེས་པ་ཞེས་སྨོས་པ་ནི་ཉེ་བར་མཚོན་པ་ཡིན་པས་མེད་པ་ཤེས་པ་ལ་སོགས་པའི་འབྲས་ བུ་ཅན་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།།ལ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བལྟར་རུང་བ་མི་དམིགས་པའོ། །ཡང་གཏན་ཚིགས་ནི་གང་ཡིན་དེའི་བྱེ་བྲག་ནི་ཅི་ཞིག་ཅེ་ན་གཏན་ཚིགས་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །མི་དམིགས་པ་དེའི་བྱེ་བྲག་ནི་ཁྱད་པར་རོ། །དེ་ཡང་དམིགས་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱིར་གྱུར་ པའི་ཡོད་པ་ཅན་ཡིན་ཏེ།དམིགས་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱིར་གྱུར་པའི་ཡོད་པ་ཅན་མི་དམིགས་པའི་ཕྱིར་ཞེས་ཁྱད་པར་དུ་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་ཅིས་ཏེ་མི་དམིགས་པས་མེད་པའི་ཤེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྒྲུབ་ཀྱི། མེད་པ་ཁོ་ན་ནི་མ་ཡིན་ཞེ་ན། མི་དམིགས་པའི་རྟགས་ཀྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་ པ་སྨོས་སོ།།མེད་པ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཡིན་པར་ཁས་ལེན་ན་ཡུལ་གང་ཞིག་མེད་པར་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་དེ་དམིགས་པ་མེད་པ་ཡང་མི་དམིགས་པ་གཞན་གྱིས་བསྒྲུབ་པར་བྱ་དགོས་པར་འགྱུར་ཏེ། དེ་ཡང་མེད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་ལྟར་དོན་དམིགས་པ་མེད་པ་མི་དམིགས་ པ་གཞན་གྱིས་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་དེ་བཞིན་དུ།དམིགས་པ་དམིགས་པ་མེད་པ་ཡང་མི་དམིགས་པ་གཞན་གྱིས་བསྒྲུབ་པར་བྱ་དགོས་པས་ཐུག་པ་མེད་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རྟོགས་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་པར་འགྱུར་རོ།

如是，若不可见不可得，则由事物力遮遣有，以自因相之知、声等为能遮，故具所见相之不可得唯是诸无之无，此理应然。自性隔绝者，云何？因有疑故，彼等虽不可得亦非无。
此诚然，然由能知力说无，非由事物力。因能知不作所欲说不可得之义故，虽有亦如无而思。是故义为此：自性隔绝者不可得如无之无故是无，因此于此亦由能知意乐力遮遣有，能遮以自因之有知等。
"依因相差别，某为无知果"等。因相即不可得。彼差别即因相差别，依彼故某不可得是无知之果。说"知"为近喻，意为是无知等之果。"某"即不可见不可得。
复次，何为因相？何为彼差别？故说"因相"等。不可得之差别即殊胜。彼亦具所见相之有，因以具所见相之有不可得为差别故。
复次，何故不可得能立无知等，而非唯无？故说"以不可得相"等。若许无为所立，则于何境成立无，彼所见无亦应由他不可得成立，因彼亦是无体性故。如何由他不可得成立义之所见无，如是所见之所见无亦应由他不可得成立，故成无穷过失，则非能知。

།འོན་ཏེ་ཉེས་པ་དེར་གྱུར་ན་མི་རུང་ཞེས་ཏེ། དམིགས་པ་མེད་ པ་ནི་མི་དམིགས་པ་མེད་པར་རང་ཁོ་ནས་འགྲུབ་པར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན།དེ་བཞིན་དུ་ཡོད་པ་མེད་པར་ཡང་འགྱུར་ཏེ། ཡུལ་མེད་པར་རང་རང་གིས་འགྲུབ་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །དེའི་ཕྱིར་མེད་པ་གྲུབ་པར་བྱ་བ་ལ་མི་དམིགས་པ་དོན་མེད་པ་ཡིན་ནོ། །ཇི་སྟེ་གཞན་ དམིགས་པས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཞན་བུམ་པ་ལ་སོགས་པས་དབེན་པའི་ས་གཞི་དམིགས་པས་མ་དམིགས་པ་འགྲུབ་པས་མི་དམིགས་པ་མངོན་སུམ་གྱིས་གྲུབ་སྟེ།གཞན་དམིགས་པའི་མངོན་སུམ་ཁོ་ནས་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། གལ་ཏེ་དེ་ལྟ་ན་ཇི་ལྟར་གཞན་དམིགས་པས་མི་དམིགས་པ་འགྲུབ་པ་ དེ་བཞིན་དུ་གཞན་ཡོད་པས་ཏེ།དོན་གཞན་བུམ་པ་ལ་སོགས་པས་དབེན་པའི་ས་གཞི་ལ་སོགས་པ་ཡོད་པས། གྲུབ་པས་ཀྱང་དགག་པར་བྱ་བའི་དོན་མེད་པ་ཅི་སྟེ་མི་འགྲུབ། དེ་ལྟར་ན་ཤེས་པ་མེད་པ་བཞིན་དོན་མེད་པ་ཡང་མངོན་སུམ་གྱིས་སྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་མི་དམིགས་པའི་རྟགས་ཀྱིས་དངོས་པོ་མེད་ པ་གྲུབ་པར་བྱེད་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ།།འོ་ན་ཅི་ཞེ་ན་མེད་པའི་ཐ་སྙད་ཁོ་ནའོ། །དེ་ཉིད་གསལ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་གང་གི་ཚེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། དེ་ལྟ་བུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དོན་མེད་པ་རྣམས་ཀྱི་མེད་པ་དམིགས་སུ་རུང་བ་དམིགས་པ་ཁོ་ན་ཡིན་པ་དེའི་ཚེ་མེད་པའི་ཐ་སྙད་ཀྱི་ཡུལ་མངོན་ སུམ་གྱིས་གྲུབ་ཏུ་ཟིན་ཀྱང་རྨོངས་པས་ཡུལ་ཅན་ཤེས་པ་དང་།སྒྲ་དང་ཐ་སྙད་དག་ཁོང་དུ་མི་ཆུད་པའི་མི་ཡུལ་རབ་ཏུ་བསྟན་པས་མེད་པའི་ཐ་སྙད་ཀྱི་ཡུལ་མེད་པ་བསྙད་པས་བརྡ་སྟེ། ཐ་སྙད་ལ་འཇུག་པར་བྱེད་དོ། །དཔེར་བསྟན་པ་དཔེར་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །བ་ལང་ ནི་ལྐོག་ཤལ་ལ་སོགས་པ་འདུས་པའི་བདག་ཉིད་ཁོ་ན་ཡིན་ཏེ།དེའི་ཕྱིར་དེ་ལ་བ་ལང་ཉིད་ནི་མི་སྒྲུབ་ཀྱི་འོན་ཀྱང་ཐ་སྙད་སྒྲུབ་པོ། །དེ་ལྟ་ཡིན་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནི། གང་གི་ཕྱིར་ཐ་སྙད་སྒྲུབ་པ་དེ་ཁོ་ནས་དཔེ་མ་གྲུབ་པར་རྒོལ་བ་ཡང་བསྩལ་ཅིང་སྤངས་པ་ཡིན་ནོ། །མི་དམིགས་པའི་ རྟགས་ཀྱིས་མེད་པར་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཡིན་ན།ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་གང་གིས་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་དེ་ཁོ་ནས་དཔེའི་ཆོས་ཅན་ཡང་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཡིན་ན་ནི་དེ་ལ་དཔེ་གཞན་དགོས་པས་ཐུག་པ་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །ཐ་སྙད་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཆོས་ཅན་མེད་པ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་དེ་ཁོ་ནས་བདག་ཉིད་ཇི་ལྟ་བའི་ ཡུལ་ལ་སྔོན་དུ་ཞུགས་པའི་ཐ་སྙད་ཐམས་ཅད་དཔེ་ཉིད་ཡིན་ནོ།

若谓若成彼过失不应理，因所见无由自成为不可得无故。如是有亦成无，意为境由自成无。是故于成立无，不可得无义。
若谓由见他，即由见他离瓶等之地，成不可得，故不可得由现量成，因唯由见他现量成故。若尔，如何由见他成不可得，如是由他有，即由有他义离瓶等之地等，成立所遮义无何不成？如是如无知，义无亦由现量成立故，不可得相非能立无事。
则云何？唯无言说。为明彼故说"当"等。"如是"即诸义无之无唯是可见之见，尔时虽由现量成无言说境，然由愚痴不解境者之知、声、言说，由显示境者说无言说境之名言，即入言说。
为示喻故说"譬如"等。牛唯是垂胡等和合体性，是故于彼不成立牛性，然成立言说。"如是"者，因唯由成立言说亦遮遣未成喻之诤。
若以不可得相成立无，则由何法成立宗法，由彼亦应成立喻法，则彼需他喻故成无穷。凡先入如自性境之言说，皆是成立言说法之无所成立喻。

།ཡུལ་རྟོགས་ན་ཡུལ་ཅན་ཡང་རྟོགས་པ་ཁོ་ན་ཉིད་ཡིན་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་ཐ་སྙད་ཀྱང་ཇི་ལྟར་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཉིད་ཡིན་ཞེ་ན། ཡུལ་རྟོགས་སུ་ཟིན་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། འཇིག་རྟེན་ན་ཡང་གང་དག་ཡུལ་རྟོགས་ སུ་ཟིན་ཀྱང་ཡུལ་ཅན་མི་རྟོགས་པར་དེ་ལྟ་བུ་དག་སྣང་ངོ་།།དེ་ལྟར་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་མཇུག་སྡུད་དེ། དེ་ལྟར་བཤད་པའི་རིམ་པས་ན་བལྟར་རུང་བ་དང་བལྟར་མི་རུང་བའི་མི་དམིགས་པ་འདི་གཉིས་ནི་ཡོད་པའི་ཐ་སྙད་དགག་པའི་འབྲས་བུ་ཅན་ཉིད་དུ་འདྲའོ། ། ཇི་ལྟར་ཞེ་ན་རང་དང་བཟློག་པའི་གཏན་ཚིགས་མེད་པ་དང་ཡོད་པ་དག་གི་ཕྱིར་ཏེ། རང་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲས་ནི་ཡོད་པའི་ཤེས་པ་ལ་སོགས་པ་བསྟན་ཏོ། །བཟློག་པ་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲས་ནི་མེད་པའི་ཤེས་པ་ལ་སོགས་པའོ། །རང་དང་བཟློག་པ་ནི་རང་དང་བཟློག་པ་དག་གོ། །དེ་གཉིས་ཀྱི་རྒྱུ་ནི་རང་དང བཟློག་པའི་རྒྱུ་དག་སྟེ།ཡོད་པའི་ཤེས་པ་ལ་སོགས་པའི་རྒྱུ་དང་། མེད་པའི་ཤེས་པ་ལ་སོགས་པའི་རྒྱུའོ། །དེ་ལ་རང་གི་རྒྱུ་ནི་དམིགས་པའོ། །བཟློག་པའི་རྒྱུ་ནི་བལྟར་རུང་བའི་ཡུལ་མི་དམིགས་པའོ། །དེ་གཉིས་མེད་པ་དང་ཡོད་པ་ནི་རང་དང་བཟློག་པའི་རྒྱུ་མེད་པ་དང་ཡོད་པ་དག་ སྟེ།དེ་དག་གི་ཕྱིར་རོ། །གཅིག་ལ་ནི་ཞེས་བྱ་བའི་བལྟར་མི་རུང་བའི་ཡུལ་གྱི་མི་དམིགས་པ་ལ་སྟེ། རང་བཞིན་ལ་སོགས་པས་བསྐལ་པའི་དོན་ནི་ཐེ་ཚོམ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རང་གི་རྒྱུ་མེད་པ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་འདི་ལ་རྒྱུ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཡོད་པའི་ཐ་སྙད་མེད་པ་ཡིན་ནོ། །གཞན་ལ་ནི་ ཞེས་བྱ་བ་ནི་བལྟར་རུང་བ་མི་དམིགས་པ་ལའོ།།བཟློག་པའི་ཕྱིར་ཏེ་མེད་པར་ངེས་པའི་ཕྱིར་བཟློག་པ་སྟེ། ཡོད་པའི་ཐ་སྙད་ལས་བཟློག་པ་མེད་པའི་ཐ་སྙད་ཀྱི་རྒྱུ་ཡོད་དོ། །དེའི་ཕྱིར་འདི་ལ་ཡོད་པའི་ཐ་སྙད་ལས་བཟློག་པ་མེད་པའི་ཐ་སྙད་ཀྱི་རྒྱུ་ཡོད་པས་ན་ཡོད་པའི་ཐ་སྙད་མེད་པར་འགྲུབ་པོ། །གལ་ཏེ་ བལྟར་མི་རུང་བ་མི་དམིགས་པ་ལ་ཐེ་ཚོམ་ཡོད་ན་དེ་ཇི་ལྟར་ཚད་མ་ཡིན་ཞེ་ན།དེ་ལ་དང་པོ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། དེ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མི་དམིགས་པ་གཉིས་ཀྱི་ནང་ནས་སོ། །དང་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བལྟར་མི་རུང་བའི་ཡུལ་མི་དམིགས་པའོ། །ཡོད་པའི་ཐ་སྙད་དགག་ པར་དགོས་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡོད་པའི་ཐ་སྙད་འགོག་པས་འབྲས་བུ་དང་བཅས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།།ལྡོག་པ་མཐོང་བ་ནི་མེད་པ་ཤེས་པའོ། །སྩོགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་པས་ནི་སྒྲ་དང་ཐ་སྙད་བསྡུ་བའོ། །གཉིས་པ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བལྟར་རུང་ བའི་ཡུལ་མི་དམིགས་པའོ།།དེ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལྡོག་པ་མཐོང་བ་ལ་སོགས་པ་ལའོ། །ཡུལ་བལྟར་རུང་བ་མི་དམིགས་པ་དེ་ཡང་སྦྱོར་བའི་བྱེ་བྲག་གིས་ནི་རྣམ་བཞི་ཞེས་བྱ་བ་དེ་དང་སྦྱར་རོ།

若谓若知境亦必知境者，则言说如何是所立？故说"虽知境"等。世间亦有虽知境而不知境者如是显现。
以"如是"等结语。如是由所说次第，可见与不可见之不可得此二者，同为有言说遮遣之果。云何？因有自与返遮因之无有故。"自"声显有知等。"返遮"声谓无知等。自与返遮即是自返遮二者。彼二之因即自返遮因，即有知等因与无知等因。其中自因即所见，返遮因即可见境不可得。彼二无有即自返遮因无有，由彼等故。
"于一"即于不可见境之不可得，由自性等隔绝义有疑故是自因无。是故于此因无因故无有言说。"于他"即于可见不可得。由返遮故，即由决定无故返遮，即有言说之返遮无言说之因有。是故于此由有有言说之返遮无言说因故，成立无有言说。
若于不可见不可得有疑，彼云何是量？故说"于彼初"等。"于彼"即于二不可得中。"初"即不可见境不可得。"须遮有言说"即由遮有言说有果故。返遮见即无知。说"等"摄声与言说。"第二"即可见境不可得。"于彼"即于返遮见等。彼可见境不可得亦由差别配合为四种。

།འགལ་བ་དང་འགལ་བའི་འབྲས་བུ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། མི་འདྲ་བ་དག་ལ་གཅིག་ལུས་པར་བྱས་ པ་ཡིན་ནོ།།གྲུབ་པ་ནི་དམིགས་པ་སྟེ་བལྟར་རུང་བའི་བདག་ཉིད་དག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་འདིར་ཡང་སྦྱར་བར་བྱའོ། །འདིས་ནི་རང་བཞིན་འགལ་བ་དམིགས་པ་དང་འགལ་བའི་འབྲས་བུ་དམིགས་པ་དང་གཉིས་བསྟན་ཏོ། །རྒྱུ་དང་ངོ་བོ་བལྟར་རུང་བའི་བདག་ཉིད་དག་ནི་མ་གྲུབ་པ་ ཞེས་བྱ་བ་དམིགས་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱིར་གྱུར་བའི་རྒྱུ་དང་རང་བཞིན་དག་མི་དམིགས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།།འདིས་ཀྱང་རྒྱུ་མི་དམིགས་པ་དང་། རང་བཞིན་མི་དམིགས་པ་དང་གཉིས་བསྟན་པས་རྣམ་པ་བཞི་ཡིན་ནོ། །མེད་དོན་ཅན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མེད་པའི་ཡུལ་ཅན་དང་། མེད་པའི་ ཐ་སྙད་ཀྱི་ཡུལ་ཅན་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།།འགལ་བ་དང་འབྲས་བུ་གྲུབ་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་འདིར་མི་དམིགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་མི་གྲག་པ་ཡིན་ནམ་ཇི་ལྟར་ན་འདི་གཉིས་པ་མི་དམིགས་པ་ཉིད་ཡིན་ཞེ་ན་དགག་པ་གང་ཇི་སྙེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །འདི་ལྟར་དེ་ནི་ ཞེས་བྱ་བ་ནི་དགག་པ་སྟེ།དོན་འགའ་ཞིག་སྒྲུབ་པས་སམ། དོན་འགའ་ཞིག་དགག་པས་སོ། །སྒྲུབ་པར་བྱེད་ན་ནི་འགལ་བའམ་མི་འགལ་བ་བསྒྲུབ་པར་འགྱུར་ཏེ། མི་འགལ་བ་སྒྲུབ་ན་ནི་དགག་པར་བྱ་བ་དང་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་དག་ལྷན་ཅིག་ཡོད་པར་འགལ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར། དགག་པར་འདོད་པ་བཀག་པ་མ་ཡིན་ནོ། །འགལ་བ་ལ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་འབྱུང་བ་ནི་གལ་ཏེ་དེ་ན་རང་དང་འགལ་བ་མི་དམིགས་པར་གྱུར་ན་དེ་ལྟ་ན་འདི་འགལ་བ་ཡིན་ནོ། །འདི་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་དེ་ཉིད་བསྟན་ཏེ། རྒྱུ་མ་གཏུགས་པ་ཅན་ཞེས་བྱ བ་ནི་རྒྱུ་མ་ཟད་པ་ཅན་ནོ།།འབྱུང་བ་ནི་སྐྱེ་བ་སྟེ་འགལ་བ་ཉེ་བའི་སྔོན་རོལ་ན་ཞེས་བྱ་བར་ཤེས་པར་བྱའོ། །གཞན་ཡོད་ན་དེ་འགལ་བ་ཡོད་པར་གྱུར་ན་མེད་པའི་ཕྱིར། དེ་གཉིས་ཕན་ཚུན་འགལ་བར་རྟོགས་སོ། །འདི་ལྟར་དེ་ཉེ་བ་ཁོ་ནས་དེའི་རྒྱུ་མ་ཚང་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་ བར་ཤེས་སོ།།དེ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཞན་ཡོད་ན་མེད་པ་ཡང་མི་དམིགས་པ་ལས་ཡིན་ཏེ། འདི་ནི་ལྷན་ཅིག་མི་གནས་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་འགལ་བ་བསྟན་ཏོ། །གཉིས་པ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ཕན་ཚུན་དམིགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། ཕན་ཚུན་དམིགས་ པ་ནི་ཕན་ཚུན་རྟོགས་པའོ།།དེ་སྤངས་པ་ནི་དབེན་པ་སྟེ། གང་དག་ལ་དེ་ལྟ་བུར་གནས་པའི་མཚན་ཉིད་ཡོད་པ་དེ་དག་ལ་དེ་སྐད་ཅེས་བྱའོ། །དེ་དག་གི་ངོ་བོ་ནི་ཕན་ཚུན་དམིགས་པ་སྤངས་ཏེ་གནས་པའི་མཚན་ཉིད་ཡིན་ཏེ་དེ་ཡང་འགལ་བ་ཡིན་ནོ། །ཀྱང་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲ་ནི་བསྡུ་བ་ཡིན་ནོ། །རྟག་ པ་དང་མི་རྟག་པ་བཞིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དཔེའོ།

"相违与相违果"者，于不同者作一体。"成就"即所见，"可见体性"亦当于此配合。此说明自性相违所见与相违果所见二者。"因与体性可见体性不成就"者，意为具所见相之因与自性不可得。此亦说明因不可得与自性不可得二者，故为四种。
"无义者"即无境者与无言说境者。"相违与果成就"中，岂非不说"不可得"？云何此二是第二不可得？故说"凡诸遮遣"等。"如是彼"即遮遣，或由成立某义，或由遮遣某义。若能立，则成立相违或不相违。若成立不相违，因所遮与所立共存无相违故，非遮所欲遮。
"于相违亦"等，若尔，若不见自相违，则此是相违。以"如是"等显示彼义。"因未尽者"即因未灭者。"生"即生起，应知为相违近前。若有他则有相违，因无故，了知彼二互相违。应知如是唯由彼近即成彼因不具足。
"彼亦"即若有他则无亦由不可得，此说明不共住相之相违。为说第二故说"互见"等。"互见"即互知。"离彼"即远离，凡有如是住相者，说为彼。彼等体性是互见远离住相，彼亦是相违。"亦"声为摄。"如常与无常"为喻。

།གལ་ཏེ་འགལ་བ་དང་པོ་ལ་ཡང་ཕན་ཚུན་སྤངས་པ་ཡོད་པ་ཁོ་ན་ལ། གཉིས་པ་ལ་ཡང་ལྷན་ཅིག་མི་གནས་པ་ཡོད་པ་ཁོ་ན་མ་ཡིན་ནམ། འདི་ལྟར་ཆོས་གང་དག་ཁོ་ན་ལྷན་ཅིག་མི་གནས་པ་དེ་དག་ཁོ་ན་འགལ་བ་གཉིས་པ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར་ གཟུགས་དང་རོ་དག་ལ་ནི་འདི་མི་འདོད་ན་དེ་ཅིའི་ཕྱིར་འགལ་བ་གཉིས་བཤད་ཅེ་ན།བདེན་མོད་ཀྱི་ཡུལ་རྣམ་པར་དབྱེ་བའི་ཕྱིར་ཏེ། འགལ་བ་སྔ་མ་ནི་བལྟར་རུང་བའི་དངོས་པོའི་ཡུལ་ཅན་ཁོ་ན་ཡིན་ལ། གཉིས་པ་ནི་དངོས་པོ་མེད་པའི་ཡུལ་ཅན་ཡང་ཡིན་ལ་བལྟར་མི་རུང་བའི་ཡུལ་ ཅན་ཡང་ཡིན་ནོ།།དེ་ལ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བཤད་མ་ཐག་པའི་འགལ་བ་ལ་ཡང་ངོ་། །གཅིག་དམིགས་པས་ཏེ། ཟླ་བོ་གཅིག་དམིགས་པས་ན་གཞན་མི་དམིགས་པ་ཁོ་ནར་ཏེ། དགག་པར་བྱ་བ་མི་དམིགས་པ་ཁོ་ནར་ཤུགས་ཀྱིས་བརྗོད་དོ། །དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གལ་ཏེ་གཅིག་ དམིགས་པས་གཞན་མི་དམིགས་པར་མི་བརྗོད་ན་དེའི་ཚེ་གཅིག་དམིགས་སུ་ཟིན་ཀྱང་དགག་པར་བྱ་བ་དམིགས་པ་མ་བཀག་པ་ཅན་གང་ཡིན་པ་དེ་མེད་པ་མི་འགྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ།།དེ་ལྟ་བས་ན་འགལ་བ་གཉིས་ཀ་ཡང་མི་དམིགས་པས་བྱས་པའི་ཕྱིར་འགལ་བ་མི་དམིགས་པ་ལ་སོགས་པ་བསྒྲུབ་ པའི་སྒོ་ནས་རབ་ཏུ་སྦྱར་ཀྱང་མི་དམིགས་པའི་རང་བཞིན་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ།།གང་ལ་གཅིག་བཀག་པས་གཞན་འགོག་པ་དེ་ལ་ནི་མི་དམིགས་པ་ཉིད་གསལ་བ་ཁོ་ན་ཡིན་པས། །གཅིག་བཀག་པས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དགག་པ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། ། དོན་གཞན་དགག་པ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་དེ་ལ་ཡང་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་དག་དགག་པའི་གཏན་ཚིགས་ཡིན་པར་འགྱུར་བའམ། གཉི་ག་མ་ཡིན་པ་སྟེ། རྒྱུ་ཡང་མ་ཡིན་འབྲས་བུ་ཡང་མ་ཡིན་པ་ཞིག་དགག་པའི་གཏན་ཚིགས་ཡིན་པར་འགྱུར་ཏེ། དེ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཚིག་གི་ཕྲད་དམ་དམིགས་ཀྱིས་བསྩལ བའོ།།གཉི་ག་མ་ཡིན་པ་སྟེ་རྒྱུ་ཡང་མ་ཡིན་ལ་འབྲས་བུ་ཡང་མ་ཡིན་པའི་བདག་ཉིད་ནི་དགག་པར་བྱ་བ་དང་ལྷན་ཅིག་འབྲེལ་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་དེ་མེད་ན་སྟེ་འབྲེལ་པ་མེད་པ་མེད་ན་གཞན་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། དགག་པར་བྱ་བ་འདོད་པ་མེད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་དེར་ལྟ་ག་ལ་འགྱུར། འབྲས་བུ་མི་དམིགས་ ཀྱང་དེ་མེད་པར་ལྟ་ག་ལ་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་ཏེ།དེ་མེད་པར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྒྱུ་མེད་པར་རོ། །ཅིའི་ཕྱིར་མེད་པ་མ་ཡིན་ཞེ་ན། གདོན་མི་ཟ་བར་དེ་དང་ལྡན་པ་མ་ཡིན་པས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། དེ་དང་ལྡན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འབྲས་བུ་དང་ལྡན་པ་སྟེ། མ་ཚང་བ་དང་གེགས་བྱེད་པ་ སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ།།འདི་ནི་རྒྱུ་ཙམ་སྨོས་ནས་བཤད་པར་ཟད་དེ་རྒྱུ་ནུས་པ་ཐོགས་པ་མེད་པ་ནི། འབྲས་བུ་མེད་པ་ལས་མེད་པར་རྟོགས་པར་འགྱུར་བ་ཁོ་ནའོ།

若问：第一相违亦有互相远离，第二相违亦有不共住，如是唯诸不共住法即是第二相违，如于色与味不许此，何故说二相违？虽然如此，为分别境故。前相违唯是可见事物境者，第二则是无事境者亦是不可见境者。
"于彼亦"即于刚说之相违亦。由见一即由见一对方，唯是不见他，即以力说不见所遮。若非如是，即若由见一不说不见他，尔时虽见一，所遮见未遮者则不成无。
是故二相违亦由不可得作故，虽由成立相违不可得等而配，唯是不可得自性。于何处由遮一而遮他，于彼唯是明显不可得，故说"由遮一"等。若问何故？故说"遮遣"等。
于所立他义遮遣，彼亦成为因果遮遣因，或非二者，即非因亦非果者成为遮遣因。"于彼"即语助词或标记。非二者即非因亦非果体性，因与所遮无关联故，若无彼即若无关联，则他即所欲遮遣岂成无？虽不见果岂成彼无？配为：彼无即因无。
若问何故非无？故说"必非具彼"等。"具彼"即具果，因可有不具足与障碍故。此唯说因分而已，因具无碍功能，必由无果而了知无。

།གང་གི་ཕྱིར་གཉི་ག་མ་ཡིན་པ་དང་འབྲས་བུ་མི་དམིགས་པ་གོ་བར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཡིན་ཏེ། འབྲེལ་ པའི་ཕྱིར་རྒྱུ་མི་དམིགས་པ་ཁོ་ན་འབྲས་བུ་མེད་པ་གོ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་ཤེས་སོ།།གལ་ཏེ་རང་བཞིན་མི་དམིགས་པ་ཡང་མེད་པའི་གཏན་ཚིགས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ངེས་པར་གཟུང་བ་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། བཤད་པ་རང་བཞིན་མི་དམིགས་པ་ནི་རང་གི་ངོ་བོས་མེད་པ་ཁོ་ན་སྟེ། འདི་ ལ་དོན་གཞན་མེད་པར་སྒྲུབ་པར་མི་བྱེད་དོ།།རང་བཞིན་གཞན་དགག་པ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ལ་ནི་རྒྱུ་མི་དམིགས་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ་ཞེས་ངེས་པར་གཟུང་སྟེ། དེའི་ཕྱིར་གནོད་པ་མེད་དོ་སྙམ་དུ་བསམ་པ་ཡིན་ནོ། །འོ་ན་དེ་ལ་ཅི་ཞིག་སྒྲུབ་པར་བྱེད་ཅེ་ན་འབའ་ཞིག་ཏུ་ཟད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ སོགས་པ་སྨོས་ཏེ།དེ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རང་བཞིན་མི་དམིགས་པ་ལའོ། །ཡུལ་ཅན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མེད་པའི་ཤེས་པ་ལ་སོགས་པའོ། །འདི་ལ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རང་བཞིན་མི་དམིགས་པ་ལ་སྟེ། གང་གི་ཚེ་ཁྱབ་པར་བྱེད་པའི་ཆོས་གང་ཡིན་པ་དེ་མི་དམིགས་པས་ཁྱབ་པར་བྱ་བ་ མེད་པར་སྟོན་ཏེ།དཔེར་ན་འདི་ན་ཤིང་ཤ་པ་མེད་དེ་ཤིང་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ལྟ་བུ་ཡིན་པ་དེའི་ཚེ་ནི་ཁྱབ་པར་བྱ་བ་མེད་པ་ཡང་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །ཡང་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲས་ནི་ཐ་སྙད་ཀྱང་སྒྲུབ་པར་བྱེད་དོ། །ཡང་འདི་ལ་ཇི་ལྟར་མེད་པ་སྒྲུབ་པར་བྱེད། འདི་ ལྟར་གང་ཞིག་གིས་ཤིང་གིས་དབེན་པའི་ས་གཞི་དམིགས་པ་ལས་ཤིང་མེད་པར་རྟོགས་པ་དེས་ནི།ཤིང་ཤ་པས་དབེན་པའི་ས་གཞི་དམིགས་པ་ལས་ཀྱང་ཤིང་ཤ་པ་མེད་པ་ཡང་རྟོགས་སོ་ཞེ་ན། ཕྱོགས་གཅིག་ཙམ་ན་ཤིང་དང་ཤིང་ཤ་པ་དམིགས་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱིར་གྱུར་པ་དག་ཡིན་ པ་དེ་ཁོ་ན་ཙམ་ན་ཤིང་མི་དམིགས་པས་ཤིང་ཤ་པ་མེད་པར་སྒྲུབ་པར་བྱེད་དོ་ཞེས་པ་ནི་མི་སྨྲའོ།།འོན་ཀྱང་གང་ན་ཤིང་ཙམ་ངེས་པར་གཟུང་བར་ནུས་ཀྱི། ཁྱད་པར་ཤིང་ཤ་པ་ལ་སོགས་པ་ནི་མ་ཡིན་པའི་ཕྱོགས་དེ་ཙམ་ན་གང་གི་ཚེ་ཤིང་ཤ་པ་མེད་པར་རྟོགས་པར་འདོད་པ་དེའི་ཚེ་ཤིང་ མི་དམིགས་པས་ཤིང་ཤ་པ་མེད་པར་སྒྲུབ་པར་བྱེད་དོ།།དེར་ཤིང་ཤ་པ་ནི་རང་བཞིན་མི་དམིགས་པར་རྣམ་པར་གཞག་པར་མི་ནུས་ཏེ། དེ་ན་ཤིང་ཤ་པ་དམིགས་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱིར་གྱུར་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཞན་དག་ན་རེ་མི་རྟག་པ་ཉིད་དང་བྱས་པ་ཉིད་དག་ནི་ཁྱབ་པར་བྱ་བ་དང་ཁྱབ་པར་ བྱེད་པའི་ངོ་བོར་གྲུབ་པ་ཡིན་ལ།གང་གི་ཚེ་ལྡོག་པར་བསྟན་པར་བྱ་བ་ལས་ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་མི་རྟག་པ་ཉིད་མེད་པས་བྱས་པ་ཉིད་མེད་པར་སྟོན་པ་དེའི་ཚེ། ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་མི་དམིགས་ན་མེད་པ་འགྲུབ་པོ་ཞེས་བྱ་བར་སེམས་སོ། །འདི་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི། མེ་ དོན་ཅན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཚིག་ལེའུར་བྱས་པའི་ཆ་སྟོན་ཏོ།

由于非二者与不见果不能表示，故说"是故"等。应知由关联故，唯因不可得能表示无果。
若谓自性不可得亦是无因故不应限定，答：自性不可得唯由自体是无，于此不成立他义无。于成立他自性遮遣，唯是因不可得而限定，故思无过。
若问于彼成立何？故说"唯尽"等。"于彼"即于自性不可得。"境者"即无知等。"于此亦"即于自性不可得，当遍行法不可得显示所遍无时，如"此处无树沙帕因无树"，尔时亦成立所遍无。"亦"声表亦成立言说。
复次，于此云何成立无？如是，若由见离树地而了知无树者，由见离树沙帕地亦了知无树沙帕耶？不说唯于一分具树与树沙帕见相者，唯于彼由不见树成立无树沙帕。然于何处能确定唯树而非树沙帕等差别之分，当欲了知无树沙帕时，由不见树成立无树沙帕。
于彼不能安立树沙帕为自性不可得，因彼非具树沙帕见相故。他人谓：无常性与所作性成立为所遍能遍体，当由返遮所显，由能遍无常性无而显所作性无时，思能遍不可得则成无。"此"等显示"无义者"等偈颂分。

།འགལ་བ་གྲུབ་པར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རང་བཞིན་འགལ་བ་དམིགས་པས་སོ། །རང་བཞིན་འགལ་བ་དམིགས་པ་དཔེར་བརྗོད་པ་འདིས་ནི་ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་འགལ་བ་འགྲུབ་པ་ཡང་བཤད་པར་རིག་པར་བྱའོ། ། དཔེར་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་དཔེར་བརྗོད་པ་ཡིན་ཏེ། བ་མོ་ནི་ཁ་བ་དང་ལྡན་པའི་གྲང་བའི་རེག་པའི་ཁྱད་པར་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་ནི་གྲང་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་དང་འགལ་བ་ནི་མེ་ཡིན་ཏེ་དེ་ལ་མེས་འགལ་བ་གྲང་བ་ཟློག་པར་བྱེད་པ་ན་དེས་ཁྱབ་པར་བྱ་བ་བ་མོའི རེག་པ་ཡང་ཟློག་པར་བྱེད་པས་དོན་གྱིས་ན་འདི་རང་བཞིན་འགལ་བ་དམིགས་པར་འདུས་པ་ཡིན་ནོ།།འདི་ནི་གྲང་བའི་རེག་པ་མེད་དེ་དུ་བ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གྲང་བ་དང་འགལ་བ་ནི་མེའོ། །དེའི་འབྲས་བུ་ནི་དུ་བའོ། །དེས་ནི་མེ་ཉེ་བར་འཇོག་པར་བྱེད་ལ། དེས་ཀྱང་གྲང་བ་ སེལ་བར་བྱེད་དོ།།རེ་ཞིག་དེ་ལྟར་ན་དེ་ནི་འགལ་བ་དང་འབྲས་བུ་དག་གྲུབ་པ་ཞེས་བྱ་བ་རྣམ་པར་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ནི་རྒྱུ་དང་ངོ་བོ་དག་མ་གྲུབ་པ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་དཔེ་བརྗོད་པའི་ཚུལ་གྱིས་སྟོན་ཏེ། རྒྱུ་མ་གྲུབ་པས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྒྱུ་མི་དམིགས་པས་སོ། །འདི་ན་དུ་བ་མེད་དེ་མེ་མེད་པའི་ཕྱིར་ རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དུ་བའི་རྒྱུ་ནི་མེའོ།།མེ་མེད་པ་ནི་དེས་དབེན་པའི་ས་གཞི་ལ་སོགས་པའོ། །འདི་ལ་ཡང་ཕྱོགས་གང་ན་མེ་དང་དུ་བ་དམིགས་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱིར་གྱུར་པ་དག་མི་དམིགས་པ་དེ་ན་མེ་མེད་པ་བཞིན་དུ། དུ་བ་མེད་པ་ཡང་རང་བཞིན་གྱིས་མི་དམིགས་པ་ཁོ་ནས་ངེས་པ་ཡིན་ པས་དེ་ལ་རྒྱུ་མི་དམིགས་པ་སྦྱོར་བ་ནི་མ་ཡིན་ནོ།།འོན་ཀྱང་མཚོ་ཆེན་པོ་ལ་སོགས་པ་གང་ན་རླངས་པ་འཐུལ་བ་ལ་སོགས་པ་དུ་བ་དང་འདྲ་བས་བསླུས་པ་དང་རང་བཞིན་མི་དམིགས་པ་ལས་དུ་བ་མེད་པར་ངེས་པར་གཟུང་མི་ནུས་ལ། མེ་མེད་པར་ནི་ངེས་པར་ཟིན་པ་དེ་ཁོ་ནར་རྒྱུ་ མི་དམིགས་པ་མེད་པར་བསྒྲུབ་པ་ཡིན་ནོ།།རང་བཞིན་མ་གྲུབ་པས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རང་བཞིན་མི་དམིགས་པས་སོ། །འདི་ན་དུ་བ་མེད་དེ་མི་དམིགས་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། དམིགས་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱིར་གྱུར་པ་ཞེས་བྱ་བར་བལྟ་བར་བྱའོ། །འདིས་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི། རང་ བཞིན་མི་དམིགས་པའི་སྦྱོར་བས་སོ།།ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་ཡང་ཡིན་ལ་རང་བཞིན་ཡང་ཡིན་ཏེ། དེ་མ་གྲུབ་པའི་མི་དམིགས་པ་ཡང་བཤད་དེ། དཔེར་ན་འདི་ན་ཤིང་ཤ་པ་མེད་དེ་ཤིང་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཤིང་གི་དངོས་པོས་ནི་ཤིང་ཤ་པ་ལ་ཁྱབ་པ་སྟེ། ཤིང་ཤ་པ་ནི་ཤིང་ གི་ཁྱད་པར་ཁོ་ན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།།མེད་པ་སྒྲུབ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་མེད་པ་དང་མེད་པའི་ཐ་སྙད་ནི་མེད་པའི་སྒྲར་བཤད་མེད་པ་སྒྲུབ་པ་དང་མེད་པའི་ཐ་སྙད་བསྒྲུབ་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །ཐམས་ཅད་ལ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསྒྲུབ་པའི་སྒོ་དང་དགག་པའི་སྒོ་ནས་སྦྱར་ བའོ།

"相违成就"即由自性相违所见。由此自性相违所见例，应知亦说明能遍相违成就。"譬如"等是举例，"巴莫"即唯是具雪之寒触差别。其中能遍是寒，与彼相违是火。当火遮遣相违寒时，亦遮遣所遍巴莫触，故义摄于自性相违所见。
"此无寒触因有烟"中，与寒相违是火，其果是烟。彼能安立火，彼亦能遣寒。如是，此即是"相违与果成就"之解释。
"彼因与体不成就"者，以举例方式显示。"由因不成就"即由因不可得。"此处无烟因无火"中，烟因是火，无火即离彼地等。于此亦于何分具火烟见相二者不可得处，如无火，无烟亦唯由自性不可得而决定，故于彼不配因不可得。
然于大海等处，由烟状蒸气等相似烟者迷惑，不能由自性不可得确定无烟，而于确定无火处，唯由因不可得成立无。"由自性不成就"即由自性不可得。"此处无烟因不可见"中，应视为"具见相"。"由此"即由自性不可得配合。
亦是能遍亦是自性，说彼不成就不可得，如"此处无树沙帕因无树"。树事遍于树沙帕，因树沙帕唯是树差别故。
"成立无"中，无与无言说说为无声，意为成立无与成立无言说。"于一切"即由能立门与遮遣门配合。

།དེ་དག་དང་འགལ་བ་དག་གྲུབ་པ་དང་མ་གྲུབ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་སྦྱར་བ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །འོན་ཀྱང་ཅི་རིགས་པར་ཏེ། གང་དག་མེད་པས་མེད་པ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ། རྒྱུ་ལ་སོགས་པ་བལྟར་རུང་བའི་བདག་ཉིད་དེ་དག་ཁོ་ན་མ་གྲུབ་པ་དང་། དེ་དག་ དང་འགལ་བ་སྟེ།དགག་པར་བྱ་བའི་དོན་དང་འགལ་བ་རང་བཞིན་འགལ་བ་ལ་སོགས་པ་བལྟར་རུང་བའི་བདག་ཉིད་དག་ཁོ་ན་གྲུབ་པའི་རྟགས་ཉིད་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ། །འདིར་ཡང་བལྟར་རུང་བའི་བདག་ཉིད་དག་ཅེས་བྱ་བ་དང་། དེ་དང་འགལ་བ་དག་ཅེས་བྱ་བའི་དྲུག་པ་ དག་གཞི་མཐུན་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ།གྲུབ་པ་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲ་ཁོ་ནས་བལྟར་རུང་བའི་བདག་ཉིད་དུ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །བལྟར་མི་རུང་བའི་བདག་ཉིད་རྣམས་ནི་དམིགས་པ་མེད་དོ། །འོན་ཀྱང་འདི་སྐད་དུ་གལ་ཏེ་དེ་དང་འགལ་བ་དག་དགག་པར་འདོད་པ་བལྟར་རུང་བའི་བདག་ཉིད་ རྣམས་དང་མི་མཐུན་པ་ཡིན་ན་དེ་དག་གྲུབ་པའི་རྟགས་ཉིད་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་བར་བྱའོ།།ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། རྒྱུ་ལ་སོགས་པ་བལྟར་མི་རུང་བའི་བདག་ཉིད་གཞན་དག་ནི་མེད་པ་ཡང་མི་འགྲུབ་པའི་ཕྱིར་ལ། དགག་པར་འདོད་པ་བལྟར་མི་རུང་བའི་བདག་ཉིད་རྣམས་ནི་རང་བཞིན་ འགལ་བ་ལ་སོགས་པ་དང་།འགལ་བ་ཡང་མི་འགྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཞན་གྱིས་གལ་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨྲས་ཏེ། གྲང་བ་དང་འགལ་བ་མེའི་འབྲས་བུ་དུ་བ་སྟེ། དེ་དམིགས་པས་ཀྱང་གྲང་བ་མེད་པ་འགྲུབ་ན། དེའི་རྒྱུ་དམིགས་པས་ཏེ་གྲང་བ་དང་འགལ་ བ་མེ་དེའི་རྒྱུ་ཤིང་ལ་སོགས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་དམིགས་པས་གྲང་བ་མེད་པ་ཅི་སྟེ་འགྲུབ་པར་མི་འགྱུར་ཞེ་ན་སློབ་དཔོན་གྱིས་དེ་དང་འགལ་བའི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ།གྲང་བའི་རེག་པ་དེ་དང་འགལ་བ་མེའི་རྒྱུ་མཚན་ཤིང་ལ་སོགས་པ་དེ་དམིགས་པ་སྦྱོར་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ འཁྲུལ་པ་ཅན་ཡིན་ནོ།།ནམ་ཞེ་ན་རྒྱུ་མཚན་དག་ནི་འགལ་བ་ཉིད་མེད་ན་སྟེ། མེ་དང་གྲང་བའི་རྒྱུ་མཚན་དག་འགལ་བ་མེད་པ་ཡིན་ནའོ། །དཔེར་བརྗོད་པ་དཔེར་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། ཇི་ལྟར་མེའི་རྒྱུ་ཤིང་ཙམ་ཡིན་པ་ལྟར་གྲང་བའི་ཡང་དེ་དང་འདྲ་བས་རྒྱུ་ མཚན་ལ་འགལ་བ་མེད་དོ།།མེ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པའི་ཤིང་ནུས་པ་ཐོགས་པ་མེད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་གྲང་བའི་རྒྱུ་མཚན་དང་འགལ་མོད་ཀྱི། འོན་ཀྱང་ཤིང་དེ་ལྟ་བུ་དེ་ནི་འབྲས་བུ་མཐོང་བ་ཁོ་ནས་ངེས་པའི་ཕྱིར་འབྲས་བུ་འགལ་བ་ཁོ་ནར་འགྱུར་རོ། །རྒྱུ་མཚན་དག་འགལ་ན་ནི་རྒྱུ་དམིགས་ པ་གོ་བར་བྱེད་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ཏེ།དཔེར་ན་སྐྱེས་བུ་འདི་ལ་བ་སྤུ་ལངས་པ་ལ་སོགས་པ་ཁྱད་པར་མེད་དེ། སྩོགས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲས་ནི་སོ་ཐམས་ཐམས་བྱེད་པ་དང་འདྲ་བ་ལ་སོགས་པ་བསྡུའོ།

"彼等与相违成就不成就"并非按顺序配合，而是随应。凡以无成立无者，唯彼等可见体性之因等不成就，与彼等相违，即与所遮义相违之自性相违等可见体性，唯是成就因，应知。
此中"可见体性等"与"与彼相违等"二个第六格非同基，因由"成就"声唯成就可见体性故。不可见体性者无所见。然应配为：若与彼相违等所欲遮遣是可见体性者不相顺，则彼等是成就因。
何故？因其他不可见体性之因等，无亦不成就，且所欲遮遣不可见体性者，与自性相违等相违亦不成就故。
他说"若"等：与寒相违火之果烟，由见彼亦成就无寒，则由见其因，即由见与寒相违火之因木等，何故不成就无寒？
阿阇黎说"与彼相违"等：见彼寒触相违火因相木等之配合是有错误。何时？当因相无相违时，即火与寒因相无相违时。举例说"譬如"等：如火因唯是木，寒亦同彼，故因相无相违。
能生火之木无碍功能者虽与寒因相相违，然如是木唯由见果而决定，故唯成为果相违。若因相相违，则因见即能表示。如"此人无竖毛等差别"，"等"声摄颤抖等。

།ཁྱད་པར་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་པས་ནི་གྲང་བའི་འབྲས་བུ་རྣམས་བསྡུ་བའི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་དག་ ཤ་ཟ་ལ་སོགས་པས་འགྱུར་བའི་བྱས་པ་ཡང་ཡོད་པས་སོ།།སྐྱེས་བུ་གང་ལ་མེའི་ཁྱད་པར་ཉེ་བར་ཡོད་པ་དེ་ལ་དེ་སྐད་ཅེས་བྱའོ། །དེའི་ངོ་བོ་ནི་ཉིད་དེ་དེའི་ཕྱིར་རོ། །འདིར་ཡང་ཁྱད་པར་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་པས་ནི་མེ་ཇི་ལྟ་བུ་ཞིག་གིས་བ་སྤུ་ལངས་པ་ལ་སོགས་པ་སེལ་བར་ བྱེད་ནུས་པ་དེ་ལྟ་བུ་བསྡུ་བའི་ཕྱིར་རོ།།འདིར་ནི་ཚ་བའི་རྒྱུ་མཚན་མེད་དང་། བ་སྤུ་ལངས་པ་ལ་སོགས་པའི་རྒྱུ་གྲང་བར་འགལ་བ་ཡོད་དེ། དེ་ལྟ་བས་ན་རང་དང་འགལ་བའི་གྲང་བ་སེལ་བ་ནི་དེའི་འབྲས་བུ་བ་སྤུ་ལངས་པ་ལ་སོགས་པ་ཡང་སེལ་བར་བྱེད་དོ། །རྒྱུ་འགལ་བ་དཔེར་བརྗོད་ པ་འདིས་ནི་དེའི་འབྲས་བུ་ལས་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འགལ་བའི་འབྲས་བུ་གང་ཡིན་པ་དེ་ལས་ཀྱང་དེ་དང་འགལ་བའི་འབྲས་བུ་མེད་པར་རྟོགས་པར་བཤད་པ་ཡིན་ཏེ།འགལ་བ་གང་ཞིག་གི་འབྲས་བུ་དམིགས་ན་དེ་དང་འགལ་བ་ཟླ་བོ་གཉིས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་དེ་དང་འགལ་བ་ཡིན་ཏེ། དེའི་འབྲས་བུ་གང་ཡིན་པ་དེ་མེད་པར་རྟོགས་པར་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། །དཔེར་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་དཔེར་བརྗོད་པ་ཡིན་ཏེ། ཕྱོགས་གང་ལ་གྲང་བས་བྱས་པའི་བ་སྤུ་ལངས་པ་ལ་སོགས་པའི་ཁྱད་པར་གང་ཡིན་པ་དེ་དང་ལྡན་པའི་སྐྱེས་བུ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཡོད་པ་དེ་ལ་དེ་སྐད ཅེས་བྱའོ།།ཕྱོགས་སྨོས་པས་ནི་དུ་བ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་ཡིན་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། སྐྱེས་བུ་ཆོས་ཅན་ཡིན་ན་ནི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་གཏན་ཚིགས་མ་ཡིན་པར་འགྱུར་ཏེ། དུ་བ་ནི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། འདི་ལ་ནི་གྲང་བ་དང་ འགལ་བ་མེའི་འབྲས་བུ་དམིགས་པས་མེ་དང་འགལ་བ་གྲང་བའི་འབྲས་བུ་སྤུ་ལངས་པ་ལ་སོགས་པ་མེད་པར་རྟོགས་པར་འགྱུར་ཏེ།དུ་བས་ནི་མེ་འཇོག་པར་བྱེད་ཅིང་དེས་ནི་གྲང་བ་ཟློག་པར་བྱེད་ལ་དེ་བཟློག་པ་ན་རང་གི་འབྲས་བུ་བ་སྤུ་ལངས་པ་ལ་སོགས་པ་ཟློག་པར་ བྱེད་པས་དོན་གྱིས་ན་འདི་ནི་རྒྱུ་འགལ་བ་དམིགས་པ་ཡིན་ནོ།།དེ་དང་འགལ་བ་གྲུབ་པ་འདི་ཡང་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་ཏེ། རྒྱུ་འགལ་བ་དམིགས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །གོང་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མོད་ལས་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་རྣམ་པ་བཞི་བསྟན་པར་རོ། །རྒྱུ་མ་གྲུབ་པ་ཁོ་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྒྱུ་མི་དམིགས་པ་ཁོ་ན་ སྟེ།འདི་ལྟར་རྒྱུ་འགལ་བ་དམིགས་པས་ནི་དགག་པར་བྱ་བའི་རྒྱུ་མེད་པ་ཁོ་ནར་སྟོན་པར་བྱེད་དོ། །ཕྱོགས་འདི་ཉིད་ཀྱིས་ན་རྒྱུ་མ་གྲུབ་པ་ཁོ་ནས་རྒྱུ་འགལ་བའི་འབྲས་བུ་དམིགས་པ་ཡང་བཤད་པ་ཡིན་ནོ།

说"差别"是为摄取寒之诸果，因彼等亦有被罗刹等所作。对于具有火差别之人，如是称呼。其体性即是，故此。此中说"差别"是为摄取能遣竖毛等如是火。
此中有热因相无与竖毛等因寒相违，故遣自相违寒时，亦遣其果竖毛等。由此因相违例，说"亦由彼果"者，即说由相违果亦了知与彼相违果无。若见某相违果，则说了知与彼相违对方及其果无。
"譬如"等是举例：于某分具有由寒所作竖毛等差别之人，如是称呼。说"分"是为显示"因有烟"是分法性，若人为有法，则分法非因，因烟是分法故。于此由见与寒相违火果，了知与火相违寒果竖毛等无。烟能安立火，彼能遣寒，遣彼时遣自果竖毛等，故义是因相违所见。
配为"此与相违成就亦"，意为因相违所见。"前"即前品中显示四种分类。"唯由因不成就"即唯因不可得，如是由因相违所见唯显示所遮因无。由此分亦说由唯因不成就说明因相违果所见。

།དེ་ལྟར་ན་མི་དམིགས་པ་འདི་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་རྩ་བའི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བས་རྣམ་པ་ བཞི་ཡིན་ཡང་།བར་སྐབས་ཀྱི་སྦྱོར་བའི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བས་རྣམ་པ་བརྒྱད་དུ་འགྱུར་ཏེ། འདི་ལྟར་རང་བཞིན་འགལ་བ་དམིགས་པའི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་ནི་ཁྱད་པར་བྱེད་པ་འགལ་བ་དམིགས་པ་ཡིན་པར་བཤད་དོ། །རང་བཞིན་མི་དམིགས་པའི་ནི་ཁྱད་པར་བྱེད་པ་མི་དམིགས་པའོ། །རྒྱུ་མི་དམིགས་པ་ནི་ རྒྱུ་འགལ་བ་དམིགས་པ་དང་རྒྱུ་འགལ་བའི་འབྲས་བུ་དམིགས་པའོ།།འགལ་བའི་འབྲས་བུ་དམིགས་པ་ནི་རྣམ་པ་གཅིག་སྟེ། དེ་ལྟར་ན་རྣམ་པ་བརྒྱད་ཡིན་ནོ། །རེ་ཞིག་འདིར་རྣམ་པ་བརྒྱད་དུ་བཤད་ཀྱི་མི་དམིགས་པ་འདི་ནི་རྣམ་པ་བཅུ་གཅིག་ཡིན་ནོ། །མལ་ཁང་ལ་སོགས་པ་ནི་མེ་ཤི་ནས་ རིང་མོ་ཞིག་ལན་པའི་དུ་བ་ཡང་ཡོད་པ་ཡིན་ནམ།ཇི་ལྟར་འགལ་བའི་འབྲས་བུ་དམིགས་པ་མི་འཁྲུལ་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར་དེ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། འགལ་བའི་འབྲས་བུ་དེ་ལ་ཡང་ཡུལ་དང་དུས་ལ་སོགས་པ་ལ་ལྷོས་པར་འདོད་དོ། །ནམ་མཁའ་ལ་དུ་བ་འཐུལ་བས་འདི་ན་གྲང་ བ་མེད་དེ་གང་གི་ཚེ།མེད་ལྟར་གྱི་ཡིན་པར་གྱུར་པའི་དུས་འགའ་ཞིག་ནའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དུས་ལ་ལྟོས་པའོ། །འདི་ན་གྲང་བ་མེད་དེ་གང་ན་གང་ལས་དུ་བ་འདི་བྱུང་བའི་མེ་ཉེ་བའི་ཡུལ་འགའ་ཞིག་ནའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡུལ་ལ་ལྟོས་པ་ཡིན་ནོ། །སྩོགས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲས་ནི་གནས་སྐབས་ཀྱི་ཁྱད་ པར་བསྡུས་ཏེ།མེ་ཉེ་བའི་དུ་བ་ནི་གནས་སྐབས་ཀྱི་ཁྱད་པར་གང་ཞིག་མཐོང་བ་དེ་ལ་ལྟོས་ཏེ། ཡང་ད་ལྟར་གྱི་དུས་སུ་གྲང་བ་མེད་པར་རྗེས་སུ་དཔོག་བར་བྱེད་དོ། །ཡང་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲ་ནི་འདི་ན་མེ་ཡོད་དེ་དུ་བ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ལྟ་བུ་འབྲས་བུའི་གཏན་ཚིགས་ལ་ཡང་ཡུལ་དང་དུས་ལ་ སོགས་པ་ལ་ལྟོས་པ་འདི་ཁོ་ན་བསྡུ་བའི་ཕྱིར་རོ།།གཞན་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གལ་ཏེ་ཡུལ་དང་དུས་ལ་སོགས་པ་ལ་ལྟོས་པ་མ་ཡིན་ན་དེའི་ཚེ་འགལ་བའི་འབྲས་བུ་འཁྲུལ་པར་འགྱུར་རོ། །ཅི་དང་འདྲ་ཞེ་ན་མི་གྲང་བ་བསྒྲུབ་པ་ལ་ནི་ཐལ་བ་བཞིན། དཔེར་ན་མི་གྲང་བ་བསྒྲུབ་པ་ལ་སྟེ་གྲང་བ་མེད་པར་བསྒྲུབ་ པར་བྱ་བ་ལ་ཡུལ་དང་དུས་ལ་སོགས་པ་ལ་མི་ལྟོས་པའི་ཐལ་བ་འཁྲུལ་པ་ཡིན་པ་དེ་དང་འདྲའོ།།གཞན་གྱིས་འོ་ན་རྒྱུ་ཚོགས་པས་ཞེས་བྱ་བ་ལི་སོགས་པ་སྨྲས་ཏེ། ཚོགས་པས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཉེ་བ་མ་ཉམས་པས་སོ།

如是"此不可得"等，虽由根本分类为四种，由中间配合分类成八种。即：自性相违所见之分类说为能别相违所见；自性不可得之分类为能别不可得；因不可得为因相违所见与因相违果所见；相违果所见为一种。如是为八种。暂且此处说为八种，此不可得实为十一种。
若问：卧室等处，火灭后久亦有烟，如何相违果所见不错乱？故说"于彼"等：于彼相违果亦许依处时等。"空中烟升故此无寒，何时？某时成为无似时"是依时。"此处无寒，于何处？于某近火处生此烟"是依处。"等"声摄取状况差别：依见近火烟某状况差别，推度现在时无寒。
"亦"声为摄取"此有火因有烟"等果因亦唯依处时等。"否则"即若不依处时等，则相违果成错乱。如何？如同无寒成立中灰尘，即如于无寒成立，即于成立无寒，不依处时等之灰尘是错乱。
他说"若尔因聚"等，"聚"即近未坏。

།དཔེར་ན་རྒྱུ་སྤུན་གྱིས་གནས་སྐབས་ཀྱི་སྐུད་པ་བྱེད་པ་དང་ལྡན་པའི་སྐྱེས་བུས་ ཟིན་པ་དག་མཐོང་ནས་འབྲས་བུ་རས་ཡུག་འབྱུང་བར་རྗེས་སུ་དཔོག་པར་བྱེད་པ་ལྟ་བུའི་རྒྱུ་ཞེས་བྱ་བའི་གཏན་ཚིགས་དེ་ཇི་ལྟར་གཏན་ཚིགས་རྣམ་པ་གསུམ་པོ་རང་བཞིན་དང་འབྲས་བུ་དང་རང་མི་དམིགས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ནང་དུ་འདུ།རེ་ཞིག་མི་དམིགས་པའི་ནང་དུ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། ཡོད་པ་བསྒྲུབ་ པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།།འབྲས་བུའི་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་ནང་དུ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། རྒྱུའི་རང་བཞིན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །རང་བཞིན་གྱི་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་ནང་དུ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། རྒྱུ་དོན་གཞན་གྱིས་འབྲས་བུ་དོན་གཞན་རྗེས་སུ་དཔོག་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། ནང་དུ་བསྡུ་བ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། རྒྱུ་ཚོགས་པས་ འབྲས་བུ་སྐྱེ་བར་རྗེས་སུ་དཔོག་པ་གང་ཡིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ།འདི་སྐད་དུ་དེ་ལ་འབྲས་བུ་འབྱུང་བ་ཁོ་ན་རྗེས་སུ་དཔོག་པ་མ་ཡིན་གྱི་འོན་ཀྱང་རྒྱུ་ཚོགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་འབྲས་བུ་སྐྱེད་པར་རུང་བ་ཉིད་ཀྱི་ཁྱད་པར་རོ། །ཚིགས་སུ་བཅད་པ་ལས་འབྲས་བུ་སྐྱེ་ཞེས་བྱ་བ་འབྱུང་བ་ ཡང་རྒྱུའི་རུང་བ་ཉིད་ཁོ་ན་ལ་བྱ་སྟེ།འདི་ལ་འབྲས་བུ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་བས་སོ། །དེའི་ཕྱིར་དེ་ནི་རང་བཞིན་ཡིན་པར་བརྗོད། རུང་བ་ཉིད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཆོས་དེ་ནི་རྒྱུ་ཚོགས་པ་དེའི་རང་བཞིན་ཡིན་པར་བརྗོད་དོ། །ཅིའི་ཕྱིར་རང་བཞིན་ཡིན་པར་བརྗོད་ཅེ་ན། དོན་གཞན་ལ་ནི་མི་ལྟོས་ ཕྱིར་རྒྱུ་ཚོགས་པ་དེ་ནི་རྒྱུ་གཞན་ལ་མི་ལྟོས་པའི་ཕྱིར་རོ།།དེ་ཉིད་བསྟན་པའི་ཕྱིར་འདི་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། འདི་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྒྱུ་ཚོགས་པའོ། །རྒྱུའི་ཚོགས་པ་ཇི་ལྟར་ཉེ་བ་ལས་རྒྱུ་གཞན་ལ་མི་ལྟོས་ཏེ། གཏན་ཚིགས་དེས་ན་དེའི་དེ་ཙམ་དང་འབྲེལ་པ་ སྟེ།རྒྱུ་ཚོགས་པ་ཙམ་དང་འབྲེལ་པའི་རང་བཞིན་ཡིན་ནོ། །གང་གི་ཡིན་ཞེ་ན་ངོ་བོའི་སྟེ་རྒྱུ་ཚོགས་པའི་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །འདི་ལྟར་དེ་ལ་ནི་རྒྱུ་དག་ཚོགས་ན་རྟགས་རྒྱུ་ཚོགས་པ་ལས་འབྲས་བུ་འབྱུང་བར་སྲིད་པ་རྗེས་སུ་དཔོག་པར་བྱེད་དོ། །འདི་ལས་སྲིད་པས་ན་སྲིད་པ་སྟེ། འབྲས་ བུ་སྐྱེད་པར་རུང་བ་ཉིད་རྗེས་སུ་དཔོག་པར་བྱེད་དེ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།།དེ་ཉིད་གསལ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཚོགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་འབྲས་བུ་བསྐྱེད་པར་རུང་བ་ཉིད་རྗེས་སུ་དཔོག་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་སོ། །རུང་བ་ཉིད་ཀྱང་ཚོགས་པ་ཙམ་དང་འབྲེལ་པ་ཡིན་པས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྒྱུ་གཞན་ལ་མི་ལྟོས་ པའི་ཕྱིར་རོ།།དེ་ལ་འདིར་ཚོགས་པ་འབྲས་བུ་མ་བསྐྱེད་པ་རྣམས་ནི་རུང་བ་ཉིད་དུ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །ཚོགས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྤྱིའི་གཏན་ཚིགས་ཡིན་ནོ། །འབྲས་བུ་བསྐྱེད་ཟིན་པ་རྣམས་ནི་དཔེ་ཡིན་ནོ།

譬如，见持有具有当时纺线功能之棉花的人，推度将生布匹果，如是因相因如何摄入自性、果、自不可得三种因中？首先非摄入不可得中，因是成立有故。亦非摄入果因中，因是因自性故。亦非摄入自性因中，因由异因推度异果故。
为显示摄入，说"由因聚推度生果"等：此说不仅推度唯果生，而是由诸因聚能生果之功能差别。偈中说"生果"亦唯就因功能说，因此将生果故。故说彼是自性，说彼功能相法是因聚之自性。
何故说是自性？因不待异义，因彼因聚不待他因故。为显示此义，说"此亦"等："此亦"即因聚。因聚如何由近不待他因？故彼因仅与彼相关，即是与因聚相关之自性。问：谁之？答：体之，即因聚之，是词义。
如是于彼，诸因聚时，由因聚因推度果可能生。由此可能故为可能，即推度能生果之功能，是词义。为明此义，说"由诸聚推度能生果功能故"。功能亦与聚相关，因不待他因故。
此中未生果诸聚是所成立功能。"因是聚故"是总因。已生果者是喻。

།སྦྱོར་བ་ནི་རྒྱུ་ཟད་པར་ཚོགས་པ་གང་དང་གང་ཡིན་པ་དེ་དང་དེ་ནི་སྐད་ ཅིག་མ་ཕྱི་མ་ཕྱི་མ་ཡོངས་སུ་གྱུར་པས་འབྲས་བུ་བསྐྱེད་པར་རུང་བ་ཉིད་ཡིན་ཏེ།དཔེར་ན་རྒྱུ་ཚོགས་པ་འབྲས་བུ་བསྐྱེད་ཟིན་པ་དག་ལྟ་བུའོ། །འདི་ཡང་རྒྱུ་ཟད་པར་ཚོགས་པ་ཡིན་པས་རང་བཞིན་གྱི་གཏན་ཚིགས་ཡིན་ནོ། །གཞན་གྱིས་ཡང་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨྲས་ཏེ། ཚོགས་ པ་ལས་འབྲས་བུ་ཁོ་ན་ཇི་སྟེ་རྗེས་སུ་དཔོག་པར་མི་བྱེད།འདི་ལ་ནི་བརྟག་པ་གཉིས་ཡོད་དེ། ནུས་པ་ཐོགས་པ་མེད་པའི་རྒྱུ་ལས་འབྲས་བུ་རྗེས་སུ་དཔག་གམ་བྱེད་རྒྱུའི་རྒྱུ་ལས་རྗེས་སུ་དཔག་།རེ་ཞིག་ཕྱོགས་དང་པོ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལ་ནི་དུས་སུ་སྡོད་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་འབྲས་བུ་བྱུང་བ་མངོན་ སུམ་ཁོ་ནར་འགྱུར་རོ།།གཉིས་པ་ལ་ཡང་འཁྲུལ་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར། ཚོགས་པའི་འབྲས་བུའི་ནུས་པ་རྣམས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། དེ་དག་ནི་ཚོགས་པའི་འབྲས་བུ་ཡང་ཡིན་ལ་ནུས་པ་ཡང་ཡིན་པས། ཚོགས་པའི་འབྲས་བུའི་ནུས་པ་རྣམས་སོ། །འདི་ལྟར་ཚོགས་པ་ སྔ་མ་ལས་ཕྱི་མ་ནུས་པའི་མཚན་ཉིད་སྐྱེ་ལ་དེའི་བདག་ཉིད་ཕུལ་དུ་བྱུང་བ་ཡང་ནུས་པ་ཡིན་པས་ཚོགས་པའི་འབྲས་བུ་ནུས་པ་ཡིན་ནོ།།དེ་རྣམས་འགྱུར་བ་ནི་ཕྱི་མ་ཕྱི་མ་རྒྱུན་གྱིས་འབྱུང་བ་སྟེ། དེ་དང་འབྲེལ་ཅིང་དེ་ལ་ལྟོས་པའི་འབྲས་བུ་རྒྱུས་རྗེས་སུ་དཔག་པར་བྱ་བ་ནི་ངེས་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ། ། ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། གེགས་བྱེད་པ་དག་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རྒྱུའི་རྫས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། རྒྱུའི་རྫས་ཚོགས་པ་དག་ཁོ་ན་སྟེ། ཉེ་བ་དག་ཁོ་ན་རང་གི་འབྲས་བུ་སྐྱེད་པར་བྱེད་ཅིང་འབྱིན་པར་བྱེད་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ཅིའི་ཕྱིར་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ཞེ་ན། ཚོགས་པ ལས་སྐྱེ་བ་ཅན་གྱི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ།ནུས་པ་གང་དག་ལ་ཚོགས་པ་ལས་སྐྱེ་བ་ཡོད་པ་དེ་དག་གི་འགྱུར་བ་ནི་སྐད་ཅིག་མ་སྔ་མ་སྔ་མ་ལས་སྐད་ཅིག་མ་ཕྱི་མ་ཕྱི་མ་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པ་འབྱུང་བ་སྟེ། འབྲས་བུ་སྐྱེ་བ་ནི་དེ་ལ་ལྟོས་པའི་ཕྱིར་རོ། །བར་འདིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྒྱུན་ འགྱུར་བའི་ཚེ་གེགས་བྱེད་པ་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ།།རུང་བ་ཉིད་ཀྱང་སྐད་ཅིག་མ་ཕྱི་མ་ཕྱི་མ་འགྱུར་བ་ལ་རག་ལས་པ་མ་ཡིན་ནམ། དེ་ལ་ཡང་གནོད་པ་སྲིད་པའི་ཕྱིར་ཇི་ལྟར་དེ་རྗེས་སུ་དཔག་ཅེ་ན། རུང་བ་ཉིད་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །རྫས་གཞན་ལ་མི་ལྟོས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རྒྱུའི་ ཚོགས་པ་ཉེ་བ་ལ་མ་གཏོགས་པ་རྒྱུ་གཞན་ལ་མི་ལྟོས་པའི་ཕྱིར་རོ།

配合为：凡诸因圆满聚集，彼彼由后后刹那转变而有能生果之功能，如已生果之因聚。此亦因是因圆满聚集故为自性因。
他说"又何故"等：何不唯由聚推度果？此有二择：由无碍功能因推度果，或由作因因推度。首先非第一，因彼无住时故，果生唯成现量。
为显示第二亦错乱，说"诸聚果功能"等：彼等是聚果亦是功能，故为聚果功能。如是由前聚生后功能相，其体殊胜亦是功能，故聚果是功能。彼等转变即后后相续生，与彼相关依彼之果由因推度是决定。何故？因有障碍故。
为显示此，说"因事"等：唯因事聚，唯近者能生出自果，非生出。何故非生出？说"从聚生"等：凡诸功能有从聚生者，其转变即由前前刹那生后后殊胜刹那，果生依彼故。"其间"即相续转变时有障碍可能故。
功能亦岂不依后后刹那转变？彼亦可有损害，如何推度彼？说"功能"等：因不待他事故，因因聚近外不待他因故。

།དེ་ཉིད་གསལ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ནུས་པ་ཕྱི་མ་ཕྱི་མ་འགྱུར་བས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། སྐད་ཅིག་མ་སྔ་མ་སྔ་མ་རྒྱུར་བྱས་ནས། ནུས་པའི་སྐད་ཅིག་མ་ཕྱི་མ་ཕྱི་མ་སྐྱེ་བ་ནི་ནུས་པ་ཕྱི་མ་ཕྱི་མ་འགྱུར་བའོ། །རྣམ་པ་དེས་ ན་རྒྱུ་ཚོགས་པ་འདི་འབྲས་བུ་བསྐྱེད་པར་ནུས་པ་ཡིན་ནོ།།ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ནུས་པ་འགྱུར་བའི་རྐྱེན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། ནུས་པ་འགྱུར་བའི་ལྷན་ཅིག་བྱེད་པའི་རྐྱེན་གཞན་གང་ཡིན་པ་དེ་ལ་ལྟོས་པར་བྱ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འོ་ན་ནུས་པ་འགྱུར་བ་ཅི་ཞིག་ལས་སྐྱེ་ཞེ་ན། རང་ གི་རིགས་སྔ་མ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ།རང་གི་རིགས་སྔ་མ་ནི་རྒྱུའི་ཚོགས་པ་སྔ་མ་འདྲ་བ་སྟེ། ནུས་པ་སྐྱེ་བ་གང་ལ་རྒྱུ་དེ་ཙམ་ཡོད་པ་དེ་ལ་དེ་སྐད་ཅེས་བྱའོ། །དེའི་ངོ་བོ་ནི་ཉིད་དེ་དེའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་ན་རུང་བ་ཉིད་ནི་གཞན་ལ་མི་ལྟོས་པ་ཞེས་བྱའོ། །འོ་ན་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་ཞེས་ བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་ཡང་དེ་ནི་རྣམ་གསུམ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་འདི་འགལ་བར་སྟོན་ཏེ།རྒྱུ་དང་འབྲས་བུར་མ་གྱུར་པ། རྗེས་སུ་དཔག་པར་བྱ་བའི་དོན་ལས་གཞན་པ་རོ་ལ་སོགས་པས་སོ། །སོགས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲས་ནི་དྲི་ལ་སོགས་པ་བསྡུའོ། །གཟུགས་ལ་སོགས་པ་རྟོགས་ པ་སྟེ།འདིར་ཡང་སོགས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲས་ནི་རིག་པ་ལ་སོགས་པ་བསྡུས་ཏེ། མུན་ཁུང་ནམ་དུ་ལུང་ག་ལ་སོགས་པའི་རོ་མྱངས་པ་དང་། མེ་ཏོག་ཙམ་པ་ཀ་ལ་སོགས་པའི་དྲི་བསྣམས་པ་དང་། མེའི་རེག་པ་ཉམས་སུ་མྱོང་ནས་དེ་དག་གི་གཟུགས་སྤྱི་རྗེས་སུ་དཔག་པར་བྱེད་པ་དེ་བཞིན་དུ་མེའི་ གཟུགས་མཐོང་ནས་དེའི་རེག་པ་ཡང་རྗེས་སུ་དཔོག་པར་བྱེད་ན་དེ་ཇི་ལྟར་གཏན་ཚིགས་རྣམ་པ་གསུམ་གྱི་ནང་དུ་འདུ་ཞེས་བྱ་བར་སྐབས་དང་སྦྱར་རོ།།འབྲས་བུར་གྱུར་པ་མ་ཡིན་པས་རྗེས་སུ་དཔོག་པའི་ཕྱིར་འབྲས་བུའི་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་ནང་དུ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །རྒྱུར་གྱུར་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རང་བཞིན་ གྱི་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་ནང་དུ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ།རྒྱུ་ལས་རྗེས་སུ་དཔོག་ན་ནི་རུང་བ་ཉིད་རྗེས་སུ་དཔོག་པའི་ཕྱིར་རང་བཞིན་གྱི་གཏན་ཚིགས་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ། །རྗེས་སུ་དཔག་པར་བྱ་བའི་དོན་ལས་གཞན་པས་རྗེས་སུ་དཔོག་པའི་ཕྱིར་རང་བཞིན་གྱི་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་ནང་དུ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། གྲུབ་པའི་ མཐའ་སྨྲ་བས།དེ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། རྟོགས་པ་དེ་ཡང་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་རོ།

为明此义，说"由后后功能转变"等：以前前刹那为因，生后后功能刹那，是后后功能转变。由此方式，此因聚能生果。何故？说"功能转变缘"等：因不待功能转变之他俱生缘故。
若问：功能转变从何生？说"自类前"等：自类前即似前因聚，凡功能生唯有彼因者，称为彼。其体性即彼故。故说功能不待他。
若尔，"因与果"等显示彼违"唯三"说：由非因果，由异所推度义之味等。"等"声摄香等。了知色等，此中"等"声亦摄知等：如于暗室尝味青橄榄等，嗅瞻波迦花等香，经验火触后推度彼等总色，如是见火色亦推度其触，如何摄入三因中？配合处。
因非是果而推度故，非摄入果因中。因非是因故，亦非摄入自性因中，若由因推度则推度功能故成自性因。由异所推度义推度故，亦非摄入自性因中。
宗论者说"彼亦"等：配合为"了知彼亦"。

།གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ཞེས་བྱ་བར་ཁྱད་པར་ཇི་ལྟ་བུ་ཅན་ཞིག་ཅེ་ན། ཚོགས་པ་གཅིག་ལ་རག་ལས་པ་སྟེ། རོ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པའི་ཚོགས་པ་གང་ཡིན་པའི་ཚོགས་པ་དེ་ཁོ་ན་ལ་རག་ལས་པ་རྟགས་ རོས་རྟོགས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་རྒྱུའི་ཆོས་རྗེས་སུ་དཔག་པས་ཏེ།རོའི་རྒྱུ་ཉེ་བར་ལེན་པ་སྔ་མ་གང་ཡིན་པ་དེའི་ཆོས་གཟུགས་བསྐྱེད་པར་བྱ་བ་ལྷན་ཅིག་བྱེད་པའི་རྒྱུ་ཐོགས་པ་མེད་པ་ཉིད་གང་ཡིན་པ་དེ་རྗེས་སུ་དཔག་པས་ཡིན་ནོ། །འདི་སྐད་དུ་རོ་ལས་དངོས་སུ་གཟུགས་རྗེས་སུ་དཔོག་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། ། འོན་ཀྱང་རོའི་རྒྱུ་ཁོ་ན་གཟུགས་ཀྱི་ལྷན་ཅིག་བྱེད་པའི་རྒྱུ་ནུས་པ་ཐོགས་པ་མེད་པ་ཉིད་རྗེས་སུ་དཔོག་པར་བྱེད་པ་དེ་དེའི་ཕྱིར་འབྲས་བུ་ལས་རྒྱུ་རྗེས་སུ་དཔོག་པས་འབྲས་བུའི་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་ནང་དུ་འདུའོ་ཞེས་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། །དུ་བས་བུད་ཤིང་འགྱུར་བ་བཞིན། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་དུ་བ་ལས་བུད ཤིང་གི་འགྱུར་བ་རྗེས་སུ་དཔོག་པ་བཞིན་ནོ།།འདི་ལ་དུ་བ་དང་བུད་ཤིང་གི་འགྱུར་བ་ནི་ཚོགས་པ་གཅིག་ལ་རག་ལས་པ་དག་ཡིན་ཏེ། མེས་བསྐྱེད་པར་བྱ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །རོ་དེ་ལ་དུ་བས་རང་གི་རྒྱུ་མེ་ཁོ་ན་རྗེས་སུ་དཔོག་པར་བྱེད་པ་ན། བུད་ཤིང་གི་འགྱུར་བ་སྐྱེད་པར་ནུས་པ་རྗེས་སུ་ དཔོག་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ།།དེ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་འཆད་པར་བྱེད་དེ། དེ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རོ་ལས་གཟུགས་རྟོགས་པ་ལའོ། །རྒྱུ་དེ་ལྟ་བུ་ཁོ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རོའི་རྒྱུ་གཟུགས་ཀྱི་ལྷན་ཅིག་བྱེད་པའི་རྒྱུར་གྱུར་པའོ། །འདི་ལྟར་གང་ལ་ནུས་པ་ཞུགས་ཤིང་ཐོགས་པ་མེད་པ་ཅན་ཡོད་པ་དེ་ནི་ནུས་པ་ ཞུགས་པ་ཅན་ནོ།།དེ་ནི་དེ་ལྟ་བུ་ཡང་ཡིན་ལ་གཟུགས་ཀྱི་ཉེ་བར་ལེན་པའི་རྒྱུ་ཡང་ཡིན་པས་དེ་སྐད་ཅེས་བྱ་སྟེ་རོ་དེའི་རྒྱུ་ནི་དེའི་ལྷན་ཅིག་བྱེད་པའི་རྐྱེན་ཡིན་ཞིང་། རོ་སྐྱེད་པར་བྱེད་དོ། །རྒྱུ་དེ་ལྟ་བུ་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ན་ཤུགས་ཀྱིས་གཟུགས་ཀྱང་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཡིན་ཏེ། གཟུགས་དང་རོ་དག་ནི་ ཚོགས་པ་གཅིག་ལ་རག་ལས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།།བུད་ཤིང་འགྱུར་བ་ནི་ཚ་བའོ། །དེའི་ཉེ་བར་ལེན་པའི་རྒྱུ་ནི་ཤིང་ངོ་། །དེའི་ལྷན་ཅིག་བྱེད་པ་དེའི་རྐྱེན་ནི་མེ་སྟེ་དེ་ཁོ་ན་དུ་བ་བསྐྱེད་པ་དང་འདྲ་ཞིང་དེ་དང་མཚུངས་སོ། །གཟུགས་དང་རོ་དག་ཀྱང་ཚོགས་པ་གཅིག་ལ་རག་ལས་པ་ཉིད་ཁོ་ ན་ཡིན་ནོ།། །།བམ་པོ་གསུམ་པ། འདི་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་གཞུང་འཛུགས་པར་བྱེད་དོ། །ནུས་པ་འཛུག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མདོ་ཡིན་ནོ། །འདིའི་རྣམ་པར་བཤད་པ་ནི། རང་གི་རྒྱུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཡིན་ཏེ། རང་གི་རྒྱུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རོའིའོ། །འབྲས་བུ་བསྐྱེད་པར བྱ་བ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རོ་བསྐྱེད་པར་བྱ་བ་ལའོ།།མངོན་དུ་ཕྱོགས་ཤིང་བར་དུ་མ་ཆོད་པ་མེད་པ་ནི་རོ་མེད་དོ།

若问："色等"有何特征？答：依一聚，即依生味之聚，唯依彼聚之相由味了知者，是由因法推度；即由味之前取因之法，生色之无碍俱生因功能推度。此说非由味直接推度色，然唯由味因推度色之俱生因无碍功能，故由果推因，摄入果因中。
"如烟知薪变"者，如由烟推度薪之变异。此中烟与薪变依一聚，因为是火所生故。如是烟推度自因火时，推度能生薪变之功能。
"于彼"等为解释：于彼即于由味知色。"唯如是因"即味因成为色之俱生因。如是，凡有功能入而无碍者，即有功能入者。彼既如是亦是色之取因，故称为彼，彼味之因是其俱生缘而生味。推度如是因时，亦由势推度色，因色味依一聚故。
薪变即热。其取因是木。其俱生缘是火，彼唯生烟相似而等同。色味亦唯依一聚。
第三品。"如是"等为立论。"功能入"是经。其解释为"自因"等：自因即味之。"于所生果"即于所生味。现前无间断即无味。

།དེ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ནུས་པ་འཇུག་པའོ། །གཞན་གྱི་རྒྱུ་ཞེས་བྱ་བ་འདིའི་རྣམ་པར་བཤད་པ་ནི། གཟུགས་ཀྱི་ཉེ་བར་ལེན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། གཟུགས་ཀྱི་ཉེ་བར་ ལེན་པའི་རྒྱུ་གཟུགས་ཀྱི་རྡུལ་ཕྲ་རབ་སྐད་ཅིག་མ་སྔ་མས་བསྡུས་པ་གང་དག་ཡིན་པ་དེ་དག་གཟུགས་བསྐྱེད་པར་བྱ་བ་ལ་མངོན་དུ་འཇུག་པ་དེའི་རྒྱུ་ཡིན་ནོ།།གཟུགས་ཀྱི་ཉེ་བར་ལེན་པའི་རྒྱུ་ནི་རོའི་རྒྱུ་ལྷན་ཅིག་བྱེད་པ་ཁོ་ནས་རང་གི་འབྲས་བུ་བསྐྱེད་པ་ལ་མངོན་དུ་ཕྱོགས་པའི་ཕྱིར་རོ། ། རོའི་ཉེ་བར་ལེན་པའི་རྒྱུ་འཇུག་པ་དེ་ཡང་གཟུགས་ཀྱི་ཉེ་བར་ལེན་པའི་རྒྱུ་གཟུགས་བསྐྱེད་པར་བྱ་བ་ལ་འཇུག་པ་གང་ཡིན་པ་སྟེ། རོའི་ཉེ་བར་ལེན་པའི་རྒྱུ་འཇུག་པ་གང་ལ་དེ་དང་ལྷན་ཅིག་བྱེད་པའི་ངང་ཚུལ་ཡོད་པ་དེ་ལ་དེ་སྐད་ཅེས་བྱའོ། །གང་གི་ཕྱིར་དེ་ལྟ་ཡིན་པ་དེའི ཕྱིར་རྒྱུ་ཇི་ལྟ་བུ་ལས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཟུགས་ཀྱི་ཉེ་བར་ལེན་པའི་རྒྱུ་ནུས་པ་ཞུགས་པ་ཅན་དང་།ལྷན་ཅིག་པའི་རོ་སྐད་ཅིག་མ་སྔ་མས་བསྡུས་པ་ལས་རྟགས་ཉིད་དུ་མངོན་པར་འདོད་པ་འབྱུང་བའི་རོས། འབྲས་བུའི་རྟགས་ཉིད་ཀྱིས་རང་གི་རྒྱུ་དེ་ལྟ་བུ་སྟེ། གཟུགས་ཀྱི་ཉེ་བར་ལེན་པའི་རྒྱུ་ཇི་སྐད་བཤད་པ་ དང་ལྷན་ཅིག་པ་རྗེས་སུ་དཔོག་པར་བྱེད་པ་ན།རྒྱུའི་ཆོས་རྗེས་སུ་དཔོག་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཤུགས་ཀྱིས་རང་དང་དུས་མཉམ་པའི་གཟུགས་རྗེས་སུ་དཔོག་པར་བྱེད་ཅིང་རྟོགས་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ། ཇི་ལྟར་རོའི་ཉེ་བར་ལེན་པས་རོ་བསྐྱེད་པ་དེ་བཞིན་དུ་གཟུགས་ཀྱི་ཉེ་བར་ལེན་པས་ཀྱང་རོ་དང་དུས་མཉམ་དུ་ འབྱུང་བའི་གཟུགས་བསྐྱེད་པས་ན།རང་གི་ཉེ་བར་ལེན་པའི་རྒྱུ་གཟུགས་ཀྱི་ཉེ་བར་ལེན་པའི་རྒྱུ་ནུས་པ་ཞུགས་པ་ཅན་དང་ལྷན་ཅིག་པ་ཉིད་དུ་རྗེས་སུ་དཔག་པའི་ཕྱིར་དངོས་སུ་རྟགས་ཉིད་ཡིན་པས་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། འབྲེལ་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར། དེ་ལྟར་འདས་དུས་གཅིག་རྣམས་རྟོགས། ། ཞེས་བྱ་བ་འདས་པའི་དུས་ནི་རོའི་ཉེ་བར་ལེན་པ་དང་དུས་མཉམ་དུ་བྱུང་བ་རྣམས་སོ་། །དུས་གཅིག་པ་ནི་རྟགས་སུ་གྱུར་པའི་རོ་དང་ལྷན་ཅིག་འབྱུང་བ་རྣམས་སོ། །དེ་དག་རྟོགས་ཀྱི་མ་འོངས་པ་རྣམས་ནི་མ་ཡིན་ཏེ་འཁྲུལ་པའི་ཕྱིར་རོ། །གང་ཞིག་འཁྲུལ་ཞེ་ན། འགལ་བའི་རྐྱེན་ཉེ་བས་རྒྱུན་འཆད ཀྱང་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོའི་ཉེ་བར་ལེན་པ་མ་འོངས་པ་ཁོ་ན་ཡིན་གྱི་གཟུགས་དང་རོའི་རྒྱུ་དག་ཕན་ཚུན་ལྷན་ཅིག་བྱེད་པ་ཉིད་དུ་འཁྲུལ་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ།།གལ་ཏེ་ཡིན་ན་ནི་འདས་པའི་དུས་དང་དུས་གཅིག་པ་དག་ལ་ཡང་ཇི་ལྟར་རྗེས་སུ་དཔག་པར་འགྱུར། དེ་ལྟ་བས་ན་རོའི་སྒོ་ནས་གཟུགས་ལ་སོགས་ པ་རྟོགས་པ་འདི་ཡང་འབྲས་བུའི་རྟགས་ལས་སྐྱེས་པ་ཡིན་ནོ།

"彼"即功能入。"他因"之解释为"色取"等：色取因即前刹那所摄色极微等，彼等是趣入生色之因。色取因唯由味因俱生而趣入生自果故。
味取因入亦是色取因入于生色者，凡味取因入有与彼俱生性者，称为彼。由是如此故，"从如是因"即由具入功能之色取因与俱生前刹那味所摄，由欲为相之味，以果相推度如是自因，即推度与如上所说色取因俱生时，由因法推度相之势力，推度并了知同时之色。如味取生味，如是色取亦生与味同时之色，故推度自取因与具入功能之色取因俱生性，非由直接为相，因无关联故。
故说"如是知同时过去"，过去即与味取同时生者。同时即与为相之味俱生者。了知彼等，非未来，因错乱故。何者错乱？由违缘近亦可断相续故，唯是未来味取，而色味因互为俱生性非错乱。若错乱，于过去时与同时者亦如何推度？是故由味门了知色等亦从果相生。

།འདས་པའི་དུས་རྣམས་ཀྱིས་ནི་འབྲས་བུའི་རྟགས་ལས་སྐྱེས་པ་ཡིན་ལ་རག་ན་དུས་གཅིག་པ་རྣམས་ཀྱི་གོ་ཇི་ལྟར་ཞེ་ན། འདི་ནི་ཉེས་པ་མེད་དོ། །འདི་ལྟར་འབྲས་བུའི་རྟགས་ལས་སྐྱེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ལ་དོན་གཉིས་ཏེ་རེ་ ཞིག་གང་གི་ཚེ་འདས་པ་རྣམས་རྟོགས་པ་ཡིན་པ་དེའི་ཚེ་ནི་དེ་ནི་འབྲས་བུ་ཡང་ཡིན་རྟགས་ཀྱང་ཡིན་པས།འབྲས་བུའི་རྟགས་ཏེ་དེ་ལས་སྐྱེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །གང་གི་ཚེ་དུས་མཉམ་པ་རྣམས་རྟོགས་པ་ཡིན་པ་དེའི་ཚེ་ནི་རྒྱུ་རྗེས་སུ་དཔོག་པ་གང་ལ་འབྲས་བུའི་རྟགས་ཡོད་པའི་འབྲས་བུའི་ རྟགས་ཡིན་ལ་དེ་ལས་སྐྱེས་པ་སྟེ།དེའི་སྒོ་ནས་འོང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །གཏན་ཚིགས་དེའི་ཕྱིར་གཏན་ཚིགས་རྣམ་པ་གསུམ་ལས་གོ་བར་བྱེད་པའི་གཏན་ཚིགས་གཞན་ནི་མེད་དོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དེའི་བདག་ཉིད་དང་དེ་ལས་བྱུང་བ་དག་གི་རྟགས་ཅན་དང་། རང་བཞིན་མ་འབྲེལ་པ་ནི་མེད་ན་མི་ འབྱུང་བར་ངེས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།།འདིས་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རོ་ལས་གཟུགས་རྗེས་སུ་དཔག་པ་བཤད་པས་སོ། །གྲོག་མ་འཕོ་བ་ནི་དེ་དག་སྒོ་ང་ཁྱེར་ནས་གཞན་དུ་འཕོ་བའོ། །ཉ་འཕར་བ་ནི་ཉ་རྣམས་གྱིན་དུ་མཆོང་བའོ། །སོགས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲས་ནི་གློག་འགྱུ་བ་དང་སྦལ་བ་སྐད་ འབྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་བསྡུའོ།།ཆར་པ་ལ་སོགས་པ་རྗེས་སུ་དཔོག་པ་ཞེས་བྱ་བ་འདིར་ཡང་སོགས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲས་རླུང་ལ་སོགས་པ་བསྡུ་སྟེ། ཇི་ལྟར་དེ་དང་རྒྱུའི་ཆོས་རྗེས་སུ་དཔོག་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། འབྲས་བུའི་གཏན་ཚིགས་ལ་སྐྱེས་པ་ཡིན་པ་ལྟར་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཉིད་བསྟན་ པའི་ཕྱིར་དེ་ལ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ།གྲོག་མ་འཕོ་བ་ལ་སོགས་པ་དེ་ལ་ཡང་ངོ་། །ཆར་པའི་རྒྱུ་འབྱུང་བ་འགྱུར་བ་ཁོ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཁོ་ན་ཞེས་བྱ་བ་འབྱུང་བ་འགྱུར་བ་ཆར་པའི་རྒྱུ་ཁོ་ན་གྲོག་མ་ལ་སོགས་པ་འཁྲུགས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། འཕོ་བ་ལ་སོགས་པའི་མཚན་ ཉིད་ཀྱི་རྒྱུ་ཡིན་ནོ་ཞེས་རིམ་པ་བཞིན་དུ་སྦྱར་བ་ཡིན་ནོ།།དེ་ལྟ་བས་ན་ཆར་པའི་རྒྱུ་འབྱུང་བ་གྱུར་པ་ཇི་ལྟ་བུ་ལས་གྲོག་མ་ལ་སོགས་པ་འཁྲུགས་པར་གྱུར་པའི་རྒྱུ་དེ་ལྟ་བུ་རྗེས་སུ་དཔག་པས་ཆར་པ་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཡིན་ནོ། །འདི་ལ་ནི་རུང་བ་ཉིད་རྗེས་སུ་དཔོག་པར་བྱེད་ཀྱི་ཆར་པ་ཁོ་ན་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། གེགས་ བྱེད་པ་སྲིད་པས་འཁྲུགས་པའི་ཕྱིར་རོ།།དེ་ལྟ་བས་ན་རྒྱུ་ཚོགས་པ་ལས་ཀྱང་འབྲས་བུ་རྗེས་སུ་དཔག་པ་མེད་ཀྱི་རུང་བ་ཉིད་འབའ་ཞིག་ཏུ་ཟད་དོ། །དཔྱོད་པ་ཅན་ལ་སོགས་པ་གང་དག་རྒྱུ་མ་ཚོགས་པ་ལས་ཀྱང་འབྲས་བུ་རྗེས་སུ་དཔོག་པར་བྱེད་པ་དེ་དག་རིགས་པ་ལས་ཤིན་ཏུ་ཕྱི་རོལ་དུ་ གྱུར་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རྒྱུ་མ་ཚོགས་པས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ།མ་ཚོགས་པ་ནི་མ་ཚང་བའོ།

若问：若过去时由果相生，同时者如何了知？此无过失。此中"由果相生"有二义：其一，当了知过去者时，彼既是果亦是相，故为果相，由彼生。其二，当了知同时者时，推度因时有果相者为果相，由彼生，即由彼门而来。
由此因故，除三因外无他能令了知之因。何故？因与自性或从彼生之相，无不相关者定无离则不生故。
"此"即由味推度色之说明。蚁移即彼等携卵他迁。鱼跃即鱼向上跳跃。"等"声摄闪电运动、蛙鸣等。
"推度雨等"中"等"声亦摄风等，如彼由因法推度故，说由果因生。为显示此故，说"于彼亦"等：即于蚁移等。"唯雨因变"中"唯"字配合为"变即唯雨因"，蚁等扰动等，即移等相之因，如是配合。
是故由如是雨因变生蚁等扰动之如是因推度而推度雨。此中推度功能性，非唯雨，因有障碍故扰动。是故从因聚亦无果推度，唯功能而已。
弥曼差等有谓从不具因亦推度果者，极违正理，为显示此故，说"不具因"等：不具即不圆满。

།རྗེས་སུ་དཔག་པ་ལྷག་མ་དང་ལྡན་པ་ནི་མ་ངེས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ནུས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདིའི་རྣམ་པར་བཤད་ པ་ནི་རུང་བ་ཉིད་ཀྱང་རྒྱུ་ཚོགས་པ་དག་ཁོ་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཡིན་ཏེ།ཀྱང་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲས་ནི་འབྲས་བུ་ལྟ་རེ་ཞིག་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་རྗེས་སུ་དཔོག་པར་མི་བྱེད་ཀྱི་རུང་བ་ཉིད་རྗེས་སུ་དཔོག་པར་བྱེད་ན་ཡང་ཚོགས་པ་ཁོ་ནས་རྗེས་སུ་དཔོག་པར་བྱེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་སྟོན་ཏོ། །མ་ཚོགས་པ་ལ་ ནི་ཤིན་ཏུ་ནུས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྐད་ཅིག་མ་ཕྱི་མ་ཕྱི་མ་ཡོངས་སུ་གྱུར་པས་ཀྱང་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་རོ།།ལུས་ལ་འདོད་ཆགས་རྗེས་དཔོག་བཞིན། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་དཔེར་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ། །འདིའི་རྣམ་པར་བཤད་པ་ནི་དཔེར་ན་ལུས་དང་དབང་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཡིན་ཏེ། ལུས་དང་ དབང་པོ་རྣམས་དང་བློ་ཞེས་ཟླས་དབྱེ་བ་ཡིན་ནོ།།སྐྱེས་བུ་འདི་ནི་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ཏེ་ལུས་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དབང་པོ་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་རོ། །བློ་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ལྟར་ལུས་ལ་སོགས་པ་ལས་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་རྗེས་སུ་དཔོག་པར་བྱེད་པ་ལྟ་བུའོ། ། སོགས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲས་ནི་ཞེ་སྡང་དང་གཏི་མུག་ལ་སོགས་པ་བསྡུ་སྟེ། མདོ་ལས་ལུས་དང་འདོད་ཆགས་སྨོས་པ་ནི་ཉེ་བར་མཚོན་པར་ཟད་དོ། །འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པའི་རྒྱུ་ནི་དབང་པོ་ལ་སོགས་པ་ཁོ་ན་མ་ཡིན་ནོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་ནི་བདག་དང་བདག་གིར མངོན་པར་ཞེན་པ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བ་ཅན་ཡིན་ནོ།།འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་གང་དག་ལ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བ་སྟེ། རྒྱུ་བདག་དང་བདག་གི་ལ་ངའོ་ངའིའོ་སྙམ་དུ་མངོན་པར་ཞེན་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཡོད་པ་དེ་དག་ལ་དེ་སྐད་ཅེས་བྱའོ། །ཉོན་མོངས་པ་ཐམས་ཅད་སྐྱེ་བའི་སྔོན་དུ་འགྲོ་བ་ནི་ཚུལ་བཞིན་མ་ ཡིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་དེ་ཉིད་གཞུང་འཛུགས་པ་ཡིན་ཏེ།ཚུལ་བཞིན་ནི་དངོས་པོ་རྣམས་ཀྱི་མི་རྟག་པ་དང་སྡུག་བསྔལ་བ་དང་བདག་མེད་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ཡང་དག་པའི་ལྟ་བ་སྐྱེ་བ་དང་མཐུན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་དག་ལ་འཛིན་ཅིང་དམིགས་པ་ནི་ཚུལ་བཞིན་དུའོ། །དེ་ནི་དེ་ ལྟ་བུ་ཡང་ཡིན་ལ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ཡང་ཡིན་པས་ཚུལ་བཞིན་དུ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་སྟེ།བདག་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་སོ། །དེ་དང་འགལ་བ་བདག་ལ་སོགས་པར་ཤེས་པ་ནི་ཚུལ་བཞིན་མ་ཡིན་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་སྟེ། འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་ཉེས་པ་ཐམས་ཅད་སྐྱེ་བའི་སྔོན་དུ་འགྲོ་བ་ནི་དེ་ཡིན་པའི་ ཕྱིར་རོ།

余推度为不定，其结论。何故？因无功能故。其解释为"功能性亦唯由因聚"等：以"亦"字表示不仅果于一切情况皆不推度，即使推度功能性亦唯由聚推度。不具者极无功能故，即由后后刹那转变亦不能故。
"如由身推贪"为举例。其解释为"如身根"等：身、根、觉为分说。此人有贪等，因有身故，有根故，有觉故，如是由身等推度贪等。"等"字摄嗔痴等，经中说身与贪仅为略举。
贪等因非唯根等。何故？贪等以我执我所执为先行。贪等有先行，即因我与我所有"我""我所"执者，称为彼。一切烦恼生之先行是非如理等，此即立论：如理即诸法无常、苦、无我等，因顺生正见故。执取缘彼即如理。彼如是亦是作意，故为如理作意，即无我智。与彼相违知我等为非如理作意，因彼是贪等一切过失生之先行故。

།ལུས་དང་དབང་པོ་དང་བློ་དག་ཀྱང་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པའི་རྒྱུ་མ་ཡིན་ནམ། དེ་དག་མེད་པ་ལ་ནི་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་མ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། ལུས་ལ་སོགས་པ་རྒྱུ་ཉིད་ཡིན་མོད་ཀྱི་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། འབའ་ཞིག་པ་རྣམས་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཚུལ་བཞིན་མ་ཡིན་ པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་དང་བྲལ་བ་རྣམས་ལའོ།།འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ལ་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ནི་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་མེད་པ་རྡོ་བའི་དུམ་བུ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། དེ་དག་ལ་གཏན་ཚིགས་ལུས་ལ་སོགས་པ་དང་ལྡན་པ་འཇུག་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་དུ་མ་མཐོང་དུ་ཟིན་ཀྱང་བཟློག་ ན་གནོད་པ་ཅན་གྱི་ཚད་མ་མེད་པའི་ཕྱིར་རྗེས་སུ་དཔག་པ་འདི་ལྷག་མ་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ནོ།།དེའི་ཕྱིར་ཐེ་ཚོམ་དུ་འགྱུར་གྱི་ངེས་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ཇི་ལྟར་བཤད་མ་ཐག་པ་དེ་ཚད་མ་མ་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་དུ། མི་མཐུན་ཕྱོགས་ལ་གཏན་ཚིགས་མ་མཐོང་བ་ཙམ་གྱི་འབྲས་བུ་སྤྱི་མཐོང་བ་ལས་རྒྱུ་ཁྱད་པར་ ཅན་རྗེས་སུ་དཔོག་པའི།གཏན་ཚིགས་ཤེས་པ་ཚད་ལྟར་སྣང་། །ཚད་མ་ལྟར་སྣང་བ་ཡིན་ཏེ་མ་ངེས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །ཅི་དང་འདྲ་ཞེ་ན། ཚིག་ལས་ཆགས་ཅན་ལ་སོགས་བཞིན། །གཡོ་བ་དང་ཚིག་ལ་སོགས་པ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་འཆད་པར་བྱེད་དོ། །གཡོ་བ་ནི་ མཆུ་གཉིས་འགུལ་བ་སྟེ་དེ་ནི་སྨྲ་བའི་ཚེ་གདོན་མི་ཟ་བར་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ།།སོགས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲས་ནི་དེ་ལས་གཞན་པ་སྨྲ་བའི་ཚིག་འབྱུང་བ་བཞིན་འགྱུར་བ་ལ་སོགས་པ་བསྡུའོ། །བརྗོད་པར་འདོད་པ་སྤྱི་ནི་བརྗོད་པར་འདོད་པ་ཙམ་ཁྱད་པར་མེད་པ་སྟེ། གཡོ་བ་ལ་སོགས་པ་གང་ དག་ལ་རྒྱུ་དེ་ཁོ་ན་ཡོད་པ་དེ་དག་ལ་དེ་སྐད་ཅེས་བྱའོ།།དེའི་ངོ་བོ་ནི་ཉིད་དེ་དེའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་བརྗོད་པར་འདོད་པ་དེ་ཉིད་འདོད་ཆགས་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན་འདོད་པའི་ཕྱིར་ཅུང་ཟད་ཀྱང་གནོད་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། དེ་ལྟ་ཡིན་ན་གྲུབ་པ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །ཡང་ ཁྱེད་ཀྱིས་འདོད་ཆགས་གང་ཞིག་ཡིན་པར་ཤེས་ཤེ་ན།འདོད་ཆགས་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། མཁས་པ་རྣམས་ནི་འདོད་ཆགས་སེམས་ཀྱི་མངོན་པར་ཞེན་པ་རྟག་པ་དང་བདེ་བ་དང་བདག་དང་བདག་གི་རྣམ་པར་ལྟ་བ་གང་ཡིན་པ་དེས་འཕངས་ཤིང་བསྐྱེད་པ་ ཟག་པ་དང་བཅས་པའི་ཆོས་ཀྱི་ཡུལ་ཅན་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ་ཉེ་བར་ལེན་པའི་ཕུང་པོ་ལྔ་ལ་དམིགས་པ་ཅན་ཡིན་པར་སྨྲའོ།

若问：身根觉岂非贪等因？因无彼等则不见贪等故。答：虽身等是因，"唯"指无非如理作意者。贪等所立之相违品为无贪等之石块等，于彼等虽见因身等相应入，然无能返显害之量故，此推度有余。故成疑惑，非决定。
如上说非量，如是由仅不见因于相违品及见总果而推度特殊因之因相知为似量，即不定，其结论。如何？如由语知有贪等。"动作语等"为解释。动作即唇动，因说时必生故。"等"字摄余如说时语生等变化。
欲说总即欲说之总无别，凡动作等唯有彼因者，称为彼。彼性即彼故。若谓欲说即是贪，则因所许故全无害，如是则成立已成，其结论。
若问：汝知何为贪？说"贪"等：诸智者说贪为心执著，由常乐我我所见所引生，有漏法为境，即缘五取蕴。

།ཇི་སྟེ་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་རྣམས་ལ་ནི་བྱམས་པ་དང་སྙིང་རྗེ་ལ་སོགས་པ་ཡོད་པར་འདོད་པ་དེ་དག་ཀྱང་སེམས་ཅན་ལ་དམིགས་པའི་ཕྱིར་བདག་ལ་སོགས་པར་ལྟ་བར་ཞུགས་ པ་ཡང་ཡིན་ལ་སེམས་ཅན་ལ་རྗེས་སུ་ཆགས་པར་ཞུགས་པའི་ཕྱིར་མངོན་པར་ཞེན་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱང་ཡིན་ཏེ།དེའི་ཕྱིར་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་དག་ཀྱང་ཆགས་པ་ཅན་ཡིན་ནོ་སྙམ་དུ་སེམས་ན། དེའི་ཕྱིར་སྙིང་རྗེ་ལ་སོགས་པ་ནི་དེ་ལྟ་བུ་མ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་ བ་རྣམས་ཀྱི་སྙིང་རྗེ་ལ་སོགས་པ་ནི་སེམས་ཅན་ལ་དམིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ།།གཞན་དུ་ཡང་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་ལ་དམིགས་པ་དག་ཀྱང་སྲིད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། འདི་ནི་མཇུག་ཐོགས་སུ་བསྟན་པར་བྱའོ། །དེ་ལ་ཚིག་ལས་འདོད་ཆགས་རྗེས་སུ་དཔོག་པར་བྱེད་ན་ཚིག་ཙམ་ལས་ནི་མི་ རྟོགས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་དང་སྦྱར་ཏེ་འདི་ལྟར་ཇི་ལྟར་ཆགས་པ་སྨྲ་བ་ལྟར་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ།འདོད་ཆགས་སྤངས་པ་ཡང་དེ་དང་འདྲ་བས་སོ། །ཚིག་ཙམ་ལས་འདོད་ཆགས་རྗེས་སུ་དཔོག་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །འོ་ན་ཅི་ཞེ་ན་འདོད་ཆགས་ཁོ་ནས་བསྐྱེད་པར་བྱ་བ་གང་ཡིན་པའི་ཚིག་ ཁྱད་པར་ཅན་ལས་སོ་ཞེ་ན།དེའི་ཕྱིར་ཁྱད་པར་ལས་ཀྱང་མ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་སོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་བསམ་པ་ནི་རྟོགས་པར་དཀའ་བའི་ཕྱིར་ཏེ། འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་ཡང་ཆགས་པ་ཅན་བཞིན་དུ་གཡོ་ལ་ཆགས་པ་ཅན་ཡང་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་བཞིན་དུ་གཡོ་ བས་བསམ་པ་རྟོགས་པར་དཀའོ།།དེ་བས་ན་ཐ་སྙད་འཆོལ་བས་རྟགས་སུ་ཉེ་བར་བཀོད་པའི་ཐ་སྙད་ཐམས་ཅད་འཁྲུལ་པའི་ཕྱིར་ཁྱད་པར་ལས་ཀྱང་འདོད་ཆགས་རྗེས་སུ་དཔག་ཏུ་མི་རུང་ངོ་། །འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་ཡང་དེ་དང་འདྲ་བར་སྨྲའོ་ཞེས་གང་བཤད་པ་དེ་ལ་ལན་ འདེབས་པར་དོགས་ནས་གལ་ཏེ་དགོས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ།སྨྲ་བ་ནི་ཚིག་ཏུ་བརྗོད་པའོ། །འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བའི་ཚིག་ཏུ་བརྗོད་པ་ལ་ནི་འབྲས་བུ་མེད་དོ། །དེ་ལྟ་ཡིན་ན་འདོད་ཆགས་དང་ཚིག་དག་ལ་འཁྲུལ་པ་མེད་དོ་སྙམ་དུ་བསམ་པ་ཡིན་ནོ། །སློབ་དཔོན་ གྱིས་མ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ།སྨྲ་བ་ནི་གཞན་གྱི་དོན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དགོས་པ་མེད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །གཞན་གལ་ཏེ་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨྲ་ན་སྟེ། འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་ནི་གཞན་དག་ལ་ཡང་མ་ཆགས་པ་ཡིན་ལ་ཆགས་པ་མེད་པར་ནི་གཞན་གྱི་དོན་ ལ་འཇུག་པ་ཡང་མེད་དོ་སྙམ་དུ་བསམ་པ་ཡིན་ནོ།།དེ་ནི་དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ཏེ་སྙིང་རྗེས་ཀྱང་འཇུག་པའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་སྙིང་རྗེ་དེ་ཉིད་འདོད་ཆགས་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན་སྙིང་རྗེ་ལ་འདོད་ཆགས་ཞེས་མིང་དུ་འདོགས་ན་དེ་ནི་འདོད་པ་ཡིན་ནོ།

若有人想：离贪者亦有慈悲等，因缘众生故入我等见，因随著众生故亦是执著性，是故离贪者亦是有贪者。为此说"悲等非如是"：离贪者之悲等非缘众生。因亦有余故，即亦有缘法故，此当后说。
若由语推度贪，仅由语不能了知，如是如有贪者说，离贪、断贪者亦如是说。非仅由语推度贪。若问何者？若谓由唯贪所生之特殊语，为此说"由特相亦非"。何故？因意乐难知故。离贪者亦如有贪者动，有贪者亦如离贪者动，故意乐难知。是故由言说混乱，一切所立为相之言说皆错乱故，由特相亦不应推度贪。
对所说"离贪者亦如是说"作答，恐有疑问故说"若因无用"等：说即语言表述。离贪者之语言表述无果。如是则贪与语无错乱，此为所思。
阿阇黎说"非"：说为利他故非无用。又若说"因离贪"等，即思离贪者于他亦无贪，无贪则不入利他。此非如是，因亦由悲入故。若谓彼悲即是贪，若名悲为贪，此则所许。

།གལ་ཏེ་སྙིང་རྗེ་ཡང་སེམས་ཅན་དུ་ལྟ་བའི་ཕྱིར་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ལས་ བྱུང་བའི་ཕྱིར་འདོད་ཆགས་ཀྱི་བདག་ཉིད་ཀྱི་ཉེས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན།ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པ་ལས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པ་ལས་བྱུང་བ་ཉིད་བསྟན་པའི་ཕྱིར་སྙིང་རྗེས་ནི་བདག་ཏུ་འཛིན་པ་མེད་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །སྡུག་བསྔལ་གྱི་ཁྱད་པར་མཐོང་བ་ ཙམ་གྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདུ་བྱེད་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་ལ་ངེས་པར་རྟོག་པ་ཙམ་གྱིས་སོ།།གོམས་པའི་སྟོབས་ལས་སྐྱེ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྙིང་རྗེའི་སྐད་ཅིག་མ་རིགས་མཐུན་པ་སྔ་མ་སྔ་མ་ལས་སྐྱེས་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ། །ལུང་དང་ཡང་སྦྱར་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་འདི་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། ། བྱམས་པ་ལ་སོགས་པ་ནི་བྱམས་པ་དང་སྙིང་རྗེ་དང་དགའ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །སེམས་ཅན་ལ་དམིགས་པ་ནི་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་རྣམས་ཀྱིའོ། །ཆོས་ལ་དམིགས་པ་ནི་འཕགས་པ་རྣམས་ཀྱིའོ། །སོགས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲས་ནི་དམིགས་པ་མེད་པ་དག་བསྡུ་སྟེ། དམིགས་པ་མེད་པ་ནི་སངས རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པ་མངོན་པར་ཞེན་པ་དང་བྲལ་བ་རྣམས་ཀྱི་ཡིན་ནོ།།འདོད་པ་ནི་གྲུབ་པའི་མཐའ་ལས་སོ། །དེ་དག་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བྱམས་པ་ལ་སོགས་པའོ། །རིགས་མཐུན་པ་ལ་གོམས་པས་འབྱུང་བ་ཅན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྐད་ཅིག་མ་སྔ་མ་སྔ་མའི་ སྟོབས་ཀྱིས་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ།།འདོད་ཆགས་ལ་ལྟོས་པ་ཅན་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སེམས་ཅན་དག་ལ་རྗེས་སུ་ཆགས་པའི་དབང་གིས་འབྱུང་བ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །སྡུག་བསྔལ་གྱི་ཁྱད་པར་མཐོང་བ་ཙམ་གྱིས་གོམས་པའི་སྟོབས་ལས་སྐྱེ་བ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་དོན་ འདི་བཤད་མ་ཐག་པ་ཁོ་ན་མ་ཡིན་ཞེ་ན།བདེན་ན་དེ་ནི་སྙིང་རྗེ་ཁོ་ན་ལ་བརྟེན་ནས་ཡིན་ལ་ད་ནི་ཐམས་ཅད་ལ་བརྟེན་པ་ཁོ་ནས་ཡིན་པས་ཁྱད་པར་ཡོད་དོ། །གལ་ཏེ་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་ཡང་དེ་དང་འདྲའོ་ཞེ་ན། འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་ནི་དེ་ལྟར་འདུ་བྱེད་མཐོང་བ་ཙམ་གྱིས་འཇུག་པ་མ་ཡིན་ ཏེ།བདག་ལ་སོགས་པར་ཕྱིན་ཅི་ལོག་མེད་ན་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་སྙིང་རྗེ་ཅན་གྱི་རྩོམ་པ་བྱམས་པ་ལ་སོགས་པའི་དབང་གིས་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་འབྱུང་བ་འབྲས་བུ་མེད་པ་ཡང་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ལས་ཡིན་ཏེ། འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་ལ་ནི་རང་གི་དོན་འགའ་ཡང་མེད་པས་སོ། །འབྲས་བུ་ནི་རང་གི་ དོན་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ་སྙམ་དུ་སེམས་ན་འདི་ནི་ཉེས་པ་མ་ཡིན་ཏེ།གཞན་གྱི་དོན་ཁོ་ན་འབྲས་བུ་ཉིད་དུ་འདོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་གཞན་གྱི་དོན་འདོད་པ་ལ་ནི་རག་ན་འོན་ཀྱང་འབྲས་བུ་ཉིད་གོ་ཇི་ལྟར་ཡིན་སྙམ་དུ་སེམས་ན། འབྲས་བུའི་མཚན་ཉིད་ནི་འདོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། འདོད་པས་མཚོན་ པར་བྱེད་པས་ན་འབྲས་བུའི་མཚན་ཉིད་ནི་འདོད་པའོ།

若谓悲亦因见众生故从颠倒生，故是贪性之过失。说"从无颠倒"等。为显示从无颠倒生，说"悲虽无我执"等。"仅见苦差别"即仅由决定行苦。"从串习力生"即唯从前前同类悲刹那生。
为与经契合故说"如是"等。慈等即慈悲喜等。缘众生是凡夫之境。缘法是圣者之境。"等"字摄无缘，无缘是诸佛菩萨离能取所取执著者之境。所许是依宗义。"彼等"即慈等。"由串习同类而生"即由前前刹那力生故。"非待贪"即非由随著众生而生，其结论。
"仅见苦差别由串习力生"非唯如上说义。诚然，彼唯依悲，今则依一切，故有差别。若谓贪等亦如是，贪等非如是仅由见行而入，因无我等颠倒则无故。
若思悲者之作为由慈等力于众生生无果亦从颠倒，因离贪者全无自利故，果唯是自利。此非过失，因许唯利他为果故。若思若待欲利他，然如何是果性？说"果相是欲"等：由欲为相故，果相是欲。

།འདོད་པའི་ཡུལ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏེ་འདོད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་འབྲས་བུ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཇུག་སྡུད་པ་ཡིན་ཏེ། གལ་ཏེ་ཚིག་ལས་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་ལ་བརྗོད་པར་ འདོད་པའམ།འོན་ཀྱང་སྙིང་རྗེ་ཡོད་པར་སྒྲུབ་པར་བྱེད་ལ། དེ་དག་ཀྱང་འདོད་ཆགས་ཞེས་བྱ་བར་རྗོད་པར་བྱེད་ཀྱང་རུང་སྟེ། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པར་སྒྲོ་འདོགས་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་ཉེས་པ་མེད་དོ། །དེ་ལས་གཞན་པ་སྟེ། འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་ལས་གཞན་པ་བརྗོད་པར་འདོད་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པས་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་ལ་ཉེས་པ་དང་ལྡན་པ་ཉིད་དུ་བསྒྲུབ་པ་ནི་མི་འདོད་པ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མེད་དོ། །ཇི་སྟེ་སྨྲ་བ་པོ་བདག་ལ་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་མཐོང་སྟེ། དེའི་ཕྱིར་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལ་ཡོད་པ ཉིད་མཐོང་བ་ཙམ་གྱིས་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བར་འདོད་པ་རྣམས་ལ་ཡང་རྗེས་སུ་དཔག་པར་འགྱུར་རོ་སྙམ་དུ་སེམས་ན་སྨྲ་བ་པོ་བདག་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ།།གཞན་ལ་དེ་རྗེས་སུ་དཔོག་ན་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བར་འདོད་པ་རྣམས་ལ་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་རྗེས་ སུ་དཔོག་ན།ཧ་ཅང་ཐལ་བར་འགྱུར་ཏེ། སྨྲ་བ་པོ་བདག་ལ་ཁྱད་པར་གང་ཇི་སྙེད་མཐོང་བ་དེ་ཐམས་ཅད་གཞན་ལ་རྗེས་སུ་དཔག་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ། །བདག་ལ་མཐོང་བ་སྔོ་བསངས་དང་དཀར་ཤམ་ལ་སོགས་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཁྱད་པར་ནི་འཁྲུལ་པའི་ཕྱིར་གཞན་རྗེས་སུ་མི་དཔོག་ ན་སྟེ།འདོད་ཆགས་ལས་གཞན་པ་བདག་ལ་ཡོད་པའི་ཁྱད་པར་རྗེས་སུ་མི་དཔོག་ན་ནི། འདི་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བར་འདོད་པ་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་ལ་ཡང་མི་འཁྲུལ་ལོ་ཞེས་བྱ་བའི་ངེས་པ་ཅི་ཞིག་ཡོད། འདོད་ཆགས་དང་སྨྲ་བ་དག་འབྲེལ་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་འགའ་ ཡང་མེད་པ་ཉིད་དོ།།འདི་ལྟར་ཚིག་གིས་ནི་ཚིག་གང་དག་ཁོ་ན་དང་འབྲེལ་པ་བྱེད་པའི་ཡོན་ཏན་དང་བརྗོད་པར་འདོད་པ་ཉིད་དེ་དག་ཁོ་ན་རྗེས་སུ་དཔོག་པར་བྱེད་དོ། །བྱེད་པའི་ཡོན་ཏན་ནི་དཀན་བྱང་བ་ལ་སོགས་པའོ། །དེ་དང་བརྗོད་པར་འདོད་པ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བར་ཟླས་དབྱེ་བ་ཡིན་ཏེ། འདི་ནི་གཉིས་པ་གཉིས་ཀྱི་ཚིག་ཡིན་ནོ། །འདོད་ཆགས་བསྐྱེད་པར་རུང་བ་ཉིད་དང་བྲལ་བ་རྡོའི་དུམ་བུ་ལ་སོགས་པ་ལ་སྨྲ་བ་མ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་དེ་ཁོ་ན་ཚིག་ལས་རྗེས་སུ་དཔོག་པར་བྱེད་དོ་ཞེ་ན། འདོད་ཆགས་བསྐྱེད་པར་རུང་བ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །དེ་རྗེས་སུ་དཔོག ན་སྟེ།འདོད་ཆགས་བསྐྱེད་པར་རུང་བ་ཉིད་རྗེས་སུ་དཔོག་ན་ཧ་ཅང་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ། །འདི་ལྟར་ཇི་ལྟར་རྡོ་བའི་དུམ་བུ་ལ་སོགས་པ་ལ་འདོད་ཆགས་བསྐྱེད་པར་རུང་བ་ཉིད་མེད་པ་དེ་བཞིན་དུ་སྐྱེས་བུའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱང་མེད་དོ།

"因是欲境"之义即"凡是欲即是果"，其结论。"一切种"为总结：若由语于离贪者有欲说，或成立有悲，彼等虽说为贪，然一切种皆非增益非真，故离贪等无过。其余即异于贪等之欲说等，不欲成立离贪者有过失。
若思：说者自见贪等，故仅由见有于同品，于诸许离贪者亦当推度。说"说者自"等。"若于他推度彼"即于诸许离贪者推度贪等，则成太过，凡于说者自见几许差别，皆应推度于他。自见青黄白等相差别因错乱故不推度他，若不推度异于贪之自有差别，则于此即所欲成立之贪等有何定不错乱？因贪与说无关系故全无。
如是语唯与何语相关之功德及欲说，唯推度彼等。功德即善巧等。"彼与欲说"为分别词，此为第二双数词。
若谓离能生贪性之石块等不见说故，唯由语推度彼。说"能生贪性"等。若推度彼，即推度能生贪性则成太过。如是如石块等无能生贪性，一切士夫法亦无。

།དེའི་ཕྱིར་གལ་ཏེ་དེ་ལྟ་བུ་ལ་ཚིག་སྨྲ་བ་མ་མཐོང་ བས།འདོད་ཆགས་བསྐྱེད་པར་རུང་བ་ཉིད་རྗེས་སུ་དཔོག་ན་སྐྱེས་བུའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་དེ་དང་འདྲའོ། །འོན་ཏེ་འདོད་ཆགས་བསྐྱེད་པར་རུང་བ་ཉིད་ནི་ཚིག་གི་རྒྱུ་ཉིད་དུ་ཕན་འདོགས་པ་ཡིན་པས་དེའི་ཕྱིར་དེ་ཁོ་ན་རྗེས་སུ་དཔོག་གི། སྐྱེས་བུའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་ འདོད་ན།འདོད་ཆགས་ཀྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །བསམ་པ་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ་འདོད་ཆགས་ཀྱིས་བསྐྱེད་པར་བྱེད་པའི་ནུས་པ་ནི་འདོད་ཆགས་ཁོ་ན་ཡིན་ཏེ། རྒྱུན་གྱིས་འཇུག་པ་ན་གང་གི་ཚེ་འདོད་ཆགས་ལས་འདོད་ཆགས་འབྱུང་བ་ལྟ་བུ་ཞིག་ཡིན་ནམ། འདོད་ཆགས་ ཀྱི་བག་ཆགས་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཁྱད་པར་གྱི་རྟེན་ཅན་ཞིག་ཡིན་གྲང་དེ་ལ་ཕྱོགས་དང་པོ་ལྟར་ན།འདོད་ཆགས་ཀྱིས་སྔར་བཤད་པའི་ཚུལ་དུ་ཚིག་ལ་ཕན་མི་འདོགས་ན་ཇི་ལྟར་དེའི་ནུས་པ་འདོད་ཆགས་ཀྱི་ནུས་པ་འདོད་ཆགས་དེ་ཉིད་ཀྱི་བདག་ཉིད་ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་ཕན་འདོགས་པར་འགྱུར་ཏེ། འདོད་ ཆགས་དང་ཐ་མི་དད་པའི་ཕྱིར་འདོད་ཆགས་བཞིན་དུ་ཕན་འདོགས་པར་མི་འགྱུར་བ་ཉིད་དོ།།འོན་ཏེ་ནུས་པས་ཕན་འདོགས་པར་འདོད་ན་ནི་དེའི་ཚེ་འདོད་ཆགས་དང་ནུས་པ་དག་ཐ་མི་དད་པའི་ཕྱིར། ནུས་པས་ཕན་འདོགས་ན་ནི་འདོད་ཆགས་ཉིད་ཀྱིས་ཕན་བཏགས་པར་འགྱུར་བ་ཞིག་ན་འདོད་ ཆགས་ཀྱིས་ཕན་འདོགས་པ་ནི་མེད་དོ་ཞེས་སྔར་བཤད་ཟིན་ཏོ།།དེའི་ནུས་པ་གང་གི་ཚེ་འདོད་ཆགས་ཀྱི་བག་ཆགས་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་རྟེན་ཅན་ཡིན་པ་དེའི་ཚེ་ཡང་དོན་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ། ཚིག་གང་ལ་འདོད་ཆགས་ཀྱིས་བརྗོད་པར་འདོད་པ་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཕན་འདོགས་ པ་སྲིད་པ་དེ་ཡང་རེ་ཞིག་རྟགས་སུ་གྱུར་པ་ཚིག་སྤྱི་ལ་ཕན་འདོགས་པ་མེད་དེ།དེ་ཁོ་ན་ལ་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དང་། ལྡོག་པ་མཐོང་བས་ཚིག་གི་རྒྱུ་ནི་བརྗོད་པར་འདོད་པ་སྤྱི་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཚིག་གི་ཁྱད་པར་ནི་རྟོགས་པར་དཀའ་བའི་ཕྱིར་རྟགས་ཉིད་དུ་མི་རུང་ངོ་ཞེས་སྔར་བཤད་ཟིན་ཏོ། །དེ་ ལྟར་ན་བཤད་པའི་ཚུལ་གྱིས་ཚིག་བསྐྱེད་པ་གང་ལ་འདོད་ཆགས་ཉིད་བརྗོད་པར་འདོད་པ་དང་ཆོད་པས་ཕན་མི་ཐོགས་པ་དེ་ལ་འདོད་ཆགས་ཀྱི་ནུས་པ་ཤིན་ཏུ་ཆོད་པས་ཇི་ལྟར་ཕན་འདོགས་པར་འགྱུར་ཏེ།འབྲས་བུ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་འབྲས་བུ་གང་ལ་འབྲས་བུ་ཉིད་ཀྱང་ཕན་མི་འདོགས་པ་དེ་ ལ་ཇི་ལྟར་འབྲས་བུའི་ནུས་པ་ཕན་འདོགས་པར་འགྱུར།འོན་ཏེ་ནུས་པ་ཆོད་པས་ཀྱང་ཕན་འདོགས་ན་དེ་ལྟ་ན་ནུས་པས་ཕན་འདོགས་ན་ནི་འདོད་ཆགས་དེ་ཉིད་ཀྱིས་ཕན་བཏགས་པར་འགྱུར་ཏེ། དེའི་སྒོ་ཁོ་ན་ནས་ནུས་ཕས་ཕན་འདོགས་པའི་ཕྱིར་རོ།

是故，若由不见于如是说语，而推度能生贪性，则一切士夫法皆同彼。若许能生贪性是语之因性作用，故唯推度彼，非一切士夫法。说"由贪"等。
此意为：贪之生起能力唯是贪，或如相续转时从贪生贪，或是贪习气依特殊识。就第一种情况，贪如前说不作用于语，则如何其能力即贪之能力以贪自性特殊相而作用？因与贪无别故，如贪应不作用。若许由能力作用，尔时因贪与能力无别故，若由能力作用则成由贪作用，然已说无贪作用。
其能力若是贪习气依识时，义为：于何语由贪欲说相应性作用者，彼亦且于能表语总无作用，因唯见于彼随行及返，故语因是欲说总故。已说语差别难知故不应为相。
如是由说理，于何语生起贪欲说断绝不作用，于彼由贪能力极断如何作用？于何果所立果亦不作用，于彼如何果能力作用？若谓虽断能力亦作用，尔时若由能力作用则成由贪自作用，因唯由彼门能力作用故。

།འབྲས་བུའི་ནུས་པས་འབྲས་བུ་ བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་འབྲས་བུ་ལ་དངོས་སུ་ཕན་འདོགས་པ་ནི་མེད་དེ་མེས་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཚོགས་པ་ལྟ་བུའོ།།གཙུབ་ཤིང་གིས་གཙུབས་པའི་འབྲས་བུའི་འབྲས་བུ་ནི་ནུས་པ་ལ་ཉེ་བར་ཕན་འདོགས་པར་བྱེད་ན། འདོད་ཆགས་ཚིག་ལ་ཕན་འདོགས་པ་ཉིད་དེ་ནི་མེད་དོ། །ཞེས་བརྗོད་ པར་འདོད་པ་སྤྱིའི་རྒྱུ་ཅན་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་དེའི་བར་སྐབས་སུ་བཤད་ཟིན་ཏོ།།དེ་ལྟ་བས་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་མཇུག་སྡུད་པར་བྱེད་དོ། །མེད་ན་མི་འབྱུང་བའི་འབྲས་བུ་ཁོ་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྒྱུ་མེད་ན་མི་འབྱུང་བ་ཁོ་ནས་སོ། །དེ་ལ་རག་ལས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་ བྱ་བ་ནི་རྒྱུ་དེ་ལ་རག་ལས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།།རག་ལས་པ་མ་ཡིན་པ་གཞན་ནི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལ་གཏན་ཚིགས་མ་མཐོང་བ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། ཚུ་རོལ་མཐོང་བའི་མ་མཐོང་བ་ཙམ་གྱིས་ངེས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཐམས་ཅད་གཟིགས་པའི་གཟིགས་པ་ལོག་པས་ནི་ངེས་པར་འགྱུར་ ཏེ།དེའི་ཡེ་ཤེས་ནི་ཤེས་བྱ་ཐམས་ཅད་ལ་ཁྱབ་པ་ཡིན་པས་སོ། །དེ་ཉིད་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ཐམས་ཅད་གཟིགས་པའི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །ཡང་ཅིའི་ཕྱིར་མ་མཐོང་བ་ཙམ་གྱིས་མེད་པར་མ་ངེས་ཤེ་ན། ལ་ལ་ན་དེ་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ་སྔར་རྣམ་པ་དེ་ ལྟ་བུ་མཐོང་བ་རྣམས་སོ།།ཡང་ཡུལ་དང་དུས་དང་འདུ་བྱ་བའི་ཁྱད་པར་ལས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ཁྱད་པར་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲ་ནི་རེ་རེ་དང་སྦྱར་རོ། །འདུ་བྱ་བ་ནི་འོ་མས་བཅུ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །སྔར་མཐོང་བའི་རྣམ་པ་ལས་གཞན་དུ་སྣང་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན་དཔེར་ན་སྐྱུ་རུ་རའི་ཤིང་དག་ ཅེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ།དེ་ནི་འདུ་བྱ་བའི་དཔེར་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ། །ཡུལ་དང་དུས་དག་གི་ནི་གཞན་དུ་བརྗོད་པར་བྱའོ། །ཕལ་ཆེར་ནི་དེ་ལྟར་མི་སྣང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འབྲས་བུ་ཕལ་ཆེར་མངར་པོར་མི་སྣང་བ་སྟེ། འབྲས་བུ་ཕལ་ཆེར་བསྐ་བར་སྣང་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ནི་འབྲས་བུ་ཕལ་ཆེར་ མངར་པོར་མི་སྣང་བའི་ཕྱིར་ལ་ལ་ནི་འབྲས་བུ་མངར་པོར་སྲིད་པ་སྤང་དུ་ནི་མི་རུང་ངོ་།།དེ་བཞིན་དུ་འདོད་ཆགས་མེད་པ་འགའ་ཞིག་ལ་ཚིག་སྨྲ་བ་མ་མཐོང་དུ་ཟིན་ཀྱང་དེ་ཙམ་གྱིས་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་ཐམས་ཅད་ལ་སྨྲ་བ་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བར་ནི་ངེས་པ་མེད་དོ། །དེ་བས་ ན་ཚིག་ཙམ་ལྡོག་པར་མ་ངེས་པ་ལས་ནི་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་རྗེས་སུ་དཔག་ཏུ་མི་རུང་ངོ་།།གང་གི་ཕྱིར་དེ་ལྟ་ཡིན་པའི་གཏན་ཚིགས་དེས་ན་འདི་སྐད་དུ་བདག་ལྟ་བུའི་སྨྲ་བ་པོ་སྟེ། གང་ཞིག་བདག་དང་འདྲ་བར་ཚུལ་བཞིན་མ་ཡིན་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་དང་ལྡན་པ་ ནི།འདོད་ཆགས་ཅན་ཡིན་ནོ་ཞེས་བརྗོད་པར་རིགས་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ཉིད་བསྟན་པའི་ཕྱིར་འདོད་ཆགས་སྐྱེ་བོའི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ།

果之能力对所成果无直接作用，如火对所成聚。钻木之果果作用于能力，然贪于语无作用。已于中间说"因是欲说总之因性故"。以"是故"等作结。
"唯由无则不生果"即唯由无因不生。"依彼故"即依彼因故。不依余者非于异品不见因相，因仅由现见者不见无定故。由一切智者见返则定，因其智遍一切所知故。为显示此说"一切智者"等。
若问：何故仅由不见非定为无？说"于某处如是"等，即前见如是相者。又"由处时作业差别"中，"差别"字各别相配。作业即以乳煮等。因显异前所见相故。云何？如说"庵摩勒树"，此为作业之例。处时二者当别说。"多分不如是显现"即多分果不显甜，因多分果显涩故。彼因多分果不显甜故，不应遮有甜果之可能。
如是虽于某离贪者不见说语，仅由此不定一切离贪者无说。故由仅语返不定，不应推度贪等。由如是因故，应说如是：如我说者，若谁如我具非理作意，是有贪者。为显示此说"贪生"等。

།དེ་ཡང་གང་ཞིག་ཅེ་ན་བདག་ཏུ་ལྟ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། བདག་ཏུ་ལྟ་བ་ནི་འཇིག་ཚོགས་ལ་ལྟ་བའོ། །ཚུལ་བཞིན་མ་ཡིན་པ་ ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ནི་རྟག་པ་དང་བདེ་བ་ལ་སོགས་པར་ཕྱིན་ཅི་ལོག་པ་ཡིན་ཏེ།འདི་ནི་ཟླས་དབྱེ་བའི་ཚིག་བསྡུ་བ་ཡིན་ནོ། །ཡང་ན་བདག་ཏུ་ལྟ་བ་ཉིད་ཚུལ་བཞིན་མ་ཡིན་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཁྱད་པར་གྱི་ཚིག་བསྡུ་བ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཚེ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བདག་ལྟ་བུའི་སྨྲ་བ་པོ་ནི་ཞེས་ཁྱད་པར་དུ་ བྱེད་ན་ཡང་སྨྲ་བ་དཔེར་བརྗོད་པ་ནི་དོན་མེད་དོ།།སྨྲ་བའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བའི་གཏན་ཚིགས་འདི་བརྗོད་པ་དོན་མེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །འདི་ལྟར་གང་ཞིག་བདག་ལྟ་བུར་ཚུལ་བཞིན་མ་ཡིན་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་དང་ལྡན་པ་དེ་ནི་འདོད་ཆགས་ཅན་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་བདག་ལྟ་བུའོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ ཁོ་ན་གཏན་ཚིགས་ཡིན་པར་འགྱུར་རོ།།གང་གི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་མ་མཐོང་བ་ཙམ་གྱིས་ངེས་པ་མེད་པ་དེའི་ཕྱིར་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལ་མ་མཐོང་བ་སྟེ། མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལ་གཏན་ཚིགས་མ་མཐོང་བ་ནི་རྟགས་ལྡོག་པ་ངེས་པར་བྱ་བ་ལ་གཏན་ཚིགས་མི་རུང་ངོ་། །ཇི་སྟེ་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ ལ་མཐོང་བས་གཏན་ཚིགས་འཁྲུལ་པ་ཡིན་ན་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་ལ་ནི་སྨྲ་བའང་མ་མཐོང་སྟེ།དེ་ལྟ་བས་ན་མ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་མེད་པ་ལས་ལྡོག་པ་གྲུབ་བོ་སྙམ་དུ་སེམས་ན། དེའི་ཕྱིར་མི་མཐུན་ཕྱོགས་ལས་མ་མཐོང་བ་ཙམ་གྱིས་འཁྲུལ་པ་མེད་པ་མིན་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ ཏེ།མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལ་གཏན་ཚིགས་འཁྲུལ་པ་མེད་པའོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། འཁྲུལ་པ་སྲིད་པ་ཅན་ཉིད་ཕྱིར། །གང་ལ་འཁྲུལ་པ་སྲིད་པ་ཡོད་པ་དེ་ལ་དེ་སྐད་ཅེས་བྱའོ། །དེའི་ངོ་བོ་ནི་ཉིད་དེ་དེའི་ཕྱིར་རོ། །མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལ་མ་མཐོང་དུ་ཟིན་ཀྱང་འོན་ཀྱང་དེ་ལ་ཡོད་པ་མི་འགལ་ བས་འཁྲུལ་པ་སྲིད་དོ།།ཕྲུ་བའི་འབྲས་ནི་ཕྲུ་བའི་ནང་ན་འདུག་པའི་འབྲས་ཏེ། དེ་དག་ཚོས་པ་བཞིན་ནོ།

若问"彼复何者"？说"我见"等。我见即萨迦耶见。非理作意即常乐等颠倒，此为分别词总摄。或我见即是非理作意，为差别词总摄。
"尔时亦"即若特指"如我说者"，则说为喻无义。"由说"此因说无义，其结论。如是"若谁如我具非理作意，彼是有贪者，如我"，唯此成为因相。
由如是仅不见无定故，于异品不见，即于异品不见因相不应为定返相之因。若思由见于异品因错乱，于离贪者亦不见说，是故由不见故成立所立无之返，故说"仅由不见于异品非无错乱"，即于异品因无错乱。何故？由有错乱可能故。凡有错乱可能者即如是说。其性即彼故。虽不见于异品，然于彼有不相违故有错乱可能。
釜米即在釜中之米，如彼等熟。

།དེ་ཉིད་བསྟན་པའི་ཕྱིར་མང་མོ་ཞིག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། ཕྲུ་བའི་ནང་ན་འདུག་པ་ཕལ་ཆེར་ཚོས་པ་མཐོང་ལ། དེ་བཞིན་དུ་མ་ཚོས་པ་དག་ལ་གཏན་ཚིགས་ཕྲུ་བའི་ནང་ན་ འདུག་པ་ཉིད་མ་མཐོང་བ་ཙམ་ཡང་ཡོད་དུ་ཟིན་ཀྱང་།འོན་ཀྱང་ཕྲུ་བའི་ནང་ན་འདུག་པ་ཙམ་གྱི་གཏན་ཚིགས་ཀྱིས་ནི་འབྲས་ལྷག་མ་ཚོས་པར་མི་འགྲུབ་པོ། །འདི་ལྟ་བུའི་རང་བཞིན་ཡིན་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཚོས་པར་མཐོང་བ་གང་དག་ཡིན་པ་དེ་དག་དང་རང་བཞིན་འདྲ་བ་ཡིན་ལ། གང་དག་ལ་ཚོས་པ་ དེ་དག་ཁོ་ན་དང་རྒྱུ་འདྲ་བ་ཡོད་པ་དེ་དག་ནི་ཚོས་སོ་ཞེས་བྱ་བར་ནི་རུང་ངོ་།།དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕྲུ་བའི་ནང་ན་འདུག་པ་ཉིད་ཙམ་གྱིས་ཐམས་ཅད་ཚོས་པ་སྒྲུབ་ན་ནི། རྗེས་སུ་དཔག་པ་དེ་ལྷག་མ་དང་ལྡན་པ་ཞེས་བྱ་བའི་འཁྲུལ་པ་ཅན་ཡིན་ནོ། །རིགས་པ་ཅན་གྱིས་རྗེས་སུ་དཔག་ པའི་མཚན་ཉིད་སྔ་མ་དང་ལྡན་པ་དང་ལྷག་མ་དང་ལྡན་པ་དང་སྤྱིར་མཐོང་བ་ཞེས་པ་སྨྲས་པ་དེ་ལ་རྒྱུ་ལས་འབྲས་བུ་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ནི་སྔ་མ་དང་ལྡན་པ་སྟེ།རྒྱུ་ནི་སྔ་ན་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྒྱུ་ལས་ལུས་པ་ནི་ལྷག་མ་སྟེ་འབྲས་བུའོ། །དེ་གང་ལ་ཡོད་པ་དེ་ནི་ལྷག་མ་དང་ལྡན་པ་སྟེ། འབྲས་ བུ་ལས་རྒྱུ་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཟེར་རོ།།དེ་ལྟར་གཞན་དག་གིས་ལྷག་མ་དང་ལྡན་པའི་མཚན་ཉིད་གཞན་དུ་རྣམ་པར་གཞག་པའི་ཕྱིར། ཡང་ལྷག་མ་དང་ལྡན་པ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ཅི་ཡིན་ཞེས་འདྲི་བར་བྱེད་དོ། །མཚན་ཉིད་བསྟན་པའི་ཕྱིར། གང་ཞིག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ སྨོས་ཏེ།ལྷག་མ་དང་ལྡན་པ་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲ་འདི་ནི་མ་ངེས་པའི་རྣམ་གྲངས་ཡིན་ནོ། །དེའི་དོན་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ། མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་འགའ་ཞིག་ལས་གཏན་ཚིགས་ལོག་ཏུ་ཟིན་ཀྱང་། གང་ལ་ལྷག་མ་འཁྲུལ་པར་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བའི་ཡུལ་ཡོད་པ་དེ་ནི་ལྷག་མ་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ནོ་སྙམ་དུ་ བསམ་པ་ཡིན་ནོ།།གཏན་ཚིགས་གང་ཞིག་མ་མཐོང་བ་ཙམ་ཚད་མ་མ་ཡིན་པས་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལས་ལྡོག་པར་རབ་ཏུ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་དེ་ནི་ལྷག་མ་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་རོ། །གཏན་ཚིགས་དེའི་ལྡོག་པ་དེ་ནི་མ་ངེས་པའི་ཕྱིར་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལ་ཡང་ འཇུག་པར་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བར་འགྱུར་རོ།།ཅི་སྟེ་མ་ངེས་ཤེ་ན་ལྡོག་པ་སྒྲུབ་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །མ་མཐོང་བ་ནི་མི་དམིགས་པ་ཡིན་ལ། དེ་ཡང་ལྡོག་པ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར་མི་དམིགས་པ་ཐམས་ཅད་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། བལྟར་ རུང་བ་མི་དམིགས་པ་ཁོ་ན་རྟོགས་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ།

为显示此说"多数"等。见釜中多数已熟，如是虽于未熟者仅不见因相在釜中，然仅由在釜中之因相不能成立余米已熟。"如是性质"即与所见熟者性相同，唯与彼等因相同者可说为熟。
若不尔，即若仅由在釜中即成立一切已熟，则此推理有余错乱。正理师说推理相有前分、有余分及普见，其中由因推果为前分，因在先故。余于因者为余分即果。有彼者即有余分，即由果推因。
如是由他立有余分相异故，复问此何为有余分。为显相说"若"等。"有余分"此语是不定之异名。其义为：虽因返于某异品，凡有余错乱疑虑境者是有余分。
配合为：凡因仅由不见非量而极成从异品返者是有余分。彼因返不定故，于异品亦疑入。若问何故不定？说"成立返"等。不见即不得，彼亦为成立返耶？故说"一切不得"等，唯应见不得方能了知。

།གང་གི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་མ་མཐོང་བ་ཙམ་གྱིས་ལྡོག་པ་མ་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར་གཅིག་ལོག་པར་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ལོག་པས། གཞན་ལོག་པར་སྒྲུབ་པ་ལྡོག་པར་འདོད་པས་ནི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་དང་སྒྲུབ་པ་དེ་གཉིས་དེའི་བདག་ཉིད་དང་། དེ་ལས་བྱུང་བའི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་འབྲེལ་པ་འགའ་ཞིག་ཀྱང་འདོད་པར་བྱ་དགོས་ཏེ། ལྡོག་པ་ཙམ་འགའ་ཞིག་གིས་ནི་མི་ཆོག་གོ། །དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ཏེ་འབྲེལ་པར་མི་འདོད་ན། གཏན་ཚིགས་གོ་བར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་པར་འགྱུར་ཏེ། ཁྱབ་པ་མ་ངེས་པའི་ཕྱིར་རོ། །གང་གི་ཕྱིར་དེ་ལྟ ཡིན་པའི་རྒྱུ་དེས་ན་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་ཚུལ་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་དང་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དང་།ལྡོག་པ་གསུམ་ལའང་སློབ་དཔོན་གྱིས་ཚད་མ་ཀུན་ནས་བཏུས་པ་ལ་སོགས་པ་ལས། གཉི་ག་ལ་ཡང་རབ་ཏུ་གྲུབ་པ་ནི་སྒྲུབ་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ངེས་པ་བརྗོད་པ་མཛད་པ་ཡིན་ནོ། ། གང་ཞིག་གི་གཉེན་པོར་ཞེ་ན། མ་གྲུབ་པ་བཟློག་དོན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། དེ་མ་གྲུབ་པའི་གཉེན་པོར་ནི་ཕྱོགས་ནི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་ངེས་པ་བརྗོད་དོ། །བཟློག་དོན་ནི་འགལ་བ་སྟེ་དེའི་གཉེན་པོར་ནི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བའོ། །འཁྲུལ་པ་ཅན་ནི་མ་ངེས་པ་སྟེ། དེའི་གཉེན པོར་ནི་ལྡོག་པ་ངེས་པའོ།།རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དང་ལྡོག་པ་ངེས་པ་བརྗོད་པར་མཛད་པས་ནི་དོན་གྱིས་ན་འབྲེལ་པ་ཡང་བསྟན་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར་འབྲེལ་པ་མེད་པར་ནི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དང་། ལྡོག་པ་ངེས་པ་མེད་དོ། །གཏན་ཚིགས་དེས་ན་དེའི་བདག་ཉིད་དང་དེ་ལས་བྱུང་བའི་མཚན་ ཉིད་ཀྱི་འབྲེལ་པ་དེ་ཉིད་སྟོན་པར་མཛད་པ་ན་ངེས་པར་བཤད་པ་ཡིན་ནོ།།ཉེས་པ་གང་ཞིག་གི་གཉེན་པོར་ཚུལ་གང་ཞིག་ངེས་པར་བཤད་ཅེ་ན། དེ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། དེ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །འགལ་བ་དང་དེའི་ཕྱོགས་དང་མཐུན་པ་རྣམས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འགལ་ བ་རྣམས་དང་།དེའི་ཕྱོགས་དང་མཐུན་པ་རྣམས་ཏེ། འགལ་བའི་ཕྱོགས་དང་མཐུན་པ་ནི་གང་དག་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལ་ཡོད་པ་ནི་ངེས་ལ། མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལ་མེད་པར་ནི་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བའོ། །དེ་དག་ནི་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བའི་མ་ངེས་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ཏེ། གཞན་དག་ལ་གྲགས་པས་དེ་སྐད་ དུ་བརྗོད་པར་ཟད་དོ།།ལྡོག་པ་ངེས་པས་ནི་ཞེས་བྱ་བར་སྐབས་དང་སྦྱར་རོ། །མ་ངེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐུན་མོང་གི་མ་ངེས་པའོ། །དེའི་ཕྱོགས་དང་མཐུན་པ་ནི་མ་ངེས་པའི་ཕྱོགས་དང་མཐུན་པ་སྟེ། ལྷག་མ་དང་ལྡན་པ་ལ་སོགས་པའོ། །སོགས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲ་ནི་མཐུན་པའི་ ཕྱོགས་དང་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་དག་ལ་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བ་བསྩལ་བ་བསྡུའོ།།གང་ཞིག་གིས་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལ་ཡོད་ལ་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལ་ནི་མ་མཐོང་བ་ཙམ་གྱིས་ལྡོག་པ་དེ་ནི་ལྷག་མ་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ནོ།

由如是仅不见非返故，由成立一返，欲以成立他返者，应许所立能立二者以彼体性及从彼生相而有某关联，仅由返相不足。若不尔，不许关联，因相不能令解，因遍不定故。
由如是因故，于因相之法、随行、返三相，阿阇黎于《集量论》等中说"于二皆极成是能立"等定说。为对治何者？说"未成返义"等。为对治未成，说定法之法性。返义即相违，为对治彼故随行。错乱即不定，为对治彼故定返。
由说定随行返，即以义显示关联，如是无关联则无定随行返。由此因故，说彼体性及从彼生相之关联即是定说。
为对治何过说定何相？为显示此说"于彼"等。"相违及其随顺"即相违诸者及其随顺诸者。相违随顺即于异品定有，于同品疑无者。彼等唯是疑惑不定，仅由他共许而如是说。配合为"由定返"。不定即共不定。其随顺即不定随顺，如有余等。"等"字摄同品异品俱疑。凡于同品有，于异品仅由不见为返者是有余。

།གཉི་ག་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཅིག་ལ་གྲུབ་པ་དགག་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ གཉི་ག་ལ་ཡང་རབ་ཏུ་གྲུབ་པ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་འདིས་ནི་རྒོལ་བའམ།ཕྱིར་རྒོལ་བ་གཅིག་ལ་གྲུབ་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་བཀག་པ་ཡིན་ནོ། །རབ་ཏུ་གྲུབ་པ་ཞེས་སྨོས་པས་ཏེ། རབ་ཏུ་གྲུབ་པ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་འདིས་ནི། ལྷག་མ་དང་ལྡན་པ་དང་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བ་དག་ཀྱང་བཀག་ གོ་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱོར་རོ།།གང་ལ་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བ་དག་ཅེ་ན། མཐུན་པའི་ཕྱོགས་དང་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་དག་ལ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། ལྷག་མ་དང་ལྡན་པ་ནི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལ་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བའོ། །ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་ནི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་དང་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་དག་ ལའོ།།དེ་ལྟ་བས་ན་སློབ་དཔོན་གྱིས་ཀྱང་ངེས་པ་སྨོས་པའི་ཕྱིར་འབྲེལ་བ་བཞེད་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ཏེ། སློབ་དཔོན་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་དང་སྒྲུབ་པ་དག་འབྲེལ་པ་མེད་པར་མ་མཐོང་བ་ཙམ་གྱིས་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལ་ལྡོག་པར་བཞེད་ན་ནི། འཁྲུལ་པ་ཅན་ གྱི་གཉེན་པོར་ནི།།མ་ངེས་པ་ཡི་གཉེན་པོར་འདོད། །མི་མཐུན་ཆོས་བརྗོད་གང་ཡིན་པ། །དམ་བཅས་པ་དེ་དོན་མེད་དོ། །ཞེས་བྱ་བ་དེ་ཁོ་ནས་དྲང་ངོ་། །སློབ་དཔོན་གྱིས་གང་དུ་དམ་བཅས་ཤེ་ན། རེ་ཞིག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། རིགས་པའི་སྒོ་ནས་དེ་སྐད་དུ་བཤད་ དོ།།གཉི་ག་བརྗོད་པར་བྱ་བ་གང་ཡིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་མཐུན་པ་དང་ཆོས་མི་མཐུན་པའོ། །གང་ཞིག་གི་གཉེན་པོར་ཅི་ཞིག་བཤད་ཅེ་ན། ཆོས་མི་མཐུན་པ་སྨོས་པ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །ཆོས་མཐུན་པ་སྨོས་པ་ནི་འགལ་བའི་གཉེན་པོར་རོ། །གལ་ཏེ་ མ་མཐོང་འབྲས་ཅན་ཏེ།།འབྲས་བུ་མ་མཐོང་བ་ཅན་ཙམ་ཞིག་ཡིན་ནའོ། །དེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་མི་མཐུན་པ་སྨོས་པའོ། །དེ་ཉིད་བསྟན་པའི་ཕྱིར་གལ་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །དེས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་མི་མཐུན་པ་སྨོས་པས་སོ་། །མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལ་གཏན་ཚིགས་མ་མཐོང་བ་སྟོན་ པར་བྱེད་ནའོ།།དེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མ་མཐོང་བའོ། །ཆོས་མི་མཐུན་པ་མ་སྨོས་ཀྱང་རྟོགས་པར་འགྱུར་ཏེ། མཐོང་བ་མེད་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་མ་མཐོང་བ་ནི་ཆོས་མི་མཐུན་པ་སྨོས་པའི་སྔོན་རོལ་ན་གྲུབ་ཟིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟ་བས་ཆོས་མི་མཐུན་པ་སྨོས་པ་ནི་དོན་མེད་པ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ ལ་གཏན་ཚིགས་མཐོང་བའི་འཁྲུལ་པ་ཡོད་དེ།དེ་བཟློག་པའི་ཕྱིར་ཆོས་མི་མཐུན་པ་སྨོས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །དེ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གོ་བར་བྱ་བ་ལའོ། །ཆོས་མི་མཐུན་པའི་སྔོན་རོལ་ན་ཆོས་མི་མཐུན་པ་བརྗོད་པས་ལྡོག་པར་འགྱུར་བ་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལ་མཐོང་ བའི་འཁྲུལ་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་མེད་དོ།

"于二"即遮止于一成立。"于二皆极成"此句遮止仅于能立者或所立者一方成立。由说"极成"，即由"极成"此句亦遮止有余及非共疑。
若问于何疑惑？说"于同品异品"。有余于异品疑惑，非共于同品异品。是故阿阇黎说定故唯许关联。若不尔，若阿阇黎许所立能立无关联仅由不见于异品返，则"为对治错乱，许为不定对治，说异法者，彼立无义"唯由此引。
若问阿阇黎于何处立？说"暂"等，于《理门论》如是说。"二俱所说"即同法异法。为对治何者说何？说"说异法"等。说同法为对治相违。若仅是不见果者，"彼"即说异法。为显示此说"若"等。"由彼"即由说异法。若显示于异品不见因相。"彼"即不见。
不说异法亦能了知，以无见相之不见于说异法前已成故。是故说异法无义。若谓于异品有见因错乱，为遮彼故说异法。说"于彼"等。"于彼"即于所解。于异法前由说异法应返之于异品见错乱者无。

།འདི་ལྟར་འཁྲུལ་པ་ནི་ལོག་པར་རྟོག་པ་ཡིན་ན་བྱས་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལ་མེད་པ་ཡང་དག་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་བཟློག་ནས་ཡོད་པར་འཁྲུལ་པའི་རྒྱུ་ནི་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །འཁྲུལ་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་མ་མཐོང་བ་གྲུབ་པ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་དེ་ནི་བདེན་ ན་འོན་ཀྱང་ཆོས་མི་མཐུན་པ་རྗོད་པར་བྱེད་པའི་ཚིག་གིས་མ་མཐོང་བ་ལ་དྲན་པར་བྱེད་དོ་ཞེ་ན།འདི་ལྟར་ཡུལ་འགའ་ཞིག་ལ་མཐོང་བ་མ་རྟོགས་ཤིང་མི་དྲན་པ་ནི་ཡན་ལག་མ་ཡིན་ཞིང་སྒྲུབ་པ་མ་ཡིན་པས་མཐོང་བ་དེ་ལ་ནི་དྲན་པ་གཞག་ཅིང་དྲན་པ་སྐྱེད་པར་རིགས་ན་མ་མཐོང་བ་ནི་མཐོང་བ་མེད་པ་ཡིན་ ཏེ།དེ་ལ་ནི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལ་གཏན་ཚིགས་མཐོང་བས་གནོད་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་མེད་ན་སྟེ། མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལ་གཏན་ཚིགས་མཐོང་བ་མེད་ན་མ་མཐོང་བ་གྲུབ་པ་ཁོ་ན་ཡིན་པས་དེ་གྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཏེ། མཐོང་བ་མེད་པ་གྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཆོས་མི་མཐུན་པ་བརྗོད་པ་ དོན་མེད་དོ།།གལ་ཏེ་མི་དམིགས་པའི་སྐྱེས་བུའི་དེ་ཙམ་གྱི་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ་མ་མཐོང་བ་ཙམ་གྱིས་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལ་གཏན་ཚིགས་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ལྟ་བུར་ངེས་པ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་དེ་མ་མཐོང་བ་ཙམ་ནི་ཐེ་ཚོམ་གྱི་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ངེས་པ་བསྐྱེད་པའི་ཕྱིར་ཆོས་མི་མཐུན་པ་ བརྗོད་དོ་ཞེ་ན།དེ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར་མེད་ཅེས་བྱ་བའི་ཚིག་ཚད་མ་མ་ཡིན་པས་ཀྱང་སྤང་བར་བྱ་བ་དེ་མེད་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ། །འོ་ན་ཇི་ལྟར་ན་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བར་རྟོགས་པར་འགྱུར་ཞེ་ན་སྨྲས་པ། གལ་ཏེ་ཇི་ལྟར་མེད་རིགས་དེ་བརྗོད་ན་སྟེ། གལ་ཏེ་ཇི་ལྟར་རང་བཞིན་འབྲེལ་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་པ་ གང་གིས་མེད་པ་དེ་ལྟར་རིགས་པ་དེ་བརྗོད་ན།དེ་ཚེ་མེད་ཅེས་བྱ་བར་རྟོགས། །གལ་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་ཚིག་ལེའུར་བྱས་པའི་ཆ་དང་པོ་འཆད་དེ། གལ་ཏེ་མི་དམིགས་པས་མི་དམིགས་པ་ཙམ་གྱིས་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བར་མི་རྟོགས་ན། དེའི་ཚེ་ཆོས་མི་མཐུན་པ་བརྗོད་པ་ཚད་མ་མ་ ཡིན་པས་ཀྱང་མི་རྟོགས་པ་ཁོ་ནར་འགྱུར་ཏེ།འདི་ལྟར་ཁྱོད་ཀྱི་གཞུང་ལུགས་ཀྱིས་ཆོས་མི་མཐུན་པ་སྨོས་པ་དེ་ཡང་མི་དམིགས་པ་ཁོ་ན་རྗོད་པར་བྱེད་པ་ཡིན་གྱི་ཁྱད་པར་ལྷག་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ཇི་སྟེ་ཆོས་མི་མཐུན་པ་སྨོས་པས་ན་གཏན་ཚིགས་མེད་པ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་མེད་པས་བྱས་པ་ བརྗོད་པ་མེད་དེ།དེའི་ཕྱིར་ཁྱད་པར་ཡོད་དོ་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར་གཅིག་མི་དམིགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་མི་དམིགས་པའོ། །གཞན་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསྒྲུབ་པ་མེད་པ་སྟེ། འབྲེལ་པ་མེད་ན་ཞེས་བྱ་བར་བསམས་པ་ཡིན་ནོ།

如是错乱为颠倒认知，于所作性等异品无之真实者，返而有之错乱因不存在。由无错乱故，不见成立。若谓此虽真实，然由说异法语令忆不见。
如是于某境不解见及不忆非支非能立，于彼见应立忆及生忆，然不见为无见，于彼由见因于异品成害。若无彼，即若无见因于异品，不见唯成立，为成立彼，即为成立无见，说异法无义。
若谓"仅由不得补特伽罗彼"，即仅由不见于异品无因如是非定，因仅不见为疑因故。"是故"即为生定说异法。
非此，如是由非量语"无"亦遮所遮唯无。若问如何了知为无？答：若说如何无之理，即若说如何由自性关联相之相无之理，尔时了知为无。
由"若"等释颂初分。若由不得不仅由不得了知为无，尔时说异法由非量亦唯不了知。如是依汝宗说异法亦唯说不得，非有余差别。若谓由说异法无所立无因说所作，故有差别。
是故"一不得"即所立不得，"他无"即能立无，意为若无关联。

།ཧ་ཅང་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ འབྲེལ་པ་མེད་པར་ལྡོག་ན་ནི་བ་ལང་ལོག་པས་ཀྱང་རྟ་གདོན་མི་ཟ་བར་ལྡོག་པར་འགྱུར་རོ།།ཇི་སྟེ་རྒོལ་བའི་ཚིག་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་ལ་སོགས་པ་ལ་མི་སླུ་བར་མཐོང་ལ། མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལ་གཏན་ཚིགས་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ཡང་རྒོལ་བའི་ཚིག་ཡིན་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་ ངེས་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བར་འདོད་ན།དེའི་ཕྱིར་ངེས་མེད་དོ་ཞེས་བརྗོད་པས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། རྒོལ་བ་དེས་མེད་དོ་ཞེས་བརྗོད་པར་བྱས་པ་གང་ཡིན་པ་དེས་དེ་ལྟར་འགྱུར་བ་ཞེས་བྱ་བ་དངོས་པོ་མེད་པ་ཉིད་ཁོ་ནར་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ཏེ་ཧ་ཅང་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་ རོ།།དེའི་ཚེ་ཚད་མ་ཉིད་གཅིག་ཡིན་ན་ནི་དམ་བཅས་པ་ཙམ་གྱིས་ཀྱང་ཐམས་ཅད་གྲུབ་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་བས་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ལྟ་བས་ན་ཇི་ལྟར་ཆོས་མི་མཐུན་པ་སྨོས་པས་མ་ངེས་པ་སྤངས་པ་ཡིན་ཏེ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་དོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལས་གཏན་ཚིགས་ ལྡོག་པར་འདོད་པས་ལྡོག་པ་དེ་ལ་གང་གིས་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རིགས་པས་སོ།།འདི་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྟོགས་པར་བྱ་བ་ལ་རིགས་པ་བརྗོད་པར་བྱ་དགོས་ཏེ། བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་དང་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་དག་འབྲེལ་པ་བརྗོད་དགོས་སོ། །གཞན་གྱིས་དེ་མེད་པ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་སྨྲས་ཏེ། དེ་མེད་པ་ལ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ མེད་པ་ལ་མི་དམིགས་པས་གཏན་ཚིགས་ལྡོག་པ་གྲུབ་པ་མ་ཡིན་ནམ་འདི་ཉིད་རིགས་པ་ཡིན་ནོ་སྙམ་དུ་སེམས་པ་ཡིན་ནོ།།འདི་ནི་མི་མཐུན་ཕྱོགས་ལ་མ་མཐོང་བ་ཙམ་གྱིས་འཁྲུལ་པ་མེད་པ་མིན་བ་ཞེས་བྱ་བ་དེས་ལན་བཏབ་ཟིན་པ་ཉིད་ཡིན་ཏེ། ཁས་བླངས་ནས་བརྗོད་པ་འབའ་ཞིག་ཏུ་ཟད་ དོ།གལ་ཏེ་མ་མཐོང་བས་གཏན་ཚིགས་ལྡོག་པར་འགྱུར་ན་དེའི་ཚེ་སྟེ་གཏན་ཚིགས་ལྷག་ལྡན་འཁྲུལ་ཅན་ཡིན་ཏེ། འཁྲུལ་པ་ཅན་མ་ཡིན་པ་ཁོ་ནར་འགྱུར་རོ། །དེ་ཡང་ཅི་འདྲ་བ་ཞིག་ཅེ་ན་དཔེར་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །འབྲས་བུ་འདི་དག་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཟོས་པ་ལས་གཞན་ པ་དག་སྟེ།འདི་ནི་ཆོས་ཅན་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །སྨིན་པའམ་རོ་འདི་བྲོ་བ་ཞེས་བྱ་བའི་བྱེ་བྲག་གིས་ནི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཆོས་གཉིས་བསྟན་ཏེ། རོ་འདི་བྲོ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མངར་བའམ་སྐྱུར་བའོ། །གཟུགས་ཁྱད་པར་མེད་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འབྲས་བུ་ཟོས་པའི་གཟུགས་དམར་བ་ལ་སོགས་ པ་གང་ཡིན་པ་དེ་དང་གཟུགས་འདྲ་བའི་ཕྱིར་རོ།།གཅིག་ལས་སྐྱེས་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཤིང་གཅིག་ལས་སྐྱེས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། བྱེ་བྲག་འདི་དག་གིས་ནི་གཏན་ཚིགས་གཉིས་བསྟན་ཏོ། །ཟོས་པ་དང་འདྲའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དཔེའོ།

"将成太过"者，若无关联而返，则由牛返亦必定返马。若谓能立者语于法性等见不欺，"于异品无因"亦是能立者语，故成定者。
为此说"由说无定"等。由彼能立者所说"无"者，如是不唯成无事，因将成太过。尔时若唯是量，则仅由立亦一切应成。"是故"即如是，如何由说异法遮不定非是。是故欲于异品因返者，于彼返"由何"即由理。
"于此"即于所解应说理，应说所立能立关联。他说"于彼无"者，思于彼无即于所立无，由不得因返岂非成立，此即是理。此已由"非仅由于异品不见无错乱"答讫，仅是承许而说而已。
若由不见因返，尔时因成有余错乱，应唯非错乱。其复云何？说"譬如"等。"此诸果"即除已食者，此显示有法。由"熟或此味"差别显示二所立法，"此味"即甜或酸。"由色无差别"即由与已食果红等色相同故。"由从一生"即由从一树生，由此差别显示二因。"如已食"即喻。

།ཅིའི་ཕྱིར་མ་མཐོང་བ་ཙམ་གྱིས་ལྡོག་པར་འདོད་ན་ ལྷག་མ་དང་ལྡན་པ་ཡང་འཁྲུལ་པ་མེད་པ་ཅན་ཉིད་དུ་འགྱུར་ཞེ་ན།འདི་ལ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། ལྷག་མ་དང་ལྡན་པའི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་འདི་ལ་ཡང་བརྗོད་པར་འདོད་པ་སྟེ། ཟོས་པ་ལས་གཞན་པའི་འབྲས་བུ་གཟུགས་ཀྱི་ཁྱད་པར་ལ་སོགས་པ་དང་ལྡན་པ་དེ་མ་ ལུས་པར་ཕྱོགས་སུ་བྱས་ན་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ།སྨིན་པ་ལ་སོགས་པ་མེད་པ་གཏན་ཚིགས་གཟུགས་ཀྱི་ཁྱད་པར་ལ་སོགས་པ་མི་དམིགས་པ་ཡོད་པས་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལས་ལྡོག་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེའི་འཁྲུལ་པ་མེད་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ། །འདི་ལྟར་ཕྱོགས་སུ་ བྱས་པ་བརྗོད་པར་འདོད་པའི་འབྲས་བུ་གང་ཡིན་པ་དང་།མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཉིད་དུ་གཟུང་བ་ཟོས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ལ་མ་གཏོགས་པ་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་སུ་གྱུར་པ་ཕུང་པོ་གསུམ་པ་ལ་ནི་ཇི་སྐད་བཤད་པའི་གཏན་ཚིགས་འཇུག་པ་མེད་དོ། །ཁ་ཅིག་ན་རེ་མངོན་གསུམ་གྱིས་གནོད་ པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་ཁ་ཅིག་རེ་རེས་འགའ་གཅིག་ལས་སྐྱེས་པའི་འབྲས་བུ་ལ་ཡང་མ་སྨིན་པའམ།དེ་མི་བྲོ་བ་མངོན་སུམ་དུ་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་སྲིད་པའི་ཕྱིར། མངོན་སུམ་གྱིས་གནོད་པར་དོགས་ཏེ། དེ་ཉིད་ལྷག་མ་དང་ལྡན་པའི་འཁྲུལ་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཟེར་རོ་། །དེ་ནི་དེ་ལྷ་མ་ ཡིན་ཏེ།རོ་ལ་སོགས་པ་མངོན་སུམ་དུ་མ་བྱས་པ་ལ་ནི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཁོ་ན་འཇུག་པས་ཕྱོགས་སུ་བྱས་པའི་ཡུལ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཉིད་དུ་གཟུང་བ་ལ་མངོན་སུམ་གྱིས་གནོད་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་སྟེ་མངོན་སུམ་ཞུགས་པས་གནོད་པར་དོགས་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །འོན་ཀྱང་གལ་ཏེ་ ན་མངོན་སུམ་གྱིས་གནོད་པར་འགྱུར་ཞེ་ན།དེ་ལྟ་བུས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། དེ་ལྟ་བུས་དོགས་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གལ་ཏེ་མངོན་སུམ་གྱིས་གནོད་པར་འགྱུར་བར་དོགས་ན་ཧ་ཅང་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ། །འདི་ལྟར་མི་འཁྲུལ་པར་མངོན་པར་འདོད་པའི་གཏན་ཚིགས་གཞན་ལ་ཡང་མངོན་ སུམ་གྱིས་གནོད་པར་ངེས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ།ཕ་རོལ་པོ་འབྲེལ་པ་ཁས་མི་ལེན་ན་གནོད་པར་དོགས་པ་མི་ལྡོག་གོ་སྙམ་དུ་བསམ་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་ཚད་མ་ཞུགས་ཤིང་རབ་ཏུ་ཞུགས་པ་གནོད་པར་བྱེད་པ་ཡིན་པར་འདོད་པར་བྱའོ། །མ་ཞུགས་པར་གནོད་ན་སྟེ། ཚད་མ་མ་བྱུང་བ་ ཁོ་ནར་གནོད་ན་ནི་ཐམས་ཅད་ལ་ཡིད་བརྟན་དུ་མི་རུང་ངོ་།།ལྷག་མ་དང་ལྡན་པ་ལ་ནི་ཚད་མ་ཞུགས་པའི་གནོད་པར་བྱེད་པ་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟ་བས་ན་མ་མཐོང་བ་ཙམ་གྱིས་ལྡོག་པ་ཡིན་ན་ལྷག་མ་དང་ལྡན་པ་ཡང་འཁྲུལ་པ་མེད་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་གནས་པ་ ཡིན་ནོ།

若问何故由仅不见欲返，有余亦成无错乱？说"于此亦"等。于此有余比量亦欲说，若以除已食果具色差别等一切为宗，所立无即无熟等，因有色差别等不得，非从异品返。彼成无错乱。
如是欲说为宗之果，及取为同品之已食，除此成异品第三聚，如所说因不转。
有谓"现量害"等，谓有时从一生果亦有未熟或无味现量所证故，疑现量害，此即有余错乱。
此非尔，于未现证味等唯比量转，故于取为宗境所立，无现量害故。非由现量入而疑害，然若将为现量所害。
说"如是"等。若疑如是，即若疑将为现量所害则成太过。如是于余欲为无错乱因亦无定现量害故，思若他不许关联则害疑不返。是故应许量入及善入为能害。
若未入害，即若唯于未生量害，则一切不应信。有余亦无量入能害，是故若由仅不见返，有余亦成无错乱，此得成立。

།གལ་ཏེ་མ་མཐོང་བ་ནི་མཐོང་བ་མེད་པ་ཡིན་པས། དེ་ལ་ནི་དྲན་པ་བསྐྱེད་པ་ལ་ལྟོས་མི་དགོས་སོ་ཞེ་ན། འོ་ན་ནི་ཁྱོད་ཀྱིས་བཤད་པ་ལྡོག་པ་ལ་ཡང་དེ་དང་འདྲ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར་བཟློག་པ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལས་ གཏན་ཚིགས་ལྡོག་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་གྲུབ་པ་ཁོ་ན་སྟེ་ངེས་པ་ཁོ་ན་སྒྲུབ་པ་ཡིན་ནོ།།གཏན་ཚིགས་དེའི་ཕྱིར་དེ་ལྟ་བུའི་ངོ་བོ་ནི་ངེས་པ་ལ་སྟེ། ལྡོག་པའི་ངོ་བོ་ནི་ངེས་པ་ལ་ལྟོས་སོ། །དེ་ནི་འདི་སྐད་དུ་ཁོ་བོ་ཅག་གི་ལྡོག་པ་ནི་ཁྱོད་ཀྱི་ལྟ་བུར་མཐོང་བ་མེད་པ་ཙམ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །འོན་ཀྱང་བསྒྲུབ་པར་བྱ་ བ་དང་།སྒྲུབ་པ་དག་འབྲེལ་པ་ཡོད་ལ། བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་མེད་ན་གཏན་ཚིགས་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལས་ལོག་པ་རང་ལ་ཡོད་པའི་ཆོས་ཉིད་ཡིན་ནོ། །གཏན་ཚིགས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་གང་ཡིན་པ་དེ་ཡང་གདོན་མི་ཟ་བར་རང་ངེས་པ་ལ་ལྟོས་ཏེ། ཤེས་པར་བྱེད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་ཁྱོད་ཀྱི་ གཞུང་ལུགས་ལྟར་ན་ཡང་ཇི་ལྟར་ལྷག་མ་དང་ལྡན་པ་འཁྲུལ་པ་ཉིད་ཡིན་ཞེ་ན།མི་དམིགས་པའི་སྒོ་ནས་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། ལྷག་མ་དང་ལྡན་པ་ལ་ཇི་སྐད་བཤད་པ་ལྟ་བུའི་ལྡོག་པ་ནི་མེད་དོ། །འོ་ན་ཅི་ཞེ་ན་མི་དམིགས་པ་ཙམ་དུ་ཟད་དོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་མི་དམིགས་པའི་སྒོ་ནས་ནི་མི་མཐུན་ པའི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཕྱོགས་འགའ་ཞིག་ལ་གཏན་ཚིགས་མེད་པར་གྲུབ་ཏུ་ཟིན་ཀྱང་།གཏན་ཚིགས་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་དང་འབྲེལ་པ་མེད་པ་ནི་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་དེ་མེད་ཀྱང་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་སུ་གྱུར་པའི་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ལ་མེད་པར་མི་འགྲུབ་པའི་གཏན་ཚིགས་ཀྱིས་ན་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ ཕྱིར་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལས་ལྡོག་པ་མེད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་ལྷག་མ་དང་ལྡན་པའི་འཁྲུལ་པ་ཡིན་ནོ།།གཞན་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཉེས་པ་གཞན་བསགས་པ་ཡིན་ཏེ། གལ་ཏེ་མ་མཐོང་བས་ལྡོག་པ་ཡིན་ན། དེའི་ཚེ་ལྡོག་པ་ཅན་ཡང་གཏན་ཚིགས་འགྱུར། ཇི་ལྟ་བུ་ཞིག་ཅེ་ན། གསོན་པོའི་ ལུས་འདི་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ།འདི་ནི་ཐལ་བར་འགྱུར་པའི་སྒོ་ནས་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། །སྦྱོར་བ་ནི་གསོན་པོའི་ལུས་ནི་བདག་དང་བཅས་པ་ཡིན་ཏེ། སྲོག་ལ་སོགས་པ་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ལྟ་བུ་ཡིན་ནོ། །འདི་ལྟར་བདག་མེད་པ་ནི་བདག་དང་བྲལ་བའོ། །འདི་ ཡང་མ་མཐོང་བ་ཚད་མར་བྱས་ནས་གཞན་གྱི་གཞུང་ལུགས་སུ་བཤད་པ་ཡིན་ནོ།།དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་ཡང་ཇི་ལྟར་བདག་མེད་པ་ཡིན། མཐོང་བ་དང་མ་མཐོང་བ་དག་ལ་སྲོག་ལ་སོགས་པ་མ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྲོག་དང་དབུགས་རྔུབ་པ་དང་། འཛུམས་པ་དང་འབྱེད་པ་མ་ མཐོང་བའི་ཕྱིར་རོ།

若谓不见即无见，于彼不须待生忆。若尔，汝说返亦应同彼。为此说"返即"等。从异品因返者唯成立，即唯定成立。因此如是体性于定，即返体性待定。此说我等返非如汝仅无见，然有所立能立关联，若无所立，因从异品返为自法性。
因体性亦必待自定，因为能知故。若依汝宗，如何有余为错乱？说"由不得门"等。有余无如所说返，则何？仅是不得而已。是故由不得门虽成于异品一分无因，因无与所立关联，能立虽无不成于一切异品事无之因故疑。是故无从异品返者，即是有余错乱。
"复次"即积集余过。若由不见为返，尔时返者亦成因。云何？说"此生身"等。此由应成门说。
其结合为：生身有我，具命等故。如是无我即离我。此依不见为量于他宗说。若不尔，瓶等云何为无我？于见与不见无见命等故，即无见命、入息、合眼、开眼故。

།མཐོང་བ་དག་ལ་ནི་རང་བཞིན་མི་དམིགས་པ་ཁོ་ནས་མ་མཐོང་བ་ཡིན་ཏེ། སྲོག་ལ་སོགས་པ་ནི་དམིགས་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་གྱུར་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །མ་མཐོང་བ་དག་ལ་ཡང་དེ་དང་རིགས་མཐུན་པས་སོ། །དེ་ལས་ལོག་པས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བདག་མེད་པ་དེ་ལས་སྲོག་ ལ་སོགས་པ་མ་མཐོང་བ་ཙམ་གྱིས་ལོག་པས་གསོན་པའི་ལུས་ལ་བདག་ཡོད་པར་རྟོགས་པར་འགྱུར་རོ།། །།བམ་པོ་བཞི་པ། གལ་ཏེ་ཁྱོད་ཀྱི་ལྟར་ན་ཇི་ལྟར་ཐེ་ཚོམ་གྱི་རྒྱུ་ཡིན་ཞེ་ན། བལྟར་མི་རུང་བ་མི་དམིགས་པས་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། བདག་བལྟར་མི་རུང་བ་མི་དམིགས པས་བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་མེད་པར་མ་གྲུབ་ན།བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་བདག་མེད་པར་མ་གྲུབ་པའི་གཏན་ཚིགས་ཀྱིས་བདག་མེད་པ་ལས་སྲོག་ལ་སོགས་པ་ལྡོག་པ་མེད་དོ། །བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་ལས་སྲོག་ལ་སོགས་པ་ལོག་ཏུ་ཟིན་ཀྱང་། འོན་ཀྱང་བདག་མེད་པ་ལས་ལོག་གོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།།གལ་ཏེ་སངས་རྒྱས་པས་བདག་མེད་པར་ཁས་བླངས་ཏེ། དེ་བས་ན་ཁས་བླངས་པའི་ཕྱིར་བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་བདག་མེད་པ་ཉིད་དུ་འགྲུབ་བོ་ཞེ་ན། གལ་ཏེ་སངས་རྒྱས་པས་ཁས་བླངས་པ་ཚད་མ་ཡིན་ན། ད་ནི་ཇི་ལྟར་ན་གསོན་པོའི་ལུས་ལ་ བདག་འགྲུབ་སྟེ།སངས་རྒྱས་པ་ནི་དེ་ཡང་བདག་མེད་པར་འདོད་དོ། །གསོན་པོའི་ལུས་ལ་བདག་མེད་པར་ཁས་ལེན་པ་ནི་ཚད་མ་མ་ཡིན་པས་དེའི་ཕྱིར་འདི་ནི་བདག་མེད་པར་མི་འདོད་དོ་ཞེ་ན། གལ་ཏེ་དེ་ལྟ་ན་གཞན་ཏེ། གསོན་པོའི་ལུས་ལས་གཞན་པ་བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་ བདག་མེད་པ་ཚད་མ་མ་ཡིན་པ་ཡང་ཇི་ལྟར་འགྲུབ་པར་འགྱུར།སངས་རྒྱས་པའི་ཁས་བླངས་པ་ཁ་ཅིག་ཏུ་ནི་ཚད་མ་ཡིན་ལ་ཁ་ཅིག་ཏུ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མི་རུང་ངོ་། །ཇི་སྟེ་གསོན་པོའི་ལུས་ནི་བདག་དང་བཅས་པར་ཁོ་བོ་འདོད་པས་དེའི་ཕྱིར་འདི་ནི་བདག་མེད་པ་མ་ ཡིན་ནོ།།བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་ནི་གཉི་གས་ཀྱང་བདག་མེད་པར་ཁས་བླངས་སོ་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར་ཁས་བླངས་པས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ་། །བདག་དང་བཅས་པ་དང་བདག་མེད་པ་དག་རྣམ་པར་ཕྱེ་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གསོན་པོའི་ལུས་ནི་བདག་དང་བཅས་པའོ། །བུམ་ པ་ལ་སོགས་པ་ནི་བདག་མེད་པའོ་ཞེས་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་བྱས་ནས་སོ།།བདག་མེད་པ་བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་དེ་ལ་སྲོག་ལ་སོགས་པ་མེད་པས་རྟོགས་པར་བྱེད་པ་ཉིད་ཡིན་པར་རྗོད་པར་བྱེད་པ་གཞན་གྱིས་ཀྱང་བདག་ལུང་ལས་བྱུང་བ་ཉིད་དེ་ལུང་གིས་གྲུབ་པ་ཉིད་དུ་ཁས་བླངས་པར་འགྱུར་གྱི། རྗེས་སུ་དཔག་པར་བྱ་བ་ནི་མ་ཡིན་ནོ།

于见者唯由自性不得为不见，因命等为可得相故。于不见者亦由同类。"由彼返"即由无我彼仅由不见命等返，故了知生身有我。
卷四
若问依汝云何为疑因？说"由不可见不得"。由不可见我不得，于瓶等无我未成，由瓶等无我未成因，无我无命等不返。虽瓶等命等返，然无"从无我返"。
若谓佛教徒许无我，故由承许瓶等成无我。若佛教徒承许为量，今云何成生身有我？佛教徒亦许彼无我。若谓承许生身无我非量，故此不许无我。若尔，余即生身外瓶等无我非量云何得成？佛教徒承许或为量或非量不应理。
若谓生身我许有我，故此非无我，瓶等二者皆许无我。为此说"由承许"等。分别有我无我即分别生身有我，瓶等无我。
说无我瓶等由无命等为能了，他亦当许我唯教生，即许教成，非所比。

།དེ་ལྟ་བས་ན་བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་བདག་བལྟར་མི་རུང་བའི་རང་བཞིན་མ་མཐོང་དུ་ཟིན་ཀྱང་བདག་ལྡོག་པ་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་བདག་མེད་པ་གང་ལས་ཀྱང་སྲོག་ལ་སོགས་པ་ལྡོག་པ་མེད་པས་རྟོགས་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་དེ། དེ་ལྟར་ན་རེ་ཞིག་བདག་ནི གང་ལས་ཀྱང་ལྡོག་པ་མ་གྲུབ་པ་ཡིན་ནོ།།ཁས་བླངས་ཏེ་ཡང་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། འགའ་ཞིག་ལ་བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་མཐོང་པ་ལའོ། །དེ་ལོག་སྟེ་བདག་ལོག་སྟེ་སྲོག་ལ་སོགས་པ་ལོག་ཀྱང་འབྲེལ་པ་མེད་པའི་ཕྱིར། བདག་དང་ལྷན་ཅིག་འབྲེལ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཐམས་ཅད་ལ་སྟེ། བུམ་པ་ ལ་སོགས་པ་མ་མཐོང་བ་ལ་ཡང་བདག་ལོག་པས་སྲོག་ལ་སོགས་པ་ལྡོག་པ་མི་འགྲུབ་པས།ལྡོག་པ་ལ་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རྟོགས་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་དོ་། །མ་མཐོང་བ་ཙམ་གྱིས་ལྡོག་པར་ཁས་ལེན་ན་ཉེས་པ་གཞན་འདི་ཡང་ཡོད་པས་གང་ཡང་མི་འགྲུབ་པའི་སྦྱོར་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ སོགས་པ་སྨོས་སོ།།དེ་ཡང་ཇི་ལྟ་བུ་ཞིག་ཅེ་ན། དེ་བཞིན་དུ་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལ་ཡོད་པ་དང་། མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། འདི་ནི་སློབ་དཔོན་གྱི་གཞུང་ཡིན་ནོ། །དེ་ལས་ནི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་ནི་རྒོལ་བ་དང་ཕྱིར་རྒོལ་བ་ལ་ངེས་པར་གཟུང་ངོ་ཞེས་བཤད་དེ། དེས་ནི་གཉི་གའམ་གང་ཡང་ རུང་བ་ལ་མ་གྲུབ་པ་དང་།ཐེ་ཚོམ་ཟ་བ་དང་། གཞི་མ་གྲུབ་པ་བསལ་བ་ཡིན་ནོ། །ཇི་ལྟར་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་ངེས་པ་མ་གྲུབ་པ་རྣམ་པ་བཞི་བསལ་བ་དེ་བཞིན་དུ་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལ་ཡོད་པ་དང་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་ཡང་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དང་ལྡོག་པ་ངེས་པས་མ་གྲུབ་པའི་རྣམ་པ་བསལ་བ་ ཡིན་ནོ།།ཅི་རིགས་པར་བརྗོད་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། མ་གྲུབ་སྦྱར་བ་དེ་ཡང་བརྗོད་བྱ་མིན། །དེ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་མི་དམིགས་པ་ཁོ་ནར་ཟད་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། མི་དམིགས་པ་ཚད་མ་མ་ཡིན་པ་ཁོ་ནར་ཟད་པ་ཡིན་ན་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལ་གཏན་ཚིགས་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་ལྟ་ ཞེ་ན་དམིགས་ན་དེ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ།མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལ་གཏན་ཚིགས་དམིགས་ན་ཐེ་ཚོམ་དེ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་མི་དམིགས་པའི་ཕྱིར། མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལ་གཏན་ཚིགས་ལྡོག་གོ་ཞེས་བྱས་ན། དོན་གྱི་ལྡོག་པ་ལ་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བའི་གཏན་ཚིགས་འདོད་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ། །དེ་བས་ ན་ཐེ་ཚོམ་དུ་གྱུར་པ་ཡང་མ་བཟློག་པར་འགྱུར་ཏེ།ཐེ་ཚོམ་གྱི་ཡུལ་དུ་བྱས་ཤིང་ཐེ་ཚོམ་དུ་གྱུར་པའི་ལྡོག་པ་ཡང་མ་བཟློག་པར་འགྱུར་རོ།

是故于瓶等虽不见不可见我之自性，由我返未成故，从任何无我皆无命等返，非为能了。如是暂时我从任何返未成。
承许亦当说，于某见瓶等。彼返、我返、命等虽返，由无关联故，由无与我俱关联故一切，于不见瓶等亦由我返命等返不成，由于返疑故非能了。
若许仅由不见返，有此余过故说"任何不成结合"等。此复云何？说"如是于同品有无"等。此是阿阇黎论。彼说宗法定取于能立所立，由彼遣二者或随一不成、疑、所依不成。
如何遣宗法定不成四相，如是于"同品有无"等亦由随行返定遣不成相。"应如理说"即不成结合亦非所说。为显彼故说"若唯不得"等。
若唯不得非量，由于异品因疑故。云何？由若得彼无故，即由于异品得因彼疑无故。是故由不得故，若说从异品因返，即许于义返疑因。是故疑亦不遣，由作疑境及疑返亦不遣故。

།གལ་ཏེ་ཅི་རིགས་པར་བརྗོད་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱུང་བས་ཅི་རིགས་པར་ཞེས་སྨོས་པའི་ཕྱིར། ཐེ་ཚོམ་དུ་གྱུར་པ་མ་བཟློག་པ་དེ་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ནི་དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ ཏེ།དེའི་མཇུག་ཐོགས་ཏེ་ཁོ་ནར་བརྗོད་པ་གང་ཞིག་གཉི་ག་ལ་ངེས་པ་ཁོ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་ཏེ། སྒྲ་གང་ཞིག་གཉི་ག་ལ་ངེས་པའི་ཚུལ་གསུམ་པ་དང་མ་གྲུབ་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་རྗོད་པར་བྱེད་པ་དེ་ཁོ་ན་མ་གྲུབ་པ་དང་། སུན་འབྱིན་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་ རོ།།གལ་ཏེ་ལྡོག་པ་ལ་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བ་གཏན་ཚིགས་ཡིན་པར་བཞེད་བ་ཞིག་ཏུ་གྱུར་ན་ནི། ངེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་པར་མི་འགྱུར་རོ། །ཅི་རིགས་པར་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་པ་ནི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལ་ཆོས་ཅན་མ་གྲུབ་པའི་ཉེས་པ་སྤངས་པའི་ཕྱིར་མཛད་པ་ཡིན་ནོ། །གང་གི་ཕྱིར་མི་དམིགས་པ་ཙམ་གྱིས་ ངེས་པ་མེད་པ་དེའི་ཕྱིར།སློབ་དཔོན་གྱིས་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལ་གཏན་ཚིགས་མི་དམིགས་ཀྱང་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བས་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལས་ལྡོག་པ་མེད་པར་དེ་དགོངས་ཏེ་དགག་པར་ཐེ་ཚོམ་དུ་གྱུར་པ་དགག་པར་ངེས་པ་ཞེས་སྨོས་པས་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། །གཞན་ཡང་གལ་ཏེ་མ་མཐོང་བས་ ལྡོག་པར་འདོད་པ་དེའི་ཚེ།ཁྱད་པར་ཏེ་མཉན་པར་བྱ་བ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་རྣམ་པར་གཅོད་པའི་གཏན་ཚིགས་སུ་འགྱུར་རོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། རྟག་པ་དང་མི་རྟག་པ་དག་ལམ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རོ། །ད་མཉན་པར་བྱ་བ་ཉིད་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་བསྟན་ཏེ། དེ་ལྟར་ མ་མཐོང་བ་ཙམ་ལས་ལྡོག་པར་འདོད་ན་རྟག་པ་དང་།མི་རྟག་པ་དག་ལ་ཡང་མཉན་པར་བྱ་བ་ཉིད་མ་མཐོང་བ་ཡོད་པས། དེ་དག་རྣམ་པར་གཅོད་པའི་གཏན་ཚིགས་ཉིད་དུ་འགྱུར་ཏེ། རྟག་པ་དང་མི་རྟག་པ་དགག་པའི་གཏན་ཚིགས་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ། །རྟག་པ་དང་མི་རྟག་པ་དག་ ལས་མཉན་པར་བྱ་བ་ཉིད་ལོག་ཏུ་ཟིན་མོད།དེ་དག་རྣམ་པར་གཅོད་པ་གོ་ཅིའི་ཕྱིར་རྟོགས་པར་བྱེད་ཅེ་ན་རྣམ་པར་གཅོད་པ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། རྣམ་པར་གཅོད་པ་སྟེ། རྟག་པ་དང་མི་རྟག་པ་རྣམ་པར་གཅོད་པ་ནི་དེ་དག་ལས་ལོག་པ་ལས་ཏེ། རྟག་པ་དང་མི་རྟག་པ་ལས་ ལྡོག་པ་ལས་གཞན་མ་ཡིན་ནོ།།གལ་ཏེ་འགའ་ཞིག་ལ་དེ་ལོག་པའི་ཆོས་ཡོད་ལ་དེ་དག་རྣམ་པར་གཅོད་པ་དང་ལྡན་པ་མ་ཡིན་པར་གྱུར་ན་ནི་དེའི་ཚེ་དེ་ལས་མ་ལོག་པ་ཁོ་ནར་འགྱུར་རོ། །གལ་ཏེ་ཁྱོད་ཀྱི་ལྟར་ན་ཡང་མཉན་པར་བྱ་བ་ཉིད་ཇི་ལྟར་རྣམ་པར་གཅོད་པའི་གཏན་ཚིགས་མ་ཡིན་ཞེ་ན། རྣམ་པར་གཅོད་པ་མ་ཡིན་པ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །གང་ལས་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྟག་པ་དང་མི་རྟག་པ་ལས་ཏེ་མ་མཐོང་བ་ཙམ་གྱིས་ལྡོག་པ་ཉིད་ངེས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ནི་གདོན་མི་ཟ་བར་དེ་ལྟ་ཡིན་ནོ།

若谓由说"应如理说"故说"如理"，即是彼疑不遣。此非尔，由其后唯说"二者皆定"等故。由说"凡声于二者定说三相及不成等，即彼唯不成及能破"故。
若许于返疑为因者，不应说"定"字。说"如理"者为遣于异品法不成过故作。由仅不得无定故，阿阇黎思于异品虽不得因由疑故无从异品返，以说"于遮疑定遮"而说。
复次，若许由不见返时，差别即可闻性等不共遮因。何故？由于常无常不见故。说"今可闻性亦"等，如是若许仅由不见返，于常无常亦有不见可闻性，故成彼等遮因，即成遮常无常因。
虽从常无常可闻性返，何故了知遮彼？说"遮即"等。遮即常无常遮，由从彼返，即从常无常返外无他。若于某有彼返法而非具彼等遮，尔时即定不从彼返。
若问依汝可闻性云何非遮因？说"非遮"等。"从任何"即从常无常，由仅不见返定无故。此必尔。

།དེ་ལྟར་མ་ཡིན་ན་ཆོས་ཅན་འགའ་ཞིག་ལ་ཆོས་གང་ཞིག་གང་ལ་མེད་དོ ཞེས་བྱ་བར་ངེས་པ་དེ་ཡོད་ན་ཇི་ལྟར་དེ་མེད་པར་ཏེ།གང་ལ་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ངེས་པ་དེ་མེད་པར་རྟོགས་པར་མི་བྱེད། མཉན་པར་བྱེད་པ་ཉིད་ནི་བྱས་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་བཞིན་དུ་དངོས་པོའི་ཆོས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་གནོད་པར་བྱེད་པའི་མཚན་མ་འཇུག་པས་རྟག་པ་ལས་ལྡོག་པ་ཡོད་པ་དེ་ཁོ་ན་མ་ཡིན་ ནམ་ཞེ་ན།བདེན་ན་འོན་ཀྱང་གཞན་དག་རྟག་པ་ཡང་དངོས་པོར་འདོད་དེ། དེའི་ཕྱིར་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་དངོས་པོའི་ཆོས་ཡིན་པ་གདོན་མི་ཟ་བར་དངོས་པོ་ལ་ཁྱབ་པར་བྱེད་པའི་ཁྱད་པར་འགའ་ཞིག་ལ་འཇུག་པས་འདི་ནི་གཞན་གྱི་ལྟ་བ་ལ་ལྟོས་ནས་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་མཉན་པར་བྱ་ བ་ཉིད་རྟག་པ་དང་མི་རྟག་པ་དག་ལས་ལྡོག་ཀྱང་གཉི་ག་རྣམ་པར་གཅོད་པ་བསྒྲུབ་བྱར་ཚད་མ་གཞན་གནོད་པར་དོགས་སོ།།འདི་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་པར་བཤད་པ་ནི་ཇི་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཡིན་ཏེ། མཉན་པར་བྱ་བ་ཉིད་ཀྱིས་གཉི་ག་རྣམ་པར་གཅོད་པ་ཡིན་ན་སྟེ། རྟག་པ་དང་མི་རྟག་པ་ རྣམ་པར་གཅོད་པ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཡིན་ན།གནོད་པར་བྱེད་པའི་ཚད་མ་གཞན་ཡོད་དོ། །གནོད་པར་བྱེད་པ་དེ་གང་ཞེ་ན། ཕན་ཚུན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། གང་དག་ལ་ཕན་ཚུན་རྣམ་པར་གཅོད་པའི་ངོ་བོ་ཡོད་པ་དེ་དག་ལ་དེ་སྐད་ཅེས་བྱའོ། །འདི་ལྟར་མི་རྟག་པ་ཉིད་ནི་རྟག་པ་ཉིད་ རྣམ་པར་གཅོད་པ་རྟག་པ་ཉིད་ཀྱང་དེ་རྣམ་པར་གཅོད་པ་ཡིན་ནོ།།དེ་དག་ནི་གཅིག་རྣམ་པར་བཅད་པས་གཞན་བསྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཟླ་བོ་གཉིས་པ་སྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་དགག་པ་མ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་མཉན་པར་བྱ་བ་ཉིད་རྟག་པ་ལས་ལོག་པས་དེ་རྣམ་པར་གཅོད་པར་བྱེད་པ་དེ་ཉིད་ཀྱི་ཚེ་མི་རྟག་པ་ ཉིད་སྒྲུབ་པར་འགྱུར་ལ།དེ་ཉིད་ཀྱི་ཚེ་མི་རྟག་པ་ལས་ཀྱང་ལོག་པར་མི་རྟག་པ་དགག་པ་དང་མི་རྟག་པ་སྒྲུབ་པར་ཡང་བྱེད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་གཅིག་ལ་དུས་གཅིག་ཏུ་དགག་པ་དང་། བསྒྲུབ་པ་དག་ཏུ་འགྱུར་རོ། །དེ་ཡང་རིགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། གཅིག་ལ་དགག་པ་དང་བསྒྲུབ་པ་དག་ནི་འགལ་ བའི་ཕྱིར་རོ།།གནོད་པར་བྱེད་པའི་ཚད་མ་ཡང་འདི་ལྟར་སྦྱར་བར་བྱ་སྟེ། འགལ་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་གཅིག་ལ་ཅིག་ཅར་མི་སྲིད་དེ། དཔེར་ན་གྲང་བ་དང་དྲོ་བ་དག་ལྟ་བུ་ཡིན་ལ། ཇི་སྐད་བཤད་པའི་ཚུལ་གྱིས་ན་རྟག་པ་དང་མི་རྟག་པ་དག་རྣམ་པར་གཅོད་པ་ཡང་དུས་གཅིག་ཏུ་ ཆོས་ཅན་གཅིག་ལ་འགལ་ལོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་འགལ་བ་ཡིན་ནོ།།གྲུབ་པའི་མཐའ་སྨྲ་བས། ད་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། ད་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གནོད་པ་ཡོད་པ་ཡིན་ནའོ། །མ་མཐོང་བ་ལས་ཏེ་མཐོང་བ་མེད་པ་ལས་ནི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལ་གཏན་ཚིགས་མེད་ པ་ཡིན་ནོ།

若非如此，于某有法若定某法于某无者，云何不了知彼无即定彼无？可闻性如所作性等是实法故，由能害相入故，岂非唯有从常返耶？
诚然，然余许常亦是实，故不共实法必于实遍行某差别入故，此依他见而说。虽可闻性从常无常返，然疑有余量害二俱遮所立。
此即解释为"若"等。若可闻性遮二者，即若遮常无常为所立，有余能害量。何为能害？说"互"等。凡有互遮体性者，说彼等。如无常性遮常性，常性亦遮彼。彼等由遮一证余故，非为遮无第二对。
若可闻性由从常返而作遮彼时即成立无常，尔时亦从无常返，由作遮无常及证无常故，于一时一成遮与立。此非理，由于一遮立相违故。
能害量亦如是配：凡相违者不俱有于一，如冷暖。如所说理，遮常无常亦于一时一有法相违，即能遍相违。
论师说"今"等。"今"即若有害。由不见即无见故，于异品因无。

།གལ་ཏེ་འདི་ལྟར་གནོད་པ་སྲིད་པའི་ཕྱིར་མ་མཐོང་བ་ཚད་མ་མ་ཡིན་ན་མཉན་པར་བྱ་བ་ཉིད་ཁོ་ན་ཚད་མ་མ་ཡིན་པར་ཟད་ཀྱི། གཞན་ལ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་བཞིན་དུ་ནི་གཞན་ལ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། གཏན་ཚིགས་གཞན་ལ་ཡང་ལྡོག་པ་བསྒྲུབ་པ་མ་མཐོང་བ་ ལ་ཚད་མ་གཞན་གྱིས་གནོད་པ་སྲིད་དོ།།ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། མཚན་ཉིད་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། གཏན་ཚིགས་མ་མཐོང་པ་ནི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལས་ལྡོག་པའི་རྒྱུའོ་ཞེས་བྱ་བའི་མཚན་ཉིད་གང་ཡིན་པའི་མཚན་ཉིད་དེ་དང་ལྡན་པ་མཉན་པར་བྱ་བ་ཉིད་ཀྱི་མ་མཐོང་བ་གང་ཡིན་ པ་དེ་ལ་གནོད་པ་སྲིད་པ་ཡིན་ན་ནི།དེའི་མཚན་ཉིད་དེ་ལྡོག་པ་སྒྲུབ་པ་དེའི་མཚན་ཉིད་ཡུལ་ཐམས་ཅད་པ་སུན་ཕྱུང་བ་ཁོ་ནར་གྱུར་པས་ཐམས་ཅད་ལ་ཡིད་བརྟན་དུ་མི་རུང་ངོ་། །གལ་ཏེ་དེ་ལྟར་ན་རྗེས་སུ་དཔག་པའི་ཡུལ་ཡང་ཁ་ཅིག་ལ་མངོན་སུམ་དང་རྗེས་སུ་དཔག་པ་དང་འགལ་བ་ མཐོང་བ་མཐོང་སྟེ་འདི་ལྟར་སྒྲ་ནི་རྟག་པ་སྟེ་མཉན་པར་བྱ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་སྒྲ་ཉིད་ལྟ་བུའོ་ཞེས་བྱས་ན་རྟག་པ་ཉིད་རྗེས་སུ་དཔག་པས་གནོད་པ་དང་།དེ་བཞིན་དུ་སྒྲ་ནི་མཉན་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ཏེ། ཡོད་པའི་ཕྱིར་བུམ་པ་ལྟ་བུའོ་ཞེས་བྱས་ན་མངོན་སུམ་གྱིས་གནོད་དོ། །དེའི་ཕྱིར་ཐམས་ཅད་ ལ་དེ་དང་མཚན་ཉིད་ཁྱད་པར་བྱེད་པའི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ལ་ཡང་ཡིད་བརྟན་དུ་མི་རུང་བར་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན།དེ་ནི་དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ཏེ། འབྲས་བུ་རང་བཞིན་དང་མི་དམིགས་པའི་རྟག་པ་ལས་སྐྱེས་པའི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཇི་སྐད་བཤད་པ་ལྟ་བུ་ལ་མངོན་སུམ་དང་རྗེས་སུ་དཔག་པ་དང་འགལ་ བ་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ།།མངོན་སུམ་ལ་སོགས་པ་དང་འགལ་བ་སྲིད་ན་ནི་དེའི་མཚན་ཉིད་ཀྱང་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རྗེས་སུ་དཔག་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱང་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་ཇི་སྟེ་ཇི་སྐད་བཤད་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ལ་གནོད་པ་མེད་ན་དེའི་ཚེ་སློབ་དཔོན་གྱིས་ གཏན་ཚིགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་དང་ལྡན་པ་འགལ་བ་འཁྲུལ་པ་མེད་པ་ཅན་ཏེ་ཕན་ཚུན་འགལ་བའི་དོན་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་གཏན་ཚིགས་གཉིས་ཆོས་ཅན་གཅིག་ལ་ཞུགས་པ་བཤད་པ་དེ་མི་བརྗོད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བ་འདིས་ནི་ཁས་བླངས་པ་ཉམས་པར་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ།།རྗེས་སུ་དཔག་ པའི་ཡུལ་ལ་འགལ་བ་འཁྲུལ་པ་མེད་པ་ཅན་མ་བརྗོད་པའི་ཕྱིར་འདོད་པ་ཁོ་ན་ཡིན་པས་ཁས་བླངས་པ་ཉམས་པ་ག་ལ་ཞིག་ཡོད།འོ་ན་སློབ་དཔོན་གྱིས་གང་ལ་བཤད་ཅེ་ན། འདིའི་ཡུལ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། འདིའི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འགལ་བ་འཁྲུལ་པ་མེད་པ་ཅན་གྱིའོ།

若谓如是由有害故不见非量，唯可闻性非量，于余非尔。说"如是于余亦"等。于余因亦有余量害证返不见。
何故？说"相"等。因不见是从异品返因之相，若于具彼相可闻性不见有害，则彼相即遮一切境返证相，故一切不可信。
若尔，于所比境亦见有违现量比量者，如说"声是常，由可闻故，如声性"，常性为比量所害。如是说"声非可闻，由有故，如瓶"，为现量所害。是故一切具彼相差别比量亦应不可信。
此非尔，由于如所说果性自性不得因生比量不可能违现量比量故。若有违现量等，亦非彼相故，由非比量相故。
若如所说相比量无害者，尔时阿阇黎不应说因具相无错乱相违，即说入一有法能立互违义二因。此显违自许。
由未说于所比境无错乱相违故，唯是所许，何有违自许？若问阿阇黎于何说？说"此境"等。"此"即无错乱相违。

།གཞན་ ཡང་གལ་ཏེ་མ་མཐོང་བས་ལྡོག་པ་ཞིག་ཡིན་ན་དེའི་ཚེ་བྱེ་བྲག་པ་རྣམས་ཀྱིས་མ་མཐོང་བའི་ཕྱིར།མ་མཐོང་བའི་གཏན་ཚིགས་ཀྱིས་གྲང་བ་ཡང་མ་ཡིན་དྲོ་བ་ཡང་མ་ཡིན་པའི་རེག་པ་མཐོང་བ་དང་མི་ལྡན་པ་སྟེ། མཐོང་བ་ས་ལ་སོགས་པ་དང་མ་འབྲེལ་པར་བརྗོད་པ་གང་ཡིན་ པ།།སློབ་དཔོན་གྱིས་ནི་རེག་པ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་དུ་བཤད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཡང་འཁྲུལ་པ་མེད་པ་ཅན་རིགས་པ་ཁོ་ནར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །དེ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་གལ་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། སློབ་དཔོན་གྱིས་རླུང་གི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་ལས་གལ་ཏེ་བྱེ་བྲག་པས་མ་མཐོང་བ་ ཙམ་གྱིས་མཐོང་བ་ས་ལ་སོགས་པ་ལས་རེག་པ་འགོག་པར་བྱེད་ན་དེ་ཡང་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བཤད་པ་གང་ཡིན་པ།གལ་ཏེ་སློབ་དཔོན་ཡང་མ་མཐོང་བ་ཙམ་གྱིས་ལྡོག་པར་བཞེད་ན་དེའི་ཚེ་རེག་པ་འགོག་པ་ཇི་ལྟར་རིགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། རིགས་པ་ཁོ་ནར་འགྱུར་རོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་ གཏན་ཚིགས་འདི་ལ་ཡང་མི་དམིགས་པས་མེད་པ་གྲུབ་པར་ཁས་བླངས་པའི་ཕྱིར་རོ།།ཕ་རོལ་པོས་རེག་པ་དམིགས་པའི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། གྲང་བ་ཡང་མ་ཡིན་དྲོ་བ་ཡང་མ་ཡིན་པའི་རིགས་པ་ནི་དམིགས་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱིར་གྱུར་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ས་ལ་སོགས་པ་ལ་ མི་དམིགས་པ་འདི་དགག་པར་རིགས་པ་ཁོ་ན་མ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན།གྲུབ་པའི་མཐའ་སྨྲ་བས། རིགས་པ་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་སོ། །གཏན་ཚིགས་སུ་སྣང་བ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། ས་ལ་སོགས་པ་གང་ཞིག་གྲང་བ་ཡང་མ་ཡིན་དྲོ་བ་ཡང་མ་ཡིན་པ་ལས་གཞན་པའི་རེག་པ་ གྲང་བ་ལ་སོགས་པ་དང་ལྡན་པ་མངོན་སུམ་པ་དེ་ནི་སྣང་བ་ཡིན་ནོ།།དེའི་ཚེ་མངོན་སུམ་པ་མ་ཡིན་ཡང་གལ་ཏེ་གྲང་བ་དང་དྲོ་བའི་རིག་པ་དང་ལྡན་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ན་དེ་ནི་དེའི་རང་བཞིན་ཡིན་ནོ། །སྣང་བ་དང་དེའི་རང་བཞིན་ཞེས་ཟླས་དབྱེ་སྟེ། དེ་ཉིད་ཡུལ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཙམ་ལ་རེག་པ་འགོག་ པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ།དེ་ལ་འགོག་ན་ནི་ཉེས་པར་འགྱུར་བ་ཉིད་དོ། །འདི་ལྟར་བྱེ་བྲག་པ་དེས་ནི་ས་ལ་སོགས་པ་གང་ཅུང་ཟད་ཅི་ཡོད་པ་དེ་ཐམས་ཅད་ནི་གྲང་བ་ཡང་མ་ཡིན་དྲོ་བ་ཡང་མ་ཡིན་པ་དང་བྲལ་བའོ་ཞེས་ཆོས་ཅན་དུ་གྱུར་པ་ས་ལ་སོགས་པ་ཁྱད་པར་མེད་པ་ཁོ་ནར་སྤྱིར་བཟུང་ ནས་རེག་པ་དགག་པ་སྨྲས་སོ།།ས་ལ་སོགས་པ་ཙམ་ལ་ནི་རེག་པ་དམིགས་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱིར་གྱུར་པ་ཡང་མེད་ལ་ས་ལ་སོགས་པ་ལ་རེག་པ་གཅིག་ཏུ་ངེས་པ་ཡང་མེད་དེ། འདི་ལྟར་ས་ལ་སོགས་པ་དེ་ལ་ཡང་ཤིང་བལ་དང་རྡོ་བ་དང་ལོ་མ་ལ་སོགས་པའི་བྱེ་བྲག་དག་ལ་དེ་ཡོད་ ཀྱང་།ས་ལ་སོགས་པ་ཡོད་ཀྱང་རེག་པ་ཐ་དད་པ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ལྟར་ཤིང་བལ་གྱི་རེག་པ་ནི་འཇམ་པ་ཉིད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཡིན་ལ། རྡོ་བ་ལ་སོགས་པའི་ནི་གཞན་ཡིན་ནོ།

复次，若由不见为返者，尔时毗舍师由不见故，以不见因说非冷非热触无见，即说不关见地等。阿阇黎说为非触性者，亦应唯成无错乱理。
为显此故说"若"等。阿阇黎于风品分别中说：若毗舍师仅由不见而遮见地等触者，彼亦非理。若阿阇黎亦许仅由不见返者，尔时云何遮触非理？应唯成理。何故？由于此因亦许由不得成无故。
说"他方触得"等。非冷非热触以得为相故，于地等不得此应唯成遮耶？
论师说"非理"。说"似因"等。地等具冷等触非冷非热以外触，彼现量者是显。尔时虽非现量，若唯具冷热觉者，彼是其自性。显及其自性分别，即彼境。
非遮彼量触故，若遮彼即成过。如是彼毗舍师总取地等一切为有法无差别，说遮非冷非热触。
于地等量既无触得相，亦无地等一定触，如是于彼地等棉石叶等差别虽有彼，由见地等有而触异故。如是棉触以柔为相，石等则异。

།འདི་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དྲོ་བ་ཡང་མ་ཡིན་གྲང་བ་ཡང་མ་ཡིན་པའི་རེག་པ་ཡང་ས་ལས་ གྱུར་པའི་རྫས་ཀྱི་ཁྱད་པར་འགའ་ཞིག་ལ་སྲིད་པར་དོགས་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར།ས་ལ་སོགས་པ་ཐམས་ཅད་ལ་ནི་མ་མཐོང་བ་ཙམ་གྱིས་དྲོ་བ་ཡང་མ་ཡིན་གྲང་བ་ཡང་མ་ཡིན་པའི་རེག་པ་དགག་པར་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་སློབ་དཔོན་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དང་ལྡོག་པ་དག་ངེས་པ་དང་མ་མཐོང་ བ་ཙམ་གྱིས་དགག་པ་མེད་པ་གསུངས་པ་ན་འབྲེལ་པ་བཞེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་གནས་པ་ཡིན་ནོ།།འོན་ཏེ་འོ་ན་སུ་ཞིག་གིས་དེ་སྐད་དུ་ཀླན་ཀ་བཙལ་ཞེ་ན། དེ་ལྟར་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། སློབ་དཔོན་པ་སློབ་དཔོན་གྱི་སློབ་མ་སློབ་དཔོན་གྱི་གཞུང་མངོན་པར་མ་ཤེས་པ་མི་ དམིགས་པས་མེད་པ་སྨྲ་བ་འགའ་ཞིག་གིས་དེ་ལྟར་བཤད་མ་ཐག་པའི་འཐད་པ་དག་གི་ཀླན་ཀ་བཙལ་བ་ཡིན་ནོ།།གཞན་ཡང་མི་དམིགས་པ་ལས་མེད་པ་ཁས་ལེན་ན་རིགས་པས་གནོད་པ་གཞན་འདི་ཡང་ཡོད་དེ་འདི་ལྟར་ཡུལ་ལ་སོགས་པའི་ཁྱད་པར་ལ་སོགས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲས་ནི་ དུས་དང་ལེགས་པར་བྱ་བའི་ཁྱད་པར་ལས་ཏེ།རྫས་རིགས་གཅིག་པ་དག་ལ་ཡང་ནུས་པ་ཐ་དད་པ་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་ངོ་བོ་རོ་དང་ནུས་པ་དང་ཁྱད་པར་དུ་སྨིན་པར་བྱེད་པ་ལ་སོགས་པའི་མཚན་ཉིད་དག་སྣང་ངོ་། །རྫས་ནུས་པ་དུ་མ་དང་ལྡན་པ་དེ་ལ་གཅིག་མཐོང་བས་ཏེ། འགའ་ཞིག་ལ་རྫས་ ཀྱི་ངོ་བོ་གཅིག་ཅིག་མཐོང་བས་ཡུལ་ལ་སོགས་པ་གཞན་ན་དེ་ཡོད་པར་ངེས་པར་བྱར་ཇི་ལྟར་རྫས་མཐོང་བའི་ངོ་བོ་ཉིད་ངེས་པ་ལྟར་བྱར་ནི་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ།།གལ་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་དེ་ཉིད་སྟོན་ཏེ། གལ་ཏེ་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལ་གཏན་ཚིགས་མ་མཐོང་བ་ཙམ་གྱིས་ བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་དང་འབྲེལ་པ་མེད་པའི་ཡང་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་དེར་འཁྲུལ་པ་མེད་པར་འདོད་ན་ནི་དེའི་ཚེ་འགའ་ཞིག་ཏུ་རྫས་མཐོང་བའི་ངོ་བོ་དམིགས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་དེའི་རྫས་དང་འདྲ་བའི་ཕྱིར།དེ་ཐམས་ཅད་ན་གནས་པ་ལ་རྗེས་སུ་དཔག་པར་འགྱུར་ཏེ། དེ་ལ་ཡང་དེའི་དུས་ ན་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལ་གཏན་ཚིགས་མ་མཐོང་བ་ཙམ་ནི་ཡོད་དོ།།དེ་ཡང་རིགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ་འདི་ལྟར་ཡུལ་འགའ་ཞིག་ན་རྫས་ཁ་ཅིག་ཅི་ཞིག་ལྟར་རོ་ལ་སོགས་པ་སོ་སོར་ངེས་པ་ཉིད་དུ་མཐོང་བ་ཡང་ཡུལ་གཞན་ན་གཞན་དུ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ཇི་ལྟར་མཐོང་བའི་རྣམ་པ་དང་མི་མཐུན་པར་ ཡང་སྣང་ངོ་།།དཔེར་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་དེ་ཉིད་སྟོན་ཏེ། ནུས་པ་ནི་ནད་སེལ་བའི་མཐུའོ། །ཁྱད་པར་དུ་སྨིན་པར་བྱེད་པ་ནི་ཡོངས་སུ་འཇུ་བར་བྱེད་པ་སྟེ། གང་དག་ལ་རོ་དང་ནུས་པ་དང་ཁྱད་པར་དུ་སྨིན་པར་བྱེད་པ་ཁྱད་པར་ཅན་ཡོད་པ་ཞེས་ཚིག་རྣམ་པར་སྦྱར་རོ།

此亦由疑非冷非热触或于地所成某差别实有故，于一切地等不应仅由不见遮非冷非热触。是故阿阇黎说定随行返及非仅由不见遮时，许有关系此得成立。
若问谁作如是诘难？说"如是"等。阿阇黎弟子中有不了知阿阇黎论义，说由不得成无者，作如前所说理之诘难。
复次，若许由不得成无，有此余理害：如是由"处等差别等"声，即从时及善作差别，于同类实亦现见种种功能体性味功能及特熟等相。
于具多功能实，由见一即由于某见一实体性，如何应如见实体性定于余处等有彼？说"若"等即显此。若许仅由异品不见因无关所立亦无错乱于所立者，尔时于某处所见实体性得，由与彼实同故，应比度一切处住，彼时亦有仅异品不见因。
此亦非理，如是于某处如何定见某实别味等，于余处亦现异于所见相。说"如"等即显此。功能谓除病力。特熟谓消化，配句为"有殊胜味功能特熟者"。

།གཞན་ལས་ ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཞིང་ཁྱད་པར་ཅན་ལས་གཞན་པ་ལས་ཏེ།ཡུལ་ཁྱད་པར་ཅན་ལས་ཇི་ལྟ་བར་དུས་དང་ལེགས་པར་བྱ་བའི་ཁྱད་པར་ལས་ཀྱང་དེ་དག་འདྲ་བར་རོ་དང་ནུས་པ་དང་ཁྱད་པར་དུ་སྨིན་པར་བྱེད་པ་ཁྱད་པར་ཅན་དུ་འགྱུར་རོ། །ལེགས་པར་བྱ་བ་ནི་འོ་མས་བཅུ་པ་ལ་སོགས་པའོ། ། ཡུལ་དེ་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྐྱེས་བུ་གང་དག་ལ་ཡུལ་དེ་ཡོད་པ་དེ་དག་གིས་དེ་ལྟར་རོ་ལ་སོགས་པ་ཁྱད་པར་ཅན་དང་ལྡན་པར་མཐོང་ཞེས་ཏེ། ཡུལ་དེའི་མ་ཡིན་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་དེ་ཉིད་དུ་སྟེ། གཟུགས་ལ་སོགས་པ་མཚུངས་པ་ཉིད་དུ་དེ་ལྟ་བུ་ཡིན་པར་ཇི་ལྟར་གཟུང་བའི་ངོ་བོ་ཉིད དང་འདྲ་བར་ནི་འགྲུབ་པར་ནི་མི་འགྱུར་རོ།།ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། རོ་ལ་སོགས་པ་ཡོན་ཏན་གྱི་ཁྱད་པར་རྣམས་ནི་རྒྱུའི་ཁྱད་པར་ལ་ལྟོས་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྒྱུའི་ཁྱད་པར་མེད་ན་ནི། ངོ་བོ་ཉིད་གཅིག་པ་ཉིད་དུ་རྗེས་སུ་དཔག་ཏུ་རུང་ངོ་། །རིག་བྱེད་ཀྱི་ཚིག་གང་ལ་བྱེད་པ་པོ་མ་མཐོང་བ་དེ་ལ་དེ་སྐད་ ཅེས་བྱའོ།།དེ་ཡང་སྐྱེས་བུའི་འདུ་བྱེད་པ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བ་ཅན་ཡིན་ཞིང་སྐྱེས་བུའི་རྩོལ་བའི་རྒྱུ་ཅན་ཡིན་ཏེ། འདི་ནི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་འབྲས་བུ་ཡིན་ནོ། །སྐྱེས་བུས་བྱས་པ་དང་སྐྱེས་བུས་བྱས་པ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་དུ་འདོད་པའི་ཚིག་ལ་ཁྱད་པར་མེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། འདིས་ནི་གཏན་ ཚིགས་བསྙད་དོ།།སྦྱོར་བ་ནི་དངོས་པོ་གང་ཞིག་གང་དང་རིགས་ཐ་དད་པ་མེད་པ་དེ་ནི་དེ་དང་རྒྱུ་མཚུངས་པ་ཅན་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་དུ་བ་འགའ་ཞིག་དུ་བ་གཞན་དང་རིགས་མཐུན་པ་ལྟ་བུའོ། །སྐྱེས་བུས་མ་བྱས་པར་འདོད་པའི་ཚིག་རྣམས་ཀྱང་སྐྱེས་བུས་བྱས་པའི་ཚིག་དག་ལས་ ངོ་བོ་ཉིད་ཐ་དད་པ་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འབྲས་བུའི་གཏན་ཚིགས་སོ།།གཏན་ཚིགས་མ་གྲུབ་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ།

"非从余"者，即从殊胜田以外，如从殊胜处，从时与善作差别亦如是成殊胜味功能及特熟。善作谓以乳十煮等。
"彼处者"谓有彼处诸人见如是具殊胜味等。非彼处一切亦即彼，如何由同色等成如所取体性相同？
何故？由味等功德差别观待因差别故。若无因差别，可比度为一体性。
于无见作者吠陀语说彼。彼亦先行人功用，以人功为因，此是所立果。由人作非人作语无差别故，此说因。
合云：若某物与某无类异，彼与彼同因，如某烟与余烟同类。所许非人作语亦与人作语无体性异，此是果因。因亦非不成。

།འདི་ལྟར་དུག་སེལ་བ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པ་གང་དག་གིས་རིག་བྱེད་རྣམས་ཀྱི་ཁྱད་པར་དུ་འདོད་པའི་རྣམ་པ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་སྐྱེས་བུ་དག་གིས་བྱེད་པར་ མཐོང་བའི་ཕྱིར་ཏེ།འདི་ལྟར་ལོ་མ་ཅན་ལ་སོགས་པའི་གསང་ཚིག་དག་ཀྱང་དུག་ལ་སོགས་པ་སེལ་བ་ལ་སོགས་པར་སྣང་ངོ་། །གལ་ཏེ་སྒྲའི་ངོ་བོ་ཉིད་མཐུན་པའི་ཕྱིར་བྱེད་པ་པོ་མ་མཐོང་བ་ཡང་སྐྱེས་བུས་བྱས་པ་ཉིད་རྗེས་སུ་དཔོག་པར་བྱེད་ན་འོ་ན་དེ་ལྟར་ན་ནི་སྨྲ་བ་པོ་ཉིད་དུ་ མཚུངས་པའི་ཕྱིར།སྐྱེས་བུ་རྣམས་ལས་སྐྱེས་བུ་འགའ་ཞིག་ལ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་མཐོང་ན་ཡང་ཐམས་ཅད་ལ་ཅིའི་ཕྱིར་རྗེས་སུ་མི་དཔག་ཅེ་ན་ལེགས་པར་བྱ་བའི་བྱེ་བྲག་ལས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། ལེགས་པར་བྱ་བའི་བྱེ་བྲག་ནི་ ཤེས་རབ་ལ་སོགས་པ་དང་མཐུན་པའི་གོམས་པ་སྟེ།དེ་ཤེས་རབ་ལ་སོགས་པའི་ཁྱད་པར་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཤེས་རབ་དང་ཡིད་གཞུངས་པ་ལ་སོགས་པའི་ཡོན་ཏན་ཐམས་ཅད་ལ་སྐྱེས་བུའི་སོ་སོའི་ཁྱད་པར་མཐོང་བས་སོ། །ཚིག་ལ་སོགས་པ་ཉིད་ཅུང་ཟད་ཙམ་ཆོས་མཐུན་པས་ ཏེ་རྟགས་དེས་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་རྗེས་སུ་དཔག་པར་འགྱུར་པ་ཇི་ལྟར་ཚིག་དག་ལ་རྒྱུའི་ཁྱད་པར་མེད་པ་དེ་ལྟ་བུའི་སྐྱེས་བུ་དག་ནི་རྒྱུའི་ཁྱད་པར་མེད་པ་ཅན་ཡིན་པ་ཉིད་དོ།།གལ་ཏེ་བསྟན་བཅོས་དང་བཟོ་དང་སྒྱུ་རྩལ་ལ་སོགས་པ་ཁོ་ན་ལ་ལེགས་པར་བྱ་བ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཤེས་རབ་ལ་ སོགས་པ་ཁྱད་ཞུགས་པར་འགྱུར་གྲང་གི་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པར་ནི་མི་སྲིད་དོ་ཞེ་ན།སྨྲས་པ། དེ་བཞིན་དུ་གཞན་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་ལ་ཡང་ཁྱད་པར་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྦྱོར་བ་ནི་གང་ལ་ལེགས་པར་བྱ་བའི་ཁྱད་པར་ལས་ཁྱད་པར་རྟོགས་པ་ཡོད་པ་ དེ་ལ་ལེགས་པར་བྱ་བ་ཅི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཤིན་ཏུ་ཁྱད་པར་དུ་འགྲོ་བ་ཡང་ཡོད་དེ།དཔེར་ན་བུད་ཤིང་གི་ཡུལ་གྱི་མེ་ལྟ་བུའོ། །ཤེས་རབ་ལ་སོགས་པ་ལ་ཡང་འདུ་བྱ་བའི་ཁྱད་པར་ལས་ཁྱད་པར་རྟོགས་པ་ཡོད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རང་བཞིན་གྱི་གཏན་ཚིགས་སོ། །དེ་ལྟར་སྒྲུབ་ པར་བྱེད་པའི་ཚད་མ་བསྟན་ནས་གནོད་པ་ཅན་ཡང་མེད་དོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་མི་སྲིད་པར་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ལ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ།འདི་ནི་རྒྱུ་མཚན་གྱི་བདུན་པ་སྟེ། ཕ་རོལ་པོས་ཤེས་རབ་ལ་སོགས་པ་སྲིད་པར་རྗེས་སུ་དཔག་པར་བྱ་བ་ལ་དེའི་རྒྱུ་མཚན་གནོད་པར་ བྱེད་པའི་གཏན་ཚིགས་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།།གལ་ཏེ་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་གནོད་པར་བྱེད་པའི་གཏན་ཚིགས་ཤིག་ཡོད་ན་ནི་དེས་ན་དེ་དག་མི་སྲིད་པར་རྗེས་སུ་དཔག་པར་འགྱུར་རོ། །འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་གནོད་པར་བྱེད་ པ་མེད་པར་བསྟན་ཏེ།འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་མ་མཐོང་ཞིང་མཐོང་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།

如是由见人作诸除毒等相所许吠陀差别诸相故，如是叶等密语亦现除毒等。
若由声体性相同故，比度不见作者亦是人作者，尔时由说者相同故，于诸人中见某人非一切智等法，何故不比度一切？说"从善作差别"等。善作差别谓随顺慧等习，由了知慧等差别故，由见一切慧正直等功德各别人差别故。
由语等少许法相同，以彼相比度一切，如语无因差别，如是诸人亦无因差别性。
若唯于论工巧等如善作入慧等差别，于一切智等不可能耶？
答：如是于余一切智等亦有差别可能故。合云：若由善作差别有了知差别者，如善作亦有极殊胜，如薪处火。于慧等亦有由作差别了知差别，此是自性因。
如是已说能立量，为显亦无能害故说"于不可能比度亦"等。此是因格七，由无能害彼因之因故，于他方所比度慧等可能。
若有能害离贪等因者，尔时可比度彼等不可能。说"离贪"等显无能害，由不见离贪及无见故。

།འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་སྨོས་པ་ནི་ཉེ་བར་མཚོན་པའོ། །འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་མ་མཐོང་བ་གནོད་པར་བྱ་བ་དང་གནོད་པར་བྱེད་པའི་དངོས་པོ་མི་འགྲུབ་པའི་ཕྱིར། གལ་ཏེ་གང་གིས་ན་གནོད་པར་བྱེད་པའི་ གཏན་ཚིགས་ཚོལ་བར་འགྱུར་བ་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་ལ་སོགས་པ་དངོས་སུ་མི་སྲིད་པར་རྗེས་སུ་དཔོག་པ་ནི་མ་ཡིན་གྱི།འོན་ཀྱང་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བར་འདོད་པ་དག་ལ་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་རྗེས་སུ་དཔོག་པར་བྱེད་དོ། །དེ་དག་རྗེས་སུ་དཔག་ན་ཤུགས་ཀྱིས་འདོད་ ཆགས་དང་བྲལ་བ་ལ་སོགས་པ་བཀག་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བར་འདོད་ན་དེའི་ཕྱིར།འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པའི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པའི་རྟགས་འབྲས་བུ་འཁྲུལ་པ་མེད་པ་ཅན་ནི་མེད་དོ། །ཇི་སྟེ་གལ་ཏེ་ཤེས་རབ་ལ་སོགས་པ་ཤིན་ཏུ་ཁྱད་ ཞུགས་པ་ཡོད་ན་ཅིའི་ཕྱིར་མི་སྣང་ཞེ་ན།དེའི་ཕྱིར་སྲིད་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །ཁྱད་པར་རྣམས་ཞེས་བྱ་བ་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། རང་བཞིན་གྱིས་བསྐལ་པ་རྣམས་ཚུ་རོལ་མཐོང་བས་ལྟ་བར་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་མི་དམིགས་པ་དེ་ཉིད་ ཀྱི་ཕྱིར་དེ་སྤོང་ངོ་ཞེ་ན།དེ་ལྟ་བུ་དག་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །དེ་ལྟ་བུ་དག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་བསྐལ་པ་དག་སྟེ། མི་དམིགས་པ་ཙམ་གྱིས་སྤངས་པར་འོས་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་ཇི་ལྟར་ཤེས་རབ་ལ་སོགས་པའི་ཁྱད་པར་བལྟར་མི་རུང་བ་ལྟར་རིག་བྱེད་ ཀྱི་ཚིག་དག་ཀྱང་དེ་དང་འདྲའོ་ཞེས་ཚིག་རྣམས་ནི་དེ་ལྟ་བུ་མ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ།།ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཁྱད་པར་བལྟར་རུང་བའི་ཕྱིར་ཏེ། འདི་ལྟར་རིག་བྱེད་ཀྱི་ཚིག་རྣམས་ཀྱི་ཁྱད་པར་ནི་བལྟར་རུང་བ་ཁོ་ནར་འདོད་དོ། །འོན་ཏེ་མི་འདོད་ན་ནི་དེ་ལྟ་ན་ཁྱད་པར་ བལྟར་མི་རུང་བ་ཉིད་གཅིག་ཏུ་ཁས་ལེན་ན་ཡང་ཁྱད་པར་མི་དམིགས་པ་དེས་ན་རིག་བྱེད་ཀྱི་ཚིག་ཁྱད་པར་མ་མཐོང་བ་རྣམས་འཇིག་རྟེན་པའི་ཚིག་དག་ལས་རིགས་མི་མཐུན་པ་ཉིད་དུ་ཁས་ལེན་པ་འགལ་བའི་ཕྱིར་རོ།།གལ་ཏེ་རིག་བྱེད་རྣམས་ཀྱི་ཁྱད་པར་མཉན་དཀའ་བ་དང་སྨྲ་དཀའ་བ་ ཉིད་ལ་སོགས་པ་བལྟར་རུང་བ་ཁོ་ན་སྟེ།དེ་དག་ནི་སྐྱེས་བུས་བྱས་པ་རྣམས་དང་། ཐ་དད་པར་འགྱུར་བར་འདོད་ན། དེའི་ཁྱད་པར་རྣམས་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ།

说"离贪"者是近喻。由不见离贪故，所害能害事不成。若谓由何求能害因非直接比度离贪等不可能，然于许离贪者比度贪等，比度彼等则以势力遮离贪等者，为此说"贪等"等。贪等相无无错乱果。
若问若有极殊胜慧等，何故不现？为此说"虽可能"等。"诸差别"谓离贪等，由自性远离故凡夫见不能见。
若谓由不得故遮彼，说"如是等"等。"如是等"谓远离，由非唯不得应遮故。
若谓如慧等差别不可见，吠陀语亦同，说"语非如是"等。何故？由差别可见故，如是许吠陀语差别唯可见。若不许，尔时若一向许差别不可见，由差别不得故，许未见差别吠陀语异世间语类相违故。
若谓吠陀差别唯可见难闻难说等，彼异人作者，说"彼差别"等。

།གཞན་ལ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྐྱེས་བུས་བྱས་པ་དག་ལ་ཡང་ངོ་། །ཁྱད་པར་མ་མཐོང་བ་རྣམས་ རིགས་མི་མཐུན་པ་ཉིད་དུ་ཁས་ལེན་པ་འགལ་བའི་ཕྱིར།ཁྱད་པར་རྣམས་བལྟར་མི་རུང་བ་ཉིད་དུ་མི་རིགས་པ་འབའ་ཞིག་ཏུ་མ་ཟད་ཀྱི། མངོན་སུམ་པ་རྣམས་ལ་མངོན་སུམ་མ་ཡིན་པ་འགལ་བ་འདིའི་ཡང་ཕྱིར་ཏེ། གཅིག་ལ་ངོ་བོ་ཉིད་འགལ་བ་གཉིས་ནི་མི་རུང་ངོ་། །གལ་ཏེ་ཁྱད་ པར་རྣམས་ནི་མངོན་སུམ་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ལ་འཁྲུལ་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཡོད་པའི་ཕྱིར་དུག་ལ་སོགས་པ་ནི་ནུས་པ་བཞིན་དུ་ངེས་པར་མི་ཟིན་པ་འབའ་ཞིག་ཏུ་ཟད་དོ་ཞེ་ན།འཁྲུལ་པའི་རྒྱུ་མཚན་མེད་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། དུག་ལ་སོགས་པ་ལ་ནི་གཟུགས་འདྲ་བ་སྣང་བ་འཁྲུལ་པའི་རྒྱུ་མཚན་ ཡིན་ལ།རིག་བྱེད་རྣམས་ལ་ནི་དེ་ལྟ་བུ་མེད་དོ། །གལ་ཏེ་ཇི་ལྟར་ཤེས་ཤེ་ན། གནོད་པར་བྱེད་པ་མེད་པས་འཁྲུལ་པ་མི་འགྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། གལ་ཏེ་རིག་བྱེད་རྣམས་ཀྱི་ཁྱད་པར་འཁྲུལ་པས། མི་དམིགས་པ་ལས་ཡང་ཁྱད་པར་ལ་དམིགས་པའི་ཚད་མ་འཁྲུལ་པ་ལ་གནོད་ པར་བྱེད་པ་སྐྱེད་ན་ནི།དེའི་ཚེ་འཁྲུལ་པ་དང་དེའི་རྒྱུ་མཚན་ཡང་ངེས་པར་འགྱུར་བ་ཞིག་ན་དེ་དེ་ནི་མེད་དོ་། །དེ་ལྟ་བས་ན་རིག་བྱེད་རྣམས་འཇིག་རྟེན་པའི་སྒྲ་དག་དང་ཁྱད་མེད་པར་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ལ་གནོད་པར་བྱེད་པའི་ཚད་མ་མེད་དོ། །འོ་ན་སྐྱེས་བུ་དག་ལ་གང་གིས་ན་རྣམ་པ་ཐམས་ ཅད་དུ་ཡོན་ཏན་འདྲ་བ་ཉིད་དུ་སྒྲུབ་པ་ལ་སྐྱོན་དུ་འགྱུར་བ་གནོད་པ་ཅི་ཞིག་ཡོད་ཅེ་ན།སྐྱེས་བུ་དག་ལ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། ཤེས་རབ་ལ་སོགས་པ་ཆེས་ཁྱད་ཞུགས་པ་མཐོང་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་གནོད་པར་བྱེད་པ་ཡིན་པའི་མཚུངས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །རིག་བྱེད་ཀྱི་ཚིག་རྗེས་སུ་དཔག་པར་ སྒྲ་མངོན་སུམ་པ་རྣམས་ལ་མངོན་སུམ་མ་ཡིན་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པའི་ཡང་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བཤད་པ་གང་ཡིན་པ་གལ་ཏེ་ཁྱད་པར་རང་གི་ངོ་བོར་གྱུར་པ་ཞིག་ཡིན་ན་ནི་ཉེས་པ་འདིར་འགྱུར་བ་ཞིག་ན།འོ་ན་གཞན་གྱི་ངོ་བོར་གྱུར་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར་ཚིག་གི་ཁྱད་པར་གཞན་གྱི་ངོ་བོར་གྱུར་པ་ནི་ ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ།གཞན་གྱི་ངོ་བོར་གྱུར་པ་ནི་གཞན་གྱི་ངོ་བོར་རེད་པ་སྟེ། གཞན་གྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །དེའི་ཁྱད་པར་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཚིག་ཁྱད་པར་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་མཇུག་སྡུད་དེ་གང་གི་ཕྱིར་ཚིག་རྣམས་ལ་ ཁྱད་པར་མེད་པ་དེའི་ཕྱིར་ཁྱད་པར་མེད་པའི་རང་བཞིན་སྐྱེས་བུས་བྱས་པ་དང་སྐྱེས་བུས་བྱས་པ་མ་ཡིན་པར་འདོད་པ་ཐམས་ཅད་སྐྱེས་བུས་བྱེད་ཅིང་སྐྱེས་བུ་དག་གིས་བྱེད་དོ།།ཡང་ན་ནི་འགའ་ཡང་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཇིག་རྟེན་པ་ཡང་སྐྱེས་བུས་མི་བྱེད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།

"于余亦"者，于人作者亦。由许未见差别为异类相违故，非唯不应许差别不可见，由现量者非现量相违故，一不应有二相违体性。
若谓差别唯现量，由有错因故，如功能唯不定解毒等者，说"由无错因故"。毒等由现似色为错因，吠陀无如是。
若问如何知？说"由无能害故错不成"。若由吠陀差别错不得，则生能害量错于得差别，尔时应定错及错因，然彼无有。是故于立吠陀与世间声无差别无能害量。
若尔于人由何害成过于一切分证功德相同？说"于人等"。由见极殊胜慧等为能害故不同。
所说"由现量声于现量者无非现量体性故"者，若差别是自体性则有此过，若谓是他体性，为此说"语差别他体性"。他体性谓得他体，即他体性义。由非彼差别故，谓非语差别故。
说"是故"等为结，由语无差别故，无差别自性许人作非人作一切是人作者。"或皆非"者，谓世间亦非人作义。

།དེ་ལྟར་ སློབ་དཔོན་པ་མ་མཐོང་བ་ཙམ་གྱིས་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལས་གཏན་ཚིགས་ལྡོག་པར་འདོད་པ་ལ་ཕན་ཚུན་འགལ་བར་བཤད་ནས།མུ་སྟེགས་ཅན་རྣམས་ལ་ཡང་བདག་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །ས་ལ་ཤེས་ཡོད་པ་ནི་ས་ལ་ཤེས་པ་ཡོད་པ་སྟེ་འདི་ནི་འཇིག་རྟེན་རྒྱང་པན་པའི་ལྟ་བ་ ཡིན་ནོ།།བདག་དང་ས་ལ་ཤེས་པ་ཡོད་པ་ཞེས་ཟླས་དབྱེ་བ་ཡིན་ནོ། །སོགས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲས་ནི་འོ་མ་ལ་སོགས་པ་ལ་ཞོ་ལ་སོགས་པ་ཡོད་པ་བསྡུའོ། །དེ་དག་མེད་པ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ལ་གཞན་གྱིས་མི་དམིགས་པ་སྨྲས་ཀྱང་། བདག་ལ་སོགས་པ་སྨྲ་བ་དག་གིས་མི་དམིགས་ པ་ཙམ་ཞིག་ནི་ཚད་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་མེད་པ་དེ་རབ་ཏུ་བསྒྲུབ་པ་མ་ཡིན་པར་འདོད་པ་གང་ཡིན་པའི་མི་དམིགས་པ་བདག་ལ་སོགས་པ་དགག་པ་ལ་ཚད་མ་ཉིད་དུ་མི་འདོད་པ་དེ་ཅི་གཏན་ཚིགས་མེད་པ་སྟེ།མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལས་ལྡོག་པ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནམ། ཇི་ལྟར་ འདི་བདག་ལ་སོགས་པ་མེད་པར་སྒྲུབ་པ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ལ་ཚད་མ་མ་ཡིན་པ་ལྟར།གཏན་ཚིགས་མེད་པ་ལ་ཡང་དེ་དང་འདྲའོ། །འོན་ཏེ་འདི་གཏན་ཚིགས་མེད་པ་ལ་ཚད་མ་ཉིད་དུ་འདོད་ན་ནི་དེ་མི་དམིགས་པ་ཚད་མར་བྱེད་པ་བྱེ་བྲག་པ་ལ་སོགས་པ་འདིའི་བདག་ཏུ་སྨྲ་ བ་ཡང་དམིགས་པ་མེད་ཅིང་རྟེན་མེད་པར་འགྱུར་ཏེ།དེ་ལ་ཡང་མེད་པ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་མི་དམིགས་པ་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ལྟར་བདག་མངོན་སུམ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་བདག་མངོན་སུམ་དུ་ནི་མི་དམིགས་སོ། །བདག་ནི་ཚུ་རོལ་མཐོང་བའི་དབང་པོའི་ཤེས་པའི་ཡུལ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ ནི་རང་བཞིན་བསྐལ་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།།དབང་པོའི་ཤེས་པའི་མཇུག་ཐོགས་སུ་འབྱུང་བ་ཡིད་ཀྱི་མངོན་སུམ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཡང་དབང་པོའི་ཤེས་པའི་ཡུལ་གྱི་དེ་མ་ཐག་པའི་ཡུལ་ལ་དམིགས་པ་ཡིན་ནོ། །རང་རིག་པའི་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། དེའི་ཡུལ་ནི་རང་གི་ངོ་བོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གང་ ཞིག་བདག་ནི་ངའོ་སྙམ་པའི་ཤེས་པའི་མངོན་སུམ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཟེར་བ་དེ་ཡང་རྣར་མི་འོང་སྟེ།ངའོ་སྙམ་པའི་ཤེས་པ་ནི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་བཅས་པ་ཉིད་ཀྱིས་མངོན་སུམ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང་། བདག་སྐེམ་མོ་སྦོམ་མོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ལུས་ཀྱི་གནས་སྐབས་ལ་ཀུན་དུ་རེག་ པའི་ཕྱིར་ཏེ།བདག་ལ་ནི་སྐེམ་པ་ལ་སོགས་པ་ཉིད་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཤེས་པ་རྣམ་པ་གཞན་དང་ལྡན་པའི་ཡུལ་གཞན་ཡིན་པ་ནི་མེད་དེ་ཧ་ཅང་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །མངོན་སུམ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱིས་བདག་ལ་རང་བཞིན་དུ་གྱུར་པའི་རྟགས་ཀྱང་མེད་དོ། །འབྲས་བུ་མ་གྲུབ་ པའི་ཕྱིར་འབྲས་བུའི་རྟགས་ཀྱང་མེད་དེ།བདག་མངོན་སུམ་མ་ཡིན་པ་ལ་མངོན་སུམ་དང་མི་དམིགས་པ་བསྒྲུབས་པ་འབྲས་བུ་དང་རྒྱུའི་དངོས་པོ་མེད་དོ།

如是已说阿阇黎仅由不见故许因从异品返，于外道亦说"我及"等。"地有知"者，谓地有知，此是顺世外道见。"我及地有知"是分别。"等"字摄乳等有酪等。
于立彼等无虽他说不得，我等论者许唯不得是量故，不成立无。所许不得非量于遮我等者，岂无因，能立从异品返耶？如此非量于立我等无，于无因亦同。
若许此于无因是量，则许不得为量毗世师等此我论者亦无所得无所依，于彼亦有能立无之不得故。如是我非现量故，不得我为现量。我非凡夫根识境，由自性远离故。
生根识后意现量亦缘根识境无间境。亦非自证，由彼境是自体故。
若谓我是我想知现量者亦不然，由我想知有分别故非现量，及由触身状况谓"我瘦我胖"等故，我无瘦等性。无余相知余境，由太过故。
由非现量故亦无我自性相。由果不成故亦无果相，我非现量故无现量不得成立果因事。

།དེ་བས་ན་རྟགས་མེད་པའི་ཕྱིར་བདག་ནི་རྗེས་སུ་དཔག་པའི་ཡུལ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་མིག་ལ་སོགས་པ་མངོན་སུམ་མ་ ཡིན་པ་རྣམས་ཇི་ལྟར་འབྲས་བུ་རྣམ་པར་ཤེས་པས་རྗེས་སུ་དཔོག་ཅེ་ན།དབང་པོ་ལ་སོགས་པ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། སོགས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲས་ནི་དྲན་པའི་ས་བོན་ལ་སོགས་པ་བསྡུའོ། །རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཉིད་འབྲས་བུ་སྟེ། དེ་རེས་འགའ་བ་ཡིན་པའི་ ཕྱིར་རོ།།འདི་ལྟར་གཟུགས་དང་སྣང་བ་དང་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་དག་ཡོད་དུ་ཟིན་ཀྱང་མིག་བཙུམས་པ་ལ་སོགས་པའི་གནས་སྐབས་ན་རྣམ་པར་ཤེས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་དང་། ཡང་མིག་ཕྱེ་བ་ལ་སོགས་པའི་གནས་སྐབས་ན་ཡོད་པའི་ཕྱིར་འབྲས་བུ་རྣམ་པར་ཤེས་པ་རྒྱུ་གཞན་ལ་ལྟོས་པ་དང་ བཅས་པ་ཉིད་དུ་འགྲུབ་བོ།།དེ་བས་ན་འདི་ལྟོས་པ་དང་བཅས་པར་གྲུབ་པས་དབང་པོ་ལ་སོགས་པ་རབ་ཏུ་འགྲུབ་པར་བརྗོད་དེ། གང་གི་ཕྱིར་རྣམ་པར་ཤེས་པ་འདི་ལྟོས་པ་དང་བཅས་ཤིང་རེས་འགའ་བར་འགྱུར་བ་དེའི་ཕྱིར་རྣམ་པར་ཤེས་པ་འདི་ལ་རྒྱུ་ཅི་ཞིག་ཡོད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་ རྣམ་པ་འདིས་དེ་ཉིད་དབང་པོ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་ཐ་སྙད་འདོགས་སོ།།འདི་ལྟ་བུར་གྱུར་པ་ཞིག་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཟུགས་ཅན་ཉིད་ལ་སོགས་པ་གཟུགས་ཀྱི་ཁྱད་པར་དུ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །འབྲས་བུ་བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་རབ་ཏུ་བསྒྲུབ་པ་ནི་ དེ་ལྟར་དོན་ཆུང་ཟད་ཀྱང་རྒྱས་པར་མི་བྱེད་དེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་དེ་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལྟར་རོ།།རྒྱུ་ཙམ་ལ་ལྟོས་པ་དང་བཅས་པ་ཉིད་ཀྱིས་འབྲས་བུ་བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་བདག་གི་ཡོན་ཏན་དུ་འདོད་པ་རབ་ཏུ་བསྒྲུབ་པ་ནི་བདག་ཏུ་སྨྲ་བའི་དོན་ཅུང་ཟད་ཀྱང་རྒྱས་པར་མི་ བྱེད་དེ་བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་རྒྱུ་གང་ཡང་རུང་བ་ཁྱད་པར་མ་བསྟན་པས་རྒྱུ་དང་ལྡན་པར་ཁས་བླངས་པའི་ཕྱིར་རོ།།བདག་ནི་དེ་ལྟ་བུར་གྱུར་པ་མ་ཡིན་ཏེ། རྟག་པ་དང་བྱེད་པ་པོ་དང་ཟ་བ་པོ་ཉིད་ལ་སོགས་པའི་མཚན་ཉིད་དུ་ཁས་བླངས་པའི་ཕྱིར་རོ།

是故由无因故，我亦非比量境。若问如何由识果比度非现量眼等？说"根等"等。"等"字摄念种子等。识即是果，由其有时有故。
如是虽有色及光作意等，由闭眼等位无识故，及开眼等位有故，成立识果待余因性。是故此成有待，说成立根等，由此识有待及有时有故，此识有何因如是相即立名为根。
"非如是性"者，谓非色性等色差别义。
"如是不广少许义成立乐等果"者，"如是"谓如识。由唯待因性不广少许义成立许为我德乐等果，由许乐等有随一因未说差别有因故。我非如是，由许为常作者受者等相故。

།གང་གི་ཕྱིར་ཇི་ལྟར་ཁས་ བླངས་པའི་བདག་ལ་འབྲས་བུའི་རྟགས་མེད་པ་དེ་ལྟ་ཡིན་དང་།བདག་མི་དམིགས་པ་ཁོ་ནར་འགྱུར་ན། སངས་རྒྱས་པ་ལ་སོགས་པས་བདག་མེད་དེ་མི་དམིགས་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་མི་དམིགས་པ་དེས་བདག་དེ་སེལ་བ་ན་ཅི་སྟེ། བདག་ཏུ་སྨྲ་བས་མི་དམིགས་པ་ཙམ་གྱིས་ བདག་མེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསལ་ཞིང་སྤངས།མི་དམིགས་པ་འདི་བསྒྲུབ་པ་མ་ཡིན་ན་ནི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལས་གཏན་ཚིགས་སྲོག་ལ་སོགས་པ་དང་ལྡན་པ་ལ་སོགས་པ་ལྡོག་པ་ཇི་ལྟར་སྒྲུབ་པར་བྱེད། རྒྱང་པན་པ་རྣམས་ནི་ཤེས་པ་ཡོད་པ་ན་འབྱུང་བ་རྣམས་ཁོ་ནའི་མཐུ་ ཡིན་ལ།ས་ཡང་འབྱུང་བའི་རང་བཞིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་འདོད་དེ་དེ་ལྟར་འཇིག་རྟེན་རྒྱང་པན་པ་ས་ལ་ཤེས་པ་ཡོད་པར་མི་དམིགས་པར་འདོད་བཞིན་དུ་ཡང་མ་མཐོང་བ། ཚད་མ་མ་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་ཀྱིས་ཚིག་ལ་སོགས་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་མ་ཡིན་པ་ལ་སོགས་ པར་བསྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་རྟགས་ཉིད་དུ་ཉེ་བར་བཀོད་པ་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལས་ལྡོག་པར་སྨྲའོ།།གཞན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གྲངས་ཅན་ཏེ་ཡང་དེ་ཉིད་འོ་མ་ལ་སོགས་པ་ཞོ་ལ་སོགས་པ་མི་དམིགས་པར་འདོད་བཞིན་དུ་ཡང་མིག་ལ་སོགས་པ་ནི་གཞན་གྱི་དོན་ཡིན་ཏེ། འདུས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ ཞེས་སྨྲས་ནས།གཞན་གྱི་དོན་མ་ཡིན་པ་རི་བོང་གི་རྭ་ལ་སོགས་པ་ལ་འདུས་པ་ཉིད་མ་མཐོང་བས་ལྡོག་པ་སྨྲའོ། །དེ་ལྟར་རེ་ཞིག་འདིའི་ཕན་ཚུན་འགལ་བ་ཡིན་ཏེ། མ་མཐོང་བ་ཙམ་གྱིས་ཀྱང་གཏན་ཚིགས་འདིའི་ཁྱབ་པ་མི་འགྲུབ་བོ། །འདི་ལ་གང་གིས་ན་མིག་ལ་སོགས་པ་ འདུས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར།གཞན་གྱི་དོན་དུ་འགྲུབ་པས་གྲངས་ཅན་གྱི་བདག་གི་དོན་ཉིད་དུ་འགྲུབ་པར་འགྱུར་བ་འདུས་པ་དག་ནི་གདོན་མི་ཟ་བར་གཞན་གྱི་དོན་ཡིན་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་ངེས་པ་ཅི་ཞིག་ཡོད། འོ་མ་ལ་སོགས་པ་ལ་ཞོ་ལ་སོགས་པ་མི་དམིགས་པ་འདོད་པ་བཞིན་དུ་ ཡང་ཞེས་བཤད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་མི་རུང་སྟེ།འདི་ལྟར་འོ་མ་ལ་སོགས་པ་ལ་ཞོ་ལ་སོགས་པ་དམིགས་པ་ཡོད་པ་ཁོ་ནའོ། །དེ་གང་ཡིན་ཞེ་ན། རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྨྲས་སོ། །རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཡང་མི་ནུས་པ་ལས་མི་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བར་བསྟན་ཏེ། གལ་ཏེ་འོ་མ་ལ་ སོགས་པ་ལ་ཞོ་ལ་སོགས་པའི་ནུས་པ་མེད་ན།འོ་མ་ལ་སོགས་པ་ནུས་པ་མེད་པ་དེ་ལས་ཞོ་ལ་སོགས་པ་འབྱུང་བར་མི་འགྱུར་རོ། །སྦྱོར་བ་ནི་གང་གིས་གང་ཞིག་བསྐྱེད་པར་མི་ནུས་པ་དེ་ནི་དེ་ལས་མི་འབྱུང་བ་སྟེ། དཔེར་ན། སཱ་ལུའི་ས་བོན་ལས་ནས་ཀྱི་མྱུ་གུ་ལྟ་བུའོ། །འོ་མ་ལ་ སོགས་པ་ལས་ནི་ཞོ་ལ་སོགས་པ་འབྱུང་སྟེ།དེ་ལྟ་བས་ན་འོ་མ་ལ་སོགས་པ་ལ་ཞོ་ལ་སོགས་པའི་ནུས་པ་ཡོད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། འབྲས་བུའི་གཏན་ཚིགས་དང་འདྲ་བ་ཆོས་མི་མཐུན་པའི་སྦྱོར་བ་ཡིན་ནོ།

由如是所许我无果相故，唯不得我时，佛等说"无我由不得故"，以此不得遮彼我时，何故我论者遮遣"唯由不得故是无我"？若此不得非能立，如何能立因命等相从异品返？
顺世外道许有知时唯是大种力，地亦是大种自性。如是顺世外道虽许地有知不可得，然以彼非量不见，立为因说从异品返，用以成立语等非一切智等。
"他"者谓数论，彼亦虽许乳等不得酪等，然说"眼等是他义，由和合故"，由不见非他义兔角等有和合性说返。如是暂时此相违，由唯不见亦不成此因遍。
于此由何定知眼等由和合故成他义即成数论我义，谓和合者必为他义？
所说"如许乳等不得酪等"者不应理，由乳等中定有得酪等故。何者？说"比量"。说"由比量亦从有能生故"，若乳等无酪等功能，则从无功能乳等不生酪等。
合云：若彼于此无生能，则彼不从此生，如稻种于麦芽。从乳等生酪等，是故乳等有酪等功能，此是似果因相违法合。

།ནུས་པ་ཉིད་ཞོ་ལ་སོགས་པ་ཡིན་ཏེ། རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་དག་ཐ་མི་དད་པའི་ཕྱིར་རོ་ སྙམ་དུ་བསམ་པ་ཡིན་ནོ།།གྲུབ་པའི་མཐའ་སྨྲ་བས་ཡང་ནུས་པ་འདི་ཅི་ཞིག་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། ཅི་ཞིག་ལ་སོགས་པའི་དངོས་པོ་ཕྱིས་དམིགས་པ་ཡོད་པ་དེ་ཉིད་ནུས་པ་ཡིན་ནམ། འོན་ཏེ་ཞོ་ལ་སོགས་པ་ལས་དོན་ཐ་དད་པ་གཞན་ཉིད་ཅུང་ཟད་ཅིག་ཡིན། དེ་ཁོ་ན་བཞིན་དུ་ ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཞོ་ལ་སོགས་པ་གྲུབ་པ་བཞིན་དུ་འོ་མ་ལ་སོགས་པའི་གནས་སྐབས་ན་དམིགས་པར་འགྱུར་ཏེ་ཁྱད་པར་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།།ཇི་སྟེ་གཞན་ཞིག་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གལ་ཏེ་ནུས་པ་ཞོ་ལ་སོགས་པ་ལས་དོན་ཐ་དད་པ་ཞིག་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན་དེའི་ཚེ། ཇི་ལྟར་གཞན་ཡོད་ན་སྟེ་གཞན་ ནུས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཡོད་ན།ཞོ་ལ་སོགས་པ་དེ་ཡོད་དེ་མེད་པ་ཁོ་ནའོ་སྙམ་དུ་བསམ་པ་ཡིན་ནོ། །ཞོ་ལ་སོགས་པ་བསྐྱེད་པའི་མཐུ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། འོ་མ་ལ་སོགས་པ་ལ་ཞོ་ལ་སོགས་པ་ལས་ཉེ་བར་གདགས་པ་ཙམ་དུ་ནི་འགྱུར་རོ། །མི་དམིགས་པ་ཚད་མར་མ་བྱས་ལ། ཡང་དེ་ཉིད་ཚད་མར་བྱེད་ པ་འདི་ནི་ཕན་ཚུན་འགལ་བ་ཡིན་ནོ།།འདི་དག་གི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བདག་ཏུ་སྨྲ་བ་རྣམས་ཀྱིས་ཏེ་མཇུག་སྡུད་པ་ཡིན་ནོ། །གང་གི་ཕྱིར་མ་མཐོང་བ་ཙམ་གྱིས་ལྡོག་པ་མེད་པ་དེའི་ཕྱིར་དེ་ཙམ་དང་འབྲེལ་པ་སྟེ། གཏན་ཚིགས་ཙམ་དང་འབྲེལ་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཉིད་དུ་འདོད་པ་བདག་ ཉིད་ལྡོག་པ་ན་ངོ་བོ་ཉིད་རང་གི་ངོ་བོར་གྱུར་པ་ཉིད་གཏན་ཚིགས་ཉིད་དུ་ཉེ་བར་བཀོད་པ་ཟློག་པར་འགྱུར་བའམ་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲས་ནི་འཆད་པར་འགྱུར་བའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ལ་ལྟོས་པ་ཡིན་ནོ།།དཔེར་ན་ཤིང་ལྡོག་པ་ན་ཤིང་ཤ་པ་ལྡོག་པ་ལྟ་བུའོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཡལ་ག་ལ་སོགས་པ་དང་ ལྡན་པའི་ཁྱད་པར་འགའ་ཁོ་ན་ཞིག་ལ་དེ་སྐད་དུ་ཤིང་ཤ་པ་ཞེས་གྲགས་པའི་ཕྱིར་ཤིང་དེ་ནི་ཤིང་ཤ་པ་ཞེས་བྱ་བ་དེའི་རང་གི་ངོ་བོ་ཡིན་ནོ།།རང་གི་ངོ་བོ་ཤིང་ཡོངས་སུ་བོར་ནས་ཀྱང་ཇི་ལྟར་ཤིང་ཤ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཡོད་པར་འགྱུར། ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། རང་གི་ངོ་བོ་ཁོ་ན་ཤིང་གི་རང་གི་བདག་ཉིད་ཁོ་ ན་ངོ་བོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ།ཤིང་ཤ་པའི་ངོ་བོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཏན་ཚིགས་དེའི་ཕྱིར་སྒྲུབ་པ་ཤིང་ཤ་པ་ལ་སོགས་པ་བདག་ཉིད་དུ་གྱུར་པ་དེ་ནི་རང་བཞིན་འབྲེལ་པ་ཁོ་ནའི་ཕྱིར་ཏེ། རང་བཞིན་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བར་འདོད་པ་ཤིང་ལ་སོགས་པ་དང་ཇི་སྐད་བཤད་པའི་རྣམ་པས་འབྲེལ་པ་ ཁོ་ནས་འཁྲུལ་པ་མེད་དོ།།རྒྱུ་ཡིས་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལྡོག་པ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ཁོང་ནས་དབྱུང་ངོ་། །འབྲས་བུ་ཟློག་པར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་སྐབས་དང་སྦྱར་རོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། འཁྲུལ་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། འབྲས་བུ་ནི་རྒྱུ་ལ་འཁྲུལ་པ་མེད་དོ་ཞེས་བྱེ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །རྒྱུ་ཞེས་བྱ་ བ་ལ་སོགས་པས་ནི་འཆད་དོ།

功能即是酪等，由因果无别故。论师说"此功能是何"等，是否即是后得所见事物？抑或是异于酪等之他物？
"如是"者，谓如酪等成就时，于乳等位应可得，由无差别故。若谓是他者，谓若功能是异于酪等之他，尔时，若有他，即有他功能时，酪等全无，如是思惟。
由有生酪等力故，乳等中唯有酪等假立。不以不得为量，复以彼为量，此是相违。
"此等"者，谓我论者，为结语。由唯不见无返故，唯与彼相属，谓许唯与因相属性为所立性，自性返时，自性成自体性立为因返，或由声待后说分别。如树返时树奢婆返。
何故？由唯于有枝等差别说名树奢婆故，彼树是树奢婆自体。舍自体树，如何有树奢婆？何故？由自体即树自性是体故，由是树奢婆体故。
是故能立树奢婆等成自性者，唯由自性相属故，由与如说相树等所欲立自性相属故无错乱。
"由因"者，补"返时"。配"果当返"。何故？由无错乱故，谓果于因无错乱义。"因"等为解释。

།གཞན་དུ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གལ་ཏེ་རྒྱུ་ལོག་པ་ན་འབྲས་བུ་མི་ལྡོག་ན་དེའི་ཚེ་འབྲས་བུར་འདོད་པ་དེ་ནི་རྒྱུ་དེའི་འབྲས་བུ་ཉིད་མ་ཡིན་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་དངོས་པོ་གྲུབ་པ་ཡིན་ན་རྒྱུ་ལྡོག་པ་ནི་འབྲས་བུ་གདོན་མི་ཟ་བར་ཟློག་པར་བྱེད་དོ། ། དེ་ཉིད་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་ངོ་བོ་གྲུབ་པ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟོན་ཏེ། རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་དངོས་པོ་གྲུབ་པ་ནི་རྒྱུ་ལ་འབྲས་བུའི་ངོ་བོ་ཉིད་ངེས་པར་བྱེད་དེ། དེར་འཁྲུལ་པ་མེད་པར་བྱེད་དོ། །དེ་བས་ན་བཤད་མ་ཐག་པའི་ཚུལ་གྱིས་གཉི་གར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེའི་བདག་ཉིད་དང་། དེ་ལས་བྱུང་བའི མཚན་ཉིད་ཀྱིས་རང་བཞིན་འབྲེལ་པ་ཁོ་ནས་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ལོག་པས་གཏན་ཚིགས་ལྡོག་གོ།།དེ་ལྟ་མིན་ན་གཅིག་ལོག་པས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་མ་འབྲེལ་པ་ལོག་པས། ཇི་ལྟར་གཞན་མི་ལྡོག་པར་འགྱུར་སྒྲུབ་པའི་ཆོས་མ་འབྲེལ་པ་ལྡོག་པར་འགྱུར་མི་འགྱུར་པ་ཁོ་ན་སྟེ་ འདི་ལྟར་མི་ལ་མི་དག་ལ་རྟ་མི་བདོག་ཅེས་ཏེ།རྟ་མེད་ཅེས་ཏེ་ཕྱུགས་ཀྱང་བདོག་པ་མིན་ནམ་ཅི། དེ་བཞིན་གཅིག་ཅིག་ཉེ་བའི་ཕྱིར། །ཞེས་བྱ་བ་ནི། བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་དང་མ་འབྲེལ་པའི་གཏན་ཚིགས་ཉེ་བའི་ཕྱིར། ཇི་ལྟར་གཞན་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཆོས་ཉེ་བར་འགྱུར་ཉེ་བར་མི་འདོད་ པ་ཉིད་དེ།འདི་ལྟར་མི་ལ་ཕྱུགས་ནི་བདོག་།ཅེས་ཏེ། དེ་བཞིན་རྟ་ཡང་བདོག་གམ་ཅི་གང་གི་ཕྱིར་དེ་ལྟ་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར་རང་བཞིན་འབྲེལ་བ་ཁོ་ནས་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བར་འདོད་པའི་དངོས་པོ་དང་འབྲེལ་པ་ཁོ་ནས་གཏན་ཚིགས་ཀྱིས་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་གོ་བར་བྱེད་དོ། །དེ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ རང་བཞིན་འབྲེལ་པའོ།།དེའི་ངོ་བོའི་མཚན་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་རང་བཞིན་གྱི་ངོ་བོའི་མཚན་ཉིད་དམ། དེ་ལས་བྱུང་བའི་མཚན་ཉིད་ཡིན་ནོ། །རང་བཞིན་འབྲེལ་པ་མེད་ན་མི་འབྱུང་བ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ཉིད་ཆོས་མཐུན་པ་དང་ཆོས་མི་མཐུན་པའི་དཔེ་དག་ གིས་རབ་ཏུ་སྟོན་ཏོ།།དེ་བས་ན་ཆོས་མི་མཐུན་པའི་དཔེའི་འབྲས་བུ་ནི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་མེད་པའི་རྒྱུ་མཚན་གྱིས་གཏན་ཚིགས་མེད་པར་སྟོན་ཏོ། །དེ་ལྟར་ན་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་དང་སྒྲུབ་པ་དག་མེད་ན་མི་འབྱུང་བར་བསྙད་པ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་ཆོས་མི་མཐུན་པའི་དཔེ་ལ། ངེས་པར་འདི་ལ་གཞི་ ཆོས་ཅན་དངོས་པོར་གྱུར་པ་མི་འདོད་དོ།།འདི་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རང་བཞིན་དང་འབྲས་བུའི་གཏན་ཚིགས་ལའོ། །རང་བཞིན་མི་དམིགས་པ་ལ་ནི་འདོད་པ་ཁོ་ན་སྟེ། དེ་ལ་ནི་བཟློག་སྟེ་དམིགས་པ་བསྟན་པར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ།

"若不尔"者，若因返时果不返，则彼所许果非彼因之果。是故若因果事成就，因返必定能返果。
即说"彼因果体成就"等，因果事成就者，决定因中果体，令无错乱。是故如前说方式，"二俱"者，谓由彼体性及从彼生相，唯由自性相属故，所立返故因返。
"若不尔一返"者，谓由无关所立返，如何他不返？能立法无关返不返，如于人说"人无马"，谓无马，岂非亦有牲畜耶？
如是"由一近故"者，谓由无关所立因近故，如何他所立法近？非所欲近，如于人有牲畜，如是亦有马耶？由是如是故，唯由自性相属与所欲立事相属故，因令了知所立。
"彼亦"者，谓自性相属。"彼体相"等者，谓所立自性体相或从彼生相。无自性相属则不生，即以同法异法喻显示。
是故异法喻果由无所立因故显示无因。如是说所立能立无则不生。是故于异法喻，定不许此中有实有所依。"此中"者，谓于自性果因。于自性不得则许，由彼应显示返得故。

།ཅིའི་ཕྱིར་གཞི་མི་འདོད་ཅེ་ན་དེ་དག་མེད་ནའང་ཞེས་བྱ་ བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ།དེ་དག་མེད་ན་ཞེས་བྱ་བ་རང་བཞིན་དང་རྒྱུ་དག་མེད་ན། རང་བཞིན་དང་འབྲས་བུ་ཞེས་བྱ་བའི་རྟགས་དེ་མེད་ཅེས་བྱ་བ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ལྟར་ཆོས་མི་མཐུན་པ་བརྗོད་པ་ལས་ཀྱང་དེ་རྟོགས་ཕྱིར། ལྡོག་པ་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཉིད་བསྒྲུབ་ པའི་ཕྱིར་འདི་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ།རང་བཞིན་གྱི་གཏན་ཚིགས་ལ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་དེའི་ངོ་བོ་སྒྲུབ་པའི་རང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་དང་། འབྲས་བུའི་གཏན་ཚིགས་ལ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་རྒྱུའི་དངོས་པོ་རྒྱུ་ཉིད་དུ་སྟོན་ཏོ། །དེ་དག་མི་ཤེས་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེའི་ངོ་བོ་དང་རྒྱུའི་དངོས་པོ་མི་ ཤེས་པའི་མི་ལའོ།།དེ་ནི་དཔེ་ལ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་སྟོན་ཏེ། བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཆོས་ནི་དེའི་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་སྟོན་ཏོ། །རྣམ་པ་གང་གིས་སྟོན་ཅེ་ན། དེ་ཙམ་དང་འབྲེལ་པ་སྟེ། བྱས་པ་ཙམ་དང་འབྲེལ་པས་བྱས་པ་གྲུབ་པ་ཉིད་ན་གྲུབ་པའི་མི་རྟག་པ་ཉིད་ཀྱིས་དེའི་རང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་ སྒྲུབ་པའི་རང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་གང་ཡིན་པ་དེ་ལྟ་བུ་དེས་དེའི་ངོ་བོར་སྟོན་གྱི།ཇི་ལྟར་ཁ་ཅིག་ལོག་པར་རྟོག་པ་ལྟ་བུ་ཕྱིས་རྒྱུ་མཚན་གྱིས་འབྱུང་བའི་མི་རྟག་པ་ཉིད་ཀྱིས་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཉིད་བསྟན་པའི་ཕྱིར། བྱས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། བྱས་པའི་ངོ་བོ་ ཉིད་སྐྱེད་པར་བྱེད་པའི་རྒྱུ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་མི་རྟག་པའི་ངོ་བོ་གཉིད་ཡིན་ན་སྐྱེད་པར་བྱེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མི་རྟག་པའི་ངོ་བོ་ཁོ་ན་སྐྱེད་པར་བྱེད་དེ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།།ཚད་མ་དེ་ལྟ་བུ་དེ་ཡང་དཔེས་སྟོན་གྱི་མ་མཐོང་བ་ཙམ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །སྦྱོར་བ་ནི་འོག་ནས་བཤད་པར་བྱའོ། །དེ་ལྟ་ མ་ཡིན་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གལ་ཏེ་དེ་ལྟར་ཚད་མ་མི་སྟོན་ན་དེའི་ཚེ།ཆོས་གཅིག་ཡོད་པའི་ཕྱིར་སྒྲུབ་པའི་ཆོས་ཡོད་པའི་ཕྱིར། དེ་ལས་གཞན་པ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཆོས་ཀྱང་ཡོད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བར་ངེས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྒྲུབ་པ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ལ་ འཁྲུལ་པར་དོགས་པར་འགྱུར་རོ།།དེ་ལྟ་བས་ན་དཔེས་ཚད་མ་ཉེ་བར་བསྟན་པར་བྱའོ། །ཚད་མ་དེས་ཀྱང་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཆོས་ཀྱི་དེ་ཙམ་དང་འབྲེལ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསྒྲུབ་པའི་ཆོས་ཙམ་དང་འབྲེལ་པའོ། །ཇི་ལྟར་སྟོན་ཅེ་ན། རང་གི་རྒྱུ་ཁོ་ན་ལས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། བྱས་ པའི་རྒྱུ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཁོ་ན་ལས་བྱས་པ་འཇིག་པའི་ངང་ཅན་དང་སྐད་ཅིག་མར་གནས་པའི་ཆོས་གང་ཡིན་པ་དེ་ལྟ་བུ་སྐྱེས་ཏེ།སྐད་ཅིག་མ་ཉིད་ཀྱིས་འཇིག་པའི་ངང་ཅན་ཡིན་གྱི། དུས་གཞན་དུ་གནས་པ་ཉིད་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།

若问何故不许所依，说"彼等无亦"等。"彼等无"者，谓无自性及因时，无自性及果之因，谓非有，如是由说异品亦了知彼故，由了知返故。
为成立彼故说"如是"等，于自性因显示所立彼体能立自体性，于果因显示所立因事为因性。"于彼等不知"者，谓于不知彼体及因事之人。
由"彼于喻"等显示，所立法显示为彼体性。以何相显示？由与彼量相属，谓由与所作量相属，所作成就时，由成就无常性显示彼自体性能立自体性，非如有些人错解后由因缘所生无常性。
为显示彼故说"所作体性"等，所作体性生因即是无常体性时生，谓唯生无常体性义。如是量亦由喻显示，非唯不见。当下说合。
"若不尔"者，若不如是显示量时，由有一法故，由有能立法故，"他亦"者，所立法亦应有，由无决定故。能立于所立可疑错乱。是故应由喻显示量。
由彼量亦"与所立法彼量相属"者，谓与能立法量相属。云何显示？说"唯从自因"等，谓从所作因唯生如是所作坏灭性及刹那住法，由刹那性是坏灭性，非住余时义。

།ཡང་ཇི་ལྟར་རང་གི་རྒྱུ་ཁོ་ན་ལས་ སྐྱེས་ཤེ་ན།གཞན་ལས་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། རང་གི་རྒྱུ་ལས་གཞན་པ་འཇིག་པའི་རྒྱུ་ལས་བྱས་པ་དེའི་ཡོད་པ་བཀག་པའི་ཕྱིར་རོ། །མི་རྟག་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་བཀག་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་ཡང་འོག་ནས་སྟོན་པར་འགྱུར་རོ། །ཡང་ན་སྒྲུབ་པ་ལ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཆོས་རྒྱུའི་དངོས་པོར་ཏེ། ཡང་ན་དཔེ་ལ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་དེ་ཡོད་པ་ཉིད་ཡིན་ན་སྒྲུབ་པ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་རྣམ་པ་འདིས་རྒྱུ་ཉིད་དུ་རབ་ཏུ་སྟོན་ཏོ། །ཡང་ན་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲ་ནི་རང་བཞིན་གྱི་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་ངོ་བོ་སྟོན་པ་ལ་ལྟོས་ནས་སོ། །ཡང་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་གང་ཞིག་རྒྱུའི་དངོས་པོར་རབ་ཏུ་སྟོན་ཅེ་ན། དོན གཞན་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ།སྒྲུབ་པ་ལས་དོན་གཞན་དུ་གྱུར་པ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་སྟེ། འབྲས་བུའི་གཏན་ཚིགས་ལ་རྣམ་པ་འདི་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །དེ་ལྟར་དཔེ་ཉེ་བར་བསྟན་པའི་ཚད་མས་དེའི་ངོ་བོ་དང་རྒྱུའི་དངོས་པོ་རབ་ཏུ་བསྒྲུབ་ན་སྟེ། བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་རང་བཞིན་དེའི་ངོ་བོ་སྒྲུབ་ པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དང་།རྒྱུའི་དངོས་པོར་རབ་ཏུ་གྲུབ་པ་ཡིན་ནའོ། །མེ་མེད་ན་ཡང་དུ་བ་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་སྐབས་དང་སྦྱར་རོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། འདི་ལྟར་མི་རྟག་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དང་མེ་དེའི་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་བྱས་པ་ཉིད་དང་། དུ་བ་དེའི་རང་གི་ངོ་བོ་དང་རྒྱུ་ཡིན་ཏེ། དང་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲ་ནི་བསྡུ་ བའི་དོན་ཏོ།།གང་གི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་ཡིན་ན་ཇི་ལྟར་བྱས་པ་དང་། དུ་བ་འདིའི་རང་གི་ངོ་བོ་མི་རྟག་པ་དང་རྒྱུ་མེ་མེད་པར་ཡོད་པར་འགྱུར་ཏེ་མི་འགྱུར་བ་ཁོ་ནའོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་དེ་ལྟར་ལྡོག་པ་ཡུལ་མ་བསྟན་པའི་ངོ་བོ་བརྗོད་པ་ལ་གཞི་མེད་པར་ཡང་ཆོས་མི་མཐུན་པའི་དཔེ་ལ་ལྡོག་པར་རབ་ཏུ་འགྲུབ་པོ། །དེ་ ལྟར་ན་རེ་ཞིག་དེའི་ངོ་བོ་དང་རྒྱུའི་དངོས་པོ་བསྟན་པའི་ཕྱིར།དེ་དག་མི་ཤེས་པ་ལ་དཔེ་བརྗོད་པར་བྱའོ། །གང་དག་ལ་དེའི་ངོ་བོ་དང་རྒྱུའི་དངོས་པོ་དག་རང་གི་ཚད་མ་ཇི་ལྟ་བས་རབ་ཏུ་གྲུབ་ལ། ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་ཙམ་མ་ངེས་པའི་མཁས་པ་དེ་རྣམས་ལ་ནི། དེའི་ངོ་བོ་དང་རྒྱུའི་དངོས་པོའི་ཕྱིར་ གཏན་ཚིགས་འབའ་ཞིག་ཅེས་བྱ་བ་སྟེ།ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་ཁོ་ནའོ། །གང་གི་དོན་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དང་ལྡོག་པ་ངེས་པར་བྱ་བའི་དོན་དུའོ།

又云何唯从自因生？说"从他"者，谓遮遣从自因异坏灭因所作彼有故，由遮遮无常体性故，此亦当下显示。
或于能立中所立法为因事，或于喻中由有所立彼故有能立故，以此相显示为因性。"或"声待说自性因体性。
又问何所立显示为因事？说"异义"者，谓异于能立之所立，于果因是此相义。
如是由显示喻之量成立彼体及因事时，谓由所立自性彼体能立体性及因事极成时。配"无火亦无烟"。
何故？如是无常体性及火，如其次第是所作性及烟之自体及因，"及"声为摄义。由如是故，如何所作及烟此之自体无常及因火而有？定无。
是故如是于说未显境返体时，虽无所依，于异法喻亦极成返。如是，首先为显示彼体及因事故，于不知彼等者当说喻。
于彼等由如自量极成彼体及因事，唯未定支分法之智者，由彼体及因事故唯因者，谓唯支分法。"为何义"者，谓为决定随行及返故。

།བསྟན་པར་བྱ་བའི་དོན་དེ་རང་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པ་ཁོ་ན་ཡིན་པས་དེའི་ཚེ་ཞེས་བྱ་བ་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དང་ལྡོག་པ་ངེས་པའི་ཚེ། དེ་བརྗོད་པས་ དཔེ་བརྗོད་པས་ཅི་ཞིག་བྱ།ཡང་གང་གི་ཚེ་བླུན་པོ་ལ་དཔེ་རབ་ཏུ་བསྟན་པར་བྱ་བ་དེའི་ཚེ། དེ་རབ་ཏུ་བསྟན་ན་ཡང་ཆོས་མི་མཐུན་པའི་དཔེ་ལ་གཞི་མེད་པར་ཡང་ཇི་སྐད་བཤད་པའི་ཚུལ་གྱིས་ལྡོག་པ་འགྲུབ་པ་ཁོ་ན་སྟེ། དེའི་ཕྱིར་སློབ་དཔོན་ཆོས་མི་མཐུན་པའི་དཔེའི་གཞིས་ཅི་ཞིག་བྱ་སྙམ་དུ་ དགོངས་ཤིང་རིགས་པའི་སྒོ་ལ་སོགས་པ་ལས་གཞི་སྤོང་བར་མཛད་དོ།།འདི་ལྟར་དེར་འདི་སྐད་དུ་འོ་ན་གང་གི་ཚེ་ཕྱིར་རྒོལ་བ་ནམ་མཁའ་ལ་སོགས་པ་རྟག་པ་ཁས་མི་ལེན་པ་དེའི་ཚེ། ཇི་ལྟར་རྟག་པ་ལས་བྱས་པ་ཉིད་ལྡོག་ཅེས་བརྒལ་བ་དང་། དེ་ལ་སློབ་དཔོན་གྱིས་གཞི་སྤངས་པའི་ ཕྱིར།དེའི་ཐེ་ཚོམ་ཉིད་ཀྱང་མེད་དེ། དེ་མེད་པས་དེ་ལ་མི་འཇུག་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བཤད་དོ། །གང་གི་ཕྱིར་དཔེ་དག་གིས་འབྲེལ་བ་བརྗོད་པའི་རྒྱུ་དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར། གཏན་ཚིགས་འབྲེལ་བར་ཤེས་ན་ཆོས་མཐུན་པ་དང་ཆོས་མི་མཐུན་པ་གཉིས་ལས་གང་ཡང་རུང་བ་སྨྲས་པས། དོན་གྱིས་གོ་བས་ ཅིག་ཤོས་ལའང་དེ་གཉིས་ཁོ་ན་ལས་གང་ཡང་རུང་བ་མ་སྨྲས་པ་ལ་ཡང་དྲན་པ་ཡང་དག་སྐྱེ་བར་འགྱུར།དེ་ཡང་སློབ་དཔོན་གྱིས་ཚིག་དང་སྦྱར་བའི་ཕྱིར། ཡང་ན་དོན་གྱིས་གོ་བས་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། གཞུང་འདི་ནི་རིགས་པའི་སྒོ་ལས་འབྱུང་བ་ཡིན་ནོ། །ཡང་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲ་ནི་ འདི་ཉིད་ལས་རྣམ་པར་རྟག་པ་སྔ་མ་འབྱུང་བ་ལ་ལྟོས་པ་ཡིན་ཏེ།འགའ་ཞིག་རབ་ཏུ་གྲགས་པར་འགྱུར་བས་གང་ཡང་རུང་བ་སྨྲས་པ་ཡང་སྒྲུབ་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བཤད་ནས། ཡང་དོན་གྱིས་གོ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །གང་ཡང་རུང་བས་ཞེས་བྱ་བ་ ནི་ཆོས་མཐུན་པའམ།ཆོས་མི་མཐུན་པས་སོ། །གཉི་ག་རབ་ཏུ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་ཡང་རུང་བ་སྨྲས་པ་ཡང་སྒྲུབ་པ་ཡིན་པས་སོ། །གཞུང་དེར་ཡང་སློབ་དཔོན་དཔེས་རང་བཞིན་གྱི་གཏན་ཚིགས་དང་འབྲས་བུའི་གཏན་ཚིགས་ལ་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་དེའི་ངོ་བོ་དང་རྒྱུའི་དངོས་པོ་རབ་ ཏུ་སྟོན་པར་བྱེད་ཀྱི།མཐོང་བ་དང་མ་མཐོང་བ་ཙམ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་སྙམ་དུ་དགོངས་ཏེ། དོན་གྱིས་གོ་བས་དཔེ་གཅིག་བརྗོད་པས་དཔེ་ཅིག་ཤོས་འགྲུབ་པར་བཤད་དོ།། །།བམ་པོ་ལྔ་པ། ཡང་གལ་ཏེ་ཇི་ལྟར་ན་དོན་གྱིས་གོ་བས་ཅིག་ཤོས་འགྲུབ་པར་འགྱུར་ཞེ་ན། འདི་ལྟར་ཞེས་ བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ།གང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རིལ་སྨོས་པས་བྱས་པ་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་བསྡུས་པ་ཡིན་ནོ།

所说义由自身成就故，"尔时"者，谓决定随行及返时，由说彼说喻何为？又于愚者当显示喻时，虽显示彼，于异法喻无所依亦如所说理成就返故。是故阿阇黎思惟异法喻所依何用，于理门等舍所依。
如是于彼说："若尔何时敌论者不许虚空等常时，云何从常返所作性"难问，于彼阿阇黎由舍所依故，彼疑亦无，由彼无故于彼不转"。
由喻说相属因故，若知因相属，说同法异法随一，由义了知，于余亦唯由彼二随一虽不说亦生正念。
彼亦阿阇黎配文故说"或由义了知"，此文出理门。"又"声待此中前分别生，说"由极成故说随一亦是能立"已，复出"由义了知"等故。
"由随一"者，谓由同法或异法。"为显二俱"者，谓由说随一亦是能立故。于彼文中阿阇黎思惟由喻于自性因及果因如次显示彼体及因事，非唯见不见，说由义了知说一喻成余喻。
卷第五
又若云何由义了知成余？说"如是"等。"凡"者，谓总说摄一切所作。

།བྱས་པ་གང་ཅི་ཡང་རུང་སྟེ་དེ་ནི་མི་རྟག་པ་ཁོ་ནའོ་ཞེས་སྨྲས་ན། གསལ་བར་གདོན་མི་ཟ་བར་མི་རྟག་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཆོས་འདི་ནི་བྱས་པ་ཉིད་འདིའི་ངོ་བོ་ཉིད་དེ་ཙམ་དང་འབྲེལ་པར་ བྱས་པ་ཉིད་ཙམ་དང་འབྲེལ་པ་ཚད་མས་མཐོང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ཚད་མས་ངེས་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་ངེས་པར་འགྱུར་རོ།།འབྲས་བུ་ལ་ཡང་རྒྱུ་གདོན་མི་ཟ་བར་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནམ། དེ་ནི་དེའི་རང་བཞིན་ཡང་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར་དོན་ཐ་དད་པ་མེད་ན་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་སོ། །ཚད་མ་ གང་གིས་མཐོང་བ་དེ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་དེ་ཡོད་པར་ངེས་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ།བྱས་པ་ཡོད་ན་གདོན་མི་ཟ་པར་མི་རྟག་པ་ཉིད་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །སྦྱོར་བ་ནི་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་དངོས་པོ་མ་ཡིན་ལ། གང་ཞིག་ཡོད་ན་གང་ཞིག་གདོན་མི་ཟ་བར་ཡོད་ པ་དེ་ནི་དེའི་རང་བཞིན་ཡིན་ཏེ།དཔེར་ན་དེ་ཉིད་ཀྱི་ངོ་བོ་ལྟ་བུའོ། །བྱས་པ་ཡོད་ན་ཡང་གདོན་མི་ཟ་བར་མི་རྟག་པ་ཉིད་ཡོད་པས་རང་བཞིན་གྱི་གཏན་ཚིགས་སོ། །དེ་ལྟར་ན་དེའི་ངོ་བོར་ཤེས་པས་ནི་བྱས་པ་ཉིད་མི་རྟག་པ་ཉིད་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་པར་ཤེས་པའི་མིས་ནི་དོན་གྱིས་གོ་བས་ བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་མི་རྟག་པ་ཉིད་མེད་ན་བྱས་པ་ཉིད་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ལྟར་ངེས་པར་འགྱུར་རོ།།འདི་ལྟར་བདག་ཉིད་དུ་གྱུར་པའི་རང་གི་ངོ་བོ་མི་རྟག་པ་ཉིད་མེད་པར་དེའི་བདག་ཉིད་དུ་གྱུར་པ་བྱས་པ་ཉིད་ཡོད་པར་ནི་མི་འགྱུར་རོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་དང་སྒྲུབ་པ་ཐ་དད་པ་ མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།།དེ་ལྟར་ན་རེ་ཞིག་ཆོས་མཐུན་པས་སྦྱོར་བ་ལ་ཤུགས་ཀྱིས་ཆོས་མི་མཐུན་པ་རྟོགས་པར་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། །ཆོས་མི་མཐུན་པའི་སྦྱོར་བ་ལ་ཡང་ཆོས་མཐུན་པར་རྟོགས་པར་འགྱུར་བས་དེ་བཞིན་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། དེ་མེད་ན་ཞེས་བྱ་བ་མི་རྟག་པ་ཉིད་ མེད་ན་བྱས་པ་ཉིད་གདོན་མི་ཟ་བར་མེད་དོ་ཞེས་སྨྲས་ན་ཆོས་མི་མཐུན་པ་བརྗོད་པ་དེ་ཁོ་ནས་དེའི་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་རིག་པ་ལ།སྒྲུབ་པ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་པར་རིག་པའི་མི་ལ་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དྲན་པ་འབྱུང་ངོ་ཞེས་འཆད་པར་འགྱུར་པ་དང་སྦྱར་རོ། །གལ་ཏེ་ཇི་སྐད་བཤད་ པའི་ཆོས་མི་མཐུན་པ་བརྗོད་པས་ཇི་ལྟར་དེའི་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་རིགས་པར་འགྱུར་ཞེ་ན།འདི་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། མི་རྟག་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཆོས་འདི་ནི་བྱས་པ་ཉིད་འདིའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་དེ་མེད་ན་མི་རྟག་པ་ཉིད་མེད་ན་བྱས་པ་ཉིད་མེད་དོ། །དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་ ཞེས་བྱ་བ་ནི་གལ་ཏེ་མི་རྟག་པ་ཉིད་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་པར་མ་གྱུར་ན་དེའི་ཚེ་དེ་མེད་ན་བྱས་པ་ཉིད་ཡོད་པར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་མི་རུང་པའི་ཕྱིར་རོ།

若说"凡所作任何皆唯是无常"，则明显必定决定此无常法是此所作性彼量相属，谓唯由量决定与所作性量相属。
于果亦岂非必有因？彼非彼自性耶？是故说"若无异义"。为显示由何量见故说"由决定彼有故"，谓由有所作必定有无常性义。
合者，非因果事，若有时必有彼者是彼自性，如彼体性。由有所作必定有无常性故是自性因。如是由知彼体，知所作性是无常性体性之人，由义了知决定"若无所立无常性则无所作性"。如是无自体性无常性时，不应有彼体性所作性。何故？由无所立能立差别故。
如是，首先说由同法合由势力了知异法。于异法合亦当了知同法故说"如是"等。"若无彼"者，谓说若无无常性必定无所作性，唯由说异法了知彼体性，于了知能立是所立体性之人生随行念，当配下说。
若云何由如所说异法能了知彼体性？说"如是"等。此无常法是此所作性体性，是故若无彼，若无无常性则无所作性。"若不尔"者，谓若非无常性体性时，则不应理"若无彼则所作性不有"故。

།རྒྱུ་དེའི་ཕྱིར་དེའི་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་རྟོགས་པས་བྱས་པ་ཉིད་མི་རྟག་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་པར་རྟོགས་པས་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དྲན་པ་འབྱུང་ངོ་། ། རང་བཞིན་གྱི་གཏན་ཚིགས་ལ་གང་ལ་གང་ཡང་རུང་བའི་སྦྱོར་བས་གཉི་གས་རྟོགས་པར་བཤད་ནས། འབྲས་བུའི་གཏན་ཚིགས་ལ་ཡང་དེ་བཞིན་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། གང་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རིལ་བརྗོད་པས་ཐམས་ཅད་བསྡུས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ནི་གདོན་མི་ཟ བར་མེ་ཡོད་དོ་ཞེས་སྨྲས་ན།རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་སྨོས་པ་དེ་ཁོ་ནས། དུ་བ་ནི་མེའི་འབྲས་བུ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ལྟར་ངེས་པར་འགྱུར་རོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དེས་ན་དུ་བ་ཡོད་ན་གདོན་མི་ཟ་བར་མེ་ཡོད་དོ། །དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་གལ་ཏེ་མེ་དེ་དུ་བའི་རྒྱུ་མ་ཡིན་ན་དེའི་ཚེ་དོན་གཞན་ མེ་ནི་དེ་དང་འབྲེལ་བར་ངེས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ།དུ་བ་དང་འབྲེལ་བ་ཁྱབ་པ་གང་དེར་ངེས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བས་ན་ངོ་བོ་དུ་བའི་ངོ་བོ་ཉིད་རང་དབང་ཅན་དུ་འགྱུར་རོ། །རང་དབང་ཅན་ཡིན་པ་དེས་ན་དེ་མེད་ཀྱང་མེ་མེད་ཀྱང་དུ་བའི་རང་གི་ངོ་བོ་མ་ཚང་བ་མེད་པའི་ ཕྱིར་མེད་པར་མི་འགྱུར་གྱི་ཡོད་པ་ཁོ་ནར་འགྱུར་བ་ཞིག་ན།དེ་ལྟ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་དུ་བ་ནི་འབྲས་བུ་ཡིན་པར་འདོད་པར་བྱའོ། །འདི་ལྟར་དུ་བ་འབྲས་བུ་ཡིན་པར་ཁས་ལེན་ན་ནི་གདོན་མི་ཟ་བར་དེའི་རྒྱུ་མེ་ཡོད་དོ། །འདི་ཁོ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་འདི་ཉིད་གཞུང་འཛུགས་ པ་ཡིན་ནོ།།དོན་གཞན་ཡོད་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འབྲས་བུར་འདོད་པ་ཡོད་ན་རང་གི་ངོ་བོ་ཉེ་བར་འཇོག་ཅིང་བདག་ཉིད་ངོ་བོ་སོ་སོར་ཉེ་བར་འཇོག་པ་ཡིན་ནོ། །འབྲས་བུ་འབྲས་བུ་ཉིད་ཡིན་པ་ཡང་དེ་ཡོད་པ་ཉིད་ན་རྒྱུ་ཡོད་པ་དེ་ཉིད་ན་ཡོད་པ་ཡིན་ནོ། །རྒྱུ་ཡོད་པ་ཉིད་ན་ཡོད་པ་དེ་ཡང་དུ་བ་ལ་ ཡོད་དེ།དེ་ལྟ་བས་ན་དུ་བ་ནི་འབྲས་བུ་ཡིན་ནོ་ཞེས་དེ་ལྟར་རྗེས་སུ་འགྲོ་བས་དེའི་འབྲས་བུ་ཉིད་ཤེས་པའི་མིས་མེ་མེད་ན་དུ་བ་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བར་ཤུགས་ཀྱིས་རྟོགས་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ནི་ཆོས་མི་མཐུན་པས་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་རྟོགས་པ་དེ་བཞིན་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། མེ་མེད་ན་ དུ་བ་མེད་དོ་ཞེས་སྨྲས་ན།ལྡོག་པ་བརྗོད་པ་འདིས་མེ་ལས་དུ་བ་གདོན་མི་ཟ་བར་འབྱུང་ངོ་ཞེས། ཞེས་བྱ་བ་དེ་ལྟར་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་དངོས་བོ་ངེས་པར་འགྱུར་རོ། །མེ་ལས་གདོན་མི་ཟ་བར་འབྱུང་ངོ་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་ཏེ། མེ་ཁོ་ན་ལས་འབྱུང་ངོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །དེ་ལྟར་ན་དེ་ལས་འབྱུང་བར་ ངེས་ན།ཤུགས་ཀྱིས་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་རྟོགས་པར་འགྱུར་རོ།

是故由了知彼体性，了知所作性是无常体性，生随行念。
于自性因说由随一合了知二俱已，于果因亦如是等，"凡"者谓总说摄一切。
若说"彼必有火"，唯由说随行，决定"烟是火果"。何故？是故有烟必有火。若不尔，若火非烟因，尔时异义火无决定与彼相属故，无决定与烟遍相属故。
是故体性烟体性成独立。由独立故，虽无彼，虽无火，烟自体无不具故应不无而唯有，然非尔。是故应许烟是果。如是若许烟是果，必有彼因火。
"此唯"等是此文初。"有异义"者，谓有许为果，安立自体及自性体各别安立。果是果性亦由有彼有因，即由彼有。由因有亦有于烟，是故烟是果，如是由随行知彼果性之人，由势力了知"无火无烟"。
彼由异法了知随行故说"如是"等。若说"无火无烟"，由说此返，决定"从火必生烟"，如是决定因果事。配"从火必生"，谓唯从火生义。如是若决定从彼生，由势力了知随行。

།དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་གལ་ཏེ་ཆོས་མི་མཐུན་པ་སྨོས་པས་དུ་བ་ནི་མེའི་འབྲས་བུ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་མི་བརྗོད་ན་དེའི་ཚེ་དེ་མེད་ན་དུ་བ་ཇི་སྟེ་ཡོད་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། ཡོད་པ་ཁོ་ནར་འགྱུར་བས་ལྡོག་པ་ངེས་པ་ཉིད་དུ་མི་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟ་ བས་ན་དོན་གཞན་ཉིད་ཡིན་ལ་གང་ཞིག་མེད་ན་གང་ཞིག་གདོན་མི་ཟ་བར་མེད་པ་དེ་ནི།དེའི་འབྲས་བུ་ཡིན་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་ལྡོག་པ་བརྗོད་པས་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་རྟོགས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་གནས་སོ། །འདིར་གཞན་གྱིས་འཁྲུལ་པ་རྟག་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨྲས་ཏེ། རྟག་པ་ དང་མི་རྟག་པ་དག་གི་དོན་དག་གི་འབྲས་བུ་ནི་རྟག་པ་དང་མི་རྟག་པའི་དོན་གྱི་འབྲས་བུའོ།།དེའི་ངོ་བོ་ནི་དེ་ཉིད་དེ་དེ་མ་ཡིན་ཡང་ངོ་། །འདི་ལྟར་ཉན་པའི་ཤེས་པ་ནི་སྒྲ་ཁོ་ནའི་ཆོས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་ཡིན་ན་དེ་ལ་ཅི་ཉན་པའི་ཤེས་པ་སྒྲ་རྟག་པ་ཞིག་གི་འབྲས་བུ་ཡིན་ནམ། འོན་ཏེ་མི་ རྟག་པ་ཞིག་གི་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མི་ཤེས་སོ།།དེའི་ཕྱིར་ཉན་པའི་ཤེས་པ་ནི་རྟག་པའི་དོན་གྱི་འབྲས་བུ་ཉིད་ཀྱང་མ་ཡིན་ལ། མི་རྟག་པའི་དོན་གྱི་འབྲས་བུ་ཉིད་ཀྱང་མ་ཡིན། འོན་ཀྱང་དེ་དག་མེད་ན་རྟག་པ་དང་མི་རྟག་པའི་དོན་མེད་ན་ཉན་པའི་ཤེས་པ་མེད་དེ། དེ་དག་ལོག་ན་ལྡོག་གོ་ཞེས་ བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།།རེ་ཞིག་རྟག་པའི་དོན་མེད་པ་ལ་ནི་མེད་དེ། བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་མི་རྟག་པ་ལ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །མི་རྟག་པའི་དོན་མེད་པ་ལ་ཡང་མེད་དེ་ནམ་མཁའ་ལ་སོགས་པ་ལ་རྟག་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། གྲུབ་པའི་མཐའ་སྨྲ་བས་མེད་པ་ཉིད་མ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། མཉན་ པར་བྱ་བ་ཉིད་འདི་ནི་རྟག་པ་དང་མི་རྟག་པ་མེད་ན་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བར་དེ་ལྟར་ཤེས་པར་མི་ནུས་སོ།།གལ་ཏེ་དེ་དག་མེད་ན་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ལྟར་ངེས་པར་གྱུར་ན་ནི་དེའི་ཚེ་དེ་འབྲས་བུ་ཉིད་ཡིན་པར་ངེས་པར་འགྱུར་བ་ཞིག་ན། འོན་ཀྱང་དེ་དག་མེད་ན་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ཉིད་ནི་མེད་དོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། མཉན་པར་བྱ་བ་ཉིད་དེ་ལས་རྟག་པ་དང་མི་རྟག་པའི་དོན་དེ་དག་ཉིད་ལ་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བས་ཡིན་ན་རྟག་པ་དང་མི་རྟག་པའི་དངོས་པོ་ལ་མེད་པས་མཉན་པར་བྱ་བ་ཉིད་ལས་ངེས་པའི་ཕྱིར་ཇི་ལྟར་དེ་དག་གི་ངོ་བོ་ལ་ལྟོས་ནས། རྟག་པ་དང་མི་རྟག་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ལ་ལྟོས་ནས། སྒྲ་ལ་ཐེ་ཚོམ་དུ་འགྱུར། དེ་ལྟ་བས་ན་མཉན་པར་བྱ་བ་ཉིད་ནི་རྟག་པ་དང་མི་རྟག་པ་དག་ལས་ལྡོག་པ་ཉིད་མེད་དོ།

若不尔，若由说异法不说"烟是火果"者，尔时无彼何故烟不有而唯有，故返不决定。是故是异义，若无彼必无此者是彼果，故由说返了知随行，此理得成。
此中他错说"常"等。常无常义之果，谓常无常义果。彼体即彼，亦非彼。如是闻识唯是声法故不共，于彼为闻识是常声果？抑是无常果？不知。
是故闻识非常义果性，亦非无常义果性。然无彼等，无常无常义则无闻识，彼等返则返义。且于无常义无，由于瓶等无常无故。于无无常义亦无，由于虚空等无常故。
宗论者说"非无"，此所闻性若无常无常则无，如是不能知。若决定无彼等则无者，尔时定是果性，然无"无彼等则无"。何故？由于所闻性于常无常义彼等有疑故。
是故由于常无常事无，由所闻性决定，云何依彼等体，依常无常体性，于声成疑？是故所闻性于常无常无返。

།འོ་ན་ཇི་ལྟར་མཉན་པར་བྱ་བ་ཉིད་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རྟག་པ་དང་མི་རྟག་པ་དག་ལ་མེད་དོ་ཞེས་བརྗོད་ཅེ་ན། ཡོད་པར་ངེས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས པ་སྨོས་ཏེ།རྟོག་པ་དང་མི་རྟག་པ་དག་ལ་མཉན་པར་བྱ་བ་ཉིད་ཡོད་པར་ངེས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར། རྟག་པ་དང་མི་རྟག་པ་དག་ལ་མཉན་པར་བྱ་བ་ཉིད་མེད་དོ་ཞེས་བརྗོད་དོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་འབྲས་བུའི་གཏན་ཚིགས་ལ་དཔེ་དག་གིས་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་དང་སྒྲུབ་པ་དག་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་ དངོས་པོར་བརྗོད་པར་བྱའི་མཐོང་བ་དང་མ་མཐོང་བ་ཙམ་ནི་མ་ཡིན་ནོ།།དེ་ལྟར་ན་དོན་གྱིས་གོ་བས་གང་ཡང་རུང་བས་ཅིག་ཤོས་རྟོགས་པར་འགྱུར་གྱི་གཞན་དུ་ནི་མ་ཡིན་པས། གང་གི་ཚེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །གང་ན་དུ་བ་ཡོད་པ་དེ་ན་མེ་ཡོད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ཉིད་དུ་ཡང་ མི་འགྱུར་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འབྲེལ་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་ཉིད་དུ་མི་འགྱུར་བའོ།།གང་གི་ཚེ་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་ཉིད་མ་གྲུབ་པ་དེའི་ཚེ། མེ་མེད་ན་དུ་བ་མེད་དོ་ཞེས་ཤུགས་ཀྱིས་ལྡོག་པ་འགྲུབ་པ་ལྟ་ག་ལ་འགྱུར། དེ་བཞིན་དུ་ཆོས་མི་མཐུན་པས་མ་མཐོང་བ་ཙམ་བརྗོད་པས་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་མེད་ན་གཏན་ ཚིགས་མེད་པ་མི་འགྲུབ་པའི་ཕྱིར་དེའི་སྒོ་ནས་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དྲན་པར་ལྟ་འགྱུར་རེ་སྐན།དེ་མེད་ན་ཇི་སྐད་བཤད་པའི་འབྲེལ་པ་མེད་ན། གཅིག་ཡོད་ན་གཞན་རབ་ཏུ་འགྲུབ་པ་མི་སྲིད་པས། གཅིག་ཡོད་ན་འབྲས་བུ་དང་རང་བཞིན་གྱི་གཏན་ཚིགས་ཡོད་ན་གཞན་རབ་ཏུ་གྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རྟགས་ཅན་རྒྱུ་ དང་རང་བཞིན་རབ་ཏུ་གྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རོ།།ཇི་སྐད་བཤད་པའི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེའི་བདག་ཉིད་དང་དེ་ལས་བྱུང་བའི་མཚན་ཉིད་དོ། །དེའི་ཕྱིར་ཞེས་པ་ནི་བཤད་མ་ཐག་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྒྱུ་དང་རང་བཞིན་དག་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྒྱུ་མེད་པ་དང་རང་བཞིན་ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་མེད་པའོ། །འབྲས་བུ་དང་ ཁྱབ་པར་བྱ་བ་འགའ་ཞིག་དགག་པའིའོ།།ཡང་ཞེས་བྱ་བས་ནི་དགག་པའི་ཐ་སྙད་བསྒྲུབ་པའི་ཡང་ངོ་། །གཏན་ཚིགས་ནི་རྟགས་སོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། འདི་ལྟར་རྒྱུ་དང་ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་དེ་དག་ཁོ་ན་ལྡོག་པ་ན། རང་དང་འབྲེལ་བ་འབྲས་བུ་དང་རང་བཞིན་ཁྱབ་པར་བྱ་བཟློག་པར་བྱེད་ པས།རྒྱུ་དེའི་ཕྱིར་དོན་འབྲས་བུའམ་ཁྱབ་པར་བྱ་བ་འགའ་ཞིག་དགག་པ་ཡང་སྒྲུབ་པར་འདོད་པས་སོ། །ཡང་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲས་ནི་ཐ་སྙད་ཀྱང་སྟེ། འདིས་ནི་ཡང་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲའི་དོན་ཡང་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ། །རྒྱུ་བྱེད་རྒྱུ་འམ་རང་བཞིན་ཁྱབ་པར་བྱེད་པའི་ལྡོག་པའི་གཏན་ཚིགས་ ཉིད་དུ་བརྗོད་པར་བྱའོ།

若问"云何说由所闻性不共故无于常无常"？说"由无决定有"等。由于常无常无决定有所闻性故，说"于常无常无所闻性"。
是故于果因，应由喻说所立能立是因果事，非唯见不见。如是由义了知，由随一了知余，非余故说"若时"等。
"若不成有烟处有火"者，谓由无相属故不成随行。若时随行不成，尔时无火无烟，云何由势力成返？如是由异法说唯不见，不成无所立无因故，云何由彼门忆随行？
无彼，若无如所说相属，不应一有时余成立，由一有时果性自性因有时，为成立余故，为成立有相因果自性故。
"如所说"者，谓彼体性及从彼生相。"是故"者，谓由说故。"无因自性"者，谓无因及无自性遍。为遮某果及所遍。"又"者，亦为遮言说。因者谓相。
何故？如是唯彼因遍时，返自相属果及自性所遍故。是故为欲成立遮某义果或所遍故。由"又"声亦言说，此说"又"声义。应说因作因或自性遍返因性。

།ཅིའི་ཕྱིར་དེ་གཉིས་ཁོ་ན་ལྡོག་པ་ཉིད་དུ་བརྗོད་པར་བྱའི། གཞན་ཡང་ནི་མ་ཡིན་ཞེ་ན། མ་འབྲེལ་ན་ནི་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། དེ་གཉིས་ལས་གཞན་པ་ལ་འབྲེལ་བ་མེད་དོ་སྙམ་དུ་བསམ་པ་ཡིན་ནོ། །གང་ལ་དམིགས་པར་རིགས་ཤིང་རུང་བ་ཡོད་པ་ལ་དེ་སྐད་ཅེས་བྱ་སྟེ། བལྟར་རུང་བཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །དེ་མི་དམིགས་པ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བལྟར་རུང་བའི་རང་བཞིན་མི་དམིགས་པ་ཡང་དགག་པའི་གཏན་ཚིགས་ཡིན་ནོ། །འདི་ནི་དགག་པ་ཉིད་ཀྱི་གཏན་ཚིགས་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །འོན་ཀྱང་དགག་པའི་ཡུལ་ཅན་གྱི་ཐ་སྙད་གང་ཡིན་པ་དེའི་གཏན་ཚིགས་ཡིན་པའི ཕྱིར།དེའི་གཏན་ཚིགས་ཏེ། དགག་པའི་གཏན་ཚིགས་ཞེས་བཤད་དོ། །ཅིའི་ཕྱིར་དགག་པའི་གཏན་ཚིགས་མ་ཡིན་ཞེ་ན། དེ་ལྟ་བུ་མི་དམིགས་པ་ན་བལྟར་རུང་བ་མི་དམིགས་པ་ནི། རང་ཉིད་ཀྱི་འགོག་པའི་ངོ་བོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྒྱུ་དང་ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་མི་དམིགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྒྱུ་མི་ དམིགས་པ་དང་།ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་མི་དམིགས་པའོ། །གཉི་གའི་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དགག་པ་དང་དགག་པའི་ཐ་སྙད་ཀྱིའོ། །དེ་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ལྟར་ན་སྟེ་མི་དམིགས་པ་འདི་མདོར་བསྡུས་ནས་རྣམ་པ་གསུམ་དུ་བཤད་ཀྱང་ཡང་རྣམ་པ་དུ་མར་བཤད་དེ། འདི་གཉིས་ལས་གོང་དུ་རྣམ་པ་ བརྒྱད་དུ་ཇི་ལྟར་ཕྱེ་བ་ལྟ་བུའོ།།རྣམ་པ་གང་གིས་ཤི་ན། དེ་དང་དེ་འགལ་ལ་སོགས་པ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། དེ་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲས་ནི་གོང་དུ་ཐལ་བ་རང་བཞིན་དང་། རྒྱུ་དང་ཁྱད་པར་བྱེད་པ་གསུམ་གཟུང་ངོ་། །རང་བཞིན་ལ་སོགས་པ་གསུམ་པོ་དེ་དག་འགལ་བ་ ནི་དེ་འགལ་ཏེ་རང་བཞིན་དང་འགལ་བ་དང་རྒྱུ་དང་འགལ་བ་དང་ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་དང་འགལ་བའི་བྱེ་བྲག་གིས་རྣམ་པ་གསུམ་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ།།གང་ལ་དེ་དང་དེ་དང་འགལ་བ་ཡོད་པ་དེ་ནི་དེ་དང་དེ་དང་འགལ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། སོགས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲས་ནི་འགལ་བའི་འབྲས་བུ་ དང་།རྒྱུ་འགལ་བའི་འབྲས་བུ་བསྡུའོ། །དེ་དང་དེ་དང་འགལ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་དེ་དང་དེ་དང་འགལ་བ་ལ་སོགས་པ་དག་གོ། །དེ་དག་མི་རྟོགས་པ་དང་རྟོགས་པ་དག་སྟེ། དེ་མི་རྟོགས་པ་དང་། དེ་དང་འགལ་བ་ལ་སོགས་པ་རྟོགས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །དེ་དག་ གི་དབྱེ་བ་སྟེ་དེས་སྦྱོར་བའོ།།དེ་ལྟ་བས་ན་སྦྱོར་བའི་སྒོ་ནས་རྣམ་པ་དུ་མར་བཤད་དོ། །དེ་ལ་དེ་མི་རྟོགས་པས་ནི་མི་དམིགས་པ་རྣམ་པ་གསུམ་པོ་རང་བཞིན་མི་དམིགས་པ་དང་། རྒྱུ་མི་དམིགས་པ་དང་། ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་མི་དམིགས་པ་བསྡུས་སོ། །དེ་དང་འགལ་བ་རྟོགས་ པས་ནི།རང་བཞིན་འགལ་བ་དམིགས་པ་དང་། རྒྱུ་འགལ་བ་དམིགས་པ་དང་། ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་འགལ་བ་དམིགས་པ་གསུམ་བསྡུས་སོ།

何故唯说彼二为返，而非余？说"若无相属"，谓思惟除彼二外无相属。于应可得而合理者说此，谓可见义。
"彼不得亦"者，谓可见自性不得亦是遮因。此非唯遮因，然由是遮境言说之因故，说彼因即遮因。何故非遮因？由如是不得时，可见不得是自遮体故。
"因遍不得"者，谓因不得及遍不得。"二亦"者，谓遮及遮言说。"如是"者，谓如是则不得此略说为三种，亦说多种，如此二前分八种。
由何种？说"彼彼相违等"。由"彼"声取前自性、因、遍三。彼等自性等三相违是彼相违，谓由自性相违、因相违、遍相违差别唯三种。
有彼彼相违者是彼彼相违等，由"等"声摄相违果及因相违果。彼彼相违等是彼彼相违等。彼等不了知及了知，谓不了知彼及了知彼相违等义。彼等差别，谓由彼配合。是故由配合门说多种。
其中由不了知彼摄三种不得：自性不得、因不得、遍不得。由了知彼相违摄三种：自性相违得、因相违得、遍相违得。

།སོགས་པའི་སྒྲས་ནི་འགལ་བའི་འབྲས་བུ་དམིགས་པ་དང་། རྒྱུ་འགལ་བའི་འབྲས་བུ་དམིགས་པ་བསྡུས་ཏེ། དེ་ལྟར་ན་སྔར་ བཤད་པའི་མི་དམིགས་པ་རྣམ་པ་བརྒྱད་བསྡུས་པ་ཡིན་ནོ།།དགག་པའི་གཏན་ཚིགས་ནི་རྣམ་པ་གསུམ་ཁོ་ན་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་ཚིག་ལེའུར་བྱས་པའི་དོན་འཆད་དོ། །རྒྱུ་དམིགས་སུ་ཡོད་པ་དམིགས་སུ་རུང་བ་མི་དམིགས་པའོ་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་རོ། །ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་དང་ རང་གི་བདག་ཉིད་དམིགས་སུ་ཡོད་པ་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་རོ།།དགག་པའི་གཏན་ཚིགས་རྣམ་པ་གསུམ་པོ་དེ་ནི་སྦྱོར་བའི་དབང་གིས་རྣམ་པ་དུ་མར་བཤད་དེ་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་རོ། །སྦྱོར་བའི་དབང་གིས་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། དེ་དང་དེ་དང་འགལ་བ་ལ་སོགས་པ་མ་རྟོགས་པ་དང་། རྟོགས་པའི་ དབྱེ་བའི་སྦྱོར་བའི་སྒོ་ནས་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་སོ།།དེ་ཉིད་དེ་མ་རྟོགས་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་རྣམ་པར་འབྱེད་དེ། དེ་མ་རྟོགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རང་བཞིན་དང་རྒྱུ་དང་ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་མི་དམིགས་པའོ། །དེ་དང་འགལ་བ་རྟོགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རང་བཞིན་དང་རྒྱུ་དང་ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་ དང་འགལ་བ་དམིགས་པའོ།།འགལ་བའི་འབྲས་བུ་རྟོགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འགལ་བའི་འབྲས་བུ་དམིགས་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་དབྱེ་བའི་སྦྱོར་བ་དག་གིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི། རྒྱུ་འགལ་བའི་འབྲས་བུ་དམིགས་པ་ལ་སོགས་པའི་དབྱེ་བའི་སྦྱོར་བ་དག་གིས་སོ། །ཇི་སྐད་བཤད་པ་ བཞིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གོང་དུ་མི་དམིགས་པའི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་བསམ་པའི་སྐབས་སུའོ།།གང་གི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་འབྲེལ་བའི་དབང་གིས་རྟོགས་པར་བྱེད་པ་ཉིད་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར། རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་དངོས་པོ་ངེས་པར་བྱེད་པའི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་དང་སྒྲུབ་པ་དག་མི་འཁྲུལ་བར་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའམ་ རང་བཞིན་ངེས་པར་བྱེད་པ་དེའི་བདག་ཉིད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ལས་འབྲས་བུ་དང་རང་བཞིན་གྱི་རྟགས་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་མེད་ན་མི་འབྱུང་བར་ངེས་པ་ཡིན་ནོ།།མ་མཐོང་བ་ལས་མིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་མེད་ན་གཏན་ཚིགས་མ་མཐོང་བ་ཙམ་ལས་མེད་ན་མི་འབྱུང་བར་ངེས་པ་ནི་མ་ཡིན་ པའོ།།མཐོང་ལས་མིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་དང་། སྒྲུབ་པ་དག་ལྷན་ཅིག་ཡོད་པར་མཐོང་བ་ལས་ཀྱང་མ་ཡིན་པའོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་དེ་ལས་བྱུང་བ་ཁོ་ནས་དོན་གཞན་མེད་ན་མི་འབྱུང་བ་ཡིན་ཏེ། ཇི་ལྟར་གཞན་དུ་ན་སྟེ་དེ་ལས་བྱུང་བ་མ་ཡིན་ན། གཞན་དག་ཉིད་དུ་གྱུར་པ་མ་ ཡིན་པའི་རྟགས་གཞན་དག་དང་སྟེ།བསྒྲུབ་པར་འདོད་པའི་དོན་གཞན་དག་དང་། ངེས་པར་ཡོད་པའི་ངེས་པ་གང་དེ་ལྟར་ན་རེ་ཞིག་གཞན་དུ་གྱུར་པའི་རྟགས་མདུན་དུ་བྱས་ཏེ་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། །དོན་གཞན་མ་ཡིན་པའི་རྟགས་ལ་ནི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཆོས་དེ་ཙམ་དང་འབྲེལ་བ་ཉིད་དུ་འདོད་ པར་བྱའོ།

由"等"声摄相违果得及因相违果得，如是摄前说八种不得。"遮因唯三种"等释颂义。配"因有可得而可见不得"。配"遍及自体有可得"。
配"彼三种遮因由配合说多种"。云何由配合？说"由彼彼相违等不了知及了知差别配合门"。即由"彼不了知"等分别，"彼不了知"谓自性、因、遍不得。"了知彼相违"谓得自性、因、遍相违。
"了知相违果"谓得相违果等差别配合，谓由得因相违果等差别配合。"如所说"者，谓前思择不得分别处。
由如是由相属力是能了知故，决定因果事之所立能立无错乱，或决定自性彼体相由果性自性相无所立不生决定。
"非不见"者，谓非由唯不见无所立因而定不生。"非见"者，谓亦非由见所立能立俱有。是故唯由从彼生无余义不生，云何余，谓若非从彼生。
与异相非相异因余及所欲立异义，定有定如是，且先说异相因。于非异义因，应许唯与所立法相属。

།དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ཏེ་མི་རྟག་པ་ཉིད་གང་ཞིག་ལ་བྱས་པ་ཉིད་ཀྱི་རྒྱུ་མཚན་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ལས་དོན་གཞན་པ་ཐོ་བ་ལ་སོགས་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཡོད་པར་འདོད་ན་ཆོས་དེ་ལས། ངེས་པར་ཡོད་པའི་ངེས་པ་གང་ཅི་དང་འདྲ་ཞེ་ན། གོས་ལ་ཚོན་བཞིན་ནོ། །ཇི་ལྟར་གོས་གྲུབ་ ཟིན་པ་ལ་ལེ་བརྒན་རྩི་ལ་སོགས་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཅན་གྱི་ཚོན་ཕྱིས་འབྱུང་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ལ་གདོན་མི་ཟ་བར་འབྱུང་བར་མ་ངེས་པ་དེ་དང་འདྲའོ།།མི་རྟག་པ་ཉིད་ཀྱི་རྒྱུ་དོན་གཞན་ཡིན་པ་ཉིད་དུ་འདོད་པ་ལ་ཉེས་པ་འདི་འབའ་ཞིག་ཏུ་མ་ཟད་ཀྱི། ཉེས་པ་གཞན་འདི་ཡང་ཡོད་པས། གཞན་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། མི་རྟག་པ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བའི་ཆོས་དོན་གཞན་གྱི་རྒྱུ་མཚན་ཅན་ཡིན་པར་གྱུར་ན་དེ་རང་གི་ངོ་བོར་གྱུར་པ་བྱས་པ་ལ་སོགས་པ་དེ་ལས་གཞན་ཉིད་ཡིན་ནོ། །འདི་ལྟར་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཆོས་དོན་གཞན་གྱི་རྒྱུ་མཚན་ཅན་ཉིད་དུ་ཁས་ལེན་ན། སྒྲུབ པའི་ཆོས་གྲུབ་ན་མ་གྲུབ་པ་དང་རྒྱུ་ཐ་དད་པ་ཅན་དང་གཉིས་སུ་འདོད་པ་ཡིན་ནོ།།དེ་ཡང་རང་བཞིན་ཐ་དད་པ་མེད་པར་མི་རུང་སྟེ། འདི་ལྟར་གྲུབ་པའི་ངོ་བོ་དེ་གྲུབ་ཀྱང་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཆོས་མ་གྲུབ་པའམ། རྒྱུ་ཐ་དད་པ་ཅན་ནི་དེའི་རང་བཞིན་དུ་རིགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། རྟགས་སྔར་གྲུབ་པ་དང་ རྒྱུ་ཐ་དད་པ་ཅན་གྱི་རང་བཞིན་དུ་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ།།འདི་ལྟར་དངོས་པོ་རྣམས་ཀྱི་ཐ་དད་པ་ནི་འདི་ཁོ་ན་ཡིན་ཏེ། ཆོས་འགལ་བ་གནས་ཤིང་ཆོས་འགལ་བ་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ཏེ། གྲུབ་པ་དང་མ་གྲུབ་པ་དག་ནི་འདིར་ཆོས་འགལ་བ་དག་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་རྒྱུ་ཐ་དད་པ་ནི་འདི་ཁོ་ ན་ཡིན་ཏེ།ཐ་དད་པ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པའི་རྒྱུ་ཐ་དད་པ་གང་ཡིན་པའོ། །རྒྱུ་ཐ་དད་པ་ནི་འདིར་ཚོགས་པ་ཐ་དད་པ་ཡིན་པར་བལྟ་བར་བྱ་སྟེ། འདིས་ནི་ཐ་དད་པའི་རང་གི་ངོ་བོ་དང་། ཐ་དད་པའི་རྒྱུ་ཡང་བཤད་དོ། །གལ་ཏེ་ཆོས་འགལ་བ་གནས་པ་དང་། རྒྱུ་ཐ་དད་ པ་དེ་དག་ཀྱང་ཐ་དད་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་པར་འདོད་ན།དེའི་ཚེ་དངོས་པོ་གང་ཡང་དོན་གང་ལས་ཀྱང་ཐ་དད་པ་མེད་པས་འགྲོ་བ་རིལ་རྫས་གཅིག་ཏུ་འགྱུར་རོ། །གལ་ཏེ་ཡོན་ཏན་གསུམ་ཁྱད་པར་མེད་པའི་ཕྱིར་ཐམས་ཅད་གཅིག་པ་ཉིད་དུ་འདོད་པ་ཁོ་ནའོ་ཞེ་ན། དེས་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ སོགས་པ་སྨོས་ཏེ།དེས་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཅིག་པའི་ཕྱིར་རོ། །ལྷན་ཅིག་སྐྱེ་བ་དང་འཇིག་པ་དག་ན། གཅིག་སྐྱེ་ན་ཡང་ཐམས་ཅད་སྐྱེ་ལ། འཇིག་ན་ཡང་འཇིག་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །འབྲས་བུ་ཐམས་ཅད་ལ་ཐམས་ཅད་ཉེ་བར་སྦྱར་ཏེ། རྒྱུ་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ། ། དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལྷན་ཅིག་སྐྱེ་བ་ལ་སོགས་པར་ཁས་མི་ལེན་ན་ཐམས་ཅད་གཅིག་ཅེས་བྱ་བ་ཉིད་དུ་མི་འགྱུར་རོ།

非如是，若许无常性中以作性为因缘能生者外，有锤等异因缘，则于彼法，云何有定有定？如衣之染。如于已成衣，后生以蓝等为因缘之染，于彼不定生，如是。
非唯有此过于许无常性因是异义，更有余过故说"复次"等。若无常性法是异因缘，则异于作性等自体。如是若许所立法是异因缘，则能立法成时不成及异因二。
彼亦必有异体性，如是已成体虽成而所立法不成或异因者，不应是彼自性。因先成及异因不应是自性。如是诸法差别唯此，谓住相违法及具相违法，此中成与不成是相违法。如是异因唯此，谓能生差别之异因。
异因此中应见是异聚，此说异自体及异因。若许彼相违法住及异因亦非能异，尔时无一事于一义有异，则一切世间成一物。若谓由三德无差别故许一切唯一，故说"是故"等。
"是故"谓由一故。俱生灭者，谓一生时一切生，灭时亦灭义。于一切果皆合一切为因。"若非尔"者，谓若不许俱生等则不成一切一。

།འོན་ཏེ་ཉེ་བར་སྦྱར་བ་ལ་སོགས་པའི་བྱེ་བྲག་གིས་ཕན་ཚུན་ཐ་དད་པའི་བདག་ཉིད་དུ་འདོད་ན། དེའི་ཚེ་མིང་ཐ་དད་པར་འགྱུར་བར་ཟད་དེ། མང་པོ་རྣམས ལ་གཅིག་ཅེས་མིང་དུ་བཏགས་པའི་ཕྱིར་རོ།།ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཕན་ཚུན་ཐ་དད་པའི་དོན་ཁས་བླངས་ནས། དེ་སྐད་དུ་བརྗོད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། གཅིག་ཅེས་བརྗོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཞན་གྱི་རྒྱུ་དོན་ཐ་དད་པ་ཉིད་མེད་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨྲས་ཏེ། ཁྱེད་ཀྱི་གཞུང་ལུགས་ཀྱིས་མི་ རྟག་པ་ཉིད་ཀྱི་རྒྱུ་དོན་ཐ་དད་པ་ཉིད་མེད་ཅིང་འཇིག་པའི་རྒྱུ་ལ་མི་ལྟོས་པ་ཉིད་ཡིན་ཡང་།དངོས་པོའི་དུས་ན་མི་རྟག་པ་ཉིད་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་དངོས་པོ་ཡོད་པའི་དུས་ན་མི་རྟག་པ་དེ་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དངོས་པོའི་འོག་རོལ་གྱི་དུས་སུ་མི་རྟག་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ་སྙམ་དུ་བསམ་པ་ཡིན་ནོ། ། དེའི་རང་བཞིན་མ་ཡིན་པར་མཚུངས་པ་མ་ཡིན་ནམ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཇི་ལྟར་ཁོ་བོ་ཅག་གི་ལྟར་ན་མི་རྟག་པ་ཉིད་དོན་གཞན་ལ་ལྟོས་པས་བྱས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་མ་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་དུ་རྒྱུ་མེད་པར་སྨྲ་བ་ཁྱེད་ཀྱི་ལྟར་ན་ཡང་། འཇིག་པ་བྱས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། ། མི་རྟག་པ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་ལན་འདེབས་སོ། །སྐད་ཅིག་མར་གནས་པའི་ཆོས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྐད་ཅིག་མར་གནས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དོ། །གལ་ཏེ་དངོས་པོ་ཉིད་མི་རྟག་པ་ཉིད་ཡིན་ན། འོ་ན་ཇི་ལྟར་ཆོས་ཅན་སྒྲའི་ཆོས་མི་རྟག་པ་ཉིད་ཅེས་ཚིག་ཐ་དད་ཅེ་ན། དེའི་ཕྱིར་ཆོས་དང་ཞེས་བྱ་བ ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ།ཆོས་དང་ཆོས་ཅན་གྱི་ཚིག་ཐ་དད་པ་རྗོད་པར་བྱེད་པ་ཐ་དད་པ་ཉིད་གང་ཡིན་པ་དེ་ལ་ཡང་རྒྱུ་མཚན་འོག་ནས་བཤད་པར་བྱའོ། །ཇི་སྟེ་གལ་ཏེ་དངོས་པོ་ཉིད་མི་རྟག་པ་ཉིད་ཡིན་ན། དངོས་པོ་མངོན་སུམ་དུ་བྱེད་པ་ན། ཅིའི་ཕྱིར་དེ་མངོན་སུམ་དུ་མི་འགྱུར། གང་ གིས་ན་རྟགས་ལས་གོ་བར་འགྱུར་ཞེ་ན།བདེན་ཏེ་འཛིན་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ན་དངོས་པོ་འདིའི་རང་བཞིན་སྐད་ཅིག་མར་གནས་པའི་ཆོས་དེ་ཉིད་མི་རྟག་པ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་དེ་ནི་མཐོང་བ་བཞིན་དུ་ཡང་མངོན་སུམ་དུ་བྱས་སུ་ཟིན་ཀྱང་མི་རྟོགས་པ་འབའ་ཞིག་ཏུ་ཡང་ཟད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་དང་ སྦྱར་རོ།།ཅིའི་ཕྱིར་དངོས་པོའི་རང་བཞིན་སྐད་ཅིག་མར་གནས་པའི་ཆོས་ཉིད་ཡིན་ཞེ་ན། རང་གི་རྒྱུ་ཁོ་ན་ལས་དེ་ལྟར་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། དངོས་པོའི་རྒྱུ་ཁོ་ན་ལས་སྐད་ཅིག་མར་གནས་པའི་ཆོས་ཉིད་དུ་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་མཐོང་བཞིན་དུ་ཡང་ཅི་སྟེ་མི་རྟོགས་ ཤེ་ན།བློ་ཞན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། གང་ལ་བློ་ཞན་ཅིང་གཡེར་བག་མེད་པ་ཞེས་ཚིག་རྣམ་པར་སྦྱར་རོ།

若许由相合等差别互为异体，尔时唯成名异，以于多法假立一名故。何故？由许互异义而如是说故，谓说一故。
说"虽无异因异义"等，谓依汝宗虽无无常性异因，不待坏因，然于事物时无常性不成故，于事物有时彼无常不成故，思于事物后时成无常性。
岂不等同非彼自性？谓如我等说由无常性待异故非作性体，如是汝等说无因者亦不成灭是作性体义。
由"无常性"等答。"刹那住法"谓刹那住体性。若事物即是无常性，云何法与有法声无常性异说？故说"法"等。法与有法语异能诠异性，彼因下当说。
若事物即是无常性，现见事物时，何故不现见彼？何故由相比知？诚然，若唯执取，此事物自性刹那住法即是无常性者，虽如见而现证，唯不了知而已。
何故事物自性是刹那住法？说"由唯从自因如是生故"，谓由唯从事物因生为刹那住法故。若如见亦何故不了知？说"智劣"等，配"于彼智劣及放逸"。

།རྟག་ཏུ་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲ་ནི་དེ་ལྟར་ཡོད་པར་དོགས་པས་བསླུས་པ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་དང་སྦྱར་ཏེ། དུས་རེས་འགའ་ནི་ཡོད་པ་དམིགས་པ་ཡོད་པ་ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་ རྒྱུས་རྟག་ཏུ་དེ་ལྟར་ཡོད་པར་དོགས་པས་བསླུས་ཏེ།འདི་ནི་སྐད་ཅིག་མ་གཅིག་ལ་ཇི་ལྟ་བུ་དམིགས་པ་ལྟར་དུས་ཐམས་ཅད་དུ་དེ་ཁོ་ན་ལྟ་བུ་ཡིན་ནོ་ཞེས་རྟག་ཏུ་དེ་ལྟར་ཡོད་པར་དོགས་ཤིང་གཅིག་པ་ཉིད་དུ་སྒྲོ་འདོགས་པར་བྱེད་པའི་འཁྲུལ་པར་འགྱུར་རོ། །དོགས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ སྒྲས་འདིར་འཁྲུལ་པ་ཁོ་ན་ལ་བྱའི་ཐེ་ཚོམ་ནི་མ་ཡིན་ནོ།།དེས་བསླུས་ཤིང་བྲི་བ་ནི་སྐད་ཅིག་མར་གནས་པའི་ཆོས་ཉིད་དེ་མངོན་སུམ་གྱི་ཚད་མས་མཐོང་བཞིན་དུ་ཡང་ཇི་ལྟར་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་མི་རྟོགས་ཤིང་ངེས་པར་མི་འགྱུར་རོ། །མ་ངེས་པའི་རྒྱུ་གཉིས་པ། འདྲ་བ་གཞན་འབྱུང་བས་ བསླུས་པས་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ།ཡང་ན་སྐད་ཅིག་མ་དང་པོ་དང་འདྲ་བ་སྐད་ཅིག་མ་གཉིས་པ་ལ་སོགས་པ་འབྱུང་བ་དེས་བསླུས་པས་མཐོང་བཞིན་དུ་ཡང་མི་རྟོགས་སོ་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་ཏེ། ཁ་ཅིག་ནི་དེ་སྐད་དུ་འཆད་དོ། །འདི་ནི་འདིར་བསམ་པར་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། གལ་ཏེ་དངོས་པོའི་ རང་བཞིན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་སྐད་ཅིག་མར་གནས་པའི་ཆོས་ཉིད་དངོས་པོ་བཞིན་མངོན་སུམ་པ་ཡིན་ན།སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པའི་རང་གི་ངོ་བོ་ལྟར་དེ་ཡང་ཇི་ལྟར་མྱོང་བ་བཞིན་ཅིའི་ཕྱིར་ངེས་པར་མི་འགྱུར་ཞེས་དེ་སྐད་དུ་བརྒལ་བའི་ལན་དུ་རྟག་ཏུ་དེ་ལྟར་ཡོད་པར་དོགས་པས་བསླུས་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ བཤད་པ་གཞན་གྱིས་གལ་ཏེ་སྐད་ཅིག་མ་ཉིད་མངོན་སུམ་པ་ཡིན་ན།ཅིའི་ཕྱིར་རྟག་ཏུ་ཡོད་པ་ཉིད་དུ་དོགས་པར་འགྱུར། ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་ཤེས་པས་གཟུང་བའི་སྔོན་པོ་ལ་ནི་སེར་པོར་སྒྲོ་འདོགས་པར་བྱེད་པའི་འཁྲུལ་པར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་འདི་ལྟ་བུ་ཉིད་རྒོལ་བ་མ་ཡིན་ནམ། དེ་ལྟར་ནི་བརྒལ་ བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་ལན་དུ་བྱས་པར་འགྱུར་རོ།།དེ་ལྟ་བས་ན་རྟག་ཏུ་དེ་ལྟར་ཡོད་པར་སྒྲོ་འདོགས་པར་བྱེད་པ་འཁྲུལ་པ་དེ་ཉིད་ཀྱི་རྒྱུ་མཚན་བརྗོད་དགོས་སོ།

"常"字配"如是有疑惑所迷"。由有时见有体验因，常如是有疑惑所迷，谓如于一刹那所见，一切时皆如是，常如是有疑惑增益为一性成迷乱。"疑惑"声此中唯于迷乱，非疑。
由彼迷惑减损，虽以现量见彼刹那住法性，然不了知如所经验亦不决定。第二不定因"由生余相似迷惑"，或配"由第二等刹那生与初刹那相似彼迷惑故，虽见亦不了知"，有如是释。
此应思择，若由是事物自性故，刹那住法性如事物是现量，则如青等自体，彼亦何故不如所经验而决定？对此难答"由常如是有疑惑迷故"。
他说若刹那性是现量，何故疑为常有？经验智所取青不迷执为黄，岂非如是难耶？如是则以所难为答。是故应说常如是有增益迷乱之因。

།ཡོད་པ་དམིགས་པས་ཞེས་རྒྱུ་བཤད་པ་ཉིད་མ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན། དེ་སྐད་དུ་ནི་བཤད་མོད་ཀྱི་རིགས་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར་དངོས་པོ་ སྐད་ཅིག་མ་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ཉིད་ཡོད་པ་དམིགས་པ་ཡིན་ལ་དེ་ཉིད་ལ་བརྟེན་ནས།གཞན་གྱིས་གལ་ཏེ་སྐད་ཅིག་མ་ཉིད་མངོན་སུམ་གྱིས་བཟུང་ན། ཅིའི་ཕྱིར་དེ་ལ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་རྟོགས་ཞེས་བརྒལ་བ་དང་། ཡོད་པ་དམིགས་པས་ཞེས་དེ་ཉིད་གཏན་ཚིགས་ཉིད་དུ་བརྗོད་དེ། བརྒལ་བའི་གཏན་ཚིགས་ གང་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་ལན་གྱི་གཏན་ཚིགས་སུ་ནི་མི་རུང་ངོ་།།འོན་ཏེ་སྐད་ཅིག་མ་སྔ་མ་དང་འདྲ་བར་སྐད་ཅིག་མ་གཉིས་པ་ལ་སོགས་པའི་ཡོད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་དམིགས་པས། འདི་ནི་ཡོད་པ་དམིགས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲའི་དོན་ཡིན་ཏེ། དེས་ན་འདི་སྐད་དུ་སྐད་ཅིག་མ་དང་པོ་དང་འདྲ་བ་སྐད་ ཅིག་མ་གཉིས་པ་ལ་སོགས་པ་ཡོད་པ་དམིགས་པའི་ཕྱིར།སྐད་ཅིག་མ་སྔ་ཕྱི་དག་གི་བྱེ་བྲག་དབྱེ་བར་མི་ནུས་པས་མི་རྟོགས་སོ་ཞེས་བཤད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་འདོད་ན། དེ་ཡང་ཤིན་ཏུ་རྣར་མི་འོང་བ་ཡིན་ཏེ། འདྲ་བ་གཞན་འབྱུང་བས་བསླུས་པ་ཞེས་བྱ་བ་འདིས་འདིའི་དོན་བཤད་ཟིན་པའི་ ཕྱིར་ཟློས་པར་འགྱུར་རོ།།གཞན་ཡང་བསླུས་པའི་རྒྱུ་འདི་ཉིད་ལ་ཁྱད་པར་ཅི་ཞིག་ཡོད་པ་འདི་ཡང་བརྗོད་དགོས་སོ། །འདི་ལྟར་ཡོད་པ་དམིགས་པ་ན་ཡང་སྐད་ཅིག་མ་འདྲ་བ་གཞན་འབྱུང་བ་ཡོད་ལ། སྐད་ཅིག་མ་གཅིག་ཁོ་ན་ལ་ཡོད་པ་དམིགས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་འདིར་བརྗོད་པར་འདོད་པ་ མ་ཡིན་ཏེ།འདི་ནི་ཚུ་རོལ་མཐོང་བའི་ཐ་སྙད་དུ་བཏུབ་པར་རུང་བ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང་། མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡོད་པ་དེ་ལྟ་བུ་དམིགས་པ་ནི་འཁྲུལ་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །འོན་ཀྱང་འདིར་ནི་རྒྱུན་ཆགས་པའི་དམིགས་པ་ཁོ་ན་བརྗོད་པར་འདོད་དེ། དེ་ལ་ནི་འདྲ་བ་གཞན་འབྱུང་བ་ཡོད་ པ་ཁོ་ནའོ།།དེ་བཞིན་དུ་འདྲ་བ་གཞན་འབྱུང་བ་ན་ཡང་དམིགས་པ་ཡོད་དེ། འདྲ་བ་གཞན་འབྱུང་བ་མི་དམིགས་པ་ནི་འཁྲུལ་པའི་རྒྱུ་མ་ཡིན་ཏེ། རྟག་ཏུ་ཐམས་ཅད་འཁྲུལ་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་ཕྱོགས་འདི་གཉིས་ལ་ཁྱད་པར་འགའ་ཡང་མེད་དོ། །འདི་ལ་ཁ་ཅིག་ སྔ་མ་ལ་ནི་ཡོད་པ་དམིགས་པ་བཤད་དོ།།གཉིས་པ་ལ་ནི་འདྲ་བ་གཞན་འབྱུང་བ་དམིགས་པའོ་ཞེས་ཁྱད་པར་འཆད་པར་བྱེད་དོ། །དེ་ཡང་རིགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ཡོད་པ་དམིགས་པ་ཡང་ཇི་སྐད་བཤད་པའི་ཚུལ་གྱིས་འདྲ་བ་གཞན་འབྱུང་བ་དམིགས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཞན་དག་ན་རེ་ ཡོད་པ་དམིགས་པ་ན་ཡང་འདྲ་བ་གཞན་འབྱུང་བ་ཡོད་ཀྱང་བརྗོད་པར་མི་འདོད་ལ།འདྲ་བ་གཞན་སྐྱེ་བ་ན་ཡང་ཡོད་པ་དམིགས་པ་ཡོད་ཀྱང་བརྗོད་པར་མི་འདོད་དོ་ཞེས་ཟེར་རོ།

岂非已说"由见有"为因？虽如是说然非理。如是经验刹那事物即是见有，依彼他难：若刹那性为现量所取，何故于彼颠倒了知？说"由见有"即以彼为因，所难之因不应为答因。
若谓第二等刹那有如前刹那相似之有为所见，此是"见有"声义，故说由见有如初刹那相似第二等刹那故，不能分别前后刹那差别故不了知。此亦极不悦耳，由"生余相似迷惑"已说此义故成重复。
复次应说此迷惑因有何差别。如是见有时亦有生余相似刹那，此中非欲说唯于一刹那见有，此非世间言说所许故，及不可得故。如是见有非迷乱因。
然此中唯欲说相续见，彼中唯有生余相似。如是生余相似时亦有见，不见生余相似非迷因，以应一切常迷故。是故此二分无少差别。
此中有说：前说见有，后说见生余相似为差别。彼亦非理，由如所说理见有亦是见生余相似故。
他说：虽见有时亦有生余相似然不欲说，虽生余相似时亦有见有然不欲说。

།དེ་ཡང་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ཡོད་པ་དམིགས་པ་ལ་འདྲ་བ་གཞན་འབྱུང་བ་བརྗོད་པར་མི་འདོད་ན་འཁྲུལ་ པའི་རྒྱུ་མཚན་ཉིད་མ་བསྙད་པར་འགྱུར་ལ།འདྲ་བ་གཞན་འབྱུང་བ་ཡང་དམིགས་པ་མེད་ན་འཁྲུལ་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཉིད་དུ་མི་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་དེ་དག་བརྗོད་པར་མི་འདོད་པ་ནི་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་གཞན་དུ་རྣམ་པར་བཤད་པར་བྱ་སྟེ། འཁྲུལ་པའི་རྒྱུ་མཚན་དང་པོས་ནི་མུ་སྟེགས་ ཅན་རྣམས་ཀྱི་འཁྲུལ་པའི་རྒྱུ་མཚན་ལྟ་བ་ངན་པ་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པའི་བག་ཆགས་ཀྱི་ས་བོན་ནང་ན་ཡོད་པ་བསྟན་ཏོ།།འདི་ལ་ཚིག་གི་དོན་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ། རྟག་ཏུ་དེ་ལྟར་ཡོད་པར་དོགས་པས་བསླུས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྐད་ཅིག་མ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་དུ་མངོན་པར་ཞེན་པའི་འཁྲུལ་པས་ བསླུས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏེ།སྐད་ཅིག་མ་མ་ཡིན་པར་སྨྲ་བ་སྐད་ཅིག་མ་མ་ཡིན་པར་མངོན་པར་ཞེན་པའི་ཕྱིར་མཐོང་བཞིན་དུ་ཡང་མི་རྟོགས་སོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །གལ་ཏེ་རྟག་ཏུ་དེ་ལྟར་ཡོད་པར་དོགས་པས་བསླུས་པ་ཉིད་དུ་ཡང་ཇི་ལྟར་འགྱུར་ཞེ་ན། ཡོད་པར་མི་ དམིགས་པས་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ།དམིགས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲ་ནི་ལྷག་པ་སྟེ། སྐད་ཅིག་མ་ཇི་ལྟར་གནས་པ་བཞིན་ཡོད་པ་ལས་ལྷག་པར་སྐད་ཅིག་མ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པར་དམིགས་པར་བྱེད། འཛིན་པར་བྱེད་པས་ཡོད་པ་དམིགས་པ་ནི་སྐད་ཅིག་མ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ལ་སོགས་ པ་འཁྲུལ་པའི་ས་བོན་ཡིན་ཏེ།དེའི་དབང་གིས་དེ་ལྟར་འཁྲུལ་པ་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་སྐད་དུ་ཐོག་མ་མེད་པ་ནས་ལྟ་བ་ངན་པ་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པའི་ས་བོན་ནང་ན་ཡོད་པས་བསྐྱེད་པ་སྐད་ཅིག་མ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་དུ་འཁྲུལ་པ་གང་ཡིན་པ་དེས་བསླུས་པས་མི་རྟོགས་སོ་ཞེས་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། ། འཁྲུལ་པའི་ས་བོན་ནང་ན་ལྟ་ཡོད་དུ་ཟད་མོད། ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་ཤེས་པ་དེ་ཉིད་ཀྱིས་ཇི་ལྟར་གཟུང་བའི་རྣམ་པ་གོ་ཅིའི་ཕྱིར་ངེས་པར་མི་བྱེད་ཅེ་ན། བློ་ཞན་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་སོ། །སྐད་ཅིག་མ་མ་ཡིན་པར་ལྟ་བ་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པ་རྣམས་ནི་བསྟན་བཅོས་ངན་པའི་ལྟ་བ་ལ་གོམས་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར། ནང གི་ཉེས་པས་སྐད་ཅིག་མ་ཉིད་མཐོང་བ་ཡང་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་གཏན་ལ་མི་ཕེབས་གྲང་ན།སངས་རྒྱས་པ་རིགས་པ་དང་ལུང་དག་གིས་སྐད་ཅིག་མ་ཉིད་དུ་གཏན་ལ་ཕེབས་པ་རྣམས་ལ་གོ་ཇི་སྟེ་མངོན་སུམ་གྱི་སྟོབས་ཁོ་ནས་སྐད་ཅིག་མ་ཉིད་དུ་ངེས་པ་མི་སྐྱེ་སྟེ། དེ་དག་ལ་བསྟན་བཅོས་ངན་པ་ལ་མངོན་པར་ ཞེན་པ་ནི་མེད་དོ་ཞེ་ན།དེའི་ཕྱིར་འདྲ་བ་གཞན་འབྱུང་བས་བསླུས་པས་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། དེའི་འཁྲུལ་པའི་རྒྱུ་སྤྱི་ཡིན་ནོ།

此亦非正确。若不欲说见有中生余相似，则不说迷乱因相；若无见生余相似则不成迷乱因相，故不欲说彼等非理。
是故应另作解释：初迷乱因说外道迷乱因邪见执著习气种子内有。此中文义是：由"常如是有疑惑迷"，谓由执著非刹那性迷乱所迷义。说非刹那者由执著非刹那故，虽见亦不了知义。
云何成常如是有疑惑迷？说"由见有"，"见"声是余分，于如住刹那有外，更见为非刹那性等相，执取故见有是非刹那性等迷乱种子，由彼力如是生迷乱故。
说由无始来邪见执著种子内有所生非刹那性迷乱所迷故不了知。虽迷乱种子唯内有，然彼经验智如何不决定所取相？说"智劣"。
执著非刹那见者由习恶论见故，由内过失虽见刹那性亦不如实决定，况佛教以理教决定刹那性者，何故不唯由现量力生刹那性决定？彼等无执著恶论故。
是故说"由生余相似迷"，此是共迷乱因。

།ཡང་ཇི་སྐད་བཤད་པའི་འཁྲུལ་པའི་རྒྱུས་མཐོང་བཞིན་དུ་ཡང་མི་རྟོགས་ཀྱི་དངོས་པོ་ཉིད་སྐད་ཅིག་མ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ཇི་ལྟར་ཤེས་ཤེ་ན། དེའི་ཕྱིར་སྐད་ཅིག་མ་ཐ་མ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། སྐད་ཅིག་མ་འདྲ་བ་གཞན་དང་མཚམས་མི་སྦྱོར་བའི་སྐད་ཅིག་མ་ནི་སྐད་ཅིག་མ་ཐ་མ་སྟེ། དེ་མཐོང་བ་རྣམས་ལ་ཞིག་གོ་ཞེས་བྱ་བར་ངེས་པའི་ཕྱིར། འདི་ནི་སྔར་ཡང་སྐད་ཅིག་རེ་རེ་ཁོ་ན་ལ་འཇིག་སྟེ། ཇི་སྐད་བཤད་པའི བསླུས་པའི་རྒྱུས་གཏན་ཚིགས་ལ་མི་ཕེབས་པ་འབའ་ཞིག་ཏུ་ཟད་དོ་ཞེས་བྱ་བར་རྟོགས་སོ།།གལ་ཏེ་སྐད་ཅིག་མ་མ་ཡིན་པར་གྱུར་ན་ནི་ཕྱིས་ཀྱང་འགྱུར་བ་ཁོ་ན་སྟེ་ཁྱད་པར་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འཇིག་པའི་རྒྱུ་ནི་མི་རུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །སྐད་ཅིག་མ་ཐ་མ་མཐོང་བ་ན་ཡང་ཇི་ལྟར་འཇིག་པའི་དད་ཅན་ཉིད་དུ་ ངེས་ཏེ།འདི་ལྟར་དེའི་ཚེ་ཡང་ཡོད་པ་དམིགས་པ་ནི་ཡོད་དེ། ཡོད་པ་ཉིད་དམིགས་ན་དེ་མེད་པར་རྟོགས་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། ཕྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། སྐད་ཅིག་མ་ཐ་མ་མཐོང་བ་ཙམ་གྱིས་ངེས་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་ནི་མི་སྨྲའོ། །འོན་ཀྱང་སྐད་ཅིག་མ་ཐ་མ་མཐོང་ནས། ཕྱིས་རྒྱུན་ ཆད་པ་ན།འདི་ཞེས་བྱ་བ་སྐད་ཅིག་མ་གཞན་དང་མཚམས་མི་སྦྱོར་བའི་བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་མི་དམིགས་པས་ཞེས་བྱ་བ་དེ་དང་མི་འདྲ་བའི་དངོས་པོ་གཞན་དམིགས་པས་དང་། མི་གནས་པ་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་དེའི་ཚེ་འདི་ཞིག་གོ་ཞེས་བྱ་བར་ངེས་པའི་དུས་ཡིན་པས། ངེས་པའི་དུས་དེ་ཉིད་ན་དེ་མངོན་ སུམ་གྱི་སྟོབས་ཀྱིས་མི་རྟག་པ་ཉིད་དུ་རྣམ་པར་གཞག་སྟེ།རྗེས་སུ་དཔག་པས་ནི་སྔར་ཡང་རྣམ་པར་གཞག་པ་ཉིད་དོ། །དཔེ་ཡང་འབྲས་བུ་བསྐྱེད་པའི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། འབྲས་བུ་བསྐྱེད་པའི་ནུས་པ་ནི་འབྲས་བུ་བསྐྱེད་པའི་ནུས་པའོ། །དེ་ནི་རྒྱུའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་ཡང་ཡིན་ཏེ། ནུས་པ་ནི་རྒྱུ་ལས་ཐ་དད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་རྒྱུ་གཟུང་བ་ན་དེ་གཟུང་བ་ཁོ་ནའོ་སྙམ་དུ་བསམ་པ་ཡིན་ནོ། །འོན་ཀྱང་དེའི་འབྲས་བུ་མ་མཐོང་བ་ཞེས་བྱ་བ་མི་གང་གིས་རྒྱུ་དེའི་འབྲས་བུ་མ་མཐོང་བ་རྒྱུ་མཐོང་དུ་ཟིན་ཀྱང་དེའི་ངོ་བོ་མ་རྟོགས་པས། ནུས་པའི་རང་གི་ངོ་བོ་མ་རྟོགས་པའི་མི་དེས་ཕྱིས་གང་གི་ཚེ་རྒྱུ་དེ ལས་འབྲས་བུ་བྱུང་བ་དེའི་ཚེ།འབྲས་བུ་མཐོང་བས་རྟོགས་པ་བཞིན་ཏེ། རྒྱུའི་ནུས་པ་རྟོགས་པ་བཞིན་ནོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་བྱས་པ་གྲུབ་པའི་དུས་ན། བྱས་པའི་རྒྱུ་ཁོ་ན་ལས་བྱས་པའི་བདག་ཉིད་དུ་གྱུར་པ་མི་རྟག་པ་ཉིད་གྲུབ་པོ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ལྟར་འདོད་པར་བྱའོ། །དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་གཞན་གྱི་ རྒྱུ་མཚན་ཅན་ཉིད་ཡིན་ནམ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡོད་པའི་རྒྱུ་ལས་གཞན་པའི་རྒྱུ་དེའི་རྒྱུ་མཚན་ཅན་ཡིན་ཡང་རུང་བའོ།

如何知道"由如所说迷乱因虽见亦不了知，非由事物非刹那故"？为此说"最后刹那"等。不与余相似刹那相续之刹那是最后刹那，于见彼者决定为"已坏"故。此前亦已了知唯于一一刹那坏，仅由如所说迷因不决定因相而已。
若成非刹那，则后亦应然，无差别故。坏因不应理故。见最后刹那时，云何决定为坏性？如是尔时亦有见有，若见有则不了知无。
说"后"等。非说仅由见最后刹那即决定。然见最后刹那后，相续断时，由不见此不与余刹那相续瓶等，及由见异彼余事物，及了知不住故，尔时决定为"此已坏"，即于决定时由现量力安立无常性，由比量先已安立。
说"如生果功能"等喻。生果功能即生果之能。彼亦是因体性，功能非异因故。故思于取因时即取彼。然"未见彼果"谓人虽见因，由未见彼因之果故不了知彼体性，彼未了知功能自体之人，后于因生果时，由见果而了知，如了知因功能。
是故于成所作时，应许唯由所作因成所作体性无常性。若不尔，"为有余因相耶"谓或可有异有因之因相。

།རྒྱུ་མཚན་མེད་པ་ཅན་ཉིད་ཡིན་ཡང་རུང་ཞེས་བྱ་བ་ནི། རྒྱུ་ལ་མི་ལྟོས་པ་ཁོ་ནར་མི་རྟག་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་བ་ཡང་རུང་བ་སྟེ། དེ་ནི་ཁ་ཅིག་གི་གཞུང་ལུགས་ཀྱིས་དུས་གཞན་ནའོ་ཞེས་འབྱུང་བ་དེ་ དག་གི་ལྟ་བས་འདི་བཤད་དོ།།མི་རྟག་པ་ཉིད་དོན་གཞན་ཁོ་ནར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། ཆོས་དོན་གཞན་གྱི་རྒྱུ་མཚན་ཅན་ཡིན་པར་གྱུར་ན་དེ་བཞིན་ཉིད་ཅེས་བྱ་བས་དོན་འདི་བཤད་ཟིན་པ་ཉིད་དེ། ཉེས་པ་གཞན་བརྗོད་པའི་ཕྱིར་ཡང་ཉེ་བར་བཀོད་དོ། །དེ་ལྟ་ན་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ ནི་མི་རྟག་པ་ཉིད་དོན་གཞན་ཡིན་ནའོ།།དངོས་པོ་དེ་དང་ལྡན་པར་མི་རྟག་པ་ཉིད་དང་ལྡན་པར་མི་འགྱུར་ཏེ་འབྲེལ་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཉིད་བསྙད་པའི་ཕྱིར་དེ་ལ་མི་དགོས་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། དངོས་པོ་དེ་ལ་མི་རྟག་པ་ཉིད་དམ། དེ་ལ་དངོས་པོ་མི་དགོས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཕན་པར་བྱེད་པ་ མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།།འོན་ཏེ་འབྲེལ་པ་གྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། དངོས་པོ་ལ་མི་རྟག་པ་ཉིད་ཀྱིས་བྱས་པའི་དགོས་པ་ངང་གིས་འཇིག་པ་ཉིད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཁས་ལེན་ན། དེའི་ཚེ་དངོས་པོའི་རང་གི་བདག་ཉིད་དུ་གྱུར་པར་འདོད་པར་བྱ་སྟེ། གཞན་དུ་ན་དེ་ལ་ཡང་འབྲེལ་པར་མི་འགྱུར་རོ། །མི་རྟག་པ་ ཉིད་ཀྱིས་བྱས་པའི་དགོས་པ་ཇི་སྐད་བཤད་པ་ཁས་ལེན་པ་དེའི་ཚེ་ཡང་དགོས་པ་དེ་ཉིད་དངོས་པོའི་རང་གི་བདག་ཉིད་དུ་གྱུར་པའི་མི་རྟག་པ་ཉིད་ཡིན་པས།དོན་གཞན་དུ་གྱུར་པའི་མི་རྟག་པ་ཉིད་གཞན་གྱིས་ཅི་ཞིག་བྱ་སྟེ། གལ་ཏེ་མི་རྟག་པ་ཉིད་ལས་ངང་གིས་འཇིག་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་འབྱུང་བར་ ཁས་ལེན་ན།རང་གི་རྒྱུ་ཁོ་ན་ལས་དེ་ལྟར་འབྱུང་དུ་ཟད་མོད། མི་རྟག་པ་ཉིད་ནི་དོན་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །གཞན་ཡང་དངོས་པོ་རང་བཞིན་གྱིས་གཡོ་བའམ་མི་གཡོ་བ་ཞིག་ཡིན་གྲང་ན། ཕྱོགས་དང་པོ་ལ་ནི་མི་རྟག་པ་ཉིད་དོན་མེད་དོ། །གཉིས་པ་ལ་ཡང་རང་བཞིན་གྱིས་མི་ གཡོ་བ་ནི་དོན་གཞན་མི་རྟག་པ་ཉིད་དང་ལྡན་ཡང་།དེའི་ངོ་བོར་མི་འཐད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། མི་རྟག་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་མི་འཐད་པའི་ཕྱིར། མི་རྟག་པ་ཉིད་དོན་མེད་དོ། །བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཆོས་སྒྲུབ་པར་འདོད་པ་མི་རྟག་པ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བའམ། སྡུག་བསྔལ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་ཆོས་གཞན་དེ་ ཡང་དོན་གཞན་ལས་འབྱུང་བ་ན་རྟགས་གང་གིས་དེ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་དེའི་རྒྱུ་ཡིན་པའམ།འབྲས་བུ་ཉིད་ཡིན་པ་ཞིག་ཏུ་འགྱུར་གྲང་སྟེ། འམ་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲས་ནི་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་ཡིན་པའམ་ཞེས་བསྡུ་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་རྣམ་པར་བརྟག་པ་གསུམ་ལ་སྐྱོན་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་མ་ཡིན་པ་ནི་ ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ།

"或为无因相"谓不待因唯成无常性，此依某宗说"于异时"者之见而说。"无常性唯成异法"谓若法为异因相，已以"如是"说此义，为说余过故复引。
"若尔"谓若无常性是异法。事物不与无常性相应，无关联故。为说此故说"于彼不须故"，于彼事物不须无常性，或于彼无常性不须事物，无益故。
若为成关联，许事物有无常性所作功用即自然坏性相，则应许为事物自体性，否则于彼亦无关联。若许如所说无常性所作功用时，彼功用即是事物自体性无常性，何须异法无常性？若许由无常性生自然坏体性，唯从自因如是生而已，无常性无义。
复次，事物为自性动或不动？初者则无常性无义。第二者虽与异法无常性相应，不应成彼体性，以不应成无常体性故，无常性无义。
所欲成立法无常性或苦性等余法，从异法生时，以何因成彼因或果性？"或"声摄因果性。于三种观察过失"非因果"等。

།ཡང་ན་རྒྱུའམ་འབྲས་བུ་ཞིག་ཡིན་གྲང་ཞེས་རྣམ་པར་བརྟག་པ་གཉིས་བྱས་པ་ལ། གཞན་རྣམ་པར་བརྟག་པ་གསུམ་པ་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་མ་ཡིན་པ་ཡང་ཇི་སྟེ་དགོས་པར་མ་བྱས་ཞེས་སྨྲ་ན། དེའི་ཕྱིར་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་མ་ཡིན་པ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ ཏེ།ཤིན་ཏུ་རྣར་མི་འོང་བའི་ཕྱིར་ཕྱོགས་དེ་ནི་དོགས་པར་མ་བྱས་ཏེ། དེ་ནི་བསྡུས་པའི་དོན་ཡིན་ནོ་རྒྱུ་ཡང་མ་ཡིན་ལ་འབྲས་བུ་ཡང་མ་ཡིན་པ་ནི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་རྟགས་དང་འབྲེལ་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་དེ་ལ་རྟགས་དང་ལྡན་པའི་ཆོས་ཅན་དེ་ལ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཆོས་དེ་ཡོད་པར་རྗེས་སུ་དཔག་པར་ ཏེ།ཡོད་པ་ཉིད་དུ་རྗེས་སུ་དཔག་པར་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཕྱོགས་གསུམ་པ་བསྩལ་ན་རྣམ་པར་བརྟག་པ་ཉིད་གནས་ཏེ་དེ་ལ་ཡང་མི་རུང་བར་བསྟན་པའི་ཕྱིར། དེ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །བྱས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་པས་དོན་གཞན་གྱི་རྒྱུ་མཚན་ཅན་གྱི་ཆོས་ཕྱིས་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་བྱས་པ་ སྔར་གྲུབ་པའི་རྒྱུ་ཉིད་ཡིན་ནོ།།ཕྱིས་འབྱུང་བ་དེ་འབྲས་བུ་ཡིན་པར་ཁས་ལེན་ན་ཡང་ག་ལ་ངེས་ཏེ། ངེས་པ་མེད་པ་ཁོ་ནའོ། །དེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མི་རྟག་པ་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་དེ་བྱས་པའི་དངོས་པོ་གྲུབ་ནས་སོ། །ཇི་ལྟར་དེའི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དངོས་པོ་པའོ། །འབྲས་བུ་ཡང་རྒྱུ་མཚན་གཞན་ ལ་ལྟོས་པ་ནི་རྒྱུ་བྱས་པ་ཉིད་ལ་ཡོད་པར་གདོན་མི་ཟ་བ་མ་ཡིན་ཏེ།རྒྱུ་མཚན་རྣམས་ནི་འབྲས་བུ་རྩོམ་པ་ལ་མ་ངེས་པའི་ཕྱིར་རོ། །འབྲས་བུར་གྱུར་པའི་ཆོས་དེ་ཤེས་པར་བྱེད་པའི་གཏན་ཚིགས་ནི་དེ་གོ་བར་བྱེད་པའི་གཏན་ཚིགས་ཏེ། བྱས་པ་ཉིད་བསྒྲུབ་པ་བྱ་བའི་ཆོས་དེ་གོ་བར་བྱེད། རྟོགས་པར་བྱེད་པས་ན་དེ་གོ་བར་བྱེད་པའོ། །འདི་ནི་དེ་ལྟ་བུ་ཆོས་ཡང་ཡིན་ལ་གཏན་ཚིགས་ཀྱང་ཡིན་པས་ཞེས་ཁྱད་པར་གྱི་ཚིག་བསྡུས་ཏེ་དེ་མ་ངེས་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་མཇུག་སྡུད་དེ། དེའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ལྟ་བས་ནའོ། །དོན་གཞན་གྱི་རྒྱུ མཚན་གྱིས་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཆོས་ནི་བྱས་པ་ལ་སོགས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་དངོས་པོ་ལ་གདོན་མི་ཟ་བར་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པས།དེ་རྗེས་སུ་དཔག་ཏུ་མེད་དོ། །གཞན་གྱིས་འོ་ན་གལ་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨྲས་ཏེ། མེད་ན་མི་འབྱུང་ངེས་པ་སྟེ། །མ་མཐོང་ལས་མིན་མཐོང་ལས་མིན། ། ཞེས་སྨྲས་པས། མཐོང་བ་དང་མ་མཐོང་བ་དག་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དང་ལྡོག་པ་རྟོགས་པའི་རྟེན་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སྨྲས་པ་ཡིན་ནོ།

若问：作"为因或果"二种观察时，何故不作第三种"非因果"观察？为此说"非因果"等。因极不悦耳故不作此疑，此是略义。非因非果者，由无与所立因相关联故，于有因相所依法上不能推度有彼所立法，以不可推度有故。
若加第三分则观察仍存，为显彼亦不应理故说"于彼"等。由所作体性故，异因相法后生故，所作先成为因性。若许后生者为果，亦何定？唯不定。"彼"谓无常等法于所作事成已。"如何彼"谓事物。果亦待余因相非必有于因所作性，因相于果作不定故。
彼果法能知因相即能显彼因相，所作性能显所立法，能了知故名能显彼。此既是如是法亦是因相故，摄为差别语，即是不定。
"是故"等为结语。"是故"谓由是。异因相所立法于所作等体性事不必有故，不可推度。
他说"若尔"等，由说"无有不生定，非由不见非由见"故，说见不见非随行返系所依。

།གལ་ཏེ་དེ་ལྟ་ཡིན་ན་ཇི་ལྟར་དུ་བས་མེ་མི་འཁྲུལ་ལོ་ཞེས་བྱ་བར་རྟོགས་ཏེ། མེ་ཡོད་ན་དུ་བ་མཐོང་ལ་དེ་མེད་ན་དུ་བ་མ་མཐོང་བ་མ་རྟོགས་རྣམ པ་གཞན་གྱི་དུ་བས་མི་འཁྲུལ་པ་ནི་མེད་དེ།རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་དངོས་པོ་ཡང་མཐོང་བ་དང་མ་མཐོང་བ་དག་ཁོ་ནས་རྟོགས་སོ་སྙམ་དུ་བསམ་པ་ཡིན་ནོ། །འདི་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་ལན་འདེབས་ཏེ། མེ་ཡོད་ན་དུ་བ་མཐོང་ལ། དེ་མེད་ན་མ་མཐོང་བ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ཙམ་གྱིས་དུ་བས་མི་ འཁྲུལ་པར་ནི་མི་སྨྲའོ།།འོན་ཀྱང་མེའི་འབྲས་བུ་དུ་བ་སྟེ་ཇི་ལྟ་ཞེ་ན། འབྲས་བུའི་ཆོས་ཀྱི་རྗེས་འཇུག་ཕྱིར། །འབྲས་བུའི་ཆོས་ཀྱི་རྗེས་སུ་འཇུག་པ་དེ་ཡང་མཐོང་བ་དང་མ་མཐོང་བ་ཙམ་ལས་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །འོན་ཀྱང་མངོན་སུམ་དང་མི་དམིགས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཚད་མ་ཁྱད་པར་ཅན་ལས་ ཡིན་ནོ།།མངོན་སུམ་དང་མི་དམིགས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲ་དག་གིས་ཀྱང་མངོན་སུམ་ཚད་མ་ཁོ་ན་བསྟན་ཏེ། རྒྱུ་དང་འབྲས་བུར་མངོན་པར་འདོད་པའི་དངོས་པོའི་རྣམ་པ་ཅན་ནི་མངོན་སུམ་མོ། །དེ་དག་གིས་དབེན་པའི་དངོས་པོ་གཞན་གྱི་རྣམ་པ་ཅན་ནི་དམིགས་པའོ། །མངོན་སུམ་དང་མི་དམིགས་པ་དེ་དག་ ཀྱང་ཕན་ཚུན་གྲོགས་བྱེད་ན་བསྒྲུབ་པ་ཡིན་གྱི་འབའ་ཞིག་ནི་མ་ཡིན་ཏེ།རེས་འགའ་ནི་མི་དམིགས་པ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བའི་མངོན་སུམ་བསྒྲུབ་པ་ཡིན་ལ། རེས་འགའ་ནི་མངོན་སུམ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བའི་མི་དམིགས་པའོ། །དེ་ལ་རེ་ཞིག་དང་པོ་དེའི་མཚན་ཉིད་ཀྱིར་གྱུར་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ སྨོས་སོ།།དེའི་མཚན་ཉིད་ནི་མི་རྟག་པའི་མཚན་ཉིད་དེ་རྒྱུར་འདོད་པ་རྣམས་ཉེ་བའི་སྔོན་རོལ་ན་མི་དམིགས་པ་ལས་སོ། །དམིགས་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱིར་གྱུར་པ་མི་དམིགས་པ་འདིས་ནི་དེ་ན་མེ་ཉེ་བའི་སྔོན་རོལ་ན་ཡང་ཡོད་པ་དང་ཡུལ་གཞན་ནས་འོངས་པ་དང་མེ་ཉེ་བའི་སྔོན་རོལ་ན་རེ་ལྡེ་དང་རྩིག་ པ་ལ་སོགས་པ་གང་དག་ཡོད་པ་དེ་དག་རྒྱུ་ཉིད་ཡིན་པ་བཀག་སྟེ།དེ་དག་རྒྱུ་ཉིད་ཡིན་ན་ནི། མེ་ཉེ་བའི་སྔོན་རོལ་ན་ཡང་དུ་བ་དམིགས་པར་འགྱུར་རོ། །མེ་ཉེ་བའི་སྔོན་རོལ་ན་ཡང་ཡུལ་དེ་ན་ཡོད་པའམ། ཡུལ་གཞན་ནས་འོངས་པའམ། གཞན་གྱི་རྒྱུ་ཅན་ཡིན་པའི་རྣམ་པ་འདི་ ཙམ་གྱིས་ན་དུ་བ་མེས་བསྐྱེད་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པར་འགྱུར་ན།དེ་དག་ཐམས་ཅད་ནི་ཇི་སྐད་བཤད་པའི་མི་དམིགས་པས་བསལ་ཏོ།

若如是，云何了知"烟不错于火"？思为：有火则见烟，无火则不见烟，未了知，除此外无烟不错，因果事亦唯由见与不见而了知。
以"如是"等答：不说仅由"有火则见烟，无火则不见"而烟不错。然烟是火果，云何？由随果法性故。果法随行亦非仅由见与不见，而是由现量与不可得为特殊量故。
"现量与不可得"二词亦唯显现量，欲显为因果事物相是现量，离彼余事物相是可得。现量与不可得二者互为助伴则能成立，非单独。或以不可得为先导之现量能成立，或以现量为先导之不可得。
其中，先说初者"成彼相"等。彼相谓无常相，由诸欲为因者于近前不可得故。由此成可得相之不可得，遮止彼处于火近前亦有、从余处来、于火近前有薪柴墙等为因性，若彼等为因性，则于火近前亦应可得烟。
于火近前亦有于彼处，或从余处来，或有余因，仅由此相非烟为火所生，彼等一切皆为如所说不可得所遮。

།དམིགས་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱིར་གྱུར་པ་དེ་ཉིད་སྔ་ན་མི་དམིགས་པ་ལས་གང་དག་དམིགས་ན་དམིགས་པ་དེ་ནི་དེ་དག་གི་འབྲས་བུ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་ངེས་པར་བྱེད་ དེ།དེ་ལྟར་ན་མི་དམིགས་པ་གྲོགས་བྱེད་པའི་མངོན་སུམ་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་དངོས་པོ་གྲུབ་པ་ཉིད་དག་ཏུ་བཤད་དམ། གང་དག་རྟ་སྔ་ན་མི་དམིགས་པ་ལས་བ་ལང་མཐོང་མ་ཐག་ཏུ་དམིགས་པས་འཁྲུལ་པར་སྨྲ་བ་དེ་དག་བསལ་བ་ཡིན་ཏེ། གལ་ཏེ་དེ་ན་ཡང་རྟ་སྔ་ན་མེད་པ་དང་། ཡུལ་ གཞན་ནས་མ་འོངས་པ་དང་རྒྱུད་གཞན་གྱི་རྒྱུ་ཅན་མ་ཡིན་པ་ཉིད་དུ་ངེས་པར་བྱ་བར་ནུས་ན་དེར་ཡང་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་དངོས་པོར་འགྱུར་རོ།།དེ་བས་ན་འཁྲུལ་པར་ལྟ་ག་ལ་འགྱུར་བ་ཞིག་ན། དེ་ཉིད་ངེས་པར་བྱ་བ་ནི་མི་ནུས་སོ། །དེ་ལྟར་ན་རེ་ཞིག་མི་དམིགས་པ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བའི་མངོན་སུམ་སྒྲུབ་ པ་ཉིད་དུ་བཤད་པ་ཡིན་ནོ།།ད་ནི་མངོན་སུམ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བ་མི་དམིགས་པ་དེ་ལས་གཅིག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། གང་དག་ཉེ་བས་འབྲས་བུ་དེ་འབྱུང་བར་མཐོང་བ་དེ་དག་གི་ནང་ནས་གང་གི་ཚེ་གཅིག་མེད་པར་གྱུར་པ་དེའི་ཚེ་མི་དམིགས་པ་དེ་ནི། དེའི་འབྲས་བུ་ཡིན་ནོ། །མེ་དང་ ཤིང་ལ་སོགས་པ་ཉེ་ན་ཡོད་པའི་དུ་བ་རྟ་ལ་སོགས་པ་མེད་ན་མི་དམིགས་པ་མེད་ཀྱི།མེ་ལ་སོགས་པ་མེད་ན་ནི་མི་དམིགས་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟར་ན་ཕན་ཚུན་ལྷན་ཅིག་པའི་མངོན་སུམ་དང་། མི་དམིགས་པ་དག་ནི་མངོན་པར་འདོད་པའི་རྒྱུ་རྣམས་ལ་རྒྱུ་ཉིད་དུ་ཐེ་ཚོམ་མེད་པར་སྒྲུབ་པར་ བྱེད་པ་ཡིན་ནོ།།དེ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འབྲས་བུའི་མཚན་ཉིད་ཇི་སྐད་བཤད་པ་སྟེ། དུ་བ་ལ་ཡོད་དོ། །དེ་བས་ན་མེ་ཁོ་ན་ལས་དུ་བ་འབྱུང་ངོ་། །གལ་ཏེ་དེ་ལས་གཞན་པ་ལས་ཀྱང་འབྱུང་ན་ནི་དེའི་ཚེ། དེ་མེད་པར་ནི་མེ་མེད་པར་དུ་བ་དེ་ཡོད་ན། རྒྱུ་དང་ལྡན་པ་ལས་འདས་འགྱུར། །རྒྱུ་མེད་པ་ཅན་ དུ་འགྱུར་རོ།།གལ་ཏེ་མེ་ལ་སོགས་པའི་ཚོགས་པ་གཅིག་ལས་ཀྱང་དུ་བ་གཅིག་ཅིག་ལན་ཅིག་མཐོང་བར་ཟད་ཀྱི། ཕྱིས་མཐོང་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་གཞན་ཁོ་ན་ཡིན་ན་དེ་ཇི་ལྟར་ལན་ཅིག་མཐོང་བས་མེའི་འབྲས་བུ་འགྲུབ་སྙམ་དུ་སེམས་ན། དེའི་ཕྱིར་ལན་ཅིག་དེ་ལྟར་མཐོང་བས་ ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ།།དེ་ལྟར་མཐོང་བས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མངོན་སུམ་དང་མི་དམིགས་པ་ཇི་ལྟར་བཤད་མ་ཐག་པ་ལྟ་བུས་སོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། འབྲས་བུ་ཉིད་མ་ཡིན་ན་རྒྱུ་མ་ཡིན་པ་ལས་ལན་ཅིག་ཀྱང་མི་མཐོང་བའི་ཕྱིར་ཏེ། བྱེ་མ་དག་ལས་ནི་འབྲུ་མར་ལན་འགའ་ ཡང་མི་འབྱུང་ངོ་།།འབྲས་བུ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་ཚིག་ལེའུར་བྱས་པའི་དོན་སྟོན་ཏོ། །གང་ཞིག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་དེ་ཉིད་གཞུང་འཛུགས་ཏེ། འདིས་ནི་ཁྱབ་པ་བསྙད་དོ།

由成可得相者先前不可得，而后可得者，决定为彼等之果。如是说明以不可得为助伴之现量成立因果事，或遮遣诸说"由先前不见马而见牛即刻可得"为错乱者。若于彼亦能决定先前无马、非从余处来、非他相续之因，则彼亦成因果事。是故岂成错乱？然不能决定彼。如是已说以不可得为先导之现量能成立。
今说以现量为先导之不可得"由一"等。诸由近而见彼果生者中，若一无时不可得，即是彼果。火及薪等近有烟，马等无则非不可得，然火等无则成不可得。如是互俱现量与不可得于诸欲显因者，无疑成立为因性。
"彼亦"谓如所说果相，烟有彼。是故唯从火生烟。若从彼余亦生者，尔时"无彼则无火有彼烟，超越有因成无因"。
若思：仅见一火等聚生一烟一次而已，后见者唯是异者，云何由一次见成火果？为此说"由如是一次见亦"等。"如是见"谓如刚说现量与不可得。何故？若非果则不见从非因生一次，如从沙不生油一次。
"果亦"等显偈义。"若"等立彼论，此说遍。

།འཁྲུལ་པར་སྨྲ་བས་མེ་མེད་པར་ཡང་དུ་བ་ཡོད་དེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། འདིས་ ནི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་བསྟན་ཏོ།།དེས་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མེ་མེད་པར་དུ་བ་ཡོད་པ་དེའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་རྒྱུ་མ་ཡིན་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མེ་དུ་བ་དེའི་རྒྱུ་མ་ཡིན་པར་འགྱུར་བ་སྟེ། འདི་ནི་བསྒྲུབ་པའི་འབྲས་བུ་ཡིན་ནོ། །སྦྱོར་བ་ནི་གང་ཞིག་གང་མེད་པར་ཡོད་པ་དེ་ནི་རྒྱུ་མ་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་རྟའི་བ་ ལང་ལྟ་བུའོ།།མེ་མེད་པར་ཡང་དུ་བ་ཡོད་པས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་འགལ་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟ་ན་ནི་རྒྱུ་མེད་པར་འགྱུར་རོ་སྙམ་དུ་བསམ་པ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་གཞན་གྱི་རྒྱུ་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གལ་ཏེ་དུ་བ་ནི་མེ་ལས་གཞན་པ་བརྒྱ་བྱིན་གྱི་སྤྱི་བོ་ལ་སོགས་པ་གང་ཡིན་པ་དེའི་རྒྱུ་ ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རྒྱུ་མེད་པ་ཅན་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཟེར་ན།དེ་ལྟ་ན་ནི་མ་ཡིན་ཏེ་རྒྱུ་དོན་གཞན་དུ་བརྟགས་པ་དེ་ལ་ཡང་མཚུངས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། འདི་ལྟར་དེ་མེད་ན་ཡང་རྒྱུ་གཞན་པོ་མེད་ན་ཡང་མེ་ཡོད་ན་ཡོད་པས་རྒྱུ་གཞན་པོ་དེ་ཡང་རྒྱུ་མ་ཡིན་པར་འགྱུར་རོ། །གཞན་ཡང་མེ་གང་ཡིན་པ་དེ་དང་། དེ་ ལས་གཞན་པའི་རྒྱུ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཡང་ཅི་དུ་བ་བསྐྱེད་པའི་རང་བཞིན་ཞིག་ཡིན་ནམ་འོན་ཏེ་མ་ཡིན།གལ་ཏེ་རང་བཞིན་མ་ཡིན་ན་ནི་དེའི་ཚེ་མེ་དེའམ་བརྒྱ་བྱིན་གྱི་སྤྱི་བོ་ལ་སོགས་པ་གཞན་ཡང་རུང་སྟེ། བསྟན་པའི་རང་བཞིན་མ་ཡིན་པ་ལས་དུ་བ་བསྐྱེད་པའི་རང་བཞིན་མ་ཡིན་པ་ལས་ཇི་ལྟར་དུ་བ་ འབྱུང་བར་འགྱུར།ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། རང་གིས་དེའི་རང་བཞིན་མ་ཡིན་པས། དུ་བ་བསྐྱེད་པའི་རང་བཞིན་མ་ཡིན་པས་མི་སྐྱེད་པའི་ཕྱིར། དུ་བ་དེ་རྒྱུ་མེད་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ། །འོན་ཏེ་དུ་བ་བསྐྱེད་པའི་རང་བཞིན་ཞིག་ཡིན་ན་ནི། དེའི་ཚེ་གཉིས་ཀ་ཡང་མེ་ཉིད་ཡིན་ཏེ། མེའི་མཚན་ཉིད་ནི་དུ་ བ་བསྐྱེད་པའི་རང་བཞིན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།།དེ་ནི་འོག་ནས་བཤད་པར་བྱའོ།

说错乱者说"无火亦有烟"等，此显宗法。"是故"谓由无火有烟故。"成非彼因"谓火非彼烟之因，此是所立果。
比量为：若物无某物而有，则非因，如牛之于马。"无火亦有烟"是能遍相违。思为：如是则成无因。
若谓"由有余因故"，谓若烟由火外帝释顶等为因故非无因者。然非如是，于所计余因亦同故。如是，彼无时余因无时，有火则有，故彼余因亦成非因。
复次，火与彼余因，为是生烟自性？抑非耶？若非自性，尔时火或帝释顶等余亦然，从非所说自性、非生烟自性，云何生烟？何故？由自非彼自性，非生烟自性故不生，彼烟成无因性。
若是生烟自性者，尔时二者皆是火性，以火相为生烟自性故。此下当说。

།འཁྲུལ་པར་སྨྲ་བས། དེ་ཉིད་ནི་མ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨྲས་ཏེ། དུ་བ་གང་ཞིག་མེས་བསྐྱེད་པ་དེ་ཁོ་ན་གཞན་ལས་འབྱུང་ངོ་ཞེས་དེ་སྐད་ནི་མི་ཟེར་ཏེ། གལ་ཏེ་དེ་ཉིད་གཞན་ལས་འབྱུང་ན་ནི་རྒྱུ་མེད་པ་ ཅན་ཉིད་དུ་འགྱུར་བ་ཞིག་།དེ་དང་འདྲ་བ་མེས་བསྐྱེད་པའི་དུ་བའི་རང་བཞིན་དང་འདྲ་བ་ཞིག་གཞན་ལས་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། གྲུབ་པའི་མཐའ་སྨྲ་བས། མི་འདྲ་བ་ལས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། མེ་དང་མི་འདྲ་བ་དུ་བ་བསྐྱེད་པའི་རང་བཞིན་མ་ཡིན་པ་ལས་འབྱུང་བ་ཇི་ལྟར་དེ དང་འདྲ་བ་ཡིན།མེས་བསྐྱེད་པའི་དུ་བའི་རང་བཞིན་ཡིན། མ་ཡིན་པ་ཉིད་དེ་འདི་ལྟར་འཁྲུལ་པའི་ཡུལ་དུ་འདོད་པ་དེ་ནི་དེ་དང་འདྲ་བ་ལས་མེ་དང་འདྲ་བའི་རྒྱུ་ལས་འབྱུང་བའི་ཕྱིར། སྐྱེ་བའི་ཕྱིར་དེ་དང་འདྲ་བར་འགྱུར་ཏེ། དུ་བ་དང་འདྲ་བར་འགྱུར་རོ། །མི་འདྲ་བ་ལས་ཀྱང་མེ་དང་ མི་འདྲ་བ་ལས་ཀྱང་དེ་དང་འདྲ་བར་འབྱུང་ན་ནི་མེས་བསྐྱེད་པའི་དུ་བའི་རང་བཞིན་དང་འདྲ་བ་འབྱུང་ན་ནི་དེ་དག་གི་ནུས་པ་མ་ངེས་པའི་ཕྱིར།རྒྱུ་འདྲ་བ་དང་མི་འདྲ་བ་དག་གི་ནུས་པ་གང་ཡིན་པ་དེའི་ངེས་པ་གང་ཡིན་པ་དང་འདྲ་བ་ཁོ་ན་བསྐྱེད་ལ། མི་འདྲ་བས་ནི་མི་འདྲ་བ་ཁོ་ན་བསྐྱེད་པ་ ཞེས་བྱ་བ་དེ་མེད་པའི་ཕྱིར་རྒྱུའི་ཐ་དད་པ་འབྲས་བུའི་ཐ་དད་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་པས་མཐའ་དག་གི་སྣ་ཚོགས་ཉིད་རྒྱུ་མེད་པ་ཅན་དུ་འགྱུར་རོ།།གལ་ཏེ་རྒྱུ་གང་ལས་སྐྱེ་ཡང་རུང་སྟེ། རྒྱུ་མེད་པ་ཅན་ཉིད་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། ཐམས་ཅད་ལས་ཐམས་ཅད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ ཏེ།གལ་ཏེ་མི་ནུས་པ་ལས་ཀྱང་སྐྱེ་ན་ནི་ཐམས་ཅད་ལས་ཐམས་ཅད་སྐྱེ་བར་འགྱུར་བ་ཞིག་ན་དེ་ལྟར་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་དེ་བས་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེའི་ཕྱིར་ཏེ། དུ་བ་གང་ལས་འབྱུང་བར་མཐོང་བ་དེ་ནི་མཐོང་བའི་རྣམ་པས་ཏེ་མེའོ། །དེ་དང་ རིགས་མི་མཐུན་པའི་དོན་ལས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མེ་མ་ཡིན་པ་ལས་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།།དེ་ལྟ་ཡིན་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དུ་བ་རྒྱུ་མེད་པ་ཅན་ཉིད་ཡིན་ན་རྟག་ཏུ་ཡོད་པའམ། མེད་པར་འགྱུར། ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དངོས་པོ་རྒྱུ་མེད་པ་ནི་རང་འགྲུབ་པར་བྱ་བ་ལ་མི་ལྟོས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རྒྱུ་གཞན་ ལ་མི་ལྟོས་པའི་ཕྱིར་རོ།།གལ་ཏེ་རྒྱུ་གཞན་ལ་མི་ལྟོས་པ་ཉིད་ཡིན་དུ་ཟིན་ཀྱང་རེས་འགའ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། དངོས་པོ་རྣམས་ནི་རེས་འགའ་ཞིག་།ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །དུ་བ་དེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་དེ་ཉིད་སྟོན་ཏེ། ནམ་ཡང་མི་འབྱུང་བར་མི་འགྱུར་གྱི་དུས་ཐམས་ ཅད་དུ་འབྱུང་བར་འགྱུར་རོ།

错乱论者说"非彼"等，不说唯由火所生烟亦从他生，若彼从他生则成无因。若谓如火所生烟之自性相似者从他生故，立宗者说"从不相似"等。从与火不相似、非生烟自性者生，云何与彼相似？
非火所生烟之自性，如是所许错乱境，由从与彼相似、与火相似因生故，由生故成与彼相似，成与烟相似。若从不相似、从与火不相似亦生与彼相似，若生与火所生烟自性相似者，由彼等功能不定故，因相似与不相似之功能，无"定生相似，不相似唯生不相似"故，因差别非能作果差别，故一切差别成无因。
若谓从任何因生亦非无因者，说"一切从一切"等。若从无能亦生，则应一切从一切生，然非如是。
"是故"等中，"是故"谓由此，见烟从何生者，由见相即火。"从与彼异类义"谓从非火之义。
"若如是"谓若烟成无因性则应常有或无。何故？无因事物不待自成办故，不待余因故。若谓虽不待余因亦成有时者，说"诸事物有时"等。"彼烟"等显彼义，应非不生而一切时生。

།ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དེ་འབྱུང་བ་ལ་དུ་བའི་རང་གི་ངོ་བོ་འབྱུང་བ་ལས་རྒྱུ་ལ་མི་ལྟོས་པ་ཉིད་ཀྱིས་མ་ཚང་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་འདོད་པའི་དུས་བཞིན་ཏེ། གང་གི་དུས་ན་དུ་བ་འབྱུང་བར་འདོད་པའི་དུས་བཞིན་ནོ། །ཡང་ན་ནི་དེའི་ཚེ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདོད་པའི་དུས་ན་ཡང་དུ་བ་འབྱུང་ བར་མི་འགྱུར་ཏེ།དུ་བ་མེད་པའི་དུས་ན་ཁྱད་པར་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཕྱེད་འོག་མ་རྣམ་པར་དབྱེ་བའི་ཕྱིར་དངོས་པོ་ལྟོས་པ་རྣམས་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། འདི་ལྟར་རུང་བའི་ཡུལ་དང་དུ་བ་ལ་ལྟོས་ནས། འབྲས་བུ་ཡོད་པ་དང་མེད་པ་གང་དག་ཡིན་པའི་ཡོད་པ་དང་མེད་པའི་དུས་ དེ་དག་ནི་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་དེ་འབྱུང་བར་འབྲས་བུ་འབྱུང་བར་རུང་བ་དང་མི་རུང་བ་ཉིད།གང་དག་ཡིན་པ་དེ་དག་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དུས་སྨོས་པ་ནི་མཚོན་པ་སྟེ། ཡུལ་དང་རྫས་དག་ལ་ཡང་དེ་བཞིན་དུ་བརྗོད་པར་བྱའོ། །འོན་ཏེ་དེ་ལྟར་མི་འདོད་ན་ནི་འབྲས་བུ་ཡོད་པ་དང་མེད་པ་དང་ལྡན་ པའི་ཡུལ་དང་དུས་གང་དག་ལ་རུང་བ་དང་མི་རུང་བ་འདྲ་བ་ཉིད་ཡོད་པ་དེ་དག་ལ་ནི་དེ་དང་ལྡན་པ་དང་ཅིག་ཤོས་དག་ཏུ་ངེས་པར་མི་རུང་བའི་ཕྱིར་ཏེ།འབྲས་བུའི་དུས་ཉིད་དེ་དང་ལྡན་པ་སྟེ། འབྲས་བུ་དང་ལྡན་པའོ། །དེ་ལས་གཞན་པ་ནི་ཅིག་ཤོས་ཏེ། འབྲས་བུ་དང་མི་ལྡན་པའོ། །འདི་དག་ངེས་ པར་མི་རུང་བའི་ཕྱིར་ཡང་ན་ནི་རུང་བ་ཉིད་དུ་འདྲ་བའི་ཕྱིར་འབྲས་བུ་ཡོད་པ་དང་མེད་པའི་དུས་དེ་གཉི་གར་འབྲས་བུ་དང་ལྡན་པར་འགྱུར་རོ།།ཡང་ན་ནི་མི་རུང་བ་ཉིད་དུ་འདྲ་བའི་ཕྱིར་འབྲས་བུ་དང་ལྡན་པར་མི་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་དེ་ཡོད་པའི་དུས་ཁོ་ན་རུང་བ་ཉིད་ཡིན་ལ་དངོས་པོ་རྣམས་ཀྱང་དེ་ ལ་ལྟོས་ནས་རེས་འགའ་བར་འགྱུར་རོ།།འདོད་པའི་ཡུལ་དང་དུས་ལ་སོགས་པ་བལྟར་རུང་བ་ཉིད་ཡིན་དུ་ཟད་མོད་དེ་ཙམ་གྱིས་རྒྱུའི་དངོས་པོ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར་རུང་བ་ཉིད་དེ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །གང་གི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་རྒྱུ་མེད་པ་ཉིད་གཅིག་ཡིན་ན་རྟག་ཏུ་ཡོད་ པའམ་མེད་པར་འགྱུར་བ་ཞིག་ན།མ་གྱུར་པ་དེའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། གང་ཞིག་སྤངས་ནས་ཡོད་པ་དེ་ལ་ནི་མི་ལྟོས་ལ། གང་ལ་ཡོད་པ་དེ་ལ་ནི་ལྟོས་པ་དང་བཅས་པ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་ཡུལ་ལ་སོགས་པ་འགའ་ཞིག་ན་ཡོད་དུ་ཟིན་ཀྱང་འོན་ཀྱང་ཇི་ལྟར་དེ་དག་ལ་ལྟོས་པ་ དང་བཅས་པ་ཡིན་ཞེ་ན།འདི་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། དེ་ལྟར་ཡོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཅིག་སྤངས་ནས་གཞན་ན་ཡོད་པའོ།

何故？由彼生时烟之自性生不待因故无不具足，如所欲时，即如何时欲烟生时。或"尔时亦"谓所欲时亦烟不生，以无烟时无差别故。
为分别下半，说"诸待事物"等。如是依所依处及烟，有果无果二者之有无时，即次第彼生果生可能不可能，由具彼等故。说"时"为显示，于处及事亦当如是说。
若不如是许者，于有果无果之处时，若有可能不可能相同性者，于彼不应定为有彼及余，以果时即有彼，即有果。彼余即异品，即无果。由此等不应定故，或由可能性相同故，于有果无果二时皆应有果。或由不可能性相同故，不应有果。是故唯有彼时是可能性，诸事物亦依彼成有时。
若谓所欲处时等仅是可见性，仅此非因事，为此说"彼可能性亦"等。由如是若是无因性则应常有或无，然非如是故，说"是故"等。舍何而有者则不待彼，于何有者则有待。
若谓虽于某处等有，然云何有待彼等？说"如是"等。"如是有"谓舍一于余有。

།གལ་ཏེ་དངོས་པོ་ནི་ཡུལ་ལ་སོགས་པ་ལ་ལྟོས་པ་ཁོ་ན་ཡིན་གྱི་ཡུལ་ལ་སོགས་པ་དེས་ནི་དེ་ལ་ཕན་པ་མི་བྱེད་དོ་ཞེ་ན། དེ་དག་གིས་བྱས་པའི་ཕན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ སོགས་པ་སྨོས་ཏེ།དེར་ངེས་པར་མི་རུང་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡུལ་ལ་སོགས་པ་དེ་ཁོ་ན་ཡོད་དོ་ཞེས་བྱ་བར་ངེས་པར་མི་རུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བས་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ལྟ་བས་ནའོ། །ཡུལ་དང་དུས་ཞེས་སྨོས་པ་ནི་མཚོན་པ་སྟེ་རྫས་ཀྱང་གཟུང་ངོ་། །གང་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡུལ་ལ་སོགས་པ་ ནའོ།།ལན་ཅིག་མཐོང་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཇི་སྐད་བཤད་པའི་མངོན་སུམ་གྱིས་ཏེ་གང་དག་ཉེ་ན་མཐོང་བ་དེ་དག་ལས་གང་ཡང་རུང་བ་ཞིག་མ་ཚང་ནའོ། །གཞན་དུ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གལ་ཏེ་འདི་དེས་བསྐྱེད་པར་བྱ་བའི་རང་བཞིན་མ་ཡིན་ནའོ། །དེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དུ་བའོ། །དེར་ངེས་པ་ཡིན་ ན་མེ་ལ་སོགས་པའི་ཚོགས་པ་ལ་ཡོད་པར་ངེས་པ་ཡིན་ན་ཇི་ལྟར་མེ་ལས་གཞན་པ་ལས་འབྱུང་བར་འགྱུར་ཏེ།འབྱུང་བར་མི་འགྱུར་བ་ཉིད་དོ། །འབྱུང་ན་ནི་དུ་བ་མ་ཡིན་པར་འགྱུར་ཏེ། འདི་ལྟར་དུ་བ་ནི་དེས་བསྐྱེད་པ་སྟེ། མེས་བསྐྱེད་པའི་རང་བཞིན་གྱི་ཁྱད་པར་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་ དུ་རྒྱུ་ཡང་འབྲས་བུ་དེ་ལྟ་བུ་བསྐྱེད་པའི་རང་བཞིན་ཡིན་ཏེ།དུ་བ་བསྐྱེད་པར་རུང་བའི་རང་བཞིན་ནོ། །རྒྱུར་གྱུར་པ་ལ་ནི་དུ་བ་དང་བྲལ་བའི་གནས་སྐབས་ན་ཡང་རུང་བ་ཉིད་ཡོད་དེ་དེས་ན་མ་ཁྱབ་པའི་མཚན་ཉིད་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་མེ་དང་དུ་བ་དག་ཕན་ཚུན་ལྟོས་པ་ཉིད་དུ་ངེས་པའི་ རང་བཞིན་དུ་གནས་པ་ལས་གལ་ཏེ་དུ་བ་མེ་ལས་གཞན་པ་ལས་ཀྱང་འབྱུང་བར་འདོད་ན་ནི་དེའི་ཚེ་མེ་དེ་དུ་བ་བསྐྱེད་པ་དེའི་རང་བཞིན་མ་ཡིན་ཏེ།འདི་ལྟར་གང་གི་ཚེ་དུ་བ་མེ་མ་ཡིན་པ་ལས་འབྱུང་བ་དེའི་ཚེ་དུ་བ་བསྐྱེད་པ་ན་མེ་ཁོ་ནའི་རང་བཞིན་མ་ཡིན་པར་གྱུར་ཏོ། །མེའི་རང་བཞིན་མ་ཡིན་པ་དེ་ ཡང་ཇི་ལྟར་མེའི་ཡིན་པར་འགྱུར།དེ་བས་ན་དུ་བ་བསྐྱེད་པའི་རང་བཞིན་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་མེས་ལན་འགའ་ཡང་དུ་བ་བསྐྱེད་པར་མི་འགྱུར་རོ། །དུ་བ་ཡང་དུ་བའི་རང་བཞིན་དུ་མི་འགྱུར་བར་ཡང་ན་དུ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། ཡང་ན་མེ་ལས་གཞན་པ་ལས་འབྱུང་ ན་ནི་དེ་དུ་བ་མ་ཡིན་ནོ།།ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དུ་བ་བསྐྱེད་པའི་རང་བཞིན་མ་ཡིན་པ་མེ་ལས་གཞན་པ་ལས་བྱུང་ཞིང་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རོ། །འོན་ཏེ་དུ་བའི་རྒྱུ་ཉིད་དུ་འདོད་པ་མེ་ལས་གཞན་པ་ཡང་མེ་ཁོ་ན་བཞིན་དུ་དུ་བ་བསྐྱེད་པའི་རང་བཞིན་ཡིན་པར་ཁས་ལེན་ན་ནི་དེའི་ཚེ་དེའི་རང་བཞིན་ཉིད་ཡིན་ ན་ནི་དུ་བ་བསྐྱེད་པའི་རང་བཞིན་ཉིད་ཡིན་ན་ནི་དེ་ཉིད་མེ་ཡིན་པས་དུ་བ་འཁྲུལ་པ་མེད་དོ།།དོན་འདས་པ་ཉིད་གཟུང་བ་བདེ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཚིགས་སུ་བཅད་པ། གལ་ཏེ་བརྒྱ་བྱིན་སྤྱི་བོ་མེའི། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ།

若谓事物唯待处等，而处等不作彼利益者，说"彼等所作利益"等。"于彼不应定"谓不应定唯有处等故。"是故"谓由此。说"处时"为显示，亦当摄事。"于何"谓于处等。
"一次见"谓如所说现量，若近见彼等中任一缺。"若异"谓若此非彼所生自性。"彼"谓烟。若于彼定，若定有于火等聚，云何从非火生？即不应生。若生则非烟，以烟是彼所生，即火所生自性差别故。
如是因亦是生如是果自性，即能生烟自性。于为因者，虽离烟位亦有可能性，故非不遍相。如是火烟互待性定住自性中，若许烟亦从非火生者，尔时彼火非生烟自性。如是，若烟从非火生时，生烟非唯火自性。非火自性者云何是火？是故由非生烟自性故，火终不生烟。
烟亦不成烟自性，说"或烟"等。或从非火生则非烟。何故？由从非生烟自性非火生见故。若许欲为烟因非火亦如火是生烟自性者，尔时若是彼自性，若是生烟自性，即是火故烟无错乱。
为令易取前义，说偈："若帝释顶火"等。

།མེའི་རང་བཞིན་ཡིན་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གལ་ཏེ་དུ་བ་བསྐྱེད་ པའི་རང་བཞིན་མིན་ན་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།།བླ་ཆོས་སུ་དེ་སྐད་བཤད་དོ། །བརྒྱ་བྱིན་གྱི་སྤྱི་བོ་དེ་ཉིད་མེ་ཡིན་ཏེ། མེར་ཐ་སྙད་གདགས་པའི་རྒྱུ་ནི་དེ་ཙམ་དུ་ཟད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འོན་ཏེ་དེ་མེའི་རང་བཞིན་མིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དུ་བ་བསྐྱེད་པའི་རང་བཞིན་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བརྒྱ་བྱིན་གྱི་ སྤྱི་བོའོ།།དེ་ལས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བརྒྱ་བྱིན་གྱི་སྤྱི་བོ་ལས་སོ། །ཅིའི་ཕྱིར་མི་འབྱུང་ཞེ་ན། དུ་བའི་རྒྱུའི་རང་བཞིན་མེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། གང་ལ་དུ་བའི་རྒྱུའི་རང་བཞིན་ཡོད་པ་ཞེས་ཚིག་རྣམ་པར་སྦྱར་ནས། མེ་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ་ཞེས་ངེས་པར་གཟུང་ངོ་། །དེ་ཡི་ནུས་པའི་བྱེ་ བྲག་ལྡན།།ཞེས་བྱ་བ་ནི་དུ་བ་བསྐྱེད་པའི་ནུས་པ་ཅན་གྱི་རྒྱུར་གྱུར་པ་ཉིད་ཀྱིས་དངོས་པོ་གཞན་ལས་བྱེ་བྲག་ལྡན་པ་སྟེ། མི་འདྲ་བ་ཡིན་ནོ། །དུ་བ་དུ་བའི་རྒྱུ་མིན་ལས། །ཞེས་བྱ་བ་ནི། དུ་བ་མེའི་རང་བཞིན་མ་ཡིན་པ་ལས་འབྱུང་ཞིང་འཐོན་པར་ཁས་ལེན་ན་དུ་བ་དེ་ནི་རྒྱུ་མེད་པར་འགྱུར་ ཏེ།།ཇི་སྐད་བཤད་པ་བཞིན་ནོ། །གཞན་གྱིས་འོ་ན་ད་ནི་ཇི་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨྲས་ཏེ། འོ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མི་བཟོད་པའོ། །ད་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དུ་བ་ལ་སོགས་པ་གཅིག་རིགས་མི་མཐུན་པ་ལས་འབྱུང་བར་ཁས་མི་ལེན་ན། ཇི་ལྟར་ལྷན་ཅིག་བྱེད་པ་ཐ་དད་པ་ལས་ཕན་ཚུན་ རིགས་མི་མཐུན་པ་ལས་འབྲས་བུ་གཅིག་སྐྱེ།ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། དཔེར་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། སོགས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲས་ནི་སྣང་བ་དང་། ཡིད་ལ་བྱེད་པ་དག་བསྡུའོ། །ཀླན་ཀ་པའི་བསམ་པ་ནི་དེ་ལྟ་ཡིན་ན་ནི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་མིག་གི་རང་བཞིན་ལས་ཀྱང་སྐྱེ། མིག་གི་རང་བཞིན་མ་ཡིན་པ་ གཟུགས་དང་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ལས་ཀྱང་སྐྱེ་བ་ལ་འདི་རྒྱུ་མེད་པ་ཡང་མ་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་དུ་དུ་བ་ཡང་མེ་ལས་ཀྱང་འབྱུང་མེ་ལས་ཀྱང་འབྱུང་མེ་མ་ཡིན་པ་བརྒྱ་བྱིན་གྱི་སྤྱི་བོ་ལས་ཀྱང་འབྱུང་ལ།རྒྱུ་མེད་པར་ཡང་མི་འགྱུར་རོ་སྙམ་པ་ཡིན་ནོ། །དེའི་རང་བཞིན་གཅིག་པུས་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ ལས་ནི་ལེན་འདེབས་ཏེ།མིག་ལ་སོགས་པའི་ནང་ན་དེའི་རང་བཞིན་སྐྱེད་པར་བྱེད་པའི་རང་བཞིན་ཡིན་པ་ལས་ཕན་ཚུན་མི་ལྟོས་པར་རེ་རེས་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་ནི་མེད་དོ། །གལ་ཏེ་ཡོད་པ་ཞིག་ཏུ་གྱུར་ན་ནི་དེའི་ཚེ་རྒྱུ་སོ་སོར་འཁྲུལ་པའི་ཕྱིར་རྒྱུ་མེད་པ་ཅན་དུ་གྱུར་པ་ཞིག་ན། འོན་ཀྱང་ ཚོགས་པས་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་དེའི་རང་བཞིན་ཡིན་ཏེ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པའི་རང་བཞིན་ཡིན་ནོ།

"若是火自性"谓若非生烟自性之义。上法中如是说。帝释顶即是火，以火名言施设因仅此故。"若彼非火自性"谓非生烟自性，"彼"谓帝释顶。"从彼"谓从帝释顶。
何故不生？说"烟因自性火"等。配词为"有烟因自性者"，当定取"唯火"。"具彼功能差别"谓由成能生烟功能因故异于余事，即不同。"烟从非烟因"谓若许烟从非火自性生出，彼烟则成无因，如所说。
他说"若尔今云何"等。"若尔"谓不忍。"今"谓若不许烟等一从异类生，云何从异助缘生一异类果？云何？说"譬如"等。"等"声摄光明及作意。
难者意谓：若尔，识从眼自性亦生，从非眼自性色及作意亦生，此非无因；如是烟亦从火生，亦从非火帝释顶生，亦不成无因。
"彼自性一能生"等为答：眼等中无彼自性能生自性者不互待而各别能生。若有尔时由因各别错乱故成无因，然聚集能生是彼自性，即能生自性。

།དེའི་རང་བཞིན་མ་ཡིན་པ་ལས་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་ཉིད་མི་རུང་བའི་ཕྱིར། ཚོགས་པས་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ཙམ་ཁོ་ནས་དེའི་རང་བཞིན་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ཉིད་དུ་གྱུར་ཟིན་ན་དེ་ཅི་སྟེ། དེའི་ རང་བཞིན་ཡིན་ཏེ་ཞེས་ལོགས་ཤིག་ཏུ་བརྗོད་ཅེ་ན།བདེན་མོད་ཀྱི་འོན་ཀྱང་ཚོགས་པའི་གནས་སྐབས་ཁོ་ན་ན་དེའི་རང་བཞིན་ཉིད་ཡིན་གྱི་སྔར་ཡང་མ་ཡིན་ཕྱིས་ཀྱང་མ་ཡིན། རེ་རེ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ངེས་པར་གཟུང་བའི་ཕྱིར་བཤད་པར་ཟད་དོ། །བསྡུས་པའི་དོན་ནི་རྒྱུ་ནི་ འབྲས་བུ་གཅིག་ལ་རང་གི་རྒྱུའི་ནུས་པ་ངེས་པ་ཉེ་བ་ན་བྱེད་རྒྱུ་སོ་སོར་ངེས་པ་མཐའ་དག་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ།།ཁ་ཅིག་ནི་ཚོགས་པས་སྐྱེད་པར་བྱེད་པའམ། དེའི་རང་བཞིན་ན་རང་བཞིན་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲ་འདོན་ཏེ། འདིར་ནི་འམ་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མི་དགོས་ པས་འདི་ནི་གདོན་པར་མི་བྱ་བ་ཉིད་དོ།།གལ་ཏེ་ཚོགས་པ་དེ་བོར་ནས་ཚོགས་པ་གཞན་ལས་ཀྱང་མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་བསྐྱེད་ན་ནི་དེའི་ཚེ་གཞན་ལས་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར་རྒྱུ་མེད་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ། །འབྲས་བུ་ཚོགས་པ་དེ་ཁོ་ན་རྗེས་སུ་དཔག་གི་རྒྱུ་སོ་སོ་ནི་མ་ཡིན་པས་དེའི་ཕྱིར་འཁྲུལ་པ་ མེད་དོ་སྙམ་དུ་བསམ་པ་ཡིན་ནོ།།གལ་ཏེ་འདི་སྙམ་དུ་མེ་ལ་སོགས་པའི་ཚོགས་པ་ནི། དུ་བའི་སྐད་ཅིག་མ་དང་པོ་ཁོ་ན་བསྐྱེད་ན་དེ་ཡང་རྟགས་ཉིད་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་མི་འཛིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དུ་བའི་རྒྱུ་འཛིན་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་དུ་བ་སྔ་མ་སྔ་མའི་རྒྱུན་འཛིན་པའི་རྒྱུ་ཅན་ཁོ་ན་ཡིན་ན། ཇི་ལྟར་དེ་ ལས་མེ་ལ་སོགས་པའི་ཚོགས་པ་རྗེས་སུ་དཔག་སྙམ་དུ་སེམས་ན།དེའི་ཕྱིར་ཚོགས་པ་དེ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། འབྲས་བུའི་རྒྱུན་གྱི་རང་གི་ངོ་བོ་གནས་པའི་རྟེན་རྒྱུ་དང་པོའི་ཚོགས་པ་དེ་མེད་ན། དུ་བའི་རྒྱུན་ཉིད་མེད་པའི་ཕྱིར་དེ་བས་ན་དུ་བའི་རྒྱུན་མེའི་འབྲས་བུ་ཉིད་དུ་གཅིག་ཏུ་བྱས་ནས་ རྒྱུར་གྱུར་པ་སྲེག་པ་ལ་སོགས་པའི་རྒྱུན་རྗེས་སུ་དཔག་སྟེ།ཚུ་རོལ་མཐོང་བ་ལ་སྐད་ཅིག་མ་རྣམ་པར་དབྱེ་བས་ཐ་སྙད་དུ་བྱེད་པ་ནི་མི་སྲིད་དོ། །འདིས་ནི་གལ་ཏེ་འདི་སྙམ་དུ་མེ་འདས་པ་ཁོ་ན་རྗེས་སུ་དཔོག་པར་བྱེད་ལ། དེ་ནི་དོན་བྱེད་པ་དོན་དུ་གཉེར་བ་ལ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མི་དགོས་སོ་སྙམ་དུ་སེམས་ ན་དེ་ཡང་ཡོངས་སུ་སྤངས་པ་ཡིན་ནོ།།དེའི་ཚེ་དོན་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ་མེ་ལ་སོགས་པའི་སྐད་ཅིག་མ་སྔ་མ་སྔ་མ་ལ་བརྟེན་ནས། དུ་བའི་སྐད་ཅིག་མ་ཕྱི་མ་ཕྱི་མ་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་ཚོགས་པ་རྒྱུན་གྱི་འཇུག་པ་དེ་ཉིད་འབྲས་བུ་རང་གི་ངོ་བོ་གནས་ཤིང་། འབྲས་བུའི་རྒྱུ་འཇུག་པའི་རྒྱུ་ཡིན་ནོ།

由非彼自性不应能生故，仅说"聚集能生"即成彼自性，既已成此，何故又别说"是彼自性"？虽然如此，为定取唯于聚集位是彼自性，非前非后亦非各别故而说。
总义是：因于一果近其因功能定，一切别定作因。有谓"聚集能生或彼自性是自性"，此中全不须"或"声，故不应诵。
若舍彼聚复从余聚生眼识，尔时由从余生故成无因。果唯随彼聚，非别因，故无错乱，此为所思。
若作是念：火等聚唯生烟初刹那，彼亦非相，以不取彼故。取烟因者唯是取前前烟相续因，云何从彼比度火等聚？为此说"彼聚即"等。果相续自性住所依初因聚若无，烟相续即无故，是故合烟相续为火果，比度为因之烧等相续。现量中不可作刹那分别言说。
此亦遮遣若作是念：唯比度过去火，彼于求作用者全无所需。尔时义是：依前前火等刹那，生后后烟刹那故，彼聚相续转即是果自性住及果因转因。

།དུ་བའི་སྐད་ཅིག་ མ་ཅིག་ཁོ་ན་མེས་བསྐྱེད་པར་བྱ་བ་ཡིན་གྱི་གཞན་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་གང་ཡིན་པ་དེའི་ངེས་པ་འདི་ནི་མེད་ཀྱི་ཇི་སྲིད་དུ་བུད་ཤིང་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་ཐལ་བ་མ་ལྷག་པ་དེ་སྲིད་དུ་དུ་བའི་སྐད་ཅིག་མ་རྣམས་འབྱུང་བ་མི་འགལ་ལོ།།དེ་ལྟ་བས་ན་བསྡུས་པའི་དོན་ནི་སྲེག་པའི་སྐད་ཅིག་མ་ཕྱི་མ་ཕྱི་མ་སྐྱེད་པར་ ནུས་པའི་རྒྱུན་འཇུག་པའི་མེས་དུ་བའི་རྒྱུན་འཇུག་པ་འདུག་པ་སྐྱེད་པར་མངོན་སུམ་གྱིས་ངེས་པར་གཟུང་ལ་དེ་ལྟ་བུ་གཞན་དུ་ངེས་པར་བཟུང་ནས།དེ་དོན་དུ་གཉེར་བ་ལ་སྲེག་པའི་རྒྱུན་དོན་བྱེད་པར་ནུས་པ་རྗེས་སུ་དཔག་པ་མི་འགལ་ལོ། །སྲེག་པའི་རྒྱུན་མ་ཆད་པའི་དུ་བའི་ཁྱད་པར་ཡང་ གཞན་ཡིན་ལ།སྲེག་པའི་རྒྱུན་འགགས་པ་གནས་ཁང་ལ་སོགས་པ་ན་ཡོད་པའི་དུ་བའི་ཡང་གཞན་ཁོ་ན་ཡིན་ཏེ། དེ་གཉིས་ཀྱི་ཁྱད་པར་ཡང་གསལ་བར་འཇིག་རྟེན་ངེས་པར་འཛིན་ཏོ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་ནི་དེ་ལྟ་བུ་ཡིན་ནོ། །ཡང་ན་རྣམ་པ་གཞན་དུ་བཤད་པར་བྱ་སྟེ། ཚོགས་པ་ནི་མང་པོ་རྣམས་ལ་བྱ་བས། མང་པོ་ལས་གཅིག་འབྱུང་ན་རྒྱུའི་ཐ་དད་པ་ཐ་དད་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་པར་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ནམ། འོན་ཏེ་རྒྱུ་སོ་སོའི་ཉེ་བར་སྦྱོར་བའི་ཁྱད་པར་འདོད་ན། དེའི་ཚེ་ཉེ་བར་སྦྱོར་བ་ཐ་དད་པ་དག་དང་འབྲས་བུ་ཐ་མི་དད་པའི་ཕྱིར་དུ་མ་ཉིད་དུ་འགྱུར་བའམ། འབྲས བུ་གཅིག་དང་ཐ་མི་དད་པའི་ཕྱིར་ཉེ་བར་སྦྱོར་བ་རྣམས་གཅིག་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན།དེའི་ཕྱིར་ཚོགས་པ་དེ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། རང་གི་ངོ་བོ་གནས་པའི་འབྲས་བུའི་རང་གི་ངོ་བོ་གནས་པའི་རྟེན་ཡིན་ནོ། །དེ་ཉིད་བསྟན་ཏེ་གང་གིས་ན་དེའི་སྒོ་ནས་འབྲས་བུ་དུ་མ་ཉིད་ དུ་འགྱུར་བ་ལྷན་ཅིག་བྱེད་པ་དག་ལས་ཉེ་བར་སྦྱོར་བ་དུམ་བུར་འགྱུར་བ་ནི་མ་ཡིན་ནོ།།འོན་ཀྱང་ཚོགས་པ་དག་ལས་འབྲས་བུ་སྐྱེ་བ་ན། གང་གིས་ན་རིགས་མཐུན་པ་དང་རིགས་མི་མཐུན་པ་ལས་ལོག་པར་གྱུར་པ་དེ་ལྟ་བུ་གཅིག་ཁོ་ན་སྐྱེ་སྟེ། འདི་ལྟར་མིག་དང་གཟུགས་དང་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ དག་ལས་མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྐྱེ་བ་ན་མིག་གི་སྐད་ཅིག་མ་མིག་ཙམ་གྱི་རྒྱུ་ཅན་དང་།གཟུགས་ཀྱི་སྐད་ཅིག་མ་གཟུགས་ཙམ་གྱི་ཉེ་བར་ལེན་པ་ཅན་དང་། དེ་བཞིན་དུ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་བཅས་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ཙམ་གྱི་རྒྱུ་ཅན་ལས་ཐ་དད་པར་སྐྱེའོ། །འབྲས་བུ་ ལ་ཉེ་བར་སྦྱོར་བ་ཐ་དད་པར་ནི་རིགས་མཐུན་པ་དང་རིགས་མི་མཐུན་པ་ལས་ལོག་པ་ཉིད་གང་ཡིན་པ་འདི་ཁོ་ནར་ཟད་ལ་དེ་ཡང་ཚོགས་པ་དག་ཁོ་ན་ལས་སྐྱེ་བ་ཡོད་ཀྱི་གཞན་དུ་ནི་མ་ཡིན་ནོ།།འདི་ནི་བརྗོད་པར་བྱ་བ་མང་བས་རེ་ཞིག་གཞག་གོ།

"唯一烟刹那为火所生，余非"此定则无，乃至薪柴一切成灰无余，烟刹那生起无违。是故总义是：由现量定取能生后后烧刹那相续转火生住烟相续转，如是于余定取已，于求彼者比度能作用烧相续无违。
烧相续不断烟差别是一，烧相续灭住房等处烟亦定是异，此二差别世间亦明显定取。彼即如是。
或当别说：聚谓于多，若从多生一，岂非因差别不成差别耶？若许别因加行差别，尔时由加行差别与果无差别故成多，或由与一果无差别故加行成一耶？
为此说"彼聚即"等。是自性住果自性住所依。即此显示：由彼门成多果之助缘，加行不成分段。然从聚生果时，唯生如是一异于同类异类，如从眼色作意生眼识时，眼刹那唯以眼为因，色刹那唯取色，如是有分别识唯以作意为因而异生。
于果加行差别仅是异于同类异类，彼亦唯从聚生有，非余。此说多故且止。

།གང་གི་ཕྱིར་ཚོགས་པ་སྐྱེད་པར་བྱེད་ པ་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ལྷན་ཅིག་བྱེད་པ་རྣམས་ཀྱང་རྣམ་གྲངས་མེད་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ།རིམ་གྱིས་སྐྱེ་བ་མེད་དེ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །གང་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་རིགས་མི་མཐུན་པ་ལས་སྐྱེ་བའི་དོགས་པ་བསུ་བར་ལན་འདེབས་སོ། །སོགས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲས་ནི་བ་ ལང་གི་རྭ་ལས་སྨྱུག་མ་དང་།བ་ལང་གི་སྤུ་དང་ལུག་གི་བ་ལ་དག་ལས་རྩཝ་དཱུར་བ་སྐྱེ་བ་བསྡུའོ། །དེ་ལ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རིགས་མི་མཐུན་པ་ལས་འབྲས་བུ་སྐྱེ་བ་ལ་ཡང་ངོ་། །དེ་སྐད་དུ་བརྗོད་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཨུཏྤལ་ལ་སོགས་པ་རིགས་མི་མཐུན་པ་ལས་སྐྱེ་པ་ལ་ཨུཏྤལ་ ལ་སོགས་པ་ཞེས་བརྗོད་ཀྱང་ངོ་།།ུཏྤལ་ལ་སོགས་པ་གང་ལ་རང་གི་ས་བོན་ཨུཏྤལ་ལ་སོགས་པའི་མཚན་ཉིད་ལས་རབ་ཏུ་འབྱུང་ཞིང་སྐྱེ་བ་ཡོད་པ་རང་གི་ས་བོན་ལས་རབ་ཏུ་འབྱུང་བ་ཅན་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར་རང་གི་ངོ་བོ་ཐ་དད་པ་ཡོད་པ་ཁོ་ནའོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། རྒྱུའི་ རང་གི་ངོ་བོ་ཐ་དད་པའི་ཕྱིར་ཏེ།རྒྱུ་ཚོགས་པ་གཉིས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་རང་གི་ངོ་བོ་ཐ་དད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཆུ་ཤིང་གང་ལ་ས་བོན་དང་སྡོང་བུ་ལས་སྐྱེ་བ་ཡོད་པ་དེ་ལ་དེ་སྐད་ཅེས་བྱ་སྟེ། དེ་ཡང་རྒྱུ་ཐ་དད་པ་ལས་ཕན་ཚུན་ཐ་དད་པ་ཡིན་ནོ། །ཐ་དད་པ་འདི་ནི་བསྒྲུབ་མི་དགོས་སོ་ཞེས་བྱ་ བར་དེ་ལྟ་བུ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ།རྣམ་པར་འབྱེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐ་དད་པར་རྟོགས་པའོ། །ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་ཕྱེ་བའི་རྣམ་པ་ཅན་ནི་འཁྲུལ་པའི་རྒྱུ་འདྲ་བའི་རྣམ་པ་དག་ལས་རྣམ་པར་ཕྱེ་བས་ངེས་པའི་རྣམ་པ་ཅན་ནོ། །རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་ནི་ཡོད་པ་ཉིད་ན་ཡོད་པའོ། །ལྡོག་པ་ནི་དེ་ མེད་ན་མེད་པའོ།།རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དང་ལྡོག་པ་ནི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དང་ལྡོག་པ་སྟེ། དེ་ལས་འབྲས་བུའི་རང་བཞིན་གང་ཞིག་རྗེས་སུ་འགྲོ་བར་བྱ་བ་རྒྱུ་གང་གི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བར་བྱེད་པར་མཐོང་བ་རྗེས་སུ་འགྲོ་བར་བྱེད་པ་དེའི་རང་བཞིན་ནི་དེའི་རྒྱུ་ཅན་ཏེ། གང་ལ་རྒྱུ་རྗེས་སུ་འགྲོ་བར་བྱ་བ་དེ་ཡོད་པ་ཞེས་བྱ་བར་ཚིག་རྣམ་པར་སྦྱར་ རོ།།གང་གི་ཚེ་རྒྱུ་ལ་ལྟོས་ནས་བརྗོད་པ་དེའི་ཚེ་ནི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བར་བྱ་བ་མེ་ལ་སོགས་པ་དེའི་རང་བཞིན་ནི་དེའི་རྒྱུ་ཡིན་ཏེ། འབྲས་བུར་འདོད་པ་དུ་བ་ལ་སོགས་པ་དེའི་རྒྱུ་ཡིན་ནོ།

由聚为能生故，助缘亦成无数能作，义谓无次第生。"若又"等为答异类生疑。"等"声摄牛角生竹及牛毛羊毛生吉祥草。"于彼亦"谓于异类生果亦尔。"虽如是说"谓于青莲等异类生说青莲等。
青莲等从自种青莲等相出生者，是从自种出生，故定有自性差别。何故？由因自性差别故，由二因聚相自性差别故。水生树从种子及茎生者说为彼，彼亦由因差别互异。
此差别不须成立，故说"如是"等。"分别"谓了别差别。"极分别相"谓由分别错因相似相而定相。随行谓有则有，返谓彼无则无。随行及返即随行返，从彼果自性随所见随行因之随行者是彼因，配词为"有随行因者"。
若对因说时，随行火等彼自性是彼因，即所欲果烟等之因。

།གང་གི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་ཕན་ཚུན་ལྟོས་པས་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་དག་གི་རང་བཞིན་ངེས་པ་དེའི་ཕྱིར། རྒྱུ་དང་རིགས་ མི་མཐུན་པ་ལས་མི་འབྱུང་ངོ་།།དེ་ལྟ་བས་ན་ལན་ཅིག་མཐོང་བ་དང་མ་མཐོང་བ་དག་གིས་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཇི་སྐད་བཤད་པའི་མངོན་སུམ་དང་། མི་དམིགས་པ་དག་གིས་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་དངོས་པོ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར། རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་གྲུབ་པ་དེས་དེ་རྟོགས་ཏེ་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དང་ ལྡོག་པ་རྟོགས་སོ།།གཞན་དུ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་དངོས་པོ་ངེས་པ་མ་རྟོགས་པ་མཐོང་བ་དང་། མ་མཐོང་བ་འགའ་ཞིག་གིས་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དང་ལྡོག་པ་དག་རྟོགས་པ་ནི་མ་ཡིན་པའོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དང་ལྡོག་པ་རྟོགས་པ་མཐོང་བ་དང་མ་ མཐོང་བ་ཙམ་ལ་རག་ལས་པ་ནི་མ་ལུས་པར་མཐོང་བ་དང་མ་མཐོང་བ་དག་ལ་རག་ལས་པའི་ཕྱིར་ཏེ།མཐོང་བ་ཡང་གལ་ཏེ་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་མ་ལུས་པ་ལ་གཏན་ཚིགས་མཐོང་བར་གྱུར་ན་དེ་ལྟ་ན་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་ལ། དེ་བཞིན་དུ་མ་མཐོང་བ་ལ་ཡང་གལ་ཏེ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ལྡོག་ པ་མ་ལུས་པ་ལ་གཏན་ཚིགས་མ་མཐོང་བར་གྱུར་ན་དེ་ལྟ་ན་ལྡོག་པ་སྒྲུབ་པར་འགྱུར་རོ།།ཇི་ལྟར་དུ་བ་གསལ་བ་གཅིག་ལ་ལན་ཅིག་མཐོང་བས་ཀྱང་འབྲས་བུ་ཉིད་དུ་གྲུབ་པས་ཐམས་ཅད་ལ་དེ་ལྟ་བུ་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་དུ་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་དང་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་འགའ་ཞིག་ལ་མཐོང་བ་དང་མ་མཐོང་ བ་ལས་ཐམས་ཅད་ལ་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དང་ལྡོག་པ་ངེས་པར་འགྱུར་རོ་སྙམ་ན་ཡང་ལྡོག་པ་ཡིན་ཏེ།འདི་ལྟར་ནམ་མཁའ་ལ་སོགས་པར་གཏོགས་པ་ལུས་ཅན་མ་ཡིན་པ་ཉིད་འགའ་ཞིག་ལ་རྟག་པ་ཉིད་མཐོང་ཡང་སྟེ་འདི་ནི་གཞན་ལ་གྲགས་པ་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ།། །།བམ་པོ་ དྲུག་པ།གཞན་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་ལའོ། །གཞན་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མི་རྟག་པ་ཉིད་ལ་གཏན་ཚིགས་ལུས་ཅན་མ་ཡིན་པ་ཉིད་མཐོང་བའི་ཕྱིར་གཅིག་ལ་མཐོང་བ་ཐམས་ཅད་ལ་དེ་ལྟ་བུ་ཡིན་པར་བསྒྲུབ་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་མཐོང་བ་ནི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་ལ་འཁྲུལ་པ་ ཅན་ཡིན་ནོ།།དེ་བཞིན་དུ་བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་རྟག་པ་ཉིད་མེད་པ་འགའ་ཞིག་ལ་ལུས་ཅན་མ་ཡིན་པ་ཉིད་མ་མཐོང་བ་ཡང་བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་རྟག་པ་ཉིད་མེད་པ་ཁོ་ན་ལ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་བས་ན་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་གཅིག་ལ་མ་མཐོང་བ་ལྡོག་པ་ངེས་པར་བྱེད་པའི་སྒྲུབ་པ་མ་ཡིན་ནོ། ། དེ་ལྟ་བས་ན་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་དངོས་པོ་ངེས་པ་ཁོ་ན་ལས་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དང་ལྡོག་པ་དག་ངེས་པ་ཡིན་ནོ། །གཞན་གྱིས་འབྲས་བུ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། དེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་མེད་ན་མི་འབྱུང་བར་ནི་བསྒྲུབས་ཟིན་ན། དེ་རང་བཞིན་གྱི་གཏན་ཚིགས་ལ་ཇི་ལྟར མེད་ན་མི་འབྱུང་བ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བའོ།

由如是互相观待而定因果自性故，不从因及异类生。"由一见不见亦"者，谓由如前所说现量及不得，成立因果事故，由彼因果成立而了知，即了知随行及返。
"非余"者，谓未定因果事之见不见，不能了知随行及返。何故？由随行返了知唯依见不见，须依一切见不见故。若见因遍同品，尔时能成随行；如是于不见，若因遍不见所立返，尔时能成返。
如由一次见明显烟成立为果，一切皆如是，如是岂谓由见不见某同品异品，能定一切随行返耶？亦非，如见虚空等无质碍性某者是常，此说他所许。
卷六。"于余"谓于乐等。"余"谓由见无质碍性为无常因故，非成由见一切皆如是。故见于随行是错乱。如是见瓶等某无常无无质碍性，唯见于乐等无常故，故不见一异品非能定返之成立。
是故唯由定因果事而定随行返。他说"果"等，"彼"谓已成因果无则不生，云何于自性因是无则不生？

།རང་བཞིན་ཡོད་པ་ཙམ་དང་འབྲེལ་པ་ཅན་གྱི་ངོ་བོ་ཡང་གཏན་ཚིགས་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་རྟག་པ་ཉིད་དུ་རང་བཞིན་གྱི་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་མེད་ན་མི་འབྱུང་བ་བསྒྲུབས་ཟིན་པ་མ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན། བདེན་ན་གཞན་འདི་སྙམ་དུ་རང་བཞིན་དེ་ ཙམ་དང་འབྲེལ་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་གྱུར་པ་དེ་ལ་མེད་ན་མི་འབྱུང་བ་བརྗོད་པ་དེ་ལ་དམ་བཅས་པའི་དོན་གྱི་ཕྱོགས་གཅིག་གཏན་ཚིགས་སུ་འགྱུར་རོ་སྙམ་དུ་སེམས་ལ།གྲུབ་པའི་མཐའ་སྨྲ་བ་ཡང་གཞན་སེལ་བ་རབ་ཏུ་བསྒྲུབ་པ་མཇུག་ཐོགས་སུ་འབྱུང་བས། དམ་བཅས་ པའི་དོན་གྱི་ཕྱོགས་གཅིག་པ་ཉིད་ཡིན་པ་ཡོངས་སུ་སྤངས་པར་སེམས་ཤིང་།དེ་ཙམ་དང་འབྲེལ་པ་ཁོ་ན་ལ་མེད་ན་མི་འབྱུང་བ་སྔར་བཤད་པ་བཟླས་ཏེ། རང་བཞིན་ལ་ཡང་མེད་ན་མི་འབྱུང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། རང་བཞིན་ལ་ཡང་རང་བཞིན་གྱི་གཏན་ཚིགས་ལ་ཡང་མེད་ན་མི་འབྱུང་བའོ། ། བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་གང་ཡིན་ཞེ་ན། ཡོད་པ་ཙམ་དང་འབྲེལ་པའི་ཡིན། །གང་ཞིག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་འདི་ཉིད་རྣམ་པར་འཆད་དོ། །ཡོད་པ་མེད་ན་མི་འབྱུང་བར་འདོད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཡོད་པ་མི་རྟག་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་སྟེ། འདི་ལྟར་དེ་མེད་ན་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཆོས་ཡོད་པ་ཙམ་དང་འབྲེལ་པ མེད་ན་གཏན་ཚིགས་ཉིད་དུ་སྨོས་པའི་ཡོད་པ་མེད་པར་འགྱུར་རོ།།ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་དང་སྒྲུབ་པ་དག་ཐ་དད་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཐ་དད་པ་མེད་པ་ཉིད་ངོ་བོ་གང་ཁོ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟོན་ཏོ། །མི་རྟག་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པའི་ངོ་བོ་གང་ཁོ་ན་བྱས་པ་ཡོད་པ་ཙམ་ལ་རག་ལས་ པའི་རང་བཞིན་ཡིན་པར་བརྗོད་པ་དེ་ཁོ་ན་རྒྱུ་མཚན་གཞན་ལ་མི་ལྟོས་པའི་ཕྱིར་རང་གིས་དངོས་སུ་དོན་དམ་པར་ཡོད་པ་ཡིན་ཏེ་བྱས་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ།།ཡོད་པ་དེ་ཡང་བདག་ཉིད་རང་གི་ངོ་བོར་གྱུར་པ་མི་རྟག་པ་ཉིད་བོར་ནས་ཇི་ལྟར་ཡོད་པར་འགྱུར། གཞན་གྱིས་འོ་ན་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་ པ་སྨས་ཏེ།དམ་བཅས་པ་ནི་ཕྱོགས་བསྟན་པའོ། །དེའི་དོན་ནི་ཆོས་དང་ཆོས་ཅན་སྤྱིའོ། །དེའི་ཕྱོགས་གཅིག་པོ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཆོས་ཀྱི་བདག་ཉིད་གཏན་ཚིགས་སུ་འགྱུར་ཏེ། འདི་ལྟར་སྒྲ་ནི་མི་རྟག་སྟེ། མི་རྟག་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་དང་། མི་རྟག་སྟེ་བྱས་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྩིས་མགོ་ གཅིག་ལ་དེ་ལྟ་ཡིན་ན་ནི་གཏན་ཚིགས་མ་གྲུབ་པོ་སྙམ་དུ་བསམས་པ་ཡིན་ནོ།།གྲུབ་པའི་མཐའ་སྨྲ་བས་དེ་ནི་ཉེས་པ་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། རང་བཞིན་གྱི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་སོ། །རང་རང་གི་ངོ་བོ་ནི་རང་གི་ངོ་བོ་སྟེ་དེ་ལ་གནས་པའི་ཕྱིར་རོ། །མཐུན་དངོས་ གཞན་གྱི་དངོས་དག་ལས།།ཞེས་བྱ་བ་ལ་མཐུན་དངོས་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲས་ནི་རིགས་མཐུན་པར་བསྟན་ཏོ། །གཞན་གྱི་དངོས་པོ་ནི་རིགས་མི་མཐུན་པའོ།

"仅与自性有相关之体性亦是因"等，岂非已成立自性因之无则不生？诚然，他作是念：如其仅与自性相关者，说彼无则不生，则所立义一分成因。
论师亦由后当广成遮余，思遮一分所立义，重说唯与彼相关无则不生前说，故说"于自性亦无则不生"等。于自性亦即于自性因亦无则不生。
何为所立？与有相关。"若"等即分别此。"许有无则不生"谓有即无常等，如是若无彼，则所立法仅与有相关亦无，说为因之有即无。何故？由所立能立无差别故。无差别性即"唯体性"等所显。
唯无常等体性说为依仅有所作自性者，由不待余因故，自体真实有，即所作性。彼有亦舍自体所成无常性，如何有耶？
他说"若尔"等。立宗即示宗，其义谓法法处总，其一分即所立法体性成因。如说"声是无常，由无常故"及"无常，由所作故"，计一则因不成。
论师说"彼无过"等。"自性"谓由体性。"各自体"谓自体，由住彼故。"从同事余事"中，"同事"声示同类，"余事"谓异类。

།དེ་དག་ལས་ཏེ་དེ་ལྟར་ཡང་རིགས་མཐུན་པར་འདོད་པ་དང་ཞེས་རྣམ་པར་འགྲེལ་པར་འགྱུར་རོ། །གང་དག་རང་དངོས་གཞན་གྱི་དངོས་དག་གིས། །ཞེས་ འདོན་པ་དེ་དག་གིས་ཀྱང་རང་དངོས་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲ་ནི་རིགས་མཐུན་པའི་དོན་དུ་བཤད་དགོས་སོ།།སྟེན་པ་ནི་སྟེན་པར་བྱེད་པའོ། །དེ་གང་དག་ལ་ཡོད་པ་དེ་དག་ལ་དེ་སྐད་ཅེས་བྱ་སྟེ། ལྡོག་པ་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །དེའི་རྒྱུ་ཅན་གྱི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལྡོག་པའི་རྒྱུ་ཅན་གྱིའོ། །རིགས་ དབྱེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་ཀྱི་བྱེ་བྲག་སྟེ་མི་རྟག་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པའོ།།དེའི་ཁྱད་པར་གྱིས་རྟོགས་འགྱུར་བ་དག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ལྡོག་པའི་རང་གི་ངོ་བོའི་ཁྱད་པར་བྱེ་བྲག་བྱས་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་གང་ཡིན་པ་དེའི་སྒོ་ནས་སྒྲ་དང་རྟགས་དག་གིས་བརྒྱུད་པས་དངོས་པོ་དེ་ལྟ་བུ་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །གང་གི་ ཕྱིར་དེ་ལྟ་བུ་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར་ལྡོག་པའི་ཁྱད་པར་བརྟགས་པ་ལས་ལྡོག་པ་ལ་ལྟོས་ཏེ།རྣམ་པར་གཞག་པ་མི་རྟག་པ་ཉིད་གང་ཞིག་མི་རྟག་པ་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲ་ཅན་གྱི་ཆོས་གང་གིས་གོ་བར་འགྱུར་བ་ཁྱད་པར་དེ་ནི་དེ་ལས་གཞན་གྱིས་མི་རྟག་པ་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲ་ལས་གཞན་པ་བྱས་པ་ཞེས་བྱ་ བའི་སྒྲས་ཏེ།དེ་བཞིན་དུ་ཐམས་ཅད་ལ་བརྗོད་པར་བྱའོ། །རྒྱུ་དེས་ན་ཐ་དད་རྣམ་པར་གནས་ཏེ། སྒྲའི་དོན་རྣམ་པར་གནས་པ་ཐ་དད་པ་ཡིན་ནོ། །དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་ཚིག་ལེའུར་བྱས་པའི་དོན་སྟོན་ཏེ། གང་དག་ལ་རང་གི་ངོ་བོ་ལ་རང་གི་བདག་ཉིད་ ལ་གནས་པ་ཡོད་པ་དེ་དག་ལ་དེ་སྐད་ཅེས་བྱའོ།།རང་གི་ངོ་བོ་ལ་གནས་པའི་དངོས་པོ་དེ་དག་ནི་རང་དང་གཞན་དུ་སྟེ། རང་གི་ངོ་བོ་ལས་གཞན་པ་དང་འདྲ་ཞིང་གཅིག་ཏུ་མི་བྱེད་དེ། ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། འདྲེ་བར་བྱ་བ་གཞན་དེ་གཞན་མ་ཡིན་པ་ཉིད་དུ་ཐལ་བར་འགྱུར་ཏེ། བདག་ཉིད་ཡིན་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ། །གལ་ཏེ་བུམ་པ་ལ་སོགས་པའི་བྱེ་བྲག་རྣམས་ལ་ཡོན་ཏན་གསུམ་པོ་རང་གི་བདག་ཉིད་དུ་གྱུར་པ་ཡོད་དེ། དེས་ན་འདྲེས་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ་སྙམ་དུ་སེམས་ན། དེའི་ཕྱིར་གང་ཡང་འདི་དག་གི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། འདི་དག་གི ཞེས་བྱ་བ་ནི་དངོས་པོ་དག་གིའོ།།རང་གི་བདག་ཉིད་དུ་གྱུར་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐ་མི་དད་པའོ། །ངོ་བོ་ནི་རང་གི་ངོ་བོའོ། །ཐ་མི་དད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཅིག་པའོ། །ངོ་བོ་དེ་ནི་བྱེ་བྲག་དེ་དག་གི་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་ཐ་སྙད་གདགས་པར་ནུས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཡོན་ཏན་གསུམ་པོ་གཅིག་གི་བདག་ཉིད་དུ་གྱུར་པ། དེའི་ཚེ་བུམ་པ་ལ་སོགས་པའི་ཁྱད་པར་དེ་དག་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།

从彼等，如是亦"许同类"当解释。若读作"由彼等自事余事"者，亦应解释"自事"声为同类义。依止即能依止，有彼者说为彼，即有返义。"彼因"谓返因。"类别"谓法差别，即无常性等。
"由彼差别当了知"者，谓由返自体差别所作性等门，由声及相间接了知如是事故。由如是故，观待返差别而安立返，无常性由无常声词法了知之差别，由彼余无常声外所作声，如是一切当说。
由彼因故差别安住，声义安住差别。"一切事"等显颂义，谓有住自体自性者说为彼。住自体事彼等为自他，不与异自体相似合一。何故？应成所合余非余，应成自性。
若念瓶等差别有三德成自性，故唯是合，故说"若亦此等"等。"此等"谓诸事。"成自性"谓无别。"体"谓自体。"无别"谓一。彼体不能安立为彼等差别。何故？由三德成一性时，无彼瓶等差别故。

།གལ་ཏེ་དངོས་པོ་རྣམས་ངོ་བོ་གཅིག་ཏུ་གྱུར་ན་དེའི་ཚེ། དེ་ཁོ་ན་དངོས་པོ་རྣམས་ཐ་མི་དད་པ་ཡིན་པར་འགྱུར་ཏེ། ཐ་མི་དད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཞིང་ཡོད་པའི་ཕྱིར་དང་། དེ ལ་མ་གཏོགས་པ་ཐ་དད་པའི་བདག་ཉིད་དེ་ལ་མ་གཏོགས་པ་ཐ་དད་པ་ཡང་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།།གལ་ཏེ་ཡོན་ཏན་གསུམ་པོ་ཐ་མི་དད་ཀྱང་བུམ་པ་ལ་སོགས་པའི་བྱེ་བྲག་འཕེལ་བ་དང་འགྲིབ་པས་བྱས་པར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། དེ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། ཡོན་ཏན་གསུམ་པོ་ཐ་མི་ དད་པ་ཉིད་ཀྱང་འཕེལ་བ་ལ་སོགས་པས་ཐ་དད་པར་འགལ་བའི་ཕྱིར་རོ།།དེ་ལྟ་བས་ན་དངོས་པོ་རྣམས་ཕན་ཚུན་རྗེས་སུ་འགྲོ་བར་ཁས་ལེན་ན། ངོ་བོ་གཅིག་པ་ཁོ་ནར་གནས་པ་ཡིན་ནོ། །ངོ་བོ་གཅིག་པ་དེ་ཡང་བདག་ཉིད་ལ་རང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་ལ་རྣམ་པར་གནས་པས་སྐྱེས་བུའི་ངོ་བོ་དང་མ་ འདྲེས་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ཏེ།དེ་ལྟ་ན་ཡང་གཞན་སེལ་བ་གྲུབ་པ་ཁོ་ནའོ། །ཡང་བྱེ་བྲག་པ་རྣམས་ནི་སྤྱི་དོན་གཞན་གྱིས་དངོས་པོ་རྣམས་མཚུངས་པར་འདོད་དེ། དེ་ཡང་བསལ་བའི་ཕྱིར་དོན་གཞན་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། ཡོད་པ་ཉིད་དང་བ་ལང་ཉིད་ལ་སོགས་པ་དོན་གཞན་ཡང་དོན་དུ་མ་ དང་འབྲེལ་དུ་ཟིན་ཀྱང་གསལ་བའི་ཁྱད་པར་དེ་དག་གི་སྤྱི་མ་ཡིན་ནོ།།ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དེའི་ངོ་བོ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། གསལ་བའི་ཁྱད་པར་དག་དང་མཚན་ཉིད་མི་འདྲ་བའི་ཕྱིར་རོ། །འོན་ཏེ་དེའི་ངོ་བོ་མ་ཡིན་ཡང་གཅིག་མ་ཡིན་པ་དག་དང་ལྡན་པ་དེ་ཙམ་གྱིས་དེ་དག་གི་སྤྱི་ཡིན་ན་ནི་དེའི་ཚེ་གཉིས་ ཉིད་ལ་སོགས་པ་དང་ལྡན་པ་དང་འབྲས་བུའི་རྫས་དག་ལ་ཡང་སྤྱིའི་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་ཏེ།གཉིས་ཉིད་ཀྱང་རྫས་གཅིག་མ་ཡིན་པ་དང་ལྡན་ནོ། །སོགས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲ་ནི་མང་པོ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་བསྡུའོ། །དེ་བཞིན་དུ་ལྡན་པ་ཡང་རྫས་གཅིག་མ་ཡིན་པའི་རྟེན་ ཅན་ཡིན་ནོ།།འབྲས་བུའི་རྫས་ནི་ཡན་ལག་ཅན་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། རྩོམ་པར་བྱེད་པའི་རྫས་དུ་མ་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་ཁྱད་པར་ཡོད་དེ་འདི་ལྟར་གཉིས་ཉིད་ལ་སོགས་པ་དང་འབྲེལ་དུ་ཟིན་ཀྱང་གསལ་བ་རྣམས་མཚུངས་པའི་ངོ་བོར་མི་འགྱུར་གྱི་བ་ལང་ཉིད་ལ་སོགས་པ་དང་འབྲེལ་ན་ནི་འགྱུར་རོ། །དེ་ བས་ན་བ་ལང་ཉིད་ལ་སོགས་པ་ཁོ་ན་སྤྱི་ཡིན་ནོ་སྙམ་དུ་སེམས་ན།དེའི་ཕྱིར་འབྲེལ་པ་ཅན་གཞན་གྱིས་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ།

若诸事成一体，尔时诸事应成无别，由无别故及有故，除彼无别体外亦无异体故。若谓虽三德无别，由瓶等差别增减所作，故说"彼"等。由三德无别亦与增等差别相违故。
是故若许诸事互随行，唯住一体。彼一体亦由住自体自性，不与士夫体相杂，如是亦唯成遮余。
胜论师许由异总义诸事相同，为遮彼故说"异义亦"等。有性及牛性等异义，虽与多义相关，然非彼等差别之总。何故？由非彼体故，与差别相不同故。
若谓虽非彼体，由具非一故是彼等总者，尔时二性等相应及果实亦应成总体，由二性亦具非一实故。"等"声摄多性等。如是相应亦以非一实为依。果实谓有分，具多能作实故。
若谓有差别，如是虽关二性等，诸差别不成相同体，若关牛性等则成。故唯牛性等是总。为此说"由余相关亦"等。

།འདི་སྐད་བསྟན་པ་ཡིན་ཏེ། བ་ལང་ཉིད་ལ་སོགས་པ་དང་འབྲེལ་དུ་ཟིན་ཀྱང་གསལ་བའི་ཁྱད་པར་རྣམས་ཀྱི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་ངོ་བོ་འདོར་བ་ནི་མེད་ ན།དེ་ཇི་ལྟར་བ་ལང་ཉིད་ལ་སོགས་པ་དང་འབྲེལ་ཀྱང་མཚུངས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན། དེ་བས་ན་འབྲེལ་པ་ཅན་བ་ལང་ཉིད་ལ་སོགས་པ་གསལ་བ་དང་ལྡན་པ་གཉིས་ཉིད་ལ་སོགས་པ་དང་འདྲ་བ་གཞན་གྱིས་ཀྱང་གསལ་བའི་ཁྱད་པར་གཞན་དག་མཚུངས་པ་ནི་མ་ཡིན་གྱི་ཁྱད་པར་རྣམས་ དེ་དང་ལྡན་པ་སྤྱི་དང་ལྡན་པ་དག་ཏུ་ནི་འགྱུར་ཏེ།འབྱུང་པོའི་མགུལ་ཆིངས་ལྟ་བུའོ། །འབྱུང་པོ་ནི་གཟའ་དང་རྒྱུ་སྐར་དག་སྟེ། དེ་དག་གི་མགུལ་བར་ཕྲེང་བ་རིང་པོས་བཅིངས་པ་དེ་ནི་འབྱུང་པོའི་མགུལ་ཆིངས་སོ། །ཇི་ལྟར་འབྱུང་པོའི་མགུལ་ཆིངས་གཅིག་པོ་དེས་འབྱུང་པོ་རྣམས་དེ་ དང་ལྡན་པ་ཡིན་གྱི་མཚུངས་པ་ནི་མ་ཡིན་པ་ལྟར་གསལ་བ་རྣམས་ཀྱང་དེ་དང་འདྲའོ།།གང་གི་ཕྱིར་གཅིག་དང་འབྲེལ་དུ་ཟིན་ཀྱང་གསལ་བ་རྣམས་མཚུངས་པ་མ་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཤེས་པ་ཐ་མི་དད་པའི་ཡུལ་ཡང་མ་ཡིན་ཞིང་། ཤེས་པ་རྣམ་པ་གཅིག་པ་ཅན་མ་འཁྲུལ་པའི་ཡུལ་ཡང་ མ་ཡིན་ཏེ།འབྱུང་པོ་བཞིན་ནོ། །ཇི་ལྟར་འབྱུང་པོ་ཆིངས་མའི་རང་བཞིན་མ་ཡིན་པ་རྣམས་ཆིངས་མའི་རྣམ་པ་གཅིག་པ་ཅན་གྱི་ཡུལ་མ་ཡིན་པ་དེ་དང་འདྲའོ། །དེ་ལྟར་ན་རེ་ཞིག་དོན་གཞན་ནི་དུ་མ་དང་འབྲེལ་དུ་ཟིན་ཀྱང་དེ་དག་གི་སྤྱི་མ་ཡིན་ནོ། །སྤྱི་འཛིན་པར་བྱེད་པའི་ཤེས་པ་ཡང་ མེད་དེ།འདི་ལྟར་བློ་ནི་དེ་དག་གིས་བདག་ཉིད་ཁོ་ན་ཁྱད་པར་དེ་དག་གི་བདག་ཉིད་ཁོ་ན་ལ་འདི་གཉིས་ནི་ངོ་བོ་གཅིག་གོ་ཞེས་བསྲེ་ཞིང་སྤྱིའི་ཡུལ་ཅན་དུ་སྣང་ངོ་། །གཅིག་དང་འབྲེལ་པ་ཅན་དག་གི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདི་དག་ནི་སྤྱི་གཅིག་དང་འབྲེལ་པ་ཅན་དག་ཡིན་ ནོ་ཞེས་བྱ་བར་སྣང་བ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ།གལ་ཏེ་གཅིག་དང་འབྲེལ་བ་ཅན་དག་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་འཛིན་པར་བྱེད་ན་ནི། དེའི་ཚེ་སྤྱིའི་བློས་སྤྱི་གཟུང་བར་འགྱུར་རོ། །འབྱུང་པོ་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་མི་མཐུན་པའི་དཔེ་སྟེ། ཇི་ལྟར་འབྱུང་པོ་རྣམས་ཆིངས་མ་གཅིག་དང་ འབྲེལ་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་འཛིན་པ་དེ་ལྟ་བུར་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།

此说：虽与牛性等相关，然差别不舍不共体，如何虽与牛性等相关而成相同体？是故由如二性等之余相关者牛性等具差别，亦不令余差别相同，然差别成具彼具总，如星宿鬘。
星宿谓诸星宿，以长鬘系其颈者为星宿鬘。如一星宿鬘令诸星宿具彼而非相同，差别亦如是。由虽与一相关而差别不相同故，亦非无别知境，亦非一相无错知境，如星宿。如非系鬘性之星宿非一相系鬘境，此亦如是。
如是且异义虽与多相关，然非彼等总。亦无执总知，如是觉唯由彼等自性于彼等差别自性，合此二为一体而现为总境。
"具一相关"者，谓非现为"此等是具一总相关"。若执为具一相关者，尔时总觉应取总。"如星宿"者为异法喻，谓非如执"诸星宿具一系鬘"。

།གལ་ཏེ་བློས་ནི་སྤྱི་འབའ་ཞིག་པ་མཐོང་བ་ཁོ་ན་སྟེ། གསལ་བ་རྣམས་ལ་གཅིག་པ་ཉིད་དུ་འཛིན་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་དེ་མཐོང་བའི་སྤྱི་མཐོང་བའི་འཁྲུལ་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་མཐོང་ངོ་ཞེས་བྱ་བ་ག་ལས་བློ་དེ་སྤྱི་ མཐོང་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ག་ལས་ངེས།གལ་ཏེ་འདི་ནི་གསལ་བ་རྣམས་ཀྱི་སྤྱི་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ལྟ་བུར་སྤྱིའི་བློ་ཞིག་སྐྱེས་པར་གྱུར་ན་ནི། དེའི་ཚེ་དེ་མཐོང་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་ངེས་པར་འགྱུར་བ་ཞིག་ན། འདི་ལྟར་སྤྱིའི་བློ་ནི་དུས་ཐམས་ཅད་དུ་གསལ་བའི་བདག་ཉིད་ཁོ་ན་བསྲེ་བ་ ཡིན་པར་ཡིད་ཆེས་སོ།།འདི་ལ་ས་བོན་མེད་པ་ཡོད་པས་ན་ས་བོན་མེད་པ་ཅན་ནོ། །དེ་ནི་དེ་ལྟ་བུ་ཡང་ཡིན་ལ་འཁྲུལ་པ་ཡང་ཡིན་པས་ན་དེ་སྐད་བཤད་དོ། །གལ་ཏེ་དེ་མི་རུང་བའི་ཕྱིར་ཏེ། འཁྲུལ་པ་སྐྱེ་བ་ནི་རྒྱུ་མཚན་མེད་པ་ཅན་དུ་མི་རུང་ན། མ་འདྲེས་པ་རྣམས་བསྲེ་ཞིང་སྐྱེ་ པ་འདི་ཡང་འཁྲུལ་པ་ཡིན་པས་འདིའི་རྒྱུ་མཚན་ཞིག་ཡོད་པར་འགྱུར་ལ།རྒྱུ་མཚན་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་སྤྱི་ཡིན་ནོ་ཞེས་གང་དག་ལ་འབྲས་བུ་སྤྱིར་ཤེས་པ་དེ་གཅིག་ཡོད་པ་འབྲས་བུ་གཅིག་པ་ཅན་དེ་དག་འཁྲུལ་པའི་ས་བོན་ཡིན་ནོ། །དེ་དག་ཁོ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཁྱད་པར་རྣམས་ཏེ་འདི་ནི་ འོག་ནས་སྟོན་པར་འགྱུར་རོ།།སྤྱིའི་མཐུས་གསལ་བ་རྣམས་ལ་རྣམ་པ་གཅིག་པ་ཅན་གྱི་འཁྲུལ་པར་ཡང་རིགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར་འཁྲུལ་པའི་རྒྱུ་ནི་འདྲ་བ་ཡིན་ནོ། །སྤྱི་ནི་གསལ་བ་དག་དང་མཚན་ཉིད་ཤིན་ཏུ་མི་འདྲ་བ་ཡང་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི་ཁ་དོག་དང་། དབྱིབས་ཀྱི་ རྣམ་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ལ་གསལ་བ་རྣམས་ནི་ཁ་དོག་དང་དབྱིབས་ཀྱི་རྣམ་པར་ངེས་པའི་ཕྱིར་རོ།།འོན་ཏེ་གཅིག་དང་འབྲེལ་པ་ཅན་དག་ཁོ་ན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་འཁྲུལ་པའི་རྒྱུ་མཚན་མེད་པར་ཡང་རྣམ་པ་གཅིག་པ་ཅན་གྱི་འཁྲུལ་པའི་ཡུལ་དུ་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། དེའི་ཚེ་གྲངས་དང་ ལྡན་པ་དང་འབྲས་བུའི་རྫས་ཏེ།སོགས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲས་ནི་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་ལ་སོགས་པ་བསྡུའོ། །གང་དག་ལ་དངོས་པོ་གཅིག་ཅིག་ཡོད་པ་དེ་དག་ནི་དེ་དང་ལྡན་པ་སྟེ་དེ་དག་ལའོ། །འབྱུང་པོ་ཆིངས་མ་གཅིག་པ་དག་ལ་ཡང་རྣམ་པ་གཅིག་པ་ཅན་གྱི་འཁྲུལ་པར་འགྱུར་བ་ཞིག་ན་མི་ འགྱུར་ཏེ།དེ་བས་ན་གྲངས་དང་ལྡན་པ་དང་འབྲས་བུའི་རྫས་ལ་སོགས་པ་དང་ལྡན་པ་དག་དང་འབྱུང་པོ་ལ་སོགས་པ་ལ་ཡང་འདྲ་བར་འཁྲུལ་པ་མེད་པའི་ཕྱིར། སྤྱི་གཅིག་དང་འབྲེལ་པའི་སྒོ་ནས་སྤྱི་དང་ལྡན་པ་རྣམས་ལ་འདྲ་བར་འཁྲུལ་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་བས་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ སོགས་པས་ནི་མཇུག་སྡུད་དེ།དེ་བས་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ལྟ་བས་ནའོ། །སྤྱི་ནི་ཇི་ལྟར་གསལ་བ་དག་དང་ཐ་དད་པར་འདོད་པ་དེ་ལྟར་སྤྱིའི་བློ་ལ་ཞེན་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། སྣང་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་སྤྱི་ནི་གཞན་མ་ཡིན་ནོ།

若谓觉唯见纯总，于差别执为一者是见彼之见总错乱，云何由"见彼"而定彼觉是见总？若生如是总觉"此是诸差别之总"，尔时应定为见彼，然总觉于一切时唯合差别自性，此可信。
此有无因故名无因。彼如是亦是错乱，故如是说。若谓彼不应理，由错乱生不应无因，此合不杂亦是错乱故，应有此因，彼因即是总。若有一果总知者，彼一果者是错乱因。"彼等唯"者谓差别，此当下说。
由总力于差别亦不应成一相错乱，如是错乱因是相似。总与差别相极不同，由彼非色相形相故，差别定为色相形相故。
若谓由唯具一相关故，虽无错乱因亦成一相错乱境，尔时于具数及果实等，"等"声摄分别等。有一事者为具彼，于彼等。于具一系鬘星宿亦应成一相错乱然不成，故于具数及果实等及星宿等亦无相似错乱故，非由具一总门于具总者有相似错乱。
"是故"等为结，"是故"谓如是故。总如许与差别异，由于总觉无执著故，由无显现故总非他。

།ཁས་བླངས་ནས་ཀྱང་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། སྤྱི་ཡོད་དུ་ཆུག་ན་ ཡང་སྤྱི་དེ་ཡང་གསལ་བ་བཞིན་དུ་རང་གི་བདག་ཉིད་ལ་རང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་ལ་རྣམ་པར་གནས་པའི་ཕྱིར།གསལ་བའི་ངོ་བོ་གཞན་དང་མ་འདྲེས་པ་ཡིན་ནོ། །གཞུང་འདིས་ནི་ཚིག་ལེའུར་བྱས་པའི་ཆ། རང་རང་ངོ་བོ་ལ་གནས་ཕྱིར། །ཞེས་དེ་སྐད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་ཐུག་པའི་བར་རྣམ་ པར་བཤད་དོ།།དེ་ལྟ་བས་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རང་རང་གི་ངོ་བོ་ལ་གནས་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ནི་རིགས་མཐུན་པར་འདོད་པ་རྣམ་པ་མཐུན་པ་ཉིད་དུ་འདོད་པ་དང་གཞན་ལས་ཞེས་བྱ་བ་རིགས་མི་མཐུན་པ་ལས་ལོག་པ་ཡིན་ཏེ། ཐ་དད་པར་ གྱུར་པ་ཡིན་ནོ།།འདིས་ནི་མཐུན་དངོས་གཞན་གྱི་དངོས་དག་ལས་ཞེས་བྱ་བ་དེ་རྣམ་པར་བཀྲོལ་ཏོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ལོག་ཅེ་ན། རང་གི་ངོ་བོ་རང་བཞིན་གྱིས་ངོ་བོ་གཅིག་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རང་རང་གི་ངོ་བོ་ལ་གནས་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །གང་དང་གང་ལས་ཞེས་བྱ་ བ་ལ་སོགས་པས་ནི་ཚིག་ལེའུར་བྱས་པ་གཉིས་པའི་དོན་སྟོན་ཏེ།དངོས་པོ་རྣམས་གང་དང་གང་ལས་ཐ་དད་པ་དེ་དང་དེ་ལ་ཐ་དད་པ་སྟེ་ཤེས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། ཐ་དད་པ་སོ་སོ་ལ་ཐ་སྙད་དུ་བྱས་ཤིང་བརྡར་བཏགས་པའི་སྒྲ་རྒྱུར་གྱུར་པ་དག་གིས་ངོ་བོ་ཉིད་ཐ་མི་དད་ ཀྱང་བྱས་པ་ཉིད་དང་མི་རྟག་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་དང་ལྡན་པའི་ཆོས་དུ་མ་ཤེས་པར་བྱེད་ཀྱི་ཆོས་ཅན་གཅིག་ལ་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་མ་ཡོད་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ།།འོ་ན་ཇི་ལྟར་ཆོས་དུ་མ་ཉིད་ཡིན་ཞེ་ན། དེ་དང་དེ་ལས་ཐ་དད་པ་རྒྱུར་བྱས་ནས་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། གང་དང་གང་ལས་ལོག་ པ་དེ་དང་དེ་ལས་ཐ་དད་པ་རྒྱུར་བྱས་ཤིང་བརྟེན་ནས་སོ།།ཐ་དད་པ་དེ་དང་དེ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཐ་སྙད་དུ་བྱས་པའི་སྒྲ་གང་དང་གང་ཡིན་པ་དེ་དག་ཀྱང་རང་རང་གི་ཐ་དད་བརྗོད་པར་བྱེད་པ་ཉིད་དུ་ངེས་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་བས་ན་སྒྲ་གཅིག་གིས་ཐ་དད་པ་ཐམས་ཅད་མི་འཕེལ་མོད་ཀྱི་འོན་ཀྱང་ཐ་ དད་པ་གཅིག་བརྗོད་པས།ལྡོག་པའི་ཐ་དད་པ་གང་ལ་ཐ་སྙད་དུ་བྱས་པ་དེ་བརྗོད་པས་དེའི་རང་གི་མཚན་ཉིད་དཔྱིས་ཕྱིན་པ་ཁོ་ནར་འགྱུར་ཏེ། ལྡོག་པའི་རྟེན་རང་གི་མཚན་ཉིད་གང་ཡིན་པ་དེ་དཔྱིས་ཕྱིན་པ་ཁོ་ན་སྟེ། དེ་རྟོགས་པའི་མཐར་ཐུག་པ་ཁོ་ནར་འགྱུར་རོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ ཞེ་ན།དེ་གཅིག་ལས་ཀྱང་སྟེ། དེའི་རྒྱུ་ཅན་མ་ཡིན་པ་དང་། དེའི་འབྲས་བུ་ཅན་མ་ཡིན་པ་དེ་གཅིག་ལས་ཀྱང་དེ་ལོག་པས་དེའི་ཕྱིར་ཐ་དད་པ་ཡོད་པས་སོ། །དེའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་ཚིག་ལེའུར་བྱས་པ་གཉིས་པའི་དོན་སྟོན་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་རིགས་མཐུན་པ་དང་། རིགས་མི་མཐུན་པ་ལས་ལོག་པ་དེའི་ཕྱིར། དངོས་པོ་གཅིག་ལ་གཞན་གྱི་ངོ་བོ་ཇི་སྙེད་པ་དེ་ལ་ལྟོས་ནས། གཞན་གྱི་ངོ་བོ་དག་ལས་ལྡོག་པ་དེ་སྙེད་ཡོད་དོ།

且当说所许：纵使有总，彼总亦如差别住自体自性故，不与差别他体相杂。此文解释颂文"由住各自体"至"如是说"。
"是故"者，由住各自体故。一切色等事许同类为同相，及"从他"谓返异类，成差别。此解释"从异同事体"。
何故返？由自体自性一体故，谓由住各自体故。"从何何"等显第二颂义：诸事从何何差别，于彼彼差别为令知故，于差别各别安立名言所假立声为因者，虽体无别，能知具作性无常性等诸多法，非于一有法有多自性。
若尔云何是多法？故说"由作彼彼差别因"，谓依止从何何返彼彼差别因。为显彼彼差别故，凡诸名言声定能诠各自差别，故一声虽不增一切差别，然说一差别，由说彼返差别所安立者，唯尽其自相，返所依自相尽，唯成究竟了解。
何故？由彼一，谓由非彼因非彼果彼一返故有差别。"是故"等显第二颂义：由从同类异类返故，于一事随对几他体，有尔许从他体返。

།ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། བརྗོད་པར་འདོད་པའི་ཆོས་ཅན་གང་ལ་དེ་ལ་མེད་པའི་ལྡོག་པའི་མཚམས་སུ་གྱུར་པའི་ཆོས་ཅན་ལ་མེད་པའི་རྒྱུ་དང འབྲས་བུ་ཡོད་པ་དེ་ནི་དེ་ལ་མེད་པའི་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་ཅན།དེ་ནི་དེ་ལ་ཐ་དད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེའི་རྒྱུ་ཅན་མ་ཡིན་པ་དང་། དེའི་འབྲས་བུ་ཅན་མ་ཡིན་པ་དེ་ལས་ཐ་དད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ལྡོག་པ་ཇི་སྙེད་པ་དེའི་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་ཅན་མ་ཡིན་པ་ཡོངས་སུ་སྤངས་པར་ཐ་སྙད་ཀྱི་དོན་ཅན་གྱི་སྒྲ་ཐ་དད་དུ་བྱས་པ་ དག་ཀྱང་དེ་སྙེད་དོ།།གང་ལ་བརྗོད་པར་འདོད་པ་དེའི་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་ཡོད་པ་དེ་ནི་དེའི་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་ཅན་ཏེ། དཔེར་ན་སྒྲ་ནི་རྒྱུ་བཙལ་བ་ཅན་དང་འབྲས་བུ་རྣ་བའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཅན་ཡིན་པ་ལྟ་བུའོ། །གང་ཞིག་དེ་ལྟ་བུ་མ་ཡིན་པ་དེ་ནི་དེའི་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་ཅན་མ་ཡིན་པ་སྟེ། དེ་ ཡོངས་སུ་མ་སྤངས་པར་ཐ་སྙད་ཀྱི་དོན་ཅན་ཏེ།གང་དག་ལ་འབྲས་བུ་འཇུག་པ་དང་ལྡོག་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་དོན་ཡོད་པ་ཞེས་བྱ་བར་ཚིག་རྣམ་པར་སྦྱར་རོ། །དཔེར་ན་སྒྲ་ནི་བཙལ་མ་ཐག་ཏུ་འབྱུང་བ་ཅན་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་དཔེ་སྟོན་ཏོ། །གང་ལ་རྒྱུ་བཙལ་བ་ཡོད་པ་དེ་ནི། བཙལ་ མ་ཐག་ཏུ་འབྱུང་བ་ཅན་ཞེས་བྱ་བའོ།།དེས་ན་སྒྲ་བཙལ་མ་ཐག་ཏུ་འབྱུང་བ་ཅན་ནི་དེའི་རྒྱུ་ཅན་མ་ཡིན་པ་སྟེ། བཙལ་བའི་རྒྱུ་ཅན་མ་ཡིན་པ་གློག་ལ་སོགས་པ་ཡོངས་སུ་སྤངས་པའི་དོན་ཡིན་ནོ། །གང་ལ་འབྲས་བུ་རྣ་བའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཡོད་པ་དེ་ནི། ཉན་པ་ཅན་ཏེ། དེས་ན་སྒྲ་ཉན་པ་ཅན་ནི་དེའི་ འབྲས་བུ་མ་ཡིན་པ་ཅན་ཡོངས་སུ་སྤང་བའི་དོན་ཡིན་ནོ།།ཐ་སྙད་ཐམས་ཅད་ནི་དོན་བྱེད་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ལ། དོན་བྱེད་པ་ཡང་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་དངོས་པོའི་མཚན་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར། བུམ་པ་ལ་སོགས་པའི་སྒྲ་ལ་ཡང་དེའི་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་ཅན་མ་ཡིན་པ་ཡོངས་སུ་སྤངས་པའི་དོན་ སྦྱར་བར་བྱའོ།།དེའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གསུམ་པ་སྟོན་ཏོ། །གང་གི་ཕྱིར་ལྡོག་པའི་བྱེ་བྲག་དག་ཀྱང་ཐ་དད་ལ། མཉན་པ་དག་ཀྱང་ཐ་དད་པ་ལ་བདག་ཉིད་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་ངེས་པ་དེའི་ཕྱིར་ཆོས་ཅན་གཅིག་ལ་ངོ་བོ་ཉིད་ཐ་དད་པ་མེད་དུ་ཟིན་ཀྱང་ངོ་། །ཁྱད་ པར་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་ནི་ཐ་དད་པ་གང་ཞིག་ཅེས་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ།ལྡོག་པའི་ཐ་དད་པ་གང་ཞིག་གོ། །ཆོས་གང་གིས་ཞེས་བྱ་བ་འདིའི་རྣམ་པར་འགྲེལ་པ་ནི། མིང་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ཡིན་ནོ། །སྒྲ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏེ་བརྗོད་པར་འདོད་པའི་དབང་གིས་ཆོས་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲ་ནི་སྒྲ་ལ་བྱའོ། ། དེ་ནི་གཞན་གྱིས་བརྗོད་པར་འདོད་པའི་སྒྲ་དེ་ལས་གཞན་པའི་སྒྲས་གོ་བར་མི་ནུས་སོ།

何故？于所欲说有法，有彼所无返际有法之因果者，是彼所无因果者，由彼差别故，由非彼因者及非彼果者差别故。有几返，遮彼几因果者之名言义声差别亦尔许。
有所欲说因果者是彼因果者，如声有寻求因及耳识果。若非如是者是非彼因果者，不遮彼名言义者，谓有果转返相义，如是配词。如"声刚寻即生者"等为喻。有寻求因者名"刚寻即生者"。
故声刚寻即生者是非彼因者，谓遮非寻求因闪电等义。有耳识果者是能闻者，故声能闻者是遮非彼果者义。
一切名言由是作用因故，作用亦是因果事相故，瓶等声亦应配遮非彼因果者义。
"是故"等显第三颂：由返差别亦异，所闻亦异，如其自性决定故，虽一有法无异体。"差别"者谓分别何异，即返差别。"由何法"之释为"名"。"声"谓义，由欲说力"法"声用于声。彼不能由他欲说声外声了知。

།དེ་ལྟ་བས་ན་མི་རྟག་པ་དང་བྱས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲ་དག་ཐ་དད་པའི་ཕྱིར། དམ་བཅས་པའི་དོན་གྱི་ཕྱོགས་གཅིག་གཏན་ཚིགས་མ་ཡིན་ནོ། །གཞན་གྱིས་ཡང་སྒྲ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨྲས་ཏེ། རྟགས་ཀྱང་སྒྲ་དང་འདྲ་བར་གཞན་རྣམ་པར་གཅོད་པས་རང་གི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་རྟོགས་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རྟགས་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་སོ། །སྒྲ་དང་རྟགས་ནི་སྒྲ་དང་རྟགས་དག་སྟེ་དེ་དག་གིས་རྣམ་པར་བཅད་པ་རྟོགས་པར་བྱེད་ཀྱི། རྣམ་པར་བཅད་པ་ལ་མི་ལྟོས་པའི་སྒྲུབ་པས་དངོས་པོའི་རང་གི ངོ་བོ་ཁོ་ན་རྟོགས་པར་བྱེད་པ་ནི་མ་ཡིན་ན་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ཇི་ལྟར་ཤེས་ཏེ།རྣམ་པར་བཅད་པ་ནི་གཞན་བཟློག་པའོ། །ཚད་མ་གཞན་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་ལན་འདེབས་ཏེ། ཆོས་ཅན་མངོན་སུམ་གྱིས་རྟོགས་ཀྱང་མི་རྟག་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་བདག་ཉིད་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་ བསྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་ཚད་མ་གཞན་གྱི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་འཇུག་གོ།།དེ་བཞིན་དུ་ཆོས་ཅན་རོ་ལ་སོགས་པ་རྟོགས་ཀྱང་ཆོས་མ་གྲགས་པའི་ཁྱད་པར་རྟོགས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། སྒྲ་གཞན་རོ་མངར་རོ། །གྲང་ངོ་། །འཇམ་མོ། །ལྕིའོ་ཞེས་བྱ་བ་འཇུག་གོ། །གལ་ཏེ་རྟགས་ཀྱིས་ཀྱང་སྒྲུབ་པས་དངོས་ པོ་ཁོ་ན་རྟོགས་པར་བྱེད་ན་ནི་དེའི་ཚེ་མངོན་སུམ་གྱི་དངོས་པོ་ཆ་ཤས་མེད་པའི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་གཟུང་བའི་ཕྱིར།དེ་ལ་གང་ཞིག་རྟོགས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། ཚད་མ་གཞན་རྗེས་སུ་དཔག་པ་འཇུག་པར་འགྱུར་བ་དངོས་པོའི་ཆ་ཤས་མ་བཟུང་བ་གཞན་ཅི་ཞིག་ཡོད། དེ་བཞིན་དུ་སྒྲ་གཞན་ ཡང་མ་གྲགས་པ་རྟོགས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་སྦྱོར་བར་མི་འགྱུར་ཏེ།ཚད་མ་དང་སྒྲ་དང་པོ་ཁོ་ནས་བསྒྲུབ་པས་ཐམས་ཅད་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །གང་གི་ཚེ་ཆོས་གཞན་སྒྲོ་འདོགས་པ་རྣམ་པར་བཅད་པའི་ཕྱིར་ཚད་མ་གཞན་དང་སྒྲ་གཞན་འཇུག་པ་དེའི་ཚེ་ནི་ཚད་མ་གཅིག་གིས་སྒྲོ་ འདོགས་པ་གང་ཞིག་གསལ་བ་མ་བྱས་པ་དེ་བསལ་བའི་ཕྱིར་ཚད་མ་གཞན་དང་སྒྲ་གཞན་འཇུག་པར་འགྱུར་རོ།།དེ་བས་ན་ཚད་མ་གཞན་དང་སྒྲ་གཞན་འཇུག་པའི་ཕྱིར། སྒྲ་དང་རྟགས་དག་གིས་གཞན་རྣམ་པར་བཅད་པ་རྟོགས་པར་བྱེད་དོ། །དེ་ཉིད་བསྟན་པའི་ཕྱིར་འདི་ལྟར་ ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ།དོན་གྱི་རང་གི་ངོ་བོ་ནི་དོན་གྱི་བདག་ཉིད་དོ། །གཅིག་ནི་ཆ་ཤས་མེད་པ་སྟེ་བདག་ཉིད་རང་གི་ངོ་བོས་མངོན་སུམ་ཡིན་པ་ལ་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཚད་མ་རྣམས་ཀྱིས་བརྟག་པར་བྱ་བ་གང་ཡིན་པ་མ་མཐོང་ཆ་གཞན་པ་ཅི་ཞིག་ཡོད་མངོན་སུམ་ དུ་མཐོང་བའི་ངོ་བོ་ཉིད་ལས་གཞན་པ་མ་མཐོང་བའི་ངོ་བོ་ཉིད་གཞན་ཅི་ཞིག་ཡོད་དེ།ངོ་བོ་ཉིད་ལ་ཆ་ཤས་མེད་པའི་ཕྱིར་ཐམས་ཅད་མཐོང་བ་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་ཚད་མ་གཞན་གྱིས་བརྟག་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པར་འགྱུར་རོ།

是故由无常与所作声异故，所立义一分非因。他亦说"声与"等，由标亦如声遮他了知自所立故说"标"。声与标即声标二者，由彼了知遮别，非不待遮别之成立了知事自体，云何知此？遮别谓返他。
"余量等"为答：虽现量了知有法，为成立无常性等如其自性故，余量比量转。如是虽了知有法味等，为了知法未知差别故，转余声"味甜"、"冷"、"滑"、"重"等。
若标亦由成立唯了知事，尔时由现量取无分事一切相故，于彼为了知何者余量比量转耶？有何未取事分？如是余声亦不为了知未知而安立，由初量声成立了知一切故。
若时为遮增益他法故余量余声转时，为遣某量未明增益故，余量余声得转。是故由余量余声转故，声标二者了知遮他。
为显彼故说"如是"等：义自体即义体。一即无分，自体由自性现量，有何未见余分为比量等诸量所观察？有何未见余体异现见体？由体无分故唯见一切。是故不应余量观察。

།ཚད་མ་རྣམས་ཀྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གསལ་བའི་བྱེ་བྲག་གིས་མང་བའི་ཚིག་ཏུ་ བྱས་པ་ཡིན་ནོ།།དོན་གྱི་བདག་ཉིད་གཅིག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་རྣམ་པར་འགྲེལ་ཏེ། དོན་གྱི་བདག་ཉིད་གཅིག་པ་ནི་ཆ་ཤས་མེད་པའོ། །གང་ལ་རྗེས་སུ་དཔག་པ་འཇུག་པ་དེ་ནི་རེ་ཞིག་མངོན་སུམ་པ་ཡིན་པར་ཁས་བླངས་དགོས་སོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། སྔར་ཚད་མས་ཆོས་ཅན་ མ་གྲུབ་ན་སྒྲུབ་པ་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་ཏེ།གཞི་མ་གྲུབ་པ་ཉིད་ཀྱིས་རྟགས་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་ཆོས་ཅན་རབ་ཏུ་གྲུབ་པ་དགོས་ཏེ། དཔེར་ན་སྒྲ་མི་རྟག་པར་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ལ་སྒྲ་མངོན་སུམ་གྱིས་གྲུབ་པ་ལྟ་བུ་སྟེ། དེའི་ཕྱིར་རང་གི་ངོ་བོ་མངོན་སུམ་ཁོ་ནས་གྲུབ་པའི་ཕྱིར། རྣམ་ པ་ཐམས་ཅད་འགྲུབ་པོ།།ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དེ་ལས་གཞན་པ་སྒྲ་སྒྲུབ་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ལས་གཞན་པ་མ་གྲུབ་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འོན་ཏེ་མ་གྲུབ་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་གཅིག་ཡོད་ན་ནི་གྲུབ་པ་དང་མ་གྲུབ་པ་དག་ངོ་བོ་ཉིད་གཅིག་པ་ཉིད་དུ་འགལ་བའི་ཕྱིར་དེའི་ངོ་བོ་ཉིད་མ་ ཡིན་ཏེ།སྒྲའི་ངོ་བོ་ཉིད་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཉིད་གང་ཞིག་གང་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་སྟོན་ཏེ། གྲུབ་པ་ནི་ཆོས་མ་ཐོབ་པ་ལས་འབྲེལ་པའོ། །བདེ་བ་ནི་ཐོབ་པ་རྗེས་སུ་འཇུག་པའོ། །གང་ལ་གྲུབ་པ་དང་བདེ་བ་གཅིག་པ་ཡོད་པ་དེ་ལ་དེ་སྐད་ཅེས་བྱ་སྟེ། ཆོས་ཉིད་མཚུངས་པ་ ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།།ངོ་བོ་ཉིད་གང་ཞིག་གང་དང་ལྷན་ཅིག་གྲུབ་པ་དང་བདེ་བ་གཅིག་པ་ཅན་མ་ཡིན་ཞིང་གྲུབ་པ་དང་བདེ་བ་ཐ་དད་པ་ཅན་དེ་ནི་དེའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་པར་གང་དང་གྲུབ་པ་དང་བདེ་བ་ཐ་དད་པ་དེའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་པར་རིགས་པ་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་ཏེ། ཐ་དད་ པའི་ཐ་སྙད་ཐ་དད་པ་ཉིད་དུ་རྣམ་པར་གཞག་པའི་རྒྱུ་ནི་དེ་ཙམ་དུ་ཟད་པའི་ཕྱིར་རོ།།དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གལ་ཏེ་ཐ་དད་པའི་རྒྱུ་འདི་མི་འདོད་ན་དེའི་ཚེ་ཐ་དད་པའི་ཐ་སྙད་མེད་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་ཐ་དད་པའམ། རྒྱུ་ཐ་དད་པ་ནི་འདི་ཞེས་བྱ་བའི་སྐབས་སུ་ བཤད་ཟིན་ཏོ།།གང་གི་ཕྱིར་དེ་ལྟ་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར་ཆོས་ཅན་སྒྲ་ལ་སོགས་པ་མངོན་སུམ་པ་ལ་དེའི་ངོ་བོ་ཉིད་མཐའ་དག་ཡོངས་སུ་གཅད་པའི་ཕྱིར་ཆོས་ཅན་དེ་ལ་ཚད་མ་གཞན་རྗེས་སུ་དཔག་པ་འཇུག་པའི་གོ་སྐབས་མེད་ཅིང་ཡུལ་མེད་དོ། །གལ་ཏེ་ཁྱོད་ལ་ཡང་ ཉེས་པ་མཚུངས་སོ་ཞེ་ན།གཟུགས་ཆོས་མཐུན་པ་མཐོང་བ་ལས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། ཉ་ཕྱིས་ལ་དངུལ་གྱི་རྣམ་པ་ལྟ་བུར་སྦྱོར་བར་མི་བྱེད་ན་སྟེ། ལྟར་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲ་ནི་ལྟ་བུར་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཡིན་ནོ།

"诸量"者由明差别作复数词。"义体一"等为解释：义体一即无分。凡比量所转处，首先必须许为现量。何故？由先量未成有法则不可能成立，由所依不成故因不可能。是故须极成有法，如成立声无常，声由现量成就，故由自体唯现量成就故，一切相成就。
何故？由无余声成立体外未成体故。若有一未成体，由成未成一体相违故非彼体，非声体。彼即"何者何与"等所显：成即从未得法系属，乐即得随转。有成乐一者名为如是，谓法性相同。
何体与何共成乐一者非而成乐异者，不应为彼体，与何成乐异者不应为彼体，配为：由差别言说安立差别因唯尔许故。
"若非尔"者，若不许此差别因，尔时应无差别言说，如差别或因差别此已如前说。由如是故，于现量有法声等，为遍断彼体故，于彼有法无余量比量转处无境。
若谓于汝亦同过失，说"由见色同法等"，不应配如贝现银相，"如"声义为"似"。

།ཇི་ལྟར་ཞེ་ན། དངུལ་གྱི་གཟུགས་དང་ཉ་ཕྱིས་ ཀྱི་གཟུགས་ཆོས་མཐུན་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་མཐོང་བ་ལས་ཏེ།ཉ་ཕྱིས་ཀྱི་གཟུགས་ཁྱད་པར་ངེས་པར་མ་ཟིན་པ་ཁོ་ན་འདྲ་བར་ཤེས་པའི་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་གཟུགས་ཀྱི་ཆོས་མཐུན་པ་ཉིད་དུ་བཤད་ཀྱི། ཆོས་མཐུན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མེད་དོ། །གལ་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་འཁྲུལ་པའི་ རྒྱུ་མཚན་འདྲ་བ་གཞན་འབྱུང་བ་ལ་སོགས་པའི་རྒྱུས་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་བློས་ཡོན་ཏན་གཞན་བརྟན་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་སྦྱོར་བར་མི་བྱེད་ཅིང་སྒྲོ་འདོགས་པར་མི་བྱེད་ནའོ།།འདི་སྐད་དུ་གལ་ཏེ་འཁྲུལ་པའི་རྒྱུ་མཚན་གྱིས་ཡོན་ཏན་གཞན་སྦྱོར་བར་མི་བྱེད་ན་ནི་ཁོ་བོ་ལ་ཡང་ཉེས་པར་འགྱུར་བ་ཞིག་ན། འོན་ཀྱང་སྒྲོ་འདོགས་པར་བྱེད་དེ། དེ་བས་ན་སྒྲོ་འདོགས་པ་རྣམ་པར་བཅད་པའི་ཕྱིར་གཞན་སེལ་བར་སྨྲ་བ་ལྟར་ཚད་མ་གཞན་འཇུག་གོ། །གལ་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ན་རྣམ་པར་འགྲེལ་ཏེ། གང་ལ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་རང་གི་ངོ་བོ་ཐམས་ཅད་མཐོང་བ་ཡོད་པ་ཞེས་ཚིག་རྣམ་པར སྦྱར་ཏེ།ཇི་ལྟར་ཉ་ཕྱིས་གཟུགས་ཁྱད་པར་ཅན་དུ་གཟུང་བ་ལ་ཡང་དཀར་པོའི་ཆོས་མཐུན་པས་དངུལ་གྱི་རྣམ་པ་སྦྱོར་བར་བྱེད་པ་དེ་ལྟར་ངེས་པའི་གེགས་སུ་གྱུར་པ་ཇི་ལྟར་མཐོང་བ་ངེས་པའི་གེགས་བྱེད་པ་འཁྲུལ་པའི་རྒྱུ་མཚན་འདྲ་བ་གཞན་འབྱུང་བ་ལ་སོགས་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཡོན་ ཏན་གཞན་བསྟན་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་སྦྱོར་བར་མི་བྱེད་ཅིང་སྒྲོ་འདོགས་པར་མི་བྱེད་ནའོ།།གལ་ཏེ་ཉ་ཕྱིས་ལ་གཟུགས་ཁྱད་པར་ཅན་བཟུང་ནས་དངུལ་ལོ་ཞེས་སྒྲོ་འདོགས་པ་ནི་མ་ཡིན་གྱི། འོན་ཀྱང་ཉ་ཕྱིས་ལ་དངུལ་གྱི་གཟུགས་ཀྱི་སྤྱི་གང་ཡིན་པ་དེ་མཐོང་ནས་སོ་སྙམ་དུ་སེམས་ན། དེའི་ཕྱིར་ ཉ་ཕྱིས་ལ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ།ཉ་ཕྱིས་ལ་ནི་དངུལ་དང་མཚུངས་པ་དང་ཁྱད་པར་ཅན་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་དང་། ངོ་བོ་གཉིས་ཡོད་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དེ་ལྟར་སྤྱི་དང་ཁྱད་པར་གྱི་ངོ་བོར་འདྲེན་མར་སྣང་བར་རྟོགས་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། ། བྱེ་བྲག་ཏུ་མ་རྟོགས་ན་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདི་ནི་སྤྱིའོ། །འདི་ནི་ཁྱད་པར་རོ་ཞེས་དེ་ལྟར་བྱེ་བྲག་ཏུ་རྣམ་པར་དབྱེ་བར་མི་རྟོགས་ན་ནི་གཉིས་ཉིད་དུ་བརྟགས་པ་མི་རུང་བའི་ཕྱིར་ཏེ། དངུལ་ལ་ངོ་བོ་གཉིས་ཡོད་དོ་ཞེས་བརྟགས་པ་མི་རུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །སྣང་བ་ཐ་དད་པ་མེད་ན་གཉིས་ཉིད་དུ་བརྟགས་པ་ཧ ཅང་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཡང་ཕྱིར་ཏེ།གཅིག་པ་ཉིད་དུ་འདོད་པ་གཞན་ལ་ཡང་གཉིས་ཉིད་དུ་བརྟགས་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་ཉ་ཕྱིས་ལ་ངོ་བོ་གཉིས་མི་རུང་བའི་ཕྱིར་ཉ་ཕྱིས་ཀྱི་གཟུགས་མཐོང་བའི་སྐྱེས་བུས་ཁྱད་པར་ཁོ་ན་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཁོ་ན་མཐོང་གི་སྤྱི་ནི་མ་ཡིན་ནོ།

云何？由见银色与贝色同法，由贝色差别未定唯为相似知因故说为色同法，而实全无所谓同法。"若"等者，若不由相似错因等缘分别心配属坚固等余德而增益。
此说若不由错因配属余德则于我亦成过失，然而增益，故如遮说为遮除增益故余量转。"若"等为解释：于何有见真实一切自体，如是配词。如于取贝特色时亦由白同法配银相，如是若不由见定障如何所见定障错因相似余生等相德余坚固等配属增益。
若谓非于贝取特色已增益为银，然由见贝银色共相，为此说"于贝"等：贝非有与银相似及特殊不共二体。何故？应成如是觉知显现杂糅共相别相体故。
"若不别知"者，若不如是别知分别"此共相""此别相"，不应观二，由不应观银有二体故。由无异显亦应太过，于许一性余亦应观二。是故由贝不应二体故，见贝色士夫唯见别相自相，非共相。

།ངེས་ པའི་རྐྱེན་ནི་གོམས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ།དེ་དག་མ་ཚང་བའི་ཕྱིར་ཉ་ཕྱིས་ཀྱི་གཟུགས་ཀྱི་ཁྱད་པར་གཏན་ལ་མ་ཕེབས་པས་དེ་སྤྱི་དངུལ་གྱི་གཟུགས་ཀྱི་སྤྱི་མཐོང་ངོ་སྙམ་དུ་རློམ་པར་བྱེད་དོ། །དེའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དངུལ་གྱི་གཟུགས་ཀྱི་སྤྱི་འཛིན་པར་མངོན་པའི་ང་རྒྱལ་བྱེད་པའི་ཕྱིར་ལྟ་བ་ པོ་འདི་ཉ་ཕྱིས་ལ་དངུལ་དུ་སྒྲོ་འདོགས་ཤིང་།ཇི་ལྟར་ཉ་ཕྱིས་ལ་དངུལ་དུ་སྒྲོ་འདོགས་པ་དེ་ལྟར་ཆོས་ཅན་སྒྲ་ལ་སོགས་པ་མཐོང་བ་ལ་འཁྲུལ་པའི་རྒྱུ་མཚན་འདྲ་བ་གཞན་སྐྱེ་བས། སྐད་ཅིག་མ་འདྲ་བ་གཉིས་པ་སྐྱེ་བས་སྐད་ཅིག་མ་སྔ་ཕྱི་དག་ཐ་དད་པ་ཉིད་དུ་མ་འཕྲིགས་པའི་སྐྱེས་བུ་ དེའི་ངོ་བོར་སྒྲོ་བཏགས་པའི་ཕྱིར།སྐད་ཅིག་མ་སྔ་མ་དེས་ཀྱང་ཕྱིས་ཀྱང་ངོ་བོར་སྒྲོ་བཏགས་ཤིང་ཡོད་པར་སྒྲོ་བཏགས་པའི་ཕྱིར་གནས་པར་འཁྲུལ་ལོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་སྒྲ་ལ་སོགས་པ་སྐད་ཅིག་མ་དང་བདག་མེད་པ་ལ་སོགས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་འདི་ལ་གཞན་གྱི་དངོས་པོ་བརྟན་པ་ཉིད་ལ་ སོགས་པ་ཇི་སྙེད་པ་རང་གི་རྒྱུ་མཚན་ཇི་ལྟ་བ་ལས་འབྱུང་བའི་སྟེ།གཞན་ཞིག་གང་གི་རྒྱུ་མཚན་དུ་འཚམ་པ་ལས་འབྱུང་བའི་སྒྲོ་འདོགས་པར་ཡང་དེ་སྙེད་ཁོ་ན་ཡིན་པས་དེ་རྣམ་པར་གཅོད་པར་བྱེད་པ། སྒྲོ་འདོགས་པ་དེ་རྣམ་པར་གཅོད་པར་བྱེད་པའི་ཚད་མ་རྣམས་འབྱུང་ཞིང་སྐྱེ་བའི་འབྲས་ བུ་དང་བཅས་པར་འགྱུར་ཏེ།དོན་དང་བཅས་པར་འགྱུར་རོ། །ཚད་མ་རྣམས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གསལ་བའི་བྱེ་བྲག་གིས་མང་པོའི་ཚིག་ཏུ་སྨོས་པ་ཡིན་ནོ། །རྣམ་པར་གཅོད་པའི་འབྲས་བུ་ཅན་སྒྲོ་འདོགས་པ་འགོག་པའི་འབྲས་བུ་ཅན་གྱི་ཚད་མ་དེ་དག་ནི་དངོས་པོའི་ཆ་ཤས་དངོས་ པོའི་ཆ་མ་རྟོགས་པ་རྟོགས་པར་བྱ་བ་རབ་ཏུ་གསལ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར།འཇུག་པ་མ་ཡིན་ཏེ་ཆོས་ཅན་བལྟར་རུང་བ་ཆ་ཤས་མེད་པ་ལ་དངོས་པོའི་ཆ་ཤས་དེ་ནི་མཐོང་ཟིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཆ་ཤས་མེད་པ་ལ་ཕྱོགས་གཅིག་མཐོང་བ་མི་རུང་བའི་ཕྱིར་རོ། ། གང་གི་ཕྱིར་དེ་ལྟ་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར་དངོས་པོ་མངོན་སུམ་གྱིས་མཐོང་བའི་ཡོན་ཏན་མཐའ་དག་སྟེ་ངོ་བོ་ཉིད་རིལ་མཐོང་བ་ཉིད་དོ། །འོན་ཀྱང་འཁྲུལ་པའི་རྒྱུ་ངེས་པར་མི་བྱེད་པའི་ཕྱིར། བསྒྲུབ་པ་ཞེས་བྱ་བ་འཁྲུལ་པ་སེལ་བར་བྱེད་པའི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་རབ་ཏུ་འཇུག་པ་ཡིན། རྗེས་སུ་དཔག པ་ལས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལས་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མངོན་སུམ་ལ་ལྟོས་ནས་བསྡུ་བའི་དོན་ཡིན་ཏེ།རྗེས་སུ་དཔག་པའི་གཏན་ཚིགས་ཀྱང་བསྒྲུབ་པའི་ངོ་བོར་དངོས་པོ་འཛིན་པར་ཁས་ལེན་ན། མེ་ལ་སོགས་པ་ཆོས་ཅན་གྱི་ཆོས་གཅིག་ངེས་པར་གྱུར་པས། ཆོས་ཅན་ལ་ཆ་ཤས་མེད་ པའི་ཕྱིར་ཆོས་ཀུན་འཛིན་ཏེ།དེ་ལྟ་ཡིན་ན་ཚད་མ་གཞན་དོན་མེད་དོ་སྙམ་དུ་བསམས་པ་ཡིན་ནོ།

定因为习等，由彼不具故，贝色差别未决定，妄执见彼共相银色共相。"是故"者，由现执取银色共相慢故，此见者于贝增益为银。如于贝增益为银，如是于见声等有法时，由生余相似错因，由生第二刹那相似，未辨前后刹那差别补特伽罗增益为彼体故，由前刹那亦后增益为体及增益为有故，错乱为住。
是故于声等刹那无我等体此，由自因如是所生余事坚固等几许他体，由适合为何因所生增益亦唯尔许，能遮彼、能遮彼增益诸量生起有果，成有义。"诸量"者由明差别说为复数词。
彼等遮果、遮增益果诸量，非为显了未知事分而转，由于无分可见有法已见事分故。何故？由于无分不应见一分故。由如是故，现量见事一切德即见全体。然由不定错因故，成立谓遮错比量转。
"由比量"等"亦"者，对现量摄义，若许比量因亦以成立体执事，由定有法火等一法故，由有法无分故执一切法，尔时思惟余量无义。

།སེལ་བའི་སྒྲོ་འདོགས་པ་རྣམ་པར་གཅོད་པ་སྟེ། དེ་རྗེས་སུ་དཔག་པས་རྟོགས་པར་བྱེད་པ་ཁས་ལེན་ན་བཤད་མ་ཐག་པའི་ཉེས་པ་འདིར་ཐལ་བར་མི་འགྱུར་རོ། །འགའ་ཞིག་ ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་རྣམ་པར་འགྲེལ་པ་ཡིན་ནོ།།ཆོས་ཅན་འགའ་ཞིག་མངོན་སུམ་གྱིས་མཐོང་བ་ལ་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་ཏེ། མངོན་སུམ་དུ་མཐོང་བའི་ཆོས་ཅན་འགའ་ཞིག་ཅེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །ཆོས་ཅན་ཐམས་ཅད་མངོན་སུམ་དུ་མི་འགྱུར་བ་འགའ་ཞིག་ལ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། བཤད་མ་ཐག་པའི་ཚུལ་གྱིས་ཚད་མ་གཞན་མི་འཇུག་པའོ། །གང་གི་ཚེ་རྗེས་སུ་དཔག་པས་ཀྱང་བསྒྲུབ་པས། མེ་ལ་སོགས་པའི་དངོས་པོ་རྟོགས་པར་བྱེད་དོ་ཞེས་བྱ་བར་འདོད་ཀྱི། སྒྲོ་འདོགས་པ་རྣམ་པར་གཅོད་པར་བྱེད་པ་ནི་མ་ཡིན་པའོ། །དེའི་ཚེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསྒྲུབ་པའི ཚུལ་གྱིས་ཤེས་པར་བྱེད་པའི་ཚེ།ཆོས་གཅིག་ངེས་ན་དེ་དང་ཐ་མི་དད་པའི་ཕྱིར་ངེས་པའི་ཆོས་དང་ཐ་མི་དད་པའི་ཕྱིར་ཆོས་ཐམས་ཅད་ངེས་པས་ཚད་མ་གཞན་མི་འཇུག་སྟེ། རྗེས་སུ་དཔག་པ་གཞན་མི་འཇུག་གོ། །གལ་ཏེ་ཐ་མི་དད་པ་ཡིན་དུ་ཟིན་ཀྱང་ཆོས་ཐམས་ཅད་ངེས་པ་ནི་ མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན།དེ་ངེས་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། དེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་དང་པོས་ངེས་པའི་ཆོས་ཏེ། དེའི་བདག་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ངེས་པའི་ཆོས་ཀྱི་བདག་ཉིད་ཡིན་པས། མ་ངེས་པ་ནི་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །སེལ་བ་ལ་ཉེས་པ་འདི་ནི་ཐལ་བར་མི་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་ འདིའི་རྣམ་པར་འགྲེལ་པ་ནི།གང་གི་ཚེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། དེའི་ཚེ་ན་རྗེས་སུ་དཔག་པ་གཅིག་གིས་སྒྲོ་འདོགས་པ་གཅིག་རྣམ་པར་གཅད་པས་སྒྲོ་འདོགས་པ་གཞན་རྣམ་པར་གཅད་པ་བྱས་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེའི་དོན་དུ་སྒྲོ་འདོགས་པ་གཞན་རྣམ་པར་གཅད་པའི་དོན་ དུའོ།།གཞན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་བཞིན་ནོ། །གཞན་གྱིས་མ་རྟོགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨྲས་ཏེ། སྔར་དེ་ལས་བཟློག་པའི་རྣམ་པར་སྒྲོ་འདོགས་པའི་ཕྱིན་ཅི་ལོག་འཇུག་པ་ལ་ཕྱིས་དེར་ཕྱིན་ཅི་ལོག་སྔོན་དུ་འགྲོ་བ་ཅན་གྱི་དོན་མི་ཤེས་པ་རྟགས་ལས་ངེས་པར་འགྱུར་རོ་ ཞེས་བྱ་བའི་ངེས་པ་འདི་ནི་མེད་དེ།ཕྱིན་ཅི་ལོག་དང་བྲལ་བ་ལ་ཡང་རྗེས་སུ་དཔག་པ་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཉིད་དཔེར་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་སྟོན་ཏེ། དུ་བ་གློ་བུར་བ་ལས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕྱོགས་འགའ་ཞིག་ན་མ་བསམས་པ་ལས་དུ་བ་གློ་བུར་དུ་བྱུང་བ་ལས་མེ་རྟོགས་པ་ལྟ་བུའོ། ། དེ་ལ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གློ་བུར་བ་ལས་མེ་རྟོགས་པ་ལས་མེ་མ་ཡིན་པར་སྒྲོ་འདོགས་པ་མི་སྲིད་དོ།

遮增益遮，若许由比量了知此，则不成前说过失。"某"等为解释：配为"于现量所见某有法"，谓现量所见某有法。说"于某非一切有法成现量"，如前说理余量不转。
若时由比量亦以成立了知火等事，非遮增益。"尔时"者，以成立方式了知时，由定一法故，由与所定法不异故，由与定法不异故定一切法，余量不转，余比量不转。若谓虽不异然非定一切法。
说"若定彼"等："彼"者为初比量所定法，"彼体"谓定法体，由是不应不定。于遮此过不成之解释为"若时"等：尔时由一比量遮一增益，非遮余增益故，为遮余增益故。"余"者如比量。
说"余未知"等：先由彼相违相增益颠倒转，后由彼颠倒为先不知义由相定，此定非有，由离颠倒亦有比量故。由"如是"等显示：由突然烟者，谓由某处不思而突然生烟了知火。"于彼"者，由突然了知火，不可能增益为非火。

།དེ་བས་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ལྟ་བས་ན་རྗེས་སུ་དཔག་པས་ཐམས་ཅད་ལ་རྣམ་པར་གཅོད་པར་བྱེད་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། སློབ་དཔོན་གྱིས་འདི་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། རྗེས་སུ་དཔག་པ་བསྒྲུབ པའི་ཚུལ་དུ་འཇུག་པ་འདི་ལ་ལན་བཤད་ཟིན་ཏེ།མངོན་སུམ་གྱིས་ཆོས་ཅན་རྟོགས་ན། དེའི་ཆོས་རྣམས་ཆོས་ཅན་ལས་ཐ་མི་དད་པའི་ཕྱིར་ཐམས་ཅད་རྟོགས་པར་འགྱུར་བས་རྗེས་སུ་དཔག་པ་དོན་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་དང་འོན་ཏེ་ཆོས་ཅན་ལས་ཆོས་ཐ་དད་པར་ཁས་ལེན་ན་ནི་ཐ་དད་པར་ཁས་ བླངས་པའི་ཕྱིར་ཆོས་ཅན་དང་ལྷན་ཅིག་དེའི་བདག་ཉིད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་འབྲེལ་པ་མ་ཡིན་ནོ།།མི་རྟག་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་ཡང་ཆོས་ཅན་གྱི་རང་གི་ངོ་བོ་ལས་འབྱུང་བ་ཡང་མ་ཡིན་ལ། ཆོས་ཅན་ཡང་མི་རྟག་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་ལས་འབྱུང་བ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་བས་ན་ ཆོས་མ་འབྲེལ་པ་ནི་ཆོས་ཅན་དེ་ལ་རྟོགས་པ་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ཡང་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུར་མ་གྱུར་པ་ནི་དེ་ལ་རྗེས་སུ་དཔག་པ་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་སྐབས་དེར་བཤད་ཟིན་ཏོ།།གང་གི་ཕྱིར་དེ་ལྟ་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར་དུ་བ་གློ་བུར་དུ་མཐོང་བ་ལས་མེ་རྟོགས་པ་དེ་ ལ་ཡང་དེ་མཐོང་བ་ལ་ཕྱོགས་མཐོང་བའི་སྐྱེས་བུ་ལ་དེའི་རང་གི་ངོ་བོ་མ་ངེས་པ་མེ་དང་ལྡན་པའི་རང་བཞིན་གྱི་ངོ་བོ་མ་ངེས་པ་ནི་ཡོད་པ་ཁོ་ནའོ།།མ་ངེས་པ་དེ་ཡང་ག་ལས་ཤེ་ན། ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཁོ་ན་ལས་ཡིན་ཏེ། མེ་དང་ལྡན་པ་མ་ཡིན་པའི་ས་ཕྱོགས་དང་འདྲ་བ་ཉིད་དུ་འཛིན་པ་ཁོ་ ནས་ཡིན་ནོ།།དེ་ཉིད་དེ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་སྟོན་ཏེ། དེ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྐྱེས་བུའོ། །ཕྱོགས་དེ་མེ་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ཡང་བློ་ཇི་ལྟ་བུ་ཞིག་གིས་ཤེ་ན། མེ་དང་ལྡན་པར་འཛིན་པ་དང་བྲལ་བས་ཏེ། མེ་དང་ལྡན་པར་སེམས་པ་མེད་པ་དེས་དབེན་པ་ཞེས་བྱ་བ་མེས་དབེན་པ་ སྟེ་ངོས་དབེན་པའི་ངོ་བོར་ངེས་པ་བྱེད་པ་ན།དེ་མ་ཡིན་པ་ལ་དེར་འཛིན་པའི་ཕྱིར་ཇི་ལྟར་ཕྱིན་ཅི་ལོག་པ་མ་ཡིན་ཕྱིན་ཅི་ལོག་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར་ཇི་སྲིད་དུས་ཕྱོགས་དེར་དུ་བ་མ་མཐོང་བ་དེ་སྲིད་དུ། དེ་ཡང་མེ་མེད་པའི་ས་ཕྱོགས་གཞན་དང་འདྲ་བར་འཛིན་ཏོ། །རྗེས་སུ་དཔག་ པར་བྱ་བ་འགའ་ཞིག་ལ།ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་ཤེས་པ་མེད་དུ་ཟིན་ཀྱང་འོན་ཀྱང་དེ་ལ་ཐེ་ཚོམ་ཡོད་པར་འགྱུར་ལ་ཐེ་ཚོམ་ཡང་གཉི་གའི་ཆ་ལ་བརྟེན་པ་ཡིན་པས། ཕྱོགས་ལ་དེར་འཁྲུལ་པ་ལ་རེག་པར་འགྱུར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་ཐེ་ཚོམ་བསལ་བ་ལ་ཡང་རྟགས་ཀྱིས་རྣམ་པར་གཅད་ པར་བྱ་བ་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ།

"是故"者，若谓是故比量非于一切遮，阿阇黎说"于此"等：已说比量以成立方式转此答，若由现量了知有法，由彼诸法不异于有法故应了知一切，故比量无义。若许法异于有法，由许异故非与有法俱成自体相系属。
无常性等亦非从有法自体生，有法亦非从无常性等生。是故无系属法于彼有法无了知，此亦已于"非成因果则于彼不可能有比量"中间说讫。由如是故，于由见突然烟了知火彼，于见彼处补特伽罗亦定有未定彼自体、未定有火自性体。
未定从何？唯从颠倒，唯由执为同于无火处故。由"彼亦"等显示："彼亦"者谓补特伽罗。彼处虽有火，由何心耶？由离执有火，由无思有火彼空，谓空于火，于决定为空体时，由执非彼为彼故，岂非颠倒？唯是颠倒。如是乃至未见彼处烟时，彼亦执为同于余无火处。
于某所比，纵无颠倒智然有疑惑，疑亦依二分，故于处触彼错乱。是故于遣疑亦唯应由相遮。

།རྟགས་ཁོ་ནས་རྗེས་སུ་དཔག་པར་བྱ་བ་རྟོགས་པར་བྱེད་པ་ནི་རྗེས་སུ་དཔག་པར་བྱ་བ་དེ་ལ་གདོན་མི་ཟ་བར་ཕྱིན་ཅི་ལོག་དང་། ཐེ་ཚོམ་དག་དང་ལྡན་པར་འགྱུར་ཏེ། འདི་ལྟར་དེའི་རྣམ་པར་སྒྲོ་འདོགས་པ་དང་། ཐེ་ཚོམ་དང་བྲལ་བར་མེའི་རྣམ་པར་སྒྲོ་འདོགས་ པ་དང་།ཐེ་ཚོམ་དང་བྲལ་བའི་སྐྱེས་བུ་ནི་དེ་རྟོགས་པར་བྱ་བ་ལ་རྟགས་ཀྱི་རྗེས་སུ་འབྲང་བར་ཡང་མི་བྱེད་དེ་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་ལ་བརྟེན་པར་མི་བྱེད་ལ། དེ་བཞིན་དུ་རྟགས་དེའི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དང་ལྡོག་པ་དག་ལ་གུས་པར་ཡང་མི་བྱེད་པ་ཞིག་ན། འདི་ལྟར་རྗེས་སུ་འབྲང་བར་ཡང་ བྱེད་གུས་པར་ཡང་བྱེད་དེ།དེ་ལྟ་བས་ན་རྟོགས་པར་བྱེད་པ་པོ་དེའི་རྣམ་པར་སྒྲོ་འདོགས་པ་དང་། ཐེ་ཚོམ་དང་ལྡན་པ་ནི་རྗེས་སུ་དཔག་པར་བྱ་བ་འགའ་ཞིག་ལ་རྟགས་ཀྱི་སྟོབས་ཀྱིས་སྒྲོ་འདོགས་པ་དང་། ཐེ་ཚོམ་སེལ་བར་བྱེད་པས་དེ་བས་ན་ཐམས་ཅད་ལ་སྒྲོ་འདོགས་པ་རྣམ་པར་ གཅོད་པར་བྱེད་དོ།།དེའི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་བཤད་པའི་རྣམ་པས་སེལ་བའི་ཡུལ་ཅན་ཡིན་ཏེ། རྣམ་པར་གཅོད་པའི་ཡུལ་ཅན་ཡིན་ནོ། །གཞན་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པར་གཅོད་པ་ལ་མི་ལྟོས་པར་རྟགས་ལས་དངོས་པོ་རྟོགས་པར་འགྱུར་ན་ནི། ཚད་མ་འགའ་ཞིག་གིས་ཆོས་ཅན་གྲུབ་པར་ གྱུར་ན་དེ་ལས་གྲུབ་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ལས་ཆོས་ཅན་དེའི་ངོ་བོ་མ་གྲུབ་པས་གང་ཞིག་རྟོགས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རྟགས་འཇུག་པར་འགྱུར་བ་གཞན་ཅི་ཞིག་ཡོད།རེ་ཞིག་སྒྲོ་འདོགས་པ་ཡོད་ན་ནི་དེ་རྣམ་པར་བཅད་པའི་ཕྱིར་འཇུག་པའི་རྟགས་གཞན་སེལ་བའི་ཡུལ་ཅན་ཡིན་གྲང་ན། མངོན་སུམ་གྱི་རྗེས་སུ་འབྱུང་བ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཅན་གྱི་ཤེས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་གོ་སྒྲོ་འདོགས་པ་མེད་ན་ཇི་ལྟར་གཞན་རྣམ་པར་གཅོད་པའི་ཡུལ་ཅན་ཡིན། དེ་ཡང་གདོན་མི་ཟ་བར་གཞན་སེལ་བའི་ཡུལ་ཅན་དུ་ནི་འདོད་པར་བྱ་དགོས་ཏེ། ཁྱེད་ཀྱི་ལྟ་བ་སྤྱིའི་ཡུལ་ཅན་ཡིན་པའི ཕྱིར་ལ།སྤྱིའི་ཡང་གཞན་སེལ་བའི་མཚན་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར་མཐོང་བ་འགའ་ལའང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། གཟུགས་ལ་སོགས་པ་མངོན་སུམ་དུ་མཐོང་བ་འགའ་ལའང་དེའི་རྗེས་ལ་འབྱུང་བའི་ཤེས་པ་གང་ཡིན་པ་སྤྱིའི་དོན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྤྱིའི་ཡུལ་ ཅན་ཏེ།དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རྣམ་པར་རྟོག་པའོ། །རྣམ་པ་གང་ལ་གཞན་གྱི་ཆ་སྟེ། ཟླ་བོ་རྣམ་པ་སྒྲོ་མ་བཏགས་པ་དེ་ནི་གཞན་གྱི་ཆ་སྒྲོ་མ་བཏགས་པའོ། །དེ་ལ་འཇུག་པ་དེ་ཡང་དེ་ཙམ་སེལ་བའི་སྤྱོད་ཡུལ་ཅན་ཆ་སྒྲོ་མ་བཏགས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཙམ་གྱི་རྣམ་པར་གཅོད་པའི་ཡུལ་ ཅན་ཡིན་ནོ།

唯由相了知所比者，于彼所比定有颠倒及疑，如是离彼增益及疑之补特伽罗，于彼所了不随相，不依处法，如是亦不敬彼相随行及返，然今随行亦敬。是故了知者有增益及疑于某所比，由相力遣增益及疑，是故于一切遮增益。
是故如是说相由遮境者，为遮境者。"异"者，若不待遮由相了知事，则由某量成立有法，由彼所成体，有法体未成，为了知何故相转？且若有增益，为遮彼故转余相为遮境者，若无增益，现量后生分别智如何为遮他境者？
彼亦定应许为遮他境者，由汝见为共相境者故，由共相亦以遮他为相故。是故说"于某见亦"等：于见色等某现量后生智，谓共相境者，即由此故分别。于何相无增益他分，谓无增益对分，于彼转彼亦唯为遮尔许境者，为遮尔许相境者。

།འདི་སྐད་དུ་མངོན་སུམ་གྱི་རྗེས་ལ་འབྱུང་བའི་ཤེས་པ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཅན་གྱིས་སྒྲོ་འདོགས་པ་སྔར་ཞུགས་པ་སེལ་བར་མི་བྱེད་མོད་ཀྱི། འོན་ཀྱང་དེ་ནི་སྒྲོ་འདོགས་པའི་ཡུལ་ལ་མེད་པའི་ཕྱིར་དེ་རྣམ་པར་གཅོད་པའི་ཡུལ་ཅན་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་ཤེས་ སོ།།གལ་ཏེ་ཡང་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཅན་གྱི་ཤེས་པ་དེ་དངོས་པོ་ལ་བསྒྲུབ་པར་འཇུག་པར་འགྱུར་ན་ནི། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ལ་ངེས་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། །གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་སྟོན་ཏེ། སོགས་པ་ཞེས་བྱ་ བའི་སྒྲས་ནི་སྒྲ་ལ་སོགས་པ་བསྡུའོ།།འདི་ལ་རྟགས་མེད་པས་ན་རྟགས་ཅན་མ་ཡིན་པ་སྟེ། འདི་ནི་གཟུགས་ལ་སོགས་པའོ། །ཞེས་ངེས་པའི་ཤེས་པའོ། །སྒྲོ་འདོགས་པ་མེད་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་མངོན་སུམ་དུ་མཐོང་བ་ལ་ནི་དེའི་ཚེ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་རྣམ་པར་སྒྲོ་འདོགས་ པ་མེད་ན་དེ་ཇི་ལྟར་རྣམ་པར་གཅོད་པའི་ཡུལ་ཅན་དུ་འགྱུར་འདི་ཙམ་གྱིས་ནི་ཚིགས་སུ་བཅད་པའི་ཕྱེད་གོང་མ་ཕྱོགས་སྔ་མའི་ཚུལ་དུ་རྣམ་པར་བཤད་པ་ཡིན་ནོ།།སྒྲོ་མ་བཏགས་པའི་ཡུལ་ལ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་ལན་ཡིན་ཏེ། ངེས་པའི་ཤེས་པས་ཏེ་སྒྲོ་བཏགས་ པའི་ཡུལ་ལ་མེད་པའི་ཕྱིར་དེ་རྣམ་པར་གཅོད་པའི་ཡུལ་ཅན་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་རྣལ་མ་དང་སྦྱར་རོ།།དེ་ཉིད་གང་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་སེལ་བར་བྱེད་དེ། ཁྱད་པར་གང་ལ་འདིའི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྐྱེས་བུའོ། །སྒྲོ་བཏགས་པའི་ཡུལ་གྱི་ཁྱད་པར་དེ་ལ་མི་བརྟེན་པའོ་ཞེའམ་བདག་མེད་ པའོ་སྙམ་དུ་ངེས་པར་མི་འགྱུར་རོ།།ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ངེས་པ་དང་ནི་སྒྲོ་འདོགས་ཡིད། །གནོད་བྱ་གནོད་བྱེད་ངོ་བོའི་ཕྱིར། །ངེས་པའི་ཤེས་པ་དང་དེ་ལས་བཟློག་པ་སྒྲོ་འདོགས་པའི་ཤེས་པ་ནི་གནོད་པར་བྱ་བ་དང་། གནོད་པར་བྱེད་པའི་ངོ་བོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ལས་ ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་གནོད་པར་བྱ་བ་ནི་གནོད་པར་བྱ་བ་དང་།གནོད་པར་བྱེད་པའི་ངོ་བོ་ཁོ་ན་སྒྲུབ་པར་བྱེད་དེ། དངོས་པོ་རིགས་མཐུན་པ་དང་རིགས་མི་མཐུན་པ་ཐམས་ཅད་ལས་ཐ་དད་པ་མཐོང་ཡང་དེ་ཁོ་ན་བཞིན་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ཇི་ལྟར་མཐོང་བ་བཞིན་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་ མངོན་པར་ཤེས་ཤིང་ངེས་པ་ནི་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་རོ།།ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། སྐད་ཅིག་མ་ཉིད་ལ་སོགས་པའི་ཁྱད་པར་འགའ་ཞིག་ལ་བར་དུ་གཅོད་པ་སྲིད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། འཁྲུལ་པའི་རྒྱུ་མཚན་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དཔེར་ན་ཉ་ཕྱིས་ཐམས་ཅད་ལས་ལོག་པ་མཐོང་ཡང་ཉ་ཕྱིས་ ཉིད་ལ་འཁྲུལ་པའི་རྒྱུ་མཚན་དངུལ་དང་ཆོས་མཐུན་པ་སྲིད་པའི་ཕྱིར་མི་ངེས་པ་ལྟ་བུའོ།

如是知现量后生分别智不遮先入增益，然由彼于增益境无故，唯为遮境者。若分别智于事成立转，则于一切相定，如是已说。
由"色等"等显示偈颂，"等"声摄声等。此无相故非有相，为决定智"此是色等"。"若无增益"者，于现见色等时，尔时若无颠倒增益，彼如何成遮境者？此许为上半偈前分说。
由"于无增益境有故"等为答：决定智由于增益境无故为遮境者，如是配正。由"于何彼"等遮：于何差别此，谓补特伽罗。于增益境差别彼不依或无我，不当定。何故？
由定及增益心，
所害能害体故。
定智与彼相违增益智为所害及能害体故。由"一切事"等成立唯所害及能害体：虽见异于一切同类异类事，然非如是如所见一切相现知及定。何故？由于刹那性等某差别可能障碍故，由可能有错因故。如虽见贝壳异于一切，由可能有贝壳同于银错因故不定。

།རྣམ་པ་གང་ལ་འཁྲུལ་པའི་རྒྱུ་མཚན་མེད་པ་དེ་ཁོ་ན་ལ་ནི་དེ་མཐོང་བ་ཁྱད་པར་མེད་ཀྱང་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ལ་མངོན་སུམ་ཁྱད་པར་མེད་ཀྱང་རྟོགས་པ་པོ་འདིའི་དྲན་པ་ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་དུས་ཀྱི་འོག་རོལ་ དུ་འབྱུང་བ་ངེས་པར་འགྱུར་རོ།།གང་གི་ཕྱིར་མངོན་སུམ་ལ་ཁྱད་པར་མེད་ཀྱང་སྒྲོ་འདོགས་པ་དང་བྲལ་བའི་ཡུལ་ཁོ་ན་ལ་ངེས་པར་འགྱུར་བ་དེའི་ཕྱིར། སྒྲོ་འདོགས་པ་དང་ངེས་པ་དག་གནོད་པར་བྱ་བ་དང་གནོད་པར་བྱེད་པའི་ངོ་བོ་ཡིན་པར་ཤེས་སོ། །གནོད་པར་བྱ་བ་དང་གནོད་ པར་བྱེད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་པ་རྒྱུ་དེའི་ཕྱིར་ངེས་པ།འདི་ནི་སྒྲོ་འདོགས་དབེན་པ་ལ་སྒྲོ་འདོགས་པ་དང་བྲལ་བ་ལ་འཇུག་ཅེས་བྱ་བར་ཤེས་པ་ཡིན་སྒྲོ་འདོགས་པས་དབེན་པ་ལ་འཇུག་ཏུ་ཟད་མོད། འོན་ཀྱང་གཞན་སེལ་བའི་ཡུལ་ཅན་ཉིད་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་དབེན་པ་ཉིད་གཞན་སེལ་བར་ ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ།སྒྲོ་འདོགས་པས་དབེན་པ་ཉིད་དོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་སྒྲོ་འདོགས་པ་དང་བྲལ་བ་ལ་འཇུག་པའི་ཕྱིར། ངེས་པའི་ཤེས་པ་མངོན་སུམ་གྱི་རྗེས་ལ་འབྱུང་བ་དེ་ཡང་དེ་ཙམ་གྱིས་སེལ་བའི་སྤྱོད་ཡུལ་ཅན་ཡིན་གྱི། སྒྲུབ་པས་དངོས་པོ་རང་གི་ངོ་བོ་ངེས་པར་བྱེད་པ་ནི་མ་ཡིན་ ནོ།།ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། འདི་ལྟར་གཟུགས་ཉིད་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པ་འགའ་ཞིག་ངེས་པ་ལ་ཡང་སྐད་ཅིག་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་རྣམ་པ་གཞན་མ་གཏོགས་པ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རོ།། །།བམ་པོ་བདུན་པ། གལ་ཏེ་ངེས་པའི་ཤེས་པ་མངོན་སུམ་གྱི་རྗེས་ལ་འབྱུང་བས་སྒྲུབ་པ་ཁོ་ན་ ནས་དངོས་པོའི་རང་གི་ངོ་བོ་ངེས་པར་བྱེད་ན་ནི།དེའི་ཚེ་དེའི་རང་གི་ངོ་བོ་ངེས་པ་ལ་ནི་དངོས་པོ་ལ་ཆ་ཤས་མེད་པའི་ཕྱིར་དེ་མི་རུང་བའི་ཕྱིར་ཏེ། རྣམ་པ་གཞན་མི་ངེས་པ་མི་རུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །གང་གི་ཕྱིར་ངེས་པ་དང་སྒྲ་སྒྲོ་འདོགས་པ་རྣམ་པར་གཅོད་པ་ཁོ་ནར་འཇུག་གོ། །སྒྲུབ་པ་ མ་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར་དངོས་པོ་གཅིག་ལ་ཆ་ཤས་སྒྲོ་འདོགས་པ་སྟེ།ངོ་བོ་གཞན་སྒྲོ་འདོགས་པ་ཇི་སྙེད་པ། དེ་བསལ་བའི་ཕྱིར་སྒྲོ་འདོགས་པ་བསལ་བའི་ཕྱིར་ངེས་པ་དེ་སྙེད་ཁོ་ན་དང་སྒྲ་ཡང་དེ་སྙེད་ཁོ་ན་འཇུག་གོ། །རྒྱུ་དེས་ན་ངེས་པ་དང་སྒྲ་དེ་དག་སྤྱོད་ཡུལ་ཐ་དད་པ་ཅན་ཡིན་ནོ། ། གཞན་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བློ་དང་སྒྲ་དག་གིས་རྣམ་པར་བཅད་པ་ལ་མི་ལྟོས་པར་དངོས་པོའི་ངོ་བོ་གསལ་བར་བྱེད་ན་ནི། དངོས་པོ་གཅིག་པུ་གཅིག་ཅིག་ལ། སྒྲའམ་བློ་གཅིག་གིས་ཁྱབ་ན་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་ཡུལ་དུ་བྱས་ན། ངེས་པའི་བདག་ཉིད་ཀྱིས་ཁྱབ་པའི་ཕྱིར། གཞན་ཡུལ་མ་ཡིན་ནོ། །འདི་ནི་གཞན་ཡང་ཡིན་ལ་ཡུལ་ཏེ་རྣམ་པ་ཡང་ཡིན་པས་གཞན་ཡུལ་ཏེ། མ་བཟུང་བའི་རྣམ་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་དངོས་པོ་དེའི་རྣམ་པ་གཞན་ཡུལ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།

唯于无错因相，虽见彼无差别，虽现量无差别，此了知者忆念经验后时定。由现量虽无差别，唯于离增益境定故，知增益及定为所害能害体。由所害能害体因故，知此定于离增益转，于离增益转而已。
然若谓非遮他境者，说"彼离即遮他"，谓离增益。是故由于离增益转故，现量后生定智亦由尔许为遮行境者，非由成立定事自体。何故？如是于定某色性等相时，除刹那性等余相不见故。
卷七。若现量后生定智唯由成立定事自体，尔时于定彼自体，由事无分故不应理，由不应不定余相故。由定及声唯入遮增益，非成立故，于一事有几分增益，谓增益余体，为遣彼故，为遣增益故，唯尔许定及声亦唯尔许转。由此因故，彼等定及声为异境者。
"异"者，若不待智及声遮而显事体，则于一事，若声或智一遍，于一切相为境，由定体遍故，非余境。此谓亦余亦境相故为余境，由无未取相故，彼事余相为境，是为语义。

།ཡང་ན་དངོས་པོ་དེ་ཤེས་པར་བྱེད་པའི་སྒྲ་དང་བློ་གཞན་གྱི་ཡུལ་མ་ཡིན་པའོ། ། རྒྱུ་དེའི་ཕྱིར་རྣམ་པར་རྟོགས་ཟིན་པ་དེ་ཁོ་ན་ལ་འཇུག་པའི་སྒྲ་དང་བློ་རྣམས་ནི་རྣམ་གྲངས་པ་ནི་ཉིད་དུ་འགྱུར་ཡུལ་གཅིག་པ་ཅན་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ། །གང་གི་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་ཕྱོགས་སྔ་མ་ཉེ་བར་འགོད་དེ་བྱེ་བྲག་པ་གང་གི་ལྟར་ནའོ། །བུམ་པ་ལ་སོགས་པའི་དོན་གང་ལ ཕན་ཚུན་དང་རྟེན་ལས་ཐ་དད་པའི་ཕྱིར།ཁྱད་པར་བྱེ་བྲག་སྣ་ཚོགས་ཐ་དད་པ་ཡོད་པ་དེ་ནི་ཁྱད་པར་སྣ་ཚོགས་པ་ཅན་ཏེ། བློ་ནི་དོན་ཁྱད་པར་གྱི་བྱེ་བྲག་དེ་ཁོ་ན་ལས་ཐ་དད་པ་དེ་སྒྲུབ་པ་ཁོ་ནས་འཛིན་ཅིང་ངེས་པར་བྱེད་པའི་བདག་ཉིད་ཡིན་ནོ། །དེ་ཡང་ཁྱད་པར་རེ་རེ་ལ་ཐ་དད་དེ་བློའི་ཡུལ་ གྱི་བྱེ་བྲག་བསྟན་པས།སྒྲ་རྣམས་ཀྱི་ཡང་དོན་གྱིས་བསྟན་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ། །དེ་ཉིད་གང་ཞིག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་སྟོན་ཏེ། ཁྱད་པར་རྣམས་ནི་རྫས་ཉིད་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ཕན་ཚུན་གཅིག་ལས་གཅིག་ཐ་དད་པ་ཡིན་ནོ། །རྟེན་ལས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཁྱད་པར་ཅན་ལས་ཐ་དད་ པ་ཡིན་པའོ།།དེའི་རྒྱུ་ཅན་ནི་ཁྱད་པར་ཐ་དད་པའི་རྒྱུ་ཅན་ནོ། །མཉན་པ་སྨོས་པ་ནི་ཉེ་བར་མཚོན་པ་སྟེ། བློ་དག་ཀྱང་དེ་དང་འདྲའོ། །དེ་དག་གི་རྟེན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཁྱད་པར་དེ་དག་གི་རྟེན་ཏོ། །དེ་དག་ཁོ་ན་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཁྱད་པར་དག་ཁོ་ན་ལ་འཇུག་པ་སྟེ། རྗོད་པར་བྱེད་པ་ཉིད་དུ་ འཇུག་གོ།།དེ་བས་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ལྟ་བས་ན་སྟེ། སྒྲ་དང་ཞེས་པ་གཞན་དག་རྣམ་གྲངས་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་བའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཐལ་བའི་འདིར་མི་འགྱུར་རོ། །ལན་དུ་དེའི་ལྟར་ན་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། ཁྱད་པར་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་ལ་ཕན་པའི་ཡན་ལག་ སྟེ།།རྒྱུ་ནུས་པ་གང་དག་ཡིན་པ་དེ་ག་ལས་མི་གཞན་པའི་བདག་ཉིད་ཁྱད་པར་ཅན་ངེས་པའི་ཤེས་པ་གཅིག་གིས་བདག་ཉིད་ཀུན་དུ་གཟུང་བ་བྱས་ན་ཕན་བྱའི་སྟེ་ཁྱད་པར་གྱི་ཚོགས་ཀྱི་བྱེ་བྲག་གང་ཁྱད་པར་གྱི་བྱེ་བྲག་གང་ཞིག་མ་ངེས་པར་འགྱུར་ཏེ། ཐམས་ཅད་ངེས་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ། །དེ་བསྟན་པར་ཁྱད་པར་ ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ།ཁྱད་པར་ཐ་དད་པ་དག་ཁོ་ན་དོན་ཁྱད་པར་ཅན་ལ་སྒྲ་དང་ཤེས་པ་གཞན་དག་འཇུག་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཡིན་པར་ཁས་ལན་དུ་ཟིན་ཀྱང་དེ་དང་ལྡན་པ་ཁྱད་པར་དང་ལྡན་པའི་དོན་གཅིག་པུ་ཉིད་དེ་ནི་སྒྲ་དང་ཤེས་པ་དེ་དག་གིས་ཉེ་བར་ལེན་ཅིང་ཡུལ་དུ་བྱེད་དོ། ། ཁྱད་པར་ཅན་ཁྱད་པར་སྣ་ཚོགས་ལ་ཕན་པའི་རྟེན་ནུས་པ་གང་དག་ཡིན་པ་དེའི་ངོ་བོ་ཉིད་དེ་ནི་བདག་ཉིད་ལ་སྟེ་རང་གི་ངོ་བོ་ལ་ཐ་དད་པ་མེད་དོ། །དེའི་ཕྱིར་ཁྱད་པར་གཅིག་གི་སྒོ་ནས་བཟུང་ན་ཡང་བདག་ཉིད་ཐམས་ཅད་དུ་གཟུང་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟ་ཡིན་ན་དེའི་ཁྱད་པར་གྱི་བྱེ་བྲག་མ ངེས་པ་གང་ཞིག་ཡོད་དེ་ངེས་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ།

或者彼事非为余智声之境。因此，唯于已了知彼转之声智，成为异名，成为同境者。由"如谁"等近立前宗，如毗舍师迦。
于瓶等义，由异于互及所依故，有种种差别相异，为具种种差别。智唯由成立取定异于彼义差别相体。彼亦于一一差别异，由显示智境差别，声等亦唯由义显示。
由"彼何"等显示：差别谓实性等，互异。"从所依"者，谓异于所差别。彼因者，谓差别异因。说"闻"为近喻，智等亦同。"彼等依"者，谓彼等差别依。"唯于彼等"者，谓唯入于差别，入为能诠。"是故"者，谓如是故，声等不成异名相之过于此。
答以"如是亦"等：于种种差别有益支分，谓何等因功能，由不异于彼体，所差别定智一取一切自体，则何差别聚别未定？皆唯定故。为显此说"差别"等：虽许唯差别异为所差别义入余声智因，然具彼一义，即彼等声智所取境。所差别具种种差别有益依功能何等，彼体于自体无异。是故由一差别门取亦为一切自体取。如是则彼差别别何未定？唯定故。

།ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཁྱད་པར་ཐམས་ཅད་ལ་ཕན་འདོགས་པར་བྱེད་པ་ཉིད་དུ་གཟུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་ཁྱད་པར་གཅིག་གི་སྒོ་ནས་ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་རང་གི་ངོ་བོ་ཁོ་ན་གཟུང་གི། ཁྱད་པར་ལ་ཕན་པར་བྱེད་པ་ཉིད་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། རང་གི་ངོ་བོར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །ཕན་པར་བྱེད་པ་ཉིད་ནི་རང་གི་ངོ་བོ་ལས་ཐ་མི་དད་པའི་ཕྱིར་རང་གི་ངོ་བོར་གཟུང་བའོ། །དེའི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་སྟེ། ཕན་པར་བྱེད་པ་ཉིད་མ་བཟུང་བ་གཞན་ནི་མེད་པ་ཁོ་ནའོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་དང་སྦྱར་རོ། །གང་གི་ཕྱིར་དེ་ལྟ་ཡིན པ་རྒྱུ་དེའི་ཕྱིར་རོ།།འདིའི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་སྟེ། རང་གི་ངོ་བོ་རང་གི་བདག་ཉིད་དུ་གཟུང་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་ཕན་པར་བྱེད་པ་ཉིད་དུ་ཡང་གཟུང་བ་ཡིན་ནོ། །ཁྱད་པར་གཅིག་གི་སྒོ་ནས་ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་ཁྱད་པར་ཐམས་ཅད་ལ་ཕན་པར་བྱེད་པ་ཉིད་རང་གི་ངོ་བོར་གྱུར་པ་འཛིན་དུ་ཟད་ མོད།དེ་དང་ཐ་དད་པ་ཁྱད་པར་རྣམས་ཀོ་ཇི་ལྟར་འཛིན་ཅེ་ན། དེའི་ཕྱིར་དེ་དག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། ཁྱད་པར་ཚོགས་དང་ཁྱད་པར་ཅན་ཕན་པར་བྱ་བ་དང་ཕན་པར་བྱེད་པ་པོར་གྱུར་པ་དག་ནི་བདག་ཉིད་ལ་རང་གི་ངོ་བོ་ལ་འབྲེལ་པའི་ཕྱིར་དེ་ཕན་པར་བྱ་བ་དང་། ཕན་པར་ བྱེད་པ་པོ་འབྲེལ་པ་ནི་བདག་ཉིད་དུ་གྱུར་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།།དེའི་ཕྱིར་ཕན་པར་བྱེད་པའི་ངོ་བོ་གཅིག་ཤེས་ན། འབྲེལ་པའི་ཕྱིར་གཉི་ག་གཟུང་སྟེ། ཁྱད་པར་དང་ཁྱད་པར་ཅན་དག་གཟུང་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཉིད་ཁྱད་པར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་སྟོན་ཏེ། འདི་ལྟར་རེ་ཞིག་ཁྱད་པར་ཅན་གཟུང་ན། དེའི་བདག་ཉིད་དུ་གྱུར་པ་ཕན་པར་བྱེད་པའི་ངོ་བོ་གཟུང་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་གཟུང་ན་ཁྱད་པར་རྣམས་ཀྱི་བདག་ཉིད་དུ་གྱུར་པ་ཕན་པར་བྱ་བའི་ངོ་བོ་ཡང་གཟུང་བ་ཡིན་ཏེ། ཕན་པར་བྱེད་པའི་ངོ་བོ་འཛིན་པ་ནི་དེ་འཛིན་པ་མེད་ན་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། ། དེའི་ཕྱིར་གཅིག་ཤེས་ན་ཁྱད་པར་དང་ཁྱད་པར་ཅན་གཉི་ག་གཟུང་བས། ཁྱད་པར་ཅན་དེ་ཁྱད་པར་གཅིག་གིས་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་པ་གཟུང་ན་ཡང་ཁྱད་པར་ཐམས་ཅད་གཟུང་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་འཛིན་པ་མེད་ན་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཁྱད་པར་འཛིན་པ་མེད་པ་ན་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཞན་དུ་ན ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཁྱད་པར་རྣམས་མི་འཛིན་ནའོ།།དེ་ལྟར་ཡང་འཛིན་པར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཁྱད་པར་ཅན་ནི་ཁྱད་པར་རྣམས་ལ་ཕན་པར་བྱེད་པ་པོ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ལྟར་ཡང་འཛིན་པར་མི་འགྱུར་བའོ།

何故？由取为益于一切差别故。若谓由一差别门唯取所差别自体，非为益于差别，说"自体"等。益性由不异于自体故为取自体。"彼"者谓所差别，配"唯无不取益性余"。由如是因故。
"此"者谓所差别，其自体取为自性者，即亦取为益性。由一差别门唯取所差别益于一切差别性成自体而已。然彼异差别如何取耶？是故说"彼等"等：差别聚与所差别成所益能益者，由于自体系属故，彼所益能益系属成为自性，是为语义。
是故知一益体，由系属故取二，谓取差别及所差别。即由"差别"等显示：如是首先取所差别，即取成其自性益体。取彼则亦取成差别等自性所益体，由无取彼则无取益体故。是故知一则取差别及所差别二，故所差别虽由一差别差别而取，亦为取一切差别。
"由无取彼则无"者，谓由无取差别则无故。"若异"者，谓若不取差别。"如是亦不取"者，谓亦不取所差别为能益于差别等。

།གལ་ཏེ་ཁྱད་པར་ཅན་ལ་དེའི་ཚེ་ཤེས་པ་དང་སྒྲ་འཇུག་པའི་རྒྱུ་མཚན་གྱི་ཁྱད་པར་ གང་ཡིན་པ་དེ་ཁོ་ན་ལ་ཕན་པར་བྱེད་པ་ཉིད་དུ་གཟུང་གི་ཁྱད་པར་གཞན་ལ་ཕན་པར་བྱེད་པ་ཉིད་དུ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན།གཞན་ལ་ཕན་པར་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། གཞན་ལ་ཕན་པར་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཁྱད་པར་གཞན་ལ་ཕན་པར་བྱེད་པ་པོའི་ངོ་བོ་ཉིད་གང་ཞིག་མ་ བཟུང་བ་ནི་མེད་དེ།དངོས་པོ་ལ་ཤ་ཆས་མེད་པའི་ཕྱིར་ཐམས་ཅད་གཟུང་བ་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་ཁྱད་པར་ཅན་འབྲེལ་པ་ཅན་ལ་མི་ལྟོས་པ་ལ་ཕན་འདོགས་པར་བྱེད་པ་པོ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ཁོ་ནར་འཛིན་གྱི་འདི་ལ་ཕན་པར་བྱེད་པ་པོ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་ནི་མ་ཡིན་པས། དེའི་ཕྱིར་ཁྱད་པར་རྣམས་ མི་འཛིན་ཏོ་སྙམ་དུ་སེམས་ན།དེའི་ཕྱིར་ཕན་པར་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། དེ་ལྟར་གཟུང་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕན་འདོགས་པས་བྱེད་པ་པོ་ཡིན་ནོ་ཞེས་དེ་ལྟར་གཟུང་ན་ཕན་པར་བྱ་བ་ཁྱད་པར་མ་བཟུང་བ་ཡང་མེད་དོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཕན་པར་བྱེད་པ་པོ་དེ་ལ་ཡང་ཕན་པ་པོ་ ཡིན་ནོ་ཞེས་དེ་ལྟར་མ་བཟུང་བར་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ།།འདི་སྐད་དུ་འབྲེལ་པ་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་འབྲེལ་པ་ཅན་གཉིས་པ་གཟུང་བ་མེད་པར་ཕན་པར་བྱེད་པ་པོ་ལ་ཕན་པར་བྱེད་པ་པོ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་འཛིན་པ་ཡང་མེད་དོ་ཞེས་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟ་བུའི་དཔེར་ཡང་རྗེ་ ཁོལ་བཞིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ།ཁོལ་པོ་གཟུང་བ་མེད་པར་རྗེ་བོ་ཉིད་དུ་འཛིན་པ་ནི་མེད་དོ། །གང་གི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་ཁྱད་པར་གཅིག་གི་སྒོ་ནས་ཤེས་པ་དང་། སྒྲ་གཅིག་ཞུགས་ན་ཡང་ཁྱད་པར་ཐམས་ཅད་དང་། ཁྱད་པར་ཅན་བདག་ཉིད་ཐམས་ཅད་དུ་གཟུང་བ་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར་ ཁྱད་པར་དོན་གཞན་ཡིན་པར་སྨྲ་བ་ལ་ཡང་སྟེ།ཁྱད་པར་རྣམས་དོན་གཞན་དུ་གྱུར་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་དེ་སྐད་དུ་སྨྲ་བ་ལ་ཡང་སྒྲ་དང་ཤེས་པ་གཞན་རྣམས་རྣམ་གྲངས་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བར་ཐལ་བར་འགྱུར་བར་མཚུངས་སོ། །ནུས་པ་དང་ལྡན་པས་ནུས་པ་གང་དག་གིས་ཁྱད་པར་ ལ་ཕན་འདོགས་པའི་ནུས་པ་དེ་དག་ནུས་པ་དང་ལྡན་པ་ལས་ཐ་དད་པ་ཡིན་ནོ།།དེའི་ཕྱིར་ཐལ་བ་འདིར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཁྱད་པར་གཅིག་ལ་ཕན་པར་བྱེད་པ་པོ་ནུས་པའི་བྱེ་བྲག་གཟུང་ན། ནུས་པ་ཐམས་ཅད་གཟུང་བ་ཡིན་ལ། དེ་དག་གཟུང་བས་ཀྱང་ཁྱད་པར་ཐམས་ཅད་ གཟུང་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐལ་བ་འདིར་འགྱུར་བ་མེད་པའོ།།ལན་དུ་ཆོས་ཕན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། ཆོས་ནི་ཁྱད་པར་རྣམས་ཏེ། དེ་དག་ལ་ཕན་པར་བྱེད་པ་པོའི་ནུས་པ་གང་དག་ཡིན་པ་དེ་དག་ནུས་པ་དང་ལྡན་པ་ལ་ཐ་དད་པར་ཁས་ལེན་ན་ནུས་པ་ཅན་དེའི་ཅི་ཡིན་པར་ འགྱུར་ཏེ།ཅི་ཡང་མ་ཡིན་ཞིང་དེ་དང་འབྲེལ་པ་ཅན་དག་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།

若谓于所差别尔时智声转因之差别，唯取彼为能益，非为益于余差别，说"益于余"等。益于余者，谓无不取益于余差别之体性，由事无分故唯皆取。
若谓取所差别不待系属为能益，非取此为能益，故不取差别，是故说"能益"等。如是取者，谓取为能益时亦无不取所益差别。何故？由将成不取彼为能益故。此说由系属故，无不取第二系属而取能益为能益。
如是亦说"如主仆"，谓无取仆不能取为主性。由如是由一差别门，虽入一智声，亦取一切差别及所差别一切自体故，于说差别为异义者亦同，谓于说差别等为异义者亦同成异名过。
具功能者由何等功能益于差别，彼等功能异于具功能者。是故无此过者，谓取一差别能益功能别时，取一切功能，由取彼等亦取一切差别，无成此过。
答以"法益"等：法谓差别等，若许彼等能益功能异于具功能者，则彼具功能者将成何性？全无且非彼系属，是为语义。

།གང་གི་ཚེ་ཞེ་ན། གལ་ཏེ་ནུས་པ་ཅན་དེ་ལས་ནུས་པ་དེ་དག་ལས་ཕན་པ་མེད་པ་ནའོ། །འོན་ཏེ་འབྲེལ་པ་གྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཕན་པར་བྱེད་པ་པོར་འདོད་ན་དེའི་ཚེ་ནུས་པ་གང་དག་གིས་ ནུས་པ་ལ་ཕན་པར་བྱེད་པ་ནུས་པ་ལ་ཕན་འདོགས་པའི་ནུས་པ་ཐ་དད་པ་གཞན་དག་ཁས་བླང་དགོས་ཤིང་དེ་དག་ལ་ཡང་འབྲེལ་པ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་ཕན་གདགས་པར་བྱ་དགོས་ལ།དེ་ལ་ཡང་ནུས་པ་གཞན་རྟོག་ན་དེ་ལྟ་ཡིན་ན་ཐུག་མེད་འགྱུར་དེ་ཉིད་གལ་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ སྟོན་ཏེ།ཁྱད་པར་དང་ཁྱད་པར་ཅན་ནི་ཁྱད་པར་རེ་རེའོ། །ཕན་པར་བྱེད་པ་ཉིད་དག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ནུས་པ་དག་སྟེ། ཁྱད་པར་ཅན་དེའི་རང་གི་བདག་ཉིད་དུ་གྱུར་པ་མ་ཡིན་ཞིང་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་གྱུར་པ་མ་ཡིན་གྱི། འོན་ཀྱང་ཐ་དད་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ། །ཁྱད་པར་ཅན་དེ་ལས་ཕན་པ་ ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ཡང་མེད་ཅིང་བདག་ཉིད་ཀྱིར་བྱེད་པ་ཡང་མེད་ན་ཅི་སྟེ་དེའི་དེ་དག་ཡིན་ཞེས་བྱ་སྟེ།འབྲེལ་པ་མེད་པས་ཅིའི་ཕྱིར་ཁྱད་པར་དང་ལྡན་པའི་ནུས་པ་དག་ཅེས་བྱ། འོན་ཏེ་འབྲེལ་པ་གྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཁྱད་པར་ཅན་ལས་ཁྱད་པར་ལ་ཕན་འདོགས་པའི་ནུས་པ་དེ་རྣམས་ལ་ ཕན་པ་ཁས་ལན་ན་ནི་ཁྱད་པར་ཅན་འདིས་ནུས་པ་གང་དག་གིས་ཁྱད་པར་ལ་ཕན་འདོགས་པའི་ནུས་པ་ལ་ཕན་འདོགས་པ་དེ་དག་གལ་ཏེ་དེའི་བདག་ཉིད་དུ་གྱུར་པ་ཡིན་པར་འདོད་ན་ནི།དེའི་ཚེ་ཁྱད་པར་ཅན་ཆ་ཤས་མེད་པ་འདི་གཅིག་པུས་རང་གི་བདག་ཉིད་དུ་གྱུར་པའི་ནུས་པ་དག་གིས་ཁྱད་ པར་ལ་ཕན་འདོགས་པའི་ནུས་པ་ལ་ཕན་པར་བྱེད་པ་ནའོ།།འདི་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་བདག་ཉིད་ཐམས་ཅད་དུ་གཟུང་བ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་དེ། ཁྱད་པར་གཅིག་གཟུང་ན་དེ་ལ་ཕན་འདོགས་པའི་ཁྱད་པར་ལ་ཕན་འདོགས་པའི་ནུས་པ་ཐ་དད་པར་གཟུང་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་གཟུང་ན་ ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཁྱད་པར་ལ་ཕན་འདོགས་པའི་ནུས་པ་གཟུང་ནའོ།།དེ་ལ་ཕན་པར་བྱེད་པ་པོ་ནི་ཁྱད་པར་ལ་ཕན་འདོགས་པའི་ནུས་པ་ལ་ཕན་པར་བྱེད་པའོ། །ཇི་ལྟ་བུ་ཞིག་ཅེ་ན། ནུས་པ་ལ་ཕན་པ་རང་གི་བདག་ཉིད་དུ་གྱུར་པ་མཐའ་དག་དང་ལྡན་པ་སྟེ། གང་ལ་ཁྱད་པར་ལ་ཕན་འདོགས་ པའི་ནུས་པ་རྣམས་ལ་ཕན་པའི་ནུས་པ་རང་གི་བདག་ཉིད་དུ་གྱུར་པ་མཐའ་དག་ཡོད་པ་དེ་སྟེ་དངོས་པོ་དེ་ལྟ་བུ་གཟུང་བས་ཁྱད་པར་ཐམས་ཅད་ལ་ཕན་འདོགས་པར་བྱེད་པའི་ནུས་པ་འཛིན་པར་བྱེད་པ་ལ་ནུས་པ་གཟུང་བ་དེ་དག་གིས་ཀྱང་རང་གིས་ཀྱང་ཕན་གདགས་པར་བྱ་བའི་ཁྱད་པར རྣམས་འཛིན་པར་བྱེད་པས་བྱེ་བྲག་མ་ངེས་པས་གང་ཞིག་ཡོད་ཅེས་བཤད་པ་གང་ཡིན་པའི་ཐལ་བར་འགྱུར་བ་སོ་ན་འདུག་པ་ཡིན་ནོ།

何时耶？若彼具功能者无从彼等功能得益时。若为成立系属故许为能益，尔时由何等功能益于功能，应许异余益于功能之功能，彼等亦为成立系属故应益，于彼亦若思余功能，如是则成无穷。即由"若"等显示。
差别及所差别谓各差别。"能益性等"者谓功能等，非成彼所差别自性及体性，然唯异。若所差别既无从彼受益亦无成自性，云何彼等为彼所有？由无系属故，何故名具差别功能？若为成立系属故许从所差别益于差别功能彼等，则此所差别由何等功能益于益差别之功能，若许彼成自性，尔时此无分所差别一由成自性功能益于益差别之功能。
由"如是"等成立取一切自体：取一差别时，即取异益彼之益差别功能。"取彼"者，谓取益差别功能。彼能益者，谓益于益差别功能。云何？谓具一切成自性益功能，谓具一切成自性益益差别功能之功能彼事，由取如是事故，由取能益一切差别功能亦由彼等所取功能取所益差别故，说"何有未定别"之过在此。

།འོན་ཏེ་ཉེས་པ་འདིར་འགྱུར་དུ་འོང་ཞེས་ཏེ། ནུས་པ་ལ་ཕན་འདོགས་པའི་ནུས་པ་དེ་དག་ཀྱང་ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་དངོས་པོ་ལས་ཐ་དད་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ པར་འདོད་ན་ནི་དེའི་ཚེ་དེ་ལ་ཕན་འདོགས་པའི་ནུས་པ་ཐ་དད་པ་དག་ཀྱང་བརྟག་དགོས་ལ།དེ་བཞིན་དུ་དེ་ལ་ཕན་འདོགས་པ་དག་ཀྱང་བརྟག་དགོས་པས་དེ་ལྟ་ན་ཐུག་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཁྱད་པར་དང་། དེའི་ནུས་པ་རྣམས་ཏེ་ཁྱད་པར་ལ་ཕན་པའི་ནུས་པ་རྣམས་ནུས་པ་གཞན་དང་གཞན་དག་ཁོ་ན་ ལ་མཐར་ཐུག་པ་མེད་ཅིང་ཐུག་པ་མེད་པར་སྦྱོར་བའི་ཕྱིར་ཏེ་འབྲེལ་པའི་ཕྱིར་རོ།།འདི་ལྟར་ཁྱད་པར་རྣམས་ནི་ནུས་པ་ཐ་དད་པ་དག་དང་། འབྲེལ་པ་དེ་དག་ཀྱང་ཐ་དད་པ་དག་ཁོ་ན་དང་འབྲེལ་ཏེ། དེ་བཞིན་དུ་ནུས་པ་སྔ་མ་སྔ་མ་རྣམས་ནུས་པ་ཐ་དད་པ་ཕྱི་མ་ཕྱི་མ་དག་ཁོ་ན་དང་ཐུག་པ་མེད་པར་ འབྲེལ་གྱི།ཁྱད་པར་ཅན་དང་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་བས་ན་དེ་ལ་ཕན་པའི་བདག་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ནུས་པ་ལ་ཕན་པའི་བདག་ཉིད་དོ། །ཁྱད་པར་ལ་ཕན་འདོགས་པའི་ནུས་པ་རྣམས་ཀྱི་ནུས་པ་གང་དག་ཡིན་པ་དེའི་བདག་ཉིད་ཅེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་སྟེ། ནུས་པ་རྣམས་ནི་དེ་དང་ཐ་མི་དད་པའི་ཕྱིར་ རོ།།ཁྱད་པར་ཅན་དེ་གཅིག་པུ་ནམ་ཡང་ཁྱད་པར་ལ་ཕན་འདོགས་པའི་ནུས་པ་དེ་དག་དང་ལྷན་ཅིག་མ་བཟུང་བས་དེ་དང་ལྡན་པ་ཉིད་དུ་ཁྱད་པར་ལ་ཕན་འདོགས་པའི་ནུས་པ་དང་ལྡན་པ་ཉིད་དུ་འཛིན་པར་མི་འགྱུར་རོ། །དེར་མི་འཛིན་པའི་ཕྱིར་ཁྱད་པར་ཅན་ཉིད་དུ་ཡང་འཛིན་པར་མི་ འགྱུར་བས་དེའི་ཕྱིར་ཁྱད་པར་དུ་རྟོགས་པ་དོན་མེད་པ་ཁོ་ནའོ་སྙམ་དུ་བསམས་པ་ཡིན་ནོ།།རེ་ཞིག་དེ་ལྟར་གང་གི་ཚེ་ཁྱད་པར་ཅན་ལ་ཤེས་པ་དང་། སྒྲ་དག་འཇུག་པ་དེའི་ཚེ་ཉེས་པ་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། །གང་གི་ཚེ་ཁྱད་པར་ཁོ་ན་ལ་འཇུག་པ་དེའི་ཚེ་ཡང་ཉེས་པ་བརྗོད་དགོས་ པས་དེ་བརྗོད་པའི་ཕྱིར།ཡང་གལ་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ཁྱད་པར་གྱི་ཕྱོགས་ཉེ་བར་འགོད་དེ། གལ་ཏེ་སྒྲ་དང་ཤེས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཁྱད་པར་བྱེ་བྲག་གི་ཁྱད་པར་དག་ཉི་ཚེ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་རྟེན་དང་བྲལ་བ་ལ་ཉེ་བར་སྦྱོར་བར་འགྱུར་ཞིང་ཤེས་པར་བྱེད་པ་ཉིད་དུ་རྟེན་པར་འགྱུར་ན། ཁྱད་པར་ཅན་དེ་སྒྲ་དང་ཤེས་པ་དག་གིས་མ་འབྲེལ་པའི་ཕྱིར་ཡུལ་དུ་མ་བྱས་པའི་ཕྱིར་དེ་རྟོགས་པའི་སྒོ་ནས་སྒྲ་དང་ཤེས་པ་གཅིག་གིས་ཀྱང་ཁྱད་པར་ཐམས་ཅད་རྟོགས་པར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། འདི་ལ་ཡང་ཉེས་པ་དེའི་ཚེ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། དེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཁྱད་པ ཅན་ནོ།།མ་འཕངས་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཁྱད་པར་ཅན་ལའོ། །ཇི་ལྟར་དོན་མེད་ཅེ་ན། སྒྲུབ་པ་དང་དགག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། དོན་བྱ་བ་ལ་གཏད་ནས་འཇུག་པའི་ཕྱིར་ཐ་སྙད་གདགས་པ་གང་ལ་རྟེན་དམིགས་ པ་དོན་བྱེད་པ་ཡོད་པ་དེ་ལ་དེ་སྐད་ཅེས་བྱའོ།

若谓将成此过，谓若许益于功能之功能等亦唯异于所差别事，尔时亦应观察异益彼功能，如是亦应观察益彼等，如是则由无穷故，差别及彼功能等，谓益差别功能等唯至于异异功能无穷，由无穷系属故。如是差别等系属异功能，彼等亦唯系属异，如是前前功能唯与后后异功能无穷系属，非与所差别。
是故"彼益体"者，谓益功能体。谓益差别功能等之何等功能之体性，是为语义，由功能等不异彼故。所差别一切时不与益差别彼等功能俱取故，不取具彼性为具益差别功能性。由不取彼故亦不取为所差别性，是故思惟别觉唯无义。
首先如是于所差别入智声时说过。于唯入差别时亦应说过，为说彼故，由"若复"等近立差别分。若声智等唯于差别别之差别，谓入离依，将成能知性所依，由所差别彼不系属故，由非境故，不由了彼门一声智亦不了一切差别。
于此亦说"尔时亦彼过"等。"彼"者谓所差别。"由未发故"者，谓由未显故。"于彼"者，谓于所差别。云何无义？说"成立遮遣"等：由趣入所作义故，名言施设所依所缘有所作用，于彼如是说。

།ཐམས་ཅད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་རྟོགས་པ་སྔོན་དུ་གཏོང་བ་རྣམས་ཀྱི་ཐ་སྙད་ཕན་པ་དང་མི་ཕན་པའི་ཡུལ་ཅན་ཇི་སྙེད་པའོ། །དེ་ཡང་རྣམ་པ་གསུམ་པ་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྣམ་པ་གཉིས་ཀྱིས་ཡིན་པས། སྒྲུབ་པ་དང་དགག་པ་དག་གིས་ ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ།འདི་ནི་དེ་ལྟ་བུར་གྱུར་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་གསུམ་པ་ཡིན་ནོ། །བ་ལང་ཉིད་ལ་སོགས་པ་ཁྱད་པར་རྣམས་ཀྱིས་ནི་དོན་བྱ་བ་དེར་མི་ནུས་ལ་ནུས་པ་ལ་གསལ་བའི་བྱེ་བྲག་ནི་སྒྲ་རྣམས་ཀྱིས་མི་བརྗོད་པས་སྒྲ་སྦྱོར་བ་འབྲས་བུ་མེད་པ་དག་གིས་ཅི་ཞིག་བྱ། གང་གི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་ སྒྲ་དག་གིས་དོན་བྱེད་པར་ནུས་པ་གསལ་བའི་བྱེ་བྲག་མི་བརྗོད་པ་དེའི་ཕྱིར་ཁྱད་པར་རྣམས་སུ་འདོད་པ་བ་ལང་ཉིད་ལ་སོགས་པ་ནི་ཁྱད་པར་མ་ཡིན་པར་འགྱུར་ཞིང་བྱེ་བྲག་མ་ཡིན་པར་འགྱུར་ཏེ།འདི་ལྟར་ཁྱད་པར་ཅན་འགའ་ཞིག་ལ་ཁྱད་པར་གྱི་སྒོ་ནས་སྒྲའམ་ཤེས་པ་ཞུགས་པར་ གྱུར་ན་ནི་གཙོ་བོ་ཁྱད་པར་གྱི་གཞི་ཁྱད་པར་ཅན་འགའི་ཡན་ལག་ཏུ་གྱུར་པའི་ཕྱིར།ཁྱད་པར་དུ་གྱུར་པའི་ཕྱིར་དེ་ལ་ལྟོས་ནས་གཙོ་བོ་ལ་ལྷོས་ནས་དེ་སྐད་ཅེས་བརྗོད་ཅེས་བྱ་བ་ཁྱད་པར་དག་ཅེས་བརྗོད་དེ། འདི་ནི་ཁྱད་པར་རྣམ་པར་གཞག་པའི་རིགས་པ་ཡིན་ནོ། །གང་གི་ཚེ་སྒྲས་ཁྱད་པར་དག་ཁོ་ ན་བརྗོད་པ་དེའི་ཚེ་ནི་སྒྲ་དག་གིས་ཁྱད་པར་ཅན་དེ་མི་འཕེན་ཅིང་།མི་སྟོན་པའི་ཕྱིར་ཁྱད་པར་དེ་དག་གཙོ་བོ་གང་གི་ཡང་ཡན་ལག་ཏུ་གྱུར་པ་མ་ཡིན་པས། ཇི་སྟེ་ཁྱད་པར་དག་ཡིན་ཏེ། མ་ཡིན་པ་ཁོ་ནའོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །ཡང་གལ་ཏེ་ཁྱད་པར་ཅན་མི་བརྗོད་དུ་ཟིན་ཀྱང་། འོན་ཀྱང་སྒྲ་དག་གིས་ཤེས་པར་བྱས་པའི་ཁྱད་པར་གང་དག་ཡིན་པ་དེ་དག་གིས་ཁྱད་པར་ཅན་མཚོན་པའི་ཕྱིར་ཉེས་པ་མེད་དེ། སྒྲ་སྦྱོར་བ་དོན་མེད་པའི་ཉེས་པ་མེད་དོ་ཞེ་ན། ཁྱད་པར་ཐམས་ཅད་འཛིན་པའི་ཐལ་བར་འགྱུར་བར་མཚུངས་སོ། །དེ་ཉིད་རེ་ཞིག་ཅེས་བྱ་བ་ལ སོགས་པས་སྟོན་ཏེ།མེད་ན་མེད་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཁྱད་པར་ནི་ཁྱད་པར་ཅན་ལ་འཁྲུལ་པ་མེད་པས་སོ། །དེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། ཁྱད་པར་ཅན་ཏེ་ཁྱད་པར་གཅིག་གི་ཉེ་པར་མཚོན་ན་ཡང་ཆ་ཤས་མེད་པའི་ཕྱིར་བདག་ཉིད་ཐམས་ཅད་ཉེ་བར་མཚོན་པ་ཡིན་པས་ཁྱད་པར་ཐམས་ཅད་འཛིན་པའི་ ཐལ་བར་འགྱུར་བ་སོན་འདུག་པ་ཡིན་ནོ།

"一切"者，谓前解者名言所有益与不益境。彼亦由无第三相故，由二相故，说"由成立遮遣"。此是如是相之第三。
牛性等差别不能作彼义，而声等不说功能明显差别，何用无果声合？由如是声等不说能作义明显差别故，许为差别之牛性等非成差别及非别，如是若于某所差别由差别门入声或智，则由主要差别基所差别某支分故，由成差别故，依彼依主要故如是说，说为差别等。此是差别安立之理。
当声唯说差别时，由声不发彼所差别、不显故，彼等差别非成任何主要支分，云何是差别？唯非也，是为语义。
若复虽不说所差别，然由声所知差别等能表所差别故无过，无声合无义过者，同成取一切差别过。即由"首先"等显示。"由无则无故"者，谓差别于所差别无错乱故。"彼"者，谓所差别，虽由一差别近表，由无分故近表一切自体，故有取一切差别过在此。

།གལ་ཏེ་གང་ལ་སྒྲས་མངོན་སུམ་དུ་ཁྱད་པར་ཅན་བརྗོད་པ་དེ་ལ་ཐལ་བ་འདིར་འགྱུར་གྱི། གང་ལ་དོན་གྱི་དབང་གིས་བརྗོད་པ་དེ་ལ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་སྙམ་དུ་སེམས་ན་དེའི་ཕྱིར་འདི་སྒྲས་ཉེ་བར་མཚོན་པར་བྱེད་ཀྱང་རུང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ སྨོས་ཏེ།ཁྱད་པར་ཅན་འདི་སྒྲས་མངོན་སུམ་དུ་སྟོན་པར་བྱེད་ཀྱང་རུང་ཁྱད་པར་ཅན་འདི་དེས་ཉེ་བར་མཚོན་པའི་སྒྲས་ཉེ་བར་མཚོན་པའི་ཁྱད་པར་དག་གིས་ཉེ་བར་མཚོན་པར་ཡང་རུང་སྟེ། འདི་ལ་ཁྱད་པར་ཅི་ཞིག་ཡོད་ཁྱད་པར་འགའ་ཡང་མེད་དེ། འདི་ལྟར་རེ་ཞིག་ཁྱད་ པར་གྱི་སྟོབས་ཀྱིས་མཚོན་པའི་དུས་དེའི་ཚེ་ཁྱད་པར་ཅན་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ལ་ཕན་པར་བྱེད་པ་པོ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཁྱད་པར་ཐམས་ཅད་ལ་ཕན་པར་བྱེད་པ་པོ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་ངེས་པར་བྱེད་དོ།།དེ་ལྟ་ཡིན་ན་ནི་སྔ་མ་བཞིན་དུ་ཁྱད་པར་ཐམས་ཅད་འཛིན་པའི་ཐལ་བར་འགྱུར་ བས་ཤེས་པར་བྱས་པས་མཚོན་པའི་ཕྱིར་ཞེས་སྨྲས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་གྱི་ན་སྟེ།སྔར་བཤད་པའི་ཉེས་པས་མི་རུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །གང་གི་ཕྱིར་ཁྱད་པར་ལ་ཕན་འདོགས་པའི་ནུས་པ་རྣམས་ཐ་དད་ན་ཐུག་པ་མེད་པར་འགྱུར་བས་དེ་ལས་ནུས་པ་རྣམས་ཐ་མི་དད་པ་དེའི་ ཕྱིར་ཁྱད་པར་ཅན་དེ་ཁྱད་པར་གཅིག་ལ་ཕན་པར་བྱེད་པར་གཟུང་བར་ཁས་ལེན་ན།ཁྱད་པར་གཅིག་ལ་ཕན་འདོགས་པའི་རང་གི་ངོ་བོ་དེ་ལས་ཁྱད་པར་ཅན་དེ་མཐོང་ན་མ་མཐོང་བར་གྱུར་པ་གང་དག་ཡིན་པ་ཁྱད་པར་གཞན་རྣམས་ལ་ཕན་པ་ནུས་པའི་བྱེ་བྲག་རྣམས་གཞན་ མིན་ཞིང་གཞན་དག་ཏུ་མི་འགྱུར་རོ།།འོན་ཀྱང་གཞན་མ་ཡིན་པ་ཉིད་དེ། རྒྱུ་དེའི་ཕྱིར་དེ་གཟུང་ན་ཁྱད་པར་ཅན་དེ་གཟུང་བས་ཁྱད་པར་ཐམས་ཅད་ལ་ཕན་འདོགས་པར་བྱེད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་གཟུང་བ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་གཞན་གྱི་བསམ་པའི་ དོགས་པ་བསུ་བར་བྱེད་དེ་ངེས་པའི་ཤེས་པ་དེས་དངོས་པོའི་བདག་ཉིད་ཐམས་ཅད་གཟུང་བ་ལ་ཡང་གཞན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཚད་མ་བཞིན་ནོ།།གལ་ཏེ་འདི་སྙམ་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་དེ་ཉིད་སྟོན་ཏེ། གལ་ཏེ་དངོས་པོ་ཆ་མེད་ཅིང་ཆ་ཤས་མེད་པར་གཟུང་ན་ དེའི་ཚེ་ཞེས་བྱ་བ་དངོས་པོ་ཆ་མེད་པའི་གཟུང་བའི་ཚེ།མ་བཟུང་བ་ཞེས་བྱ་བའི་ཆ་གཞན་ཅི་ཞིག་ཡོད་དེ། ཐམས་ཅད་དུ་གཟུང་བ་ཁོ་ན་ཡིན་ན་དེ་ནི་བཟུང་ཡང་འཁྲུལ་པ་ངེས་པར་མི་ཟིན་པས་སོ། །ཚད་མ་གཞན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་གཞན་ནོ། །སྒྲུབ་པའི་མཐའ་སྨྲ་ བས་གལ་ཏེ་དེ་ལྟ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ།འཁྲུལ་པ་བཟློག་པའི་ཕྱིར་ཚད་མ་ཕྱི་མར་འདོད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་རྣམ་པར་གཅོད་པའི་ཡུལ་ཅན་ཏེ། གཞན་སེལ་བའི་ཡུལ་ཅན་དུ་གྲུབ་པོ། །དུས་ཕྱིས་འབྱུང་བའི་ཚད་མ་དེ་ལས་གཞན་པ་ཞེས་བྱ་བ་དུས་སྔར་འབྱུང་ བ་ངེས་པའི་ཤེས་པ་དེ་དང་འདྲ་སྟེ།ཚད་མ་ཕྱི་མ་དང་འདྲ་བར་རྣམ་པར་གཅོད་པའི་ཡུལ་ཅན་ཡིན་ནོ།

若思于声直接说所差别者成此过，于由义力说者则不然，故说"此由声表亦可"等。此所差别由声直接显亦可，此所差别由彼表示之声所表差别等表示亦可，此有何差别？全无差别。如是首先由差别力表时，决定彼所差别是一切能益者，谓能益一切差别。如是则如前成取一切差别过，故所说"由所知表故"不应理，由前说过故。
由益差别功能等若异则成无穷，故由彼功能等无异故，若许取所差别彼益一差别，由彼益一差别自性见彼所差别时，未见诸余差别益功能差别非异亦不成异。然唯非异，由彼因故，取彼则由取所差别彼，即取能益一切差别体性。
由"若"等迎他思疑：彼决定智虽取事一切自体，"余"者如量。由"若思此"等即显彼：若取无分无支分事，尔时谓取无分事时，有何余未取分？唯一切处取故，彼虽取亦不定错乱故。"余量"者，谓余比量。
成立论者说"若如是"等：为遮错乱所许后量，成遮境，谓遮余境。"异彼后起量"者，谓如前生决定智，如后量为遮境。

།ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། སྒྲོ་འདོགས་མེད་པའི་ཡུལ་ལ་ནི། །འཇུག་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་སོ། །འཁྲུལ་པ་བཟློག་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་ཚིགས་སུ་བཅད་ པ་སྟོན་ཏེ།རྣམ་པ་གཞན་སྒྲོ་འདོགས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་རྣམ་པར་གཅོད་པའི་འབྲས་བུ་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། གཞན་སེལ་བའི་ཡུལ་ཅན་དུ་གྲུབ་ལ། གཞན་ངེས་པའི་ཤེས་པ་སྔ་མ་ཡང་དེ་དང་འདྲ་བར་གཞན་སེལ་བའི་ཡུལ་ཅན་ཡིན་ནོ། །གཏན་ཚིགས་སུ་སྒྲོ་འདོགས་ པ་མེད་པའི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ།སྒྲོ་འདོགས་པ་མེད་པའི་ཡུལ་ལ་འཇུག་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་པར་བཤད་པ་གང་ལ་འདིའི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། རྣམ་པ་གང་ལ་འདིའི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྟོགས་པར་བྱེད་པ་པོའིའོ། །རྒྱུ་དེའི་ཕྱིར་སྒྲོ་འདོགས་པ་ལ་ འཇུག་པར་ངེས་པའི་ཤེས་པ་སྔར་འབྱུང་བ་ནི།གཞན་སེལ་བའི་ཡུལ་ཅན་དུ་གྲུབ་པོ། །གཞན་ཡང་ངེས་པར་གཟུང་བའི་དོན་ལ་ཡང་འཁྲུལ་པ་བཟློག་པའི་ཕྱིར་ཚད་མ་གཞན་འདོད་པས་ནི་ངེས་པའི་ཡུལ་ཡང་ཡིན་ལ་ངེས་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་ཁས་བླངས་པར་ འགྱུར་ཏེ།གཞན་དུ་ན་འཁྲུལ་པ་མི་རུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཡང་རིགས་པ་མ་ཡིན་པས་གཞན་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། ངོ་བོ་གང་ཞིག་ངེས་པ་རྣམས་ཀྱིས་མ་ངེས་པའི་ངོ་བོ་དེ་ཇི་ལྟར་ངེས་པ་དེ་དག་གི་ཡུལ་ཡིན་ཏེ། ཡུལ་མ་ཡིན་པ་ཁོ་ནའོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། འདི་ལྟར་ངེས་ པ་རྣམས་ཀྱིས་རང་གི་དོན་རྟོགས་པ་ནི།འདི་ལྟ་སྟེ། དོན་དེ་ངེས་པ་གང་ཡིན་པ་འདི་ཁོ་ན་ཡིན་ན་གལ་ཏེ་ངེས་པའི་ཡུལ་དུ་འདོད་པ་དེ་རྣམ་པ་གཞན་བཞིན་དུ་ངེས་པའི་ཡུལ་ཉིད་དུ་མི་འདོད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་དུའོ། །དེ་དག་གིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ངེས་པ་དག་གིས་སོ། །གཞན་ གྱིས་ད་ནི་ཇི་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨྲས་ཏེ།མངོན་སུམ་གྱིས་གཟུང་བ་ལ་སྒྲོ་འདོགས་པ་རྣམ་པར་བཅད་པའི་ཕྱིར་ཚད་མ་གཞན་འདོད་པ་གཞན་སེལ་བར་སྨྲ་བ་ཡང་རྣམ་པ་མ་ངེས་པ་མངོན་སུམ་གྱིས་གཟུང་བ་ཉིད་དུ་ནི་འདོད་ན། གལ་ཏེ་ངེས་པའི་དབང་ཁོ་ནས་འཛིན་པ་ཡིན་ ན་ཀོད་ཇི་ལྟར་མ་ངེས་པའི་མངོན་སུམ་གྱིས་ཀྱང་གཟུང་བ་ཡིན་ཏེ།དེ་བས་ན་ཐལ་བར་འགྱུར་བར་མཚུངས་སོ་ཞེ་ན། མངོན་སུམ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ལེན་འདེབས་ཏེ། རྟོགས་པས་དབེན་པའི་ཕྱིར་རོ་སྙམ་དུ་བསམས་པ་ཡིན་ནོ། །དེས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མངོན་སུམ་ གྱིས་སོ།།སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པ་གང་ཞིག་འཛིན་པ་ཞེས་བྱ་བའི་འཛིན་པ་དེ་ཡང་ངེས་པས་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །འོ་ན་ཅི་ཞེ་ན། དེར་སྣང་བས་ཏེ་དངོས་པོ་ཆ་ཤས་མེད་པའི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་སྣང་བས། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་འཛིན་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་བས་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ ལྟ་བས་ནའོ།

何故？说"由入无增益境故"。由"为遮错乱"等显偈：由有遮余相增益果故，成遮余境，前决定智亦如是为遮余境。说"因无增益"等：由入无增益境故。
即此解释说"于何相此"等。"于何相此"者，谓能了者。由彼因故，前生定入增益决定智成遮余境。
复次，于定所取义为遮错乱故许余量者，应许定境亦非定，否则不应错乱故。彼亦不应理故说"复次"等：何等体性诸定未定，云何是彼等境？唯非境故。何故？如是诸定了自义，谓彼义定，若许定境，如余相非许定境性如是。"彼等"者，谓诸定。
他说"今云何"等：许为遮现量所取增益余量说遮余者，亦许现量所取未定相，若唯由定力取者，云何亦是未定现量所取？故同成过。由"现量"等答：由离分别故。"彼"者，谓现量。
取青等何等相之取亦非由定。云何？由现彼故，由无分事一切相现故，是取一切相。"是故"者，谓如是故。

།ངེས་པ་དང་མ་ངེས་པའི་དབང་གིས་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་མངོན་སུམ་གྱིས་འཛིན་པ་དང་། མི་འཛིན་པ་དག་མ་ཡིན་གྱི། འོན་ཀྱང་སྣང་བ་དང་མི་སྣང་བའི་དབང་གིས་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་ངེས་པ་མ་ཡིན་ན་སྣང་བ་ཙམ་གྱིས་མངོན་སུམ་གྱིས་གཟུང་བར་རྣམ་པར་ གཞག་པ་མི་འགལ་ལོ།།ངེས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ནི་དེ་ལྟར་མངོན་སུམ་བཞིན་དུ་རྣམ་པ་མ་ངེས་པ་ཡང་སྣང་བ་ཙམ་གྱིས་འཛིན་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། འགའ་ཞིག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། དཔེར་ན་སྐྱེས་བུ་མཐོང་ནས་སྐྱེས་བུ་ཉིད་དུ་ངེས་ཀྱང་། ཆོམ་ རྐུན་ལ་སོགས་པ་གཞན་ལ་མ་ངེས་པས་འཇུག་པ་ཐ་དད་ཅིང་ཐ་སྙད་ཐ་དད་པ་ལྟ་བུའོ།།འདི་ལྟར་སྐྱེས་བུ་ཉིད་དུ་ངེས་པས་ནི་སྐྱེས་བུ་ཉིད་དང་འཚམ་པའི་ཐ་སྙད་ཡིད་གཅུགས་པ་ལ་སོགས་པར་སྣང་ལ། ཆོམ་རྐུན་པ་ཉིད་དུ་མ་ངེས་པས་ནི་དེ་དང་འཚམ་པའི་ཐ་སྙད་ འཇིགས་པ་ལ་སོགས་པར་མི་སྣང་ངོ་།།དེའི་ཕྱིར་གང་ལ་ངེས་པ་དང་འཚམ་པའི་འཇུག་པ་ཐ་དད་པ་ཡོད་པ་དེ་ནི་ངེས་པས་འཛིན་པ་ཡིན་ལ། གང་ལ་ངེས་པ་དང་འཚམ་པ་འཇུག་པའི་ཐ་དད་པ་མེད་པ་དེ་ནི། མི་འཛིན་པ་ཡིན་ནོ། །གང་གི་ཕྱིར་དེ་ལྟ་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ སོགས་པ་སྨོས་ཏེ།འདི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པའོ། །དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གལ་ཏེ་ངེས་པའི་དབང་གིས་དེ་འཛིན་པར་རྣམ་པར་མི་གཞག་ན་དེའི་ཚེ། རྣམ་པ་གཅིག་ལ་ཡང་ངེས་པ་ཉིད་དུ་འདོད་པའི་རྣམ་པ་ལ་ཡང་དེར་ཞེས་བྱ་བ་ངེས་པར་འཛིན་པར་མི་འགྱུར་རོ། །གཞན་གྱིས་ ཡང་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨྲས་ཏེ།ཐམས་ཅད་ལས་ཐ་དད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རིགས་མཐུན་པ་དང་། རིགས་མི་མཐུན་པ་ལས་ལོག་པའོ། །དེ་ཁོ་ན་བཞིན་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། ཅིའི་ཕྱིར་ཇི་ལྟར་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་བཞིན་དུ་ཁྱད་པར་ཐམས་ཅད་ལས་དྲན་པའི་ངེས་ པ་མི་འབྱུང་སྟེ།གང་གིས་ན་གཞན་སེལ་བར་སྨྲ་བས་རྣམ་པ་གཞན་རྣམ་པར་བཅད་པའི་དོན་དུ་ཁྱད་པར་གཞན་ལ་ཚད་མ་གཞན་འཇུག་པར་འདོད་ཅེ་ན། གྲུབ་པའི་མཐའ་སྨྲ་བས། ལྷན་ཅིག་བྱེད་པ་མ་ཚང་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། ངེས་པའི་རྒྱུ་ནི་ཉམས་སུ་མྱོང་ བ་ཙམ་དུ་ཟད་དོ།།འོན་ཀྱང་གོམས་པ་ལ་སོགས་པ་ལྷན་ཅིག་བྱེད་པ་རྣམས་ཀྱང་ཡིན་ཏེ། གང་ལ་དེ་དག་ཡོད་པའི་རྣམ་པ་དེ་ཁོ་ན་ལ་ངེས་པ་འབྱུང་གི། གཞན་ལ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཉིད་དེ་བས་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་སྟོན་ཏེ། ཐམས་ཅད་ལས་ལོག་པ་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པ་ རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཁྱད་པར་ཆ་ཤས་རྣམས་སྤངས་པ་ཆ་མེད་པ།མངོན་སུམ་གྱིས་བདག་ཉིད་ཐམས་ཅད་དུ་གཟུང་བ་ལའང་། ཁྱད་པར་གང་ལ་རྟོགས་པའི་ལྷན་ཅིག་བྱེད་པའི་རྐྱེན་ཡོད་དེ་ནི་རྟོགས་པར་འགྱུར་ངེས་པར་འགྱུར་རོ།

现量之取与不取，非由定与未定力而次第，然由现与不现力故。是故虽未定，唯由现故安立为现量所取不相违。诸定则不如现量由唯现取未定相。
若问何故？说"某"等：如见人已虽定为人，于盗贼等余未定，有异转异名言，如是由定为人故，现顺人名言亲近等，由未定为盗贼故，不现顺彼名言怖畏等。是故有顺定异转者是定取，无顺定异转者是不取。
由如是故说"是故"等："此"者谓相。"若非尔"者，若不由定力安立彼取者，尔时于一相亦许定相亦不成彼谓定取。
他又说"何故"等："异一切"者，谓离同类异类。"如彼"者，何故不如所领受般从一切差别生定忆，由此遮余论者许为遮余相故于余差别入余量耶？
成立论者说"由无俱作故"：定因唯是领受。然亦有串习等俱作，于有彼等相唯生定，于余则不。即由"是故"等显示：离一切青等自相差别，舍诸支分无分，现量遍取自体，于何差别有了知俱作缘，彼成了知、成定。

།ཐམས་ཅད་ལས་ཐ་དད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་ པས་ནི་འཆད་པར་བྱེད་དེ།དེ་ཙམ་གྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ཙམ་གྱིས་སོ། །ཁྱད་པར་ཐམས་ཅད་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྐད་ཅིག་མ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་ལ་སྟེ། ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་ཤེས་པ་ནི་ངེས་པ་བསྐྱེད་པར་བྱ་བ་ལ་རྒྱུ་གཞན་ལ་ལྟོས་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྒྱུ་གཞན་ལ་ལྟོས་པ་ཉིད་ ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་སྟོན་པར་བྱེད་དེ།རྣམ་པར་རྟོག་པ་ལ་ཇི་ལྟར་གོམས་པ་བཞིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི། གང་ལ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ལ་གོམས་པ་ཇི་ལྟ་བུ་ཡོད་པའི་ལྷན་ཅིག་བྱེད་པ་ངེས་བསྐྱེད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དཔེར་བརྗོད་པ་དཔེར་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་ པ་སྨོས་ཏེ།བུད་མེད་ཤི་བའི་གཟུགས་མཐོང་བ་ལ་ཁྱད་པར་མེད་ཀྱང་། ཀུན་དུ་རྒྱུ་དང་འཕྱོན་མ་དང་ཁྱི་རྣམས་ལ་གོ་རིམས་བཞིན་དུ། རྣམ་པར་རྟོག་པ་ལ་ཇི་ལྟར་གོམས་པ་བཞིན་རོ་མྱགས་པ་དང་། ཉལ་པོ་བྱ་བ་དང་། བཟའ་བར་བྱ་བའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དག་འབྱུང་བ་ལྟ་ བུའོ།།ལྷན་ཅིག་བྱེད་པ་ནི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ལ་གོམས་པ་འབའ་ཞིག་ཏུ་ཡང་མ་ཟད་ཀྱི། འོན་ཀྱང་གཞན་ཡང་ཡོད་པས་དེ་ལ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། དེ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཟུགས་མཐོང་བ་ལ་ཁྱད་པར་མེད་པ་ལ་ཡང་ངོ་། །བློ་གསལ་བ་ནི་རྣོ་བ་ཉིད་དོ། །དཔེར་ན་ རྣལ་འབྱོར་པ་རྣམས་ཀྱི་བློ་གསལ་བས་མཐོང་བ་ཙམ་གྱིས་སྐད་ཅིག་མ་ཉིད་ལ་སོགས་པར་ངེས་པ་ལྟ་བུའོ།།དེའི་བག་ཆགས་གོམས་པ་ནི་ངེས་པའི་ཤེས་པ་དེའི་བག་ཆགས་དེ་གོམས་ཤིང་རྒྱུན་ཆགས་སུ་འཇུག་པ་སྟེ། དཔེར་ན་སྐྱེས་བུ་འགའ་ཞིག་ལ་ཡོན་ཏན་དུ་མ་ཡོད་དུ་ཟིན་ ཀྱང་ཇི་ལྟར་གོམས་པ་བཞིན་དུ་ཡོན་ཏན་ངེས་པ་ལྟ་བུའོ།།འདིས་ནི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ལ་ཇི་ལྟར་གོམས་པ་བཞིན་ཞེས་བཤད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཁོ་ནའི་གཏན་ཚིགས་བསྐང་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཡང་བཟླས་པ་ཡིན་ནོ། །སྐབས་ནི་སྐབས་སུ་བབ་པ་སྟེ། དཔེར་ན་སྨན་པ་ལ་སོགས་པའི་ གཏམ་གྱི་སྐབས་སུ་བབ་པ་ན།དེ་མཐོང་བ་ལས་སྐྱེས་བུ་ཆོས་དུ་མ་ཡོད་དུ་ཟིན་ཀྱང་སྨན་པ་ལ་སོགས་པ་ཉིད་དུ་ངེས་པ་ལྟ་བུའོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ལྟ་བུ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། སྩོགས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲས་ནི་དོན་དུ་གཉེར་བ་ཉིད་དང་ཤུགས་ལ་སོགས་པ་ཡོངས་སུ་ བསྡུའོ།།ཉེ་བར་ལེན་པའི་རྒྱུ་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་མངོན་སུམ་ལས་ཁྱད་པར་ངེས་པ་བྱེ་བྲག་ངེས་པ་སྐྱེ་བའི་ལྷན་ཅིག་བྱེད་པ་དག་ཡིན་ནོ། །འོ་ན་གང་གི་ཚེ་ངེས་པ་མང་པོ་དག་ལ་ཇི་སྐད་བཤད་པའི་རྒྱུ་དག་ཡོད་པ་དེའི་ཚེ་ངེས་པ་དེ་རྣམས་ཀྱི་གོ་རིམས་ཇི་ལྟར་འབྱུང་ཞེ་ན། དེ་ དག་ཁོ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ།དེ་དག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ངེས་པའི་རྒྱུ་རྣམས་སོ།

由"异一切"等解释："唯由彼"者，谓唯由领受。"于一切差别"者，谓于刹那性等，由领受智于生定须待余因故。由"领受"等显示待余因性：如于分别串习者，谓如有何分别串习俱作生定之义。
举例说"譬如"等：虽见死女身无差别，然于游行者、淫女、狗等次第，如分别串习生腐烂、交合、食等分别。俱作不唯分别串习，然亦有余故说"于彼"等："于彼"者，谓于见色无差别。明慧者谓锐利性。如瑜伽师由明慧唯见便定刹那性等。
彼习气串习者，谓彼定智习气串习相续，如于某人虽有多德，如串习而定德。此重说前说"如分别串习"者，为圆满彼因故。
场合者，谓时机，如于医等谈时，由见彼虽有多法，定为医等。"等"者，谓如是等，由等声摄求及势力等。领受现量取因是生差别定俱作。
若尔，何时诸多定有如说因时，彼等定如何次第生？说"彼等"等："彼等"者，谓定因。

།ཤིན་ཏུ་དང་ཆེས་ཤིན་ཏུ་ཉེ་བ་ལ་སོགས་པའི་བྱེ་བྲག་གིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི། ངེས་པ་གང་ཞིག་གིས་ངེས་པའི་རྒྱུ་ཆེས་ཤིན་ཏུ་ཉེ་བ་དེ་ནི་རེ་ཞིག་དང་པོར་སྐྱེའོ། །སོགས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲས་ནི། ཤིན་ཏུ་དང་ ཆེས་ཤིན་ཏུ་ཆེ་བ་ཉིད་ལ་སོགས་པའི་བྱེ་བྲག་གིས་ངེས་པ་རྣམས་སྔ་ཕྱི་ཉིད་དུ་འགྱུར་བ་བསྡུའོ།།དཔེར་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་དཔེར་བརྗོད་པ་སྟོན་ཏེ། གང་གི་ཚེ་ཕ་ཉིད་མཁན་པོ་ཡིན་པ་དེའི་ཚེ་སྐྱེས་བུ་གཅིག་ལ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་དང་། འདོད་དུ་འཇུག་པར་བྱེད་པ་ཉིད་དུ་ཁྱད་པར་མེད་ ཀྱང་ཕ་འོངས་པ་མཐོང་ནས་བདག་གི་ཕ་འོང་ངོ་སྙམ་དུ་ངེས་པར་བྱེད་ཀྱི།མཁན་པོ་འོང་ངོ་སྙམ་པ་ནི་མ་ཡིན་པ་ལྟ་བུ་སྟེ། ཕ་ཉིད་དུ་ངེས་པའི་རྒྱུ་ཆེས་ཤིན་ཏུ་ཉེ་བའི་ཕྱིར་རོ། །སྐད་ཅིག་མ་ཉིད་ཡིན་ལ། བདག་མེད་པ་ཉིད་དུ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ལ་གོམས་པའི་ལྷན་ཅིག་བྱེད་པ་ཡོད་དུ་ཟིན་ ཀྱང་།དེ་ཁོ་ན་ཉིད་མ་མཐོང་བ་རྣམས་ལ། མངོན་སུམ་གྱི་སྐད་ཅིག་མ་ཉིད་ལ་སོགས་པར་ངེས་པར་མི་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར་ངེས་པ་དེར་ཡང་འགྱུར་བ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། འཁྲུལ་པའི་རྒྱུ་མེད་ན་འགྱུར་གྱི། ངེས་པའི་རྒྱུ་རྐྱེན་ཙམ་གྱིས་ནི་མ་ཡིན་ནོ། ། གང་གི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་འཁྲུལ་པའི་རྒྱུ་ཡང་མེད་ལ། ལྷན་ཅིག་བྱེད་པའི་རྐྱེན་ཡང་ཚང་ན་མངོན་སུམ་ལས་ངེས་པ་སྐྱེའི། འབའ་ཞིག་ལས་ནི་མ་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ཁོ་ནས་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། དེ་ལྟ་བས་ན་སྒྲ་དང་རྟགས་དག་གིས་གཞན་རྣམ་པར་གཅོད་པ་གྲུབ པོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་གནས་པ་ཡིན་ནོ།།ཡང་གང་གི་ཚེ་རྟ་ལས་བ་ལང་གི་རྫས་ཀྱིས་ལྡོག་པ་དང་། རྟ་ལས་བ་ལང་ལྡོག་པ་ཞེས་བརྗོད་པའམ། ཤེས་པ་དེའི་ཚེ་ཅི་ལྡོག་པ་དང་། ལྡོག་པ་དང་ལྡན་པ་དག་དངོས་སུ་ཐ་དད་པ་ཡོད་དམ་འོན་ཏེ་མེད། རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་པོ་ལྟར་ན་ནི་སྤྱི་ཁོ་ན་ ལ་ལྡོག་པའོ་ཞེས་མིང་གཞན་དུ་བརྗོད་པར་འགྱུར་རོ།།གཉིས་པ་ལ་ཡང་ཤེས་པ་དང་། །སྒྲ་དག་ཐ་དད་པར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར་དེ་ལ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། སྒྲ་གཞན་སེལ་བའི་དོན་ཅན་དེ་ལ་ཡང་གཞན་ལས་ལྡོག་པ་དང་། གཞན་ལས་འདི་ལོག་པ་ ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲ་ཆོས་དང་ཆོས་ཅན་རྗོད་པར་བྱེད་པ་དང་།ངེས་པ་གཉི་གའི་ཡུལ་ཅན་གང་དག་ཡིན་པ་དེ་དག་ནི། བརྡའི་རྗེས་སུ་བྱེད་པ་ཡིན། བརྡ་དང་མཐུན་པར་འདི་དག་གི་ཡུལ་ཆོས་དང་ཆོས་ཅན་རྣམ་པར་དབྱེའི། དོན་དམ་པར་ནི་ལྡོག་པ་དང་ལྡོག་པ་དང་ལྡན་པ་དག་ཐ་དད་པ་མེད་དོ་ ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།

"由极近及最极近等差别"者，谓何定之定因最极近者，彼先生。由"等"声摄极及最极大性等差别诸定前后性。
说"譬如"等显示举例：当父即亲教师时，于一人虽生者及教导者无差别，然见父来定知"我父来"，非定"亲教师来"，由父性定因最极近故。
虽是刹那性，有分别串习无我性俱作，然于未见真实者，岂不应由现量定刹那性等耶？故说"于彼定亦成时"等：无错乱因则成，非唯由定因缘。由如是无错乱因及具足俱作缘，从现量生定，非从唯彼，是故说"唯由领受"等。是故成立声因遮余。
复次，当说或知"牛体异马"及"牛异马"时，为异及有异二者实有差别耶？抑或无耶？若如初分别，则唯于共相说异名。于第二亦不成智声差别。
故说"于彼亦"等：于遮余义声亦有异余及此异余声表能所，及二定境，随施设，顺施设分别彼等境能所，胜义无异及有异差别，是为结语。

།དེ་ཉིད་གཞན་སེལ་བ་དེ་ལ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་སྟོན་ཏེ། རྟ་ལས་བ་ལང་གི་ལྡོག་པ་ཡང་གཞན་ལ་རྟ་ལས་བ་ལང་ལོག་པ་ཡང་གཞན་པ་ཉིད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་མེད་ཀྱི། འོན་ཀྱང་ལོག་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་ལྡོག་པ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་རྟ་ལས་ལྡོག་ པ་རྟ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་བ་ལང་གི་རྫས་ལས་གཞན་པ་ཞིག་ཏུ་གྱུར་ན་དེའི་ཚེ།ཐ་དད་པའི་ཕྱིར་རྟ་ལས་ལྡོག་པ་ལས་བ་ལང་གི་རྫས་ཀྱང་ལོག་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་བས་ན་དེ་ལས་ལོག་པ་ལས་རྟ་ལས་ལྡོག་པ། རྟ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ལས་ལོག་པ་བ་ལང་ལས་དེ་ཡོད་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་ཏེ། རྟ་ཡོད་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་འདི་རྟ་ཉིད་དུ་གྱུར་ན་དེ་ལྟ་ན་རྟ་ལས་ལྡོག་པ་རྟ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ལས་བ་ལང་ལོག་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟ་ཡིན་ན་ནི་བ་ལང་ལ་རྟ་ཡོད་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར། རྟ་ལས་བ་ལང་གི་ལྡོག་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་མེད་དོ། །གང་གི་ཕྱིར་དེ ལྟ་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ།འདི་ནི་ཕྱི་རོལ་གྱི་རང་གི་མཚན་ཉིད་ལ་གཏན་ནས་ལྡོག་པ་དང་ལྡོག་པ་དང་ལྡན་པ་དག་གི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་བཤད་པ་ཡིན་ཏེ། ལོག་པའི་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཁོ་ན་ལོག་པའི་ངོ་བོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ནི་དངོས་སུ་སྒྲའི་དོན་མ་ཡིན་ མོད་ཀྱི།འོན་ཀྱང་སྨྲ་བ་པོ་དང་ཉན་པ་པོ་རྣམས་སྣང་བ་དང་། རྣམ་པར་བརྟག་པར་བྱ་བ་དོན་དག་གཅིག་ཏུ་བྱས་ནས་དེ་ལ་ཡང་སྒྲའི་དོན་ཉིད་དུ་མངོན་པའི་ང་རྒྱལ་བྱེད་པས་དེ་ཡང་སྐབས་འདིར་བསྟན་ཏོ། །ནམ་ཞིག་ཕྱིའི་དོན་ལ་བརྟེན་ནས་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ལ་ཡོད་པའི་ཆོས་ཅན་ ཆོས་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་རྟེན་ཉིད་དུ་ཡོངས་སུ་རྟོག་པར་བྱེད་པ་ན་དེ་ཉིད་སྒྲའི་དོན་ཡིན་པས་དེ་ཁོ་ན་ལ་གཞི་མཐུན་པ་ལ་སོགས་པ་ཡོད་ལ།སྒྲའི་དོན་དུ་གྱུར་པ་ཆོས་ཅན་དེ་ལས་ཀྱང་ལྡོག་པ་རྣམས་དེ་ཉིད་དང་གཞན་ཉིད་དུ་བརྗོད་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ཏེ། འདི་ནི་འོག་ནས་འཆད་ པར་འགྱུར་རོ།།གལ་ཏེ་ལྡོག་པ་དང་དེ་དང་ལྡན་པ་དག་ཐ་དད་པ་མེད་པ་ཇི་ལྟར་སྒྲ་དང་ཤེས་པ་ཐ་དད་དེ་འདི་ལྟར་དེའི་རྟ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བའི་སྒྲ་ཡང་གཞན་ཡིན་ལ། རྟ་མ་ཡིན་པ་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲ་ཡང་གཞན་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཤེས་བྱ་ཡང་ཐ་དད་དེ། རྟ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ཅེས་ སྨྲ་ན་ནི་ཆོས་ཙམ་ཤེས་པར་འགྱུར་ལ།རྟ་མ་ཡིན་པ་ཞེས་སྨྲ་ན་ནི་ཆོས་ཅན་ཤེས་པར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན་དེའི་ཕྱིར། སྒྲ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། ཆོས་དང་ཆོས་ཅན་རྗོད་པར་བྱེད་པའི་སྒྲ་ལས་རྟོགས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་སྒྲས་རྟོགས་པའོ། །སྒྲ་དང་སྒྲ་རྟོགས་པ་ཞེས་མི་འདྲ་བ་ གཅིག་ལུས་པར་བྱས་པ་ཡིན་ཏེ།སྒྲའི་ཐ་དད་པ་དང་། སྒྲ་ལས་རྟོགས་པ་གང་ཡིན་པ་དེའི་ཐ་དད་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།

由"即彼遮余亦"等显示：牛异马及牛体异马，非谓此二各异，然所异即是异。若马之异即非马性异于牛体，尔时由差别故，从马异亦应异牛体。是故从彼异之马异即非马性，从彼异于牛应有，故应有马。
若此即是马，则从马异即非马性相牛应异。若尔，由牛有马故，则无牛异马。由如是故说"是故"等：此说外自相中异及有异真实性，由异自相即异体故。
此虽非直接声义，然说者闻者将显现及所分别义合为一，于彼亦起声义增上慢，故此处亦说。何时依外境于分别中有法为种种法所依时，彼即是声义，故唯于彼有同基等。从为声义有法亦不应说异及异性，此下当说。
若异及有异无差别，云何声智差别？如是彼"非马性"声异，"非马"声亦异。如是所知亦异：说"非马性"则知唯法，说"非马"则知有法。故说"声"等：从表能所声所了知者是声了知。说"声及声了知"作不同，谓声差别及从声了知之差别，是为结语。

།བརྡ་ནི་མིང་དང་མིང་ཅན་འབྲེལ་པར་བྱེད་པ་སྟེ། དེའི་བྱེ་བྲག་གིས་ཡིན་ནོ། །བརྡའི་བྱེ་བྲག་ཀྱང་འོག་ཉིད་ནས་ཁྱད་པར་གཞན་ནི་སྤོང་བ་དང་ཞེས་བྱ་ བ་ལ་སོགས་པས་སྟོན་པར་འགྱུར་རོ།།བརྗོད་པར་བྱ་བ་ལ་ནི་ཐ་དད་པ་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དངོས་སུ་ན་ཆོས་དང་ཆོས་ཅན་གྱི་སྒྲ་དག་གིས་ཞེས་བྱ་བ་ཁོ་ནས་དྲང་ངོ་། །གཞན་གྱིས་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ཐ་དད་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨྲས་སོ། །གལ་ཏེ་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ཁྱད་པར་ མེད་ཀྱང་བརྡ་ཐ་དད་པ་ཅི་སྟེ་མི་རུང་ཞེ་ན།གཉི་གས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨྲས་ཏེ། ཆོས་དང་ཆོས་ཅན་གྱི་སྒྲ་གཉི་གས་དོན་གཅིག་བརྗོད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །གལ་ཏེ་གཉི་གས་བརྗོད་པར་བྱ་བ་གཅིག་ཡིན་ན་ནི་དེས་བརྡ་དོན་མེད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟ་ན་ཞེས་ བྱ་བ་ནི་ཆོས་དང་ཆོས་ཅན་དག་ཐ་མི་དད་ནའོ།།ཐ་དད་པར་འབྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐ་དད་པར་བརྗོད་པ་སྟེ། བ་ལང་གི་བ་ལང་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་དྲུག་པའོ། །དེ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐ་དད་པར་འབྱེད་པའི་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་སྟེ། ཐ་དད་པ་ལ་བརྟེན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཞི་ཐ་དད་པ་ལ་བརྟེན་ ནས་འཇུག་པའི་ཕྱིར།དཔེར་ན་ལྷ་སྦྱིན་གྱིས་རིལ་བ་སྤྱི་བླུགས་ཞེས་བྱ་བ་ལྟ་བུའོ། །དེ་ལྟར་བརྡ་མེད་པ་དང་ཐ་དད་པར་འབྱེད་པའི་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་མེད་པར་བརྒལ་བ་ལ་རེ་ཞིག་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་མེད་པའི་ཉེས་པ་སྤངས་པའི་ཕྱིར་གཉི་གས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། ཆོས་དང་ཆོས་ཅན་ རྗོད་པར་བྱེད་པའི་སྒྲ་དག་གིས་དོན་གཅིག་ཅིག་བརྗོད་མོད་ཀྱི།བརྗོད་པར་བྱ་བ་ལ་བརྡས་ཐ་དད་པར་བྱས་པའི་ཤན་ཙམ་གྱི་ཁྱད་པར་ཡོད་པ་གང་ཡིན་པའི་རྒྱུ་དེ་ཡིན་གྱི་དོན་དམ་པར་དངོས་པོ་ཐ་དད་པའི་སྒོ་ནས་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། རྣམ་དབྱེ་ཐ་དད་འབྱེད་པ་ཡིས་ཐ་དད་པར་རྗོད་པར་བྱེད་ པའི་དྲུག་པས་བཞིན་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲ་རིམ་པ་བཞིན་དུ་སྦྱར་བ་སྟེ།དོན་ཐ་དད་པ་བཞིན་དུ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་ཅིང་སྟོན་པར་བྱེད་དོ། །དེ་ཉིད་སྒྲ་རྣམས་ཀྱི་འཇུག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་སྟོན་ཏེ། ཡུལ་གྱི་རང་གི་ངོ་བོ་ལ་རག་ལས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕྱི་རོལ་གྱི་རང་གི་མཚན་ཉིད་ལ་རག་ལས་ པའོ།།ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། མེད་པ་དག་ལ་ཡང་འདོད་པས་སྐྱེས་བུའི་འདོད་པའི་དབང་གིས་འཇུག་པ་མེད་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་དག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་འདོད་པ་ལ་རག་ལས་ཏེ་འཇུག་པའི་སྒྲ་དག་གོ། །ཐ་དད་པ་ལ་ནི་དཔེར་ན་རྒྱལ་པོའི་མི་ཞེས་བྱ་བ་ལྟ་བུའོ། །ཐ་དད་པ་མ་ཡིན་ པ་ལ་ནི་དཔེར་ན་བདག་གི་ལྟ་བ་པོ་བདག་ཉིད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ལྟ་བུའོ།།ཇི་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐ་དད་པར་སྟོན་པར་བྱེད་པའི་རྣམ་པ་གང་གིས་སོ།

施设即名与所名连结，由彼差别故。施设差别下文"遮余差别"等当说。
"于所诠无差别"者，直接由"由能所法声"引申。他说"由所诠无差别故"等。若问：虽所诠无差别，何不许施设差别？说"二者"等：由能所法声二者诠一义故，是为结语。
若二者所诠一，则施设无义。"若尔"者，谓能所法无差别时。"差别分别"者，谓差别诠说，即"牛之牛性"第六格。"彼"者，谓差别分别之分别，由依差别故。由依异基而转，如"天授以瓶注水"。
如是于无施设及无差别分别之诘难，先为遣除无分别过失说"二者"等：虽由能所法表词诠一义，然于所诠由施设作差别之影像差别，是其因，非由胜义实体差别，如由差别分别之第六格差别诠说，如是次第配合"如"字，如异义成立显示。
由"即彼声转"等显示：谓"依境自性"者，谓依外自相。何故？由于无者亦应无由士夫欲力转过故。"彼等"者，谓依欲转声等。于差别如"王人"。于无差别如"我见者是我"。"如何"者，谓由何差别显示相。

།དེ་ལྟར་སྦྱར་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དོན་ཐ་དད་མེད་ཀྱང་ཐ་དད་པ་ལྟ་བུ་ལ་བརྟེན་ནས་སྦྱར་བ་སྟེ། དོན་དེ་དངོས་པོའི་རང་གི་མཚན་ཉིད་ལ་ཐ་དད་ པ་མེད་ཀྱང་ཐ་དད་པ་ལྟ་བུར་གེགས་བྱེད་པ་མེད་པར་རབ་ཏུ་སྟོན་པར་བྱེད་དོ།།གང་གི་ཕྱིར་དེ་ལྟ་ཡིན་པ་རྒྱུ་དེའི་ཕྱིར་རོ། །བ་ལང་ཞེས་བྱ་བ་ཆོས་ཅན་རྗོད་པར་བྱེད་པ་བསྟན་ཏོ། །བ་ལང་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་རྗོད་པར་བྱེད་པ་བསྟན་ཏེ། འདི་གཉིས་ཀྱི་དོན་གཅིག་བརྗོད་མོད་ཀྱི། ཁྱད་པར་འགའ་ཞིག་ཤེས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་བ་ལང་མ་ཡིན་པ་ལས་ལྡོག་པའི་མཚན་ཉིད་བ་ལང་ཉིད་རབ་ཏུ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་བ་ལང་ཉིད་ཀྱི་སྒྲས་བ་ལང་ཉིད་མ་ཡིན་པ་ལས་ལྡོག་པ་ཙམ་བསྟན་པར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་དེ་ལྟར་བརྡས་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་ན། དོན་གཞན་མ་ཡིན ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ཆོས་ཐ་དད་པ་མ་ཡིན་ཡང་ཐ་དད་པའི་དོན་ཅན་གྱི་རྣམ་པར་དབྱེ་བས།འདིའི་བ་ལང་ཉིད་ཅེས་བྱ་བའི་དྲུག་པས་ཏེ། གང་ལ་དོན་ཐ་དད་པ་ཡོད་པ་ཞེས་ཚིག་རྣམ་པར་སྦྱར་རོ། །ཆོས་ཅན་ལས་ཆོས་དོན་ཐ་དད་པ་ལྟ་བུར་སྟོན་པར་སྣང་ངོ་། །ཅིའི་ ཕྱིར་ཞེ་ན།དེ་ལྟར་སྦྱོར་བ་མཐོང་བ་ལ་གོམས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ལྷ་སྦྱིན་གྱིས་རིལ་བ་སྤྱི་བླུགས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་དངོས་པོ་ཐ་དད་པ་ལ་དྲུག་པ་སྦྱོར་བ་མཐོང་བ་ལ་གོམས་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་སྐད་དུ་དངོས་པོ་ཐ་དད་ཡིན་ཡང་རུང་། འོན་ཏེ་མ་ཡིན་ཡང་རུང་སྟེ། ཡང་ཐ་དད་ པར་འབྱེད་པའི་རྣམ་པར་དབྱེ་བའི་འདོད་པ་ཙམ་གྱི་དོར་བྱེད་པས་ནི་སྦྱོར་བ་མཐོང་བ་གོམས་པ་ལས་སྒྲའི་དོན་ཐ་དད་པ་ལྟ་བུར་སྟོན་པར་བྱེད་པ་འབའ་ཞིག་ཏུ་ཟད་དོ་ཞེས་བཤད་པ་ཡིན་ནོ།།དེ་ཙམ་གྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པར་དབྱེ་བའི་སྦྱོར་བ་ཙམ་གྱིས་སོ། །ཐམས་ཅད་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ དོན་ཐ་མི་དད་པ་ལ་ཡང་ངོ་།།བ་ལང་གི་བ་ལང་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་དོན་དམ་པར་ཆོས་དང་ཆོས་ཅན་དག་ཐ་དད་པར་ཡང་མེད་དེ། འདི་ལྟར་དོན་ཐ་མི་དད་པ་གཞན་ལ་ཡང་སྐྱེས་བུའི་འདོད་པའི་དབང་གིས་ཐ་དད་པར་རྗོད་པར་བྱེད་པའི་སྒྲ་འཇུག་པ་ལ་གེགས་བྱེད་པ་མེད་པའི་ ཕྱིར་རོ།།ཕྱི་རོལ་གྱིས་བརྗོད་པར་བྱ་བ་དེ་ལྟ་བུར་མེད་བཞིན་དུ་ཡང་སྐྱེས་བུའི་འདོད་པའི་དབང་གིས་སྒྲ་རྣམས་འཇུག་པ་ལ་ཡང་མཐོང་བས། དཔེར་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། དངོས་པོ་གཅིག་ལ་སྐབས་འགའ་ཞིག་ཏུ་གཅིག་གི་ཚིག་སྟོན་ཏེ། དཔེར་ན་ཁྱོད་ཅེས་བྱ་བ་ལྟ་ བུའོ།།དེར་ཁྱད་པར་མེད་ཀྱང་གཅིག་པ་ཉིད་དུ་ཁྱད་པར་མེད་ཀྱང་དངོས་པོ་དེ་ཉིད་ལ་མང་པོའི་ཚིག་གིས་སྟོན་ཏེ། དཔེར་ན་ཁྱེད་ཅེས་ལྟ་བུའོ། །དེ་བས་ནི་གཅིག་ལ་ཡང་མང་པོའི་ཚིག་མཐོང་བའི་ཕྱིར་སྒྲ་རྣམས་འཇུག་པ་ཉིད་དོན་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་ཤེས་སོ།

"如是配合"者，虽义无差别，依如差别配合，虽于事物自相无差别，无碍显示如差别。由如是故。
示"牛"表有法，示"牛性"表法，此二虽诠一义，为知某差别故，为显示牛性相即异非牛，由牛性声唯显异非牛性。如是由施设作差别，虽非异义，由表异义分别，以"此牛性"第六格，配合"有异义"语。显示有法与法如异义。
何故？由习见如是配合故，如见"天授以瓶注水"等于异事物配第六格习故。此说：无论是否实异，唯由差别分别欲乐作配合，从习见配合唯显如异声义而已。
"由彼量"者，谓唯由分别配合。"于一切"者，于无差别亦尔。于"牛之牛性"等，胜义中法与有法亦无差别，如是于无差别他者亦无碍由士夫欲力转表差别声故。
由见外所诠虽无如是，由士夫欲力声等转故，说"譬如"等：于一事物某时示单数词，如"汝"。彼中虽无差别，即无一性差别，于彼事物以复数词示，如"汝等"。是故由见一亦有复数词故，知声转非如实义。

། ཁ་ཅིག་ལྟར་ན་བླ་མ་ཁྱེད་ལ་ཞེས་བསྒྲེ་བའི་ཚིག་ལས་གཅིག་ལ་ཡང་མང་པོའི་ཚིག་སྦྱར་རོ་ཞེ་ན། འདི་ནི་བསམ་པར་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། ཅི་བསྒྲེ་བས་གཅིག་ལ་མང་པོ་ཉིད་དུ་བྱེད་དམ་འོན་ཏེ་ཅིའི་མང་པོའི་ཚིག་ཙམ་མ་ཐོབ་པ་ཐོབ་པར་བྱེད། རེ་ཞིག་ཕྱོགས་དང་པོ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། ཚིག་ཙམ གྱིས་དངོས་པོ་རྣམས་བྱེད་པ་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ།།ཕྱོགས་གཉིས་པ་ལྟར་ན་ཡང་འདོད་པ་ཙམ་གྱིས་སྒྲ་རྣམས་འཇུག་གོ་ཞེས་བྱ་བ་གྲུབ་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ཏེ། རེ་ཞིག་དེ་ལྟར་ན་ཐ་དད་པར་བྱེད་པའི་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་མེད་པའི་ཉེས་པ་ཡོངས་སུ་སྤངས་པ་ཡིན་ནོ། །བརྡའི་བྱེ་བྲག་མེད་པའི་ཉེས་ པ་ཡོངས་སུ་སྤངས་པའི་ཕྱིར་དེ་ཉིད་ཉེ་བར་འགོད་པར་དགོས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ།ཆོས་དང་ཆོས་ཅན་གྱི་སྒྲ་དག་གིས་གཅིག་ཅིག་བརྗོད་པའི་ཕྱིར་དགོས་པ་མེད་དོ་ཞེ་ན་དགོས་པ་དེ་ཡང་ཡོད་པ་ཁོ་ན་སྟེ། བ་ལང་ཉིད་ལ་ལྟོས་ནས་རྫས་ཉིད་དང་ས་ ལས་གྱུར་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་ནི་ཁྱད་པར་གཞན་ནོ།།དེ་དག་སྤོང་བ་ནི་རང་གིར་མི་བྱེད་པའོ། །མི་སྤོང་བ་ནི་རང་གིར་བྱེད་པ་སྟེ། སྤོང་བ་དང་མི་སྤོང་བ་དེ་དག་ནི་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་ཆོས་དང་ཆོས་ཅན་རྗོད་པར་བྱེད་པའི་སྒྲ་དེ་གཉིས་ཀྱི་བརྡའི་བྱེ་བྲག་ཁྱད་པར་ཇི་ལྟ་བུ་ཅན་ཞིག་གི་ཞེ་ན། རྟོག་ པ་པོའི་འདོད་པའི་རྗེས་སུ་བྱེད་པ་རྟོག་པར་བྱེད་པའི་འདོད་པའི་རྗེས་སུ་བྱེད་པ་གང་ཡིན་པ་དེའི་གཞི་དེ་རྒྱུ་ཡིན་ནོ།།འདི་སྐད་དུ་རིལ་པོ་གཅིག་ལ་རྟ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་དང་། མ་ཧེ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་ཁྱད་པར་གཞན་དག་ངེས་པར་ཡོད་མོད་ཀྱི་ཁྱད་པར་གཞན་ལ་མི་ལྟོས་པར་རྟ་རྣམ་པར་གཅོད་པའི་ མཚན་ཉིད་རྟ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ཙམ་ནི་རྟ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱི་སྒྲ་ཆོས་རྗོད་པར་བྱེད་པའི་བརྡའི་བྱེ་བྲག་གི་རྒྱུ་ཡིན་ལ།རྟ་མ་ཡིན་པ་དེ་ཁོ་ན་ཁྱད་པར་གཞན་ཡོངས་སུ་མ་སྤངས་པ་ནི་རྟ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱི་སྒྲ་ཆོས་ཅན་རྗོད་པར་བྱེད་པའི་བརྡའི་བྱེ་བྲག་གི་རྒྱུ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཉིད་ འགྲེལ་པས་གསལ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་གང་གི་ཚེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ།རྟོག་པར་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཉན་པ་པའོ། །རྟ་དེ་ལས་གཞན་པ་མ་ཧེ་ལ་སོགས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ལས་རྣམ་པར་གཅད་པ་ནི་མ་ཧེ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པའོ། །དེ་ཡོད་པ་ལ་མི་ལྟོས་པར་ཏེ་ཡོད་པ་ ལ་ལྟོས་པ་མེད་པར་རོ།།གོང་བུའི་ཁྱད་པར་ལ་ཞེས་བྱ་བའི་བ་ལང་ལ་སྟེ། ཅི་འདི་ལ་རྟ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་དམ་ཞེས་རྟ་རྣམ་པར་གཅད་པ་ཙམ་ཤེས་པར་འདོད་པ་ནའོ། །དེ་ལྟ་བུར་ཤེས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྟོག་པར་བྱེད་པ་པོ་དི་ལྟར་ཤེས་པར་འདོད་པར་དེའི་ངོར་རྟ་ལས་ ཐ་དད་པ་ཙམ་དེ་ལྟ་བུ་ཤེས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རོ།

若有人说：如"尊师汝等"敬语词中，于一亦用复数词。此应思考：是由敬语使一成多，还是仅得未得复数词？首先非第一种，因唯由词不能造事物故。若如第二种，则成立唯由欲乐声转。如是则已遣除无差别分别过失。
为遣除无施设差别过失，说"故彼安立无义"等：若谓由能所法声诠一故无义者，然彼义实有：对牛性，实性及土性等是余差别。遮彼即不摄受，不遮即摄受。遮与不遮，如其次第，是彼二能所法表词施设差别。
云何差别？随分别者欲，随觉者欲，彼基是因。此说：于一总体虽定有非马性、非水牛性等余差别，然不待余差别，唯遮马相非马性，是表法非马性声施设差别因；即彼非马未遣余差别，是表有法非马声施设差别因。
为明彼义，说"何时"等：分别者谓闻者。从彼马异水牛等遮除，谓非水牛性等。不待彼有，谓不待有。于聚差别，谓于牛，欲知此是否非马性，唯遮马时。为如是知者，谓对如是欲知分别者，为令知如是唯异马故。

།དེ་ལྟར་བརྡར་བྱས་པའི་སྒྲས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྟ་རྣམ་པར་གཅད་པ་ཙམ་ཁྱད་པར་གཞན་སྤངས་པ་ལ་བརྡར་བྱས་པའི་རྟ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱི་སྒྲས་གོང་བུ་འདི་ལ་རྟ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ཡོད་དོ་ཞེས་རབ་ཏུ་ཤེས་པར་བྱེད་ཅིང་རབ་ཏུ་སྟོན་ པར་བྱེད་དོ།།རྟ་ལས་རྣམ་པར་གཅད་པ་རྟ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱང་ཡིན་པ་དེ་ལ་ལྟོས་ནས་མ་ཧེ་ལ་སོགས་པ་ལྡོག་པ་ན་རྣམ་པར་གཅད་པ་གཞན་ནོ། །དེ་དག་མི་འདོད་པ་མེད་པར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལྟོས་པ་དང་བཅས་པར་ཏེ། རྟོག་པར་བྱེད་པའོ། །དེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བ་ལང་གི་རིལ་པོ་སྟེ། རྟ་རྣམ་ པར་གཅད་པ་ཁྱད་པར་གཞན་མ་སྤངས་པ་དང་ལྡན་པའི་བ་ལང་གི་རྫས་ཤེས་པར་འདོད་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།།དེ་ལྟར་རབ་ཏུ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རྣམ་པར་གཅད་པ་གཞན་ཡོངས་སུ་མ་སྤངས་པ་ལ་འདི་ནི་རྟ་མ་ཡིན་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སྒྲ་རབ་ཏུ་སྦྱར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་གིས་མ་ཧེ་ལ་སོགས་པ་ རྣམ་པར་གཅད་པ་གཞན་དག་ཡོངས་སུ་མ་སྤངས་པའི་ཁྱད་པར་གཞན་དག་ཡོངས་སུ་མ་སྤངས་པ་དེ་ལ་སྟེ།རྟ་རྣམ་པར་གཅད་པ་དེ་ཉིད་ལ་སྨྲ་བ་པོས་འདི་ནི་རྟ་མ་ཡིན་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཆོས་ཅན་རྗོད་པར་བྱེད་པའི་སྒྲ་རབ་ཏུ་སྦྱོར་རོ། །ཅིའི་ཕྱིར་རབ་ཏུ་སྦྱོང་བར་བྱེད་ཅེ་ན། དེ་ལྟར་རབ་ཏུ་ བསྟན་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ།རྟ་རྣམ་པར་གཅད་པ་ཁྱད་པར་གཞན་མ་སྤངས་པ་རབ་ཏུ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཞན་དག་ནི་དེ་ལྟར་རབ་ཏུ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རྟ་རྣམ་པར་གཅད་པ་ཁྱད་པར་གཞན་མ་སྤངས་པ་དེ་ཉིད་རབ་ཏུ་སྦྱར་རོ་ཞེས་འདོན་ཏོ། །དེའི་ཚེ་ཡང་དོན་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ། འདི་ ནི་རྟ་མ་ཡིན་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ཆོས་ཅན་བརྗོད་པའི་སྒྲ་འདིས་རྟ་རྣམ་པར་གཅད་པ་ཁྱད་པར་གཞན་མ་སྤངས་པ་དེ་ཉིད་རབ་ཏུ་སྦྱོར་རོ།།གང་གི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དེ་ལྟར་རབ་ཏུ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ཏེ་ཁྱད་པར་གཞན་མ་སྤངས་པ་རབ་ཏུ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གང་གི་ཕྱིར་ཆོས་རྗོད་པར་བྱེད་པའི་སྒྲ་ ཁྱད་པར་གཞན་སྤངས་པ་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་སྔ་མ་ལས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་བརྗོད་པའི་སྒྲ་ལའོ།།སྒྲ་རྒྱུ་མཚན་ཐ་དད་པ་ཅན་དག་གཞན་གཅིག་ལ་འཇུག་པ་ནི་གཞི་མཐུན་པ་ཉིད་དོ། །རྣམ་པར་གཅད་པར་བྱ་བ་དང་། རྣམ་པར་གཅོད་པར་བྱེད་པའི་ངོ་བོ་ནི། ཁྱད་པར་དང་ཁྱད་པར་གྱི་གཞིའི་དངོས་ པོའོ།།དཔེར་བརྗོད་པ་འདིའི་བ་ལང་ཉིད་དཀར་པོའོ་ཞེས་བྱ་བ་ལྟ་བུའོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། དེ་ལྟར་ན་ཆོས་ཙམ་ལ་འཇུག་པ་འདི་དག་དང་གཞི་མཐུན་པ་ཉིད་ཀྱང་མ་ཡིན་ལ་ཁྱད་པར་དང་ཁྱད་པར་གྱི་གཞིའི་དངོས་པོ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །ཅིའི་ཕྱིར་གཞི་མཐུན་པ་ཉིད་མ་ཡིན་ཞེ་ན། དེ་ཙམ་ གྱི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ།

"如是施设声"者，谓由施设唯遮马而遮余差别之非马性声，令知显示此聚有非马性。从马遮除即非马性，对彼，遮水牛等是余遮除。"彼等无不欲"者，谓有所待，即分别者。"彼"者，谓牛总体，具有未遮余差别遮马之牛实，是为结语。
如是为显示故，于未遍遮余遮除，配"此是非马"声者，谓于未遍遮水牛等余遮除之未遍遮余差别，即于彼遮马，说者配此是非马有法表词。何故配？说"为如是显示"，为显示未遮余差别遮马故。
他人读为"为如是显示故，配彼未遮余差别遮马"。尔时义亦是：由此"此是非马"有法表词，配彼未遮余差别遮马。何故？为如是显示故，为显示未遮余差别故。由表法声遮余差别故，"从前"者，谓于表法声。
异因声转于一他者是同基性。所遮及能遮体性是差别与差别基事。如"此牛性白"等为例说：如是唯于法转此等，非同基性，亦非差别与差别基事。何故非同基性？说"由彼量"等。

།འདི་སྐད་དུ་བསྟན་པ་ཡིན་ཏེ། བློ་ལ་སྣང་བའི་དོན་ཁོ་ན་ལ་གཞི་མཐུན་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་ཡོད་ཀྱི། ཕྱི་རོལ་གྱི་རང་གི་མཚན་ཉིད་ལ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི་བརྗོད་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་ཆོས་གཉིས་དང་ལྡན་པའི་ཆོས་ཅན་གཅིག་ སྣང་བ་སྒྲ་གཉིས་ཀྱིས་བསྐྱེད་པའི་བློ་གཅིག་སྐྱེ་ན་ནི་གཞི་མཐུན་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་བ་ཞིག་ན།འདི་ལ་ནི་དེ་ཙམ་གྱི་ཁྱད་པར་གྱིས་ཁྱད་པར་གཞན་སྤངས་པ། བ་ལང་ཉིད་ཙམ་གྱི་ཁྱད་པར་གྱིས་ཉེ་བར་བསྒྲུབ་པའི་བློས་བ་ལང་ཉིད་ཅེས་བྱ་བའི་སྒྲ་དེ་ལས་བྱུང་བ་དེའི་རྟེན་དུ་གྱུར་པར་ཞེས་བྱ་བ་གཞི་ མཐུན་པ་ཉིད་ཀྱི་རྟེན་དུ་གྱུར་པར་གཅིག་པ་ཉིད་དུ་མི་སྣང་བའི་ཕྱིར་ཏེ་བློ་བ་ལང་ཉིད་དང་དཀར་པོ་ཉིད་དག་དང་ལྡན་པའི་ཆོས་ཅན་གཅིག་འཛིན་པ་ཉིད་དུ་མི་སྣང་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།།འདི་ལྟར་འདི་ལ་བ་ལང་ཉིད་ཅེས་བྱ་བར་སྦྱོར་བ་ནི་བློ་ཆོས་དཀར་པོའི་ངོ་བོ་ཤེས་པར་བྱེད་པར་སྐྱེ་སྟེ། དེའི་ ཕྱིར་གཞི་མཐུན་པ་ཉིད་མ་ཡིན་ནོ།།ཆོས་གཞན་སྤངས་པ་ཁོ་ནས་བློ་དེ་ལས་གཞན་པའི་ཁྱད་པར་འདོད་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཁྱད་པར་དང་ཁྱད་པར་གྱི་གཞིའི་དངོས་པོ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །གཉིས་པ་ཆོས་ཅན་བརྗོད་པའི་སྒྲའི་ཕྱོགས་ལ་ནི་གཞི་མཐུན་པ་ཉིད་དང་། ཁྱད་པར་དང་ཁྱད་པར་གྱི་ གཞིའི་དངོས་པོ་ཡོད་དེ་བ་ལང་དཀར་པོའོ་ཞེས་བྱ་བ་ལྟ་བུའོ།།གཞི་མཐུན་པ་ཉིད་ཀྱི་གཏན་ཚིགས་སུ་དེ་ལྟ་བུའི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། དེ་ལྟ་བུའི་བརྡའི་རྗེས་སུ་འབྲང་བའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པར་གཅད་པར་ཁྱད་པར་གཞན་མ་སྤངས་པ་ལ་ཆོས་ཀྱི་སྒྲར་བརྡར་གདགས་པའི་རྗེས་ སུ་འབྲང་བའི་རྒྱུས་སོ།།རྣམ་པར་གཅད་པའི་ཆོས་ནི་རྣམ་པར་གཅད་པའི་བདག་ཉིད་ཀྱི་ཆོས་སོ། །བསྡུས་པ་ནི་ཆོས་ཅན་གཅིག་ལ་སྦྱོར་བ་སྟེ། དེ་དག་ནི་རྣམ་པར་གཅད་པའི་ཆོས་མཐའ་དག་ཀྱང་ཡིན་ལ་བསྡུས་པ་ཡང་ཡིན་པས་ཞེས་ལས་འཛིན་པ་ཅན་དུ་བྱ་སྟེ། ཆོས་རྒྱུར་གྱུར་ པ་དེ་དག་གིས་སོ།།རྣམ་པར་དབྱེ་བ་དང་ལྡན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་དུ་མ་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་དང་ལྡན་པའི་ཆོས་ཅན་ནོ། །གཅིག་པ་ལྟ་བུར་སྟོན་ཅིང་རབ་ཏུ་སྟོན་པར་བློ་སྣང་བའི་ཕྱིར་ཏེ། བློ་ཆོས་ཅན་དུ་མ་དང་ལྡན་པའི་ཆོས་ཅན་གཅིག་པ་ལྟ་བུར་སྟོན་པར་སྣང་ངོ་ཞེས་བྱ་ བའི་ཐ་ཚིག་གོ།།བློ་ལ་སྣང་བས་བསྟན་པའི་ཆོས་ཅན་དངོས་སུ་གཅིག་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། རྣམ་པར་རྟོག་པས་སྤྲུལ་པའི་ཆོས་དང་ཆོས་ཅན་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་ནི་བརྫུན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཞན་དག་ནི་གཅིག་ཁོ་ནར་ཞེས་འདོན་ཏེ། དེར་ཡང་རྟོག་པར་བྱེད་པ་པོའི་བསམ་པའི་དབང་གིས་དེ་སྐད་ དུ་བཤད་དོ་ཞེས་བྱ་བར་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱའོ།།དེའི་ཕྱིར་གཞི་མཐུན་པ་ཉིད་དུ་གྲུབ་པ་ཡིན་ནོ།

此中所说：唯于心现境有同基性等，而于外自相则无，因彼非所诠故。若由二声生起见一具二法有法之一智，则成同基性。然此中由彼量差别遮余差别，由唯牛性差别所成之智，从彼牛性声所生，彼所依即同基性所依不显为一，因不显为执持具牛性与白性有法一智故。
如是此中配"牛性"者，生起了知白法体性之智，故非同基性。由唯遮余法，于彼智无欲余差别故，亦非差别与差别基事。第二有法表词方面，有同基性及差别与差别基事，如"白牛"。
为说明同基性因相，说"如是"等：由随顺如是施设故，谓由随顺于未遮余差别遮除上安立法声之因。遮除法者，谓遮除体性之法。摄者，谓配一有法，彼等既是一切遮除法亦是摄，应作具业格解，由彼等为法因。"具分别"者，谓具多法分别之有法。
由智显示如一而显，谓智显现为具多法之一有法，是为结语。由智所显有法实非一，因分别所变法与有法分别是虚妄故。他人读为"唯一"，彼中亦应了知由分别者意乐力如是说。故成立为同基性。

།གང་གི་ཕྱིར་ཆོས་ཅན་གྱི་སྒྲ་ཁྱད་པར་གཞན་མ་སྤངས་པར་འཇུག་པ་དེའི་ཕྱིར་བློ་ཁྱད་པར་གཞན་མ་སྤངས་པ་ལ་ལྟོས་པའི་ཕྱིར་ཁྱད་པར་དང་ཁྱད་པར་གཞིའི་དངོས་པོར་ཡང་འགྱུར་ཏེ། ཅི་བ་ལང་དཀར་རམ་སྔོ་ཞེས་བྱ་བ་ལྟ་བུའོ། །ཀུན་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྤྱི་དང་སྤྱི་དང་ལྡན་པ་དང་ཡོན་ཏན་དང་ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་པ་དང་། བྱ་བ་དང་བྱ་བ་དང་ལྡན་པའི་ཡུལ་ཐམས་ཅད་ལའོ། །རྫས་བརྗོད་པ་ནི་ཆོས་ཅན་བརྗོད་པའོ། །དངོས་པོ་བརྗོད་པ་ནི་ཆོས་བརྗོད་པ་སྟེ། རྫས་དངོས་པོ བརྗོད་པའི་སྒྲ་དག་གི་ཁྱད་པར་ནི་ཆོས་གཞན་སྤོང་བ་དང་མི་སྤོང་བའི་མཚན་ཉིད་འདི་ཉིད་ཡིན་ནོ།།གང་གི་ཕྱིར་དེ་ལྟ་ཡིན་པའི་རྒྱུ་དེའི་ཕྱིར་དོན་དམ་པར་རྫས་དང་དངོས་པོའི་སྒྲ་དེ་དག་གིས་བརྗོད་པ་ལ་ཁྱད་པར་འགའ་ཡང་ཡོད་མ་ཡིན་ཏེ་དེ་ཉིད་དེ་ལྟ་བས་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་སྟོན་ ཏེ།།ངེས་པའི་ཤེས་པའི་ཡུལ་གྱི་རྒྱུ་ཉིད་དུ་ཁྱད་པར་འགའ་ཡང་མེད་དེ་འདི་ལྟར་ཇི་ལྟར་བ་ལང་ཉིད་ཅེས་བརྗོད་ན། བ་ལང་མ་ཡིན་པ་རྣམ་པར་གཅད་པ་དེ་ཁོ་ནར་ངེས་པར་འགྱུར་བ་ལྟར་བ་ལང་ཞེས་བརྗོད་ན་ཡང་དེ་དང་འདྲའོ། །བ་ལང་མ་ཡིན་པ་རྣམ་པར་གཅད་པ་ཁྱད་པར་ གཞན་མ་སྤངས་པ་བརྗོད་མོད་ཀྱི།འོན་ཀྱང་བ་ལང་མ་ཡིན་པ་རྣམ་པར་གཅད་པ་ཙམ་དུ་ངེས་པར་འགྱུར་གྱི། ཁྱད་པར་གཞན་རྣམས་ཀྱི་མི་སྤོང་བ་ཙམ་དུ་ཟད་དོ། །སྒྲ་ལས་གང་དུ་ངེས་པར་འགྱུར་བ་དེ་ཉིད་སྒྲའི་དོན་ཡང་ཡིན་པས། དངོས་པོ་དང་རྫས་བརྗོད་པའི་སྒྲ་དག་གིས་བརྗོད་ བར་བྱ་བ་ལ་ནི་ཁྱད་པར་མེད་ཀྱི་ཁྱད་པར་གཞན་སྤོང་བ་དང་མི་སྤོང་བ་ཙམ་ཞིང་ཐ་དད་པར་ཟད་དོ།།དེ་ཉིད་གཅིག་གིས་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟོན་ཏེ། གཅིག་གིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་ཅན་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲས་སོ། །དེ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་བ་ལང་མ་ཡིན་པ་རྣམ་པར་གཅད་པའོ། །ཆོས་ཞེས་ བྱ་བའི་སྒྲ་གང་གིས་ཁྱད་པར་གཞན་སྤང་བ་དེ་ལ་དེ་སྐད་ཅེས་བྱའོ།།གཞན་གྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་ཅན་གྱི་སྒྲས་སོ། །གང་གི་ཕྱིར་ཐམས་ཅད་དུ་ཁྱད་པར་གཞན་སྤོང་བ་དང་མི་སྤོང་བ་ཙམ་གྱིས་བྱས་པའི་ཁྱད་པར་གྱི་བག་ཙམ་གྱིས་ཆོས་དང་ཆོས་ཅན་དུ་རྣམ་པར་གཞག་གི་དངོས་པོ་ ཐ་དད་པའི་སྒོ་ནས་ནི་མ་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར་ཁྱད་པར་གཞན་སྤོང་བ་དང་མི་སྤོང་བའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་དོན་དེ་ཤེས་པར་བྱེད་འདོད་པས་ཤེས་པར་བྱ་བར་འདོད་པས་དེ་ལ་ཕན་པའི་རྐྱེན་གྱིས་མཐའ་ཅན་ནམ་བྱེད་པ་དང་ལྡན་པ་བྱེད་པ་དང་ལྡན་པ་ཞེས་བྱ་བའི་རྐྱེན་གྱིས་མཐའ་ཅན་ནམ་གལ་ཏེ་བྱེད་པ་དང་ལྡན་པ དང་།དེ་ལ་ཕན་པ་ལ་མ་གཏོགས་པ་གཞན་ཡིན་བྱེད་ཀྱི་མཐའ་ཅན་ནམ་སྒྲ་བྱེ་བྲག་ཏུ་བཤད་དུ་མེད་པ་གཞན་དཀར་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་བརྗོད་ཀྱང་རུང་སྟེ་ཁྱད་པར་གཞན་སྤོང་བ་དང་། མི་སྤོང་བའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཁྱད་པར་དེ་ལས་ཁྱད་པར་གཞན་མེད་དོ།

由有法声不遮余差别而转，故智待未遮余差别，亦成差别与差别基事，如说"牛是白还是蓝"。"于一切"者，谓于共相及具共相、德性及具德性、作用及具作用一切境。实体表述即有法表述，事物表述即法表述，实体事物表述声之差别即是此遮余法与不遮之相。
由如是因故，胜义中实体与事物声所诠无任何差别，故说"由此"等。于决定智境因性中无任何差别，如说"牛性"时，唯决定遮非牛，说"牛"时亦同。虽说遮非牛未遮余差别，然唯决定遮非牛，仅是不遮余差别而已。由声所决定即是声义，故实物与实体表述声所诠无差别，仅是遮与不遮余差别之异。
说"彼一"等：一者，谓有法声。"彼"者，谓遮非牛。由法声遮余差别者，说为彼。"由他"者，谓由有法声。由于一切处仅由遮与不遮余差别所作差别之微，安立法与有法，非由事物差别门，故欲了知遮与不遮余差别相义者，于彼有益缘末或具作用，或若具作用及于彼有益外余能作末，或不可别说声余"白"等所说，亦无异于遮与不遮余差别相之差别。

།དེ་ཉིད་ཁྱད་པར་ དེ་ཙམ་དེ་ཁོ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟོན་ཏེ།དེ་ཙམ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཁྱད་པར་གཞན་སྤངས་པའི་མཚན་ཉིད་དོ། །དེ་ལྟ་བུ་ཤེས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཁྱད་པར་གཞན་སྤངས་པ་ཤེས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རོ། །བྱེད་པ་དང་ལྡན་པས་སྟོན་ཀྱང་རུང་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་རོ། །གང་གི་ཚེ་འཚེད་ཅེས་ བྱ་བ་བྱེད་པ་པོ་ལ་གནས་པའི་བྱ་བ་རྟེན་འཛུགས་པ་ལ་སོགས་པ་གནས་ལ།དེ་ཉིད་ལ་ཐོགས་བྱེད་ཀྱི་རྐྱེན་སྦྱོར་བ་དེའི་ཚེ་ནི་འཚེད་པ་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲ་གཅད་པ་ཉིད་ཀྱི་སྒྲ་དང་གཞི་མཐུན་པ་ཡིན་པས་དེ་གཉི་ག་ཡང་འཚེད་པ་མ་ཡིན་པ་རྣམ་པར་གཅད་པ་ཁྱད་པར་གཞན་སྤངས་པ་སྟོན་པར་ བྱེད་པ་ཡིན་ནོ།།གང་གི་ཚེ་འཚེད་ཅེས་བྱ་བའི་དོན་ལས་གནས་པར་འགྱུར་བ་ཡིན་པ་དེའི་ཚེ་ནི་འཚེད་པ་ཉིད་དང་འཚེད་པ་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲ་དག་དོན་ཐ་དད་པ་ཡིན་ནོ། །རང་གིས་བྱས་པའི་གཞུང་ལུགས་བྱེད་པ་དང་ལྡན་པ་དང་དེ་ལ་ཕན་པ་ལ་མ་གཏོགས་པ་གཞན་ཡིན་བྱེད་ཀྱི་མཐའ་ ཅན་ལ་སོགས་པས་སྟོན་ཀྱང་རུང་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་ཏེ།དཔེར་ན་ལྷ་སྦྱིན་གྱིས་ཉལ་ཞེས་བྱ་བ་དང་། རས་ཡུག་གི་དཀར་པོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ལ་ཡང་ཉལ་བ་པོ་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲའི་དོན་གང་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་ཉལ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ཁྱད་པར་གཞན་སྤངས་པའི་དོན་ཡང་ཡིན་ལ་དེ་བཞིན་དུ་རས། ཡུག་དཀར་པོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་དཀར་པོ་མ་ཡིན་པ་རྣམ་པར་བཅད་པ་ཁྱད་པར་གཞན་མ་སྤངས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་རས་ཡུག་གི་དཀར་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ཁྱད་པར་གཞན་སྤངས་པའི་དོན་ཡང་ཡིན་པ་ལྟ་བུའོ། །དེ་སྐད་དུ་བརྗོད་པ་ཙམ་གྱིས་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་ཅན་གཅིག་ལ་ཡོད་པའི་རྣམ་པར གཅད་པ་ཁྱད་པར་གཞན་སྤངས་པ་དང་མ་སྤངས་པ་བརྗོད་པ་ཙམ་གྱིས་ཏེ།དངོས་པོ་གཅིག་པོ་དེ་དོན་དམ་པར་དོན་གཞན་པ་ཉིད་དུ་ཆོས་དང་ཆོས་ཅན་གྱི་ངོ་བོར་རྣམ་པར་ཕྱེ་བ་ཉིད་དུ་ནི་མི་འགྱུར་ཞེས་སྦྱར་རོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དེ་ལྟ་བུ་ཁོ་ན་ལ་ཁྱད་པར་གཞན་སྤངས་པ་དང་མ་ སྤངས་པ་ཅིག་ཁོ་ན་ཤེས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཆོས་དང་ཆོས་ཅན་གྱི་སྒྲ་བརྡར་བྱས་པའི་ཕྱིར་རོ།།གཞན་གྱིས་འཚེད་པ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་འགྲེལ་པ་ལ་བྱ་བ་མ་ཡིན་ནམ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨྲས་ཏེ། འབྲེལ་པ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཚེད་པའི་བྱ་བ་དང་། འཚེད་པར་བྱེད་པའི་བྱེད་པ་པོ་ འདུ་བའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་འབྲེལ་པ་ཡིན་ཏེ།འདི་ལྟར་བྱེད་པ་དང་ལྡན་པའི་མཐའ་ཅན་ལས་ནི་དངོས་པོའི་རྐྱེན་འབྲེལ་པ་རྗོད་པར་བྱེད་པར་འདོད་དེ། ཇི་སྐད་དུ་ཚིག་བསྡུ་བ་དང་བྱེད་པ་དང་ལྡན་པ་དང་དེ་ལ་ཕན་པ་དག་ལ་ནི་འབྲེལ་པ་བརྗོད་དོ་ཞེས་བཤད་པ་དེ་ལྟ་བུ་སྟེ། འཚེད་པ་ཞེས་བྱ་ བའི་སྒྲ་ཡང་།བྱེད་པ་དང་ལྡན་པའི་མཐའ་ཅན་ཡིན་ནོ། །འཚེད་པ་ཞེས་བྱ་བའི་བདག་ཉིད་ཁོ་ན་འཆད་པ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བའི་སྒྲས་བརྗོད་པ་མ་ཡིན་ནོ།

说"彼差别唯彼"等：唯彼者，谓遮余差别相。"为了解如是"者，为了解遮余差别。可由具作用表示，应如是配。
当"煮"作为安住于作者之作用，如建立所依等安住，于彼配遮碍缘时，"煮"声与遮声同基，故二者皆表示遮非煮而遮余差别。当"煮"义安住于业时，则"煮性"与"煮"声义有别。
可由自造论典具作用及于彼有益外余能作末等表示，应如是配。如说"天授卧"、"布匹白"，此中凡是"卧者"声义，即是"卧"遮余差别义，如是"布匹白"义即是遮非白而未遮余差别，即是"布匹之白"遮余差别义。
"仅由如是说"者，谓仅由说一有法中有遮余差别与未遮之遮除，而胜义中彼一事物不成为异体法与有法分别。何以故？因于如是唯一遮与不遮余差别为所知故，安立法与有法声故。
他人说"煮性"等："于关系"者，谓煮作用与作者和合相之关系。如是欲说具作用末表事缘关系，如说"摄句及具作用与于彼有益等表关系"，"煮"声亦是具作用末。非由"煮性"声说唯煮体性。

།འདི་སྐད་དུ་བྱ་བ་ཡང་བྱེད་པ་པོ་ལ་མ་གཏོགས་པ་གཞན་ཁོ་ན་ཡིན་ཞིང་བྱེད་པ་པོ་ཡང་གཞན་ཡིན་ལ་དེ་གཉིས་ཀྱི་འབྲེལ་པ་ ཡང་གཞན་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ།།དེའི་ཕྱིར་འཚེད་ཅེས་བྱ་བས་བྱེད་པ་པོ་ལ་གནས་པའི་བྱ་བ་བརྗོད་དུ་ཟིན་ཀྱང་འཚེད་པ་དང་འཚེད་པ་ཉིད་ཀྱི་སྒྲ་དག་གིས་དོན་འདྲ་བ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བཤད་པ་ཡིན་ནོ།། །།བམ་པོ་བརྒྱད་པ། ཇི་སྐད་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་ལན་ འདེབས་པས་ཏེ།འཚེད་པ་པོ་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲས་ནི་བྱེ་བྲག་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཇི་སྐད་དུ་གང་ལ་བྱ་བ་དང་བྱེད་པ་པོ་འབྲེལ་པ་དངོས་པོར་གྱུར་པ་ཡོད་པ་བྱེད་པ་པོ་བྱ་བ་ལ་མ་གཏོགས་པ་རང་དབང་ཅན་ཡོད་དོ་ཞེས་བརྗོད་པ་ལྟ་བུར་འཚེད་པ་བྱེད་པ་པོ་ལ་གནས་པའི་བྱ་བ་དངོས་པོར་གྱུར་པ་དང་ལྡན་པའི་བྱེད་པ་པོ་ གཞན་འགའ་ཁོ་ན་ཞིག་རྗོད་པར་བྱེད་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ།བྱ་བ་ལ་མ་གཏོགས་པའི་བྱེད་པ་པོ་རང་དབང་ཅན་དེ་དགག་པར་བྱ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་བྱ་བའམ་བྱེད་པ་པོ་ཐ་དད་པ་མེད་ན་གང་ཞིག་དངོས་པོའི་རྐྱེན་གྱིས་བརྗོད་པར་བྱ་བ་འབྲེལ་པ་ལྟ་ཞིག་ཡོད་རེ་སྐན་སྙམ་དུ་བསམས་པ་ ཡིན་ནོ།།འདིའི་བརྗོད་པར་བྱ་བ་གང་ཡིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཚེད་པ་པོ་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲའི་བརྗོད་པར་བྱ་བའི་འཚེད་པ་པོ་མ་ཡིན་པ་རྣམ་པར་གཅད་པ་ཁྱད་པར་གཞན་མ་སྤངས་པའི་དངོས་པོ་ཙམ་མོ། །འཚེད་པ་པོ་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲས་བརྗོད་པར་བྱ་བ་དེ་ཉིད་འཚེད་པ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བས་ཀྱང་བརྗོད་དོ་ ཞེས་བྱ་བ་ཁོ་ནས་དྲངས་ཏེ།དེ་ཉིད་ཁྱད་པར་གཞན་སྤངས་པ་བརྗོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འབྲེལ་པ་བརྗོད་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ་དེ་ནི་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འཚེད་པ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བའི་སྒྲས་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ཇི་སྐད་དུ་བཤད་པ་དེ་ཉིད་འཚེད་པ་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲས་ཀྱང་རྗོད་པར་བྱེད་དོ། །རྣམ་པར་འཆད་པ་ གཞན་ནི་གཞན་སེལ་བར་སྨྲ་བའི་ཕྱོགས་ལ་ནི་གཞན་གྱིས་ཇི་སྐད་དུ་བརྗོད་པ་ལྟ་བུར་འཚེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་འཚེད་པ་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲས་འཚེད་པ་པོ་བྱ་བ་གཞན་གྱི་རྟེན་དུ་གྱུར་པ་གཞན་འགའ་ཁོ་ན་ཞིག་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ།བྱ་བ་དང་བྱེད་པ་པོ་འབྲེལ་པའི་རྐྱེན་དུ་གྱུར་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་མ་གྲུབ་ པའི་ཕྱིར་རོ།།འོན་ཀྱང་ཁྱད་པར་གཞན་སྤོང་པས་འཚེད་པ་པོ་མ་ཡིན་པ་ལས་ལྡོག་པ་ཁོ་ན་བརྗོད་དོ། །དེ་ཉིད་འདིའི་བརྗོད་པར་བྱ་བ་གང་ཡིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟོན་ཏེ། འདིའི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཚེད་པ་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲའིའོ། །བརྗོད་པར་བྱ་བ་གང་ཡིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ འཚེད་པ་པོ་མ་ཡིན་པ་ལས་ལྡོག་པའི་མཚན་ཉིད་ཁྱད་པར་གཞན་མ་སྤངས་པའོ།།དེ་ནི་བསྟན་མ་ཐག་པ་ཡིན་ཏེ། འཚེད་པ་པོའི་སྒྲས་བརྗོད་པར་བྱ་བ་དེ་ཉིད་འཚེད་པ་ཉིད་ཀྱི་སྒྲས་ཀྱང་བརྗོད་ཀྱི་འབྲེལ་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ།

如是说者，作者外之他唯异，作者亦异，彼二关系亦唯异。故虽由"煮"说安住于作者之作用，然"煮"与"煮性"声义不同。
第八品。"如说"等是回答：由"煮者"声，非如毗舍师所说有作用与作者关系成事，有不属作用之自在作者，而说某唯异具有安住于作者之煮作用成事之作者。因应破除不属作用之自在作者故。若无异体作用或作者，则思维何者是由事缘所说之关系耶？
此所诠者，即"煮者"声所诠遮非煮者而未遮余差别之事体。"煮者"声所诠彼即由"煮性"亦说，引"唯"字，因说彼遮余差别故。非说关系，因彼无故。"煮性"声所诠如前所说彼，"煮"声亦表。
其他解释：于说他遮品，非如他所说"煮"由"煮"声说煮者为他作用所依之某异，因作用与作者关系缘不成故。然由遮余差别唯说遮非煮者。即说"此所诠何"等："此"者，谓"煮"声。"所诠何"者，谓遮非煮者相而未遮余差别。彼即前说，"煮者"声所诠彼即由"煮性"声亦说，非关系，因彼不成故。

།རྟིང་མི་ཚུགས་པ་ནི་དངོས་པོའི་སྟོབས་ ཀྱིས་འོངས་པ་མ་ཡིན་པ་སྟེ།དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ལོག་པ་རྣམ་པར་རྟོག་པའོ། །ཡང་བྱ་བ་ཐ་དད་པའམ། དེ་དག་གི་འདུ་བ་མེད་པ་ཇི་ལྟར་ཤེས་ཤེ་ན། དེའི་ཕྱིར་ཇི་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། དེ་དག་གི་འདུ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བྱ་བ་དང་བྱེད་པོའིའོ། །གང་གི་ ཕྱིར་ལྡོག་པ་དང་ལྡོག་པ་དང་ལྡན་པ་དག་ཐ་དད་པ་མ་ཡིན་པའི་རྒྱུ་དེའི་ཕྱིར་གཞན་སེལ་ཡུལ་ལ་ནི།དེ་དང་ལྡན་པའི་ཕྱོགས་སྒྲ་དག་གིས་རིགས་དང་ལྡན་པ་བརྗོད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ལ་སྐྱོན་ཡོད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་སེལ་བ་ལ་ཡོད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ལྡན་ཕྱོགས་ལ་བརྗོད་པ་བསལ་ཏེ། འདི་ ལྟར་རིགས་དང་དེ་དང་ལྡན་པ་དག་ཐ་དད་པ་ཉིད་དུ་ཁས་ལེན་ན་དེ་དང་ལྡན་པའི་ཕྱོགས་ལ་བརྗོད་པའི་ཉེས་པར་འགྱུར་རོ།།དེས་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཞན་སེལ་བས་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་པའི་དོན་སྒྲ་དག་གིས་བརྗོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་དང་ལྡན་པའི་ཕྱོགས་ལ་བརྗོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ ནི་དེ་དང་ལྡན་པའི་ཕྱོགས་ལ་བརྗོད་པ་གང་ཡིན་པ་སྟེ།ཇི་ལྟར་སྤྱི་བརྗོད་ནས་དེ་དང་ལྡན་པ་ལ་འཇུག་པའི་སྒྲ་རང་དབང་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །དེས་ན་སྒྲ་འཇུག་པའི་རྒྱུ་མཚན་དུ་གྱུར་པ་སྤྱིས་དབང་དུ་བྱས་པའི་སྒྲས་བསལ་བ་ལ་ཡོད་པའི་ཁྱད་པར་གཞན་མ་འཕངས་པའི་ཕྱིར་དེ་དག་དང་ གཞི་མཐུན་པ་ཉིད་དུ་ཡང་མི་འགྱུར་ལ།དེ་དང་ལྡན་པ་ལ་སྒྲ་འཇུག་པ་ལ་ཡང་ཉེ་བར་བཏགས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཉེས་པར་འགྱུར་བ་དེ་བཞིན་དུ་ལྡོག་པ་བརྗོད་ནས། དེ་དང་ལྡན་པ་ལ་འཇུག་པའི་སྒྲ་ཡང་རང་དབང་མེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཐམས་ཅད་ དུ་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་གྲགས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་དང་ལྡན་པའི་ཕྱོགས་ལ་བརྗོད་པ་དེ་ཡང་འདིས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ལྡོག་པ་དང་ལྡོག་པ་དང་ལྡན་པ་དག་གཞན་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱིས་བསལ་ཅིང་སྤངས་པ་ཡིན་ནོ་འདི་ལྟར་དེ་དག་དང་ལྡན་པའི་ཕྱོགས་དེ་ལ་ནི་དོན་གཞན་ལ་བརྟེན་ནས་སྤྱི་དངོས པོར་གྱུར་པ་ལ་བརྟེན་ནས།དེ་དང་ལྡན་པའི་དོན་གཞན་ལའོ། །སྤྱི་དང་ལྡན་པ་དངོས་སུ་མི་བརྗོད་པའི་ཕྱིར་རང་དབང་མེད་པ་ཡིན་ཏེ། སོགས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲས་ནི་གཞི་མཐུན་པ་ཉིད་མ་ཡིན་པ་དང་། ཉེ་བར་བཏགས་པའི་ཉེས་པ་བསྡུའོ། །གཞན་པ་སེལ་བའི་ ཕྱོགས་ལ་ནི་ལྡོག་པ་དང་ལྡོག་པ་དང་ལྡན་པ་དག་གཅིག་པའི་ཕྱིར་དོན་གཞན་ལ་བརྟེན་ནས་དོན་གཞན་ལ་སྒྲ་འཇུག་པ་མ་ཡིན་ཏེ།དེའི་ཕྱིར་རང་དབང་ཅན་མ་ཡིན་པ་ལ་སོགས་པའི་ཉེས་པ་མེད་པས་གཞན་ལས་ལྡོག་པ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། དངོས་པོ་གཞན་ལས་ལྡོག་པ་ གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ལོག་པ་ལས་གཞན་མ་ཡིན་ཏེ།ཆོས་དང་ཆོས་ཅན་བརྗོད་པའི་སྒྲ་གཉི་གས་ལྡོག་པའི་ཁྱད་པར་གཅིག་བརྗོད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་གོང་ཉིད་དུ་བཤད་ཟིན་ཏོ།

不稳固者，非由事物力而来，故为颠倒分别。若问如何知作用差别或彼等和合无？故说"如何"等。"彼等和合"者，谓作用与作者。因遮与具遮无差别故，于遮境，说"由具彼分声说具类"者，彼过失如是于遮亦有，遣除说具分。如是若许类与具彼为异体，则成说具分过失。
"由彼差别"者，因由遮差别义声说故。"说具分"者，谓说具分，如说共相后，趣具彼声无自在。故由声趣因缘所成共相所摄声，因于遮有未遣余差别故，亦不成与彼等同基，于具彼声趣亦是假立等过失。如是说遮后，趣具彼声亦无自在等一切应成。
所谓说具分，由此即由遮与具遮非异性遣除。如是于彼具分，依他义、依成事共相，于具彼他义。因不直说共相与具共相故无自在。"等"字摄非同基性及假立过失。
于遮分，因遮与具遮为一故，非依他义趣他义声，故无无自在等过失。说"从他遮"等：从事物他遮者，即非异于遮，因由法与有法说声二者说一遮差别故，如前已说。

།གཞན་གྱིས་ད་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨྲས་ཏེ། ད་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལྡོག་པ་དང་དེ་དང་ལྡན་པ་དག་གཅིག་པ་ཉིད་ ཡིན་ནའོ།།རང་གི་མཚན་ཉིད་ལྡོག་པ་གཅིག་གཞན་གྱི་རྗེས་སུ་མི་འགྲོ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དོན་གཞན་དང་མ་འབྲེལ་པའི་ཕྱིར་ཇི་ལྟར་གཞན་ལས་ལྡོག་པ་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་བདག་ཉིད་དུ་གྱུར་པ་རང་གི་མཚན་ཉིད་བཞིན་དུ་རྗེས་སུ་འགྲོ་བའི་མ་ཡིན་པ་སྤྱི་ཡིན་པར་འགྱུར་ཏེ། མི་ འགྱུར་བ་ཉིད་ནི་སྤྱི་ཡིན་པར་ནི་འདོད་དོ།།གྲུབ་པའི་མཐའ་སྨྲ་བས་དེའི་བློ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། སྤྱིའི་བློ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཅན་ལ་དེ་ལྟར་རྣམ་པ་གཅིག་ཏུ་སྣང་བའི་ཕྱིར་ལྡོག་པ་ལ་སྤྱི་ཞེས་བྱའོ། །འདི་སྐད་དུ་ལོག་པ་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་བདག་ཉིད་དུ་གྱུར་ པའི་ལྡོག་པ་ནི་སྤྱི་མ་ཡིན་གྱི།ལོག་པ་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་འོག་རོལ་གྱི་དུས་སུ་འབྱུང་བའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ནི་རང་བཞིན་གྱི་དངོས་པོ་འབྲས་བུ་གཅིག་པ་རྣམས་ལ་རྣམ་པ་གཅིག་ཏུ་སྟོན་པ་ལྟ་བུར་སྐྱེ་སྟེ། རྣམ་པར་རྟོག་པ་དེའི་དབང་གིས་སྤྱིའི་དངོས་པོ། མེད་བཞིན་དུ་ཡང་སྤྱིར་འཇོག་པར་བྱེད་དོ་ཞེས་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཉིད་གསལ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་སྤྱི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། དངོས་པོར་གྱུར་པ་སྙམ་དུ་བསམས་པ་ཡིན་ནོ། །འོ་ན་ཇི་ལྟར་སྤྱི་དང་གཞི་མཐུན་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པར་ཐ་སྙད་འདོགས་ཤེ་ན། སྒྲའི རྟེན་ཅན་གྱི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ།གང་ལ་རྟེན་སྒྲ་ལྷན་ཅིག་བྱེད་པའི་རྒྱུ་ཉིད་དུ་ཡོད་པའི་བློ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཅན་དེ་ཉེ་བར་ལེན་པའི་རྒྱུ་ཐོག་མ་མེད་པའི་བག་ཆགས་ཀྱི་མཐུས་ཆོས་མ་འདྲེས་པ་དག་ཀྱང་བསྲེ་ཞིང་རྣམ་པ་གཅིག་པ་ལྟ་བུར་བྱེད་ཅིང་སྐྱེའོ། ། བློ་དེ་རྣམ་པ་གཅིག་ཏུ་སྣང་བའི་དབང་གིས་སྤྱིར་རྣམ་པར་གཞག་ལ་ཆོས་གཉིས་དང་ལྡན་པའི་ཆོས་ཅན་གཅིག་ཏུ་སྣང་བའི་དབང་གིས་གཞི་མཐུན་པ་ཉིད་རྣམ་པར་བཞག་སྟེ་སྤྱི་ལ་སོགས་པའི་ཐ་སྙད་འདི་ནི་དོན་འདི་ནི་དོན་མེད་པ་བཞིན་དུ་ཡང་རྣམ་པར་གཞག གོ།།གལ་ཏེ་ཅིའི་ཕྱིར་དོན་མེད་ཅེ་ན། དོན་རྣམས་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། རང་གི་མཚན་ཉིད་རྣམས་ལ་འབྲེལ་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་སྤྱིའི་དོན་མེད་དོ། །རང་གི་མཚན་ཉིད་གཅིག་ལ་ཐ་དད་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་གཞི་མཐུན་པ་ཉིད་ཀྱི་དོན་མེད་དོ། །དེའི་ཐ་དད་པ་སྔོན་དུ་འགྲོ་ བ་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།།གལ་ཏེ་ལོག་པའི་དངོས་པོ་སྤྱི་ལ་སོགས་པའི་ཐ་སྙད་ཀྱི་ཡུལ་དུ་མི་བྱེད་ན། ཇི་ལྟར་སྒྲའི་ཐ་སྙད་གཞན་སེལ་བའི་ཡུལ་ཅན་ཡིན་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར་དེ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། སྤྱི་ལ་སོགས་པའི་ཐ་སྙད་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ རྟེན་ནི་དོན་རྣམས་ཡིན་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་རོ།

他人说"今"等："今"者，谓若遮与具遮为一。因自相遮一不随他故。因不关系他义故，如何从他遮成自相体性，如自相般随行非共相？实不成共相。
论师说"于彼智"等：于共相分别智如是显现一相故，说遮为共相。此说：遮成自相体性之遮非共相，而是于经验自相后时所生分别，于同一自性果法显现一相而生。由彼分别力，虽无共相事，亦安立为共相。
为明此义说"共相"等：思为成事。若问如何安立共相、同基性等名言？说"以声为依"等：于彼依声俱因智分别，由彼取因无始习气力，令不杂法亦和合，显现一相而生。由彼智显现一相力安立共相，由显现具二法一有法力安立同基性，如是共相等名言虽无义亦安立。
若问何故无义？说"于诸义"等：因诸自相无关系故无共相义。因一自相无差别故无同基性义，因彼以差别为先故。若不以遮事为共相等名言境，如何声名言以遮为境？故说"彼一切之"等：配为"共相等名言彼等一切之所依是诸义"。

།གང་དག་ལ་དེའི་འབྲས་བུ་དང་དེའི་རྒྱུ་མཐུན་པ་ཡོད་པ་དེ་དག་ནི་དེའི་འབྲས་བུ་དང་རྒྱུ་ཅན་ནོ། །དེའི་ངོ་བོ་ཉིད་དེ་རྒྱུར་གྱུར་པ་དེའི་ཕྱིར་རོ། །གཞན་དག་ལས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེའི་འབྲས་བུ་དང་རྒྱུ་ཅན་མ་ཡིན་པ་དག་ལས་ཐ་དད་པའི་དོན་ རྣམས་ནི་སྤྱི་ལ་སོགས་པའི་ཐ་སྙད་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྟེན་ཡིན་ནོ།།འདི་སྐད་དུ་ལོག་པ་རང་གི་མཚན་ཉིད་དེ་ལྟ་བུ་ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་མཐུས་བྱུང་བའི་བློ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཅན་གང་ཡིན་པ་དེ་ལ་སྤྱི་ལ་སོགས་པའི་ཐ་སྙད་འདོགས་པ་ན་བརྒྱུད་པས། ལོག་པ་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་རྟེན་ ཅན་ཡིན་པས།རྒྱུ་དེས་ན་དགྲའི་ཐ་སྙད་གཞན་སེལ་བའི་ཡུལ་ཅན་དུ་བཤད་དོ་ཞེས་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། །གང་གི་ཕྱིར་སྒྲ་རབ་ཏུ་སྦྱར་བས་ཀྱང་མི་འདོད་པ་སྤངས་ཏེ། མི་འདོད་པ་ལས་ལོག་པ་རང་གི་མཚན་ཉིད་ལ་སྐྱེས་བུ་འཇུག་པར་བྱེད་པའི་རྒྱུ་དེའི་ཕྱིར་ཡང་གཞན་ སེལ་བའི་ཡུལ་ཅན་དུ་བཤད་དེ།འདིས་ནི་ཉེ་བར་བཏགས་པས་སྒྲ་རྣམས་རང་གི་མཚན་ཉིད་དུ་གཏོགས་པའི་གཞན་སེལ་བའི་ཡུལ་ཅན་ཉིད་ཡིན་པར་བསྒྲུབ་པ་བསྟན་ཏོ། །ལོག་པ་རང་གི་མཚན་ཉིད་མཐོང་བ་ལས་འོངས་པ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ལ་སྣང་བའི་རྣམ་པ་གང་ཡིན་ པ་རྣམ་པ་གཞན་ལས་ལོག་པའི་ཕྱིར་གཞན་སེལ་བར་གྱུར་པ་དེ་ནི་ཉེ་བར་བཏགས་པ་མ་ཡིན་པའི་ངོ་བོ་ཁོ་ནས་སྒྲའི་ཡུལ་ཡིན་ཏེ།དེ་ཁོ་ན་སྒྲའི་ཤེས་པ་ལ་སྣང་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཚེ་ནི་ཐ་སྙད་གཞན་སེལ་བའི་ཡུལ་ཅན་ཉིད་དུ་གྲུབ་པོ། །དེ་ཉིད་དེ་ལྟ་བས་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་ པས་སྟོན་ཏེ།རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཅན་གྱི་བློ་ལ་སྣང་བའི་ཆོས་ཅན་གང་ཞིག་ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་གྱི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ལ་མི་ལྟོས་པ་དེ་ལ་དེ་སྐད་ཅེས་བྱའོ། །བློ་སྣང་བའི་དབང་གིས་གཅིག་པུ་དུ་མ་ལས་ལོག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བློ་དུ་མ་ལས་ལོག་པའི་ཆོས་ཅན་ལ་གཅིག་པ་ལྟ་བུར་སྟོན་པར་སྣང་བའི་ ཕྱིར་དེའི་དབང་གིས་དུ་མ་ལས་ལོག་པའི་ཆོས་ཅན་གཅིག་ཏུ་རྣམ་པར་བཞག་སྟེ།གང་གི་ཕྱིར་དུ་མ་ལས་ལོག་པ་དེའི་ཕྱིར་དེ་ལ་ལོག་པའི་ཆོས་ཀྱི་ཁྱད་པར་རྣམས་བརྟག་གོ་སྙམ་དུ་བསམས་པ་ཡིན་ནོ། །ཆོས་ཅན་དེ་ལྟ་བུ་དེ་ནི་སྒྲ་རྣམས་ཀྱི་ཡུལ་དུ་བྱེད་ཅིང་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་ཏེ་སྨྲ་བ་པོ་ རྣམས་ཀྱི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་སྣང་བ་དེ་ལྟ་བུ་བསྐྱེད་པའི་ཕྱིར་སྒྲ་བརྗོད་པའི་ཕྱིར་རོ།གང་གི་ཕྱིར་གཞན་ལས་ལོག་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་སྣང་བའི་སྒྲ་རྣམས་ཀྱི་ཡུལ་དུ་བྱེད་པ་དེའི་ཕྱིར། གཞན་སེལ་བའི་ཡུལ་ཅན་ཉིད་དུ་གྲུབ་པོ་སྙམ་དུ་བསམས་པ་ཡིན་ནོ། ། སྒྲ་འབའ་ཞིག་ཏུ་མ་ཟད་ཀྱི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་ཡུལ་དུ་བྱེད་པས། དེ་ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། རང་གི་མཚན་ཉིད་དེ་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ནི་དེ་ཉམས་སུ་མྱོང་བའོ། །དེས་གཞག་པའི་བག་ཆགས་ཏེ་ནུས་པའོ།

凡有彼果及彼因相者，即是具彼果及因者。因彼体性即为因故。"从他"者，诸异于非彼果因者之义，是一切共相等名言之所依。此说：由经验如是遮自相力所生分别智，于安立共相等名言时，由间接依遮自相故，因此说声名言以遮为境。
因由声安立亦遣除不欲，令补特伽罗趣入遮不欲之自相故，亦说以遮为境。此显示由假立证成诸声以属自相之遮为境性。
从见遮自相而来，于分别显现之相，因从余相遮故成遮者，以非假立体性即是声境，因唯彼于声知显现故。尔时即成立名言以遮为境性。
即由此故，说"是故"等：谓于分别智显现之有法，不观待外义真实者，说为彼。由智显现力，说"一从多遮"者，因于从多遮之有法显现似一故，由彼力安立从多遮一有法。思为：因从多遮故，于彼观察遮法差别。
配为"如是有法作诸声境"。因说声为生如是说者分别显现故。因以从他遮分别显现为诸声境故，思为成立以遮为境性。
非唯声，亦由诸分别作境故，说"经验彼"等："经验彼"者，谓经验彼自相。"彼所立习气"者，谓功能。

།དེ་སད་པ་ནི་འབྲས བུ་བསྐྱེད་པ་དང་མཐུན་པ་སྟེ།རྣམ་པར་རྟོག་པ་གང་དག་ལ་དེ་ལ་སྐྱེ་བ་ཡོད་པ་དེ་དག་གིས་ཡུལ་དུ་བྱེད་ཅིང་ཞེས་སྦྱར་རོ། །ཁྱད་པར་ཇི་ལྟ་བུ་ཅན་དག་གིས་ཤེ་ན། དེའི་དངོས་པོ་ངེས་པའི་དོན་ཅན་རྣམས་ཀྱིས་ཏེ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་སྣང་བ་གང་ལ་དེའི་དངོས་པོ་ ཕྱི་རོལ་གྱི་དངོས་པོ་ངེས་པ་ཡོད་པ་དེ་ནི་དེའི་དངོས་པོ་ངེས་པའོ།།རྣམ་པར་རྟོག་པ་གང་དག་ལ་དོན་དེ་ལྟ་བུ་ཡོད་པ་དེ་དག་ལ་དེ་སྐད་ཅེས་བྱ་སྟེ། སྣང་བ་དང་རྣམ་པར་བརྟག་པར་བྱ་བའི་དོན་དག་གཅིག་ཏུ་བྱས་ནས་འཇུག་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། ། གཞན་ལས་ནི་དེའི་དངོས་པོ་ངེས་པའི་དོན་ཞེས་འབྱུང་སྟེ། དེའི་ཚེ་དེའི་དངོས་པོ་ངེས་པ་ཡང་ཡིན་ལ་དོན་ཡང་ཡིན་པ་ཞེས་ལས་འཛིན་པར་བྱ་སྟེ། དེའི་དངོས་པོ་ངེས་པའི་དོན་གཅིག་ཡིན་ཡང་དུ་མ་ལས་ལོག་པ་ཞེས་སྦྱར་རོ། །བློ་སྣང་བ་དེ་ཉིད་ལ་ཆོས་དང ཆོས་ཅན་གྱི་ཐ་སྙད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཐ་སྙད་དུ་གདགས་པར་བྱ་བ་ཡིན་པས་ཐ་སྙད་དེ་ཆོས་དང་ཆོས་ཅན་དག་ཉིད་ཐ་དད་ཡིན་ནོ།།འདི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཁྱད་པར་གཞན་སྤོང་བ་དང་མི་སྤོང་བའི་མཚན་ཉིད་དོ། །འདི་སྐད་དུ་བློ་སྣང་བ་ལ་ཆོས་དང་ཆོས་ཅན་དུ་རྣམ་པར་གཞག་པ་གང་དག་ཡིན་པ་ དེ་དག་ནི་ཕན་ཚུན་དེ་ཉིད་དང་གཞན་དག་ཏུ་བརྗོད་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བཤད་པ་ཡིན་ནོ།།དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་ཇི་ལྟར་བློ་ལ་སྣང་བའི་དོན་གྱི་ཁྱད་པར་ལས་སྒྲའི་བདག་ཉིད་ཀྱི་ཐ་སྙད་དེ་ཉིད་དང་། གཞན་དག་ཏུ་བརྗོད་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པར་འགྱུར། དེ་ཉིད་དང་གཞན་ཉིད་དག་ལས་ ཉེས་པ་ཆོས་ནི་ཆོས་ཅན་ལས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ།ཆོས་ནི་ཆོས་ཅན་ལས་གཞན་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དོན་གཞན་མི་བརྗོད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཆོས་དང་ཆོས་ཅན་གྱི་སྒྲ་དག་གིས་རྣམ་པར་བཅད་པ་གཅིག་བརྗོད་པའི་ཕྱིར། ཆོས་ནི་ཆོས་ཅན་གང་ཡིན་ པ་དེ་ཉིད་ཀྱང་མ་ཡིན་ནོ།།ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དེ་བརྗོད་པ་དག་བཞིན་དུ་ཆོས་ཅན་བརྗོད་པའི་སྒྲ་དག་བཞིན་དུ་ཆོས་བརྗོད་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་རྣམ་པར་གཅོད་པ་གཞན་འཕེན་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟ་ན་ནི་འདོད་པ་ཤེས་པར་མི་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་ཆོས་ཞེས་བྱ་ བའི་སྒྲས་འདོད་པ་ཁྱད་པར་གཞན་སྤོང་བའི་ཁྱད་པར་གཞན་ཤེས་པར་མི་འགྱུར་བའི་ཕྱིར།བརྡའི་ཁྱད་པར་མི་བྱ་བར་འགྱུར་ཏེ། ཆོས་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲས་རྣམ་པར་གཅད་པའི་ཁྱད་པར་གཞན་སྤངས་པ་སྟོན་ཏོ་ཞེས་བྱ་བའི་བརྡའི་ཁྱད་པར་འདི་མི་བྱ་བར་འགྱུར་རོ། །ཆོས་དང་ ཆོས་ཅན་དག་དེ་ཉིད་དང་གཞན་ཉིད་དག་ཏུ་བརྗོད་པར་བྱ་བ་བཤད་མ་ཐག་པ་འདི་ནི་སྒྲའི་དོན་བློ་ལ་སྣང་བ་བཤད་པ་ཡིན་ནོ།།དངོས་པོ་ལ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕྱི་རོལ་གྱི་ལ་སྟེ། མེད་པ་ཁོ་ནའི་ཕྱིར་དེ་ཉིད་དང་གཞན་དག་ཏུ་བརྗོད་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ནོ།

"彼习气"者，谓与生果相顺。配为"由彼等分别作境，于彼有生者"。若问何等差别者？由彼事决定义者，谓分别显现中有彼外事决定者，是为彼事决定。凡分别有如是义者，说为彼。此是"由合显现与所分别义而趣入者"之语义。
他处出现"彼事决定义"，尔时应取为亦是彼事决定亦是义。配为"彼事决定义虽一，从多遮"。
"于彼智显现法与有法名言"者，因应安立名言故，名言即法与有法二者差别。"此"者，谓遮余差别与不遮之相。此说：凡于智显现安立为法与有法者，不应说为互为即彼与异。若不尔，如何由智显现义差别，声体名言不应说为即彼与异？
说"法非有法"等以遣除即异过失。法非异于有法。何故？因不说异义故，因由法与有法声说一遮故。法亦非即是有法。何故？因如说彼二般，由说法者亦应遮余，如说有法声故。如是则不知所欲故，由法声不知欲遮余差别之余差别故，不应作相属差别，即不应作"由法声显示遮余差别"此相属差别。
此说法与有法不应说为即异者，是说声义于智显现。"于事"者，谓于外，因唯无故不应说为即异。

།གཞན་གྱིས་ཆོས་དང་ཆོས་ཅན་ དག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ།དྲུག་པ་ནི་བ་ལང་གི་བ་ལང་ཉིད་ཅེས་བྱ་བའོ། །སོགས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲས་ནི་བ་ལང་ལ་བ་ལང་ཉིད་གནས་སོ། །ཞེས་བྱ་བ་དང་། བ་ལང་ཉིད་ཀྱི་རྒྱུ་མཚན་གྱིས་བ་ལང་ལ་སྒྲ་འཇུག་གོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་བསྡུའོ། །མཐོང་ བ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྦྱོར་བ་དག་ལ་དམིགས་པ་དང་ངོ་།།བ་ལང་ཉིད་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་མང་པོའི་ཕྱིར་ཆོས་མང་པོ་དེ་ལ་མང་པོའི་ཚིག་གི་བྱེ་བྲག་བ་ལང་ཉིད་དང་། རྫས་ཉིད་དང་ས་ལས་གྱུར་པ་ཉིད་རྣམས་ཞེས་བྱ་བ་མཐོང་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཡང་ཆོས་ཅན་གཅིག་ལའང་མི་རུང་ སྟེ།ཆོས་རྣམས་ཆོས་ཅན་ལས་ཐ་མི་དད་པའི་ཕྱིར་རོ། །མང་པོའི་ཚིག་འདི་ནི་ཁྱོད་ནི་གཞུང་ལུགས་ཀྱི་ཆོས་ཅན་ཁོ་ན་ལ་སྦྱར་ན། ཆོས་ཅན་ཡང་གཅིག་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དེ་ལ་མང་པོའི་ཚིག་མི་རུང་ངོ་། །གྲུབ་པའི་མཐའ་སྨྲ་བས། འདི་ལ་བཤད་ཟིན་ཏོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། སྒྲ་རྣམས་ཀྱི་འཇུག་པ་ཡུལ་གྱི་རང་གི་ངོ་བོ་ལ་རག་ལས་པ་ནི། འགའ་ཡང་མེད་དེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་བཤད་ཟིན་ཏོ། །ཡང་རྣོན་གྱི་དོན་དུ་བྱ་བ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་གཞན་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། སྨྲ་བ་གང་དག་གི་ལྟར་ན་ཚིག་དངོས་པོའི་དབང་དངོས་པོ་ལ་རག ལས་པ་ཡིན་གྱི་ལྷུར་བརྗོད་འདོད་པ་ལ་མི་རྟེན་པ།ཚིག་གང་དག་ལྷུར་གཙོ་ཆེར་བརྗོད་པར་འདོད་པ་ལ་མི་རྟེན་ཡང་དེ་དག་ནི་ལྷུར་བརྗོད་པར་འདོད་པ་ལ་མི་རྟེན་པ་སྟེ། དངོས་པོར་སྨྲ་བ་དེ་དག་ལའོ། །དྲུག་པར་མི་འགྱུར་རོ། །ཚིག་དབྱེ་བ་ལ་སོགས་པར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་ དེ་སྐད་དུ་དྲུག་པ་དང་།ཚིག་དབྱེ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་ཀླན་ཀ་བཙལ་བ་ནི། དྲུག་པ་དང་ཚིག་དབྱེ་བ་ལ་སོགས་པ་ཀླན་ཀའོ། །སོགས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲས་ནི། །བ་ལང་གི་དངོས་པོ་ནི་བ་ལང་ཉིད་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་དེ་ལ་ཕན་པའི་རྐྱེན་མེད་པར་ཀླན་ཀ་བཙལ་བ་ བསྡུ་སྟེ།རིགས་པ་དང་ལྡན་ནོ། །དྲུག་པ་ལ་སོགས་པའི་སྒྲ་འདི་དག་སྐྱེས་བུ་རྣམས་ཀྱིས་འགའ་ཞིག་ལ་ཞེས་བྱ་བ་དངོས་པོ་ཐ་མི་དད་པ་ལ་ཡང་བྱ་བར་འདོད་དུ་ཟིན་ཀྱང་དུ་བ་ལ་སོགས་པ་བཞིན་དུ་མེ་དང་འབྲེལ་པའི་དུ་བ་མེ་གོ་བར་བྱེད་པས་དེ་ལས་བཟློག་པ་ཆུ་ ལ་སོགས་པ་ཤེས་པར་བྱ་བ་ལ་སྦྱར་བར་མི་ནུས་པ་བཞིན་དུ།དངོས་པོ་དང་འབྲེལ་པའི་ཕྱིར་དངོས་པོ་ཐ་དད་པ་ལ་རག་ལས་པའི་ཕྱིར་བྱ་བར་མི་ནུས་ན། སྒྲ་རྣམས་དངོས་པོ་དང་འབྲེལ་པ་དེའི་ཚེ། ཐ་དད་པ་མེད་ན་ཇི་ལྟར་དྲུག་པ་ལ་སོགས་པར་ འགྱུར་ཞེས་བྱ་བའི་ཀླན་ཀ་འདི་འགྱུར་བ་ཞིག་ན།དེ་ཉིད་མེད་པས་གང་གི་ཚེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ།

他说"法与有法"等：第六格如"牛之牛性"。"等"字摄"牛性住于牛"及"由牛性因于牛趣入声"等分别。"见"者，谓于诸结合观察。
因牛性等多法故，于彼多法见多数词差别"诸牛性、诸实性、诸地性"者，于一有法亦不应理，因诸法不异于有法故。若此多数词唯配教法有法，因有法亦是一故，于彼多数词不应理。
论师说"此已说"，谓已以"诸声趣入不依于境自体"等说讫。又为显示所作义故，说"复次"等：如某论师，谓语依事力于事，不依欲说为主，凡语不依欲说为主者，即不依欲说为主，谓于彼诸实事论者。
不成第六格，不成语分别等，如是寻求第六格及语分别等过失，是第六格及语分别等过失。"等"字摄寻求"牛事即牛性"等无有益缘之过失，是有理。
此等第六格等声，虽诸补特伽罗欲于某一不异事作，如烟等由与火关系烟能令知火，故不能配于由彼返遮所知水等。如是因与事关系故，因依异事故不能作。尔时诸声与事关系，无差别时，如何成第六格等之过失？因彼即无故，说"何时"等。

།ཚིག་གང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ཁྱད་པར་ཇི་ལྟ་བུ་ཞིག་ཅེ་ན། ཕྱི་རོལ་དོན་ལ་མི་ལྟོས་པ་སྟེ་སྨྲ་བ་པོ་རྣམས་ཀྱིས་ཇི་ལྟ་བུར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ཐ་དད་པའམ། ཐ་དད་པ་མ་ཡིན་ པ་ཤེས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རྣམ་པ་གང་གིས་རྗོད་པར་བྱེད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་ངེས་པར་བྱེད་ཅིང་སྦྱོར་བར་བྱེད་པའི་ཚིག་དེ་ནི་དེ་བཞིན་དུ་ཞེས་བྱ་བ་སྦྱོར་བ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རྗོད་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ།།དེ་ཉིད་ཐ་དད་པ་ལ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་སྟོན་ཏེ། བརྡ་སྤྲོད་པ་པ་རྣམས་ ཀྱིས་རྣམ་པར་གཞག་པ་ལྡོག་པའི་དངོས་པོ་ཐ་དད་པ་ལ་ནི་དྲུག་པའོ།།མང་པོ་ལ་ནི་མང་པོའི་ཚིག་བྱེད་པ་པོ་རྣམས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་རྐྱེན་ཅན་དུ་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ཡང་སྐྱེས་བུའི་འདོད་པ་ལ་མི་ལྟོས་པ་ཉིད་དུ་དངོས་པོ་ཉེ་བ་ཙམ་གྱིས་རང་ཉིད་ཞུགས་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། བརྡའི་སྟོབས་ཁོ་ན་ཞུགས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །དེ་ཉིད་དེ་དག་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་སྟོན་ཏོ། །བརྡ་སྤྲོད་པ་ལ་སོགས་པ་དེ་དག་ནི་ཐ་དད་པ་དང་མང་པོ་དེ་ལ་དེ་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་དྲུག་པ་དང་མང་པོའི་ཚིག་ཏུ་བརྡ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་སྦྱོར་བས་ན་དྲུག་པ་ལ་སོགས་པ དེ་ལས་དེ་ལྟར་གོ་བར་འགྱུར་ཏེ།གཞན་དག་གིས་ཀྱང་དེ་ལྟ་བུའི་ཐ་སྙད་དམིགས་པའི་སྒོ་ནས་ཐ་དད་པ་ལ་སོགས་པ་གོ་བར་ནི་འགྱུར་ན་དེ་ཙམ་གྱིས་དངོས་པོའི་སྟོབས་ཀྱིས་ཐ་དད་པ་དང་མང་པོའི་ལ་དྲུག་པ་ལ་སོགས་པར་ངེས་པར་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་ གཞན་ལ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་དང་ཆོས་ཅན་དག་ཐ་དད་པ་མ་ཡིན་པ་ལ་ཡང་སྟེ་བྱས་པ་ཉིད་དང་།མི་རྟག་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་དངོས་སུ་གཅིག་པ་ཉིད་ལ་ཡོད། སྨྲ་བ་པོ་དེ་དག་གིས་ཁྱད་པར་གཞན་སྤོང་བ་དང་མི་སྤོང་བའི་མཚན་ཉིད་ཇི་ལྟར་ཡང་སྟེ། ཆོས་དང་ཆོས་ ཅན་ཐ་དད་པ་ལ་ཡང་རྟེན་བྱས་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་ལ་ལྡོག་པའི་ཁྱད་པར་བརྟགས་པའི་མང་པོ་ཉིད་ལ་ཡང་བརྟེན་ནས་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་དྲུག་པ་དང་མང་པོའི་ཚིག་ལ་སོགས་པ་རབ་ཏུ་སྦྱར་བས་དེ་ཁོ་ན་བཞིན་དུ་སྦྱོར་བ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་གོ་བའི་རྒྱུ་དག་ཏུ་འགྱུར་རོ།།དེ་ལྟར་སྒྲ་རྣམས་ འདོད་པ་ཙམ་གྱི་རྒྱུ་ཅན་ཉིད་དུ་གནས་པ་ཡིན་པ་དེ་ལ་ནི་སྐྱེས་བུའི་འདོད་པའི་དབང་གིས་འཇུག་པའི་ཕྱིར་སྐྱེས་བུ་ལ་རག་ལས་ཏེ་འཇུག་པ་སྒྲའི་སྒོ་ནས་རང་གི་མཚན་ཉིད་མི་སྣང་བའི་ཕྱིར།དངོས་པོ་ཡང་དག་པར་མི་སྟོན་པར་ཇི་ལྟར་གོམས་པའི་བཞིན་གང་གིས་བརྡ་ལ་གོམས་པ་ཅི་འདྲ་བ་ དེ་བཞིན་དུ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་སད་ཅིང་རྣམ་པར་རྟོག་པ་སྐྱེ་བ་དེའི་རྒྱུར་གྱུར་པ་རྣམས་ཏེ།ཉན་པ་པོའི་རྒྱུད་ལ་བརྡ་དང་མཐུན་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་རྒྱུར་གྱུར་པ་རྣམས་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།

若问"语"有何等差别？谓不观待外义，即诸说者为令知差别或无差别，以何相确定并配合为能诠体性之语，即如是如其配合而为能诠。
以"即于差别"等而说：如诸文法家安立，于遮事差别为第六格。于多数为多数词，"诸作者"等有缘，彼亦非不观待士夫欲，仅由事近而自入，唯由相属力而入，此是语义。
以"即彼等"等而说。彼等文法家等，于差别与多数如是，谓如相属而配第六格与多数词，故由彼等如是了知第六格等。他人亦由见如是名言而了知差别等，然仅由此非由事力决定于差别与多数为第六格等。
如是"于余亦"者，谓于法与有法无差别，亦即于所作性、无常性等实一者。彼等说者，无论遮余差别与不遮之相如何，于法与有法差别亦依，于所作性等遮差别分别之多性亦依，如其次第配第六格与多数词等，即如是成为如配合而了知之因。
如是诸声住为唯欲为因性，于彼由士夫欲力趣入故，依士夫而趣入，由声门不显自相故，不真实显示事，如何串习相属，由如何串习相属，如是觉醒分别及生分别，彼等为因，谓为闻者相续中顺相属分别之因，此是语义。

།བརྡ་སྤྲོད་པ་པ་ལ་སོགས་པ་སྒྲ་དེ་ལྟ་བུ་རྣམས་བརྗོད་པར་བྱ་བའི་དོན་དག་ལ། འཇུག་ པ་སེམས་པ་ཐ་དད་པ་ལ་ནི་དྲུག་པའོ།།ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གང་ཡིན་པ་དང་། དེའི་དབང་གིས་ཞེས་བྱ་བ་སྒྲའི་དབང་གིས་དངོས་པོ་རྣམ་པར་འཇོག་པ་དངོས་པོ་ཐ་དད་པ་ཁས་ལེན་པ་གང་གི་ཕྱིར། བ་ལང་གི་བ་ལང་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་དྲུག་པ་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར་སྤྱི་ཐ་དད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་བླུན་པར་ཏེ།སྒྲའི་དོན་རྣམ་པར་གཞག་པ་མངོན་པར་མི་ཤེས་པར་སྟོན་པ་འབའ་ཞིག་ཏུ་ཟད་དོ། །གཞན་གྱི་ཆོས་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨྲས་ཏེ། ཆོས་དང་ཆོས་ཅན་ལ་སོགས་པ་ལ་སྒྲ་དག་དེ་ལྟར་རྣམ་པར་བྱས་ཀྱི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་དང་ཆོས་ ཅན་ལ་ཁྱད་པར་གཞན་སྤོང་བ་དང་མི་སྤོང་བ་དག་གིས་ཆོས་དང་ཆོས་ཅན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པར་རྣམ་པར་གཞག་པ་བྱས་པའོ།།སོགས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲས་ནི་ལྡོག་པའི་བྱེ་བྲག་གིས་རྫས་ཉིད་དང་། ས་ལས་གྱུར་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཞེས་མང་པོའི་ཚིག་གིས་ སྒྲ་རྣམ་པར་གཞག་པ་བྱས་པ་བསྡུས་ཏེ།ཆོས་དང་ཆོས་ཅན་དག་ལྡོག་པ་དངོས་པོ་ལས་གྱུར་པའི་སྒོ་ནས་དྲུག་པ་དང་དངོས་པོ་ཐ་དད་པའི་སྒོ་ནས་རྫས་ཉིད་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་རྣམས་དོན་དམ་པར་ཐ་དད་པའི་སྒོ་ནས་མང་པོའི་ཚིག་ཏུ་གྱུར་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ག་ལས་ཤེ་ ན།དེ་ལྟ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ལན་འདེབས་ཏེ། དེ་ལྟ་ན་ཐ་སྙད་མི་རུང་བའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐ་སྙད་ཀྱི་ཡུལ་ཆོས་དང་ཆོས་ཅན་དག་ལྡོག་པ་ཡང་དངོས་པོ་ལས་གྱུར་པ་ཡིན་ལ་ཆོས་རྣམས་ཀྱང་ཕན་ཚུན་དོན་དམ་པར་ཐ་དད་པ་ཡིན་ན་སྤྱི་ལ་སོགས་པའི་ཐ་ སྙད་མི་རུང་བའི་ཕྱིར་རོ།།མདོར་བཞག་པའི་ཚིག་དེ་ཉིད་ཆོས་དང་ཆོས་ཅན་དག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་སྟོན་ཏེ། ཐ་སྙད་ཀྱི་ཡུལ་ཆོས་དང་ཆོས་ཅན་དག་དངོས་པོ་ཉིད་གཅིག་ཡིན་ན། དངོས་པོ་ལ་རྣམ་པ་གཞན་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་ཕན་ཚུན་དེ་ཉིད་དམ་གཞན་ཉིད་གཅིག་ ཡིན་པས་ཁས་བླངས་དགོས་ཏེ་ཕྱོགས་གཉིས་ཀ་ལ་ཡང་སྐྱོན་བརྗོད་པའི་ཕྱིར་ཐ་དད་པའམ་དེ་ཉིད་ཀྱི་ངོ་བོ་ཡིན་པའམ་ཞེས་ཕྱོགས་གཉིས་ཉེ་བར་བཀོད་དོ།།དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་གཞན་གྱི་ལྡོག་པ་དང་དངོས་པོ་ཐ་དད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་ཐ་དད་པའི་ཕྱོགས་ལ་འཆེལ་ན། དེ་ཉིད་ཅེས་ བྱ་བའི་ཕྱོགས་ཉེ་བར་བཀོད་པ་སྐབས་དང་མཐུན་པ་མ་ཡིན་པར་འགྱུར་རོ།།དེ་དག་གི་འབྲེལ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྤྱི་དང་དེ་དང་ལྡན་པ་དག་གི་འབྲེལ་པའོ། །སྒྲ་རྣམས་དངོས་པོ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་ཞུགས་པ་ཡིན་པར་ཁས་ལེན་ན་ཡང་སྤྱི་ལ་སོགས་པ་མི་རུང་སྟེ། འདི་ནི་འོག་ཉིད་ ནས་འཆད་པར་འགྱུར་རོ།།སྒྲ་འཇུག་པའི་ཁྱད་པར་ནི་གཅིག་གི་ཚིག་དང་མང་པོའི་ཚིག་ལ་སོགས་པ་འཇུག་པའི་ཁྱད་པར་རོ།

文法家等如是诸声于所诠义趣入，思维"于差别为第六格"等，及"由彼力"者，谓由声力安立事，承许事差别，因"牛之牛性"为第六格故，共相为差别等，此乃愚昧，仅显示不了知声义安立而已。
说"他之法"等：于法与有法等如是分别声者，谓由遮余差别与不遮于法与有法而安立为"法与有法"等。"等"字摄由遮差别以多数词安立"诸实性、诸地性"等声。
法与有法非由遮事门成第六格，诸法非由事差别门成实性等，非由胜义差别门成多数词，此从何而知？以"如是"等而答：如是因名言不应理故，谓名言境法与有法遮亦从事生，诸法亦互为胜义差别，则共相等名言不应理故。
以"法与有法"等显示略说语：名言境法与有法若是一事，因于事不可能有异相故，应许互为即彼或异彼，因说二边过失故，安立"为差别或即体性"二边。若不尔，若执由他遮及事差别故为差别边，则安立"即彼"边不顺处。
"彼等关系"者，谓共相与具彼二者关系。若许诸声如事而入，共相等亦不应理，此即将于下说。声趣入差别者，谓单数词与多数词等趣入差别。

།དངོས་པོས་བྱས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དངོས་པོ་རྣམས་ཀྱིས་གཅིག་དང་དུ་མ་ཉིད་ཀྱིས་བྱས་པའོ། །བཙུན་མོ་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲ་ནི་རྟག་ཏུ་མང་ པོའི་ཚིག་གི་མཐའ་ཅན་དང་།ཕོའི་རྟགས་ཅན་ཡིན་པར་འདོད་དོ། །དེ་ལ་གང་གི་ཚེ་བཙུན་མོ་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲ་བུད་མེད་གཅིག་གི་ཡུལ་ཅན་ཡིན་པ་དེའི་ཚེ་ཐ་དད་པ་རྣམ་པར་གཞག་པའི་རྒྱུའི་ཕྱི་རོལ་པ་ཅི་ཞིག་ཡོད་དེ་མེད་པ་ཉིད་དོ། །སོགས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲས་ནི་བྱེ་མ་ རྣམས་ཞེས་བྱ་བ་དང་ཁང་བཟངས་ཀྱི་ཕྲེང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ།ཐ་དད་ཐ་དད་མིན་གཞག་པའི་རྒྱུ་ཅི་ཡོད་ཅེས་བྱ་བ་བསྡུའོ། །ནམ་མཁའི་རང་བཞིན་མཁའ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ནམ་མཁའི་རང་བཞིན་ཞེས་ཐ་དད་པར་འབྱེད་པའི་དྲུག་པ་འདི་ལ་རྒྱུ་ཅི་ཡོད། ཡང་མཁའ་ ཉིད་ཅེས་བརྗོད་པ་འདིས་ཅི་ཞིག་བྱ།གལ་ཏེ་ནམ་མཁའི་རང་བཞིན་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་འདི་མཁའ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ཡིན་པས་དེ་ལ་ཕན་པ་འདི་འཇུག་གོ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་སྟོན་ཏོ་ཞེ་ན། དེ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ་རང་བཞིན་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་འདི་ལ་དངོས་པོའི་རྐྱེན་སྦྱོར་བ་མ་ཡིན་གྱི། འོ་ན་ཅི་ཞེ་ན། ངོ་ བོའི་དོན་ལ་ཡིན་ནོ།།དེ་ལ་ཕན་པ་འཇུག་པ་བསྟན་པ་ཡང་ཅིར་ཡང་མི་དགོས་སོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་ཁ་ཅིག་ན་རེ་སོ་སོར་སྦྱོར་བ་གཉིས་ཏེ། ནམ་མཁའི་རང་བཞིན་ཞེས་བྱ་བ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་ནམ་མཁའི་མཁའ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་སྦྱོར་བ་གཉི་ག་ལ་ཡང་དྲུག་པ་ནི་ཐ་དད་པའི་རྒྱུ་ ཅན་དུ་མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཟེར་རོ།།འདི་ལ་ཡང་སྦྱོར་བ་གཉི་གས་དྲུག་པ་མེད་པ་འབའ་ཞིག་གླེང་བས་གཉིས་སྨོས་པ་དོན་མེད་དོ། །དེ་བས་ན་གཞན་དག་ནི་གཞན་དུ་འཆད་དེ་ནམ་མཁའི་རང་བཞིན་ཞེས་བྱ་བ་ཐ་དད་པར་བྱེད་པ་ལ་ནི་རྒྱུ་ཅི་ཡོད། དེ་བཞིན་དུ་ མཁའ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བར་ཐ་དད་པར་བརྗོད་པའི་སྒྲ་དངོས་པོའི་རྐྱེན་ཅན་ལ་ནི་རྒྱུ་ཅི་ཡོད་ཅེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཟེར་རོ།།གང་གི་ཚེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་འཆད་པར་བྱེད་དེ་དུས་གང་གི་ཚེའོ། །གཞན་དག་ནི་གང་གི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲར་འདོན་ཏེ་འདི་ལྟར་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ ཡིན་ནོ།།གང་གིས་ནི་དེ་ལྟ་བུར་འགྱུར་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བཙུན་མོ་རྣམས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་མང་པོའི་ཚིག་ཏུ་འགྱུར་བ་སྟེ། གཅིག་ཡིན་པའི་ཕྱིར་གཅིག་གི་ཚིག་ཁོ་ནར་འགྱུར་རོ་སྙམ་དུ་བསམས་པ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་བུད་མེད་དང་བྱེ་མ་གཅིག་ལ་ཡང་ནུས་པ་དུ་མ་གཅིག་ ཡོད་དེ་དེའི་ཕྱིར་ནུས་པ་ཐ་དད་པ་མང་པོའི་ཚིག་གི་རྒྱུ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན།ཐམས་ཅད་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཤིང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གང་ལ་གཅིག་གི་ཚིག་ཏུ་འདོད་པ་ལ་ཡང་ངོ་། །དོན་ནུས་པ་གཅིག་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ནུས་པ་དུ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།

"由事所作"者，谓由诸事以一性与多性所作。"后妃"声许常为多数词语尾及阳性标记。尔时"后妃"声为一女境时，有何外在差别安立因？实无。"等"字摄"诸沙"及"宫殿鬘"等，有何差异非差异安立因之义。
"虚空自性即空性"，此中分别虚空自性为第六格有何因？又说"空性"复何为？若谓此"虚空自性"语即是"空性"，故显示于彼有益而入者，此非然。于"自性"义不配事缘，然于体性义。显示于彼有益而入亦全无用。
是故有说：别有二配，谓"虚空自性"及如是"虚空之空性"，二配皆不成差别因之第六格。于此仅论二配无第六格，说二无义。故他者异说：于"虚空自性"作差别有何因？如是于"空性"说差别声由事缘有何因？
以"何时"等而释，谓何时。他者读为"何故"声，义为"如是"。"由何成如是"者，谓成"诸后妃"等多数词，思为因一故唯应成一数词。若谓一女与一沙亦有多功能，故功能差别为多数词因。
"一切"者，谓于"树"等许为一数词者亦尔。因无一功能义故

།དེ་ལྟ་ཡིན་ན་ནི་ གཅིག་ལ་གཅིག་གི་ཚིག་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་འབད་པ་འདི་ཡང་དོན་མེད་པར་འགྱུར་རོ།།གལ་ཏེ་ནུས་པ་ཐ་དད་ཀྱང་དངོས་པོ་ཐ་མི་དད་པའི་ཕྱིར་ནུས་པའི་རྟེན་ཐ་མི་དད་པའི་ཕྱིར་གཞན་ལ་ཞེས་བྱ་བ་གཅིག་གི་ཚིག་གི་ཡུལ་ཤིང་ཞེས་བྱ་བ་དང་རས་ཡུག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་ པ་ལ་གཅིག་གི་ཚིག་ཏུ་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན།བཙུན་མོ་རྣམས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་འདི་ལ་ཡང་གཅིག་གི་ཚིག་ཏུ་འགྱུར་ཏེ་བུད་མེད་གཅིག་ལ་དངོས་པོ་ཐ་དད་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གང་གི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་སྒྲ་འཇུག་པའི་བྱེ་བྲག་དངོས་པོའི་རྟེན་ཅན་ནམ་ནུས་པའི་རྟེན་ ཅན་མ་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར་སྒྲ་འཇུག་པའི་ངེས་པ་དངོས་པོ་མ་ཡིན་ཞིང་དངོས་པོ་ལ་བརྟེན་པ་མ་ཡིན་པ་འདི་བྱེད་པ་ན་སྒྲ་སྦྱོར་བ་ལ་སྐྱེས་བུའི་འདོད་པ་རང་དབང་ཅན་དུ་སྟོན་པ་ཡིན་ནོ།།གལ་ཏེ་གྲོང་ཁྱེར་དྲུག་པོ་དག་ལ་སྡུད་པ་ཞེས་བྱ་བ་བྱ་བའི་བདག་ཉིད་དམ་ཡོན་ཏན་གྱི་བདག་ཉིད་གཅིག་ཅིག་ ཡོད་དེ་དེས་ན་གཅིག་གི་ཚིག་ཏུ་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན།གྲོང་ཁྱེར་ཉིད་ཀྱང་ཆུང་ཀྱང་མེད་ན་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། གྲོང་ཁྱེར་ཞེས་བྱ་བ་ཡན་ལག་ཅན་གྱི་རྫས་ཁས་མི་ལེན་པའི་ཕྱིར་གྲོང་ཁྱེར་དེ་རྣམས་ལ་དེ་སྐད་དུ་བརྗོད་པར་འགྱུར་བ་བྱ་བའི་བདག་ཉིད་དམ་ཡོན་ཏན་གྱི་བདག་ཉིད་ཀྱི་སྡུད་པ་ ལྟ་ཅི་ཞིག་ག་ལ་ཡོད་དེ་བྱ་བ་དང་ཡོན་ཏན་གྱི་རྫས་ལ་བརྟེན་པའི་ཕྱིར་རོ།།ཅི་སྟེ་རྫས་མ་ཡིན་ཞེ་ན། ཁང་བཟངས་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། གྲོང་ཁྱེར་ན་ཁང་བཟངས་ལ་སོགས་པའི་སྤྱི་ཡིན་ན་ཁང་བཟངས་ལ་སོགས་པ་རིགས་མི་མཐུན་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་ རྫས་རྩོམ་པར་ཁས་མི་ལེན་པའི་ཕྱིར་རོ་དེ་རྣམས་ཀྱི་སྤྱི་ལྟ་ཞིག་ཁང་བཟངས་ལ་སོགས་པའི་སྤྱི་གྲོང་ཁྱེར་ལྟ་ཞིག་རྫས་ཡིན་པར་ག་ལ་འགྱུར།ཁང་བཟངས་དང་རྟ་བབས་དང་སྐྱེས་བུ་ལ་སོགས་པ་ཇི་ཙམ་གྱི་སྤྱི་ལ་གྲོང་ཁྱེར་དུ་འདོད་པ། ཁང་བཟངས་ལ་སོགས་པ་དེ་དག་རིལ་ ལ་ལྡན་པ་མེད་པའི་ཡང་ཕྱིར་གྲོང་ཁྱེར་རྫས་མ་ཡིན་ཏེ།ལྡན་པ་གྲོགས་བྱེད་པའི་རྫས་རྣམས་རྫས་རྩོམ་པར་བྱེད་པ་ཉིད་ཡིན་པར་འདོད་ན་ཁང་བཟངས་དང་སྐྱེས་བུ་ལ་སོགས་པ་བྲལ་བ་རྣམས་ལ་ནི་གང་གིས་ན་ཁང་བཟངས་ལ་སོགས་པ་སྤྱིའི་གྲོང་ཁྱེར་རྫས་ཡིན་པར་འགྱུར་བ་ལྡན་པ་ ནི་མེད་དོ།།གལ་ཏེ་ཁང་བཟངས་ལ་སོགས་པ་རིལ་ལ་ལྡན་པ་མེད་དུ་ཟིན་ཀྱང་གྲོང་ཁྱེར་ནི་ཁང་བཟངས་དང་སྐྱེས་བུ་ལ་སོགས་པ་གང་དག་ལ་ཕན་ཚུན་ལྡན་པ་ཡོད་པ་དེ་དག་གིས་ལྡན་པའི་བདག་ཉིད་ཡིན་པར་འགྱུར་བས་དེ་ལྟ་ན་ཡང་གྲོང་ཁྱེར་རྫས་ཉིད་དུ་གྲུབ་སྟེ་ལྡན་པ་ནི་ཡོན་ ཏན་གྱི་དངོས་པོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་སྙམ་དུ་སེམས་ན་དེའི་ཕྱིར་ལྡན་པ་མ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ།

若如是，则"于一为一数词"此努力亦成无义。若谓虽功能差别，因事无差别故，因功能所依无差别故，于他谓一数词境"树"及"布匹"等成一数词者，则于"诸后妃"等亦应成一数词，因一女无事差别故。
由是声趣入差别非事所依亦非功能所依，故声趣入决定非事亦非依事，作此时显示于声配合士夫欲自在。
若谓六城于总集，有作性体或德性体一者，故成一数词。说"城亦无小"者，因不许城为有支实，故于彼等城如是所说，何有作性体或德性体之总集？因作与德依实故。
若谓非实，说"宫殿"等：若城为宫殿等共相，因不许异类宫殿等亦成立实故，彼等共相且宫殿等共相城且何成实？凡于宫殿、门楼、士夫等共相许为城者，因宫殿等彼等总亦无和合故，城非实。
若许和合助伴诸实成立实性，于离宫殿与士夫等，无和合故，何能令宫殿等共相城成实？若谓虽宫殿等总无和合，然城为宫殿与士夫等有互和合者之和合体性，如是亦成城实性，因和合为德事故，故说"非和合"等。

།གྲོང་ཁྱེར་ནི་ལྡན་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་མ་ཡིན་ཏེ་འདི་ལྟར་ཤིང་དང་སོ་ཕག་ལ་སོགས་པ་རིགས་མི་མཐུན་པ་རྣམས་ཀྱིས་འབྲས་བུའི་རྫས་མི་རྩོམ་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཁང་བཟངས་ ཀྱང་རྫས་ཀྱི་བདག་ཉིད་ནི་མ་ཡིན་ཏེ་འོན་ཀྱང་ལྡན་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་པར་འདོད་དོ།།ལྡན་པ་ཡང་ཡོན་ཏན་རྣམས་ཡོན་ཏན་མེད་པ་ཡིན་པས་ཁང་བཟངས་ལ་གང་གིས་ནི་དེའི་ལྡན་པའི་བདག་ཉིད་གྲོང་ཁྱེར་ཡིན་པར་འགྱུར་བ་ལྡན་པ་ལྟ་ཞིག་ཡོང་རེ་སྐན། དེ་ཉིད་ཁང་བཟངས་རང་ཉིད་ ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་སྟོན་ཏེ།གཞན་དང་ཞེས་བྱ་བ་དོན་གཞན་མི་ལྡན་པའི་ཡང་ཕྱིར་ལྡན་པ་གྲོང་ཁྱེར་མ་ཡིན་ནོ། །ཡང་ཞེས་སྨོས་པས་ནི་ཁང་བཟངས་ལ་སོགས་པ་བྲལ་བ་རྣམས་ལ་ལྡན་པ་མེད་པ་བསྟན་མ་ཐག་པའི་ཡང་ཕྱིར་ལྡན་པ་གྲོང་ཁྱེར་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ སྡུད་དེ་དེ་ལྟར་ན་ཁང་བཟངས་ལ་སོགས་པ་ལ་ཡང་ལྡན་པ་མེད་པས་གྲོང་ཁྱེར་ལྡན་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་པ་བསལ་བ་ཡིན་ནོ།།གལ་ཏེ་གྲོང་ཁྱེར་ནི་ཁང་བཟངས་ལ་སོགས་པའི་གྲངས་གང་ཡིན་པ་དེའི་བདག་ཉིད་ཡིན་པར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་གྲངས་ཀྱང་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་ བ་སྨོས་ཏེ།གང་གི་ཕྱིར་ཁང་བཟངས་ལྡན་པའི་བདག་ཉིད་ཡིན་པ་རྒྱུ་དེའི་ཕྱིར་ཡོན་ཏན་རྣམས་ལ་ཡོན་ཏན་མེད་པའི་ཁང་བཟངས་ལ་གྲངས་ཀྱང་མེད་དེ། གྲངས་ཀྱང་ཡོན་ཏན་གྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །འདི་ནི་ལྡན་པ་ཡང་ཡིན་ལ་དེ་ཡང་ཡིན་པས་ལྡན་པ་དེ་སྟེ་ཁང་ བཟངས་ཀྱི་བདག་ཉིད་ཀྱི་ལྡན་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།།གལ་ཏེ་གྲོང་ཁྱེར་ནི་ལྡན་པ་དེ་དང་སྐྱེས་བུ་དག་གིས་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་པའི་ཡོད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། གཅིག་པ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང་རྟག་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཡོད་པ་བོགས་དབྱུང་དུ་མེད་པ་འདི་ལ་ཁྱད་པར་ཅི་ཞིག་ཡོད་ ཁང་བཟངས་དང་སྐྱེས་བུ་ལ་སོགས་པས་ནི་ཡོད་པ་ཁྱད་པར་དུ་མི་བྱེད་དོ་བོགས་དབྱུང་དུ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།།དེ་ལྟ་བས་ན་ཡོད་པ་ལ་ཁྱད་པར་མེད་པས་དེ་གྲོང་ཁྱེར་ཉིད་ཡིན་ན་ཐམས་ཅད་གྲོང་ཁྱེར་དུ་འགྱུར་རོ་སྙམ་དུ་བསམས་པ་ཡིན་ན། །ཡོད་པ་ཡང་གཅིག་ ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡོད་པ་ནི་རྫས་དང་ཡོན་ཏན་དང་ལས་དག་ལ་ཁྱབ་པ་གཅིག་པུ་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ།།གྲོང་ཁྱེར་མང་པོ་ཉིད་ཡིན་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གྲོང་ཁྱེར་དུ་རྣམ་པར་གཞག་པའི་རྟེན་ཁང་བཟངས་ལ་སོགས་པའི་ཚོགས་རྣམས་མང་པོ་ཉིད་ཡིན་ཡང་ཞེས་ བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།

城非和合体性，因木、砖等异类不成立果实故。宫殿亦非实体，然许为和合体性。和合亦因诸德无德，则宫殿何有和合体性之城？且和合亦无。
以"即彼宫殿自体"等而显：因不与他义和合故，和合非城。说"又"者，摄前说离宫殿等无和合故和合非城义，如是于宫殿等亦无和合，故遣除城为和合体性。
若谓城为宫殿等数之体性，故说"数亦无"：因宫殿为和合体性故，于无德诸德之宫殿亦无数，数亦为德体性。此亦和合亦彼，故和合彼，即宫殿体性和合之词义。
若谓城为彼和合与士夫所差别之有，因一性故及常性故，此不可分别之有有何差别？宫殿与士夫等不能差别有，因不可分别故。是故有无差别，若彼即是城性，则一切成城。
"有亦因一"者，谓有唯一遍于实、德、业。"虽城多性"者，谓虽安立城所依宫殿等聚为多性之词义。

།དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ཏེ་ཡོད་པའི་བདག་ཉིད་ཀྱི་གྲོང་ཁྱེར་གྱི་སྐབས་ཤིག་ཡིན་ན་ཇི་ལྟར་གྲོང་ཁྱེར་མང་པོ་ཉིད་དུ་འགྱུར། གལ་ཏེ་གཉིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཁང་བཟངས་དང་སྐྱེས་བུ་ལ་སོགས་པ་དང་ཡོད་པ། ཕན་ཚུན་གྲོགས་བྱེད་པ་ཉིད་གྲོང་ཁྱེར་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན་སྟེ། གཞན་ གྱི་བསམ་པ་ནི་དེ་ལྟ་བུ་ཡིན་ན་ཐམས་ཅད་ལ་ཁང་བཟངས་ལ་སོགས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཐམས་ཅད་ལ་གྲོང་ཁྱེར་གྱི་བློ་ཡང་མི་འབྱུང་ལ།ཁང་བཟངས་ལ་སོགས་པའི་ཕྱིར་མང་པོའི་ཚིག་ཀྱང་གྲུབ་པོ་སྙམ་པ་ཡིན་ནོ། །ཕན་པར་བྱ་བ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་ལན་འདེབས་ཏེ་ཡོད་ པ་དང་ཁང་བཟངས་ཕན་པར་བྱ་བ་དང་ཕན་པར་བྱེད་པ་པོ་མ་ཡིན་པ་དག་ལ་གྲོགས་བྱེད་པའི་དངོས་པོ་ཅི་ཞིག་ཡོད།འདི་ལྟར་གྲོགས་བྱེད་པའི་དོན་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ་ཕན་ཚུན་བོགས་འབྱིན་པར་བྱེད་པས་རྒྱུད་ལ་སྐད་ཅིག་མ་ཁྱད་པར་ཅན་བསྐྱེད་པའི་མཚན་ཉིད་དང་རང་གི་རྒྱུ་སྔ་མའི་ནུས་ པ་ཁོ་ན་ལས་བྱུང་བ་རྣམས་འབྲས་བུ་གཅིག་བྱེད་པའི་མཚན་ཉིད་དོ།།དེ་ལ་རེ་ཞིག་སྔ་མ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ་ཡོད་པ་ལ་བོགས་དབྱུང་དུ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཉིས་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ་འདི་ལྟར་ཇི་ལྟར་ཡོད་པ་འབའ་ཞིག་གིས་གྲོང་ཁྱེར་གྱི་བློ་བསྐྱེད་པར་མི་ནུས་པ་ལྟར་ཁང་བཟངས་ལ་ སོགས་པ་གྲོགས་བྱེད་པས་ཀྱང་དེ་དང་འདྲའོ།།འོན་ཏེ་ནུས་ན་ནི་འབའ་ཞིག་གིས་ཀྱང་བསྐྱེད་པར་འགྱུར་རོ། །ཡང་གལ་ཏེ་དེ་གཉིས་ཕན་ཚུན་གྲོགས་བྱེད་པ་ཉིད་གྲོང་ཁྱེར་ཡིན་ན་དེའི་ཚེ་གྲོང་ཁྱེར་གཅིག་པུ་ཡང་དུ་མའི་བདག་ཉིད་དུ་འགྱུར་ཏེ། ཁང་བཟངས་ལ་སོགས་ པའི་བདག་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།།དེ་བས་ན་སྐྱེས་བུ་དང་ལྡན་པ་དང་ཡོད་པ་རྣམས་ཀྱང་མེད་པའི་ཕྱིར། གྲོང་ཁྱེར་ཞེས་བྱ་བ་གཅིག་པུའི་ཚིག་ཏུ་མི་འགྱུར་རོ། །ལྡན་པ་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲས་ནི་ཁང་བཟངས་ཀྱི་བདག་ཉིད་ཀྱི་ལྡན་པ་བསྟན་ཏོ། །གལ་ཏེ་དེ་ལྟ་བུ་རྣམས་ ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྐྱེས་བུ་དང་ལྡན་པ་དང་ཡོད་པ་ཕན་ཚུན་གྲོགས་བྱེད་པ་རྣམས་སོ།།དོན་འགའ་ཞིག་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གྲོང་ཁྱེར་ཞེས་བྱ་བའི་ཤེས་པ་དང་སྒྲ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ལ་སྟེ། ནུས་པ་ཐ་མི་དད་པ་གཅིག་ཡོད་པས་སོ། །དེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ནུས་པ་ཐ་མི་དད་པས་ཏེ། དེ་གཅིག་གི་ ཚིག་གི་རྒྱུ་མཚན་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན།མ་ཡིན་ནོ།

非如是，若是有体性之城处，如何成城多性？若谓二者，谓宫殿与士夫等及有，互为助伴即是城。他意如是：因一切无宫殿等故，一切不生城觉，因宫殿等故亦成多数词。
以"所益及"等而答：于有与宫殿非所益与能益者，有何助伴事？如是助伴义有二：由互分别而于相续生殊胜刹那相，及唯从自前因功能所生诸法作一果相。
其中且非前者，因有不可分别故。亦非第二，如是如唯有不能生城觉，宫殿等助伴亦如是。若能，则唯一亦能生。
又若彼二互助伴即是城，尔时一城亦成多体性，因是宫殿等体性故。是故因士夫与和合及有等亦无故，"城"不成一数词。"和合"声显示宫殿体性和合。
"若如是等"者，谓士夫与和合及有互助伴等。"于某义"者，谓于成立城觉与声，因有一无差别功能。"彼"者，谓无差别功能，谓彼为一数词因者，非然。

།ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་ནུས་པ་ནི་དངོས་པོའི་ངོ་བོ་ལས་ཐ་མི་དད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། སྐྱེས་བུ་ལ་སོགས་པའི་དངོས་པོའི་ངོ་བོ་ལས་ཐ་མི་དད་པའི་ཕྱིར་དེ་དག་དང་འདྲ་བར་དུ་མ་ཉིད་ཡིན་པས་དེའི་རྟེན་ཅན་གྱི་གཅིག་གི་ཚིག་ཏུ་ལྟ་ག་ལ་འགྱུར། འོན་ཏེ་ ནུས་པ་དངོས་པོའི་ངོ་བོ་ལས་ཐ་དད་པར་ཁས་ལེན་ན་ནི་ནུས་པའི་ངོ་བོ་སྐྱེས་བུ་དང་ལྡན་པའི་ངོ་བོ་དང་ཡོད་པ་རྣམས་ཀྱི་ཕན་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པ་ལ་སྐྱེས་བུ་ལ་སོགས་པའི་གཞན་གྱི་དབང་དུ་མི་འགྱུར་ཏེ།དེས་ན་སྐྱེས་བུ་ལ་སོགས་པའི་ནུས་པའོ་ཞེས་འབྲེལ་པར་མི་འགྱུར་རོ་སྙམ་དུ་ བསམས་པ་ཡིན་ནོ།།འོན་ཏེ་ནུས་པ་ཐ་དད་པ་ལ་ཡང་སྐྱེས་བུ་ལ་སོགས་པའི་གཞན་གྱི་དབང་གྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་སྐྱེས་བུ་ལ་སོགས་པས་བྱས་པའི་ཕན་པ་འདོད་ན་ནི་དེའི་ཚེ་ནུས་པ་ལ་སྐྱེས་བུ་ལ་སོགས་པས་བྱས་པའི་ཕན་པ་འདོད་ན་ནི་སྐྱེས་བུ་ལ་སོགས་པས་ནུས་པ་གང་གི་ནུས་པ་དང་པོ་ ལ་ཕན་འདོགས་པར་བྱེད་པ་ནུས་པ་དང་པོ་ལ་ཕན་འདོགས་པའི་ནུས་པ་ཡང་ནུས་པ་དང་པོ་བཞིན་དུ་ཐ་དད་དེ།ནུས་པ་ལ་ཕན་འདོགས་པའི་ནུས་པ་ཡང་ཐ་དད་ཐ་དད་ན་ནི་དེ་ཁོ་ན་བཞིན་དུ་སྐྱེས་བུ་ལ་སོགས་པས་ཕན་མི་འདོགས་པའི་ཕྱིར་འབྲེལ་པ་མེད་པས་དེ་ལ་ཕན་འདོགས་པར་རྟོག་ན་ནི་ ནུས་པ་ཐ་དད་པས་གཞན་ཞིག་ཏུ་འགྱུར་བས།ཐུག་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་ནམ་ཡང་སྐྱེས་བུ་ལ་སོགས་པས་བདག་ཉིད་དུ་གྱུར་པའི་ནུས་པས་ནུས་པ་དང་པོ་ལ་ཕན་འདོགས་པར་མི་བྱེད་པས་སྐྱེས་བུ་ལ་སོགས་པའི་དེ་ལ་ཕན་འདོགས་པར་བྱེད་པ་ཉིད་དུ་རྟོགས་པ་མེད་དོ། །གལ་ཏེ་ནུས་པ་དང་པོ་ ཁོ་ན་ཐ་དད་ཀྱི་དེ་ལ་ཕན་འདོགས་པར་ནི་ཐ་མི་དད་དོ་ཞེ་ན་དེའི་ཕྱིར་འོན་ཏེ་དེ་དང་ཐ་མི་དད་ན་ནི་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ།འོན་ཏེ་ནུས་པ་ལ་ཕན་འདོགས་པའི་ནུས་པ་དེ་ཐ་མི་དད་ན་ནི་ནུས་པ་དང་པོ་གཅིག་གི་ཚིག་རྒྱུ་ཉིད་དུ་འདོད་པ་ལ་ཡང་ཐ་མི་དད་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ། །ཐ་མི་དད་པའི་ཕྱིར་དངོས་པོ་ དང་འདྲ་བ་ཁོ་ནར་མང་པོ་ཡིན་པས་མང་པོའི་ཚིག་ཏུ་ཐལ་བར་འགྱུར་བ་སོ་ན་འདུག་པའི་ཕྱིར་ནུས་པར་ཡོངས་སུ་རྟོག་པ་དེ་ནི་གྱི་ནའོ།།ནམ་མཁའི་རང་བཞིན་ཞེས་ཐ་དད་པའི་རྟེན་ཅན་གྱི་དྲུག་པར་ཡང་མི་འགྱུར་རོ། །དྲུག་པའི་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དངོས་པོ་རྐྱེན་ ཀྱང་ཉེ་བར་གདགས་པའི་སྒོ་ནས་དྲུག་པའི་སྒྲ་བཤད་དེ།དེ་ན་མཁའ་ཉིད་ཅེས་དེ་ལ་ཕན་པ་ཐ་དད་པའི་རྟེན་ཅན་འབྱུང་བར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་དོན་གཞན་ཡིན་ཏེ་ནམ་མཁའི་ངོ་བོ་ནི་ནམ་མཁའི་ཉིད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་བྱེ་བྲག་ཏུ་བཤད་པ་འདིས་དངོས་པོའི་རྐྱེན་འབྱུང་བ་ནི་ཐ་དད་པའི་རྟེན་ ཅན་ཉིད་ཡིན་ནོ།

何故？因功能不异于事体性，因不异于士夫等事体性故，如彼等即是多性，故何成彼所依一数词？若许功能异于事体性，则功能体性非士夫与和合体性及有等所益，不成士夫等他所依，故不成"士夫等功能"之关联。
若谓虽功能差别，为成就士夫等他所依故，许士夫等所作利益，尔时若许功能有士夫等所作利益，则士夫等于初功能所作利益之功能亦如初功能差别。若利益功能亦差别差别，则如是因士夫等不作利益故无关联，若计度于彼作利益，则由功能差别成他，故无穷尽，故永不以成士夫等自性之功能于初功能作利益，故不了知士夫等于彼作利益性。
若谓唯初功能差别，于彼作利益则不差别，故说"若与彼不异"：若利益功能彼不异，则于许初功能为一数词因者亦应不异。因不异故如事唯多，故应成多数词在前故，彼功能计度即是错误。
"虚空自性"亦不成差别所依第六格。因为第六格因，事缘亦由假立门说第六声，故"彼即空性"于彼利益不生差别所依，此为异义。以"虚空体性即虚空性"此差别解释，事缘生起即是差别所依性。

།ཡང་ན་མཁའ་ཉིད་ཅེས་ཐ་དད་པའི་རྟེན་ཅན་དུ་ཡང་མི་འགྱུར་ཏེ། དེ་ལ་ཕན་པ་འབྱུང་བར་ཞེས་བྱ་བ་ཁོ་ནས་དྲང་ངོ་། །ནམ་མཁའི་རང་བཞིན་ཞེས་དྲུག་པར་ཡང་མི་འགྱུར་ཞེས་ཅི་རིགས་པར་སྦྱར་བ་དང་ཚིག་ཀྱང་དབྱེ་བར་བྱ་སྟེ། ནམ་མཁའི་སྒྲས་བརྗོད་པར་བྱ་ བའི་དོན་ལས་གཞན་པ་རང་བཞིན་ནམ་ངོ་བོ་གང་ཞིག་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་ཐ་དད་པའི་དྲུག་པ་དང་དེ་ལས་ཕན་པའི་རྒྱུར་འགྱུར་བ་ནི་མེད་དོ།།གལ་ཏེ་ནམ་མཁའི་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་སྤྱི་ཡོད་དོ་དེ་ནི་ཐ་དད་པའི་རྒྱུ་ཡིན་ནོ། །ཞེ་ན་དེ་ལ་སྤྱི་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། ནམ་མཁའི་བདག་ ཉིད་ནི་གཅིག་པའི་ཕྱིར་ནམ་མཁའི་སྤྱི་མེད་དོ།།ནམ་མཁའི་ལ་ཡང་ཡོད་པ་ཉིད་དང་རྫས་ཉིད་ཡོད་མོད་ཀྱི་འོན་ཀྱང་དེ་དག་ནི་ནམ་མཁའི་རང་བཞིན་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། བུམ་པ་དང་རས་ཡུག་ལ་སོགས་པ་དང་ཐུན་མོང་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡོད་པ་ཉིད་དང་རྫས་ཉིད་དག་ནི་ནམ་མཁའ་ཉིད་ ཅེས་བྱ་བ་འདི་ལྟར་དངོས་པོའི་རྐྱེན་གྱི་རྒྱུ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ་དེ་དག་ནི་ནམ་མཁའ་ཞེས་བརྗོད་པ་དང་།ཤེས་པའི་རྒྱུ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དངོས་པོའི་རྐྱེན་རྒྱུ་ཡིན་པ་ནི་རང་དང་མཐུན་པའི་ཤེས་པ་དང་བརྗོད་པའི་རྒྱུ་ཡིན་ནོ། །ཁྱབ་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པའི་ཡོན་ཏན་རྣམས་ཞེས་ བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲས་ནི་གཅིག་ཉིད་དང་གཞན་ཉིད་ལ་སོགས་པ་བསྡུའོ།།དེ་སྐད་དུ་བརྗོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ནམ་མཁའི་རང་བཞིན་ཞེས་བྱ་བར་རོ། །རྫས་ལས་དོན་གཞན་པ་ཁྱབ་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་ཡོན་ཏན་ནི་དེའི་རང་བཞིན་ཡིན་པ་ཉིད་དུ་མི་རུང་བའི་ཕྱིར། ནམ་མཁའི་རང་བཞིན་ཡིན་པ་ཉིད་དུ་མི་རུང་བའི་ཕྱིར་ཏེ་དོན་གཞན་གྱི་ངོ་བོ་ཉིད་དོན་གཞན་དང་གཞན་ཡིན་པར་རིགས་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ཡང་གལ་ཏེ་ཁྱབ་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་ནམ་མཁའི་རང་བཞིན་ཡིན་ན་དེའི་ཚེ་ཁྱབ་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་དེ་དག་ཀྱང་ནམ་མཁའི་རང་བཞིན་ཉིད་ཡིན ན་རང་བཞིན་མེད་པ་ཉིད་དུ་ཐལ་བའི་ཕྱིར་ཏེ་འདི་ལྟར་དེ་དག་གི་ཡོན་ཏན་གྱི་རང་བཞིན་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ནམ་མཁའ་ཁོ་ནར་འགྱུར་གྱི་ངོ་བོ་ཉིད་གཞན་ནི་མེད་པས་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པར་འགྱུར་རོ།།དེ་དག་གི་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་ན་ནི་ནམ་མཁའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཐ་དད་པ་མེད་དོ་སྙམ་དུ་བསམས་པ་ཡིན་ནོ། ། གལ་ཏེ་ཁྱབ་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པའི་རང་བཞིན་ཡང་དོན་གཞན་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན་དེ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། དེ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཁྱབ་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་སྟེ། གང་ལ་རང་བཞིན་དོན་གཞན་པ་ཡོད་པ་ཞེས་ཚིག་རྣམ་པར་སྦྱར་རོ།

或"空性"亦不成差别所依，唯由"于彼生利益"而引。"虚空自性"亦不成第六格，如理配合及分析词义：除虚空声所诠义外，无有自性或体性随次成差别第六格及彼利益因。
若谓有"虚空性"共相，彼为差别因。故说"于彼共相"等：因虚空体性一故，无虚空共相。虽虚空亦有有性与实性，然彼等非虚空自性，因与瓶、布等共故。有性与实性非如"空性"事缘因，因彼等非虚空言说与了知因故。事缘为因者，是自相应了知与言说因。
"遍性等诸德"等中，"等"声摄一性、异性等。"如是说"者，谓"虚空自性"。异于实之遍性等德不应是彼自性故，不应是虚空自性故，异义体性不应是异义异者。
又若遍性等是虚空自性，尔时彼遍性等亦是虚空自性，则应成无自性，如是彼等德自性即唯是虚空，无余体性故成无体性。若彼等无体性，则无虚空体性差别。
若谓遍性等自性亦是异义，故说"彼亦"等："彼亦"者谓遍性等，配合词义为"有异义自性者"。

།ཧ་ཅང་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ ནི་ཁྱབ་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པའི་རང་བཞིན་ཉིད་དུ་འདོད་པ་དོན་ཐ་དད་པ་གང་ཡིན་པ་དེའི་རང་བཞིན་ཡང་དོན་གཞན་དུ་འགྱུར་བ་སྟེ་དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་དེ་ཡང་ཁྱབ་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་ལས་ཐ་མི་དད་པའི་ཕྱིར་དེ་དག་ཁོ་ན་དང་འདྲ་བར་རང་བཞིན་མེད་པར་འགྱུར་རོ།།དེ་ལྟ་ན་ཡང་རང་བཞིན་གཞན་དང་གཞན་ ཡོངས་སུ་ཚོལ་བས་ཐུག་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རང་བཞིན་རྟིང་ཚུགས་པ་གཅིག་ཀྱང་མེད་པས་ནམ་མཁའི་རང་བཞིན་དང་པོ་རྟོགས་པ་མེད་དེ་དེའི་ཕྱིར་དེ་ཉིད་ཐ་དད་པ་མེད་པ་ཡིན་ནོ་སྙམ་དུ་བསམས་པ་ཡིན་ནོ།།དེ་བཞིན་དུ་དངོས་པོ་དྲུག་པོ་རྫས་དང་ཡོན་ཏན་དང་ལས་དང་སྤྱི་དང་ཁྱད་པར་དང་ འདུ་བ་རྣམས་ཀྱི་ཚོགས་དང་།སོགས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲས་ཁང་བཟངས་ལ་སོགས་པའི་ཕྲེང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་ཡང་ཐ་དད་པ་མེད་ན་ཇི་ལྟར་དྲུག་པར་འགྱུར་ཞེས་བརྗོད་པར་བྱའོ། །དངོས་པོ་དྲུག་པོ་དེ་ལ་ཚོགས་ཀྱི་སྒྲས་བརྗོད་པར་བྱ་བ་གང་ཡིན་པ་སྤྱི་ནི་མེད་དེ་ རྫས་དང་ཡོན་ཏན་དང་ལས་རྣམས་ཁོ་ན་ལ་སྤྱི་ཁས་བླངས་པའི་ཕྱིར་རོ།།དེ་བཞིན་དུ་གྲངས་དང་ལྡན་པ་ཡང་མི་སྲིད་དེ་དེ་གཉིས་ནི་ཡོན་ཏན་གྱི་དངོས་པོ་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱིས་རྫས་ཁོ་ན་ལ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཞན་གྱིས་ད་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། ད་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ རང་བཞིན་དོན་གཞན་ཡིན་པར་ཁས་མི་ལེན་པའོ།།ནམ་མཁའ་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲས་བརྗོད་པར་བྱ་བ་དང་། རང་བཞིན་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲས་བརྗོད་པར་བྱ་བའི་དོན་ལ་ཁྱད་པར་མེད་ན་ཇི་ལྟར་ནམ་མཁའ་རང་བཞིན་ཞེས་ཐ་དད་པར་སྟོན་གྱི་ནམ་མཁའ་ཞེས་བྱ་བ་ཁོ་ན་ནི་མ་ཡིན་ ཏེ།ཐ་དད་པའི་རྒྱུ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཐ་མི་དད་པ་ཁོ་ནར་བསྟན་པའི་རིགས་སོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །ནམ་མཁའི་དོན་གཞན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་ལན་འདེབས་ཏེ། ནམ་མཁའ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ནམ་མཁའི་སྒྲས་བརྗོད་པར་བྱ་བའི་དོན་གྱིའོ། །ས་ལ་སོགས་པའི་ དོན་གཞན་དང་ཐུན་མོང་བའི་ངོ་བོ་མ་ཟིན་པའི་ཁྱད་པར་གང་ཡིན་པ་དེ་ལ་མི་ལྟོས་པར་བོར་ཏེ་ནམ་མཁའ་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲ་འཇུག་པའི་རྒྱུའི་ངོ་བོ་རྫས་གཞན་དང་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་དེ་ལྟ་བུར་ཤེས་པར་འདོད་པ་ལ་དོན་གཞན་གྱི་ངོ་བོ་དང་མ་འབྲེལ་པ་ཤེས་པར་འདོད་པ་ལ་ཅི་ནས་ཀྱང་ནམ མཁའི་རང་བཞིན་ནི་འདི་ཡིན་གྱི་གཞན་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཤེས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ནམ་མཁའི་རང་བཞིན་ཞེས་བྱ་བ་དང་།དེ་བཞིན་དུ་མཁའ་ཉིད་ཅེས་དེ་སྐད་དུ་བརྗོད་དོ། །འདི་སྐད་དུ་ནམ་མཁའི་རང་བཞིན་སྟོན་པར་བྱེད་པ་ན་རང་བཞིན་གྱི་སྒྲས་རང་བཞིན་མ་ཡིན་པ་ལས་ལོག་པ་ཙམ་གྱི་སྟོན་ པར་བྱེད་ཀྱི་རང་བཞིན་གཞན་སྤངས་ཏེ་དེ་ནི་མ་ཡིན་ནོ།།མཁའ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བའི་སྒྲས་ནི་དེ་ཉིད་ངོ་བོ་གཞན་སྤངས་ནས་སྟོན་པར་བྱེད་དོ།

"将成太过"者，谓若许遍性等自性是异义，则彼自性亦成异义，若非如是，则因彼亦不异于遍性等故，如彼等同成无自性。如是由寻求异异自性故无穷尽，故无一确定自性，无了知初虚空自性，故彼即无差别。
如是六事：实、德、业、共相、差别、和合诸聚，"等"声谓宫殿等列等，若无差别，云何成第六格？于彼六事，聚声所诠共相非有，因唯许实、德、业有共相故。如是数与和合亦不可能，因彼二是德事性故唯于实有故。
他说"今则"等："今则"者，谓不许自性是异义。若虚空声所诠与自性声所诠义无差别，云何显示"虚空自性"差别，而非唯"虚空"？因无差别因故，应唯显示无差别之词义。
以"虚空异义"等而答：虚空者，谓虚空声所诠义。不待摄取与地等异义共同体性之差别，为虚空声转因体性非与他实共同，如是于欲知不关异义体性者，为令了知"虚空自性是此非他"故，说"虚空自性"，如是说"空性"。此说：显示虚空自性时，自性声唯显离非自性，非遮他自性。"空性"声则遮他体性而显示。

།དེ་བས་ན་རང་བཞིན་གཞན་སྤོང་བ་དང་མི་སྤོང་བའི་ཁྱད་པར་གྱི་བག་ཙམ་གྱིས་ནམ་མཁའི་རང་བཞིན་ཞེས་ཐ་དད་པར་སྟོན་ཏོ་ཞེས་བཤད་པ་ཡིན་ ནོ།།གཞན་གྱིས་འདི་སྙམ་དུ་དོན་གཞན་དང་ཐུན་མོང་བའི་ངོ་བོ་ལ་མི་ལྟོས་པར་ནམ་མཁའ་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲ་འཇུག་པའི་རྒྱུའི་ངོ་བོ་ལ་ཞེས་དེ་སྐད་དུ་སྨྲས་པས་ནི་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཁོ་ནར་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ཡིན་པར་སྨྲས་སོ་སྙམ་དུ་བསམས་ནས་ཐམས་ཅད་ལས་ལྡོག་པའི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ སོགས་པ་སྨྲས་སོ།།གྲུབ་པའི་མཐའ་སྨྲ་བས་ངོ་བོ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨས་ཏེ། ཐམས་ཅད་ཉིད་ལས་ལོག་པའི་ངོ་བོ་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་བདག་ཉིད་གང་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་སྒྲས་བསླང་བའི་བློ་ལ་སྒྲ་རྣམས་ཀྱི་འཇོག་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་རོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ ཞེ་ན།རང་གི་མཚན་ཉིད་དེའི་དབང་པོའི་བློ་ལ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་སྒྲའི་ཤེས་པ་ལ་ཡང་སྣང་ན་ནི་དབང་པོས་མི་སོད་པ་ཉིད་མ་ཡིན་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་ཏེ་མངོན་སུམ་ཉིད་དུ་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་འོ་ན་སྒྲས་ཅི་ཞིག་བྱེད་ཅེ་ན། འདི་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ སོགས་པ་སྨོས་ཏེ།འདི་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྟོན་པ་པོའོ། །སྣང་བ་དང་རྣམ་པར་བརྟག་པར་བྱ་བའི་དོན་དག་ལ་གཅིག་པ་ཉིད་དུ་ཞེན་པས་བསླུས་པ་ནི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་དོན་དེ་ལྟ་བུ་ཤེས་པར་བྱའོ་སྙམ་དུ་དེ་ལྟར་སེམས་ཤིང་སྒྲ་རྒྱུར་གྱུར་པས་ཉན་པ་པོ་ལ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་གང་ཡིན་ པ་དེའི་གཟུགས་བརྙན་རྣམ་པར་གཏོད་པར་བྱེད་པ་འབའ་ཞིག་ཏུ་ཟད་དོ།།ཅི་ལྟ་བུ་ཞིག་ཅེ་ན། དེའི་རང་གི་ངོ་བོ་དང་མ་འབྲེལ་པ་སྟེ་དངོས་པོའི་ངོ་བོ་མ་བཟུང་ངོ་། །འདི་ནི་སློབ་དཔོན་ཕྱོགས་ཀྱི་གླང་པོ་ཡང་བཞེད་དོ་ཞེས་བྱ་བར་འདི་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ སྨོས་ཏེ།དོན་མ་མཐོང་བ་མཐོ་རིས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་སྒྲ་བརྗོད་པ་ལ་ནི་ཉན་པ་པོ་ལ་དོན་གྱི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཙམ་འབྱུང་གི་དངོས་པོ་ལ་རེག་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དོན་མཐོང་བ་ལ་ཡང་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཙམ་ཡིན་མོད་ཀྱི་དོན་མཐོང་བའི་བརྡའི་དུས་ན་ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་ཕྱིར་ཐ་སྙད་ འདོགས་པའི་དུས་ན་རང་གི་མཚན་ཉིད་ལ་ཞེན་པ་འབྱུང་ཡང་དོན་མ་མཐོང་བའི་སྒྲ་ལ་ནི་དེ་ཡང་མེད་པས་དེའི་ཕྱིར་དོན་མཐོང་བ་སྨོས་པ་འབའ་ཞིག་ཏུ་ཟད་དོ།།སྒྲས་ཉན་པ་པོ་ལ་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་གཟུགས་བརྙན་བསྐྱེད་པ་དེ་ལྟར་ན་རྟོགས་པར་བྱ་བ་དང་རྟོགས་པར་བྱེད་པ་དག་གིས་གོ་ རིམས་བཞིན་དུ་རང་གི་མཚན་ཉིད་རྟོགས་པ་དང་བསྟན་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ།

故由遮除与不遮除他自性差别之分，显示"虚空自性"差别而说。
他作是念：说"不待与异义共同体性，为虚空声转因体性"，即说唯是自相所诠，故说"离一切"等。论师说"体性"等：配合为"一切离体性自相体性，非声引生觉安立诸声"。何故？若自相如于根觉亦如是显现于声知，则应成非根不行境，因应成现量故。
若尔声作何事？故说"此"等："此"者，谓能诠。由显现与所分别义一性执所惑，如是思维"应知如是不共义"，声为因故，唯于闻者安立分别影像而已。云何？不关彼自体性，未取事体性。
阿阇黎陈那亦许此，故说"如是"等：于未见义天等声说中，唯生闻者义分别，不触实事。于见义中虽亦唯是分别，然因于见义立名时已经验故，于言说时虽生自相执，然未见义声则无彼，故唯说见义而已。声于闻者生分别影像，如是所了知与能了知，随次非了知自相与显示。

།གལ་ཏེ་སྒྲས་རང་གི་མཚན་ཉིད་རྟོགས་པར་འགྱུར་ན་ནི་དེའི་ཚེ་མཐོ་རིས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་སྒྲས་ཐོས་པ་ལ་ཡང་དེ་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་དག་དང་འདྲ་བར་མཐོ་རིས་ལ་སོགས་པ་མངོན་སུམ་དུ་མྱོང་བ་དང་འདྲ་བར་ སྣང་བ་ཐ་དད་པ་མེད་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་ཏེ་ཉན་པ་པོས་ཀྱང་མཐོ་རིས་ལ་སོགས་པའི་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་པར་རྟོག་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།།གང་གི་ཕྱིར་སྒྲ་ལས་རང་གི་མཚན་ཉིད་མི་རྟོགས་པ་དེའི་ཕྱིར་ཉན་པ་པོ་འདིས་སྒྲ་ལས་དངོས་པོའི་རང་གི་ངོ་ བོ་མ་རྟགས་སུ་ཟིན་ཀྱང་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་གཟུགས་བརྙན་དེ་ལྟ་བུ་ཁོ་ན་ལ་དངོས་པོའི་རང་གི་ངོ་བོ་དང་མ་འབྲེལ་པ་ཁོ་ན་ལ་དེར་ལྷག་པར་ཞེན་པས།རང་གི་མཚན་ཉིད་དུ་ལྷག་པར་ཞེན་པས་བདག་གིས་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཁོ་ན་རྟོགས་སོ་ཞེས་མགུ་བར་འགྱུར་རོ། ། ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། སྒྲའི་དོན་རྟོགས་པ་ནི་དེ་ལྟ་བུ་ཁོ་ན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ་རང་གི་མཚན་ཉིད་མ་བཟུང་ཡང་རང་གི་མཚན་ཉིད་དུ་ལྷག་པར་ཞེན་པའི་མཚན་ཉིད་ངོ་བོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གང་གི་ཕྱིར་རང་གི་མཚན་ཉིད་དུ་ལྷག་པར་ཞེན་པས་སྒྲའི་དོན་རྟོགས་པ་ཡིན་པ་དེས་ན་སྒྲས་རང་གི མཚན་ཉིད་བསྟན་ཏོ་ཞེས་དེ་སྐད་དུ་བརྗོད་དེ་དོན་གཞན་དང་ཐུན་མོང་བའི་ངོ་བོ་ལ་མི་ལྟོས་པར་ནམ་མཁའ་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲས་འཇུག་པའི་རྒྱུ་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་ངོ་བོ་ལ་དེ་སྐད་དུ་བརྗོད་དོ་ཞེས་སྨོས་པའི་ཕྱིར་རོ།།རང་གི་ངོ་བོ་སྣང་བའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཁོ་ན་བསྐྱེད་པའི་ཕྱིར། རང་གི་ མཚན་ཉིད་བསྟན་ཏོ་ཞེས་བརྗོད་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ།།གཞན་གྱིས་ད་ནི་འོ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨྲས་ཏེ། གང་དག་ལ་གཅིག་ཏུ་ལོག་པའི་ངོ་བོ་ཡོད་པ་ཞེས་ཚིག་རྣམ་པར་སྦྱར་རོ། །དངོས་པོ་དེ་དག་མ་འབྲེལ་པའི་ཕྱིར་ཏེ། གཞན་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དངོས་པོ་དག་ལ་མ་གཏོགས་ པའི་སྤྱིའོ།།གྲུབ་པའི་མཐའ་སྨྲ་བས་སྤྱི་ཇི་ལྟ་བུ་ཡིན་པ་ནི་བཤད་ཟིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་སོ། །ཇི་ལྟ་བུ་ཞིག་ཡིན་པར་བཤད་ཅེ་ན་མ་འདྲེས་པ་རྣམས་ཀྱི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། མ་འདྲེས་པ་ཕན་ཚུན་ལོག་པ་རྣམས་ཀྱི་ཅིག་ཤོས་རིགས་མི་མཐུན་པ་དང་འབྲེལ་ པ་ནི་དཔེར་ན་བ་ལང་གི་གསལ་བ་རྣམས་ཀྱི་རྟ་དང་འབྲེལ་པ་ལྟ་བུའོ།།མ་འབྲེལ་པ་དེ་ཉིད་དེ་ལས་ལོག་པ་ཅན་རྣམས་ཀྱི་རྟ་དེ་ལས་ལོག་པ་ཅན་བ་ལང་གི་ཁྱད་པར་རྣམས་ཀྱིས་འདྲ་བ་ཉིད་ཡིན་ཞིང་རྟ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ཡིན་ཏེ། སྤྱི་གཞན་ཡང་དེ་དང་འདྲ་བར་བརྗོད་པར་བྱའོ། ། འདི་སྐད་དུ་རང་གི་མཚན་ཉིད་ནི་རིགས་མཐུན་པ་དང་རིགས་མི་མཐུན་པ་ལས་ལོག་པ་དག་ཡིན་མོད་ཀྱི་འོན་ཀྱང་རིགས་མི་མཐུན་པ་ལས་ལོག་པའི་ངོ་བོར་བལྟས་པ་རྣམས་ལ་སྤྱི་ཞེས་ཉེ་བར་བཏགས་ཏེ་ཐམས་ཅད་རིགས་མི་མཐུན་པ་ལས་ལོག་པའི་ཕྱིར་རོ།

若声能了知自相，则于闻"天"等声时，应如经验者无别地显现天等现量经验，因闻者亦将分别天等自相之词义。
由于从声不了知自相，故此闻者虽未从声证知事物自体，然于如是唯分别影像，即于不关事物自体者增上执为自相，由增上执为自相故，自满谓"我唯了知自相"。何故？因声义了知唯如是故，虽未取自相而有执为自相体性故。
由于以执为自相而了知声义，故说"声显示自相"，因说"不待与异义共同体性，虚空声转因不共体性"故。非由唯生显现自体识而说"显示自相"。
他说"今则"等：配合词义为"有一向离体性者"。彼等事物不相关故。"复次"者，谓不摄事物之共相。论师说"已说共相云何"。云何已说？故说"未杂"等：未杂互违者与异类相关，如牛诸别相与马相关。不相关即离彼者，马所离牛差别相似性即非马性。余共相亦应如是说。
此说：自相虽是离同类异类者，然于观为离异类体性者假立共相，因一切离异类故。

།དེ་ཡང་། མཐུན དངོས་གཞན་གྱི་དངོས་དག་ལས།།ལྡོག་པ་དེ་ནི་རྟེན་པ་ཅན། །ཞེས་བྱ་བར་གཞན་གྱི་དངོས་པོ་ལ་ལོག་པ་བསྙད་བས་བཤད་ཟིན་པར་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱའོ་ཞེས་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ན་རེ་ཞིག་རང་གི་མཚན་ཉིད་དག་ཁོ་ན་ལ་རྣམ་གྲངས་གཞན་གྱི་སྤྱི་ཞེས་ཉེ་བར་གདགས་སོ་ ཞེས་བཤད་པ་ཡིན་ནོ།།རྣམ་པ་གཅིག་ཏུ་ན་རང་བཞིན་གྱི་རྣམ་པ་གཅིག་ཏུ་སྣང་བའི་རྒྱུར་གྱུར་པའི་དངོས་པོ་རྣམས་ལ་བརྟེན་ནས་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་བློ་རྣམ་པ་གཅིག་པ་ཅན་སྐྱེ་བ་ན་རྣམ་པ་གཅིག་པ་འདི་དངོས་རྣམས་ལ་སྒྲོ་འདོགས་པར་བྱེད་པར་བློའི་རྣམ་པར་སྒྲ་འཇུག་པའི་ ཡན་ལག་ཏུ་གྱུར་པ་དེ་ཁོ་ན་སྤྱི་ཡིན་ནོ།།དེ་ཉིད་གཞན་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་སྟོན་ཏེ། ཐ་དད་པ་དངོས་རྣམས་ལ་བརྟེན་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལོག་པ་རང་གི་མཚན་ཉིད་རྣམས་ལ་བརྟེན་ནས་བློ་དོན་གཅིག་ཏུ་སྣང་བ་ཅན་སྐྱེ་བ། གང་གིས་རང་གི་ངོ་བོ་ཡིས། རང་ སྣང་བས་གཞན་གྱི་ངོ་བོ་ལོག་པ་རང་གི་མཚན་ཉིད་སྒྲིབ་པར་བྱེད་ཅིང་འགེགས་པར་བྱེད་པའོ།།དེས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བློས་སོ། །ཁྱད་པར་ཇི་ལྟ་བུ་ཅན་ཞིག་གིས་ཤེ་ན་ཀུན་རྫོབ་ཀྱིས་ཏེ་འདིས་རང་གི་མཚན་ཉིད་སྒྲིབ་པར་བྱེད་པས་སོ། །བདག་ཉིད་ཀྱིས་ཐ་དད་པ་ཡིན་ཡང་ཐ་ དད་པ་བསྒྲིབས་ཤིང་ཐ་དད་པ་ཉིད་བཀབ་པ་རྣམས་ངོ་བོ་རིགས་མི་མཐུན་པ་ལས་ལྡོག་པར་ཉེ་བར་བཏགས་པ་བ་ལང་ཉིད་ལ་སོགས་པའི་ངོ་བོ་འབའ་ཞིག་གིས།ཐ་དད་པ་མིན་ཞིང་འདྲེས་པ་ལྟ་བུར་སྣང་ངོ་། །བློ་དེ་ལ་བསམ་པའི་དབང་གིས་ན་རྣམ་པ་གཅིག་ཏུ་སྒྲོ་འདོགས་པའི་དབང་ གིས་ནི་སྤྱི་ཡོད་དོ་ཞེས་བྱ་བར་རབ་ཏུ་བསྒྲགས་ཏེ།བློས་བཏགས་པའི་རྣམ་པ་ཁོ་ན་ལ་སྤྱི་ཞེས་བཤད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །བློ་དེས་ཇི་ལྟར་ཀུན་བཏགས་པ་སྒྲོ་བཏགས་པ་དེ་ལྟར་སྤྱི། དེ་ནི་དམ་པའི་དོན་དུ་མེད། །རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཅན་གྱི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་ འཆད་དེ།རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཅན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བློ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་དང་སྦྱར་རོ། །གང་རྣམས་ལ་རིགས་མཐུན་པ་དེ་དག་ལས་གཞན་པ་དེ་ལས་ལྡོག་པ་དེ་ཡོད་པའི་དེ་རྣམས་ནི་དེ་དག་ལས་གཞན་པ་ལས་ལྡོག་པ་ཅན་ཏེ། རིགས་མི་མཐུན་པ་ལས་ལྡོག་པ་རྣམས་ཞེས་བྱ་ བའི་ཐ་ཚིག་གོ།།།བམ་པོ་དགུ་པ། རང་གི་བག་ཆགས་ཀྱི་རང་བཞིན་ནི་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་བག་ཆགས་ཀྱི་རང་གི་ངོ་བོ་སྟེ་ཐ་དད་པ་དག་ལས་ཡང་ཐ་མི་དད་པའི་ཤེས་པ་བསྐྱེད་པའི་མཐུའོ། །དེའི་རྗེས་སུ་བྱེད་པ་ནི་མཐུན་པར་བྱེད་པ་སྟེ་གལ་ ཏེ་ཐ་དད་པ་དག་ལ་ཡང་རྣམ་པ་གཅིག་པ་ཅན་སྐྱེ་ན་དེ་ལྟ་ན་དེས་རང་གི་རྒྱུ་དང་མཐུན་པར་བྱས་པ་ཡིན་ནོ།།དེ་དག་གི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དངོས་པོ་དག་གིའོ།

此复如说："离他事物诸事，彼离即有所依"，应知已说依他事物之离。如是，首先唯于自相假立异门共相已说。
另一方面，依于成为同一自性显现因的诸事物，生起同一相分别觉时，此同一相增益诸事，即是觉相作为声转支分者即是共相。
即此以"复次"等而显：依于差别诸事，谓依离自相生起显现义一觉，由自体自显而遮蔽遮止他体离自相。"彼"者，谓由觉。云何差别？由世俗，因此遮蔽自相故。
虽自体差别，然遮蔽差别、覆盖差别性者，由离异类体性假立牛性等体性，显现如无差别混杂。于彼觉由意乐力，由一相增益力宣说有共相，谓唯于觉假立相说为共相之词义。
如彼觉所遍计增益如是共相，彼于胜义中无。以"有分别"等而释：配合"有分别"谓觉。于彼等有离彼等同类之他离者，谓离异类者之词义。
卷九。自习气自性，谓分别习气自体，即于差别生无差别知之力。随彼作者，谓随顺，若于差别亦生一相，则彼随顺自因。"彼等"者，谓诸事物。

།ཞེན་པར་བྱས་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདི་ནི་དངོས་པོ་རྣམས་ཁོ་ནའི་ངོ་བོ་གཅིག་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་དངོས་པོ་རྣམས་ལ་སྒྲོ་བཏགས་ཏེའོ། །དངོས་ པོ་དེ་རྣམས་འདྲེས་ཤིང་ཐ་མི་དད་པ་ལྟ་བུར་བྱེད་པར་ཀུན་དུ་སྟོན་ཏེ།ངོ་བོ་གཅིག་པར་སྟོན་ཏོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །ཡང་ཅིའི་ཕྱིར་བློ་དེ་རང་གི་ངོ་བོ་གཞན་ལ་སྒྲོ་འདོགས་པར་བྱེད་པའི་སྣང་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། དངོས་པོ་གང་ དག་ལ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་དང་སྒྲུབ་པ་འདྲ་བ་ཅིག་ཡོད་པ་དཔེར་ན་བུམ་པ་རྣམས་ཀྱིས་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཆུ་འཛིན་པ་ལ་སོགས་པ་དང་སྒྲུབ་པར་འཛིན་པའི་གོང་བུ་ལ་སོགས་པ་གཅིག་པ་ལྟ་བུ་དེ་དག་ནི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་དང་།སྒྲུབ་པ་གཅིག་པ་ཅན་ནོ། །དེའི་དངོས་པོ་ནི་ཉིད་དོ། །དེ་རྒྱུར་ གྱུར་པས་གཞན་དེའི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་དང་།སྒྲུབ་པ་མ་ཡིན་པ་དག་ལས་ཐ་དད་པའི་དངོས་པོ་རྣམས་ཀྱི་རང་བཞིན་རང་གི་ངོ་བོ་མང་པོས་ཀྱང་རང་བཞིན་གྱི་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་བློ་རྣམ་པ་གཅིག་པ་ཅན་སྐྱེད་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱང་དེ་ཡིན་ལ། རྣམ་པར་རྟོག་པ་དེ་ལྟ་བུའི་བག་ ཆགས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཡང་དེ་དག་ལས་སྐྱེ་བ་ཅན་དེ་གང་ལ་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་བག་ཆགས་དང་།ཐ་དད་པའི་དངོས་པོ་རྣམས་ལས་གྲངས་བཞིན་དུ་དངོས་སུ་དང་། བརྒྱུད་པས་སྐྱེ་བ་ཡོད་པ་དེ་ལ་དེ་སྐད་ཅེས་བྱ་སྟེ། བློ་འདི་དེ་ལྟ་བུར་རང་གི་ངོ་བོ་གཞན་ལ་སྒྲོ་འདོགས་པར་སྣང་བ་ གང་ཡིན་པ་དེ་ཡིན་ནོ།།དེ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བློ་སྟེ་ཀུན་རྫོབ་ཅེས་བྱའོ། །ཇི་ལྟར་ཞེ་ན་བློ་འདིས་རང་གི་ངོ་བོས་རང་སྣང་བས་གཞན་གྱི་ངོ་བོ་དངོས་པོའི་ངོ་བོ་སྒྲིབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །དངོས་པོ་དེ་དག་ནི་དེས་ཞེས་བྱ་བ་བློས་ཐ་དད་པ་བསྒྲིབས་ཤིང་ཐ་དད་པ་ཉིད་བཀབ་པས་ངོ་བོ་འགའ་ཞིག་ གིས་ཞེས་བྱ་བ།རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཅན་གྱི་བློས་སྒྲོ་བཏགས་པས་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་བློ་ལ་སྣང་ངོ་། །དེ་ནས་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་རྗེས་སུ་བྱེད་པ་རྟག་པ་པོ་རྣམས་ཀྱིས་བློའི་སྣང་བ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཅན་གྱི་རྣམ་པ་ལ་སྟེ་བློ་ཉེ་བར་གཞག་པའི་ངོ་བོ་གཅིག་པ་ལ་སྤྱི་ཡིན་ པར་བརྗོད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་དང་སྦྱར་རོ།།གང་དག་གིས་སྤྱི་ཞེས་བརྗོད་ཅེ་ན་བློ་ལ་སྣང་བ་རྣམས་ཁོ་ནའི་སྟེ་བློ་ལ་སྣང་བ་དེ་དག་ཁོ་ནའི་ཞེས་བྱ་བ་དང་སྦྱར་རོ། །རང་གི་མཚན་ཉིད་ཉམས་སུ་མྱོང་ནས་ཇི་ལྟར་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་བཞིན་འདི་ཡང་བུམ་པའོ། །འདི་ཡང་བུམ་པའོ་ཞེས་ རྣམ་པར་རྟོག་པའི་བློ་མི་གསལ་བ་བུམ་པ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པ་ཅན་དེ་དག་ནི་བློ་ལ་སྣང་བའི་དངོས་པོ་སྟེ།སྤྱི་འདི་ནི་དངོས་སུ་དེ་དག་གི་ཡིན་གྱི་རང་གི་མཚན་ཉིད་རྣམས་ཀྱི་ནི་མ་ཡིན་གྱི། དེ་རྣམས་སྤྱིའི་བློ་ལ་མི་སྣང་བའི་ཕྱིར་རོ།

"执著"者，谓增益诸事物唯一体性，说"此唯是诸事物一体性"。普遍显示令彼等事物如混杂无差别，词义为"显示一体性"。
复次，何故彼觉显现增益自体于他？故说"所成"等：于诸事物有相似所成能成，如诸瓶有相似所成持水等与能成持聚等，彼等即所成能成一者。彼之事性即是。
以彼为因，离非彼所成能成者差别诸事物自性，虽多自体亦生起自性分别觉一相之相，如是分别习气自性亦从彼等生。于彼有分别习气及差别诸事物，随次由直接及间接而生，说彼如是。此觉如是显现增益自体于他者即是此。
"彼"者，谓觉，名世俗。云何？此觉由自体自显而遮蔽他体事物体故。"彼等事物由彼"者，由觉遮蔽差别、覆盖差别性，由某体性，谓由有分别觉增益而显现于分别觉。
"从此"等配合"随行者等由觉显现"，谓于分别相，即说觉所安立一体性是共相。
由谁说共相？配合"唯由觉显现者"，谓唯由彼等觉显现。经验自相已，如所经验"此亦是瓶，此亦是瓶"，如是不明分别觉有瓶等相者，是觉显现事，此共相直接是彼等的，非自相的，因彼等不显现于共相觉故。

།ཕྱི་རོལ་ལྟ་བུར་ཀུན་དུ་འཕྲོ་བ་ཞེས་བྱ་ བ་ནི་བློ་ལ་སྣང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ཁོ་ནའི་ཁྱད་པར་ཡིན་ཏེ།ཕྱིའི་ལྟ་བུར་སྣང་བ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ཕྱི་རོལ་ལྟ་བུར་འཕྲོ་བའི་རྒྱུར་ཡང་རྣམ་པའི་ཁྱད་པར་ཡོངས་སུ་འཛིན་པས་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་གྱི་ཁ་དོག་དང་དབྱིབས་མི་གསལ་བའི་རྗེས་སུ་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། ། གལ་ཏེ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཅན་གྱི་བློས་བསྟན་པའི་ངོ་བོར་བློ་ལ་སྣང་བ་རྣམས་ཁོ་ནའི་སྤྱི་ཡིན་ན་དེ་ནི་ཇི་ལྟར་གཞན་སེལ་བ། རང་གི་མཚན་ཉིད་རྣམས་ཀྱི་རིགས་མི་མཐུན་པ་ལས་ལྡོག་པ་དེ་དག་གི་བདག་ཉིད་དུ་གྱུར་པ་ཁོ་ན་སྤྱི་ཡིན་ཞེས་བརྗོད་དེ། འདི་ལྟར་གོང་ཉིད་དུ ཅིག་ཤོས་དང་མ་འབྲེལ་པ་ནི།དེ་ལས་ལྡོག་པ་ཅན་རྣམས་ཀྱི་འདྲ་བ་ཉིད་ཡིན་ནོ་ཞེས་ནི་བཤད་དོ་ཞེ་ན་གྲུབ་པའི་མཐའ་སྨྲ་བས། དེ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཅན་གྱི་བློ་ལ་རྣམ་པར་གཞག་པའི་སྣང་བའི་དེ་ཉིད་གཞན་སེལ་བ་ཡིན་ཏེ། གཞན་ལས་ ཐ་དད་པའི་དངོས་པོ་མཐོང་བའི་སྒོ་ནས་འོངས་པའི་ཕྱིར་རོ།།དེ་ཉིད་དངོས་སུ་སྒྲའི་སྤྱོད་ཡུལ་ཡིན་གྱི་ཅིག་ཤོས་དང་མ་འབྲེལ་པ་འདྲ་བ་ཉིད་དུ་བཤད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཉེ་བར་བཏགས་པས་ཡིན་ཏེ། རྒྱུ་མཚན་འདི་ཙམ་ཁོ་ནས་གསལ་བ་རྣམས་ལ་འདྲ་བ་ཉིད་ཉེ་བར་བཏགས་སོ་ ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རོ།།རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཅན་གྱི་བློ་དེ་ནི། དེ་ཁོ་ན་ཞེས་བྱ་བའི་བློ་ལ་སྣང་བ་འཛིན་པ་ན་དངོས་པོ་འཛིན་པ་ལྟ་བུར་སྣང་ངོ་། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་རྣམ་པར་རྟོག་པ་རྣམས་ནི་རང་བཞིན་གྱིས་འཁྲུལ་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རང་གི་ངོ་བོ་ཁོ་ནས་རང་སྣང་བ་ལ་དོན་ མེད་ཀྱང་།དོན་དུ་འཛིན་པར་འཁྲུལ་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཅན་གྱི་བློ་དེ་ནི་ལྷག་པར་ཞེན་པའི་དབང་གིས་དེ་ལས་གཞན་པ་ལས་ཐ་དད་པའི་དངོས་པོ་རང་གི་མཚན་ཉིད་རྣམས་ཁོ་ན་ལས་སྐྱེ་བ་ན་འབྲས་བུའི་སྒོ་ནས་ཐ་དད་པའི་ཡུལ་ཅན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་ཤེས་ཀྱི་དངོས་པོའི་ རང་གི་ངོ་བོ་ཡུལ་དུ་བྱེད་པའི་ཕྱིར་ནི་མ་ཡིན་ནོ།།གཞན་གྱིས་བསམ་པ་མ་རིག་ནས་ཕྱི་རོལ་པ་རྣམས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨྲས་སོ། །སྤྱི་ལས་ཕྱི་རོལ་པ་རྣམས་ནི་རང་གི་མཚན་ཉིད་རྣམས་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏེ། དེ་ལྟར་ན་ནང་གི་དང་ཕྱི་རོལ་པ་རྣམས་བསྡུ་བ་བྱས་ པར་འགྱུར་རོ།།ཐ་དད་པ་ནི་ཕན་ཚུན་མཚན་ཉིད་མི་མཐུན་པའོ།

"如外遍行"者，唯是"觉显现"之差别，义为"显现如外"。说"由遍取相差别亦为如外遍行因"，因随顺外境色形不明故。
若唯由分别觉所显体性觉显现者是共相，则云何是遮他，说唯彼等自相离异类之离性即是共相？如是前说："不关异者，是离者相似性"。
论师说"即彼"等：安立于分别觉之显现即是遮他，因由见异事而来故。彼即是声之直接境，说不关异者相似性者是假立，为显示唯由此因于诸别相假立相似性故。
彼分别觉，取"即彼"觉显现时，显现如取事。何故？诸分别自性迷乱故，唯由自体自显虽无义，然迷乱执为义故。
彼分别觉由增上执力，从唯异彼差别事自相生时，由果门知为差别境者，非由取事自体为境故。
他不知意趣而说"外道等"。"共相外道"者，义为"诸自相"，如是摄内外道。差别者，谓互不同相。

།དེ་དག་ལས་ནི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མི་འཇུག་པ་ཡིན་ནམ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རང་གི་མཚན་ཉིད་རྣམས་ལ་སྟེ། ཇི་ལྟར་དེ་དག་ལ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཅན་གྱི་བློ་སྐྱེ་ཞེ་ན། འཆད་པར་བྱེད་པ་རྣམས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་ པས་ལན་འདེབས་ཏེ།དངོས་པོ་ཇི་ལྟར་གནས་པ་བཞིན་རྣམ་པར་འཇོག་པ་དེ་རྣམས་ནི་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་བློ་ལས་སྣང་བ་ཡང་གཞན་ཡིན་ལ་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱང་གཞན་ཡིན་ནོ་ཞེས་དེ་ལྟར་རྣམ་པར་འབྱེད་པར་བྱེད་དོ། །ཐ་སྙད་འདོགས་པར་བྱེད་པ་རྣམས་ནི་དེ་ལྟར་རྣམ་ པར་འབྱེད་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ཏེ།ཐ་སྙད་འདོགས་པར་བྱེད་པ་དེ་དག་ནི་རང་གི་དམིགས་པ་ཁོ་ན་ཞེས་བྱ་བ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཅན་གྱི་བློ་ལ་སྣང་བ་ཁོ་ནའོ། །སྣང་བ་ནི་རང་གི་མཚན་ཉིད་དོ། །རྣམ་པར་བརྟགས་པར་བྱ་བའི་དོན་ནི་སྤྱི་སྣང་བ་སྟེ། དེ་དག་གཅིག་ཏུ་བྱས་ནས་རང་ གི་མཚན་ཉིད་ཁོ་ན་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཅན་གྱི་བློ་ཡུལ་དུ་བྱེད་ཅིང་སྒྲས་ཀྱང་བརྗོད་དོ་ཞེས་དེ་ལྟར་མོས་པར་བྱས་ནས་དོན་བྱ་བ་བྱེད་པའི་དོན་ལ་འཇུག་གོ།།ཐ་སྙད་འདོགས་པར་བྱེད་པ་དེ་དག་གི་བསམ་པའི་དབང་གིས་ཐ་དད་པའི་དངོས་པོ་རྣམས་ལ་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་བློ་སྐྱེ་བ་ན་ཞེས་དེ་ སྐད་ཅེས་བརྗོད་དོ།།དེ་བཞིན་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་དེ་བཞིན་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསྡུ་བ་སྟེ། དེ་དག་གི་བསམ་པའི་དབང་གིས་རང་གི་མཚན་ཉིད་རྣམས་ལ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཅན་གྱི་སྐྱེ་བ་ན་ཞེས་བརྗོད་པ་འབའ་ཞིག་ཏུ་མ་ཟད་ཀྱི་དེ་བཞིན་དུ་སྨྲ་བ་པོ་སྒྲས་དེ་བྱེད་པ་རྒྱུར་གྱུར་པ་ཉིད་ ཀྱིས་བྱེད་པ་མ་ཡིན་པ་དག་ལས་ལྡོག་པའི་དོན་རྣམས་སྟོན་པར་བྱེད་དོ་ཞེས་ཀྱང་བརྗོད་དོ།།གལ་ཏེ་འབྱེད་པར་བྱེད་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་སྣང་བ་དང་རྣམ་པར་བརྟག་པར་བྱ་བའི་དོན་དག་གཅིག་པ་ཉིད་དོ་ཞེས་བྱ་བར་ཅི་སྟེ་རྟོག་པར་མི་འགྱུར་ཞེ་ན། དེ་ཁོ་ན་ཉིད་སེམས་པར་བྱེད་པ་ རྣམས་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ།དེ་ཁོ་ན་ཉིད་སེམས་པ་ནི་རིགས་པའི་རྗེས་སུ་འབྲང་བའི་འཆད་པར་བྱེད་པ་རྣམས་སོ། །སྣང་བ་ཐ་དད་པ་ལ་སོགས་པའི་སྒོ་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྣང་བ་ནི་གསལ་བར་སྣང་གི་རྣམ་པར་བརྟག་པར་བྱ་བ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་འབྲེལ་ པ་ལ་བསལ་བ་ཉིད་མི་རུང་བའི་ཕྱིར་རོ།།སོགས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲས་ནི་སྣང་བ་འགགས་ཀྱང་རྣམ་པར་བརྟག་པར་བྱ་བ་མི་འགག་པ་དང་། དོན་བྱ་བ་བྱེད་པ་དང་མི་བྱེད་པ་བསྡུ་སྟེ་སྣང་བ་དང་རྣམ་པར་བརྟག་པར་བྱ་བ་དག་ཐ་དད་པ་མེད་པར་མི་སེམས་སོ་ཞེས་བྱ་བར་རྣལ་མ་དང་སྦྱར་རོ། ། ཀླན་ཀ་པས་གལ་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨྲས་ཏེ། ཕྱི་རོལ་གྱི་རྣམས་ལ་སྤྱི་རྣམ་པར་གཞག་པའི་ཕྱིར་རྟོགས་པ་པོའི་བསམ་པའི་རྗེས་སུ་བྱེད་ན། དེའི་ཚེ་གཞན་སེལ་བ་ཡང་སྤྱི་ཡིན་པར་མི་འགྱུར་རོ།

"于彼等岂不转分别"者，谓于诸自相，云何于彼等生分别觉？以"诸说者"等而答：如实安立诸事者，分别觉显现是异，自相亦异，如是分别。
诸假立名言者不如是分别，彼等唯自所缘，谓唯分别觉显现。显现是自相，所分别义是共相显现，彼等合为一，唯以自相为分别觉境，亦由声说，如是胜解已趣入所作义。
由彼等假立名言者意乐力，于差别诸事生分别觉时，如是说。
"如是"等中，"如是"者摄，不仅说由彼等意乐力于诸自相生分别觉时，如是亦说说者由声彼作因性，显示离非作者诸义。
若诸分别者何不亦思维显现与所分别义一性？说"诸思维真实者"等：思维真实者，谓随理诸说者。"由显现差别等门"者，显现明显显现，非所分别，因不应遮与分别相关故。
"等"字摄显现虽灭所分别不灭，及作不作所作义，配合正说"不思维显现与所分别无差别"。
难者说"若"等：为安立共相于外境随顺知者意乐，尔时遮他亦应非共相。

།ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དེ་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨྲས་ཏེ། ཐ་སྙད འདོགས་པར་བྱེད་པ་རྣམས་ལ་སྒྲས་གཞན་སེལ་བ་བརྗོད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ལྟར་རྟོགས་པ་ནི་མེད་དོ་ཞེ་ན།སློབ་དཔོན་གྱིས་ཀྱང་ཉེས་པ་མཚུངས་པ་ཉིད་དུ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། དེ་ལྟར་མི་རྟོགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཞན་སེལ་བའི་ངོ་བོར་རོ། ། ཁྱོད་ཀྱིས་ཀྱང་སྤྱི་ཇི་ལྟར་གསལ་བ་ལས་ཐ་དད་པ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པར་འདོད་པ་དེ་ལྟར་ཡང་མི་རྟོགས་པ་ཉིད་དོ། །བྱེ་བྲག་པ་རྣམས་ཀྱི་ལྟར་ན་ནི་སྤྱི་རྟེན་ལས་ཐ་དད་པ་ཡིན་ནོ། །གྲངས་ཅན་པ་རྣམས་ཀྱི་ལྟར་ན་ནི་ཐ་མི་དད་པ་ཡིན་ནོ། །སོགས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲས་ནི རེ་རེ་ལ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་བསྡུའོ།།གལ་ཏེ་སྤྱི་དངོས་པོར་གྱུར་པ་དང་གཞན་སེལ་བ་གཉི་ག་རྟོགས་པ་མེད་པར་མཚུངས་ན་ཅིའི་ཕྱིར་ཐ་སྙད་ལ་གཞན་སེལ་བ་ཁོ་ནར་བརྗོད་ཅེ་ན། བློ་རྣམ་པ་ཐ་མི་དད་པ་ཅན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། རང་གི་མཚན་ཉིད་རྣམས་ཀྱི་རིགས་མི་མཐུན་པ་དང་བྲལ་བ་ཉིད་གཞན་སེལ་བ་ཡིན་པས་དེ་བློ་རྣམ་པ་ཐ་མི་དད་པ་ཅན་གྱི་རྒྱུ་མཚན་ཉིད་དུ་བརྗོད་པ་འབའ་ཞིག་ཏུ་ཟད་དོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། རིགས་མི་མཐུན་པ་དང་བྲལ་བའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་གཞན་སེལ་བ་དེ་ནི་དངོས་པོ་ཐ་དད་པ་ཐམས ཅད་ལ་ཡང་ཡོད་པའི་ཕྱིར་དང་།གཞན་སེལ་བ་དེ་ལྟ་བུ་སྤྱིའི་བློའི་རྒྱུད་ཉིད་དུ་འགལ་བ་མེད་པའི་ཡང་ཕྱིར་ཏེ་འདི་ལྟར་ཇི་ལྟར་ཤིང་གཅིག་ཤིང་མ་ཡིན་པ་ལས་ལོག་པར་མཐོང་བ་ལྟར་གཞན་ཡང་དེ་དང་འདྲ་བས་དེའི་ཕྱིར་དེ་ལ་བློ་རྣམ་པ་གཅིག་པ་ཅན་སྐྱེ་ལ་འདི་ལ་ནི་གནོད་པ་ཅན་ གྱི་ཚད་མ་ཡང་མེད་དོ།།གཏན་ཚིགས་གསུམ་པ་སྒྲའི་རྟེན་ཅན་གྱི་ཐ་སྙད་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། དེ་ལྟར་སྣང་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཞན་སེལ་བའི་རྒྱུ་ཅན་ཉིད་དུ་སྣང་བའི་ཕྱིར་ཏེ། འདི་ནི་དེ་ལས་གཞན་པ་ཡོངས་སུ་སྤངས་ནས། འཇུག་འགྱུར་ཞེས་ཀྱང་ སྒྲ་བརྗོད་དེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟོན་པར་འགྱུར་རོ།།འདི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཅན་གྱི་བློའོ། །ཇི་ལྟར་ཞེ་ན་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པ་གཅིག་པ་ཅན་དུ་སྣང་བ་ལྟར་ཏེ། དེ་ལྟར་ཕྱི་རོལ་གྱི་སྤྱི་དེ་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བར་ཚིག་ཁོང་ནས་དྲང་ངོ་། །དེ་བས་ན་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཅན་གྱི་མཐོང་ བའི་རྟེན་སྤྱི་དངོས་པོར་གྱུར་པ་ནི་མེད་དོ་སྙམ་དུ་བསམས་པ་ཡིན་ནོ།།སྤྱི་མེད་པའི་གཏན་ཚིགས་སུ་འདི་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། གསལ་བ་རང་གི་མཚན་ཉིད་རྣམས་ནི་རྗེས་སུ་མི་འགྲོ་ཞིང་འདྲེ་བར་མི་འགྱུར་ཏེ་འདིས་ནི་སྤྱི་ཐ་མི་དད་པར་ཁས་ལེན་པ་གསལ་ཏོ།

何故？说"如是"等：若谓于诸假立名言者无如是了知"声说遮他"，为显师亦同过故，说"如是"等。"如是不了知"者，谓遮他体性。汝亦如欲共相异于别相等相，亦不了知。
依胜论师，共相异于所依。依数论师，无差别。"等"字摄一一圆满等。
若共相事及遮他二者同无了知，何故说名言唯是遮他？说"觉无差别相"等：唯说诸自相离异类即是遮他，为无差别相觉因相而已。
何故？因彼离异类相遮他于一切差别事皆有故，及如是遮他于共相觉相续中无相违故。如是，如见一树离非树，余亦如是，故于彼生一相觉，于此亦无能害量。
说"第三因声依名言亦"等："如是显现故"者，谓显现为遮他因性故。如将说"此遍舍彼余，而趣入，亦说声"等。"此"者，谓分别觉。云何？如一相显现，如是应知含义"故无外共相"。故思维无分别见所依实有共相。
说"如是"等为无共相因：诸别相自相不随行不和合，此显许共相无差别。

། ཐ་དད་པ་གསལ་བའི་ཕྱིར་རྗེས་འགྲོ་གཞན་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། སྤྱིའི་ངོ་བོ་རྗེས་སུ་འགྲོ་བར་འདོད་པ་གང་ཡིན་པ་ཁྱད་པར་དག་ལས་གཞན་པ་དེ་ན་མངོན་སུམ་གྱི་བློ་ལ་སྣང་བ་མེད་དོ། །རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདྲེ་བ་མ་ཡིན་ཏེ། གལ་ཏེ་ཕན་ཚུན རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་ཞིག་ཏུ་གྱུར་ན་ནི་དེའི་ཚེ་ངོ་བོ་གཅིག་ཏུ་གྱུར་པས་ཐ་དད་པ་མེད་དོ།།རྒྱུ་དེས་ན་སྤྱི་ཉིད་མེད་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་ཏེ། ཁྱད་པར་མཚུངས་པ་རྣམས་ཀྱི་ཤེས་པ་རྣམ་པ་གཅིག་པ་ཅན་གྱི་རྒྱུ་ཉིད་ཀྱི་ཆོས་ནི་སྤྱི་ཡིན་ན་དེ་ནི་ཁྱད་པར་མེད་ན་མེད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་ བའི་ཐ་ཚིག་གོ།།དེ་རྣམས་ལས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གསལ་བ་རྣམས་ལས་སོ། །གཞན་ཞེས་བྱ་བ་འདིའི་འགྲེལ་པ་ནི་ཐ་དད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟ་བུའི་བློ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མངོན་སུམ་གྱི་བློ་ལའོ། །འདི་སྐད་དུ་ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་འོག་རོལ་གྱི་དུས་སུ་འབྱུང་བ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ ཅན་གྱི་བློ་ལ་འཁྲུལ་པའི་དབང་གིས་རྣམ་པ་གཅིག་ཏུ་སྣང་བ་རྗེས་སུ་འགྲོ་མོད་ཀྱི་འོན་ཀྱང་དེ་ཚད་མ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དེའི་དབང་གིས་དངོས་པོ་རྣམ་པར་མི་གཞག་སྟེ།རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཚད་མར་གྱུར་པ་མ་ཡིན་པས་དངོས་པོ་རྣམ་པར་གཞག་ན་ཧ་ཅང་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བཤད་པ་ཡིན་ ནོ།།འདི་ནི་སྤྱི་དམིགས་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱིར་གྱུར་པ་མེད་པའི་ཐ་སྙད་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ལ་རང་བཞིན་མི་དམིགས་པ་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། །སྤྱི་མི་དམིགས་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱིར་གྱུར་པ་མ་ཡིན་པ་ནི་ཁས་བླང་དུ་ཡང་མི་རུང་སྟེ་འདི་ལྟར་སྤྱི་མི་སྣང་ན་ཇི་ལྟར་བདག་ཉིད་དུ། སྤྱིའི་རང་གི་ ངོ་བོར་གཞན་ཞེས་བྱ་བ་སྤྱི་དང་ལྡན་པ་འཛིན་པའམ་ཇི་ལྟར་རང་གི་ངོ་བོར་གཞན་ཐ་སྙད་འདོགས་པར་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བར་སྐབས་དང་སྦྱར་རོ།།བསྡུས་པའི་དོན་ནི་སྤྱིའི་སྟོབས་ཀྱིས་གསལ་བ་རྣམས་ལ་ཤེས་པ་དང་། བརྗོད་པ་འཇུག་པར་འདོད་དེ། དེ་ལྟ་བས་ན་སྤྱི་ནི་དམིགས་པའི་ མཚན་ཉིད་ཀྱིར་གྱུར་པ་ཁོ་ནར་འདོད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ།།དེ་ལྟར་ན་རེ་ཞིག་གཟུང་བའི་མཚན་ཉིད་དུ་གྱུར་པ་མི་དམིགས་པའི་ཕྱིར་དུ་མ་དང་འབྲེལ་པ་ཅན་གཅིག་ནི་མེད་དོ། །དུ་མ་དང་འབྲེལ་པ་ཅན་གཅིག་ཅིག་ཡོད་དུ་ཆུག་ན་འོན་ཀྱང་སྤྱིའི་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་རིགས་པ་མ་ཡིན་པས་དེ་ དག་དང་འབྲེལ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ།དེ་དག་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གསལ་བའི་ཁྱད་པར་དང་ངོ་། །བཤད་ཟིན་ཏོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཉིས་ཉིད་ལ་སོགས་པ་དང་འབྲས་བུའི་རྫས་དག་ཀྱང་སྤྱིའི་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ་ཞེས་བཤད་ཟིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་གཅིག་ཅིག་དུ་མ་ དང་འབྲེལ་ཅེས་ཏེ་དེའི་ཕྱིར་སྤྱི་ཡིན་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ།

说"差别显故随行他"等：欲许共相体随行者异于诸差别，彼于现量觉不显现。"不随行"者，谓不和合，若成互相随行，尔时成一体故无差别。
由此因故，应成无共相，因相似差别诸一相觉因法是共相，彼若无差别则无，是词义。
"从彼等"者，从诸别相。"他"字释为"差别"。"如是觉"者，谓现量觉。此说经验后时所生分别觉由迷乱力显现一相虽随行，然彼非量故不由彼安立事，因分别非量安立事则太过。
此说无共相所量相之名言所立中无自性所量。共相非所量相亦不应许，如是若共相不显，云何摄为共相自体他，或云何自体他假立名言？配合处。
摄义谓欲由共相力于诸别相转知与说，故唯许共相是所量相。
如是，且由不见所取相故无一与多相属。纵许有一与多相属，然不应为共相体性，故说"与彼等相属"等。"与彼等"者，与别相差别。"已说"者，因已说二性等及果事亦成共相体性。若一与多相属故是共相者非理。

།འོན་ཀྱང་ཐ་མི་དད་པའི་བརྗོད་པ་དང་བློའི་རྒྱུ་མཚན་དུ་གྱུར་པ་གཅིག་སྤྱི་ཡིན་གྱི། གཉིས་ཉིད་ལ་སོགས་པ་ཐམས་ཅད་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ནི་སྒྲ་དང་ཤེས་པ་ཇི་སྐད་བཤད་པའི་རྒྱུ་མཚན་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ ན།ཇི་ལྟར་གཞན་གྱི་སྒོ་ནས་སྤྱིའི་སྒོ་ནས་གཞན་ལ་གསལ་བའི་ཁྱད་པར་སྤྱིའི་ངོ་བོ་ཉིད་གཅིག་པར་མ་བྱས་པ་ལ་ཤེས་པ་འཇུག་ཅིང་ཤེས་པ་རྣམ་པ་གཅིག་པ་ཅན་འཇུག་།གཞན་གྱིས་དེ་དང་འབྲེལ་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨྲས་ཏེ། གསལ་བ་དེ་དག་དང་འབྲེལ་པའི་ཕྱིར་ གཞན་སྤྱིའི་སྒོ་ནས་ཀྱང་གཞན་ལ་ཤེས་པ་འཇུག་གོ་ཞེ་ན།སློབ་དཔོན་གྱིས་གྲངས་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། འདི་ནི་ཡོད་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་བདུན་པ་ཡིན་ནོ། །བསྡུས་པའི་དོན་ནི་གྲངས་ཡོད་པ་དང་། འབྲས་བུའི་རྫས་ཡན་ལག་ཅན་ལ་སོགས་པ་ཡོད་པ་དང་སོགས་ པ་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲས་ལྡན་པ་ལ་སོགས་པ་ཞིག་ཡོད་ན་ཡང་།སྤྱིར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་གྲངས་ལ་སོགས་པ་ནི་སྤྱིའི་བདག་ཉིད་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དེའི་སྟོབས་ཀྱི་རྫས་ལ་ཤེས་པ་རྣམ་པ་གཅིག་པ་ཅན་མི་འཇུག་གོ་ཞེ་ན། སྤྱིའི་བདག་ཉིད་འདི་གང་ཡིན་ཞེས་དེ་ཉིད་ སྤྱོད་པ་མ་ཡིན་ནམ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ།གྲངས་ལ་སོགས་པ་ལ་མ་གཏོགས་པའི་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་ཉིད་མི་ཤེས་པའི་ཕྱིར་འདི་ནི་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །དེ་ཉིད་དེ་ལ་འབྲེལ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་སྟོན་ཏེ་སྤྱིའི་བདག་ཉིད་འདི་གང་ཡིན་ཞེས་དྲིས་པ་དེ་ལ་ཁྱོད་ཀྱིས་ གཅིག་ཅིག་དུ་མ་དང་འབྲེལ་པ་ཡོད་ན་གསལ་བ་རྣམས་ལ་ཐ་མི་དད་པའི་ཤེས་པ་འཇུག་སྟེ་དེས་ན་ཞེས་བྱ་བ་ཤེས་པ་འཇུག་པའི་རྒྱུས་ན་དུ་མ་དང་འབྲེལ་པ་གཅིག་ནི་སྤྱི་ཡིན་ནོ་ཞེས།སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་སྨྲས་པ་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་དེ་ལ་ཁོ་བོས་བཤད་པ་འབྲས་བུའི་རྫས་ལ་སོགས་ པ་གང་དག་ལ་དུ་མ་དང་འབྲེལ་པ་ཡོད་པ་སྟེ།སོགས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲས་ནི་གཉིས་ཉིད་ལ་སོགས་པ་བསྡུའོ། །དེ་དག་ལས་ཀྱང་དེ་དག་གི་རྟེན་གྱི་རྫས་རྣམས་ལ་ཤེས་པ་རྣམ་པ་གཅིག་པ་ཅན་འཇུག་པར་འགྱུར་རོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་རྒྱུ་མཚན་སྲིད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། འདི་ལྟར་སྤྱི་དུ་མ་དང་འབྲེལ་པ་ཁོ་ན་ལས་གཅིག་ཏུ་ཤེས་པ་སྐྱེ་བར་འདོད་ན། གཅིག་ཏུ་ཤེས་པའི་རྒྱུ་མཚན་དུ་མ་དང་འབྲེལ་པ་ཉིད་ནི་འབྲས་བུ་འབྲས་བུ་ལ་སོགས་པ་ལ་ཡང་ཡོད་དོ། །གཅིག་ཏུ་ཤེས་པ་འཇུག་པ་དེའི་ཕྱིར་གྲངས་ལ་སོགས་པ་ཡང་སྤྱིའི་བདག་ཉིད་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟ མ་ཡིན་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གལ་ཏེ་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་ཇི་སྐད་བཤད་པ་དང་ལྡན་ཡང་གྲངས་ལ་སོགས་པ་ལ་སྤྱིའི་བདག་ཉིད་དུ་མི་འདོད་ན་གཞན་སྤྱིར་འདོད་པ་ལ་ཡང་མི་འགྱུར་ཏེ།ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཁྱད་པར་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།

若谓然无差别说与觉因性一是共相，非一切二性等，彼非如所说声与觉因故。
云何由他门共相门于他未作别相共相体一性而转知，及转一相觉？若谓由他与彼相属故，说"由与彼等相属"等：若谓由与彼等别相相属故，由他共相门亦于他转知。
师说"数"等：此是有相第七。摄义谓若有数及果事有支等，由"等"字摄相属等，应成共相。
若谓数等非共相体故，由彼力于事不转一相觉，说"岂非即此共相体何者"：因不知离数等外共相相故，此非理，是词义。
以"即彼于此相属"等而显：于彼问"此共相体何者"，汝说若有一与多相属，于诸别相转无差别知，故由知转因，一与多相属是共相，如是说共相相。于彼共相相，我说果事等有与多相属者，由"等"字摄二性等。由彼等亦于彼等所依事转一相觉。
何故？因有因故。如是若许唯由共相与多相属生一知，一知因与多相属性于果事等亦有。由转一知故，数等亦是共相体。
"若非尔"者，若虽具如所说共相相而不许数等为共相体，于余所许共相亦不应成，何故？因无差别故。

།དེ་ལྟར་རྫས་ལ་སོགས་པ་ཡང་སྤྱིའི་ཉིད་དུ་གྱུར་ན་ནི་རྫས་དང་ཡོན་ ཏན་ལ་སོགས་པའི་ངོ་བོ་འཆོལ་བ་ཡིན་ནོ།།བློའི་སྣང་བ་ཁོ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཅན་གྱི་བློ་ལ་རྣམ་པ་གཅིག་ཏུ་སྣང་བ་སྟེ། ད་ནི་ཤེས་པའི་ངོ་བོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཤེས་པ་བཞིན་དུ་ཡོད་པ་ཉིད་པས་སྤྱི་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་རོ། །དེ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་ འགོག་པར་བྱེད་དེ།སྤྱི་ཤེས་པའི་ངོ་བོར་འདོད་པ་གང་ཡིན་པ་ཤེས་པའི་རང་གི་མཚན་ཉིད་བཞིན་དུ། ཤེས་པ་དང་ཐ་དད་པ་མ་ཡིན་པ་སྟེ། ཇི་ལྟར་དོན་གཞན་ཕྱི་རོལ་གྱི་ལ་འབྲང་བར་འགྱུར་ཏེ། དེ་དག་གི་སྤྱི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །དེ་ཉིད་ཤེས་པའི་ངོ་བོ་ཞེས་ བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་སྟོན་ཏེ།ཤེས་པའི་ངོ་བོ་དེ་ནི་དོན་དེ་རྣམས་ལ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་ཤེས་པའི་ངོ་བོ་གསལ་བ་རྣམས་ཀྱི་རྗེས་སུ་མི་འགྲོ་བ་ནི་བདེན་ན་འོན་ཀྱང་བློའི་སྣང་བ་དེ་ལ་དེའི་ངོ་བོར་ཞེན་པའི་ཕྱིར། ཕྱི་རོལ་གྱི་དངོས་པོར་སྒྲོ་བཏགས་པའི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་འཁྲུལ་པས་ ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་དངོས་པོ་རྣམས་ཀྱི་མཚུངས་པའི་ངོ་བོ་ཡིན་ནོ་ཞེས་འཁྲུལ་པས་སྤྱིར་ཐ་སྙད་འདོགས་སོ་ཞེ་ན།འདི་ནི་གྲུབ་པའི་མཐའ་སྨྲ་བས་ཡང་འདོན་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ན། བསྟན་བཅོས་མཛད་པ་ནི་གསལ་བ་རང་བཞིན་གྱི་འབྲས་བུ་གཅིག་པ་ཅན་དེའི་འབྲས་བུ་ཅན་མ་ཡིན་པ་ ལས་ལོག་པ་རྣམས་བློ་དེ་ལྟ་བུའི་རྒྱུ་མཚན་ཉིད་ཡིན་པས་བློ་དེ་གཞན་སེལ་བའི་རྟེན་ཅན་དུ་བཞེད་ལ།གཞན་ནི་རྒྱུ་མཚན་དེ་ལྟ་བུ་མི་འདོད་པ་འབའ་ཞིག་ཏུ་ཟད་དོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་གྲུབ་པའི་མཐའ་སྨྲ་བས་རྒྱུ་མཚན་ཁོ་ན་དྲི་བར་དེ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། གསལ་ བའི་ཁྱད་པར་སྤྱི་དངོས་པོར་གྱུར་པའི་ཆོས་དང་བྲལ་བ་དེ་ལའོ།།གསལ་བའི་རང་བཞིན་གྱི་རིགས་མི་མཐུན་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་འབྲས་བུ་གཅིག་པ་ཅན་ཉིད་དུ་མི་འདོད་ན་དེ་ལྟར་ཤེས་པ་སྐྱེ་བའི་མཚུངས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ལྟར་ཤེས་པ་སྐྱེ་བའི་རྒྱུ་གང་ཞིག་ཡིན། ཅུང་ཟད་ཀྱང་མེད་པ་ཉིད་དེ་འདི་ལྟར་གཞན་ཁྱད་པར་རིགས་མི་མཐུན་པ་ལས་ལོག་པ་རྣམས་ནི་ཤེས་པ་གཅིག་གི་རྒྱུ་ཉིད་དུ་མི་འདོད་ལ་སྤྱི་དངོས་པོར་གྱུར་པ་ཡང་མེད་དོ། །རྟེན་མེད་པར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྤྱིར་ཤེས་པ་རྒྱུ་མཚན་མེད་པར་སྐྱེ་ན་ནི་ཐམས་ཅད་ལ་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ཤིང་དག་ལ་ཡང བ་ལང་ངོ་སྙམ་པའི་ཤེས་པ་རྣམ་པ་གཅིག་པ་ཅན་འབྱུང་བར་འགྱུར་རོ།།ཤེས་དང་ཐ་དད་མ་ཡིན་པ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་དོན་གཞན་རྣམ་པ་གཅིག་ཏུ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། སྔར་ནི་དོན་གཞན་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲས་ཕྱི་རོལ་གྱི་ཡིན་པར་བཤད་དོ།

如是若事等亦成共相性，则事、德等体混乱。
"唯觉显现"者，谓分别觉显现一相，今配合为"由是觉体性故，如觉有性故是共相"。
以"彼非"等而破：所许共相觉体性如觉自相，与觉无异，云何随行余外境？非彼等共相，是词义。
以"即彼觉体"等而显：因彼觉体于彼等境无故。若谓觉体虽实不随行诸别相，然由执彼显现为彼体故，增益为外事故，如是由迷乱说"此是诸事相似体"而假立为共相。
此唯是论师重说，然论主许诸别相自性一果性，离非彼果性者是如是觉因相，故许彼觉依遮他，余唯不许如是因相而已。
故论师唯问因相，说"于彼"等：于彼离实共相法之别相差别。若不许别相自性异类等为一果性，如是生知相似，如是生知何因？全无，如是不许离异类差别他者为一知因，亦无实共相。
"无所依"者，若共相知无因生，则于一切应成，谓于树等亦应生"是牛"一相觉。
说"与知无异"等他义一相：前以"他义"说为外境。

།ད་ནི་ཤེས་པ་ གཞིན་ཡིན་པར་བསྟན་ཏེ།དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཇི་ལྟར་ཤེས་པ་གཞན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །ཤེས་པ་ཁྱད་པར་ཇི་ལྟ་བུ་ཅན་ཞིག་ཅེ་ན། གསལ་བ་གཞན་ལ་འབྱུང་བའི་སྟེ་བ་ལང་གི་གསལ་བ་གཅིག་ལ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཅན་གྱི་ཤེས་པ་སྐྱེས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ལས་གཞན་པ་བ་ ལང་གི་གསལ་བ་གཞན་ལ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཅན་གྱི་ཤེས་པ་སྐྱེས་པའི་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།འདི་ལྟར་ཤེས་པའི་ཁྱད་པར་དུ་མ་ལ་ཁྱབ་པའི་ཕྱིར་རམ་ཕྱི་རོལ་གྱི་གསལ་བ་ལ་ཁྱབ་པའི་ཕྱིར་སྤྱི་ཡིན་པ་ཞིག་ཏུ་འགྱུར་གྲང་ན་ཤེས་པའི་སྣང་བ་ལ་ནི་གཉི་ག་ཡང་མེད་དོ། །དེ་ཉིད་དེའི་ ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་སྟོན་ཏེ་གསལ་བ་གཞན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕྱི་རོལ་གྱིའོ།།དེ་ལྟས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་མཇུག་སྡུད་དོ། །དེ་ཉིད་དོན་རྣམས་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་འཆད་དེ། བདག་ཉིད་གང་གིས་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྤྱིའི་ངོ་བོས་སོ་། དེ་རྣམས་ལ་དེ་ལྟར་ འཛིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དོན་རྣམས་ལ་མཚུངས་པའོ་ཞེས་བྱ་བར་འཛིན་པའོ།།གྲུབ་པའི་མཐའ་སྨྲ་བས་ཀྱང་རྣམ་པར་རྟོག་པ་འདིའི་རྒྱུ་བརྗོད་དགོས་ཏེ། རྟེན་མེད་པར་སྐྱེ་ན་ནི་ཐམས་ཅད་ལ་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། མིང་དོན་གང་ལྡན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །མིང་ནི་ བརྡར་བྱེད་པའོ།།དེ་དོན་གང་དང་ལྡན་པ་སྟེ་གང་ལ་རྟོགས་པར་བྱ་བ་ཉིད་ཀྱི་དོན་འབྲས་བུ་ཕན་ཚུན་ཐ་དད་པ་གང་ཡིན་པ་ཡོད་པ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། མིང་བརྡར་བྱེད་པའོ། །དོན་གང་དང་ལྡན་པ་ནི་འབྲས་བུ་ཕན་ཚུན་ཐ་དད་པ་གང་ཞིག་རྟོག་པ་དང་ལྡན་པ་སྟེ། ཕན་ཚུན་དུ་ཐ་དད་པ་ དངོས་པོ་རྣམས་ཀྱི་རིགས་མི་མཐུན་པ་ལ་ལྡོག་པའི་མཚན་ཉིད་དེ་ལྟ་བུ་དེ་ནི་ནོར་བའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་འདིའི་ཡང་ས་བོན་ཡིན་ནོ།།བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་འཆད་དེ། དེའི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཅན་མ་ཡིན་པ་དག་ལས་ཞེས་བྱ་བ་དེའི་འབྲས་བུ་ཅན་མ་ཡིན་པ་དག་ལས་བསྒྲུབ་ པར་བྱ་བ་ཐ་དད་པ་ཅན་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་སོ་སོ་བ་ཅན་གྱི་དངོས་པོ་རྣམས་ཐ་དད་པར་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ།དེ་དག་ཡོངས་སུ་སྤངས་ནས། དེའི་འབྲས་བུ་ཅན་དག་ལ་འཇུག་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་བརྡར་བྱེད་དེ། ཕན་ཚུན་ཐ་དད་པ་གང་ཞིག་ཤེས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་བརྡར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །ཕན་ཚུན་ ཐ་དད་པའི་ཇི་སྐད་དུ་བཤད་པ།དེ་ནི་ལོག་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་གཅིག་གི་བདག་ཉིད་དུ་སྣང་བ་ཅན་རྣམ་པ་གཅིག་པ་ཅན་དེའི་ས་བོན་ཡིན་ཏེ། རྒྱུ་ཡིན་ནོ། །རྣམ་པར་རྟོག་པ་འདི་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྤྱིའི་རྣམ་པ་ཅན་གྱི་རྣམ་པར་རྟོག་པའོ་དེ་ཁོ་ན་འཛིན་པ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཁྱད་པར་ཏེ། འདི་ཡང་ལྷག་ པར་ཞེན་པའི་དབང་གིས་བརྗོད་ཀྱི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ལ་དངོས་པོ་འཛིན་པ་ནི་མེད་དོ།

今显如知，故说"如何知他"等。问何种差别知？谓生于他别相，即于一牛别相生分别知，异于彼于他牛别相生分别知，是其义。
如是或由遍多知差别故，或由遍外别相故应成共相，然觉显现二者皆无。
以"即彼故"等而显："他别相"者，谓外境。以"故"等结尾。
以"即彼诸境"等而释："由任何体性"者，由共相体。"于彼等如是执"者，执诸境为相似。
论师亦须说此分别因，若无所依而生则于一切应成过。说"名义合"等。名谓施设，彼与何义合，谓于何有所知性义互异果，故名施设。与何义合者，谓与互异果相应，即诸事互异离异类相如是相，亦是此迷乱分别种子。
以"所立"等而释："离彼所立者"谓离彼果者，应知诸所立差别事各异，舍彼等，于彼果者转故施设，为令知互异故施设。
如所说互异，彼是显现一体迷乱分别一相之种子，即因。"此分别"者，谓共相分别。"执彼"者，谓差别，此亦由增益力说，分别中无实执。

།རང་གི་བག་ཆགས་ཀྱི་རང་བཞིན་ལས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་བག་ཆགས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ལས་ཏེ། དེ་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་རྣམ་པ་གཅིག་པ་ཅན་ཉིད་དུ་སྣང་ངོ་། །ཡང་ཇི་ལྟར་ན་འབྲས་བུ་གཅིག་ བྱེད་པ་ཉིད་གང་གིས་ན་དེ་མ་ཡིན་པ་དག་ལས་དེའི་འབྲས་བུ་ཅན་མ་ཡིན་པ་དག་ལས་ལོག་པའི་རྒྱུས་གསལ་བ་རྣམས་ཐ་མི་དད་པ་ཞེས་བརྗོད་པ་ཐ་དད་པ་རང་གི་མཚན་ཉིད་རྣམས་ཀྱི་འབྲས་བུ་ཐ་མི་དད་པ་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་བདག་ཉིད་རྣམ་པ་གཅིག་པ་ཅན་ཡིན་ཏེ།ཅིག་ཤོས་དང་མ་ འབྲེལ་པ་ནི་དེ་ལས་ལྡོག་པ་ཅན་རྣམས་ཀྱི་འདྲ་བ་ཉིད་ཡིན་ནོ་ཞེས་སྨོས་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན།དངོས་པོ་རྣམས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ལན་འདེབས་ཏེ་རང་བཞིན་ནི་ངོ་བོ་ཉིད་དོ། །གཅིག་རྟོགས་པ་ནི་རྣམ་པ་གཅིག་ཏུ་མངོན་པར་ཤེས་པའོ། །དོན་ཤེས་པ་ནི་ཉམས་ སུ་མྱོང་བའི་ཤེས་པ་སྟེ།གཅིག་རྟོགས་པ་དང་དོན་ཤེས་པ་ཞེས་ཟླས་དབྱེ་བ་ཡིན་ནོ། །སྔར་སྨོས་པའི་མཚན་ཉིད་མ་ངེས་པའི་ཕྱིར་དོན་ཤེས་པའི་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲས་ཆེས་ཉུང་བ་ཉིད་ཡིན་ཡང་སྔར་སྨོས་པ་མ་བྱས་སོ། །གང་ལ་དེ་དག་ལ་སོགས་པ་ཡོད་པ་ཞེས་ཚིག་རྣམ་པར་ སྦྱར་ཏེ།སོགས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲས་ནི་མེ་དང་ཁྱིམ་ལ་སོགས་པའི་བྱ་བ་བསྡུའོ། །གཅིག་རྟོགས་པ་དོན་ཤེས་པ་ལ་སོགས་པ་ཉིད་དོན་གཅིག་ཡིན་པས་ཞེས་ལས་འཛིན་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་བསྒྲུབ་ཅིང་གྲུབ་པར་བྱ་བ་ལ་ཁ་ཅིག་ནི་ཐ་དད་པ་ཡིན་ཡང་། སྣ་ཚོགས་པ་ཉིད་ཡིན་ཡང་ རང་བཞིན་གྱིས་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་ངེས་ཏེ་དབང་པོ་ལ་སོགས་པ་བཞིན།དེ་ལ་གཅིག་རྟོགས་པའི་དོན་གཅིག་བསྒྲུབ་པ་ལ་ངེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་དངོས་ཉིད་དུ་ཉེ་བར་བཀོད་པ་ཡིན་ནོ། །དོན་ཤེས་པ་ལ་སོགས་པ་དོན་གཅིག་བསྒྲུབ་པ་ལ་ངེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་དཔེ་ཉིད་དུ་ཉེ་བར་བཀོད་པ་ ཡིན་ཏེ།གཉི་ག་ལ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་དཔེ་ཉིད་དང་པོར་རྣམ་པར་དབྱེ་སྟེ། ཇི་ལྟར་དབང་པོ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་ཇི་ལྟར་དབང་པོ་དང་ཡུལ་དང་སྣང་བ་དང་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་རྣམས་ཀྱིས་གཟུགས་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་གཅིག་སྐྱེད་པར་བྱེད་དོ་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་ཏེ། འདི་ ནི་དངོས་པོའི་སྟོབས་ཀྱིས་གྲུབ་པའི་དཔེར་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ།།བདག་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་གཞན་གྱི་གྲུབ་པའི་མཐའ་ལ་བརྟེན་ནས་ཏེ། ཡིད་ནི་བརྟག་པ་ཡུལ་ཕྲ་མོ་ལ་གནས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་རྣམས་ཕྲད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བདག་དང་དབང་པོ་དང་དོན་རྣམས་ཕྲད་པ་སྟེ་བདག་ནི་ཡིད་ དང་སྦྱར་རོ།།ཡིད་ནི་དབང་པོ་དང་ངོ་། །དབང་པོ་ནི་དོན་དང་ངོ་ཞེས་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ།

"从自习气自性"者，谓从分别习气体性，"如是"者，显现为一相。
又云何由作一果性，由离非彼等非彼果者故，说诸别相无差别？诸自相之果无差别分别体一相，由说"不相属彼者是离者相似性"故。
以"诸事自性"等而答：自性谓体性。一解谓现证为一相。境知谓领纳知，一解与境知是分别词。
由前说相不定故，以"境知"声虽极少亦不作前说。配合为"于何有彼等"，由"等"字摄火、屋等作用。一解、境知等即是一义，是取业。
于彼所立成办，虽有异，虽种种，由自性体性决定，如根等。其中一解一义成立决定，此是立为事体。境知等一义成立决定，此是立为喻体，因二者皆成故。
故先分别喻体，配合为"如根"等：如由根、境、光明、作意等生一色识，此是说由事力成喻。
"我"等是依他宗，意是思维住细境。"彼等和合"者，谓我、根、境和合：我与意合，意与根合，根与境合故。

།བདག་དང་དབང་པོ་དང་ཡིད་དང་དོན་རྣམས་དང་ཕྲད་པ་ཞེས་ཟླས་དབྱེ་བ་ཡིན་ཏེ། བདག་དང་དབང་པོ་དང་ཡིད་དང་དོན་བདག་ཉིད་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཕྲད་པ་གྲོགས་བྱེད་པ་ཅན་རྣམས་ནི་རྣམ་པར་ ཤེས་པ་བསྐྱེད་དོ་ཞེས་ཁས་ལེན་ཏོ།།དེའི་ངོ་བོར་ངེས་པའི་སྤྱི་མེད་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འབྲས་བུ་གཅིག་པ་ཅན་ཉིད་དུ་ངེས་པ་སྟེ། གཞན་མིག་ལ་སོགས་པ་མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་སྤྱི་ནི་མི་འདོད་དོ། །ད་ནི་དངོས་ཉིད་དུ་ཉེ་བར་བཀོད་པ་དེ་སྟོན་ཏོ། ། ཤིང་ཤ་པ་ལ་སོགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཤིང་ཤ་པ་དང་། སེང་ལྡེང་དང་ནྱ་གྲོ་དྷ་ལ་སོགས་པའོ། །ཕན་ཚུན་རྗེས་སུ་མི་འགྲོ་ཡང་། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཤིང་དུ་གཅིག་པ་ཉིད་ཀྱིས་སྤྱི་མེད་པར་ཡང་ངོ་། །ཤིང་ཤ་པ་ལ་སོགས་པ་ནི་ཤིང་ཞེས་རྣམ་པ་གཅིག་ཏུ་མངོན་པར་ཤེས་པ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པའམ། མངོན་པར་ཤེས་པ་ལ་གཞན་མེ་དང་ཁྱིམ་ལ་སོགས་པ་ཤིང་གིས་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་དོན་བྱ་བ་བསྐྱེད་དོ་ཞེས་བྱ་བར་སྐབས་དང་སྦྱར་རོ། །སོགས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲས་ནི་ཤིང་རྟ་ལ་སོགས་པའི་བྱ་བ་ཡོངས་སུ་བསྡུའོ། །རྐྱེན་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རེ་ཞིག་གང་གི་ཚེ། མེའི་ལྷན་ཅིག་བྱེད པའི་རྐྱེན་དང་ཕྲད་པ་དེའི་ཚེ་ནི་མེ་སྐྱེད་པར་བྱེད་ལ།ཁྱིམ་དང་མཐུན་པའི་རྐྱེན་དང་ཕྲད་པའི་ཚེ་ནི་ཁྱིམ་སྐྱེད་པར་བྱེད་དོ། །ཐ་དད་པར་ཁྱད་པར་མེད་ཀྱང་ཆུ་ལ་སོགས་པ་ནི་ཤིང་གིས་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་དོན་བྱེད་པར་ནུས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་དག་ནི་རང་བཞིན་གྱིས་འབྲས་བུ་དེ་དག་དང་ལྡན་པ་མ་ཡིན་ པའི་ཕྱིར་རོ།།འདིར་ཡང་དཔེར་ན་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་རྣ་བ་ལ་སོགས་པ་ལྟ་བུའོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། དཔེར་ན་རྣ་བ་དང་སྒྲ་ལ་སོགས་པས་གཟུགས་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་བསྐྱེད་པར་མི་ནུས་པ་ལྟ་བུའོ། །སོགས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲས་ནི་རོ་ལ་སོགས་པ་ལ་རྣམ་པར་ ཤེས་པ་བསྡུའོ།།དཔེར་ན་རིམས་ལ་སོགས་པ་ཞི་བར་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་དོན་གཅིག་ལ་སྨན་དག་མཐོང་བ་ལྟ་བུ་སྟེ། ལྷན་ཅིག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གསལ་བ་གཞན་དང་ལྷན་ཅིག་པའོ། །སོ་སོ་ཡིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རེ་རེའི་ངོ་བོས་སོ། །འམ་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲ་ནི་དཔེ་སྔ་མ་ལ་ལྟོས་ནས་བསྡུ་ བའི་དོན་ཡིན་ནོ།།གཞན་གྱིས་མ་ཡིན་པ་ནི་ཞོ་དང་ག་གོན་ལ་སོགས་པའི་གསལ་བ་རྣམས་ཀྱིས་སོ། །ཡང་ན་དཔེར་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་འཆད་པར་བྱེད་དེ་རིམས་ལ་སོགས་པ་ཞི་བར་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་དེ་ལ་སྨན་ཉིད་ཅེས་བྱ་བའི་སྤྱི་ལ་ལྟོས་པ་ནི་མེད་དོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཐ་ དད་ཀྱང་དེའི་རང་བཞིན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ།རིམས་ལ་སོགས་པའི་འབྲས་བུ་ཞི་བར་བྱེད་པ་ལ་སོགས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།

"我、根、意、境和合"是分别词，承许我、根、意、境如其自性和合为助缘而生识。
"虽无决定彼体共相"者，谓决定为一果性，不许他眼等生眼识等性为共相。
今显立为事体，"钵罗叉等"者，谓钵罗叉、紫檀、尼拘陀等。"互不随行"者，谓虽无树一性共相。
配合为：钵罗叉等生"树"一现证，或于现证中生火、屋等树所立义作用。由"等"字摄车等作用。
"如缘"者，且当与火俱缘和合时生火，当与屋顺缘和合时生屋。虽差别无异，水等不能作树所立义用，因彼等自性非有彼等果故。
此中亦说"如于色等识，耳等"为喻，如耳、声等不能生色识。由"等"字摄味等识。
如见药于治热等一义，"俱"者，谓与他别相俱。"各"者，谓以各体。"或"声望前喻是摄义。"非他"者，谓由酪、葫芦等别相。
又以"如"等而释：于治热等彼，无待药性共相。何故？虽异是彼自性故，谓是治热等果寂灭等体性故。

།གལ་ཏེ་ཐ་དད་པ་རྣམས་ལ་སྤྱི་ཞིག་ཡོད་ན་ནི་སྤྱི་ལ་ལྟོས་པར་འགྱུར་རོ། །དེར་ཁྱད་པར་མེད་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐ་དད་པར་ཁྱད་པར་མེད་ཀྱང་ངོ་། །ཞོ་ དང་ག་གོན་ལ་སོགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཞོར་མ་དེད་པ་ནི་ཞོ་ཉིད་མ་ལངས་པའོ།།གཞན་དག་ན་རེ་ཞོ་དང་ག་གོན་ཞེས་ཟླས་དབྱེ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཟེར་རོ། །དེ་ལྟ་བུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འབྲས་བུ་གཅིག་བྱེད་པའོ། །དེ་དག་ལས་ཞེས་བྱ་བ་སླེ་ཏྲེས་ལ་སོགས་པ་གསལ་བ་རྣམས་ ལའོ།།སྤྱི་དེ་ཁོ་ན་ལས་རིམས་ཞི་བ་ལ་སོགས་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་འབྲས་བུ་གཅིག་པ་དེར་འགྱུར་ཏེ། དེས་ན་དཔེ་མ་གྲུབ་པོ་སྙམ་དུ་བསམས་པ་ཡིན་ནོ། །གྲུབ་པའི་མཐའ་སྨྲ་བས་དེ་ནི་རིགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ་སྤྱི་ཁྱད་པར་མེད་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་སྤྱི་ནི་གཅིག་པའི་ཕྱིར་དང་རྟག་ པའི་ཕྱིར་ཁྱད་པར་མེད་དོ།།འབྲས་བུ་དེ་བྱེད་པར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རིམས་ཞི་བ་ལ་སོགས་པའི་འབྲས་བུ་བྱེད་པའོ། །གཞན་དུ་ནི་སྤྱི་ལ་ཁྱད་པར་མེད་པའི་སླེ་ཏྲེས་ལ་སོགས་པ་གསལ་བ་དེ་དག་གི་ཞིང་ལ་སོགས་པ་ཐ་དད་ཀྱང་རིམས་ཞི་བ་ལ་སོགས་པའི་འབྲས་བུ་དེ་ཡང་། ཁྱད་པར་མེད་པར་ཐལ་ འགྱུར་ཕྱིར་ཏེ།གཅིག་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཞི་བ་མྱུར་བ་དང་བུལ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་ཞིང་ཁྱད་པར་ཅན་ལས་འཁྲུངས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ནི་ཞི་བ་མྱུར་རོ། །བཟློག་པ་རྣམས་ཀྱིས་ནི་ཞི་བ་བུལ་ལོ། །སོགས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲས་ནི་ཆེས་མྱུར་བ་དང་ཆེས་བུལ་བ་ལ་སོགས་པ་ བསྡུའོ།།ཞིང་དང་ལེགས་པར་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ཐ་དད་པའི་སླེ་ཏྲེས་ལ་སོགས་པ་ཉེ་བར་སྦྱར་བ་ལས་ལུས་ནད་མེད་པ་ལ་སོགས་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཡོན་ཏན་མཆོག་དང་ཆེས་མཆོག་ཏུ་ཡང་མི་འགྱུར་ཏེ། སྤྱི་གཅིག་པའི་ཕྱིར་རོ། །འོན་ཏེ་ཞིང་ལ་སོགས་པ་ཐ་དད་པས། སྤྱི་ལ་ ཁྱད་པར་ཡོད་པར་འདོད་ན་ནི་དེའི་ཚེ་སྤྱི་ལ་ཁྱད་པར་ཡོད་པར་འདོད་ན་ངོ་བོ་ཉིད་ཐ་དད་པར་འགྱུར་ཏེ།ཐ་དད་པའི་མཚན་ཉིད་ནི་ཁྱད་པར་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་རང་གི་ངོ་བོ་ཉམས་པ་ཡིན་ཏེ། སྤྱིའི་ངོ་བོ་གཅིག་པ་ཉིད་ཉམས་པར་འགྱུར་རོ། །སྤྱི་བརྟེན་པའི་རྒྱུའི་འབྲས་བུ་ལ་ཕན་ འདོགས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཡང་སྤྱི་འབྲས་བུ་མི་བྱེད་དོ་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་རོ།།གལ་ཏེ་སྤྱི་ཕན་འདོགས་པར་བྱེད་ན་ནི་དེའི་ཚེ་རྟག་པ་ཉིད་ཀྱིས་ལྷན་ཅིག་བྱེད་པ་རྣམས་ཀྱིས་བོགས་དབྱུང་དུ་མེད་པ་ནི་གཞན་ལ་མི་ལྟོས་པའི་ཕྱིར་ལྷན་ཅིག་བྱེད་པ་ལ་མི་ལྟོས་པ་སྤྱི་དེས་རང་གི་འབྲས་བུ་ཐམས་ཅད་ཅིག་ ཅར་བསྐྱེད་པར་འགྱུར་རོ།།འོན་ཏེ་མི་སྐྱེད་ན་ནི་དེའི་ཚེ་དེ་སྐྱེད་པའི་རང་བཞིན་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་མི་སྐྱེད་པའི་གནས་སྐབས་དང་ཁྱད་པར་མེད་པའི་ཕྱིར་འབྲས་བུའི་དུས་ན་ཡང་བསྐྱེད་པར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།

若诸差别有共相，则应待共相。"彼中虽无差别"者，谓虽差别无异。"酪、葫芦等"者，酪未成熟谓未凝固。他说酪与葫芦是分别词。"如是"者，谓作一果。"从彼等"者，谓于钵罗叉等别相。
唯由彼共相成治热等相一果，故思未成喻。
论师说"彼非理"，"共相无差别故"者，共相由一故、常故无差别。"作彼果"者，谓作治热等果。否则由共相无差别，钵罗叉等别相虽田等异，治热等果亦应无差别，应成一性故。
"速寂缓寂"等者，生于胜田者速寂，相反者缓寂。由"等"字摄极速、极缓等。
由田、善作等差别，施用钵罗叉等，身无病等相功德不应成胜及极胜，因共相一故。
若许由田等差别，共相有差别，尔时许共相有差别则成体性差别，因差别是异相故。故坏自体，共相一性体坏故。
配合为：共相亦不作果，因不益所依因之果故。若共相作益，尔时由常性，诸俱缘不可增益，因不待他故，不待俱缘之彼共相应顿生一切自果。
若不生，尔时非彼生性，因与不生位无差别故，于果时亦不应生，是词义。

།གསལ་བ་མི་རྟག་པ་རྣམས་འབྲས་བུ་བྱེད་པ་ཉིད་ལ་ནི་ཉེས་པ་འདི་མེད་ པས་གསལ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ།ལེགས་པར་བྱ་བ་ནི་འོ་མས་བཅུ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །གང་དག་ལ་ཁྱད་པར་འབྱུང་བ་ཡོད་པ་དེ་དག་ལ་དེ་སྐད་ཅེས་བྱའོ། །འདི་ལ་ཁྱད་པར་ཡོད་པས་ན། འབྲས་བུ་ཁྱད་པར་ཅན་ཏེ་རིམས་ཞི་བ་ལ་སོགས་པའི་མཚན་ཉིད་དོ། །དེ་བཞིན་ དུ་ཞེས་བྱ་བས་ནི་དངོས་ཉེ་བར་དགོད་དེ།དོན་ཁ་ཅིག་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རིགས་མཐུན་པ་དག་གོ། །གཅིག་ཏུ་མངོན་པར་ཤེས་པ་ལ་སོགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲས་ནི་གཅིག་ཅེས་བྱ་བའི་སྒྲ་དང་ཆུ་བཅུ་བ་ལ་སོགས་པ་བསྡུའོ། །དེ་མི་བྱེད་པ་ཅན་དག་ལས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མངོན་པར་ ཤེས་པ་ལ་སོགས་པ་མི་བྱེད་པ་ཅན་དག་ལས་ཐ་དད་པའི་ཕྱིར།ཐ་མི་དད་པ་ཞེས་བྱ་བའི་སྤྱི་གཅིག་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །འབྲས་བུའི་སྒོ་ནས་ཐ་མི་དད་པར་བསྟན་ནས། རྒྱུའི་སྒོ་ནས་བསྟན་པའི་ཕྱིར། གཅིག་གིས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། དཔེར་ན་རྩོལ་བ་གཅིག་ གིས་བུམ་པའི་ཁྱད་པར་རྣམས་ལྟ་བུའོ།།དེས་བསྐྱེད་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པ་དག་ལས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསྩལ་བས་བསྐྱེད་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པ་དག་ལས་ཐ་དད་པ་ཞེས་བྱའོ། །བུམ་པ་རེ་རེ་ཞིང་རྩོལ་བ་ཐ་དད་མོད་ཀྱི་འོན་ཀྱང་གཅིག་ཏུ་མངོན་པར་ཤེས་པའི་རྒྱུ་ཉིད་ཀྱིས་དེ་ཡང་གཅིག་པ་ ཉིད་ཡིན་ཏེ་འདི་ནི་འོག་ནས་གཏན་ལ་འབེབས་པར་འགྱུར་རོ།།གཞན་གྱིས་ཡང་ཅི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨྲས་ཏེ། གང་ལ་མཚན་ཉིད་ཐ་དད་ཅིང་ལྡོག་པ་ཡོད་པའི་སྤྱི་དེ་དེའི་འབྲས་བུ་ཅན་མ་ཡིན་པ་དག་དང་དེའི་རྒྱུ་ཅན་མ་ཡིན་པ་དག་ལས་ལོག་པ་རང་གི་མཚན་ཉིད་དང་མཚུངས་སོ་ཞེས་བྱ་བར་ ཤེས་པར་བྱའམ།འོན་ཏེ་གཞན་ཁོ་ན་དང་ཡིན་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བ་མཚན་ཉིད་ཐ་དད་པ་ཅན་གྱི་སྤྱི་དེ་རང་གི་མཚན་ཉིད་ལས་གཞན་པ་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་བློ་ལ་སྣང་བའི་ངོ་བོ་དོན་བྱ་བ་མི་བྱེད་པའི་དང་མཚུངས་སོ་ཞེས་བྱ་བར་ཤེས་པར་བྱ་ཞེ་ན། དེ་བས་ན་རྗེས་སུ་བྱེད་པ་རྣམས་ཀྱིས། བློའི་སྣང་བ་ ལ་བློའི་སྣང་བའི་དངོས་པོ་རྣམ་པའི་ཁྱད་པར་ཡོངས་སུ་འཛིན་པས་ཕྱི་རོལ་ལྟ་བུར་ཀུན་དུ་འཕྲོ་བ་དེ་དག་ཁོ་ནའི་སྤྱི་ཡིན་པར་བརྗོད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་བཤད་པའི་ཕྱིར་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བར་མི་འཐད་པ་ཉིད་མ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན།བདེན་མོད་ཀྱི་འོན་ཀྱང་ཉེས་པ་གཞན་བརྗོད་པའི་ཕྱིར་ཉེ་བར་བཀོད་དོ། ། ཉེས་པའི་དམིགས་ཤེས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དེ་ལས་ཅིར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་སོ།

别相无常作果性则无此过，故说"别相"等。善作谓以乳浸等。于有差别生者说彼。此有差别故，果有差别，谓治热等相。
"如是"者立事，"某义亦"者，谓同类。由"等"字摄"一"声及浸水等。"从彼不作者"者，谓由异于现证等不作者，非由具一共相无差别故。
已显由果门无差别，为显由因门故，说"由一"等，如由一功用诸瓶差别。"从彼不所生者"者，谓异于功用不所生者。虽瓶各异功用，然由一现证因性彼亦是一，此下当决定。
他说"复何"等：于有异相及离者共相，应知彼等为异于非彼果者及非彼因者之自相耶？抑唯异于异相共相之自相外分别智现体无作用者耶？
故随行者说：由智现于智现事相差别遍执，如外遍流唯彼等是共相。已说故，岂非不应疑耶？虽然，为说他过故立。为知过所缘故说"由彼何成"。

།ཅིག་ཤོས་ཀྱིས་གལ་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་དྲིས་པའི་བསམ་པ་སྨྲས་ཏེ། གལ་ཏེ་རང་གི་མཚན་ཉིད་དང་ཤེས་པར་བྱ་བ་ཡིན་ན་ནི། ཇི་ལྟར་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་ཡུལ་ཡིན་འདི་ལྟར་དེ་ལ་བསམ་པའི་དབང གིས་ན།སྤྱི་ཡོད་པར་ནི་རབ་ཏུ་བསྒྲགས་ཞེས་སྨོས་པའི་ཕྱིར་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཅན་གྱི་བློའི་བསམ་པའི་དབང་གིས་མཚན་ཉིད་ཐ་དད་པ་ཅན་གྱེ་སྤྱི་རྣམ་པར་འཇོག་སྟེ། གལ་ཏེ་སྤྱི་དེ་ལྟ་བུ་རང་གི་མཚན་ཉིད་མཚུངས་པར་ཤེས་པར་བྱ་ན་ནི། དེའི་ཚེ་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་ཡུལ་དུ་འགྱུར་བ་ཞིག་ན་དེ་ཡང་ རིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ།།འོན་ཏེ་བློ་ལ་སྣང་བའི་ངོ་བོ་གཞན་ཁོ་ན་དང་མཚུངས་སོ་ཞེས་བྱ་བར་ཤེས་པར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། འདི་ལ་ཡང་སྐྱོན་ཡང་ན་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨྲས་ཏེ། ཡང་ན་ནི་གཞན་གྱིས་ཇི་ལྟར་དོན་བྱེད་དོ་བློ་ལ་སྣང་བའི་ངོ་བོ་ནི་དོན་བྱེད་པར་མི་སྲིད་དོ། །དེ་བས་ན་དེ་མི་བྱེད་པ་ཅན་ དག་ལས་ཐ་དད་པའི་ཕྱིར་ཐ་མི་དད་པ་ཞེས་བྱའོ་ཞེས་འབྲས་བུའི་སྒོ་ནས་སྤྱི་རྣམ་པར་གཞག་པ་མི་རུང་ངོ་།།གང་གི་ཕྱིར་སྤྱི་བློ་ལ་སྣང་བའི་ངོ་བོ་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར་རང་གི་མཚན་ཉིད་ལ་ཡང་སྤྱི་མི་རྟག་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་མི་རྟོག་པའི་ཕྱིར་དེ་ངོ་བོ་མ་ཡིན་ཏེ། རང་གི་མཚན་ཉིད་མི་རྟག་པ་ལས་ སོགས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་མི་འགྱུར་ལ་རང་གི་མཚན་ཉིད་ལ་མི་རྟག་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་མི་འཇུག་པའི་ཕྱིར་མི་རྟག་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་དེ་དག་ཀྱང་དངོས་པོའི་ཆོས་ཉིད་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན།དེ་ནི་ཉེས་པ་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ལེན་འདེབས་ཏེ། བློ་ལ་སྣང་བའི་ངོ་བོ་ཁོ་ན་ལ་སྤྱི་ལ་སོགས་པའི་ ཐ་སྙད་འདོགས་སོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཕྱོགས་འདི་གཟུང་བ་ཡིན་ནོ།།དེ་ཉིད་ཤེས་པ་ལ་སྣང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་སྟོན་ཏེ། འདི་ནི་མདོར་གཞག་པའི་ཚིག་ཡིན་ནོ། །འདི་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་པར་བཤད་པ་ནི་དངོས་པོའི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཡིན་ཏེ། རྣམ་པར་རྟོག་པའི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཤེས་ པ་སྐྱེ་བ་གང་ཡིན་པ་འདི་ནི་ཞེས་བྱ་བ་འདི་དང་སྦྱར་རོ།།དེའི་ཡུལ་ཅན་མ་ཡིན་ཡང་དངོས་པོའི་རང་གི་ངོ་བོའི་ཡུལ་ཅན་མ་ཡིན་ཡང་། དེའི་ཡུལ་ཅན་ལྟ་བུ་སྟེ་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཡུལ་ཅན་ལྟ་བུའོ། །གང་ལ་རང་གི་ངོ་བོར་དེའི་ངོ་བོར་ལྷག་པར་ཞེན་ཅིང་ཕྱི་རོལ་གྱི་དངོས་པོར་སྒོ་བཏགས་པ་ཡོད་ པ་དེ་ལ་དེ་སྐད་ཅེས་བྱ་སྟེ་གང་གི་ཕྱིར་དེའི་དངོས་པོར་ལྷག་པར་ཞེན་པ་ཅན་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཡུལ་ཅན་ལྟ་བུ་ཡིན་ནོ་སྙམ་དུ་བསམས་པ་ཡིན་ནོ།

他者以"若"等说问意：若应知自相，如何是分别境？如是由于彼思，说"共相是所宣说"故，由分别智思力安立异相共相。若应知如是共相等同自相，尔时应成分别境，然彼非理。
若谓应知唯等同智现体他者，于此过"或"等，或他如何作用？智现体不可能作用。故不应由果门安立共相谓由异于彼不作者无差别。
由共相是智现体性故，于自相亦不思共相无常性等故非彼体，自相不成无常等体性，由于自相无常性等不转故，彼等无常性等亦非事法性。
以"彼无过"等答：唯于智现体假立共相等名言，应取此宗。以"彼现于智"等显示，此是略立语。此之广释是"事"等，配合为：分别谓智生。
虽非彼境，虽非事自体境，然如彼境，谓如自相境。于有增益彼体为外事者说彼，因是增益彼事者故，思是如自相境。

།གལ་ཏེ་དེའི་དངོས་པོར་ལྷག་པར་ཞེན་པའི་རང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་ཇི་ལྟར་ཡིན་ཞེ་ན། དེ་ཉམས་སུ་མྱོང་བས་གཞག་པའི་བག་ཆགས་ ལས་སྐྱེ་བའི་རང་བཞིན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ།རང་གི་མཚན་ཉིད་དེ་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་གང་ཡིན་པ་དེས་གཞག་པའི་བག་ཆགས་དེ་ལས་སྐྱེ་ཞིང་འབྱུང་བ་དེའི་རང་བཞིན་ངོ་བོ་ཉིད་ནི་གང་གིས་ན་དངོས་པོའི་རང་གི་ངོ་བོར་ལྷག་པར་ཞེན་པར་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །བུམ་པ་ལ་སོགས་ པ་འབྲས་བུ་ཐ་མི་དད་པའི་དངོས་པོ་རྣམ་པ་གཅིག་པ་མངོན་པར་ཤེས་པའི་རྒྱུ་གང་དག་ཡིན་པ་དེ་དག་ལས་བརྒྱུད་དེ་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར་དོན་ཐ་མི་དད་པ་འཛིན་པ་ལྟ་བུ་ཡིན་ཀྱི།སྤྱི་ཐ་དད་པའམ་ཐ་མི་དད་པ་ཡིན་པ་ཡང་རུང་རྔུ་བར་བྱ་བའི་དངོས་པོར་གྱུར་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མེད་དོ། །དོན་དམ་པར་ ནི་དེ་ལས་གཞན་པ་ལས་ཐ་དད་པ་དང་རྣམ་པ་མཚུངས་པ་ཅན་ཡིན་ཏེ།རིགས་མཐུན་པར་འདོད་པ་དེ་ལས་གཞན་པ་ནི་དེ་ལས་གཞན་པ་སྟེ་རིགས་མི་མཐུན་པའོ། །གང་ལ་དོན་དམ་པར་དེ་ལས་ཐ་དད་པ་ཁོ་ན་དང་རྣམ་པ་མཚུངས་པ་ཡོད་པ་ཞེས་ཚིག་རྣམ་པར་སྦྱར་ཏེ། བརྒྱུད་པས་དེ་ཁོ་ན་ ལས་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར་དང་།དེའི་མཐར་ཐུག་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེའི་རྣམ་པ་དེ་ལས་གཞན་པ་ལས་ཐ་དད་པ་དང་མཚུངས་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བཤད་མ་ཐག་པའི་ཤེས་པ་ལའོ། །ཕྱི་རོལ་ལྟ་བུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གསལ་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྗེས་སུ་སོང་བ་ལྟ་བུའོ། །དེ་བྱེད་པ་ལྟ་བུར་ ཞེས་བྱ་བ་ནི་དོན་བྱ་བ་བྱེད་པ་ལྟ་བུར་རོ།།ཡང་གལ་ཏེ་ཅི་སྟེ་དེ་དག་ལྟར་སྣང་ཞེ་ན། ཐ་སྙད་འདོགས་པ་རྣམས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། དེ་ལྟར་ལྷག་པར་ཞེན་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐ་སྙད་འདོགས་པ་རྣམས་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་ཆ་ཁོ་ན་ལ་ཕྱི་རོལ་ཉིད་དང་། གཅིག་པ་ཉིད་དང་། དོན་བྱ་ བ་བྱེད་པ་ཉིད་དུ་ལྷག་པར་ཞེན་ནས་འཇུག་པའི་ཕྱིར་རོ།།གཞན་དུ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གལ་ཏེ་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་ཆ་ལ་ཕྱི་རོལ་དུ་ལྷག་པར་ཞེན་པ་ཞིག་ཏུ་མ་གྱུར་ན་དེའི་ཚེ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དེ་ལྟ་བུ་སྐྱེས་ཀྱང་དོན་བྱ་བ་བྱེད་པ་ལ་འཇུག་པར་མི་འགྱུར་རོ། །དེ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་ པར་རྟོག་པའི་གཟུགས་བརྙན་ཏེ།ཐ་སྙད་འདོགས་པར་བྱེད་པའི་སྐྱེས་བུའི་ལྷག་པའི་དབང་གིས་དོན་བྱ་བ་བྱེད་པ་ཉིད་དུ་སྣང་བས་དེའི་ཕྱིར་དེ་མི་བྱེད་པ་དག་ལས་ཐ་དད་པ་ལྟ་བུ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་གཟུགས་བརྙན་ཁོ་ན་ཅིའི་ཕྱིར་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་མ་ཡིན་ཞེ་ན། དེ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ ཏེ།རྣམ་པར་རྟོག་པའི་གཟུགས་བརྙན་དེ་ནི་དེ་ཁོ་ན་ཡིན་ཞིང་དངོས་པོ་མ་ཡིན་ནོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དོན་བྱ་བ་མི་བྱེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་བརྟག་ཅིང་དཔྱད་པའི་ཡན་ལག་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།

若问如何是增益彼事之自体？说"由经验所立习气生性故"。义为：由经验彼自相所立习气而生起，其自性体由此增益为事自体。
由间接生于瓶等无异果事一相现证因故，如执无异义，然无少许共相异或无异所取事。
胜义中与异彼他异及相似，异彼所许同类者是异彼，谓异类。词义配合为：于有胜义中唯与异彼相似者。由间接唯从彼生故，及以彼为究竟故，说彼相与异他异及相似。
"于彼"者，谓于前说智。"如外"者，谓如随行一切别相。"如作彼"者，谓如作义用。
若又问何故彼等如是显现？说"诸假立名言"等：谓如是增益已，由诸假立名言唯于分别分增益为外性、一性及作义用性而转故。
"否则"者，若非于分别分增益为外，尔时虽生如是分别亦不趣入作义用。"彼"者，谓分别影像，由假立者增上力显为作义用性故，是故如异于彼不作者。
若问何故唯分别影像非真实？说"彼亦"等：彼分别影像非真实亦非事。何故？由不作义用故非观察支。

།དོན་བྱ་བ་མི་བྱེད་པ་ནི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་མ་ཡིན་ཏེ། འདི་ནི་འོག་ཉིད་ནས་བཤད་པར་བྱའོ། །དེ་ལ་རང་གི་ མཚན་ཉིད་ཀྱི་སྒོ་ནས་འོངས་པ་དོན་གྱི་རྣམ་པ་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་བློ་ལ་སྣང་བ་གང་དག་ཡིན་པ་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་བློ་ལ་གནས་པའི་དོན་དེ་དག་ནི།མཚན་ཉིད་ཐ་དད་པ་ཅན་གྱི་སྤྱི་དེ་དང་མཚུངས་སོ་ཞེས་བྱ་བར་འཛིན་ཏོ། །འགའ་ཞིག་ལས་ལོག་པར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རིགས་མི་མཐུན་པ་ལས་ལོག་ པར་ཏེ།འདི་ལྟར་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ལ་སྣང་བའི་ཤིང་གི་ཁྱད་པར་རྣམས་ཀྱང་། ཕྱི་རོལ་ལ་ལྷག་པར་ཞེན་པའི་ངོ་བོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཤིང་མ་ཡིན་པ་རྣམས་ལས་ལོག་པ་ལྟ་བུར་སྣང་སྟེ། གཞན་དག་ཀྱང་དེ་དང་འདྲའོ། །རང་གི་མཚན་ཉིད་ནི་དེ་དང་མཚུངས་སོ་ཞེས་བྱ་བར་འཛིན་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ཅིའི་ ཕྱིར་ཞེ་ན།སྤྱི་སྣང་བའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དེ་ལ་རང་གི་མཚན་ཉིད་མི་སྣང་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་ན་རེ་ཞིག་བློ་ལ་སྣང་བའི་དོན་ལ་སྤྱིའི་ཐ་སྙད་འདོགས་པར་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། །ད་ནི་གཞི་མཐུན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཐ་སྙད་གདགས་པའི་ཕྱིར་དེ་དག་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། རྣམ་པར་རྟོག་པ་ ལ་སྣང་བའི་དོན་དེ་དག་ཉིད་འགའ་ཞིག་ལས་ལོག་པ་ལྟ་བུར་འདུག་པ་ན་སྟེ།དཔེར་ན་ཨཏྤ་ལ་མ་ཡིན་པ་ལས་ལོག་པ་ཨཏྤ་ལའི་ཁྱད་པར་དེ་དག་ཉིད་གཞན་སྔོན་པོ་མ་ཡིན་པ་ལས་ཀྱང་ལོག་པ་ལྡན་པ་ལྟ་བུར་ལྡོག་པ་གཉིས་དང་ལྡན་པར་ཡང་སྣང་ལ། ཆོས་ཅན་གཅིག་གི་ངོ་བོར་ཐ་མི་དད་པར་ ཡང་སྣང་ངོ་།།དེ་བས་ན་ལོག་པ་གཉིས་དང་ལྡན་པའི་ཆོས་ཅན་གཅིག་ཁོ་ནར་སྣང་བའི་ཕྱིར་གཞི་མཐུན་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །བློ་ལ་སྣང་བའི་དོན་རྣམས་ལ་སྤྱི་དང་གཞི་མཐུན་པའི་ཐ་སྙད་འདོགས་པ་བཤད་མ་ཐག་པ་འདི་ཡང་ནོར་བའི་དོན་ཁོ་ན་ལ་འདོགས་པ་ཡིན་ནོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། རྣམ་པར་ རྟོག་པའི་རྣམ་པ་རྣམས་བདག་ཉིད་ཀྱིས་མེད་ཀྱང་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཅན་གྱི་བློས་དེ་ལྟར་རྣམ་པ་གཅིག་དང་ལྡན་པ་དང་།ལྡོག་པ་གཉིས་དང་ལྡན་པའི་ཆོས་ཅན་གཅིག་གི་ངོ་བོར་སྟོན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རྣམ་པ་གཅིག་ཏུ་སྣང་བའི་ཕྱིར་སྤྱིའི་ཐ་སྙད་འདོགས་ལ། ལྡོག་པ་གཉིས་དང་ལྡན་པའི་ཆོས་ ཅན་གཅིག་གི་ངོ་བོར་སྣང་བའི་ཕྱིར།གཞི་མཐུན་པའི་ཐ་སྙད་འདོགས་སོ། །གལ་ཏེ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་འདི་ཐམས་ཅད་ནོར་བའི་དོན་ཁོ་ན་ལ་ཡིན་ན། ཅིའི་ཕྱིར་བྱས་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་འོངས་པ་མི་རྟག་པ་དང་། བདག་མེད་པ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ནི་ཚད་མ་ཡིན་ལ། རྟག་པ་ ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ནི་མ་ཡིན་ཞེ་ན།འདི་ཐམས་ཅད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། འདི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྟག་པ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པའོ། །ཐམས་ཅད་བསླད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་ཏེ། བསླད་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པའོ།

不作义用非真实，此下当说。其中由自相门而来之义相于分别智所显现、住于分别智之义，执为"与彼异相共相相似"。
"从某离"者，谓从异类离，如是分别所显现树差别亦由增益外体性故，显如离非树，余亦同此。不执自相与彼相似。何故？由共相显现分别中不显自相故。
如是已说于智现义假立共相名言。今为假立同基性名言故说"彼等"等：彼等智现义如从某离而住时，如从非莲花离之莲花差别，彼等亦显具从非青离之二离，亦显为一有法体无差别。故由显为具二离一有法故是同基性。
此说于智现义假立共相及同基名言亦唯于迷乱义假立。何故？由分别相虽自体无，然由分别智如是显为具一相及具二离一有法体故。由显一相故假立共相名言，由显为具二离一有法体故假立同基名言。
若此一切分别唯于迷乱义，何故所作性等相续无常、无我等分别是量，常等分别非是？说"此一切"等："此"谓常等分别，配合为"一切是迷乱"，谓迷乱分别。

།རང་གི་མཚན་ཉིད་དག་ཁོ་ན་མཐོང་བ་ གང་ཡིན་པ་དེས་གཞག་པའི་བག་ཆགས་དེས་བྱས་པ་ཡིན་ཏེ།རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཐམས་ཅད་ནི་དངོས་པོ་མཐོང་བའི་སྒོ་ནས་བརྒྱུད་དེ་འོངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ལྟར་རྟག་པ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཡང་དངོས་པོ་མཐོང་བ་ཁོ་ན་ལས་བྱུང་བ་ཡིན་ཏེ། འདྲ་བ་གཞན་འབྱུང་བ་ལ་སོགས་པས་འཁྲུལ་ པ་འབའ་ཞིག་ཏུ་ཟད་དོ།།དེ་ལ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཐམས་ཅད་དངོས་པོ་མཐོང་བའི་སྒོ་ནས་འོངས་པ་ཉིད་དུ་འདྲ་བ་ལས་དེ་དང་འབྲེལ་པ་ལས་སྐྱེ་བ་མི་རྟག་པ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་རྣམས་ནི་དེ་སྣང་བ་ཉིད་མ་ཡིན་ཡང་། རང་གི་མཚན་ཉིད་སྣང་བ་ཉིད་མ་ཡིན་ཡང་མི་རྟག་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པའི་ ངོ་བོ་དེ་དངོས་པོ་ལ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་དངོས་པོ་ལ་མི་སླུ་སྟེ།མི་རྟག་པ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ནི་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ངོ་བོར་མི་སྣང་བས་འཁྲུལ་པ་ཞེས་བྱ་བ་འབའ་ཞིག་ཏུ་ཟད་དོ། །རང་གི་ངོ་བོར་མ་བཟུང་ཡང་ནོར་བུའི་འོད་ལ་ནོར་བུར་འཁྲུལ་པ་སླུ་བ་ལྟ་བུ་སྟེ་ནོར་བུའི་འོད་ནི་ནོར་བུ་དང་ འབྲེལ་པའི་ཕྱིར་ལ།འཁྲུལ་བ་ནི་འོད་ལ་བརྟེན་ནས་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར་རོ། །རྟག་པ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ནི་དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་དག་ནི་དངོས་པོ་མཐོང་བའི་སྒོ་ནས་འོངས་པ་ཉིད་ཡིན་ཡང་དངོས་པོ་ལ་མེད་པ་ཁོ་ནའི་རྣམ་པར་སྒྲོ་འདོགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཉིད་ གཞན་དག་ནི་མ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་སྟོན་ཏེ།གཞན་རྟག་པ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ནི་དངོས་པོ་ལ་མི་སླུ་བ་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ལྟར་སྦྱར་རོ། །དེ་ཁྱད་པར་ལས་རབ་ཏུ་སྐྱེ་བ་ཡིན་ཡང་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་གྱི་ཁྱད་པར་ལས་སྐྱེ་བ་ཡིན་ཡང་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ཇི་ལྟར་མཐོང་ བའི་ཁྱད་པར་མི་རྟག་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པའི་མཚན་ཉིད་གང་ཡིན་པ་དེའི་རྗེས་སུ་འབྲང་བ་ངེས་པ་ཡོངས་སུ་བོར་ནས་འདྲ་བ་ཅུང་ཟད་ཙམ་གཟུང་བས་འདྲ་བ་གཞན་འབྱུང་བའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་འདྲ་བ་ཡོངས་སུ་གཟུང་བས་ཁྱད་པར་གཞན་སྒྲོ་འདོགས་པའི་ཕྱིར་ཏེ་བརྟན་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པར་སྒྲོ་འདོགས་པའི་ཕྱིར མར་མེའི་འོད་ལ་གསལ་བར་འདྲ་བའི་སྒོ་ནས་ནོར་བུའི་བློ་ཞུགས་པ་ནོར་བུའི་དངོས་པོ་ལ་བསླུ་བ་ལྟ་བུ་སྟེ་བརྒྱུད་པས་ཀྱང་མར་མེ་དང་འབྲེལ་པའི་ཕྱིར་རོ།།གང་གི་ཕྱིར་རྣམ་པར་རྟོག་པ་རྣམས་ལོག་པའི་དོན་ཁོ་ན་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་དོན་གྱི་ཡུལ་རྣམས་ལ་དོན་བྱ་བ་བྱེད་པ་ཉིད་མེད་དོ། ། དེས་ན་ཡང་ན་ནི་གཞན་གྱིས་ཇི་ལྟར་དོན་བྱེད་ཅེས་སྨྲས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཡོངས་སུ་སྤངས་སོ།

唯由见自相所立习气所作，因一切分别由见事门间接而来。如是常等分别亦唯从见事生，仅由相似他生等迷乱而已。
其中一切分别由见事门而来相同，然从彼关联所生无常等分别，虽非彼显现，虽非自相显现，然由无常性等体于事有故不欺于事。无常等分别由不显为自相体性故仅名迷乱而已。
虽不执自体，如于宝光迷为宝之欺，由宝光与宝关联故，迷乱由依光生故。常等分别非如是，彼等虽由见事门而来，然于事增益唯无者相故。
以"余非彼"等显示：配合为余常等分别非不欺于事。义为虽从差别生。舍弃如所见差别无常性等相随行决定，由取少许相似故，由遍取相似他生相故增益他差别，由增益坚固性等故。
如由明亮相似门入宝觉于宝事欺，由间接亦与灯关联故。由分别唯是迷乱义故，于分别义境无作义用性。故遮"或他如何作用"所说。

།གལ་ཏེ་འོ་ན་ཇི་ལྟར་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་དོན་གྱི་ཡུལ་ལ་སྤྱིའི་དེའི་འབྲས་བུ་ཅན་མ་ཡིན་པ་རྣམ་པར་གཅོད་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་དུ་རྣམ་པར་གཞག་ཅེ་ན། དོན་བྱ་བ་བྱེད་པ་ལྟ་བུར་སྣང་བའི་ཕྱིར་ཏེ། དེ ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་དེ་ནི་དོན་བྱ་བ་བྱེད་པ་ཉིད་དུ་སྣང་བའི་ཕྱིར་དེ་མི་བྱེད་པ་དག་ལས་ཐ་དད་པ་ལྟ་བུ་སྟེ་ཞེས་བཤད་པ་ཡིན་ནོ།།གང་ཡང་རང་གི་མཚན་ཉིད་ལ་ཡང་མི་རྟག་པ་ལ་སོགས་པ་མི་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་དེའི་ངོ་བོ་མ་ཡིན་ལ་ཞེས་སྨྲས་པ་དེ་ཡོངས་སུ་སྤངས་པའི་ཕྱིར་རང་གི་མཚན་ཉིད་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ སོགས་པ་སྨོས་ཏེ།འདི་ལྟར་གང་ཞིག་དང་འབྲེལ་པའི་ཕྱིར་རང་གི་མཚན་ཉིད་མི་རྟག་པ་ཉིད་དང་མི་ལྡན་པར་འགྱུར་བ་དངོས་པོ་གཡོ་བ་ལ་མ་གཏོགས་པ་མི་རྟག་པ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མེད་ཀྱི། འོན་ཀྱང་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཁོ་ན་མི་རྟག་པའི་ངོ་བོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དངོས་པོ་གཡོ་བ་ཉིད་མི་རྟག་ པ་ཡིན་ཏེ།བདག་མེད་པ་ལ་སོགས་པ་ཡང་དེ་བཞིན་དུ་བལྟ་བར་བྱའོ། །གལ་ཏེ་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཁོ་ན་མི་རྟག་པ་ཉིད་ཡིན་ན། དེ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་རྣམས་ལ་མི་སྣང་བའི་ཕྱིར་ཇི་ལྟར་དོན་འདི་ནི་མི་རྟག་པའོ། །དོན་འདིའི་མི་རྟག་པ་ཉིད་དོ་སྙམ་དུ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་རང་གི་མཚན་ཉིད་ལ་རག་ པར་འཇུག་པར་འགྱུར་ཞེ་ན།དེའི་ཕྱིར་དེ་དེ་ལྟ་བུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། དེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རང་གི་མཚན་ཉིད་དོ། །དེ་ལྟ་བུ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་གཡོ་བའི་ངོ་བོ་ལ་སྐད་ཅིག་མར་གནས་པའི་ཆོས་ཉིད་དུ་སྐད་ཅིག་མ་གཅིག་ཏུ་གནས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་གཟུང་བའི་ཕྱིར། དུས་ཕྱིས་སྐད་ཅིག་མ་ཐ་ མ་མཐོང་བ་རྣམས་ལ་འདི་སྙམ་དུ་འདི་ནི་མི་རྟག་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པར་སེམས་པ་འབྱུང་སྟེ།ཁྱད་པར་གཞན་གཉི་ག་མི་སྤོང་བར་བརྗོད་པར་འདོད་ན་ནི་འདི་ནི་མི་རྟག་པའོ་ཞེས་བྱ་བར་གཞི་མཐུན་པར་སེམས་ལ། ཁྱད་པར་གཞན་སྤོང་བ་བརྗོད་པར་འདོད་ན་ནི་འདིའི་མི་རྟག་པ་ཉིད་དོ་སྙམ་དུ་སེམས་ སོ།།རྣམ་པར་རྟོག་པ་རྣམས་ནི་དེའི་ཆོས་ཉིད་དེ་རང་གི་མཚན་ཉིད་དང་ཆོས་ཁོ་ན་ལ་ལྡོག་པའི་བྱེ་བྲག་གིས་བརྡར་བཏགས་པའི་སྒྲའི་རྗེས་སུ་འབྲང་བས་འཇུག་པ་ནའོ། །ངོ་བོ་དུ་མ་དང་ངོ་བོ་གཅིག་པ་དག་ནི་ཆོས་དུ་མ་དང་གཅིག་པའོ། །དེ་དག་དང་ཐ་དད་པ་ཞེས་ཟླས་དབྱེ་བ་སྟེ་མི་རྟག་པ་དང་བྱས་པ་ཉིད་ ལ་སོགས་པའི་ཆོས་དུ་མ་དང་བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་མང་པོ་རྣམས་ཀྱི་མི་རྟག་པ་ཉིད་ཀྱི་ཆོས་གཅིག་པ་དང་བུམ་པའི་མི་རྟག་པ་ཞེས་ཐ་དད་པར་ཡང་སྟོན་ཏེ་དངོས་པོ་རྣམས་ཞེས་བྱ་བ་ཁོང་ནས་དྲང་ངོ་།།རྣམ་པར་རྟོག་པ་དངོས་པོ་འཛིན་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རྣམ་པར་རྟོག་པས་རྣམ་པར་གཞག་པའི་ ཆོས་དུ་མ་ལ་སོགས་པ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཡིན་ཏེ་དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་སྟོན་པར་བྱེད་དོ་ཞེས་བཤད་དོ།

若问如何安立分别义境为遮非彼共相果相？由显如作义用故，故说"由彼显为作义用性故如异于彼不作者"。
为遮"于自相亦不思无常等故非彼体"所说故，说"于自相"等。如是除动事外无少许所谓无常性，由与何关联故自相成无常，然由自相唯是无常体故动事即无常，无我等亦应如是观。
若唯自相是无常性，由彼不显于诸分别故，如何分别依自相而转，思"此义是无常，此义之无常性"？故说"彼如是"等："彼"谓自相，"如是"谓于动体取为刹那住法性一刹那住体性故，后时见最后刹那者生思"此是无常"等。
若欲说不遮二差别则思同基"此是无常"，若欲说遮他差别则思"此之无常性"。诸分别由随顺于自相与法唯以离异差别假立名言而转。
多体与一体者是多法与一法。与彼等异者是差别，显示无常与所作性等多法，及瓶等多者之无常性一法，及瓶之无常等异。应补"诸事"。
由分别非执事故，分别所立多法等非真实，故说"显示"。

།གལ་ཏེ་འོ་ན་ནི་དངོས་པོ་མི་འཛིན་པའི་ཕྱིར་རྟེན་མེད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། དེ་རྣམས་རྟེན་མེད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨྲས་ཏེ། དེ་རྣམས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་དུ་མ་ལ་སོགས་པ་སྟོན་པར་བྱེད་པའི་རྣམ་ པར་རྟོག་པ་རྣམས་སོ།།རྣམ་པར་རྟོག་པ་རྣམས་ཀྱི་རྟེན་ནི་དངོས་པོའི་ཁྱད་པར་མི་རྟག་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པའི་མཚན་ཉིད་མཐོང་བ་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་དེ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། འདི་ལྟར་དོན་དམ་པར་མི་རྟག་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པའི་ངོ་བོ་རང་གི་མཚན་ཉིད་མཐོང་ནས་མཐོང་བའི་མཐུས་འབྱུང་བའི་ རྣམ་པར་རྟོག་པ་དག་མཐོང་བའི་རྣམ་པར་ལྷག་པར་ཞེན་པས་འཇུག་གོ།།གང་གི་ཕྱིར་མི་རྟག་པ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པ་ཅན་གྱི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་རྣམས་ཇི་ལྟར་མཐོང་བའི་རྣམ་པ་ཁོ་ནས་མངོན་པར་བརྗོད་ཅིང་འཇུག་གི་རྟག་པ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་བཞིན་དུ་དོན་ གཞན་གྱི་རྗེས་སུ་འབྲང་བ་ནི་མ་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར་ཏེ།དེ་དག་ཀྱང་དངོས་པོའི་ཆོས་ཉིད་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སྨྲས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཡང་ཡོངས་སུ་སྤངས་པ་ཡིན་པས་དངོས་པོ་མེད་པའི་ཆོས་ཉིད་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། མི་རྟག་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་དེ་དག་དངོས་པོའི་ཆོས་ཉིད་མ་ཡིན་ པ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ།།ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དེའི་རང་གི་ངོ་བོ་ཁོ་ན་དངོས་པོའི་རང་གི་ཁོ་ན་དེ་ལྟར་མི་རྟག་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་ཉིད་དུ་སྣང་ཞིང་སོ་སོར་སྣང་བའི་ཕྱིར་ཏེ། དངོས་པོ་མི་རྟག་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པའི་ངོ་བོ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་དེ་སྐད་དུ་བཤད་ཀྱི། རྣམ་པར་རྟོག་པ་ལ་དངོས་པོའི་ཆོས་སྣང་ བ་ནི་མ་ཡིན་ནོ།།གལ་ཏེ་མི་རྟག་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་དངོས་པོའི་ཆོས་ཁོ་ན་སྣང་ན། འོ་ན་ཅི་སྟེ་རྣམ་པར་རྟོག་པས་བྱས་པ་འཁྲུལ་པ་ཡིན་ཞེ་ན། དངོས་པོ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། དངོས་པོ་གཅིག་ལ་དུ་མའི་ངོ་བོར་འཛིན་པ་དང་། མང་པོ་རྣམས་ལ་གཅིག་པ་ཉིད་དང་ ཆོས་དང་ཆོས་ཅན་དག་ཐ་དད་པར་འཛིན་པ་ནི་འཁྲུལ་པ་སྟེ་ནོར་པའོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།།ཡང་ཅིའི་ཕྱིར་གཅིག་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་འཁྲུལ་པ་ཡིན་ཞེ་ན། དོན་གཅིག་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། དོན་གཅིག་བྱེད་པ་བུམ་པ་ལ་སོགས་པའི་ཁྱད་པར་གྱིས་ཆུ་བཅུ་བ་ལ་ སོགས་པའི་དོན་གཅིག་བྱེད་པ་ལ།དེ་ལྟར་ཤེས་པར་འདོད་ན། དོན་གཅིག་བྱེད་པ་ཉིད་དུ་ཤེས་པར་འདོད་ན་དེ་ལྟ་བུའི་ངོ་བོ་བསྟན་པའི་ཆེད་དུ། དོན་གཅིག་བྱེད་པ་ཉིད་བསྟན་པའི་ཆེད་དུ་དེ་ལྟར་གཞག་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དེ་ཐ་སྙད་གདགས་པ་བླ་ཆོས་སུ་བྱ་བའི་ཕྱིར་བུམ་པ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ ངོ་བོར་གཅིག་ཏུ་རྣམ་པར་གཞག་པའི་ཕྱིར་རོ།

若问由不执事故将无所依？说"彼等亦非无依"等。"彼等"谓显示多法等之诸分别。分别之所依是见事差别无常性等相之经验，由如是胜义中见无常性等体自相已，由见力所生分别由见相增益而转。
由无常等相分别唯以如所见相表述而转，非如常等分别随逐他义故。亦遮"彼等非事法性"所说，故说"无事法性亦"等：无常性等彼等非非事法性。何故？由彼自体唯事自体如是显现及别显为无常性等法性故，由事有无常性等体故如是说，然于分别不显事法。
若无常性等唯显事法，何故说分别所作是迷乱？说"于事"等：于一事执为多体，及于多者执一性，及执法与有法异，是迷乱谓错误。
又何故一性等是迷乱？说"一义"等：于一义作用如瓶等差别之持水等一义作用，如是若欲了知，为显示如是体以了知一义作用性故，为假立彼名言为上法故，为安立瓶性等一体故。

།དེ་བཞིན་དུ་གཅིག་གིས་ཀྱང་དོན་དུ་མ་བྱེད་པ་དཔེར་ན་བུམ་པས་མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་། ཆུ་བཅུ་བ་དང་ཤེས་པ་ལ་སོགས་པའི་དོན་བྱ་བ་བྱེད་པར་རེས་འགའ་བར་བྱེད་པ་ལྟ་བུ་ལ་དེ་ལྟར་ཤེས་པར་འདོད་ན། དོན་དུ་མ་བྱེད་པ་ ཉིད་དུ་ཤེས་པར་འདོད་ན།དེ་ལྟ་བུའི་ངོ་བོ་བསྟན་པའི་ཆེད་དུ་དོན་དུ་མ་བྱེད་པ་ཉིད་དུ་བསྟན་པའི་ཆེད་དུ་དེ་ལྟར་གཞག་པར་བྱས་པའི་ཕྱིར་ཏེ་མིག་གིས་གཟུང་བར་བྱ་བ་ཉིད་དང་། ས་ལས་གྱུར་པ་དང་། མི་རྟག་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པའི་ངོ་བོར་རྣམ་པར་གཞག་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བཞིན་དུ་གཞན་དག་ལ་ ཡང་ཅི་རིགས་པར་བརྗོད་པར་བྱའོ།།དངོས་པོའི་ཁྱད་པར་གྱི་སྒོ་ནས། དངོས་པོ་གཅིག་ལ་ཆོས་དུ་མ་རྣམ་པར་གཞག་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དངོས་པོ་གཅིག་པུ་དེ་ལ་དུ་མ་མི་རུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བས་ན་གཅིག་ལ་དུ་མ་ཉིད་དུ་འཛིན་ན་འཁྲུལ་པའོ་ཞེས་བཤད་དོ། །དེ་བཞིན་དུ་ དུ་མ་ལ་གཅིག་ཉིད་དུ་རྣམ་པར་གཞག་པ་ཡང་དེའི་འབྲས་བུ་ཅན་མ་ཡིན་པ་ལས་ལྡོག་པའི་སྒོ་ཁོ་ན་ནས་ཡིན་གྱི་དངོས་པོའི་ཁྱད་པར་ལས་ནི་མ་ཡིན་པས་དུ་མ་ལ་ཡང་གཅིག་ཉིད་མི་རུང་བའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ།དེ་ལྟར་ན་དུ་མ་གཅིག་འཛིན་པ་འཁྲུལ་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཆོས་དང་ ཆོས་ཅན་ཐ་དད་པར་འཛིན་པ་ཡང་འཁྲུལ་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ།།ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། གསལ་བ་རྣམས་ནི་རྗེས་སུ་མི་འགྲོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྤྱི་ཐ་དད་པ་ཡང་གོང་ཉིད་དུ་བཀག་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཆོས་རྣམས་ནི་ཆོས་ཅན་ལས་ཐ་དད་པ་ཁོ་ན་སྟེ། དེས་ན་སྒྲའི་དོན་དངོས་པོ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་ཡིན་པར་འགྱུར་ རོ་ཞེ་ན།དེའི་ཕྱིར་དེ་རྣམས་ཀྱི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། མི་རྟག་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་དེ་རྣམས་ཀྱི་རང་བཞིན་ངོ་བོ་ཉིད་ཐ་དད་པའི་ཕྱིར་སྒྲའི་དོན་དངོས་པོ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་ཡིན་པར་ཁས་ལེན་ན། ཨུཏྤལ་སྔོན་པོའོ། །སྒྲ་མི་རྟག་གོ་ཞེས་བྱ་བའི་གཞི་མཐུན་པ་ཉིད་མི་རུང་བའི་ཕྱིར། སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པ་ཡོན་ཏན་རྣམས་དང་ཨུཏྤ་ལ་ལ་སོགས་པ་རིགས་རྣམས་ཕན་ཚུན་ཐ་དད་པའི་ཕྱིར་དེ་དག་རྗོད་པར་བྱེད་པའི་སྒྲ་རྣམས་གཞི་གཅིག་ལ་འཇུག་པ་མེད་པས་གཞི་མཐུན་པ་ཉིད་མི་རུང་སྟེ། དེ་ལྟ་བས་ན་སྒྲའི་དོན་དངོས་པོ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རྣམ་པར་གནས་པ་མ་ཡིན་ནོ་སྙམ་དུ་བསམས པ་ཡིན་ནོ།

如是一亦作多义，如瓶有时作眼识、持水及认知等义用，如是若欲了知，为显示如是体以了知作多义性故如是安立，为安立为眼所取性、土所成及无常性等体故。如是于余亦应随理说。
非由事差别门于一事安立多法。何故？由一事不容多故。故说执一为多是迷乱。如是于多安立一性亦唯由离非彼果门，非由事差别，由于多亦不容一性故。如是执多为一是迷乱。
如是执法与有法异亦唯是迷乱。何故？由已于上遮"诸别相不随行"等异共相故。
若谓诸法唯异于有法，故名言义如实事？说"彼等之"等：若许无常性等彼等法之自性体异故名言义如实事，则由"青莲"、"声无常"等同基不容故，由色等德与莲等类互异故，表彼等声不入一基故不容同基。故思名言义非如实安住。

།གལ་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་གཞན་གྱི་བསམ་པའི་དོགས་པ་བསུ་བར་བྱེད་དེ། རྫས་གང་ལ་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་ཀྱི་ཁྱད་པར་དེ་དག་ཡོད་པ་དེ་གཅིག་ཡོན་ཏན་དང་རིགས་ཀྱི་སྒྲ་གཉིས་ཀྱིས་བརྗོད་པའི་ཕྱིར་ཉེས་པ་མེད་དེ་གཞི་མཐུན་པ་ཉིད་མེད་པའི་ཉེས་པ་མེད་ དོ་ཞེ་ན་ལན་དུ་ཕན་མི་འདོགས་པ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ།རྫས་ནི་ཁྱད་པར་དུ་འདོད་པ་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པ་ལ་ཕན་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། རྫས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་སྔོན་པོའམ་རིགས་ཨུཏྤལ་ཉིད་ལ་ཕན་པ་ནི་འགའ་ཡང་མི་བྱེད་དོ། །དེ་བས་ན་རྫས་ཕན་མི་འདོགས་པ་ལ་ རག་མ་ལས་པར་འཇུག་པ་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པ་གཞན་གྱི་དབང་ཉིད་མི་རུང་བའི་ཕྱིར།སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་རྣམས་ཁྱད་པར་མ་ཡིན་ཏེ། ཁྱད་པར་ཉིད་ནི་གཞན་གྱི་དབང་ཉིད་ཀྱིས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་འདི་ནི་འདིའི་ཁྱད་པར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ཉིད་དུ་ཡང་མི་འགྱུར་རོ། ། འོན་ཏེ་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་གཞན་གྱི་དབང་ཉིད་རྫས་ཀྱི་ཡུལ་ཅན་དུ་འདོད་ན། དེའི་ཚེ་གཞན་གྱི་དབང་ཉིད་ཡིན་ན་ནི་བསྐྱེད་པར་བྱ་བ་དང་སྐྱེད་པར་བྱེད་པའི་དངོས་པོ་ཡིན་པར་ཁས་བླང་དགོས་ཏེ། ཁྱད་པར་རྣམས་ནི་བསྐྱེད་པར་བྱའོ། །རྫས་ནི་སྐྱེད་པར་བྱེད་པའོ། །གཞན་དུ་ན་གཞན་གྱི་དབང ཉིད་མི་རུང་བའི་ཕྱིར་རོ།།སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་ཡང་སྐད་ཅིག་མར་འདོད་པར་བྱ་དགོས་ཏེ་སྐད་ཅིག་མ་མ་ཡིན་པ་ལ་ནི་རིམ་དང་ཅིག་ཅར་དག་གིས་དོན་བྱེད་པ་འགལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བས་ན་འབྲས་བུ་འདོད་པ་ཁྱད་པར་རྣམས་དང་། རྒྱུར་འདོད་པ་རྫས་ལྷན་ཅིག་མི་གནས་པའི་ཕྱིར་དུས་གཅིག་ཏུ་ ཁྱད་པར་དང་ཁྱད་པར་གྱི་གཞི་དངོས་པོར་གྱུར་པ་གཉིས་སུ་བརྗོད་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ཏེ།དེའི་ཚེ་རྒྱུར་འདོད་པ་ཁྱད་པར་གྱི་གཞི་འགགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཅིག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཁྱད་པར་དང་ལྡན་པ་འགགས་པའོ། །སྒྲོ་གདགས་པ་ནི་ཉེ་བར་སྟོན་པའོ། །དེའི་ཚེ་སྒྲ་དངོས་པོའི་ཡུལ་ཅན་དུ་ མི་འགྱུར་ཏེ་སྒྲ་བློས་སྒྲོ་བཏགས་པའི་ཁྱད་པར་གྱི་གཞི་ཁོ་ན་བརྗོད་པའི་ཕྱིར་རོ།།གལ་ཏེ་ཁྱད་པར་གྱི་གཞི་འགགས་པ་གང་ཡིན་པ་དེའི་ཡུལ་ཅན་གྱི་སྒྲ་ནི་བློ་ལ་སྣང་བའི་ཡུལ་ཅན་ཡིན་དུ་ཟིན་ཀྱང་ཁྱད་པར་ཉེ་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཁོ་ན་རྗོད་པར་བྱེད་པའི་སྒྲ་ནི་དངོས་པོའི་ཡུལ་ཅན་ཉིད་ཡིན་པར་ འགྱུར་ཞེ་ན།བློ་ལ་སྣང་བའི་ཡུལ་ཅན་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། བརྗོད་པར་གང་ལ་ཡུལ་བློ་ལ་སྣང་བ་ཡོད་པ་དེ་ལ་དེ་སྐད་ཅེས་བྱའོ། །དེའི་ངོ་བོ་ནི་ཉིད་དེ་དེ་ཡིན་ན་ནི་ཁྱད་པར་གྱི་ཡུལ་ཅན་དུ་འདོད་པའི་བརྗོད་པར་ཐམས་ཅད་ཀྱང་དེ་ཁོ་ན་དང་འདྲ་བར་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་བློ་ལ་ སྣང་བའི་ཡུལ་ཅན་ཁོ་ནར་འགྱུར་རོ།

"若"等是迎接他人思维之疑：于某实体有彼等青等法差别，由一体以德性与类二种声说故无过，无同基性过失。
答以"于无益"等：实体不益于所欲差别青等，实体于青德或莲类不作任何益。故由实体无益而转，青等不应依他性故，青等法非差别，差别由依他性分故。若不尔，则亦不成"此是彼差别"。
若许诸法依他性以实体为境，尔时若是依他性则应许所生能生事，诸差别是所生，实体是能生，否则不容依他性故。
能生亦应许为刹那，由非刹那者相违于次第及顿时作用故。故由所欲果差别与所欲因实体不俱住故，不可说二者同时为差别与差别基实事。尔时由所欲因差别基灭故。"一"谓具差别已灭。增益谓显示。
尔时声不成实事境，由声唯说分别增益差别基故。若谓虽差别基已灭彼境之声是显现于心境，然唯说近差别之声应成实事境？说"唯显现于心境"等：凡有境显现于心者说为彼。彼体性者，若尔则一切欲说差别境之言说亦同彼唯成显现于分别心境。

།ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། འཛིན་པ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། འཛིན་པའི་བློ་ལ་དེ་ལྟ་བུའི་ཁྱད་པར་ཐ་དད་པ་དང་ལྡན་པ་ཞེས་བྱ་བ་དངོས་པོའི་ངོ་བོ་སྣ་ཚོགས་པའི་ཁྱད་པར་དང་ལྡན་པའི་ཁྱད་པར་གྱི་གཞི་གཅིག་པུ་མི་སྣང་བའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ལྟར་ཁྱད་པར་ལྡན་ པ་འགགས་པ་སྒྲོ་འདོགས་པར་བྱེད་པའི་བློ་ནི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཅན་ཡིན་ལ།དངོས་པོར་གྱུར་པའི་ཁྱད་པར་ལ་དམིགས་པའི་བློ་ནི་གཞན་དེ་ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་རྣམ་པ་ཅན་ཁོ་ན་ཡིན་པར་ཁས་བླང་དགོས་ཏེ། དངོས་པོ་དང་དངོས་པོ་མེད་པ་ལ་དམིགས་པའི་བློ་ནི་གཅིག་ཡིན་པར་མི་རུང་ངོ་། ། ཁྱད་པར་ཐ་དད་པ་དང་ལྡན་པ་གཅིག་པུ་མི་སྣང་ན་ཡང་གཞི་མཐུན་པ་ཉིད་ག་ལ་ཞིག་ཡིན། གང་གི་ཚེ་ཁྱད་པར་དང་ཁྱད་པར་གྱི་གཞི་གཉི་ག་ཡང་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཅན་གྱི་བློ་ལ་སྣང་བ་ཉིད་ཡིན་པར་འདོད་པ་དེའི་ཚེ་ནི་ལྡོག་པ་གཉིས་ཀྱིས་ཉེ་བར་ཟིན་པའི་ཆོས་ཅན་གཅིག་སྣང་བའི་བློ་གཅིག་ཁོ་ན སྐྱེ་བས་གཞི་མཐུན་པ་ཉིད་མི་འགལ་ལོ།།གལ་ཏེ་ཁྱད་པར་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་གཞན་གྱི་བསམ་པའི་དོགས་པ་བསུ་སྟེ་བློ་གཅིག་སྒྲོ་བཏགས་ན་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་བཤད་པའི་ཉེས་པ་འདི་མེད་དོ་ཞེ་ན། ཁྱད་པར་དང་ལྡན་པ་དང་དུས་མཉམ་དུ་གྲུབ་པའི་ཁྱད་པར་ལས་ གཞན་གྱི་དབང་མེད་པའི་ཕྱིར་ཁྱད་པར་ཉིད་མ་ཡིན་ནོ།།གལ་ཏེ་གྲུབ་པའི་སྔ་རོལ་ན་གཞན་གྱི་དབང་ཉིད་ཡིན་པས་དེ་ཁོ་ནའི་ཚེ་ཁྱད་པར་ཉིད་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། མ་གྲུབ་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། མ་གྲུབ་པ་རི་བོང་གི་རྭ་འདྲ་བ་ཡང་གཞན་གྱི་དབང་ངམ་ཁྱད་པར་ཉིད་ མ་ཡིན་ནོ།། །།བམ་པོ་བཅུ་པ། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་ཡོད་པ་དང་མེད་པ་ལ་གཞན་གྱི་དབང་མེད་པའི་ཕྱིར་ཁྱད་པར་རྣམས་ཀྱི་གཞན་གྱི་དབང་ཉིད་རྟོགས་པས་སྒྲོ་གདགས་པ་བྱས་ནས། གཞན་གྱི་དབང་ཉིད་དུ་ཐ་སྙད་འདོགས་ན་ནི། ཐམས་ཅད་དུ་ཞེས བྱ་བ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་ཇི་ལྟར་གཞན་གྱི་དབང་ཉིད་དུ་ཐ་སྙད་གདགས་པ་ལ་བློའི་རྗེས་སུ་བྱེད་པ་བཞིན་དུ་ཁྱད་པར་དང་ཁྱད་པར་གྱི་གཞིར་ཐ་སྙད་གདགས་པ་ལ་ཡང་སྒྲོ་འདོགས་པར་བྱེད་པའི་བློ་དེ་ཁོ་ན་ཇི་སྟེ་མི་སྦྱོར།དེ་སྦྱར་བར་ནི་རིགས་ཏེ་བློས་བསྟན་པའི་དོན་དུ་སྣང་བ་རྣམས་ལ་མ་བརྟེན་ པར་ཐ་སྙད་གདགས་པར་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་རོ།།དངོས་པོ་སྒྲ་གཅིག་དང་ཚད་མ་གཅིག་གིས་ཡུལ་དུ་བྱས་ན་དངོས་པོ་སྟོབས་ཀྱིས་དངོས་པོའི་རང་གི་ངོ་བོར་གྱུར་པའི་ཁྱད་པར་མ་ལུས་པ་འཕངས་པའི་ཕྱིར་དེ་ལས་གཞན་པའི་སྒྲ་ལ་སོགས་པ་དོན་མེད་པ་གང་ཡིན་པ་སྔར་དོན་ གྱི་རང་གི་ངོ་བོ་གཅིག་།བདག་ཉིད་མངོན་སུམ་ཡིན་པ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་དངོས་པོར་སྨྲ་བའི་ཕྱོགས་ལ་བཤད་པ་དེར་ཡང་བློ་ལ་སྣང་བའི་རྗེས་སུ་བྱེད་པ་ལ་མི་འགྱུར་རོ།

何故？说"于执"等：由于执取心中不显现如是具差别异体之一差别基，即具种种实事体性差别之差别基。如是，增益已灭具差别之心是分别，缘实事差别之心唯是经验相，应许由不容缘实事与无实事之心为一。若不显现具异差别之一，何有同基性？
若许差别与差别基二者皆显现于分别心，尔时由生唯一显现具二返体所依之一心故，同基性不相违。
"若差别"等是迎接他人思维之疑：若一心增益则无前说"若一心"等过失。由具差别与同时成立差别无依他性故非差别。
若谓成立前有依他性故尔时是差别？说"未成亦非"等：未成如兔角亦非依他性或差别。
卷十。由一切种有无无依他性故，了知诸差别依他性已增益，若安立依他性名言，则如一切种安立依他性名言随顺心，于安立差别与差别基名言何不亦用彼增益心？应用彼，由不依心所显义相不能安立名言故。
实事若为一声一量境，由实事力抛一切成实事自体之差别故，余声等无义，如前"于义自体一自性现量"等说实事论者宗，于彼亦不随顺显现于心。

།ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། བློ་ལ་སྣང་བ་ནི་དངོས་པོ་མེད་པའི་ཕྱིར་དངོས་པོའི་མཐུ་ལས་འབྱུང་བའི་ཉེས་པ་རྣམས་སུ་ཐལ་བ མེད་དོ།།མང་པོའི་ཚིག་གིས་ནི་འདི་སྐད་དུ་དེ་ལས་གཞན་པ་དོན་མེད་པའི་ཉེས་པར་ཐལ་བར་མི་འགྱུར་བ་འབའ་ཞིག་ཏུ་མ་ཟད་ཀྱི། དེ་བཞིན་དུ་སྤྱི་ཐ་དད་པ་མེད་པ་དང་། ཁྱད་པར་རྣམས་ཀྱི་གཞན་གྱི་དབང་ཉིད་མི་རུང་བའི་ཕྱིར་ཁྱད་པར་དང་། ཁྱད་པར་གྱི་གཞི་ཉིད་མེད་པ་དང་། བློ་ལ་ཁྱད་ པར་ཐ་དད་པ་དང་ལྷན་ཅིག་མི་སྣང་བའི་ཕྱིར་གཞི་མཐུན་པ་ཉིད་མེད་པར་བཤད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་དག་ཀྱང་འདི་ལ་མི་སྲིད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ།།དེ་ཉིད་ཐ་མི་དད་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་སྟོན་ཏེ། འདི་ལྟར་བློ་ལ་སྣང་བའི་ངོ་བོ་དེ་ཐ་མི་དད་པར་སྣང་བས་དེའི་ཕྱིར་ཅི་ཇི་ལྟར་ཤེས་པ་བཞིན་མི་ འགལ་ལོ་ཞེས་འོག་ནས་འབྱུང་བ་དང་སྦྱར་རོ།།སྔོན་པོ་ཞེས་བརྗོད་པ་ན་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་བློས་སྔོན་པོ་མ་ཡིན་པ་ལས་ལོག་པར་རྣམ་པ་གཅིག་ཡུལ་དུ་བྱས་ཀྱང་སྔོན་པོའི་རྣམ་པ་དེ་ཉིད་ལ་རྣམ་པ་གཞན་ལ་ཐེ་ཚོམ་ལོག་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་བས་ན་བློ་ལ་སྣང་བའི་ངོ་བོ་དེ་རྣམ་པ་གཞན་མ་ངེས་པ་སྟེ་ ཨུཏྤ་ལ་མ་ཡིན་པ་ལས་ལོག་པ་ཨུཏྤ་ལའི་རྣམ་པ་མ་ངེས་པའི་ཕྱིར་རོ།།རྣམ་པ་གང་ལ་ངེས་པ་མ་སྐྱེས་པ་དེ་ནི་རྣམ་པ་གཞན་ཏེ་དེ་ལ་རེ་བ་དང་བཅས་པ་བློ་ཨུཏྤ་ལའི་སྒྲ་སྦྱོར་བ་ལས་སྐྱེས་པ་གཟུང་བར་བྱ་བ་སྣང་བས་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་ཏེ་འདིས་ནི་ཁྱད་པར་དང་ཁྱད་པར་གྱི་གཞིའི་དངོས་ པོའི་རྒྱུ་མཚན་བཤད་དོ།།གཞི་མཐུན་པ་ཉིད་ཀྱི་རྒྱུ་མཚན་སྒྲའི་དོན་ཐ་དད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། སྒྲའི་དོན་ཐ་དད་པ་སྔོན་པོ་མ་ཡིན་པ་དང་། ཨུཏྤ་ལ་མ་ཡིན་པ་ལས་ལྡོག་པའི་མཚན་ཉིད་སྒྲུབ་ཅིང་སྟོན་པ་ཡང་བློ་ལ་སྣང་བའི་ངོ་བོ་ལྡོག་པ་གཉིས་ཀྱིས་ཉེ་བར་ཟིན་པ་དེ་ནི་ ཆོས་ཅན་གཅིག་པ་ཉིད་དུ་ཐ་མི་དད་པར་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཅན་གྱི་བློ་ལ་སྣང་བས་སོ།།སྤྱི་ལ་སོགས་པས་ཇི་ལྟར་ཤེས་པ་བཞིན་ཏེ་ཇི་ལྟར་གྲགས་པ་བཞིན་མི་འགལ་ལོ། །བློ་ལ་སྣང་བ་འདིས་ཆོས་དང་ཆོས་ཅན་གྱི་ཁྱད་པར་དག་ཀྱང་ཇི་ལྟར་ཤེས་པ་བཞིན་མི་འགལ་ལོ་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་རོ། །དེ་ཉིད་དོན་ དུ་མ་ལས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་སྟོན་ཏེ།བློ་ལ་སྣང་བ་དོན་དུ་མ་ལས་ཐ་དད་པ་སྲིད་པ་ལས་སོ། །བློ་ལ་སྣང་བ་བརྫུན་པའི་ཕྱིར་དོན་དུ་མ་ལས་ཐ་དད་པ་ལྟ་ག་ལ་ཡོད་དེ། སྐྱེས་བུའི་མངོན་པར་ཞེན་པའི་དབང་གིས་འདི་སྐད་དུ་བརྗོད་པ་འབའ་ཞིག་ཏུ་ཟད་དོ།

何故？由显现于心无实事故，无实事力所生诸过失。多言说此：不仅无余无义过失，如是由无异共相及诸差别依他性不容故无差别与差别基，由不与异差别同时显现于心故无同基性所说彼等于此亦不可能。
以"彼体无异"等显示：如是由显现于心之体显为无异故，故如何如所知不相违，如下当说。
说"青"时，虽分别心以离非青一相为境，然于彼青相非离余相疑。故显现于心之体不定余相，由不定莲相离非莲故。
于何相未生定解，彼是余相，具希求彼心由系莲声所生所取显现，此说差别与差别基实事因由。
说"声义异"等为同基性因由：声义异即离非青与非莲返相能立能显，由显现于心之体具二返为一所依无异显现于分别心故。如共相等如所知即如所许不相违。此显现于心亦令法与有法差别如所知不相违。
以"由多义"等显示：由显现于心可异于多义故。由显现于心虚妄故，岂有异于多义？唯由补特伽罗增益力如是说而已。

།བློ་ལ་སྣང་བ་དེའི་དོན་གཅིག་ཅིག་ ལས་ཐ་དད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཅི་སྒྲ་མི་རྟག་པ་ཉིད་དང་།མིག་གིས་གཟུང་བར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ཡིན་ནམ་ཞེས་བསྒྲུབ་པ་དང་དགག་པ་ཤེས་པར་འདོད་པ་ལ་བློ་ལ་སྣང་བར་གྱུར་པའི་དངོས་པོ་ཁོ་ན་རབ་ཏུ་སྟོན་ཏོ་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་རོ། །རྣམ་པ་གང་གིས་ཤེ་ན། ཆོས་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲ་ཁྱད་པར་གཞན་སྤངས་ པས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ་ཐ་དད་པར་བརྗོད་ནས་སོ།།ཆོས་ཐ་དད་པ་ལྟ་བུར་རྣམ་པར་གཞག་ནས་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་ཏེ། འདི་ལྟར་མི་རྟག་པ་ཉིད་དང་མིག་གིས་གཟུང་བར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ཅེས་ཆོས་ཀྱི་སྒྲས་བརྗོད་པ་བྱས་ན། མི་རྟག་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་ཐ་དད་ལྟ་བུར་རྣམ་པར་ གཞག་པ་ཡིན་ནོ།།ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། བློ་ལ་དེ་ལྟར་སྣང་བའི་ཕྱིར་ཏེ། ཆོས་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲས་བརྗོད་ན་ཆོས་འཛིན་པའི་བློ་ལ་ཐ་དད་པ་ལྟ་བུར་སྣང་བའི་ཕྱིར་རོ། །བྱེ་བྲག་ཏུ་མ་ཕྱེ་བར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཁྱད་པར་ཐམས་ཅད་མ་སྤངས་པར་ཏེ། བློ་ལ་སྣང་བ་འདིའི་ངོ་བོ་ཉིད་གཞན་ཁྱད་པར་གཞན་མ་ སྤངས་པ།ཆོས་ཅན་ཉིད་དུ་རྣམ་པར་གཞག་ནས། སྒྲའི་དངོས་པོ་དེ་ཁོ་ན་རབ་ཏུ་སྟོན་ཏོ། །འདི་སྐད་དུ་མི་རྟག་པ་ཉིད་དང་། མིག་གིས་གཟུང་བར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་དོ་ཞེས་ཆོས་ཀྱི་སྒྲས་བརྗོད་དོ། །ཆོས་ཐ་དད་པ་ལྟ་བུར་བསྟན་ནས་ཡང་སྒྲ་མི་རྟག་གོ་ཞེས་ཆོས་ཅན་གྱི་སྒྲས་བརྗོད་དེ་ངོ་བོ་ ཉིད་གཞན་ཆོས་ཅན་དུ་རྣམ་པར་གཞག་ནས་དངོས་པོ་དེ་ཉིད་རབ་ཏུ་སྟོན་ཏོ་ཞེས་བཤད་པ་ཡིན་ནོ།།དེ་ཙམ་གྱི་ཆོས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཁྱད་པར་གཞན་སྤངས་པ་དང་། མ་སྤངས་པས་ཆོས་དང་ཆོས་ཅན་དག་ཐ་དད་པའི་ཕྱིར་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་བློ་ཐ་དད་པ་དང་ལྡན་པ་ལྟ་བུར་རྣམ་པ་ཐ་དད་པ་ཅན་ལྟ་བུར་ སྣང་གིས་དངོས་སུ་ཐ་དད་པ་དང་ལྡན་པ་ཉིད་མ་ཡིན་ཏེ།དེའི་རྣམ་པ་ནི་བརྫུན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དངོས་པོ་ཐ་དད་པའི་ཕྱིར་ཐ་དད་པ་དང་ལྡན་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དངོས་པོ་ཐ་དད་པ་ཡིན་ན། ཇི་སྐད་བཤད་པའི་ཉེས་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་ཏེ་སྤྱི་དང་གཞི་མཐུན་པ་ཉིད་ལ་ སོགས་པ་མེད་པའི་ཉེས་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ།།གལ་ཏེ་དངོས་པོ་ལ་ཐ་དད་པ་མེད་ན་ཇི་ལྟར་གཅིག་ལ་ཚིག་ཐ་དད་པ་དང་དེ་བཞིན་དུ་མི་རྟག་པ་ཉིད་ནི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའོ། །བྱས་པ་ཉིད་ནི་བསྒྲུབ་པའོ་ཞེས་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་དང་སྒྲུབ་པ་ཐ་དད་པར་ཡང་ཇི་ལྟར་འགྱུར་ཞེ་ན་དེའི་ཕྱིར་ཐ་དད་པ་དེ་ལྟ་བུ་ཞེས་ བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ།ཆོས་ཐ་དད་པ་ཁྱད་པར་གཞན་སྤངས་པ་དེ་ལྟ་བུ་མང་པོ་བརྗོད་པས་ཚིག་ཐ་དད་པ་དང་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་དང་སྒྲུབ་པ་ཐ་དད་པར་བྱེད་དོ་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་རོ།

彼显现于心之一义异者，是否为声无常性及非眼所取性，于欲知能立能破者，唯显示显现于心之实事。
以何相？说"法声舍余差别"等：由说异故。配为"如异法安立"，如是若说无常性及非眼所取性等法声，则安立如异法无常性等。
何故？由如是显现于心故，由说法声则于执法心显如异故。"未分别"谓未舍一切差别，此显现于心之体性未舍余差别，安立为有法已，唯显示彼声实事。此说以法声说"无常性及非眼所取性"。如异法显示已，复以有法声说"声无常"，安立余体性为有法已显示彼实事。
"尔许法"谓由舍余差别与未舍，法与有法异故，分别心如具异而显如异相，非实有异，由彼相虚妄故。非由实事异故具异。
何故？若实事异，则成前说过失，由成无共相及同基性等过失故。若实事无异，云何于一有异语，如是云何亦成无常性是所立，所作性是能立等能立所立异耶？
故说"如是异"等：由说如是舍余差别之多异法故成异语及能立所立异。

།གང་དག་ལ་བསྟན་དེ་དང་དེ་ལ་ལོག་པའི་དངོས་པོ་དེའི་རང་གི་ངོ་བོ་ཡོད་པ་ཆོས་སྣང་བའི་ཁྱད་པར་དེ་དག་གིས་ཏེ། རྣམ་པར་རྟོག་པའི་བློ་ལ་གནས་པའི་ཆོས་ཀྱི་ངོ་བོར་སྣང་བའི་ཁྱད་པར་དག་གིས་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །ཅིའི་ཕྱིར་བྱེད་ཅེ་ན་དེའི་རང་གི་ངོ་བོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། ལོག་པའི་དངོས་པོའི་རང་གི་ངོ་བོ་དེ་ཁོ་ན་རྟོགས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་དག་ནི་བརྒྱུད་པས་དངོས་པོ་དང་འབྲེལ་པའི་ཕྱིར རོ།།སྐབས་སུ་བབ་པའི་དོན་ཉིད་གཟུང་བདེ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་བསྡུ་བའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ། རང་བཞིན་དེ་འཛིན་རྣམ་རྟོག་བློ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། དངོས་པོའི་རང་བཞིན་དེ་ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་འོག་ཏུ་སྐྱེ་བ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཅན་གྱི་བློ་གང་ཡིན་པའོ། །དེའི་དོན་ཅན་འདྲ་བ་ནི་ལྷག་ པར་ཞེན་པའི་དབང་གིས་དངོས་པོའི་ཡུལ་ཅན་ལྟ་བུའོ།།དེའི་འབྲས་བུ་ཅན་མ་ཡིན་པ་དག་ལས་ཐ་དད་པ་གང་ཡིན་པ་དེའི་མཐར་ཐུག་པ་སྟེ། དེ་ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་སྟོབས་ཀྱིས་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར་དང་། ལོག་པའི་དངོས་པོ་ཐོབ་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་དེའི་མཐར་ཐུག་པ་ཞེས་བྱའོ། །བློ་དེ་ལྟ་བུ་དེ་ལ་ངོ་བོ་ གང་ཡིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དོན་གྱི་རྣམ་པ་གང་ཡིན་པ་སྟེ།སྣང་བ་དང་རྟག་པར་བྱ་བ་དག་གཅིག་ཏུ་བྱེད་པའི་ཕྱིར་ཕྱི་རོལ་ལྟ་བུའོ། །གསལ་བ་རིགས་མཐུན་པ་དག་ལ་མཚུངས་པར་སྣང་བའི་ཕྱིར་གཅིག་ལྟ་བུའོ། །རིགས་མི་མཐུན་པ་གཞན་ལས་ལོག་པ་ལྟ་བུར་སྣང་བ་ཡིན་གྱི་ལོག་པ་ཉིད་ནི་མ་ ཡིན་ནོ།།བློ་ལ་སྣང་བའི་ངོ་བོ་དེ་ནི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་མ་ཡིན་ནོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། བརྟག་པའི་ཡན་ལག་མེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དོན་བྱེད་ནུས་པ་ཁོ་ན་བརྟག་པའི་ཡན་ལག་ཡིན་ནོ། །དེ་བས་ན་བརྟག་པའི་ཡན་ལག་མེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་དོན་བྱེད་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། །གང་གི་ཕྱིར་བློ་ལ་སྣང་ བའི་ངོ་བོ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་མ་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར་དེའི་ཡུལ་ཅན་གྱི་ཐ་སྙད་ནི་ནོར་བའི་དོན་ཁོ་ན་ལ་འཇུག་པ་ཡིན་ཏེ།དེ་བས་ན་ཤེས་པ་ལ་ཡོད་པའི་དོན་དེ་རྣམས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །ཤེས་ལ་ཡོད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་བློ་ལ་སྣང་བ་སྟེ་ཤེས་པ་ལ་ཡོད་པ་དེ་རྣམས། འདི་ལྟར་ལྡོག་པའི་ངོ་བོ་ཅན་ ལྡོག་པའི་ངོ་བོ་དང་ལྡན་པ་སྟེ།དཔེར་ན་ཨུཏྤ་ལ་མ་ཡིན་པ་ལས་ལོག་པའི་ངོ་བོ་ཅན་ཨུཏྤ་ལའི་དོན་དག་པ་ལྟ་བུའོ། །དེས་ན་ཞེས་བྱ་བ་གཞན་ལས་ལྡོག་པ་ཅན་གྱི་ངོ་བོའི་ཨུཏྤ་ལ་ཉིད་ཀྱིས་ཐ་དད་པ་མ་ཡིན་པ་ལྟ་བུར་སྣང་གི་དོན་དམ་པར་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། བློ་ལ་སྣང་བའི་ངོ་བོ་བརྫུན་པའི་ཕྱིར་རོ། ། འདིས་ནི་སྤྱིའི་ཐ་སྙད་ཀྱི་རྒྱུ་མཚན་བཤད་དོ།

于所示彼彼返体之自性有法显现差别者，即住于分别心之法体显现差别，此为语义。何故作此？说"彼自性"等：为了解彼返体自性，由彼等间接与实事相关故。
为令易解当前义，摄颂云："执彼自性分别心"等：即经验实事自性后所生分别心。彼义相似者，由增益力如实事境。彼非果者异，彼究竟，由彼经验力生故，由得返体故名彼究竟。
如是心中何为体性，即义相，由令显现与所证一故如外境。由于同类显现相同故如一。如显现离异类他者，非真离。彼显现于心之体非真实。
何故？由无观察支分故，唯能作义为观察支分。故由无观察支分故不能作义。由显现于心之体非真实故，彼境名言唯行于错误义。故说"彼等有于知"等。
"有于知"谓显现于分别心，即有于知彼等。如是具返体性，如离非莲体性莲义。故由离他具返体性莲性如显无异，非胜义，由显现于心之体虚妄故。此说共相名言因由。

།དེ་ཉིད་གཞན་ལས་ལོག་པར་ཡང་སྣང་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བློ་ལ་སྣང་བའི་དོན་གཞན་ལས་ལོག་པའི་ངོ་བོ་ཅན་དེ་དག་ཉིད་གཞན་རིགས་མི་མཐུན་པ་ལས་ལོག་པར་ཡང་སྣང་སྟེ་དཔེར་ན་ཨུཏྤ་ལའི་ཁྱད་པར་དེ་དག་ཉིད་སྔོན་པོ་མ་ཡིན་པ་ལས་ལོག་པ་ལྟ་བུའོ། ། དེའི་ཕྱིར་ལྡོག་པ་གཉིས་ཀྱིས་ཉེ་བར་ཟིན་པའི་དོན་གཅིག་སྣང་བའི་ཕྱིར་གཞི་མཐུན་པ་ཉིད་ཀྱི་ས་བོན་བཤད་དོ། །དེ་ཉིད་དེ་ལས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་སྟོན་ཏེ། དེ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བློ་ལ་སྣང་བའི་དོན་དེ་རྣམས་ལ་ཐ་སྙད་རྒྱས་པར་བྱེད་ཅེས་བྱ་བར་སྦྱར་རོ། །ཁྱད་པར་ཇི་ལྟ་བུ་ཅན་ཞིག་ཅེ་ན། ནོར བའི་དོན་ཅན་ནོ།།གང་དག་རྒྱུར་གྱུར་པས་ཞེ་ན། སྤྱི་དང་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། སྤྱིའི་ཡུལ་ཅན་དང་གཞི་མཐུན་པའི་ཡུལ་གྱི་ཤེས་པ་དང་ནི་བརྗོད་པ་ཡིས་སྤྱིའི་སྤྱོད་ཡུལ་ཅན་གྱིས་ནི་སྤྱིའི་ཐ་སྙད་རྒྱས་པར་བྱེད་ལ། ཅིག་ཤོས་ཀྱིས་ནི་གཞི་མཐུན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཐ་སྙད་རྒྱས་ པར་བྱེད་དོ།།ཐ་སྙད་ནི་འདིར་སྒྲ་དང་ཤེས་པའི་བདག་ཉིད་ཁོ་ན་ཡིན་མོད་ཀྱི་འོན་ཀྱང་བྱེད་པ་དང་བཅས་པ་ལ་བརྟེན་ནས་ཤེས་པ་དང་སྒྲ་དག་གིས་བྱེད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་བརྗོད་པར་འདོད་པས་དེ་གཉིས་ཁོ་ནས་དོན་རབ་ཏུ་སྟོན་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་བྱེད་པ་ལ་ཐ་སྙད་ཉིད་དུ་བརྗོད་པར་འདོད་ པའི་ཕྱིར་ཉེས་པ་མེད་དེ།དཔེར་ན་ཤེས་པ་ཚད་མ་ཉིད་དང་འབྲས་བུ་ཉིད་ཡིན་པ་ལྟ་བུའོ། །དངོས་པོ་རྣམས་ཀྱི་དེ་ཀུན་ཡང་། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་དངོས་པོ་རང་གི་མཚན་ཉིད་རྣམས་ཀྱི་ཐ་སྙད་ཤེས་པ་དང་བརྗོད་པའི་མཚན་ཉིད་ནི་ཕན་ཚུན་མེད་ཅིང་ཕན་ཚུན་རྣམ་པར་གཅོད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ལ་བརྟེན་པ་སྟེ། ལྡོག་པའི་དངོས་པོ་ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་སྒོ་ནས་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕན་ཚུན་མེད་པ་ལ་བརྟེན་པ་དེ་ཉིད་ཀྱི་ཐ་སྙད་དེ་གཞན་སེལ་བའི་ཡུལ་ཅན་ཞེས་བྱའི། ལྡོག་པའི་རང་གི་མཚན་ཉིད་འཛིན་པའི་ཕྱིར་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ཐ་སྙད་དེ་ནི་དངོས་པོ་རྙེད་ཅིང་དངོས་པོ་འཐོབ་པའི་རྟེན་ཡང ཡིན་ནོ།།ཐམས་ཅད་ནི་མ་ཡིན་གྱི་འོན་ཀྱང་ཐ་སྙད་གང་ལ་བརྒྱུད་པས་དངོས་པོ་དེ་ལྟ་བུ་དང་འབྲེལ་པ་ཡོད་པའོ། །དཔེར་བརྗོད་པ། རྗེས་དཔག་ཇི་སྐད་བཤད་ཇི་བཞིན། །ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། ཇི་བཞིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཇི་སྐད་བཤད་པ་ལྟ་བུ་སྟེ། སྔར་རྗེས་སུ་དཔག་པ་རྣམ་པར་རྟོག་ པ་ཅན་བཤད་པ་ལྟ་བུ་ཡིན་ནོ།།རྗེས་སུ་དཔག་པ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཅན་དང་ཅིག་ཤོས་ནི་རང་ལ་སྣང་བའི་དོན་དུ་ལྷག་པར་ཞེན་པའི་ཕྱིར་འཁྲུལ་པར་སྨྲ་ཡང་གཞན་བརྟེན་པ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ལ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་ནི་རྒྱུད་ལས་ཀྱང་དངོས་པོ་དང་འབྲེལ་པ་མེད་པ་དེ་དངོས་པོ་ནི་མི་བརྟེན་པ་ལ་ སོགས་པའི་ངོ་བོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།

"彼亦显离他"者，谓显现于心之义具离他体性彼等，亦显离异类他，如莲花差别彼等显离非青。故由二返所摄一义显现故，说同基性种子。
以"彼于彼"等显示：于彼谓于显现于心彼等义广作名言。具何差别？具错误义。何者为因？说"共相及"等：共相境及同基境之知与说，由共相境者广作共相名言，由余者广作同基性名言。
名言虽唯是声知自性，然依具作用，欲说知声二者作用体性，由欲说唯彼二显义相之作用为名言故无过，如知是量及果。
"诸实事彼一切亦"者，谓诸实事自相之名言知说相，依互无互遮，由经验返体门生故。故者，谓依互无彼名言名遮余境，非由执返自相故。彼名言亦是得实事依。
非一切，然名言何者间接与如是实事相关。举例："如所说比量"，如者如所说比量，如前说分别比量。分别比量与余者虽说迷乱，由增益自显义故，然非于依他等分别，由于彼亦无间接实事相关，由实事是无所依等体性故。

།མར་མེའི་འོད་ལ་ནོར་བུ་བཞིན། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཇི་ལྟར་ནོར་བུའི་འོད་ལ་ནོར་བུའི་བློ་འཁྲུལ་པ་ལྟར་མར་མེའི་འོད་ལ་ཡང་དེ་དང་འདྲ་དེ་འཁྲུལ་པ་ཉིད་དུ་མཚུངས་མོད་ཀྱི་ནོར་བུའི་འོད་ནོར་བུ་ཉིད་དུ་གཟུང་བ་ནི་ནོར་བུ་རྙེད་པར་བྱ་བ་རྟོག་པར་བྱེད་པ་ཡིན་གྱི་མར་མེའི་འོད་ནི་མ་ཡིན་ནོ། ། དེ་དང་འདྲ་བར་བརྟེན་པ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་ཡང་ཐོབ་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །སྤྱིའི་ཐ་སྙད་ཀྱི་ས་བོན་བསྟན་པ་དེ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། དེ་ལ་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲ་ནི་ཚིག་གི་ཕྲད་དམ། གསལ་བ་དེ་དག་ལས་འབྲས་བུ་གཅིག་པ་ཅན་གྱི་གསལ་བ་རྣམས མི་གསལ་བའམ།སྤྱི་དང་གཞི་མཐུན་པ་ལ་སོགས་པ་དེ་དག་ལས་རེ་ཞིག་སྤྱིའི་ཐ་སྙད་ཀྱི་ས་བོན་བརྗོད་དོ་ཞེས་ངེས་པར་གཟུང་བ་ཡིན་ནོ། །དུ་མའང་འབྲས་བུ་གཅིག་པ་ཅན་ནི་དཔེར་ན་བུམ་པའི་ཁྱད་པར་རྣམས་ཆུ་བཅུ་བ་ལ་སོགས་པ་འབྲས་བུ་གཅིག་པ་ལྟ་བུའོ། །ཤེས་པ་དང་བརྗོད་པ་གང་དག་ལ་ རྟེན་དེའི་འབྲས་ཅན་མིན་ཞེས་བྱ་བ་འབྲས་བུ་དེ་ལྟ་བུ་མི་བྱེད་པ་གང་དག་ཡིན་པ་དེ་དག་ལས་གཞན་པ་ལྡོག་པ་དེ་ཡོད་པ་དེ་དག་གི་དངོས་པོ་དུ་མ་ཡིན་ཡང་གཅིག་ཉིད།ཐ་སྙད་རབ་ཏུ་འཇུག་པར་བྱེད་སྤྱིའི་ཐ་སྙད་ཐོབ་པར་བྱེད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །བློ་ལ་སྣང་བའི་དོན་ཁོ་ན་ལ་དེ་ལྟར་རྒྱས་པར་བྱེད་དེ། སྣང་བ་དང་རྣམ་པར་བརྟག་པར་བྱ་བ་དག་གཅིག་ཏུ་བྱས་ནས་དུ་མ་ཡིན་ཡང་གཅིག་བྱེད་པ་ཞེས་བརྗོད་པ་འབའ་ཞིག་ཏུ་ཟད་དོ། །དེ་བཞིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྤྱི་འདས་མ་ཐག་པ་ལ་ལྟོས་ནས་སོ། །གཅིག་ཀྱང་དུ་མ་བྱེད་པ་ནི་དཔེར་ན་བུམ་པས་མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་། ཆུ་ཆུ་བ་ལ་སོགས་པའི་འབྲས་བུ བྱེད་པ་ལྟ་བུའོ།།དེའི་དངོས་ཡོངས་སུ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འབྲས་བུ་དུ་མ་བྱེད་པ་ཉིད་རབ་ཏུ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་འབྲས་བུ་ཅན་མ་ཡིན་པའི་དོན་དག་ལས་ཐ་དད་པའི་རྒྱུས། བུམ་པ་ནི་མིག་གིས་གཟུང་བར་བྱ་བ་དང་ས་ལས་གྱུར་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཆོས་སྣ་ཚོགས་སུ་ཤེས་པར་བྱེད་དོ། ། འདིས་ནི་གཞི་མཐུན་པ་ཉིད་དང་ཁྱད་པར་དང་ཁྱད་པར་གྱི་གཞིའི་དངོས་པོའི་ས་བོན་བཤད་དོ། །སྒྲ་དོན་འདི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བློ་ལ་སྣང་བའི་དོན། བརྗོད་དང་ཞེས་པས་གཅིག་ཉིད་དུ། །ཐ་སྙད་རབ་ཏུ་འཇུག་པར་བྱེད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་བཤད་པ་གང་ཡིན་པའོ། །གཞི་མཐུན་པ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ནི། གྲགས པ་བཞིན་དུ་བརྗོད་པ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་ཏེ།དོན་དམ་པར་ཡོད་པ་མིན་ཡང་ཇི་ལྟ་བུར་གྲགས་པ་བཞིན་དུ་བརྗོད་པ་སྟེ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཅན་གྱིས་བློའི་ངོ་བོར་བརྗོད་པ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར་དངོས་པོ་ལ་སྒྲའི་དོན་དང་གཞི་མཐུན་པ་འདི་ནི་མི་སྲིད་དོ།

"如灯光中宝石"者，如于宝光起宝觉迷乱，于灯光亦同样迷乱，然执宝光为宝者能思维得宝，灯光则不然。如是，依他等分别亦非所得，此为语义。
说"于示共相名言种子彼"等：彼字为语助，或从彼等显者一果之显，或不显，或从共相同基等，且说共相名言种子。多亦一果者，如瓶差别等作水盛等一果。
于何知说依彼非果，谓不作如是果，异彼有返彼等之实事虽多成一。名言转起作共相名言得，此为语义。唯于显现于心义如是广作，由令显现与所思一故，虽多作一，唯说而已。
"如是"者，观待前说共相。一亦作多者，如瓶作眼识及盛水等果。为显彼事故者，为显作多果性故。由异非彼果义因，令知"瓶是眼所取及土所成"等种种法。此说同基性及差别与差别基实事种子。
"此声义"者，即显现于心义，由"说"等成一，名言转起，如所说。"同基性"者，如所许而说，配为：虽非胜义有，如所许而说，谓由分别心体性说，如是于实事此声义同基不可能。

།གྲགས་པ་བཞིན་དུ་བརྗོད་པ་སྟེ་ཞེས་བཤད་པས་ དེའི་ཕྱིར།དེ་ཉིད་བསྟན་པར་ཆོས་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། འདི་ནི་ཆོས་སོ། །འདི་ནི་ཆོས་ཅན་ནོ་ཞེས་རྣམ་པར་གཞག་པའོ། །ཐ་དད་ཐ་དད་མིན་ཅི་འདྲ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཅིག་ཀྱང་འབྲས་བུ་དུ་མ་བྱེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་དེའི་འབྲས་བུ་ཅན་མ་ཡིན་པ་དག་ལས་ལྡོག་པའི་སྒོ་ནས་ཐ་དད་དོ། ། དུ་མ་ཡང་འབྲས་བུ་གཅིག་བྱེད་པ་ནི་དེའི་འབྲས་བུ་ཅན་མ་ཡིན་པ་ལས་ལོག་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཐ་དད་མིན་པའོ། །འདི་ནི་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་བློས་སྒྲོ་བཏགས་པའི་ཕྱིར། དེ་ཉིད་དོན་ནི་མ་བརྟགས་པ་སྟེ་གང་གིས་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི་དངོས་པོའི་དོན་ལ་མ་ལྟོས་པ་ཞེས་ཚིག་རྣམ་པར་སྦྱར་ཏེ། འཇིག་རྟེན་ན་ཇི་ལྟར་བློ་ལ་སྣང བ་ལ་ཡང་དེའི་ངོ་བོར་ལྷག་པར་ཞེན་པ་ཉིད་ཀྱིས་གྲགས་པ་སྟེ།ཆོས་ལ་སོགས་པ་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་དེ་ལའོ། །དེ་བཞིན་ཁོ་ནར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཇིག་རྟེན་ལ་གྲགས་པ་བཞིན་དུའོ། །བསྒྲུབ་བྱ་སྒྲུབ་པ་ཀུན་གཞག་པ། །མཁས་པ་རྣམས་ཀྱིས་བྱས་པ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་རོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་ དམ་པའི་དོན་ལ་འཇུག་བྱའི་ཕྱིར་མི་རྟག་པ་ལ་སོགས་པའི་རང་གི་མཚན་ཉིད་རྟོགས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རོ།།ཡང་ཅིའི་ཕྱིར་གཅིག་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པའི་ཐ་སྙད་དངོས་པོ་ལ་མི་སྲིད་ཅེ་ན། དེའི་ཕྱིར་དམ་པའི་དོན་གྱི་དོན་རྣམས་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། དོན་དམ་པ་པའི་དངོས་པོ་རྣམས་ནི་རང་གི་འདྲེ་བ་ མེད་པས་དེའི་ཕྱིར་དངོས་པོ་ལ་སྤྱིའི་ཐ་སྙད་མེད་དོ།།དངོས་པོ་དེ་ལ་དུ་མ་ཉིད་མི་རུང་བའི་ཕྱིར་བྱས་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་དག་གིས་སོ་སོར་ཐ་དད་པ་མེད་དེ། དེའི་ཕྱིར་དངོས་པོ་དེ་དག་ལ་ངོ་བོ་གཅིག་པ་དང་། དོན་གཅིག་ལ་དུ་མའི་ངོ་བོར་ལྷག་པར་ཞེན་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཅན་གྱི་བློའི་ བསླད་པ་ཡིན་ཏེ་འཁྲུལ་པ་ཡིན་ནོ།།གང་གི་ཕྱིར་དོན་དམ་པ་པའི་དངོས་པོ་རྣམས་འདྲེ་བ་ཡང་མེད་ཐ་དད་པ་ཡང་མེད་པ་རྒྱུ་དེས་ན་འདི་ནི་ཆོས་མང་པོ་རྣམས་ཀྱི་སྤྱིའོ་ཞེས་བྱ་བ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་ཆོས་མང་པོ་རྣམས་ཀྱི་ཁྱད་པར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་བྱེ་བྲག་ཐ་དད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཐ་སྙད་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་བློའི་དོན་ལ་ ཡིན་གྱི་ཕྱི་རོལ་གྱི་རང་གི་མཚན་ཉིད་ལ་མ་ཡིན་ནོ།།གལ་ཏེ་བློ་ལ་སྣང་བ་བརྫུན་པའི་ཕྱིར་ཇི་ལྟར་དེ་ལ་བྱས་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་ཐ་དད་པ་ཡིན་ཞེ་ན། དེ་ཉིད་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། བློའི་སྣང་བ་ཉིད་ལའོ། །འདི་སྐད་དུ་ཕྱི་རོལ་དང་གཅིག་པ་ཉིད་དུ་ལྷག་པར་ཞེན་པས་ཇི་ལྟར་རང་གི་ མཚན་ཉིད་གཞན་ལས་ལོག་པ་ལྟར།དེ་མཐོང་བ་ལས་འོངས་པ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ལ་སྣང་བ་ལ་ཡང་དེ་བཞིན་དུ་ལྷག་པར་ཞེན་ཏོ་ཞེས་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རབ་ཏུ་བརྟག་ཅེས་བྱ་བ་སྨོས་སོ།

由说"如所许而说"故，说"为示彼性法及"等：此是法，此是有法之安立。"异不异如何"者，由一作多果性故，由离非彼果门异，多亦作一果者，由离非彼果性故不异。此由分别心增益故。
彼性义非观察，配为：由不观待真实事义。如世间于心所显亦由增益彼体性故所许，即于法等分别。"如是"者，如世间所许。"所立能立一切安立，诸智者所作"。
何故？为入胜义故，为证无常等自相故。又何故一性等名言于事不可能？故说"胜义诸义"等：诸胜义事由无自和合故，故于事无共相名言。
由于彼事多性不应理故，无由所作性等法差别。故于彼等事，于一体及于一义执多体性者，是分别心染污，即迷乱。由胜义诸事无和合亦无差别故，"此是诸多法共相"及如是"诸多法差别"等差别异性名言，是于心义，非于外自相。
若由显现于心虚妄故，云何于彼有所作性等法差别？说"于彼"等：即于心显。此说：由增益与外一性故，如自相离他，从见彼所生分别显现亦如是增益。故说"当观"。

།ཇི་ལྟར་མངོན་སུམ་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཁོ་ན་འཛིན་པ་དེ་བཞིན་དུ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཆོས་མི་རྟག་པ་ ཉིད་ལ་སོགས་པ་བསྒྲུབ་པས་རྗེས་སུ་དཔག་པས་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་པའི་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཁོ་ན་ཅིའི་ཕྱིར་མི་འཛིན་ཞེ་ན།དེའི་ཕྱིར་བསྒྲུབ་བྱ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། འདི་ནི་བསྒྲུབ་པར་བྱའོ། །འདི་ནི་སྒྲུབ་པའོ་སྙམ་པའི་རྟོག་པ་ལ་དངོས་པོར་མཐོང་བ་ཉམས་པའི་ཕྱིར་རང་གི་མཚན་ཉིད་ སྣང་བ་ཉིད་ཉམས་པའི་ཕྱིར་སྤྱིས་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་པའི་རང་གི་མཚན་ཉིད་འཛིན་པ་ལྟ་ག་ལ་ཡོད།སློབ་དཔོན་ཕྱོགས་ཀྱི་གླང་པོ་ལ་སོགས་པས་གཞན་སེལ་བས་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་པའི་ཁྱད་པར་འཛིན་ཏེ་ཞེས་བཤད་པའི་ཕྱིར་རང་གི་མཚན་ཉིད་སྤྱི་དང་འབྲེལ་པ་འཛིན་པར་དམ་བཅས་སོ་སྙམ་དུ་དོགས་ པ་བསལ་བའི་ཕྱིར་ཁྱད་པར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ།ཁྱད་པར་སྤྱི་དང་འདྲེས་པ་ཤེས་སོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་འདི་ལ་ཡང་། རང་གི་མཚན་ཉིད་གཟུང་བྱ་མིན་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཁོ་ན་ཡིན་པར་བསྟན་ཏོ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ལྟར་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་ནི་མི་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །འོན་ཀྱང་དེར་ནི་བློ་ལ་སྣང་བའི་ཁྱད་པར་ དག་ཁོ་ན་གཞན་སེལ་བའི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་སྤྱི་དེ་དང་འདྲེས་པར་འཛིན་ཏོ་ཞེས་བྱ་བར་རྟོགས་པར་བྱའོ།།གལ་ཏེ་ཡང་ཅིའི་ཕྱིར་དེ་ལ་དེ་ལྟར་རྟོག་པར་བྱ་ཞེ་ན། དེ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། དུ་མ་ལ་གཅིག་པ་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་པ་ནི་སྤྱིའི་རྣམ་པའོ། །གཅིག་ལ་ཁྱད་པར་མང་པོ་ཉིད་ནི་ཁྱད་པར་གྱི་ རྣམ་པའོ།།སོགས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲས་ནི་ཆོས་དང་ཆོས་ཅན་གྱི་རྣམ་པ་ལ་སོགས་པ་ཡོངས་སུ་བསྡུ་སྟེ། རང་གི་མཚན་ཉིད་དེ་ནི་དེ་དག་སྤྱིར་ཡང་གཟུང་བྱ་མིན་ནོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། བྱས་པ་ཉིད་དང་མི་རྟག་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པའི་ངོ་བོའི་ཆོས་ཀྱི་བྱེ་བྲག་ཁྱད་པར་ཇི་ལྟ་བུ་ཅན་ཞིག་ཅེ་ན། ཁྱད་པར་ཏེ་ དངོས་པོའི་ངོ་བོ་མང་པོ་རྣམས་རང་གི་མཚན་ཉིད་དེ་གཅིག་ལ་སྟེ།རང་གི་མཚན་ཉིད་དེ་གཅིག་པུ་ལ་མི་རུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །དངོས་པོ་གཅིག་ཅིག་ལ་དངོས་པོའི་ངོ་བོ་མང་པོ་ནི་མི་རུང་སྟེ། རང་གི་མཚན་ཉིད་ལ་ཆ་ཤས་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ངོ་བོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རང་གི་མཚན་ཉིད་དོ། །ཀུན་ལས་ལོག་ པ་ནི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་སྟེ།དེ་དེ་བཞིན་དུ་རྟོགས་པར་བྱེད་པའི་སྒྲ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རང་གི་མཚན་ཉིད་དེ་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་ངོ་བོར་འཛིན་པར་བྱེད་པའི་སྒྲ་མེད་པའོ། །རྟོག་པ་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བར་སྐབས་དང་སྦྱར་ཏེ། རང་གི་མཚན་ཉིད་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་ངོ་བོར་འཛིན་པར་བྱེད་ པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཡང་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།།ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། སྒྲ་དང་རྟོག་པ་ནི་སྤྱི་ཉིད་དུ་ནི་འཇུག་ཕྱིར་རོ།

如现量唯取自相，如是所立法无常性等能立之比量所限定的自相，为何不取？故说"所立"等：由于"此是所立，此是能立"之分别中失坏见事故，由失坏自相显现故，岂有取共相所限定之自相？
由陈那阿阇黎等说"由遮余所限定差别取"故，恐有执"许取自相与共相相联"，为除此疑，说"差别"等：于"了知差别与共相和合"此语，不应如是理解为"非取自相唯是自相"。然应了知彼中唯取显现于心诸差别由遮余相与彼共相和合。
若又何故如是分别彼？说"彼"等：于多一性相是共相相，于一多差别性是差别相。"等"字摄法有法相等，彼自相非彼等共相所取。何故？具何差别之所作性无常性等体性法差别？差别谓多事体于一自相，由于一自相不应理故。于一事不应多事体，由自相无分故。
"彼体"者，谓自相。"离一切"者，谓不共，无如是了解彼之声，谓无取彼自相不共体之声。配为"分别亦无"，谓无取自相不共体之分别，此为语义。何故？由声分别唯于共相转故。

།དེ་རྟོགས་པར་བྱེད་པའི་སྒྲ་མེད་དོ་ཞེས་སྨྲ་བས་རང་གི་མཚན་ཉིད་ལ་སྒྲ་རྣམས་མི་སྦྱོར་རོ་ཞེས་བཤད་པ་ཡིན་པས་དེའི་ཕྱིར་ཡང་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གླེང་བ་བྱེད་དོ། །སྤྱི་ཉིད་ དུ་ནི་འཇུག་ཕྱིར་རོ།།ཞེས་བཤད་མ་ཐག་པའི་ཕྱིར་གླེང་བ་མི་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན། དེ་ནི་བདེན་ན་ལན་ལྷག་པར་བརྗོད་པའི་ཕྱིར་ཉེ་བར་བཀོད་དོ། །བརྡས་ཡུལ་དུ་བྱས་པ་ནི་བརྡར་བཏགས་པ་སྟེ། སྒྲ་རྣམས་ཀྱིས་ནི་དེ་སྟོན་ཏོ། །དེ་ནི་ཐ་སྙད་ཆེད་དུ་བྱས། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་བརྡའོ། །ཐ་སྙད་ཀྱི་ དུས་དེའི་ཚེ་རང་གི་མཚན་ཉིད་གང་ལ་བརྡར་འདོགས་སོ་ཞེས་བྱ་བར་འདོད་པའི་རང་གི་མཚན་ཉིད་མེད་དོ།།བརྡར་འདོགས་པའི་དུས་ན་རང་གི་མཚན་ཉིད་མཐོང་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་ཐ་སྙད་ཀྱི་དུས་སུ་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་ནི་མེད་དེ། གསལ་བ་གཞན་གྱི་ངོ་བོ་ནི་གསལ་བ་གཞན་ལ་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གང་ ཡང་གསལ་བ་གཅིག་ཅིག་བརྡའི་ཡུལ་ཉིད་དུ་འདོད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཡང་སྐད་ཅིག་མ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དུས་གཞན་ན།དེ་ཉིད་ཀྱིས་ངོ་བོ་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་མེད་ན། ཡུལ་དང་དུས་ཀྱིས་ཐ་དད་པའི་གསལ་བ་ལ་ལྟ་སྨོས་ཀྱང་ཅི་དགོས། རྒྱུ་དེས་ན་རང་གི་མཚན་ཉིད་དེ་ལ་བརྡར་མ་ཡིན་ཏེ་འདོགས་པ་ཞེས་ བྱ་བ་ཁོང་ནས་དབྱུང་ངོ་།།སྒྲ་རྣམས་ཀྱིས་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་འཆད་པར་བྱེད་དེ། སྔར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བརྡའི་དུས་ནའོ། །རང་གི་མཚན་ཉིད་གཅིག་ལ་བརྡར་བྱ་བའི་སྒྲ་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་ཏེ། ཕྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐ་སྙད་ཀྱི་དུས་ནའོ། །ཅིའི་ཕྱིར་རིགས་པ་མ་ཡིན་ཞེ་ན། དེ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ སྨོས་ཏེ།དེ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བརྡའི་དུས་ན་མཐོང་བའི་རང་གི་མཚན་ཉིད་ནི་ཐ་སྙད་ཀྱི་གནས་སྐབས་ན་ཡོད་པའི་གསལ་བ་ཡུལ་དང་དུས་ཀྱི་ཐ་དད་པ་ལ་མི་འབྲལ་བའི་ཕྱིར་ཞིང་རྗེས་སུ་མི་འགྲོ་བའི་ཕྱིར་ཏེ། གཅིག་ལ་མཐོང་བའི་ཁྱད་པར་ནི་གཞན་ལ་མི་སྲིད་དོ། །འདིས་ནི་དེའི་ཚེ་རང་གི་མཚན་ཉིད་མེད་ ཅེས་བྱ་བ་འདིས་རྣམ་པར་བཤད་དོ།།སྤྱི་ཐ་དད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བྱེ་བྲག་པའི་ལྟ་བ་ཡིན་ནོ། །གྲངས་ཅན་པའི་ལྟ་བ་ནི་ཐ་མི་དད་པ་ཡིན་ཏོ། །གསལ་བ་རིགས་མཐུན་པ་ལ་ཁྱབ་པའི་ཕྱིར་ཁྱབ་པའོ། །གང་གི་ཕྱིར་སྤྱི་བརྗོད་པ་དེས་ན་དེའི་ཕྱིར་ཐ་སྙད་ཀྱི་དུས་ན་མེད་པའི་ཉེས་པ་མེད་ཅིང་ཐ་སྙད་ཀྱི་དུས་ན་སྒྲའི་དོན་ མེད་པའི་ཉེས་པ་མེད་དེ།སྒྲའི་དོན་ནི་སྤྱི་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ལ། དེ་ཡང་གཅིག་པ་ཉིད་ཀྱིས་བརྡ་དང་ཐ་སྙད་ཀྱི་དུས་གཉི་ག་ན་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ།

由说"无了解彼之声"故，说明诸声不系于自相，故又问"何故"等。由刚说"由于共相转故"，岂非不应问难？虽然如此，为更说答故而设。
标记为境者是施设，诸声显示彼。"彼为名言故"者，谓标记。于名言时，无欲谓"于何自相施设"之自相。施设时所见自相，于名言时无随行，由一显现体于余显现不可能故。
又若许一显现为标记境，由是刹那故，于余时无彼体随行，何况由处时异之显现？由此因故，应知"于彼自相非标记"。
由"诸声"等而说：前者，谓标记时。配为"于一自相标记声"。后者，谓名言时。何故不应理？说"彼"等：彼者，谓标记时所见自相于名言位由不离处时异显现故，及不随行故，于一所见差别于余不可能。此说明"尔时无自相"。
"异共相"者，是胜论见。数论见是不异。由遍同类显现故为遍。由说共相故，无名言时无之过及名言时无声义之过，由声义是共相故，彼由一性于标记名言二时皆有故。

།ཅི་ནས་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲའི་དོན་ནི་ཅི་ནས་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་འདི་ཡིན་ཏེ། ཅི་ནས་ཀྱང་སྐྱེས་བུ་ཐ་སྙད་ཀྱི་དུས་སུ་སྒྲ་བརྗོད་པ་ལས་དོན་བྱེད་པར་ནུས་པའི་དོན་ ཤེས་ནས་དེ་བསྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་དོན་བྱེད་པ་བསྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་འཇུག་པར་འགྱུར་སྙམ་པའི་བསམ་པ་འདིས།དོན་རྣམས་ལ་རྗོད་པར་བྱེད་པའི་སྒྲ་རྣམས་སྦྱོར་བར་བྱེད་དོ། །འདི་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་པར་བཤད་པ་ནི་འཇིག་རྟེན་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཡིན་ཏེ། མི་འདི་བརྡ་མི་བྱེད་ཅིང་བརྡར་མི་འདོགས་པའམ། བརྡར་ བཏགས་པའི་དོན་ལ་སྒྲ་མི་སྦྱོར་བས་ཏེ་ཉམ་ང་བ་ནི་འབྲས་བུ་ལ་མི་ལྟ་བར་འགའ་ཞིག་ལ་གཙིགས་ཆེར་འཛིན་པའོ།།རྩོམ་པ་ནི་ཐ་སྙད་དོ། །འབྲས་བུའི་དོན་ཅན་ནི་འབྲས་བུ་མེད་པ་མ་ཡིན་པའོ། །རིལ་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲའམ། གཞན་ཡང་རུང་བའོ། །མཁོ་བ་ཁོ་ནར་བརྩི་བ་ནི་གཟུང་བར་འོས་པར་རོ། ། ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། རྩོམ་པ་འབྲས་བུ་མེད་པ་རྩོམ་པ་འབྲས་བུ་དང་བྲལ་བ་ནི་རྟོག་པ་སྔོན་དུ་གཏོང་བ་རྣམས་ཀྱིས་ཡལ་བར་དོར་བར་བྱ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། གཟུང་བར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བས་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ལྟ་བས་ནའོ། །འགའ་ཞིག་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མངོན་པར་འདོད་པའི་དོན་ལ་སྟེ། སྦྱོར་བ ནི་བརྡར་བྱེད་པའོ།།འདིས་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྟོགས་པར་བྱེད་པ་པོས་སོ། །འབྲས་བུ་འགའ་ཁོ་ན་ལ་ལྟ་བའི་རིགས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དགོས་པ་ཁོ་ན་ལ་ལྟོས་པའི་རིགས་སོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །དེ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འབྲས་བུ་སྟེ། འདོད་པ་ཐོབ་པའི་མཚན་ཉིད་དོ། །མི་འདོད་པ་འདོར་བའི་མཚན་ཉིད་ཅེས་ཅི་ རིགས་པར་སྦྱར་རོ།།གང་གི་ཕྱིར་སྐྱེས་བུའི་དོན་འདོད་པ་དང་མི་འདོད་པ་འཐོབ་པ་དང་སྤོང་བའི་ངོ་བོ་ཁོ་ན་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར་སྦྱོར་བ་པོའི་སྐྱེས་བུ་འདིས་འདོད་པ་དང་མི་འདོད་པའི་འབྲས་བུ་དེ་དག་གིས་བསྒྲུབ་པ་དང་སྒྲུབ་པ་མ་ཡིན་པའི་དོན་ཤེས་པར་བྱས་ནས། འདོད་པ་བསྒྲུབ་པ་དེ་ལ་འཇུག་པ་ དང་།མི་འདོད་པ་བསྒྲུབ་པ་ལ་ལྡོག་པ་དག་བྱ་བའམ། གཞན་དག་བྱེད་དུ་གཞུག་པའམ། ཉན་པ་པོ་རྣམས་ཀྱང་སྦྱོར་བ་ལ་གུས་པར་འགྱུར་སྙམ་པའི་བསམ་པ་འདིས་སྒྲ་རྣམས་སྦྱར་བར་བྱའོ། །རེ་ཞིག་སྒྲ་སྦྱོར་བ་ནི་གཞན་གྱི་ཡན་ལག་ཡིན་པའི་ཕྱིར་གཞན་ལ་ཐ་སྙད་དུ་བྱའོ་ཞེས་སྒྲ་སྦྱོར་ བར་ནི་རིགས་ནས།རང་ཉིད་འཇུག་པ་དང་ལྡོག་པར་བྱ་བ་ལ་གོ་སྒྲ་ཅི་ཞིག་དགོས་ཤེ་ན། བདེན་ཏེ་སྒྲ་སྦྱོར་བ་གོམས་པ་ལས་བདག་ཉིད་ཀྱང་རྟོགས་པར་བྱེད་པ་ན་རེ་འགའ་དེ་ལྟར་རྟོགས་པར་འགྱུར་བ་ཉེ་བར་བཀོད་པར་བྱས་པ་འབའ་ཞིག་ཏུ་ཟད་དོ། །དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་ཡལ་བར་འདོར་བར་བྱ་བ་ཡིན་ པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྒྲ་སྦྱོར་བ་འབྲས་བུ་མེད་ན་བཏང་སྙོམས་སུ་གཞག་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།

"何以"一词的含义是"务必"，即务必使人在名言时从说声了知能作用的义，为成办彼而趣入成办作用，以此意乐而于诸义系属诸声。
此之解释即"于世间"等：此人不作标记亦不施设，或不于所标记义系声者，畏惧即不观果而于某执为重要。造作即名言。有果义者，谓非无果。"全"等声，或余亦可。唯计所需者，谓应取。
何故？由无果造作、离果造作，为有先虑者所应弃舍故，由非所取故。"是故"者，谓由此故。"于某"者，谓于所欲义。系属即标记。"由此亦"者，谓由了解者。"应唯观某果"者，语义为应唯观待利益。
"彼"者，谓果，谓得所欲相，配为离不欲相。由人义唯是得舍所欲不欲体性故，此能系属人了知由彼等所欲不欲果成办非成办义已，为趣入成办所欲及退离成办非所欲，或令他作，或令闻者亦于系属生敬，以此意乐而系属诸声。
且系声由是他支分故，应为他作名言而系声，然于自趣入退离何须声解？诚然，唯是设立由串习系声自亦了解时有时如是了解而已。若不尔，由应弃舍故，谓若系声无果则应置之不理故。

།གལ་ཏེ་རིགས་ཀྱང་དོན་བྱ་བ་བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་བས་ན་རིགས་ལ་སྒྲ་སྦྱོར་བར་ཡང་འགྱུར་ལ། འབྲས་བུ་མེད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ་སྙམ་དུ་སེམས་ན་དེའི་ཕྱིར་དེ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། དེ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་རིགས་སྒྲའི་དོན་ཡིན་པར་འདོད་པ་ལ་རིགས་དེ་ནི་དོན་བྱེད་པར་རུང་བ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཉིད་རིགས་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟོན་ཏེ། རིགས་ནི་བཞོན་པ་དང་བཞོ་བ་ལ་སོགས་པ་བྱེད་པར་ནུས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་བས་ན་བཞོན་པ་དང་བཞོ་བ་དོན་དུ་གཉེར་བ་ལ་རིགས་བརྗོད་པ་དོན་མེད་པས དེའི་དོན་དུ་སྒྲ་སྦྱོར་བ་མ་ཡིན་ནོ།།གལ་ཏེ་འོ་ན་གང་གི་ཚེ་བཞོན་པ་དང་བཞོ་བ་ལ་སོགས་པའི་སྐབས་མ་ཡིན་པ་དེའི་ཚེ་རིགས་ལ་སྒྲ་སྦྱོར་རོ་ཞེ་ན། དེ་ལྟ་བུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། དེ་ལྟ་བུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བཞོན་པ་དང་བཞོ་བ་ལ་སོགས་པའི་སྐབས་ཏེ། འབྲས་བུ་མེད་པའི་སྦྱོར་བ་ནི་ཡལ་བར་ དོར་བར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བཤད་ཟིན་པའི་ཕྱིར་རོ།།གལ་ཏེ་སྤྱི་ནི་དོན་བྱ་བ་མི་བྱེད་ཀྱི་འོན་ཀྱང་གསལ་བ་ཁོ་ནའི་དོན་བྱེད་ན། གསལ་བ་བསྟན་པར་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་སྤྱི་ལ་སྦྱར་བའི་སྒྲས་སྤྱི་མཚོན་པར་བྱེད་ལ། སྒྲས་མཚོན་པའི་སྤྱི་དེས་དེ་དང་འབྲེལ་པའི་ཕྱིར་གསལ་བ་ཡང་མཚོན་པར་བྱེད་དེ། དེ་བས་ན་ མཚོན་ཟིན་པས་མཚོན་པར་བྱ་བའི་རིགས་བརྗོད་དོ་ཞེ་ན།འབྲེལ་པ་ཡོད་དུ་ཟིན་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ལན་འདེབས་ཏེ། རིགས་དང་དེ་དང་ལྡན་པར་འབྲེལ་པ་ཡོད་དུ་ཟིན་ཀྱང་འོན་ཀྱང་གསལ་བའི་ཁྱད་པར་སྒྲས་མ་བརྗོད་པ་ལ་ཇི་ལྟར་འཇུག་པར་འགྱུར་ཏེ། མི་འགྱུར་བ་ཉིད་དོ། །དེ་ཉིད་བསྒྲུབ་པར་ འགའ་ཞིག་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ།འཁར་བ་དང་འཁར་བ་ཐོགས་པ་འབྲེལ་པ་ཡོད་དུ་ཟིན་ཀྱང་རྟོག་པ་སྔོན་དུ་གཏོང་བ་འགའ་ཞིག་ལ་འཁར་བ་ཆོད་ཅིག་ཅེས་སྨྲས་ན་འཁར་བ་ཐོགས་པ་གཅོད་པ་ནི་མེད་དེ་སྒྲས་མ་བརྗོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བཞིན་དུ་རིགས་བརྗོད་ཀྱང་གསལ་བ་ལ་མི་ འཇུག་གོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།།གལ་ཏེ་རིགས་ལ་བཞོན་པ་དང་བཞོ་བ་ལ་སོགས་པ་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར། སྒྲས་མ་བརྗོད་དུ་ཟིན་ཀྱང་གསལ་བ་ལ་འཇུག་པར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨྲས་ཏེ། སྨྲ་བ་པོས་བསྒོ་བར་བྱ་བ་ལ་དོན་གཞན་ལ་ཡོད་པའི་ འབྲས་བུ་མི་སྲིད་པའི་དོན་ལ་བརྗོད་ན།རྣར་མི་འོང་བ་སྨྲ་བར་འགྱུར་བ་འབའ་ཞིག་ཏུ་ཟད་ཀྱི་མི་ནུས་པ་བརྗོད་པ་དེ་ལས་གཞན་ནུས་པ་ལ་འཇུག་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ།

若思"虽是类但能作用，故亦应于类系声，且非无果"，故说"于彼"等：于彼谓于许类为声义者，彼类不能作用。即说"类"等：类不能乘挤等作用，故为求乘挤等说类无义，不为此而系声。
若尔，当非乘挤等时系声于类耶？说"如是"等："如是"谓乘挤等时，由已说"无果系属应弃舍"故。
若共相虽不作用但唯显现作用，由不能说显现故，以系于共相之声表示共相，由声所表共相由与彼相联故亦表显现，故说已表所表类。以"虽有相联"等答：虽有类与具彼相联，然声未说显现差别，如何趣入，定不趣入。
即为成此说"于某"等：虽有杖与持杖相联，然于有先虑者说"断杖"，无断持杖，由声未说故。如是虽说类亦不趣入显现，此为语义。
若谓由类不可能乘挤等故，虽声未说亦趣入显现。说"由不可能故"等：说者于所教诫说于余义有果不可能义，唯成说不入耳而已，非由说不能趣入于余能。

།ཅི་དང་འདྲ་ཞེ་ན། གླང་འཇོ་བ་བརྗོད་པ་བཞིན་ཏེ། འགའ་ཞིག་གིས་གླང་ཞོས་ཤིག་ཅེས་སྨྲས་ན། དེ་ལ་བཞོ་བ་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་ཉན་པ་ པོ་གླང་ལས་གཞན་པ་ནུས་པ་བ་འཇོ་བ་ལ་འཇུག་པ་ནི་མེད་ཀྱི་དེ་འདི་སྙམ་དུ་འདིས་རྣར་མི་འོང་བ་ཞིག་སྨྲས་སོ་སྙམ་དུ་སེམས་པ་འབའ་ཞིག་ཏུ་ཟད་དོ།།གལ་ཏེ་གླང་བརྗོད་ན་འབྲེལ་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་བ་འཇོ་བར་འཇུག་པར་མི་འགྱུར་གྱི་རིགས་བརྗོད་ན་ནི་འབྲེལ་པའི་ཕྱིར་གསལ་བ་ལ་འཇུག་གོ་སྙམ་དུ་སེམས་ ན།དོན་གཞན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། འབྲེལ་པ་སྤྱི་དོན་གཞན་བརྗོད་ཀྱང་གཞན་ཞེས་བྱ་བ་གསལ་བ་མཚོན་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །འབྲེལ་པ་ཡོད་དུ་ཟིན་ཀྱང་སྒྲས་མ་བརྗོད་པ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་དོན་འདི་བཤད་ཟིན་པ་ཁོ་ན་མ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན། བདེན་མོད་ཀྱི་དོན་ལྷག་མར་བརྗོད་པའི་ཕྱིར་ ཡང་གླེང་ངོ་།།དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱོགས་སྔ་མ་དགོད་པའི་ཕྱིར། གལ་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། འཁར་བ་གང་ལ་འབྲེལ་པ་མ་ངེས་པ་ཡོད་པ་དེ་ལ་དེ་སྐད་ཅེས་བྱ་སྟེ། འདི་ལྟར་འཁར་བ་ནི་འཁར་བ་ཐོགས་པ་མེད་ཀྱང་ཡོད་དོ། །དེའི་ངོ་བོ་ཉིད་ནི་དེའི་ཕྱིར་དེ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་འཁར་བ་ཐོགས་པ་ལ་མི་ འཇུག་སྟེ།འཁར་བ་བརྗོད་ན་འཇུག་པར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །རིགས་བརྗོད་ན་ནི་འབྲེལ་པ་ངེས་པ་ཅན་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་གསལ་བ་ལ་འཇུག་པར་འགྱུར་རོ་སྙམ་དུ་སེམས་ན། གྲུབ་པའི་མཐའ་སྨྲ་བས་དེ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། དེ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འབྲེལ་པ་མ་ངེས་པ་ཅན་ ཉིད་དེ།རིགས་ལ་ཡང་མཚུངས་སོ། །གལ་ཏེ་ཇི་ལྟར་ཞེ་ན། གསལ་བ་རྣམས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །གལ་ཏེ་ཇི་ལྟར་འཁར་བ་ཐོགས་པ་ལ་འཁྲུལ་པ་དེ་བཞིན་དུ་འཁར་བ་ཐོགས་པ་ཡང་འཁར་བ་ལ་འཁྲུལ་གྱི་རིགས་ནི་གསལ་བ་མེད་པར་ཡོད་དུ་ཟིན་ཀྱང་གསལ་བ་ནི་རིགས་ལ་མི་ འཁྲུལ་ཏེ།དེའི་ཕྱིར་གཞན་ལ་འཇུག་གོ་སྙམ་དུ་སེམས་ན། དེ་ལ་ཡང་ལོག་པ་ཡིན་ཏེ། གལ་ཏེ་གསལ་བའི་སྒོ་ནས་རིགས་མཚོན་པར་འདོད་པ་ཞིག་ཏུ་གྱུར་ན་ནི་དེའི་ཚེ་གསལ་བས་རིགས་མི་འཁྲུལ་ལོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་རུང་ངོ་། །གལ་ཏེ་ཇི་ལྟར་ཕ་ལ་སོགས་པ་འབྲེལ་པ་ཅན་ཅིག་ཤོས་མེད་དུ་ ཟིན་ཀྱང་དེ་ལས་གཞན་པ་སྤུན་དྲུང་ལ་སོགས་པ་རྗོད་པར་བྱེད་པའི་སྒྲ་རྣམས་ཀྱིས་འབྲེལ་པ་ཅིག་ཤོས་འཕེན་པར་བྱེད་པ་ལྟར་ཕྱི་ཡང་དེ་དང་འདྲའོ།།ཞེ་ན་སྤུན་དྲུང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་སྒྲ་རྣམས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། སོགས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲས་ནི་བུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ སོགས་པའི་སྒྲ་བསྡུ་སྟེ།དེ་དག་ནི་འབྲེལ་པ་ཅན་གྱི་སྒྲ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། འབྲེལ་པ་ཅན་གཞན་ལ་ལྟོས་པ་ཁོ་ནས་རྣམ་པར་གཞག་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །གཞན་འཕེན་པར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྤུན་དྲུང་ལ་སོགས་པའི་ཟླ་བོའོ།

如何相似？如说挤牛，若有人说"挤牛"，由于牛不可能挤，听者不会趣入于牛以外能挤的牛，仅作"此说不入耳"之想而已。
若思"说牛由无相联故不趣入挤牛，然说类由相联故趣入显现"，说"余义"等：说相联共相余义亦不表示余即显现。"虽有相联于声未说"等，岂非已说此义？虽然，为说余义故又说。
为立彼宗故，说"若"等：于杖有不定相联者说此，如是杖虽无持杖亦有。其体性故，于彼即于持杖不趣入，说杖不趣入，此为语义。若思说类由有定相联故趣入显现，宗论者说"彼"等：彼即不定相联性，于类亦同。
若问如何？说"诸显现"等。若思如持杖于杖错乱，如是持杖亦于杖错乱，然类虽无显现而有，显现不错乱于类，故趣入余。于彼亦错，若欲由显现门表类，尔时显现不错乱于类此可。
若如父等相联一方虽无，然如兄长等能诠声抛一方相联，此亦如是耶？说"兄长等声"等："等"字摄子等声，彼等由是相联声故，唯由观待余相联安立故，此为语义。"抛余"者，谓兄长等伴。

།འཕེན་པ་ཡང་འབྲེལ་པ་ཅན་ཅིག་ཤོས་ཀྱི་རྣམ་པ་ཅན་གྱི་ རྣམ་པར་རྟོག་པ་སྐྱེད་པ་ཡིན་གྱི་ཉེ་བར་འཇོག་པ་ཉིད་ནི་མ་ཡིན་ཏེ།འབྲེལ་པ་ཅན་མེད་ཀྱང་རྣམ་པར་རྟོག་པ་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་ཆོས་མི་མཐུན་པ་བསྙད་པ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་འབྲེལ་པ་ཅན་རྗོད་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ན། དེའི་ཚེ་ཉེས་པ་འདིར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བར་རིགས་གསལ་ བ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ།རིགས་གང་དག་ལ་གསལ་བ་དང་བྲལ་བ་ཡོད་པ་དེ་དག་གིས་ཀྱང་དེའི་སྒྲ་དག་ལས་རིགས་རྗོད་པར་བྱེད་པའི་སྒྲ་དག་ལས་རྟག་ཏུ་འཇུག་པའི་ཡུལ་དུ་གྱུར་པ་གསལ་བ་རྗེས་སུ་འགྲོ་བར་ཐལ་བར་འགྱུར་ཏེ། རིགས་གསལ་བ་ཞིག་པ་ཅན་གྱིས་ཀྱང་གསལ་བ་དོན་བྱ་བ་ བྱེད་པ་འཇོག་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།།གལ་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་གཞན་གྱི་དོགས་པ་བསུ་བར་བྱེད་དེ། དུས་ཐམས་ཅད་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གསལ་བ་ཡོད་པ་དང་མེད་པའི་དུས་དག་ཏུའོ། །དེ་དང་འབྲེལ་པར་རུང་བ་ཉིད་དུ་ཤེས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། གསལ་བ་དང་འབྲེལ་པར་རུང་བ་ཉིད་དུ་ ཤེས་པའི་ཕྱིར་གསལ་བ་རྗེས་སུ་དཔག་པར་འདོད་པ་ཁོ་ནའོ་ཞེ་ན།འདི་སྐད་དུ་ཇི་ལྟར་སྤུན་དྲུང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་སྒྲ་འབྲེལ་པར་རུང་བའི་ཕྱིར། སྤུན་དྲུང་ནི་གང་གི་ཡིན་པ་འགའ་ཞིག་ནི་ཡོད་དོ་ཞེས་དེ་ལྟ་བུའི་ཤེས་པ་སྐྱེད་པར་བྱེད་ཀྱི་འབྲེལ་པ་ཅན་བྱེ་བྲག་ཕྱེ་སྟེ་འཇོག་པར་བྱེད་པ་ནི་མ་ཡིན་ པ་དེ་བཞིན་དུ་རིགས་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲ་ཡང་རིགས་འདི་ནི་གསལ་བ་འགའ་ཞིག་གི་རུང་བ་ཉིད་ཡིན་ནོ་ཞེས་དེ་ལྟར་རུང་བ་ཉིད་འཕེན་པར་བྱེད་དོ་ཞེས་སྨྲས་པ་ཡིན་ནོ།།འོ་ན་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་ལན་འདེབས་ཏེ། དུས་ཐམས་ཅད་དུ་ཞེས་བྱ་བ་གསལ་བ་ཡོད་པ་དང་མེད་པའི་དུས་དག་ཏུ་བ་ ལང་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲ་ལས་བཞོན་པ་དང་བཞོ་བར་རུང་བ་གསལ་བའི་ཁྱད་པར་ལ་འཇུག་པར་མི་འགྱུར་རོ།།གལ་ཏེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ལྷན་ཅིག་བྱེད་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། རིགས་ཀྱི་གསལ་བ་དང་ལྷན་ཅིག་པ་དང་། ལྷན་ཅིག་པ་མ་ཡིན་པའི་གནས་སྐབས་དག་ཏུ་གསལ་ བའི་ཁྱད་པར་དོན་བྱེད་ནུས་པ་ཁྱད་པར་དུ་མ་འཕངས་པའི་ཕྱིར་རོ།།འདི་སྐད་དུ་ཇི་ལྟར་རིགས་གསལ་བ་དང་བྲལ་བ་བརྗོད་ན་རུང་བ་ཉིད་ཙམ་འཕེན་པ་ལྟར་རིགས་གསལ་བ་དང་བཅས་པ་བརྗོད་ན་ཡང་དེ་དང་འདྲ་སྟེ། གཉི་གར་འབྲེལ་པར་རུང་བ་ཉིད་དུ་ཁྱད་པར་མེད་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བཤད་པ་ཡིན་ནོ།

抛亦生起一方相联相的分别，非安立，由无相联者亦生分别故。"如是"等是说不同法。若是诠相联者，尔时应有此过，故说"类显现"等：于离显现诸类，由彼声即类诠声，应成恒常趣入境之显现随行，由坏显现类亦安立显现作用，此为语义。
"若"等迎他疑：一切时者，谓有无显现时。由知可与彼相联故，由知可与显现相联故，唯欲推度显现。此说如兄长等声由可相联故，生"兄长是某所有"如是知，非差别安立相联者，如是类声亦抛"此类是某显现之可能性"如是可能性。
以"尔时"等答：一切时即有无显现时，由牛声不趣入乘挤可能显现差别。若问何故？说"俱作"等：于类与显现俱及不俱位，由未抛能作用显现差别故。此说如说离显现类抛唯可能性，如是说具显现类亦同，由二者可相联性无差别故。

། གལ་ཏེ་རིགས་འབའ་ཞིག་བརྗོད་པ་ནི་མ་ཡིན་གྱི། འོན་ཀྱང་གསལ་བ་དང་འབྲེལ་པ་ཅན་གྱི་རིགས་བརྗོད་པའི་ཕྱིར་གསལ་བ་ལ་འཇུག་པར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཉེས་པ་མེད་དོ་ཞེ་ན། དེ་ལྟར་ཡིན་ལ་ནི་རག་ན་འོན་ཀྱང་གསལ་བ་དེ་ཡང་དེའི་ཁྱད་པར་ཉིད་དུ་ཞེས་བྱ་བ་རིགས་ཀྱི་ཁྱད་པར་ཉིད་དུ་གནས་པས རིགས་བརྗོད་པ་ན་འཕངས་པ་ཁོ་ནའི་ཕྱིར།རིགས་འབའ་ཞིག་བརྗོད་པར་བྱས་པ་ནི་མ་ཡིན་གྱི། འོན་ཀྱང་དེ་དང་ལྡན་པ་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཕྱོགས་གཞན་ཡོངས་སུ་གཟུང་བར་འགྱུར་ཏེ། དེ་ལ་འོག་ཉིད་ནས་ཉེས་པ་བཤད་པར་བྱའོ་སྙམ་དུ་བསམས་པ་ཡིན་ནོ། །རིགས་དང་དེ་དང་ལྡན་པ་དག་ འབྲེལ་པ་ཁས་བླངས་ནས་དེ་སྐད་དུ་བཤད་ཀྱི་འབྲེལ་པ་ཉིད་ནི་མེད་པས་རིགས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ།ཕན་ཚུན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་འབྲེལ་པ་མེད་པ་སྟོན་ཏོ། །རིགས་དང་གསལ་བ་ཕན་ཚུན་ཕན་འདོགས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། གསལ་བ་ལ་ཡང་རིགས་ཀྱིས་བྱས་པའི་ཕན་པ་མེད་ལ། རིགས་ལ་ཡང་གསལ་བས་བྱས་པའི་ཕན་པ་མེད་དོ། །ཕན་པ་མེད་པ་ཉིད་རྒྱུ་གང་གིས་ཤེ་ན། བསྐྱེད་པར་བྱ་བ་དང་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་ཉིད་དུ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། མཚན་ཉིད་ཐ་དད་པ་དག་ནི་ཕན་པ་མེད་ན་འབྲེལ་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འབྲེལ་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རིགས་བརྗོད པས་རྫས་མཚོན་པར་ཡང་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ།།དེ་ལྟ་བས་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཇུག་སྡུད་པ་སྟེ། འབྲས་བུ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དོན་བྱེད་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟ་ན་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་ཕྱོགས་གཞན་སྨས་ཏེ། དེ་ལྡན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རིགས་དང་ལྡན་པའོ། །ནུས་པ་ཞེས་ བྱ་བ་ནི་ཕོད་པའོ།།དེ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རིགས་དང་ལྡན་པ་ལ་སྟེ། དེ་ལ་སྒྲ་སྦྱོར་རོ་ཞེས་སྨྲ་བ་ནི་རིགས་ཀྱི་སྒོ་ནས་རྫས་ལ་སྒྲ་སྦྱོར་བར་འདོད་ཀྱི་དངོས་སུ་ནི་མ་ཡིན་པས། དེ་ལྟར་ན་མཐའ་ཡས་པའི་ཉེས་པ་ཡོངས་སུ་སྤངས་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་སོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་གྲུབ་པའི་ མཐའ་སྨྲ་བས་དེ་ཉིད་ལ་བརྒལ་བར་དེ་ཡང་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ།འདི་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་པར་བཤད་པ་ནི་སྒྲ་དེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་བར་དུ་གཅོད་པར་བྱེད་པ་གཞན་གྱིས་ཅི་ཞིག་བྱ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གསལ་བ་དེ་ལ་བར་དུ་གཅོད་པར་བྱེད་པ་སྤྱི་གཞན་བརྟག་པས་ཅི་ཞིག་བྱ་ཞེས་བྱ་བའི་ ཐ་ཚིག་གོ།།གལ་ཏེ་མཐའ་ཡས་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཞན་གྱི་དོགས་པ་བསུ་བའོ། །འདི་མཚུངས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལན་ཏོ། །འདི་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་པར་བཤད་པ་ནི་གལ་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་དང་ལྡན་པ་ཡང་མཚུངས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་དང་ལྡན་པའི་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ལ་ཡང་འདྲ་བའོ།

若谓"非唯说类，然由说与显现相联类故趣入显现，无此过"。若如是，然彼显现亦住为彼差别即类差别，由说类唯抛故，非唯说类，然说具彼，当取余分，于彼下当说过失。
承许类与具彼相联而如是说，然无相联故说"类"等。以"互"等显无相联：由类与显现无互利益故，于显现亦无类所作利益，于类亦无显现所作利益。何因无利益？说"所生能生性"：异相无利益则无相联。"是故"谓由无相联故，说类表实亦不应理。
"是故"为结，由无果故，谓无作用故。以"尔时"等说余分："具彼"谓具类。"能"谓堪能。"于彼"谓于具类，说于彼系声者，欲由类门于实系声非直接，如是当离无边过失。
是故宗论者于彼难"彼亦"等，此之解释即"彼声"等。"于彼遮余何为"谓于彼显现遮余共相何为，此为语义。"由无边故"为迎他疑。"此同"为答。此之解释即"若"等："具彼亦同"谓于具彼所诠亦同。

།གལ་ཏེ་ ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན།རིགས་ཀྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། རིགས་ཀྱི་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་པ་རྣམས་ཀྱིས་གསལ་བའི་ངོ་བོ་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་ཉམས་པ་པ་ནི་མེད་དོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་རིགས་ཀྱི་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་པའི་གསལ་བ་དག་ཀྱང་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ཁོ་ན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་གདོན་མི་ཟ་བར་དེ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ གསལ་བ་རྣམས་ལ་སྒྲ་འབྲེལ་པ་བྱེ་དགོས་ན་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་རོ།།ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། འབྲེལ་བ་མ་བྱས་པ་ཅན་ནི་བརྗོད་དུ་མི་རུང་བའི་ཕྱིར་ཏེ། སྒྲ་གང་ལ་འབྲེལ་པ་མ་བྱས་པ་ཡོད་པ་དེས་བརྗོད་དུ་མི་རུང་བའི་ཕྱིར་བྱེད་པ་པོ་དྲུག་པའམ། སྒྲའི་དོན་གང་དོན་གང་ལ་འབྲེལ་པ་མ་བྱས་པ་ཡོད་པ་དེ་ནི་ བརྗོད་དུ་མི་རུང་བའི་ཕྱིར་ལས་ཀྱིས་དྲུག་པ་ཡིན་ནོ།།སྒྲའི་དེ་དང་ལྡན་པ་དང་ལྷན་ཅིག་འབྲེལ་པ་དེ་ཡང་བྱ་བར་མི་ནུས་ཏེ། མཐའ་ཡས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་ཕྱོགས་དེ་ཡོངས་སུ་གཟུང་བ་ནི་རིགས་པ་ཡིན་ནོ་སྙམ་དུ་བསམས་པ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་དེ་དང་འབྲེལ་པ་ཅན་ལ་གསལ་བ་དང་འབྲེལ་ པ་ཅན་སྤྱི་ལ་སྒྲའི་འབྲེལ་པ་བྱས་པའི་ཕྱིར་རིགས་དང་འབྲེལ་པ་ཅན་གྱི་གསལ་བ་དེ་ལ་ཡང་བྱས་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན།འདི་ལ་བཤད་ཟིན་ཏེ། སྤྱི་གསལ་བ་དང་འབྲེལ་པ་ཅན་ཡོད་དུ་ཟིན་ཀྱང་རིགས་གཅིག་ལ་བརྡར་བྱས་པས་གསལ་བ་གཞན་ལ་རྟོག་པ་ནི་མེད་དེ། དཔེར་ན་འཁར་བ་ལ་བྱས་པས་ འཁར་བ་ཐོགས་པ་མི་རྟོག་པ་བཞིན་ནོ།།རིགས་དང་དེ་དང་ལྡན་པ་དག་འབྲེལ་པ་ཡང་མེད་དོ་ཞེས་དེ་སྐད་དུ་ཡང་བཤད་ཟིན་ཏེ། འབྲེལ་པ་ཡོད་དུ་ཟིན་ཀྱང་འཁར་བ་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲས་འཁར་བ་ཐགས་པ་ནི་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་རིགས་དང་གསལ་བ་དག་འབྲེལ་པ་འགའ་ཡང་མེད་དོ་ཞེས་ བཤད་མ་ཐག་པའི་ཕྱིར་རོ།།དེ་བྱེད་པ་བརྗོད་པར་འདོད་པའི་དོན་བྱེད་པ་རྣམས་དེ་བྱེད་པ་མ་ཡིན་པ་བརྗོད་པར་འདོད་པའི་དོན་བྱ་བ་བྱེད་པ་མ་ཡིན་པ་གང་དག་ཡིན་པ་དེ་ལས་ལོག་པ་གང་ཡིན་པ་དེས་དེ་བྱེད་པ་ཐམས་ཅད་མཚུངས་སོ། །དེའི་ཕྱིར་ལོག་པར་མཚུངས་པ་གཞན་སེལ་བའི་མཚན་ ཉིད་དེ་ལ་ཅིས་མ་བྱས་ཏེ་ཅི་སྟེ་བརྡར་མ་བྱས།དེ་ཉིད་དོན་བྱེད་པ་གང་གི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་སྟོན་ཏེ། སྲེག་པ་དང་འཚེད་པ་ལ་སོགས་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་དོན་བྱེད་ཅིང་སྒྲུབ་པ་གང་གི་དབང་དུ་བྱས་ཤིང་ཆེད་དུ་བསམས་ནས་མངོན་པར་འདོད་པའི་དོན་བྱ་བ་བྱེད་པའི་དོན་རྣམས་ལ་སྒྲ་སྦྱོར་ བ་ཞེས་བྱ་བ་རབ་ཏུ་སྦྱོར་བའི་སྐྱེས་བུ་འདིའི་དེ་བྱེད་པའི་དོན་མངོན་པར་འདོད་པའི་དོན་བྱེད་པ་རྣམས་གཞན་དག་ལས་ཞེས་བྱ་བ་དེ་བྱེད་པ་མ་ཡིན་པ་དག་ལས་ཐ་དད་པའི་ཕྱིར་དེ་དག་བྱེད་པ་ཐམས་ཅད་ནི་རིགས་མི་མཐུན་པ་ལས་ལོག་པར་ཐ་མི་དད་པ་ཡིན་ནོ།




我来为您翻译这段藏文文献：
若问为何，以"由种姓"等词而言，由种姓差别所显现的独特本质是不会消失的。因此，由种姓差别所显现的诸法确实是所诠义，故必然要在"于彼"这一词中，理解为"需对诸显现建立语言关联"。
为何如此？因为未建立关联者不可言说。任何语言若无关联即不可言说，故为施事第六格；或任何语义若对某义无关联即不可言说，故为业用第六格。
语言与彼相应及共同关联亦不能建立，因为无边际故。因此，认为应当完全把握这一方面是合理的。
若言："因已对具有彼关联的显现和具关联的共相建立语言关联，故对具种姓关联的显现也已建立"，对此已作解释：即使共相与显现有关联，对一种姓作约定并不能认知其他显现，如同对手杖作约定不能认知持杖者一样。
种姓与具彼者二者亦无关联，如前所述。即使有关联，"手杖"之词也不能表示持杖者，同样，种姓与显现之间也没有任何关联，这是刚才已经解释过的。
欲说能作者的所作义，非能作者的非所作义，凡是与此相反者，一切能作者皆相同。因此，为何不对遮除他法的相同特征作约定？
"即彼所作义"等词即是说明：对于以烧煮等相而作用、成办，依据并考虑某种目的而希求的所作义诸法，此人施设语言。此能作义即所希求的作用诸法，由于异于他法（即非能作者），故一切能作者在排除异类方面无有差别。

།དེ་བས་ན་འདྲི་བའི་བསམ་པ་ནི་དོན་དེ་ དག་གི་ཐ་མི་དད་པ་གཞན་ལས་ལྡོག་པའི་མཚན་ཉིད་དེ་ཁོ་ན་ལ་སྒྲ་ཅི་སྟེ་མི་སྦྱོར།སྒྲའི་དོན་གཞན་སྤྱི་བརྟགས་པས་ཅི་ཞིག་བྱ་སྙམ་པ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་དེ་ལྡན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་སྒྲའི་དོན་དངོས་པོ་ཡིན་པར་སྨྲ་བ་རྣམས་ཀྱི་ལྟར་ན་བརྗོད་པར་བྱ་བའི་ཕྱོགས་ནི་ཁྱད་པར་དང་རིགས་དང་དེ་དང་ ལྡན་པ་དག་འབྲེལ་པ་དང་།རིགས་དང་ལྡན་པ་ཞེས་བྱ་བ་གཞི་ཡིན་པ་དེ་ལ། བཞི་པ་དེ་དང་ལྡན་པའི་ཕྱོགས་ལ་སློབ་དཔོན་ཕྱོགས་ཀྱི་གླང་པོས། དེ་ལྡན་རང་དབང་མེད་པའི་ཕྱིར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ཉེས་པ་བཤད་པ་དེ་དང་ལྡན་པའི་ཉེས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་དང་མཚུངས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཉེས་པ་དེ་འདི་ལ་ཡང་འབྱུང་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་གཞན་ལས་ལྡོག་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཐ་མི་དད་པ་ལ་སྒྲ་མི་སྦྱོར་རོ་ཞེ་ན། ཉེས་པ་འདིར་འགྱུར་ཀྱང་བླ་ཞེས་ཁས་ལེན་པར་བྱེད་དེ། ཇི་ལྟར་ཉེས་པ་འདི་མེད་པ་དེ་ལྟར་ནི་འོག་ཉིད་ནས་འཆད་པར་འགྱུར་བས་ཁས་བླངས་ནས་དེ་སྐད་དུ་སྨྲས་པར ཟད་དོ།།རིགས་གཞན་མི་དགོས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རིགས་གཞན་ཡིན་པར་ནི་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །འདི་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་པར་བཤད་པ་ནི། གལ་ཏེ་འདི་སྙམ་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཡིན་ཏེ་གཞན་པ་དེ་བྱེད་པ་མ་ཡིན་པ་ལས་ལྡོག་པའི་དངོས་པོ་སྒྲའི་དོན་ཡིན་ པར་ཁས་ལེན་པ་ལ་ཡང་ངོ་།།དེ་དང་ལྡན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལྡོག་པ་དང་ལྡན་པའོ། །དེའི་ཕྱོགས་ལས་ལྡོག་པའི་ཕྱོགས་འདི་ཁྱད་པར་མེད་དོ། །ཁྱད་པར་མེད་པ་ཉིད་ལོག་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་སྟོན་ཏེ། འདི་ལྟར་ཁྱོད་ཀྱིས་ལྡོག་པར་ཞེས་སྨྲས་ལ་གཞན་གྱིས་རིགས་ཞེས་སྨྲས་པ་ དང་།ཁྱོད་ཀྱིས་ལྡོག་པ་དང་ལྡན་པ་བརྗོད་དོ་ཞེས་སྨྲས་ལ། གཞན་གྱིས་རིགས་དང་ལྡན་པ་ཞེས་སྨྲས་ལ། བརྗོད་པར་བྱ་བ་འདི་ལ་ཁྱད་པར་ཅི་ཞིག་ཡོད་དེ་སྒྲ་ཐ་དད་པ་ལ་མ་གཏོགས་པ་ཁྱད་པར་གཞན་འགའ་ཡང་མེད་དོ་ཞེ་ན། གྲུབ་པའི་མཐའ་སྨྲ་བས་དེ་དང་ལྡན་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ སོགས་པ་སྨོས་ཏེ།རིགས་གཞན་ཞེས་བྱ་བ་དངོས་པོར་གྱུར་པ་སྟེ། འདི་ནི་རིགས་གཞན་མི་དགོས་སོ་ཞེས་བྱ་བའི་མདོ་འདིའི་འགྲེལ་པ་ཡིན་ནོ། །ཡང་ཉེས་པ་མཚུངས་པ་ལས་ཇི་སྟེ། ལྡོག་པ་ཁས་ལེན་པར་བྱེད་ཀྱི། སྤྱི་དངོས་པོར་གྱུར་པ་ནི་མ་ཡིན་ཞེ་ན། རིགས་ཁས་ལེན་པས་ཀྱང་ ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ།དེ་མེད་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལྡོག་པ་མེད་ནའོ། །དེ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རིགས་དངོས་པོར་གྱུར་པ་སྟེ། རིགས་ནི་ཐ་དད་པ་རྣམས་ལ་ཤེས་པ་རྣམ་པ་ཐ་མི་དད་པ་ཅན་གྱི་རྒྱུ་ཡིན་པར་རྟོགས་པས་ཐ་དད་པ་མེད་ན། དེར་རྟོགས་པ་དོན་མེད་པར་འགྱུར་རོ།

因此，提问的意图是：为何不对这些义的无差别且遮除他法的特征直接施设语言？何必再去分析语言所诠其他共相？
若依"具彼"等主张语言所诠是实体者的观点，所诠方面是差别、种姓及具彼者的关联，以及所谓"具种姓"的基础。对于第四种具彼方面，法称论师以"具彼无自性故"等说明过过失，由于与具彼之过失相同，此过失也会在这里出现，故不对遮除他法特征的无差别施设语言。
对此回答：即使有此过失也可接受。至于如何无此过失，将在下文解释，故接受后如此说明。
"不需其他种姓"意即其他种姓是不合理的。对此的详细解释是："若作是念"等，即使对于承认遮除非能作者的实体为语言所诠者也是如此。
"具彼"即具遮除。此遮除方面与彼方面无差异。以"遮除及"等说明无差异性：如你说"遮除"而他说"种姓"，你说"具遮除"而他说"具种姓"，此所诠有何差别？除了语言差别外别无他异。
宗论者说"具彼"等，"其他种姓"指实体，这是对"不需其他种姓"这一经文的注释。又问：既然过失相同，为何接受遮除而不接受实在的共相？
以"承认种姓者亦"等回答。"若无彼"指无遮除。"彼亦"指实在的种姓。由于种姓被理解为使差别诸法产生无差别认识的因，若无差别，则如此理解将成无义。

།དངོས་པོ་རྣམས་ཀྱང་ཕན་ ཚུན་ཐ་དད་པ་མེད་ན་ཐམས་ཅད་གཅིག་ཉིད་དུ་གྱུར་པའི་ཕྱིར།གང་ཞིག་གང་དང་མཚུངས་ཏེ། དེ་ནི་དོན་དུ་མ་དང་ལྡན་པའི་ངོ་བོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་གདོན་མི་ཟ་བར་ཐ་དད་པར་ཁས་བླང་དགོས་སོ། །དེའི་འབྲས་བུ་ཅན་མ་ཡིན་པ་གཅིག་ལས་ཐ་དད་པ་དེ་ལས་གཞན་པའི་འབྲས་ བུ་ཅན་མ་ཡིན་པ་དེ་ལས་གཞན་པ་དེའི་འབྲས་བུ་ཅན་རྣམས་ཀྱིས་ཐ་མི་དད་པ་དེ་ཉིད་དེས་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་པ་རྣམས་ལ་རྟོགས་པའི་དམིགས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རྟོགས་པ་ཞེས་བཤད་ཀྱི།དེ་ཉིད་རྟོགས་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ཡང་ན་རྟོགས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲ་བྱེད་པར་བསྒྲུབ་པ་ཡིན་ཏེ། ལྡོག་ པར་བྱེད་པར་གྱུར་པ་དེས་དངོས་པོ་རྣམས་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་རོ།།རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གལ་ཏེ་བརྗོད་པར་བྱ་བའི་དོན་ལྡོག་པས་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་པའང་རུང་། རིགས་ཀྱིས་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་པའང་རུང་སྟེ། དེ་དང་ལྡན་པའི་ཕྱོགས་ལ་མཐའ་ཡས་པ་ལ་སོགས་པའི་ཉེས་པ་བཤད་པ་གང་ ཡིན་པ་དེ་ཡོངས་སུ་སྤངས་པར་བྱ་བར་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་རོ།།གལ་ཏེ་ཅིས་ཏེ་ཉེས་པ་འདྲ་ན་གོ་རིམས་ཁོ་ན་ཅིའི་ཕྱིར་ཁས་མི་བླང་ཞེ་ན། དོན་གཞན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། དོན་གཞན་ནི་རིགས་དངོས་པོར་གྱུར་པའོ། །གལ་ཏེ་རིགས་ཀྱི་དངོས་པོ་ནི་ཐ་དད་པ་རྣམས་ལ་ཐ་མི་དད་པའི་བློ་ བསྐྱེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན།དོན་དེ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། དེ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རིགས་ཀྱིས་བསྒྲུབ་པར་བྱའོ། །གཞན་གྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེའི་འབྲས་བུ་ཅན་མ་ཡིན་པ་ལས་ལྡོག་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་ཐ་མི་དད་པས་སོ། །ཁྱོད་ནི་ལྡོག་པར་བརྟགས་པས་རིགས་ཀྱིས་དོན་གྲུབ་པར་བྱེད་ལ། ཁོ་བོ་ནི་རིགས་སུ་རྟོགས་པས་བྱས་པའི་ཁྱད་པར་འགའ་ཡང་མེད་དོ་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར་དེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། དེ་ཁས་བླང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལྡོག་པ་ཁས་བླང་པ་སྟེ། དེ་ཁས་མི་ལེན་ན་རིགས་སུ་རྟོགས་པ་ཉིད་ཀྱང་མི་རུང་ངོ་ཞེས་བཤད་ཟིན་ཏོ། །དེ་ལྟར་ན་རེ་ཞིག་གཞན་སེལ་བ་ངེས་པར ཁས་བླང་བ་ཉིད་བསྒྲུབ་པ་ཡིན་ནོ།།ད་ནི་སྒྲ་གདོན་མི་ཟ་བར་ལྡོག་པ་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ཡིན་པས་དེ་བསྟན་པར་གཞན་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། བརྗོད་པར་འདོད་པའི་དོན་ལས་གཞན་པ་ནི་དེ་ལས་གཞན་པ་སྟེ། དེ་ཡོངས་སུ་སྤངས་ནས་ཉན་པ་པོ་འཇུག་པར་འགྱུར་ཞེས་ཏེ་སྟོན་པར་བྱེད་ པས་སྒྲ་བརྗོད་དོ།།ཀྱང་ཞེས་སྨོས་པ་ནི་ཚིག་སྔ་མ་ལ་ལྟོས་ནས་བསྡུས་པའི་དོན་ཡིན་ནོ། །ཡང་ན་ཁོ་ནའི་དོན་དང་རིམ་པ་གཞན་དུ་སྦྱར་བ་ཡིན་པས། དེ་ལས་གཞན་པ་ཡོངས་སུ་སྤངས་ཞེས་བྱ་བའི་མཇུག་ཐོགས་སུ་བལྟ་བར་བྱས་ཏེ། དེ་ལས་གཞན་པ་པ་ཡོངས་སུ་སྤངས་པ་ཁོ་ནས་ཞེས་བྱ་ བའི་ཐ་ཚིག་གོ།།དེ་ཡིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྒྲས་སོ།

若诸事物之间无差别，则一切将成为一体，何物与何物相同？因其本性具有多义故。因此必须承认差别。
由于正是以非彼果者之一差别，区别于其他非彼果者，彼果者们的无差别性成为具彼特征者的认知对境，故说"认知"，而非认知其自体。或者，"认知"一词表示能作，因为能遮除者使诸事物得以认知。
"一切方面"是指：无论所诠义是由遮除所限定还是由种姓所限定，对于具彼方面所说的无边际等过失都无法完全避免。
若问：既然过失相同，为何不直接承认次第？答以"其他义"等。"其他义"指实在的种姓。若说种姓实体能在差别法上产生无差别认识，则以"彼义"等回答。"彼"指由种姓所成立。"由他"指由非彼果者遮除特征的无差别性。
你认为通过遮除分析而成立种姓的作用，我认为通过种姓认知而成立，二者并无差别。因此说"是故彼"等。"承认彼"指承认遮除，若不承认遮除，则种姓认知本身也不成立，这已经解释过了。如此首先证成必须承认遮除。
现在，由于语言必然诠表遮除，为说明这点而说"复次"等。"异于所欲表达之义"即异于彼，舍弃彼而听者得以趣入，即语言的表示作用。"复"字是承上启下的连词。或者与"唯"字义及其他次第相配，应在"舍弃异于彼"之后理解为"唯由舍弃异于彼"的意思。"由彼"指由语言。

།དེ་དག་རྣམས་ལས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མངོན་པར་མི་འདོད་པ་རྣམས་ལས་སོ། །མངོན་པར་འདོད་པའི་དོན་ནི། རྣམ་པར་མི་གཅོད་ཅིང་རྣམ་པར་གཅོད་པ་བརྗོད་པར་མི་བྱེད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །སྒྲ་དེ་ཇི་ལྟར་ཏེ། ཇི་ལྟར་སྦྱར་བར་འོས་པ་ཡིན། མི་འོས་པ་ཉིད་དེ་དེའི་ཚེ་སྒྲ་སྦྱོར་བ་དོན་མེད་པ་ཉིད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །དེ་ཉིད་འདི་དོན་རྣམས་ལས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་སྟོན་ཏེ། སྦྱོར་བར་བྱེད་པ་པོས་འདི་མངོན་པར་འདོད་པའི་དོན་བྱ་བ་བྱེད་པའི་དོན་རྣམས་ལ་སྒྲ་སྦྱོར་བ་ན་ཅི་ནས་ཀྱང་ཉན་པ་པོ་མི་འདོད་པ་ཡོངས་སུ སྤངས་ནས་ཞེས་བྱ་བ་མི་འདོད་པའི་དོན་རྣམ་པར་བཅད་པས་འཇུག་པར་འགྱུར་སྙམ་པའི་བསམ་པ་འདིས་སྦྱོར་རོ།།གལ་ཏེ་སྒྲས་གཞན་རྣམ་པར་བཅད་པ་བརྗོད་པར་མི་བྱེད་ན་དེའི་ཚེ་རྟོགས་པར་འདོད་པ་དེ་དང་གཞན་ལ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་མངོན་པར་མི་འདོད་པ་ལ་ཡང་འཇུག་ཏུ་སྣང་བ་ཡིན་ནོ། ། དེ་ལྟ་ཡིན་ན་ནི་མངོན་པར་འདོད་པའི་དོན་གྱི་མིང་བརྗོད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་སྨོས་པ་དོན་མེད་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ལྟར་ཁྱེར་ཏེ་ཤོག་ཅིག་ཅེས་སྨྲས་ནས། དངོས་པོ་ཙམ་འཕངས་པ་ཡིན་པས། དེ་ལ་མངོན་པར་མི་འདོད་པ་རྣམ་པར་བཅད་པའི་ཕྱིར་མེ་ཁྱེར་ཏེ་ཤོག་ཅིག་ཅེས་མེའི་སྒྲ སྦྱོར་བར་བྱེད་དོ།།གལ་ཏེ་དེ་སྦྱར་ཀྱང་མེ་མ་ཡིན་པ་ཁྱེར་ཏེ་འོངས་པ་རྣམ་པར་མི་གཅོད་ན་ནི་དེའི་ཚེ་མེ་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲས་བརྗོད་པ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་དགོས་པ་མེད་དོ། །ཁྱེར་ཏེ་ཤོག་ཅིག་ཅེས་བྱ་བ་འདིས་ཀྱང་ཁྱེར་ཏེ་མི་འོང་བ་མ་སྤངས་པའི་ཕྱིར་ཁྱེར་ཏེ་འོངས་པ་དང་། ཁྱེར་ཏེ་མི་འོང་བ་གཉི་ག་ སྣང་བར་འགྱུར་རོ།།དེའི་ཕྱིར་འཇུག་པ་དང་ལྡོག་པ་ལ་ཡང་འཇུག་ཏུ་སྣང་སྟེ། དེ་ལྟ་ཡིན་ན་ནི་དེའི་མིང་སྨོས་པ་དོན་མེད་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ཁོ་ནར་སྦྱར་རོ། །དེ་ལྟར་གཞན་ལས་ལྡོག་པ་མི་བརྗོད་ན་ནི་མེ་ལ་སོགས་པ་མངོན་པར་འདོད་པ་གཅིག་དང་ཁྱེར་ཏེ་ཤོག་ཅིག་ ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་བསྒྲུབ་པ།གཅིག་བརྗོད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ལ་མི་གུས་པའི་ཕྱིར་སྒྲ་བརྗོད་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པ་ཁོ་ནར་ཏེ། བསྙད་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པ་ཁོ་ནར་འགྱུར་རོ། །ཡང་ན་འཇུག་པ་དང་ལྡོག་པ་ལ་ཡང་འཇུག་ཏུ་གནང་ན་ནི་ཞེས་བྱ་བ་འོག་ནས་འབྱུང་བ་དང་སྦྱོར་ ཏེ།ཇི་སྐད་བཤད་པའི་ཚུལ་གྱིས་འཇུག་པ་དང་ལྡོག་པ་ལ་འཇུག་ཏུ་གནང་ན་ནི། གཅིག་བརྗོད་པ་ལ་མི་གུས་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་འཇུག་པའི་མཚན་ཉིད་དང་། ལྡོག་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་བྱེད་པ་གཅིག་བརྗོད་པ་ལ་མི་གུས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ལྷག་མ་ནི་སྔ་མ་བཞིན་དུ་རྣམ་པར་བཤད་པར་ བྱའོ།།དེ་ལྟ་ན་ནི་སྒྲའི་ཐ་སྙད་ཆད་པར་འགྱུར་བ་ཞིག་ན། དེ་ལྟ་ཡང་མ་ཡིན་པས་དེ་ལྟ་བས་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ།

"从彼等"指从非所欲者。所欲义不作遮遣也不表述遮遣，此为其义。
语言如何，即如何适合运用？不适合，因为此时语言运用将成无义。
以"此义等"等说明这点：施设者对所欲的能作义施设语言时，意图使听者通过遮除非所欲而趣入。
若语言不表述遮除他法，则于所欲了知者及其他，即于非所欲者也会趣入。若如此，则说出所欲义的名称将成无义。
例如，说"拿来"时仅表示事物，为遮除非所欲，故加上"火"字说"拿火来"。若即使加上此词也不能遮除拿来非火之物，则说"火"字将毫无意义。
仅说"拿来"也因未遮除不拿来，故将同时显现拿来与不拿来二者。因此，趣入与遮遣都将显现，若如此则说其名称将成无义，应如是理解。
如是若不说遮除他法，则对于表述一个所欲如火等，以及一个成立如"拿来"等相的语言，因不恭敬故，语言将完全不可说，即完全不可言说。
或者，"若于趣入与遮遣都允许趣入"与下文相连：若依所说方式允许于趣入与遮遣趣入，则因不恭敬一个表述，即因不恭敬表述趣入相与遮遣相的一个作用。余如前解释。
若如此则语言言说将断绝，然而并非如此，故说"是故"等。

།དེ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཞན་རྣམ་པར་བཅད་པའོ། །དེ་ལས་གཞན་པ་དག་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་བྱེད་པ་མ་ཡིན་པ་དེ་ལས་གཞན་པ་འབྲས་བུ་གཅིག་པ་ཅན་ དག་ལ་ཐ་མི་དད་པ་ཡིན་ཏེ།ཐམས་ཅད་དེའི་འབྲས་བུ་ཅན་མ་ཡིན་པ་ལས་ལོག་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྣམ་པར་བཅད་པ་ལ་རིགས་ཀྱི་ཆོས་དུ་མ་ལ་འཇུག་པ་ཉིད་ཀྱང་ཡོད་དོ། །དེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པར་བཅད་པའོ། །ཁྱད་པར་ཇི་ལྟ་བུ་ཅན་ཞིག་ཅེ་ན། ངེས་པར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ ཏེ།རྣམ་པར་བཅད་པ་གང་ལ་ངེས་པར་ཁས་བླངས་པ་ཡོད་པ་དེ་ལ་དེ་སྐད་ཅེས་བྱ་སྟེ། དེ་ཁས་མི་ལེན་ན་རིགས་མེད་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །གང་ལ་གདོན་མི་ཟ་བར་བརྗོད་པ་ཡོད་པ་དེ་ལ་དེ་སྐད་ཅེས་བྱ་སྟེ། དེ་མ་བརྗོད་ན་སྒྲ་སྦྱོར་བ་འབྲས་བུ་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །གསལ་ པ་རྣམས་ལ་བློ་དང་སྒྲ་དག་རྗེས་སུ་འགྲོ་བའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་རིགས་ཀྱི་དོན་དེ་རབ་ཏུ་སྒྲུབ་པ་འདི་རབ་ཏུ་བསྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ།།རྣམ་པར་བཅད་པ་དེ་ལྟ་བུ་དེ་ཡོངས་སུ་བོར་ནས་སྤྱི་དོན་གཞན་དུ་རྟོག་པ་ནི་དོན་མེད་པ་ལ་གཅིག་པོ་ཆེར་འཛིན་པ་འབའ་ཞིག་ཏུ་ཟད་དེ། དངོས་པོ་མེད་པ་ལ་མངོན་ པར་ཞེན་པ་ཉིད་འབའ་ཞིག་ཏུ་ཟད་ཀྱི་རྒྱུ་གཞན་ནི་ཅུང་ཟད་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། རྟག་པ་དང་། ཁྱབ་པ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པ་དག་ཏུ་ཇི་ལྟར་བརྟགས་པ་བཞིན་དུ་སྤྱི་དེ་མི་རུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །གཞན་གྱིས་རྣམ་པར་གཅོད་པར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨྲས་ཏེ། སྒྲས་རྣམ་ པར་གཅོད་པར་མི་བྱེད་པ་ཉིད་ནི་མ་ཡིན་གྱི།འོན་ཀྱང་བྱེད་པ་ཁོ་ནའོ། །འོ་ན་ཇི་སྟེ། རིགས་བརྗོད་ཅེ་ན། དེའི་ཕྱིར་འཇུག་པའི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། དོན་བྱེད་པ་དོན་དུ་གཉེར་བའི་འཇུག་པ་གང་ཡིན་པ་དེའི་ཡུལ་ནི་རིགས་ཡིན་པས་ཁོ་བོ་དེ་བརྗོད་པས་རིགས་སྨྲས་སོ་ཞེ་ན། གྲུབ་པའི་མཐའ་སྨྲ་བས་གལ་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། གལ་ཏེ་སྒྲ་འདི་ལ་བརྗོད་པར་བྱ་བ་རྣམ་པར་བཅད་པ་ཡོད་དོ་ཞེའམ། གལ་ཏེ་རིགས་དང་ལྡན་པ་འདི་ལ་སྒྲའི་བརྗོད་པར་བྱ་བ་རྣམ་པར་བཅད་པ་ཡོད་དོ་ཞེ་ན། སྒྲ་རྣམས་ཀྱི་དགོས་པ་ནི་གཞན་རྣམ་པར་བཅད་པས་འདོད པ་ལ་འཇུག་པ་དེ་ཙམ་དུ་ཟད་པ་མ་ཡིན་ནམ།ཁྱེད་ལ་དེར་ཞེས་བྱ་བ་གཞན་རྣམ་པར་བཅད་པས་འདོད་པ་ལ་འཇུག་པ་དེ་ལ་སྤྱི་གཞན་གྱིས་ནི་ཅི་ཞིག་བྱ་སྟེ། ཁྱོད་ལ་སྤྱི་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མི་དགོས་སོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །གཞན་གྱིས་འཇུག་པའི་ཡུལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་ པ་སྨྲས་པ་དང་།སློབ་དཔོན་གྱིས་ད་སྐད་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །འདི་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་རིགས་པ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་སྟོན་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རིགས་སོ། །རིགས་ནི་དོན་བྱེད་པར་ནུས་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།

"彼亦"指遮除他法。"于异于彼等"指于异于非能作者的同一果者们的无差别性，因为一切都遮除非彼果者。遮除也具有趣入多种类法的特性。
"彼"指遮除。若问具何特征？以"决定"等回答：凡是必须承认遮除者即是如此说，因为若不承认遮除则将导致无种姓之过。凡是必须表述者即是如此说，因为若不表述则语言运用将成无果。
为成立诸别相中智与语言随行相的种姓义，舍弃如是遮除而分别其他共相义，仅是对无义的执著而已，即仅是对无实体的耽著而已，别无他因。
为何如此？因为常、遍等相所分别的共相不合理故。说"由他遮除"等，语言并非不作遮除，而是必定作遮除。
若问：为何说种姓？为此说"趣入"等：趣入的对境是种姓，故我说遮除即说种姓。
宗论者说"若"等：若此语言有所诠遮除，或若此具种姓者有语言所诠遮除，语言的目的不就仅是通过遮除他法而趣入所欲吗？对你而言，于彼即于通过遮除他法趣入所欲，其他共相有何用？你完全不需要共相。
对于他人说"趣入对境"等，论师说"今语"等。以"如是"等说明不合理性："彼"指种姓。因为种姓不能作用。

།འཇུག་པར་རུང་བ་ཉིད་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་དེ་སྐད་དུ་ རིགས་དོན་བྱེད་རུང་མིན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་བསྟན་ཟིན་ཏོ།།གལ་ཏེ་རིགས་རུང་བ་མ་ཡིན་ཡང་། འོན་ཀྱང་དེ་བརྗོད་ན་ཤུགས་ཀྱིས་རྫས་མ་བརྗོད་པ་སྐྱེས་བུ་འཇུག་པར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། དེའི་སྒོ་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། རིགས་ཀྱི་སྒོ་ནས་རྫས་མ་བརྗོད་པ་ལ་འཇུག་པ་ ཡང་འབྲེལ་པ་ཡོད་དུ་ཟིན་ཀྱང་སྒྲས་མ་བརྗོད་པ་ལ་ཇི་ལྟར་འཇུག་པར་འགྱུར་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་སྩལ་ཟིན་ཏོ།།གལ་ཏེ་རིགས་ཀྱི་སྒོ་ནས་དེ་དང་ལྡན་པ་ཁོ་ནས་བརྗོད་དོ་ཞེ་ན། དེ་དང་ལྡན་པ་བརྗོད་ན་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། དེ་ལ་སྤྱིས་བར་དུ་ཆོད་པར་འགྱུར་བས་ན། དེ་ ཡང་ནི་ཅིའི་ཕྱིར་དངོས་སྦྱོར་མི་བྱེད་ཅེས་བྱ་བ་དང་དེ་ལ་བར་དུ་གཅོད་པར་བྱེད་པ་གཞན་གྱིས་ཅི་ཞིག་བྱ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་བསལ་ཟིན་ཏེ།གལ་ཏེ་རིགས་སམ་གསལ་བ་འབའ་ཞིག་ནི་སྒྲའི་རྟེན་ཅན་གྱི་འཇུག་པའི་རྟེན་མ་ཡིན་ཏེ། རིགས་འབའ་ཞིག་གིས་དོན་བྱེད་པར་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་དང་། གསལ་ བ་འབའ་ཞིག་ཀྱང་བརྗོད་པར་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་རོ།།དེ་ལྟ་བས་ན་རིགས་དང་དེ་དང་ལྡན་པ་བསྡོངས་པ་དག་ནི་འཇུག་པའི་རྒྱུ་ཡིན་ཏེ། དེ་དག་ཚོགས་པ་ཁོ་ནའི་དོན་ཉིད་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར་རིགས་དང་དེ་དང་ལྡན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། འཇུག་པའི་ཡུལ་ཉིད་ཡིན་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྒྲའི་རྟེན་ ཅན་གྱིས་འཇུག་པའི་ཡུལ་ཉིད་ཡིན་པར་ཁས་ལེན་ན།ལྡོག་པ་དང་དེ་དང་ལྡན་པ་དག་ཡིན་པར་ཇི་སྟེ། མི་འདོད་འཇུག་པའི་ཡུལ་ཉིད་དུ་ཞེས་བྱ་བར་ཁོང་ནས་དབྱུང་ངོ་། །ལྡོག་པ་དང་ལྡོག་པ་དང་ལྡན་པ་དག་ནི་ཚད་མ་གྲུབ་པོ་སྙམ་དུ་བསམས་པ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་ལྡོག་པའི་སྒྲའི་ཡུལ་དུ་ གྱུར་པ་ནི།བློས་ཀུན་བརྟགས་པའི་ཕྱིར་དངོས་པོ་མེད་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །རྒྱུ་དེས་ན་བཞོན་པ་དང་བཞོ་བ་ལ་སོགས་པའི་དོན་བྱ་བ་ལ། སྒྲུབ་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ལྡོག་པ་དང་དེ་དང་ལྡན་པ་དག་འཇུག་པའི་ཡུལ་ཉིད་དུ་མི་འདོད་དོ་ཞེ་ན། སྒྲུབ་པ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་དེ་ནི་རིགས་ལ་ཡང་མཚུངས་ཏེ། དེ་ ཡང་བཞོན་པ་དང་བཞོ་བ་ལ་སོགས་པར་ནུས་པ་མ་ཡིན་ནོ།། །།བམ་པོ་བཅུ་གཅིག་པ། གལ་ཏེ་དེ་དང་ལྡན་པས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རིགས་དང་ལྡན་པས་དོན་བྱ་བ་བསྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་ཉེས་པ་མེད་དོ་འདི་སྐད་དུ་རིགས་ཀྱིས་དོན་བྱ་བ་མི་བྱེད་མོད་ཀྱི། འོན་ཀྱང་དེ་དང་འབྲེལ་པའི་རྫས་ཀྱིས དོན་བྱ་བ་བྱེད་དེ།དེའི་ཕྱིར་དེའི་སྒོ་ནས་རིགས་དང་དེ་དང་ལྡན་པ་དག་འཇུག་པའི་ཡུལ་དུ་མི་འདོད་དོ་ཞེས་སྨྲས་པ་ཡིན་ནོ། །གྲུབ་པའི་མཐའ་སྨྲ་བས་དེ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། དོན་བྱེད་པ་སྒྲུབ་པ་ཉིད་དེ་ནི་ལྡོག་པ་དང་ལྡན་པ་ལ་ཡང་མཚུངས་སོ།

如前已以"种姓不能作用"等说明种姓不能趣入。
若说：即使种姓不合理，但说种姓时，人会由势力趣入未说的实体。为此说"由彼门"等：即使由种姓门趣入未说实体有关联，但如何趣入语言未说者，如是等已经解答。
若说：由种姓门唯说具彼者。为此说"若说具彼者"等：由于为共相所间隔，为何不直接施设？以"于彼有何用其他间隔"等已遮破。
若说：无论是种姓还是别相单独都不是依语言趣入的所依，因为单独种姓不能作用，单独别相也不能表述。因此，种姓与具彼者结合才是趣入因，唯二者和合才是义。为此说"是故种姓与具彼者"等：若承认是依语言趣入的对境，为何不许遮除与具遮除者（此处应补充"为趣入对境"）。意思是遮除与具遮除者已成立量。
若说：成为遮除语言对境者因是心所分别故即是无实体。因此，对于骑乘、挤奶等作用，因非成立故不许遮除与具遮除者为趣入对境。
非成立性于种姓亦同，彼亦不能骑乘、挤奶等。
第十一品
若说"由具彼者"指由具种姓者成立作用故无过失，此说虽然种姓不作用，但与之相关的实体作用，因此不许由彼门种姓与具彼者为趣入对境。
宗论者说"彼"等：作用之成立于具遮除者亦同。

།དེ་བས་ན་དེའི་སྒོ་ནས་ལྡོག་པ་དང་ ལྡོག་པ་དང་ལྡན་པ་དག་སྒྲའི་དོན་དུ་ཅི་སྟེ་མི་འདོད་དོ་སྙམ་དུ་བསམས་པ་ཡིན་ནོ།།དེ་ལྟར་ན་རེ་ཞིག་མགོ་མཉམ་པའི་ཚུལ་དུ་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་ལྡོག་པར་སྨྲ་བ་ཡང་གཞན་གྱི་ལྟར་སྒྲའི་དོན་དངོས་པོ་ཁོ་ན་ཡིན་པར་འདོད་པ་ཞིག་ཏུ་གྱུར་ན་ནི་ལྡོག་པ་བསྒྲུབ་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་སྒྲའི་དོན་ཉིད་དུ་ རིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཀླན་ཀ་འདིར་ཡང་འགྱུར་བ་ཞིག་ན།འོན་ཀྱང་ལྡོག་པ་སྨྲ་བ་རྣམས་ཀྱི་ལྟར་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། ཉིད་ཅེས་བྱ་བའི་སྒྲ་ནི་ངེས་པར་གཟུང་བའི་དོན་ཏོ། །གལ་ཏེ་དངོས་པོའི་ཡུལ་ཅན་མ་ཡིན་ན། ཇི་ལྟར་དོན་བྱེད་པ་དོན་དུ་གཉེར་བ་འཇུག་པར་བྱེད་ཅེ་ན། དེ་ནི་འཁྲུལ་པའི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། དེ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྒྲའི་ཤེས་པའོ། །རྣམ་པར་རྟོག་པ་ལ་སྣང་བའི་དོན་མེད་པ་ལ་དོན་དུ་ལྷག་པར་ཞེན་པ་ནི་འཁྲུལ་པ་སྟེ། དེའི་དབང་གིས་མཐུས་རང་སྣང་བ་བྱེད་པ་པོ་མ་ཡིན་པ་ལས་ཡང་བྱེད་པ་པོར་ལྷག་པར་ཞེན་པས་འཇུག་པར་བྱེད་དེ། སྐྱེས་བུ ཞེས་བྱ་བ་ཁོང་ནས་དབྱུང་ངོ་།།འཁྲུལ་པས་འཇུག་པ་ལ་ནི་རག་ན། འོན་ཀྱང་གཞན་གྱི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ལ་གང་བྱས་པ་དེ་ནི་མི་རྟག་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཚུལ་གསུམ་པའི་རྟགས་སྟོན་པར་བྱེད་པའི་སྒྲ་ལས་བྱུང་བ་རྟགས་དང་རྟགས་ཅན་གྱི་ཤེས་པ་རྣམས་ཀྱིས་གོ་ཇི་ལྟར་དངོས་པོ་འཐོབ་ཅེ་ན། དེའི་ཕྱིར་དངོས་པོ་འཐོབ་པ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། བརྒྱུད་དེ་དངོས་པོ་ལས་སྐྱེ་བའི་རྒྱུར་གྱུར་པས་དངོས་པོ་དེ་དང་འབྲེལ་ཏེ། དེ་ལྟ་ཡིན་ན་དངོས་པོ་འཐོབ་པར་འགྱུར་གྱི་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་རོ། །འདི་སྐད་དུ་གཞན་གྱི་དོན་གྱི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ལ་རྟགས་དང་རྟགས་ཅན་གྱི ཤེས་པ་ཡང་བརྒྱུད་པས་དངོས་པོ་དང་འབྲེལ་པའི་རྟགས་ཀྱི་སྒོ་ནས་འོངས་པའི་ཕྱིར་དངོས་པོ་འཐོབ་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བཤད་པ་ཡིན་ནོ།།གཞན་དུ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འབྲེལ་པ་མེད་པ་ན་སྒྲའི་ཤེས་པས་དངོས་པོ་འཐོབ་པར་མི་འགྱུར་བ་ཁོ་ནའོ། །གལ་ཏེ་སྒྲ་ནི་བྱས་པའི་ཕྱིར་མི་རྟག་པའོ་ཞེས་བྱ་བའི་ སྒྲའི་ཤེས་པ་ཡང་དངོས་པོ་ཇི་ལྟ་བ་ལས་སྐྱེས་པའི་ཕྱིར་མངོན་སུམ་བཞིན་དུ་མི་འཁྲུལ་པར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན།སྦྱོར་བ་ནི་གང་ཞིག་དངོས་པོ་ལས་སྐྱེས་པ་དེ་ནི་མི་འཁྲུལ་པ་སྟེ། དཔེར་ན་མངོན་སུམ་ལྟ་བུའོ། །སྒྲའི་ཤེས་པ་དངོས་པོ་འཐོབ་པ་ཡང་དངོས་པོ་ལས་སྐྱེ་བས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཁྱབ་པར་བྱེད་ པ་འགལ་བ་དམིགས་པ་ཡིན་ནོ་སྙམ་དུ་སེམས་ཏེ།དངོས་པོ་ལས་མི་སྐྱེ་བས་འཁྲུལ་པ་ལ་ཁྱབ་པའི་ཕྱིར་དང་། དངོས་པོ་ལས་སྐྱེ་བ་ཡང་དེ་དང་འགལ་བའི་ཕྱིར་རོ།

因此，为何不许由彼门遮除与具遮除者为语言之义？如是首先以平等方式解说。
若遮除论者如他人般唯许实体为语言之义，则因遮除非成立故不应理为语言之义的诘难亦将适用。然而，如遮除论者所说等，"唯"字表确定义。
若问：若非实体境，如何令求作用者趣入？为此说"彼乃错乱"等："彼"指语言认知。于分别显现的无义增益为义即是错乱，由彼力故，于非作者增益为作者而趣入（此处应补充"人"字）。
若依赖错乱趣入，然则于他比量中"凡所作皆无常"等显示三相因的语言所生因与所表知如何得实体？为此说"是故得实体"等：由间接生实体之因而与彼实体相关，如是则得实体。此说：于他比量中，因与所表知亦由间接与实体相关的因门而来故能得实体。
"若异此"指无关联时，语言认知定不能得实体。
若说：声音因所作故无常的语言认知亦因从如实事物生故应如现量无错乱。其立式为：凡从实物生者即无错乱，如现量；语言认知得实体亦从实物生。意思是此为能遍相违之所见，因为不从实物生遍于错乱，且从实物生与彼相违故。

།དེ་ནི་དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ཏེ། དངོས་པོ་ལས་སྐྱེ་བ་ཡིན་དུ་ཟིན་ཀྱང་། དེ་མི་སྣང་བར་དངོས་པོའི་ངོ་བོ་མི་སྣང་བར་དེར་ལྷག་པར་ཞེན་པའི་ ཕྱིར་འཁྲུལ་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ།།དེ་ལྟ་བས་ན་དངོས་པོ་ལས་སྐྱེ་བ་དང་། འཁྲུལ་པ་དག་འགལ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་གཏན་ཚིགས་ལྡོག་པ་ལ་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བ་ཅན་ཉིད་ཡིན་ནོ་སྙམ་དུ་བསམས་པ་ཡིན་ནོ། །ཡང་ན་ལྡོག་པ་ལ་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བ་ཉིད་ཀྱིས་ཅི་ཞིག་བྱ། གཏན་ཚིགས་འདི་ནི་ཐུན་མོང་གི་མ་ངེས་ པ་ཅན་ཡིན་པར་མངོན་པར་ཤེས་སོ་ཞེས་བྱ་བར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་འོད་ལ་ནོར་བུར་འཁྲུལ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ།།ནོར་བུའི་འོད་ལ་ནོར་བུར་འཁྲུལ་པ་སྣང་བས་འཁྲུལ་པའི་ཡང་ཕྱིར་ཏེ། ནོར་བུའི་འོད་ལ་ནོར་བུར་འཁྲུལ་པའི་ནོར་བུའི་དངོས་པོ་ལས་སྐྱེས་ཀྱང་འཁྲུལ་པ་སྣང་ངོ་། །གལ་ ཏེ་འཁྲུལ་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་སྨིག་རྒྱུ་ལ་ཆུར་འཁྲུལ་པས་དངོས་པོ་འཐོབ་པར་མི་བྱེད་པ་ལྟར་རྗེས་སུ་དཔག་པའི་རྟོག་པས་ཀྱང་དེ་དང་འདྲའོ་སྙམ་དུ་བསམས་པ་ཡིན་ནོ།།མ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་ལན་འདེབས་ཏེ། ཇི་སྐད་བཤད་པ་ལྟ་བུར་ཁོ་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ནོར་ བུའི་འོད་ལ་ནོར་བུར་འཁྲུལ་པར་སྣང་བ་ལྟ་བུ་སྟེ།འདི་ལྟར་ནོར་བུའི་འོད་ལ་ནོར་བུར་འཁྲུལ་པ་ནི་ནོར་བུ་ཐོབ་པར་བྱེད་པ་ཉིད་དོ། །འཁྲུལ་པ་ཉིད་གཞུང་གཟུགས་པའི་ཕྱིར། འཁྲུལ་པའི་མཚན་ཉིད་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། འདི་སྐད་དུ་གལ་ཏེ་འཁྲུལ་པ་དང་ཐོབ་པར་བྱེད་ པ་འགལ་བ་ཞིག་ཏུ་གྱུར་ན་ནི་དེའི་ཚེ་འཁྲུལ་པ་དངོས་པོ་ཐོབ་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་པ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ལ་འཁྲུལ་བ་མེད་ཞིག་ན།དེ་ནི་མེད་དེ་འདི་ལྟར་འཁྲུལ་པའི་མཚན་ཉིད་ནི་ལྡོག་པར་སྣང་བ་ཡིན་གྱི་ཐོབ་པར་མི་བྱེད་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་མེད་ན་མི་འབྱུང་བ་ཉིད་ཀྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དངོས་པོ་ མེད་ན་མི་འབྱུང་བ་ཉིད་ཀྱིས་དེ་ལས་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར་རོ་སྙམ་དུ་བསམས་པ་ཡིན་ནོ།།ཐོབ་པར་བྱེད་པ་ཉིད་སྣང་བ་ལ་ལྟོས་པ་མ་ཡིན་ཞིང་དངོས་པོར་གཏོགས་པའི་སྣང་བ་ལ་ལྟོས་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དངོས་པོ་དང་འབྲེལ་པ་ཁོ་ནས་དེ་མི་སྣང་བས་ཀྱང་འཐོབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་སྒྲའི་ཤེས་པ་ ལོག་པར་སྣང་ཡང་དངོས་པོ་དང་འབྲེལ་པ་ཡོད་ན་དེ་ཐོབ་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་གནས་པ་ཡིན་ནོ།།འོན་ཏེ་ཡང་སྒྲའི་ཤེས་པ་དངོས་པོ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་ཁོ་ན་ཡིན་པར་འདོད་ན། དེའི་ཚེ་ཕྱི་རོལ་གྱི་དངོས་པོ་ལ་ངོ་བོ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དངོས་པོ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་སེམས་གཏད་ཅིང་ཤེས་པ་བསྐྱེད་པ་ སྟེ།སྒྲའི་སྟོབས་ཀྱིས་དངོས་པོ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཤེས་པ་སྐྱེས་པས་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།

然而并非如此，即使是从实物生，因为不显现彼而不显现实物自性而增益为彼故是错乱。因此，从实物生与错乱无相违故，因的相违有疑义。或者何须疑于相违，此因明显是共不定因，为显示此故说"于光错乱为宝"等。
于宝光错乱为宝显现亦是错乱，虽从宝实体生起，仍显为错乱。"因错乱"等意思是：如同于阳焰错乱为水不能得实体，比量分别亦同。
以"非"等回答：如前所说"唯"指如于宝光错乱显现为宝，如是于宝光错乱为宝确实能得宝。
为立错乱性故，说"错乱相"等：此说若错乱与能得相违，则以错乱证明不能得实体时应无错误，然而并非如此，因为错乱相是遮遣显现，而非不能获得。
"由无彼则不生"指由无实体则不生故从彼生。能得性不依赖显现，亦不依赖属实物之显现，因为仅由与实体相关即使不显现亦能获得。
因此，语言认知虽显为颠倒，若有与实体关联则能获得，此理成立。
若许语言认知唯如实体本然，则于外在实体如其本性专注并生起认知，意思是由语言力如实体本然生起认知。

།དེ་ལྟར་འཇུག་པ་ཁས་ལེན་ན་ནི་སྒྲའི་ཤེས་པ་དེའི་གཟུང་བར་བྱ་བ་སྤྱི་ཡིན་པར་འདོད་པར་བྱ་དགོས་ཏེ། རང་གི་མཚན་ཉིད་ནི་སྒྲས་མི་བརྗོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཟུང་བར་བྱ་བའི་སྤྱི་དེ་དོན་བྱེད་ པར་མི་རུང་བའི་ཕྱིར་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་ཤེས་པའི་ཡུལ་གྱི་སྤྱི་དེ་ལ་འཇུག་པར་མི་འགྱུར་རོ།།གཞན་ལ་ཡང་ཞེས་བྱ་བའི་ནི་སྤྱི་ལས་གཞན་པ་སྒྲས་མ་བརྗོད་པ་གསལ་བ་ལ་ཡང་འཇུག་ན་ནི་ཧ་ཅང་ཐལ་བར་འགྱུར་ཏེ། བ་ལང་གི་སྒྲས་རྟ་ལ་ཡང་འཇུག་པར་འགྱུར་རོ། །གལ་ཏེ་བ་ལང་ཉིད་ཀྱི་སྤྱི་ དང་རྟའི་གསལ་བར་ནི་འབྲེལ་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན་མ་ཡིན་ཏེ།འབྲེལ་པ་ཡོད་དུ་ཟིན་ཀྱང་སྒྲས་མ་བརྗོད་པ་ལ་འཇུག་པར་མི་རུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་འཁར་བ་ཆོད་ཅིག་ཅེས་སྨྲས་ན། འཁར་བ་ཐོགས་པ་ལ་ཡང་འཇུག་པར་འགྱུར་རོ། །འཁར་བ་དང་འཁར་བ་ཐོགས་ པ་དག་འབྲེལ་པ་ངེས་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན།རིགས་དང་དེ་དང་ལྡན་པ་དག་ལ་ཡང་མཚུངས་སོ་ཞེས་དེ་ནི་གོང་ཉིད་དུ་བཤད་ཟིན་ཏོ། །འོན་ཏེ་རིགས་འབའ་ཞིག་སྒྲས་བརྗོད་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། འོན་ཀྱང་དེ་དང་ལྡན་པ་ཡང་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེའི་ཚེ་དེ་དང་ལྡན་པ་འཛིན་པར་ཁས་ ལེན་ན་ནི་སྤྱི་དོན་མེད་པ་ལ་སོགས་པར་བཤད་ཟིན་ཏེ་གསལ་བ་རྣམས་ཁོ་ན་ལ་དངོས་སུ་སྒྲ་སྦྱོར་འདོད་ཅིང་།སྤྱིས་ཅི་ཞིག་བྱ་ཞེས་སྤྱི་དོན་མེད་པར་བཤད་དོ། །སོགས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲས་ནི་མཐའ་ཡས་པ་ལ་སོགས་པའི་ཉེས་པ་ཡོངས་སུ་བསྡུའོ། །སྒྲས་ནི་རིགས་ཁོ་ན་བརྗོད་ན། རིགས་ དེ་ནི་གསལ་བ་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་རོ།།ཡན་གར་དུ་གཟུང་བ་མི་ནུས་པས་དེའི་ཕྱིར་གསལ་བའི་ངོ་བོ་གཅིག་ཏུ་གྱུར་པ་འཛིན་ཏོ་སྙམ་ན། དེ་ཁོ་ནའི་དོགས་པ་བསུ་བར་གལ་ཏེ་རིགས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། འདྲེས་པར་སྣང་བ་ཞེས་བྱ་བ་རང་དང་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་དག་འདྲེས་པ་སྣང་ བའི་བློས་དོན་བྱ་བ་བྱེད་པ་གསལ་བ་ལ་འཇུག་པར་བྱེད་དོ་ཞེ་ན།དེའི་ཚེ་རིགས་ཀྱང་མ་ཡིན་ལ་དེ་དང་ལྡན་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། རང་གི་ངོ་བོར་གཟུང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ཁོང་ནས་དབྱུང་ངོ་། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་སྤྱིའམ། དེ་དང་ལྡན་པ་གཅིག་གི་ཡང་རང་གི་ངོ་བོར་གནས་པ་མ་འདྲེས་པའི་ངོ་བོ་གང་ཡིན་པ་ དེ་འདྲེས་པར་སྣང་བ་འཁྲུལ་པའི་བློས་མ་བཟུང་བའི་ཕྱིར་རོ།།དེ་བས་ན་འཁྲུལ་པའི་བློ་འཇུག་པར་ཁས་བླངས་པའི་ཕྱིར་གཞན་གྱི་སྨྲ་བ་ཁོ་ན་ལ་སྟེ། གཞན་སེལ་བར་སྨྲ་བའི་ལྟ་བ་ཁོ་ན་ལ་བརྟེན་པར་འགྱུར་རོ། །གཞན་གྱི་དེ་ལྟ་ན་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨྲས་ཏེ། རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་ ཞེས་བྱ་བ་ནི་གསལ་བ་དུ་མ་དང་ལྡན་པའི་སྤྱིའོ།

若如是承许趣入，则必须承许语言认知所取为共相，因为自相不可言说故。所取共相不能作用故，分别知的境共相不能趣入。
"于他亦"指若趣入共相之外语言未说的别相，则成太过，牛的语言将趣入马。若说因牛性共相与马的别相无关联故不如是，不然，因即使有关联亦不应趣入未说故。若非如此，说"砍木棍"时亦将趣入持木棍。
若说木棍与持木棍二者关联不确定，于种姓与具彼者亦同，此已如前说。若说不仅说种姓，亦说具彼者，则此时若承许取具彼者，已说共相无义等，唯欲于诸别相直接施设语言，共相何用故说共相无义。"等"字摄无边等过失。
若语言唯说种姓，因彼种姓具别相故，不能单独把握，因此取为别相一体性，为迎此疑故说"若种姓"等。若说由显现混合，即自相与共相混合显现的知趣入能作用的别相，此时非种姓亦非具彼者（此处应补充"以自性所取"）。
为何？因为共相或具彼者任一以自性安住的无混体性，未为混合显现的错乱知所取故。因此，由承许错乱知趣入故，唯依他说，即唯依遮除论者见。
说"他如是"等，"随行"指具多别相的共相。

།གྲུབ་པའི་མཐའ་སྨྲ་བས་ཉེས་པ་མེད་དེ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། ཐ་དད་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕན་ཚུན་ལོག་པ་ཉིད་ཡིན་ཡང་ངོ་། །སོགས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲས་ནི་ཆུ་བཅུ་བ་ལ་སོགས་པ་བསྡུའོ། །དངོས་པོའི་ཆོས་ཉིད་ཀྱིས་ཤེས་པ་ལ་སོགས་ པ་དོན་བྱ་བ་འདྲ་བ་དེ་དང་དེ་བྱེད་པ་ནི།དོན་རྣམས་མཐོང་ནས་གཞན་མཐོང་བ་ཡང་སྟེ། སྔར་མཐོང་བ་ལས་གཞན་པ་མཚན་ཉིད་མི་འདྲ་བ་མཐོང་ཡང་ངོ་། །སྒྲ་གང་དག་ལ་ཡུལ་དེ་ལས་གཞན་དང་ཞེས་བྱ་བ་དེའི་འབྲས་བུ་ཅན་མ་ཡིན་པ་དག་དང་བྲལ་ཞིང་རྣམ་པར་གཅོད་པ་ཡོད་པའི་ སྒྲ་ནང་གི་བརྗོད་པའི་ངོ་བོ་རྣམས་ཀྱིས་དེ་ཉིད་འདི་ཡིན་ནོ་ཞེས་དོན་རྣམས་ལྷན་ཅིག་སྦྱར་ཏེ།སྐྱེས་བུ་དོན་བྱ་བ་འདྲ་བར་བྱེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་བསླུས་པས་གཅིག་པ་ཉིད་དུ་སྒྲོ་བཏགས་ནས་ངོ་ཤེས་པར་བྱེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསྡུས་པའི་དོན་ཡིན་ནོ། །ཡང་ཇི་ལྟར་ཐ་དད་པ་རྣམས་དོན་བྱ་བ་ཐ་མི་དད་པ་ དག་བྱེད་ཅེ་ན།དེའི་ཕྱིར་འདི་ནི་བཤད་ཟིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། གོང་དུ། གཅིག་རྟོགས་དོན་ཤེས་ལ་སོགས་པ། །དོན་གཅིག་བསྒྲུབ་ལ་ཁ་ཅིག་ནི། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་བཤད་ཟིན་ཏོ། །དེ་དག་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དོན་ཐ་དད་པ་རྣམས་ལ་སྟེ། གཅིག་ཅེས་བྱ་བ་ འདྲ་བ་དེ་མཐོང་བའི་སྐྱེས་བུ་ལ་གཞན་དག་ལས་ཞེས་བྱ་བ་དེ་བྱེད་པ་མ་ཡིན་པ་ལྡོག་པའི་དངོས་པོ་རྣམས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་ཁོ་ནས་དངོས་པོའི་རང་གི་ངོ་བོ་ཁོ་ནས་དེ་ཉིད་འདི་ཡིན་ནོ་སྙམ་པ་དེ་ལྟ་བུའི་རྣམ་པ་ཅན་ནོར་བུའི་ཤེས་པ་སྐྱེད་པར་བྱེད་དོ་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་རོ།།ཁྱད་པར་ཇི་ལྟ་བུ་ཅན་ཞིག་ཅེ་ན། དེ་ལས་ལྡོག་པའི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། སྒྲ་གང་ལ་ཡུལ་དོན་གཅིག་བྱ་བ་བྱེད་པའི་དོན་རྣམས་དེའི་འབྲས་བུ་ཅན་མ་ཡིན་པ་དག་ལས་ལྡོག་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཡོད་པའི་སྒྲ་དེ་དང་འབྲེལ་ཅིང་འདྲེས་པ་སྟེ། བརྗོད་པ་དང་བཅས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །ཁྱད་པར་བསྲེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རང་གི སྔ་ཕྱིར་མཐོང་བའི་གསལ་བ་དག་གིས་ཁྱད་པར་བསྲེས་ཤིང་གཅིག་ཏུ་བྱས་པ་དེ་ལ་དེ་སྐད་ཅེས་བྱའོ།།གལ་ཏེ་དངོས་པོའི་ཆོས་ཉིད་ཀྱིས་སྐྱེད་པར་བྱེད་ན་ཇི་སྟེ་རྟག་ཏུ་མི་སྐྱེད་ཅེ་ན། རང་ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། དངོས་པོ་དེ་དག་གི་རང་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་སྔར་སྐྱེས་ པ་དེས་ངོ་ཤེས་པ་སྐྱེ་བར་བྱེད་པའི་བག་ཆགས་ནུས་པའི་མཚན་ཉིད་གཞག་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་སད་པ་ནི་འབྲས་བུ་བསྐྱེད་པ་ལ་མངོན་སུམ་དུ་ཕྱོགས་པ་སྟེ།དེ་སད་པ་ཡང་དེ་དང་འདྲ་བའི་དངོས་པོ་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ལས་འགྱུར་ལ། དེ་ལྟ་བུའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་སད་པ་ཡང་དུས་ཐམས་ཅད་དུ་མ་ ཡིན་པས་དེའི་ཕྱིར་རྟག་ཏུ་ངོ་ཤེས་འབྱུང་བ་ཡིན་ནོ་སྙམ་དུ་བསམས་པ་ཡིན་ནོ།

说"宗论者无过"，"虽异"指虽互相遮遣。"等"字摄水牛等。由事物法性，知等作如是如是相似作用，见诸义已复见他，即使见与先前所见不同相亦然。
对于那些语言，从彼境之外，即与非彼果者相离而有遮除的内在言说自性，以"此即是彼"合诸义，由人作相似作用故受欺而增益为一性而认知，此为摄义。
复次，若问：诸差别如何作无差别作用？为此说"此已说"等：如前已说"了知一义知等，成办一义有些"等。
"于彼等"指于诸异义，见"一"即相似者的人，"从他等"即由非作者遮遣事物的法性，唯由事物自性生起"此即是彼"如是行相的宝认知。
若问何种差别？说"从彼遮遣"等：于语言中有境一作用诸义，从非彼果者遮遣，与彼语言相关混合，即"具言说"之义。"混合差别"指由前后所见别相差别混合为一而如是称。
若问：若由事物法性生起，为何不恒生？说"自领受"等：由彼等事物先前生起的自领受，安立能生认知习气功能相，彼觉醒即趣向生果，彼觉醒亦从领受相似事物而生，如是相的觉醒亦非一切时有，故非恒时生起认知。

།དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གལ་ཏེ་འབྲས་བུ་གཅིག་བྱེད་པ་ཉིད་དུ་འདྲ་བས་ཐ་དད་པ་དག་ལ་ཡང་གཅིག་པ་ཉིད་དུ་སྒྲོ་བཏགས་ནས་ངོ་ཤེས་པའི་འཁྲུལ་པར་མི་འདོད་ཀྱི། འོན་ཀྱང་སྤྱི་གཅིག་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། དེའི་ ཚེ་བློ་ཁྱད་པར་བསྲེ་བ་ཅན་དུ་མི་འགྱུར་ཏེ།ཁྱད་པར་རྣམས་བསྲེ་བ་ནི་ངོ་བོ་གཅིག་ཏུ་བྱེད་པའོ། །བློ་དེ་དང་ལྡན་པར་འགྱུར་ཏེ། མང་པོ་དག་ལ་ངོ་བོ་གཅིག་པའི་བློར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །ལྟུང་གཅིག་དང་ལྡན་པའི་ལྟུང་ལ་བརྒྱུས་པ་རྣམས་ཀྱང་གཅིག་ ཉིད་དུ་འཛིན་པ་ནི་མེད་དོ།།དེ་ཉིད་བསྟན་པའི་ཕྱིར་དཔེར་ན་ལྟུང་བ་ལ་བརྒྱུས་པ་དག་ལྟ་བུའོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་སོ། །དེ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་དེ་ཉིད་གསལ་བར་བྱེད་དེ། དེ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལྟུང་ལ་བརྒྱུས་པ་རྣམས་ལའོ། །གཞན་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལྟུང་ལ་བརྒྱུས་པ་གཅིག་ལས་གཞན་ པའི་ལྟུང་ལ་བརྒྱུས་པ་ལའོ།།དེ་འདི་ལ་ཡོད་དོ་སྙམ་མོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལྟུང་ལ་བརྒྱུས་པ་གཅིག་ལ་མཐོང་བའི་ལྟུང་གི་རྫས་གང་ཡིན་པ་དེ་ཅིག་ཤོས་འདི་ལ་ཡང་ཡོད་དོ་སྙམ་པ་དེ་ལྟ་བུར་སེམས་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་བཞིན་དུ་གསལ་བ་གཅིག་ལ་མཐོང་བའི་སྤྱི་གང་ཡིན་པ་དེ་གསལ་བ་གཞན་ འདི་ལ་ཡང་ཡོད་དོ་སྙམ་པ་དེ་ལྟ་བུར་སེམས་པར་འགྱུར་གྱི།གསལ་བ་རྣམས་ངོ་བོ་ཉིད་གཅིག་གོ་སྙམ་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་དེ་ལྟ་ཡིན་དུ་ཟིན་མོད་ཅེ་ན། ངོ་ཤེས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །དེ་བས་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་མཇུག་སྡུད་དེ། གཅིག་ཅིག་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ སྤྱིའོ།།གསལ་བ་དུ་མ་ལ་མཐོང་བ་སྐྱེས་བུ་ལ་ཡང་ཁྱད་པར་བསྲེ་བ་དང་ལྡན་པར་ཏེ། ཁྱད་པར་རྣམས་བསྲེ་བ་ནི་རྣམ་པ་གཅིག་པ་ཉིད་དེ། ཤེས་པ་དེ་དང་ལྡན་པར་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །གཞན་སེལ་བར་སྨྲ་བ་ལ་ནི་ཉེས་པ་མེད་པས། འཁྲུལ་པའི་དབང་གིས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ ཏེ།འཁྲུལ་པའི་མཐུས་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །དེ་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ངོ་བོ་གཅིག་པ་ཉིད་དུའོ། །གལ་ཏེ་ངོ་ཤེས་པའི་རྒྱུ་མཚན་ནི་སྤྱི་དངོས་པོར་གྱུར་པ་ཡིན་ན། དེ་མེད་པའི་ཕྱིར་འཁྲུལ་པར་མི་རིགས་སོ་ཞེ་ན། དངོས་པོ་དོན་མེད་དེ་གཅིག་བྱེད་པར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། ཤེས་པ་ ལ་སོགས་པ་དོན་དེ་གཅིག་བྱེད་པ་ནི་བྱེད་པའི་ངང་ཚུལ་ཅན་ནོ།།དེ་དག་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ལོག་པའི་དངོས་པོ་རྣམས་སོ། །ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ཉིད་སྒོ་སྟེ་རྒྱུ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་རང་བཞིན་གྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་འཁྲུལ་པའི་འབྲས་བུ་ཅན་གྱིས་རྣམ་པར་འཁྲུལ་པའི་འབྲས་བུ་ཅན་གྱི་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་འཁྲུལ་ པའི་རྒྱུ་མཚན་ཡིན་ནོ།

"若非如此"指若不承许由作一果相似而于诸差别增益为一性的认知错乱，而说是由具一共相故。此时知不成为具差别混合，因差别混合即成一性。知成为具彼，即于多者不成一性之知。
如具一堕罪的诸通达堕罪者亦无执为一性。为显示此故说"如通达堕罪者"为喻。"于彼"等即明显此义："于彼"指诸通达堕罪者，"于他"指除一通达堕罪者外的通达堕罪者。"此有彼"指于一通达堕罪者所见堕罪事，思维彼于另一者亦有。
如是，思维于一别相所见共相，于此他别相亦有，而非思维诸别相自性为一。若虽如是，说"认知"等。"因此"等为结语，"一"指共相。
于见多别相的人亦具差别混合，差别混合即一相性，不应具彼知。遮除论者无过故，说"由错乱力"等，即"由错乱力"之义。"如是"指为一性。
若说认知因由是实有共相，因彼无故不应错乱。说"事物无义，作一"等：知等作彼一义是作用自性。"彼等"指遮遣事物。领受性是门即因。故由自性体性是错乱果者的错乱果因故，是错乱因由。

།དེ་ལྟ་བས་ན་འདིས་ནི་ངོ་ཤེས་པར་འཁྲུལ་པའི་རྒྱུ་ནི་བརྒྱུད་པའི་སྒོ་ནས་ཁྱད་པར་དེ་དག་ཁོ་ན་ཡིན་གྱི་སྤྱི་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། །འོ་ན་ནི་སྨིག་རྒྱུ་ལ་སོགས་པ་ལ་ཆུར་འཁྲུལ་པ་འབྱུང་བར་མི་འགྱུར་ཏེ། རྒྱུ་མཚན་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །རེ་ཞིག་ཆུའི་རང་གི་མཚན་ ཉིད་ནི་མ་ཡིན་ཏེ།དེ་ནི་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཆུའི་ངོ་བོ་མ་ཡིན་པ་རླངས་པ་ལ་སོགས་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། ཧ་ཅང་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །སྨིག་རྒྱུ་ལ་སོགས་པ་ཆུར་འཁྲུལ་པ་ནི་མཐོང་སྟེ། དེ་ལྟ་བས་ན་སྨིག་རྒྱུ་ལ་སོགས་པ་ཆུའི་ངོ་བོ་མ་ཡིན་པ་དག་ལས་ཡང་གང་ཞིག་མཐོང་བའི་ སྒོ་ནས་ཆུར་འཁྲུལ་པར་འགྱུར་གྱི།རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་སྒོ་ནས་མ་ཡིན་པ། ཆུ་དང་ངོ་བོ་མཚུངས་པ་ཅུང་ཟད་ཅིག་ནི་ཡོད་དོ་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར་སྨིག་རྒྱུ་ལ་སོགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། སོགས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲ་དང་པོས་ནི་ཐག་པ་ལ་སོགས་པ་བསྡུའོ། །གཉིས་པས་ནི་སྦྲུལ་ ལ་སོགས་པར་འཁྲུལ་པ་བསྡུ་སྟེ།འཁྲུལ་པའི་རྒྱུ་ཡང་ཐ་དད་ཀྱང་རྣམ་པ་ཐ་མི་དད་པར་འདི་ནི་ཆུ་ཡིན་ནོ་ཞེས་དེ་ལྟར་བསྙེམས་པའི་ཤེས་པའི་རྒྱུ་མཚན་དུ་གྱུར་པ་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པའི་ངོ་བོ་དེ་དག་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ཆུ་དང་སྨིག་རྒྱུའི་དངོས་པོའི་ངོ་བོ་དག་ཡིན་ནོ། །འདི་ སྐད་དུ་བཤད་པ་ཡིན་ཏེ།ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་ཤེས་པས་ནི་རེ་ཞིག་ཆུའི་རྣམ་པར་བསྙེམས་པའི་བག་ཆགས་འཇོག་པར་བྱེད་པ་ལ། བག་ཆགས་དེ་ནི་ཡང་ཆུ་ཡི་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཇི་ལྟར་ཉམས་སུ་མྱོང་བས་ཀྱང་སད་པར་བྱེད་ལ། དེ་བཞིན་དུ་སྨིག་རྒྱུ་ཞེས་བྱ་བའི་དངོས་པོ་ཉམས་སུ་མྱོང་ བས་ཀྱང་སད་པར་བྱེད་དེ།དེ་ནི་རང་བཞིན་གྱིས་དེ་ལྟ་བུའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་ཇི་ལྟར་ཆུ་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ལས་ཆུའི་རྣམ་པར་བསྙེམས་པ་འབྱུང་བ་ལྟར། སྨིག་རྒྱུ་ཞེས་བྱ་བའི་དངོས་པོ་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ལས་ཀྱང་དེ་དང་འདྲའོ། །དེའི་ཕྱིར་ཆུ་དང་སྨིག་རྒྱུ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་དག་ ནི་དངོས་པོ་ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་སྒོ་ནས་ཆུར་འཁྲུལ་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཡིན་ནོ།།ཧ་ཅང་ཐལ་བར་ཡང་མི་འགྱུར་ཏེ། ཆུའི་ངོ་བོ་མ་ཡིན་པར་མཚུངས་པ་ལས་དངོས་པོའི་མཐུས་སྨིག་རྒྱུ་དག་ཁོ་ན་ཆུར་བསྙེམས་པའི་རྒྱུར་གྱུར་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་ཐམས་ཅད་དུ་ཆུ་ལ་སོགས་པར་བསྙེམས་ པའི་རྒྱུ་མཚན་ཉིད་བརྒྱུད་པས་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཁོ་ན་ཡིན་གྱི་སྤྱི་དངོས་པོར་གྱུར་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ།།དེ་ཉིད་དེ་ལ་གང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་སྟོན་ཏེ། དེ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྨིག་རྒྱུ་དག་ལའོ། །དེ་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆུའི་ངོ་བོར་རོ། །གཞན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆུ་དང་སྨིག་རྒྱུ་དག་གི་ མཚུངས་པ་རང་གི་མཚན་ཉིད་ལས་ཐ་དད་པའོ།

因此，此说明认知错乱之因是由间接方式唯诸差别，而非共相。
若尔，于阳焰等不应生起水的错乱，因无因由故。首先非水自相，因彼不存在故。亦非水体性之蒸汽等，因成太过故。然见阳焰等错乱为水，因此从阳焰等非水体性中由见某者而成水错乱，非由自相，有少许与水体性相同。
为此说"阳焰等"，第一个"等"字摄绳等，第二个摄错乱为蛇等。虽错乱因不同，然无差别相，生起"此是水"如是增上知的因由之领受，彼等即水与阳焰事物体性是能生彼者。
此说：领受知首先安立水相增上习气，彼习气亦由如何领受水自相而觉醒，如是亦由领受名为阳焰的事物而觉醒，因彼自性即如是体性故。因此，如从领受水生起水相增上，从领受名为阳焰的事物亦如是。
故水与阳焰等由事物领受门是水错乱因由。亦不成太过，因于非水体性相同中，由事物力唯阳焰等成为水增上因故。
因此，一切处水等增上因由间接唯是自相，非实有共相。以"于彼何"等显示此义："于彼"指阳焰等，"如是"指水体性，"他"指异于水与阳焰相同自相。

།འོན་ཏེ་སྤྱི་ཡོད་ཁས་ལེན་ན་ནི་སྤྱི་དངོས་པོར་གྱུར་པ་འཛིན་པ་ཉིད་ཀྱིས་དོན་ཡོད་པའི་འཛིན་པའི་བློས་འཁྲུལ་པར་མི་འགྱུར་རོ། །གལ་ཏེ་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པའི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་འདི་སྐད་དུ་སྨིག་རྒྱུ་དག་ལ་སྤྱི་འཛིན་པའི་ཕྱིར་བློ་ འཁྲུལ་པར་བརྗོད་པ་ནི་མ་ཡིན་གྱི།འོན་ཀྱང་ཆུའི་རྣམ་པར་སྒྲོ་འདོགས་པའི་ཕྱིར་ཡིན་ནོ་ཞེས་སྨྲས་པ་ཡིན་ནོ། །གྲུབ་པའི་མཐའ་སྨྲ་བས་འོ་ན་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། དེས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྨིག་རྒྱུ་ལ་ཆུའི་བློ་བྱུང་བས་ཏེ། ཆུ་དང་སྨིག་རྒྱུ་དེ་དག་གི་སྤྱི་གང་ཡིན་པ་དེ་འཛིན་པ་མ་ ཡིན་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་བར་བྱའོ།།ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དེས་རྣམ་པ་ཁོ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། ཆུའི་རྣམ་པ་གང་ཁོ་ན་ཞེས་བྱ་བར་བསམས་པ་ཡིན་ནོ། །བློ་འདིས་ཡུལ་ནི་དེ་ཁོ་ན་ཡིན་གྱི་སྤྱི་དངོས་པོར་གྱུར་པ་མ་ཡིན་ཏེ། སྒྲོ་གདགས་པར་བྱ་བ་ལ་མ་གཏོགས་པ་དེ་མི་འཛིན་པའི་ ཕྱིར་དང་།ཡང་དག་པ་དང་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པ་དག་གཅིག་ཏུ་འཛིན་པ་འགལ་བའི་ཡང་སྤངས་ཕྱིར་རོ། །སྒྲོ་གདགས་པར་བྱ་བ་ཡང་ཅིའི་ཕྱིར་ཡུལ་ཉིད་ཡིན་ཞེ་ན། ཡུལ་ཉིད་དུ་མ་བྱས་པ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། རྣམ་པ་གཞན་བཞིན་པ་ནི་རྣམ་པ་གཞན་མེ་ལ་སོགས་པ་ ནི་དེ་ལ་སྒྲོ་འདོགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ།དེ་ནི་དེའི་ཚེ་ཡུལ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆུའི་རྣམ་པ་སྒྲོ་གདགས་པར་བྱ་བ་དེ་ཡང་སྨིག་རྒྱུ་དེ་ལ་མེད་པས་སྤྱི་མ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་ཇི་ལྟར་ཆུ་ལ་ཆུའི་ངོ་བོ་ཡོད་པ་དེ་བཞིན་དུ་སྨིག་རྒྱུ་དག་ལ་ཡང་ཡོད་ན་ནི་དེའི་ཚེ་སྤྱི་ཡིན་པར་འགྱུར་གྱི། རྟའི་གསལ་བ་དག་ལ་མེད་པའི་བ་ལང་ཉིད་ནི་དེ་དག་གི་སྤྱི་མ་ཡིན་ནོ།

若承许有共相，则由执实有共相，具有义执的知不应成错乱。"若非真实"等是说：非说由于阳焰等执共相故说知错乱，而是由增益水相故。
宗论者说"若尔"等："彼"指于阳焰生水知，应配为不执彼水与阳焰的共相。若问为何？说"彼唯相"等，意为唯水相。此知境唯是彼，非实有共相，因于所增益外不执彼故，及避免真实与非真实执为一性相违故。
若问：为何所增益是境？说"于非成境"等：如其他相，其他相如火等非于彼增益，因彼时非境故。"彼亦"指所增益水相于彼阳焰亦无故非共相。
若如水有水体性，阳焰等亦有，则彼时成共相，如马别相中无的牛性非彼等共相。

།གལ་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་ཆུ་དང་སྨིག་རྒྱུ་དག་གི་སྤྱི་ནི་ཆུའི་རྣམ་པ་སྒྲོ་གདགས་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་གྱི། འོན་ཀྱང་དེ་ལས་གཞན་པ་ཆུ་དང་སྨིག་རྒྱུ་དག་གི་འདྲ་བའི་མཚན་ཉིད་ཁོ་ན་སྤྱི་ཡིན་ལ། སྤྱི་དེ་འཛིན་པ ཡོད་ན་དེར་ཞེས་བྱ་བ་ཆུར་སྒྲོ་འདོགས་ཀྱི་གཞན་དུ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ།གལ་ཏེ་སྨིག་རྒྱུ་ལ་ཆུ་དང་འདྲ་བ་དངོས་པོར་གྱུར་པ་ཞིག་འཛིན་པར་མི་འགྱུར་ན། དེ་ལ་ཆུར་སྒྲོ་འདོགས་པ་ལྟ་ག་ལ་ཡོད། དེ་འཛིན་པ་མེད་པར་ཆུར་སྒྲོ་འདོགས་པར་ཁས་ལེན་ན་ནི། ཧ་ཅང་ཐལ་བར་འགྱུར་ཏེ་མེ་ལ་ སོགས་པའི་ངོ་བོ་འཛིན་པ་ལ་ཡང་ཆུར་སྒྲོ་འདོགས་པར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན།ཆུ་དང་སྨིག་རྒྱུ་ཞེས་བརྗོད་པའི་རང་གི་མཚན་ཉིད་གང་དག་ལ་འབྲས་བུ་ཆུར་བསྙེམས་པ་དེ་དག་གཅིག་བྱེད་པའི་ངང་ཚུལ་ཡོད་པ་དེ་དག་འཛིན་པ་ཡོད་ན་ཅི་སྟེ་ཆུར་སྒྲོ་གདགས་པར་མི་འདོད། ཇི་སྐད་དུ་ཆུའི་སྤྱི་དང་ བྲལ་བར་འདྲ་བ་ལས་སྨིག་རྒྱུ་དག་ཁོ་ན་ལ་ཆུར་སྒྲོ་འདོགས་ཀྱི།གཞན་ལ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། རང་བཞིན་གྱིས་དེ་དག་ཁོ་ན་དེ་བསྐྱེད་པའི་ངོ་བོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་སྤྱི་མེད་ན་ཐ་དད་པ་རྣམས་ཀྱི་འབྲས་བུ་གཅིག་བྱེད་པའི་ནུས་པ་ཉིད་ཀྱང་མེད་དོ་ཞེ་ན། སྤྱི་འདོད་ པས་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ།འདི་ནི། གཅིག་རྟོགས་དོན་ཤེས་ལ་སོགས་པ། །དོན་གཅིག་བསྒྲུབ་ལ་ཁ་ཅིག་ནི། །ཞེས་བྱ་བའི་བར་སྐབས་སུ་བསྟན་ཟིན་ཏོ། །དེའི་ཕྱིར་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འབྲས་བུ་གཅིག་བྱེད་པར་ནུས་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཞན་དག་ལ་ཞེས་བྱ་བ་དེའི་ འབྲས་བུ་ཅན་མ་ཡིན་པ་དག་ལས་ཐ་དད་པ་སྟེ།དེ་དག་ཁོ་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཇི་སྐད་བཤད་པའི་ནུས་པ་དང་ལྡན་པའི་གསལ་བ་དག་ཁོ་ནས་ཡིན་གྱི། སྤྱིས་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟ་བུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པ་གཅིག་པ་ཅན་ཡིན་ནོ། །དངོས་པོ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དངོས་པོ་ལ་མ་འདས་པ་སྟེ། རྣམ་པར་ རྟོག་པ་ཅན་གྱི་ཤེས་པས་རང་གི་མཚན་ཉིད་སྤྱི་དང་བྲལ་བ་ཇི་ལྟར་གནས་པ་དེ་ལས་མི་འདའ་བར་ཅི་སྟེ་མི་རྟོགས།ཅིའི་ཕྱིར་དེ་ལས་སྤྱི་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པ་སྒྲོ་འདོགས་པར་བྱེད་དངོས་པོ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ཉིད་ཀྱི་དོན་ནི་ཁྱད་པར་མ་འདྲེས་པ་ཅན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཡིན་ཏེ། དངོས་ པོ་གང་ལ་ཁྱད་པར་ཕན་ཚུན་ཐ་དད་པ་མ་འདྲེས་ཤིང་ངོ་བོ་གཅིག་པ་ཉིད་དུ་མ་གྱུར་པ་ཡོད་པ་དེ་ལ་དེ་སྐད་ཅེས་བྱའོ།།རྣམ་པར་རྟོག་པ་རྣམས་ལ་མཚན་ཉིད་ཇི་ལྟར་གནས་པ་བཞིན་འཛིན་པའི་ནུས་པ་འདི་མེད་དོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་མ་རིག་པའི་མཐུས་ཏེ་ཡང་དག་པའི་དོན་འཛིན་པ་ནི་མ་རིག་པའོ། ། རྣམ་པར་རྟོག་པ་ནི་དེ་དང་འགལ་བའི་ཕྱིར་མི་རིག་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ། །མཐུ་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲས་ནི་མཐུ་སྟོབས་ཁོ་ན་བརྗོད་དོ།

"若"等说明：水与阳焰的共相非所增益水相，而是异于彼的水与阳焰相似相唯是共相。若有执彼共相，则增益为"彼"即水，非他。若于阳焰不执与水相似实物，岂有于彼增益为水？若承许无彼执而增益为水，则成太过，于执火等体性亦应增益为水。
于所说水与阳焰自相中有作水增上果之一作用自性者，有执彼时何不许增益为水？如说离水共相由相似唯于阳焰等增益为水，非于他，因自性唯彼等是能生彼体性故。
若无共相，诸差别亦无作一果功能。说"共相论者亦"等，此已于"了知一义知等，成办一义有些"等中间显示。"因此"指能作一果故。"异他"即异于非彼果者，"唯彼等"即唯如所说具功能别相，非由共相。"如是"即一相性。
"如实事"即不违事物，分别知如何不能不违离共相自相如实住？何故于彼增益非真实共相？"如实事"此义即"无混杂差别"等，于何事物有互异无混杂非一性差别，即说彼。
诸分别无如住相执取功能。若问为何？由无明力，执真实义即无明。分别与彼相违故唯是无明。"力"字唯说力量。

།རྣམ་པར་རྟོག་པའི་མཐུས་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །རྣམ་པར་རྟོག་པའི་རང་གི་ངོ་བོ་ནི་དངོས་པོ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་མི་འཛིན་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི་རང་བཞིན གྱིས་འཁྲུལ་པའི་ཕྱིར་རོ།།གལ་ཏེ་ཕྱི་དངོས་པོར་གྱུར་པ་མེད་ན། རྣམ་པར་རྟོག་པའི་འཁྲུལ་པ་དེ་ཉིད་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། ཕྱི་རོལ་གྱི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། རྣམ་པར་རྟོག་པའི་རང་གི་ངོ་བོ་ཁོ་ན་འདིར་ནང་གི་བསླད་པ་ཡིན་པར་བཤད་དེ། རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཁོ་ནའི་རང་གི་ངོ་ བོ་ནི་གང་གིས་ན་འདི་ཕྱི་རོལ་གྱི་ཆོས་འདྲ་བ་ལ་མི་ལྟོས་པར་འཁྲུལ་པར་གྱུར་པ་དེ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།།སྐྲ་ལ་སོགས་པར་འཁྲུལ་པ་ནི་སྐྲ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པར་འཁྲུལ་པ་སྟེ། དོན་ནི་འདིར་ཇི་ལྟར་དེ་ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་ལ་མི་ལྟོས་པར་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པའི་རྣམ་པས་ཉེ་བར་ཟིན་པའི་ མཚན་ཉིད་ཀྱི་ནང་གི་བསླད་པ་ལ་བརྟེན་ནས་འཁྲུལ་པར་འགྱུར་བ་དེ་བཞིན་དུ།རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཡང་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པའི་སྤྱིའི་རྣམ་པར་འཛིན་པའི་ཕྱིར་འཁྲུལ་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ཡིན་པར་བསམས་པའོ། །རེ་ཞིག་འདིར་ནང་གི་བསླད་པ་ནི་འཁྲུལ་པའི་ས་བོན་ཡིན་ལ། དེ་ལས་བྱུང་བའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ལྟ་བུའི་དོན་དུ་བསམ་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ་འདི་ནི་འོག་ནས་གསལ་བར་བྱེད་དོ། །ཀླན་ཀ་བས་ནི་མ་རིག་པའི་མཐུས་ཞེས་བྱ་བ་འདིར་མ་རིག་པ་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲས་སྒྲིབ་པ་མ་སྤངས་པའི་རྒྱུད་ལ་གཉིས་སུ་སྣང་བའི་ས་བོན་ཡོད་པ་ཁོ་ན་ཡིན་པར་བཤད་ལ། དེའི མཐུས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ལས་སྐྱེ་བའོ།།དེ་བཞིན་དུ་ནང་གི་བསླད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཡང་ས་བོན་དེ་ཁོ་ན་ཡིན་པས། མ་རིག་པ་ལས་བྱུང་བ་དེ་ལྟ་བུ་ནི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཐམས་ཅད་ལ་ཡོད་དོ་སྙམ་དུ་བསམས་ནས། མིག་ལ་སོགས་པ་ལ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །མ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་ བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་རང་གི་བསམ་པ་སྟོན་ཏེ།དེའི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མ་རིག་པའི་མཚན་ཉིད་ནི་སྤྱིའི་རྣམ་པ་ཅན་གྱི་ཤེས་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཉིད་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་སྟོན་ཏེ། དེ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མ་རིག་པའོ། །ངོ་བོ་ཉིད་ཁོ་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ ནི་རང་བཞིན་གྱིས་སོ།།དབང་པོའི་ཤེས་པས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་ཧ་ཅང་ཐལ་བ་སྤོང་བར་བྱེད་དེ། དེ་དག་ནི་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་པ་ཅན་ཉིད་ཀྱིས་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་དེ་དག་ནི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་བཞིན་དུ་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་འཁྲུལ་པ་མ་ཡིན་གྱི། དབང་ པོ་ལ་སོགས་པ་གྱུར་པས་ནི་ཁ་ཅིག་འཁྲུལ་པ་ཉིད་དུ་ཡང་གྱུར་ཏོ།།ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་གྱིས་ཚུལ་དུ་བཤད་ནས། ད་ནི་ཤེས་བྱ་ཡང་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ།

此为"由分别力"之义。分别自体不能如实执取事物，因其自性错乱故。
若无外实物，则分别错乱不应理。说"外"等，此说唯分别自体是内染污，即唯分别自体何故不待外法相似而成错乱之意。
发错乱为发等即发等相错乱，此中义为：如彼不待外境，由非真实相所执相之内染污为因而成错乱，如是分别亦由执非真实共相而成错乱。
此中内染污非思为如是义：是错乱种子，因从彼生，此下当明。
诘难者说：此中"由无明力"之"无明"字说唯未断障碍相续中有二现种子，"由彼力"即从彼生。如是"内染污"亦唯是彼种子，思维一切识皆有如是从无明所生，故说"于眼等亦"等。
以"非"等显自意，"彼"指无明相是具共相知之分别故。以"彼即分别"等显示，"彼"指无明。"唯由体性"即自性。
以"根识"等遮太过，彼等由唯具自相相故非分别。因此彼等非如分别自性错乱，然由根等变异，有些亦成错乱。
说外境方式已，今说"或所知"等。

།འདི་སྐད་དུ་བཤད་པ་ཡིན་ཏེ། ཀླན་ཀ་ཚོལ་བས་མ་རིག་པའི་སྒྲའི་དོན་ཇི་ལྟ་བུ་བཏགས་པ་ལྟར་ཡིན་དུ་ཆུག་ན་ཡང་། འོན་ ཀྱང་འདོད་པའི་ཕྱིར་ཧ་ཅང་ཐལ་བའི་ཉེས་པ་མེད་པས་མིག་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དེ་དག་ལ་ཡང་འཁྲུལ་པ་ཉིད་འདི་ཉེས་པ་མེད་དེ་དེ་དག་ཀྱང་བསླད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།།དེ་ཉིད་གཉིས་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་སྟོན་ཏེ། མིག་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་རྣམས་ཀྱི་ རང་རིག་པ་ཉིད་གཉིས་མེད་པ་ཡིན་ཏེ།འདི་ལ་གཉིས་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ལྟར་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་དུས་སྙམ་དུ་རྣམ་པར་ཆད་པར་སྣང་བ་གཟུང་བ་ཉིད་དུ་འདོད་པ་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པ་ནི་གཅིག་དང་དུ་མར་དཔྱད་ནི་མི་བཟོད་པ་ཉིད་ཀྱིས་དོན་དམ་པར་མེད་ལ། དེ་ལ་ལྟོས་ནས་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ འཛིན་པ་ཉིད་དུ་བྱེད་པ་པོའི་ངོ་བོ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཡང་མེད་ཀྱི།རང་རིག་པ་ཉིད་ནི་མེད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི་མངོན་སུམ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་སྟེ་གལ་ཏེ་རང་རིག་པ་ཉིད་གཉིས་མེད་པ་ཡིན་ན། རང་རིག་པ་དེ་ནི་མངོན་སུམ་ཡིན་པས་ཐམས་ཅད་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་མཐོང་བར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། མ་ཡིན་ཏེ་ མངོན་སུམ་པ་ཉིད་ཡིན་ཡང་འཁྲུལ་པའི་རྒྱུ་མཚན་སྲིད་པས་མི་ངེས་པའི་ཕྱིར་རོ།།དེ་བས་ན་དེ་ལྟར་ཇི་ལྟར་བཤད་པའི་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པ་གཉིས་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་མིག་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ནི་གཉིས་མེད་པ་ཡིན་ནོ། །གཉིས་མེད་པ་དེ་དག་གཉིས་སུ་སྣང་བའི་ཕྱིར་ཏེ། གཟུང་བ་དང་ འཛིན་པའི་ངོ་བོར་སྣང་བའི་ཕྱིར་དེ་དག་ཀྱང་འཁྲུལ་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ལེའུ་གསུམ་པ་ལས་བཤད་པར་བྱའོ།།གལ་ཏེ་ཚད་མ་དང་ཚད་མ་མ་ཡིན་པ་ཇི་ལྟར་རྣམ་པར་དབྱེ་ཞེ་ན། ཐམས་ཅད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། བསླད་པ་ནི་འཁྲུལ་པའོ། །དེར་སྣང་བ་ནི་ཚད་མ་ལྟར་སྣང་བའོ། །ཚད་མ་ དང་དེར་སྣང་བ་དེ་དག་གི་རྣམ་པར་གཞག་པ་ནི་རྣམ་པར་དབྱེ་བའོ།།གནས་པ་ནི་ཀུན་གཞི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་འཁྲུལ་པའི་ས་བོན་ཅན་ནོ། །གནས་གྱུར་པ་ནི་སྒྲིབ་པ་དང་བྲལ་བའོ། །བར་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཚམས་ཏེ་གནས་གྱུར་པའི་སྔོན་རོལ་དུ་རྟག་ཏུ་དོན་བྱེད་པར་རུང་བ་དང་ འདོད་པ་ཐོབ་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་ཚད་མ་རྣམ་པར་གཞག་གོ་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་རོ།།དོན་བྱེད་པ་ནི་སྲེག་པ་དང་འཚེད་པ་ལ་སོགས་པར་སྣང་བའི་རྣམ་པར་རིག་པའི་མཚན་ཉིད་དོ། །དེར་རུང་བ་དང་དེར་འདོད་པ་སྟེ། སྐྱེས་བུའི་འདོད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཐོབ་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བར་ ཚིག་རྣམ་པར་སྦྱར་ཏེ།འདོད་པ་ཁོ་ན་ཐོབ་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་ཞེས་ངེས་པར་གཟུང་གི་ཐོབ་པར་བྱེད་པ་ཁོ་ནའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བར་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། ཚད་མ་ལས་ཀྱང་རེས་འགའ་རྐྱེན་མ་ཚང་བས་ཐོབ་པར་བྱེད་པ་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ།

如是说：诘难者所立无明词义虽可如是，然由许故无太过过失，于眼等识亦无此错乱过失，因彼等亦是染污故。
以"彼即无二"等显示：眼等诸识之自证即是无二，因此中无二故。如是，与识同时显现为断绝所取之所许青等，由不能忍一多观察故胜义无，待彼识成能取之作者体性亦无，然自证非无，因彼是现量故。
若自证是无二，彼自证是现量故应见一切真如。非尔，虽是现量，由有错乱因故不定。
因此如是，由离如所说所取能取二故，眼等识是无二。由彼无二显现为二，因显现为所取能取体性故，彼等亦是错乱，当于第三品中说。
若问：如何分别量与非量？说"一切"等。染污即错乱，似彼即似量。量与似量彼等之安立即分别。住即具错乱种子阿赖耶识。转依即离障。"中间"即期间，谓转依前为恒常能作义及获得所欲故安立量，应如是配。
作义即显现为烧煮等之了相。能作彼及欲彼，因是士用故。为获得彼故，如是配词。唯为获得所欲故是决定，非唯为获得故，因量亦有时由缘不具故不能获得故。

།དོན་བྱེད་པར་རུང་བ་དང་འདོད་པ་ཐོབ་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་ བྱ་བ་ནི་ཉེ་བར་མཚོན་པ་སྟེ།དེ་བཞིན་དུ་འདོད་པའི་དོན་ཐོབ་པར་མི་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བར་ཡང་བལྟ་བར་བྱའོ། །དེ་ལྟར་ན་ཚད་མར་སྣང་བར་གཞག་པའི་རྒྱུ་བཤད་པར་འགྱུར་གྱི། དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་ཚད་མ་དང་དེར་སྣང་བར་རྣམ་པར་གཞག་པའི་སྐབས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་གཅིག་བསྟན་པ་ རིགས་པ་མ་ཡིན་པའི་ངོ་བོར་འགྱུར་རོ།།རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཙམ་དུ་ཟད་པའི་ལྟ་བ་ལ་ཕྱི་རོལ་གྱི་མེད་པའི་ཕྱིར་ཇི་ལྟར་དོན་བྱེད་པར་རུང་བ་དང་འདོད་པ་ཐོབ་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ཞེ་ན། དེ་ནི་ཉེས་པ་མེད་དེ། མེ་དང་ཆུ་ལ་སོགས་པར་སྣང་བ་སྲེག་པ་དང་། འཚོད་པ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ བསྐྱེད་པར་ནུས་པ་ཉིད་རུང་བའི་སྒྲར་བརྗོད་པའི་ཕྱིར་རོ།།དེ་ལྟར་ན་རེ་ཞིག་མིག་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་། དུ་བ་ལ་སོགས་པའི་རྟགས་ལས་སྐྱེས་པ་མེ་ལ་སོགས་པར་སྣང་བ་ཚད་མར་རྣམ་པར་གཞག་པ་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། །བྱས་པ་ལ་སོགས་པའི་རྟགས་ལས་སྐྱེས་པ་བདག་མེད་ པ་ལ་སོགས་པའི་ཤེས་པ་ཚད་མར་རྣམ་པར་གཞག་པའི་ཕྱིར།ལོག་པ་ཉིད་ཡིན་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། བདག་མེད་པ་ལ་སོགས་པའི་ཤེས་པ་ནི་སྤྱིའི་རྣམ་པར་ཞུགས་པའི་ཕྱིར་ནོར་པ་ཡིན་མོད་ཀྱི། འོན་ཀྱང་རབ་ཏུ་ཞི་བ་དང་མཐུན་པའི་ཕྱིར་ཚད་མ་ཡིན་ནོ། །རབ་ཏུ་ཞི་ བ་ནི་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་སྤངས་པ་སྟེ།དངོས་པོ་བདག་མེད་པ་ལ་སོགས་པ་སྤྱིའི་རྣམ་པར་གཟུང་ནས་སྒོམ་པར་བྱེད་པའི་སྒོམ་པ་གྲུབ་ན། འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པའི་རང་གི་མཚན་ཉིད་མངོན་སུམ་དུ་མི་བྱེད་པས་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་སྤོང་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་གང་ཞིག་ནོར་ པ་ཉིད་ཡིན་ཡང་རབ་ཏུ་ཞི་བ་དང་།མཐུན་པར་མཐོང་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར་མ་ལ་སོགས་པར་འདུ་ཤེས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། མ་མ་ཡིན་པ་ལས་མར་འདུ་ཤེས་པ་ནོར་བ་ཡིན་ཡང་། འདོད་ཆགས་མི་སྐྱེ་བའི་རྒྱུ་ཡིན་པ་ལྟ་བུའོ། །ཆོས་མཐུན་པ་འདི་ཙམ་གྱིས་འདི་དཔེར་བསྟན་ གྱི།མ་ལ་སོགས་པར་འདུ་ཤེས་པ་ཚད་མ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །སོགས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲས་ནི་སྲིང་མོ་ལ་སོགས་པར་འདུ་ཤེས་པ་ཡོངས་སུ་བསྡུའོ། །ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་དུ་ལྟ་བ་ལ་ཡང་སྤྱི་དངོས་པོར་གྱུར་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་གལ་ཏེ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཐམས་ཅད་འཁྲུལ་པ་ཡིན་ན། དེ་ལ་ཇི་ལྟར་སྨིག་ རྒྱུ་ལ་སོགས་པའི་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཆུའི་སྤྱི་དང་བྲལ་བ་ལས་ཆུའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་སྐྱེས་པ་འཁྲུལ་པ་ཡིན་པ་ལྟར།ཆུ་ཡང་དག་པ་ཆུ་ཉིད་ཀྱིས་སྟོང་པ་ལས་ཆུའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་སྐྱེས་པ་ཡང་དེ་དང་འདྲ་སྟེ། དེ་ཡང་དེ་མེད་པ་ལ་དེར་འཛིན་པར་ཞུགས་པའི་ཕྱིར་འཁྲུལ་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ།

"能作义及获得所欲故"是譬喻，应观"不能获得所欲义故"亦然。如是当说似量安立因，若非如是，由是量与似量安立处故，说一者不应理。
若问：唯识见中由无外境，如何能作义及获得所欲？此无过失，因说显现为火水等能生烧煮等识之功能为"能"字故。
如是，已说眼等识及从烟等相生显现为火等之量安立。
为安立从所作等相生无我等智为量，说"虽是颠倒"等。无我等智虽由入共相故是错误，然由顺寂灭故是量。寂灭即断贪等，由执无我等事共相而修，若修成就，则由不现证贪等自相故能断贪等。
若问：何者虽是错误而见顺寂灭？为此说"母等想"等。非母执为母虽是错误，然如是为不生贪因。仅由此法相似而示为喻，母等想非是量。"等"字摄受姊妹等想。
于外境见中亦由无实有共相故，若一切分别是错乱，则如于阳焰等自相离水共相生水分别是错乱，于真实水空离水性生水分别亦同，彼亦由入执无为有故是错乱。

། དེ་ལྟ་བས་ན་གཅིག་ནི་དོན་ཐོབ་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ལ། ཅིག་ཤོས་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ག་ལས་ཤེས་ན། སྨིག་རྒྱུ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། གཞན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆུ་ཡང་དག་པ་ལ་ཆུར་ཤེས་པ་སྟེ། ཆུ་ཉིད་ཀྱི་སྤྱི་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྨིག་རྒྱུ་དག་དང་ཆུ་ནི་དངོས་པོ་ཐ་དད པའོ།།དེ་ལས་སྐྱེ་བ་སྟེ། དེར་ཁྱད་པར་མེད་པར་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་རོ། །འཁྲུལ་པར་ཁྱད་པར་མེད་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཇི་ལྟར་སྨིག་རྒྱུ་ཆུ་ཉིད་དང་བྲལ་བ་ལ་ཆུའི་སྤྱིར་སྒྲོ་འདོགས་པའི་ཕྱིར་ཆུར་རྣམ་པར་རྟོག་པ་འཁྲུལ་པ་ལྟར། ཆུ་ཡང་དག་པ་ལ་ཡང་དེ་དང་འདྲ་སྟེ། དེ་མེད་པ་ལ་དེར་ འཛིན་པའི་ངོ་བོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར།མངོན་པར་འདོད་པའི་དོན་བྱ་བ་ནི་ལྟུང་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། དེར་རུང་བ་ནི་ཆུའི་རང་གི་མཚན་ཉིད་དོ། །མི་རུང་བ་ནི་སྨིག་རྒྱུ་དག་སྟེ། དེ་ལས་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར་ཆུ་ཡང་དག་པ་དང་སྨིག་རྒྱུ་དག་ལ་ཆུ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ནི་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་ཐོབ་པར་བྱེད་པ་དང་ཅིག་ ཤོས་དག་ཡིན་ཏེ།ཅིག་ཤོས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐོབ་པར་མི་བྱེད་པའོ། །མི་རུང་བའི་སྨིག་རྒྱུའི་རང་གི་མཚན་ཉིད་ལས་ཏེ། ཆུའི་ངོ་བོ་ཉིད་མ་ཡིན་པ་ནི་ཆུའི་རྣམ་པ་ཅན་གྱི་ཤེས་པ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ནོ་སྙམ་དུ་བསམས་པ་ཡིན་ནོ། །རྣམ་པར་རྟོག་པ་རྣམས་ཞེས་བྱ་ བ་ལ་སོགས་པས་ནི་ལན་འདེབས་ཏེ།དོན་དང་འབྲེལ་པ་ནི་དོན་གྱི་རྣམ་པའི་རྗེས་སུ་བྱེད་པར་སྐྱེ་བའོ། །དེ་ཉིད་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟོན་ཏེ། དོན་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དངོས་པོ་ལས་མི་འདའ་བར་རོ། །གལ་ཏེ་འོ་ན་ཇི་ལྟར་སྨིག་རྒྱུའི་ཤེས་པ་དངོས་པོ་ཐ་དད་པ་ ལས་སྐྱེ་བར་བཤད་ཅེ་ན།སྨིག་རྒྱུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། དང་པོར་སྨིག་རྒྱུ་དག་ལ་མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་མ་འཁྲུལ་པ་སྐྱེ་བའོ། །དེ་ཡོད་ན་ཆུར་འཁྲུལ་པ་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པའི་རྣམ་པར་སྒྲོ་འདོགས་པར་འགྱུར་བས་བརྒྱུད་པས་དེ་ལས་སྐྱེ་བ་སྟེ། སྨིག་རྒྱུ་ལས་སྐྱེ་བ་ཞེས་བྱ་ བའོ།།བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་ཆུར་འཁྲུལ་པ་སྐྱེད་མི་ནུས་པ་ལ་ནི་ཆུ་མ་ཡིན་པ་ཞེས་བྱ་བའོ། །དེ་དང་བྲལ་བ་ལ་ནི་ཆུར་འཁྲུལ་པ་སྐྱེད་ནུས་པའི་དོན་ཅེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །རང་གི་ངོ་བོ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དངོས་པོའི་ངོ་བོ་ལས་མི་འདའ་བ་སྟེ། སྨིག་རྒྱུ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་དེ་ལྟ་བུས་རང་ གི་ངོ་བོ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་བསྐྱེད་པའི་ཕྱིར་དེ་ལས་སྐྱེ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་རོ།།རང་གི་ངོ་བོ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ཉིད་ཀྱི་དོན་ནི་རང་གི་ངོ་བོའི་རྗེས་སུ་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཡིན་ནོ།

如是，何以知一能获得义而另一不能？说"于阳焰"等。"他"指于真实水知为水，因无水性共相故。阳焰与水是异事。
从彼生，配为"于彼无差别"。"错乱无差别"者，如于离水性阳焰增益水共相故水分别是错乱，于真实水亦同，因是执无为有之体性故。
所欲作义即饮等，能作是水自相。不能作是阳焰，从彼生故，于真实水与阳焰之水分别依次是能获得与另一，"另一"即不能获得。
思维不能作之阳焰自相，即非水体性不能生具水相之识。
以"诸分别"等答：与义相关即随义相而生。以"彼即分别"等显示，"如义"即不离事。
若尔，云何说阳焰识从异事生？说"阳焰"等。首先于阳焰生不错乱眼识。有彼则增益非真实水相而成错乱，故由间接从彼生，即从阳焰生。
瓶等不能生水错乱者即非水。离彼即能生水错乱之义。"如自体"即不离事体，由如是阳焰义如自体生故，配为"非从彼生"。"如自体"之义即"随自体"等。

།རང་གི་ངོ་བོའི་རྗེས་སུ་བྱེད་པས་ན། རང་གི་ངོ་བོའི་རྗེས་སུ་བྱེད་པ་སྟེ། རང་གི་མཚན་ ཉིད་དང་མཐུན་པའི་གཟུགས་བརྙན་ནོ།།དེ་ཤེས་པ་ལ་འཇོག་ཅིང་གཏོད་པས་བསྐྱེད་པའི་ཕྱིར་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ཡང་དེ་དངོས་སུ་གང་གིས་སྐྱེད་ཅེ་ན། དེའི་ཕྱིར་དེ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། དེ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཁྲུལ་པའོ། །ཆུ་དང་སྨིག་རྒྱུའི་ཁྱད་པར་གང་ཡིན་པ་དེ་མཚོན་ཅིང་བྱེ་ བྲག་ཏུ་ངེས་པར་གཟུང་བ་དེ་ལ་མི་གསལ་བའི་ཕྱིར་རོ།།རང་གི་བག་ཆགས་ནི་ཆུར་འཁྲུལ་པའི་ས་བོན་ནོ། །དེ་སད་པ་ནི་སྐྱེད་པ་དང་མཐུན་པ་དེས་སྐྱེད་དོ། །ཁྱད་པར་ཇི་ལྟ་བུ་ཅན་ཞིག་གིས་ཤེ་ན། རྐྱེན་ལ་ལྟོས་པས་ཏེ་རྐྱེན་ནི་སྨིག་རྒྱུ་མཐོང་བ་དང་། ཆུ་དང་ཆོས་མཐུན་པ་དྲན་པ་ལ་ སོགས་པའོ།།དེ་ལྟ་བས་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་མཇུག་སྡུད་པ་སྟེ། འཁྲུལ་པ་ཉིད་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བར་ཚིག་རྣམ་པར་སྦྱར་རོ། །སྤྱི་མེད་པའི་ཕྱིར་དངོས་པོ་ཐ་དད་ཅིང་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཙམ་དུ་ཟད་དེ། རྣམ་པར་རྟོག་པའི་འཁྲུལ་པའི་གང་ལ་དེ་ལས་སྐྱེ་བ་ཡོད་པ་དེ་ལ་དེ་ སྐད་ཅེས་བྱའོ།།སྤྱི་ཐ་དད་པ་མཐོང་བ་ལ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི་གསལ་བ་ལས་མ་གཏོགས་པ་མི་དམིགས་པའི་ཕྱིར་རོ་སྙམ་དུ་བསམས་པ་ཡིན་ནོ། །སྤྱི་ཐ་མི་དད་པ་མཐོང་བ་ལས་ཀྱང་ངོ་ཤེས་པས་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བར་རྣལ་མ་དང་སྦྱར་ཏེ། གསལ་བ་བཞིན་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ་ ཞེས་བྱ་བ་ནི་གསལ་བའི་བདག་ཉིད་ཡིན་ན།དེ་དང་འདྲ་བ་ཁོ་ནར་དེ་ལ་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་སྤྱིའི་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཡིན་ནོ། །གཞན་གྱི་ལྟར་ནའང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྤྱིའི་ངོ་བོར་ལྟ་བའི་ལྟར་ནའོ། །དེ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྤྱིའི་རྣམ་པ་ཅན་ནོ། །འབའ་ཞིག་ཉིད་ལས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གསལ་བ་ལ་མི་ ལྟོས་པ་ལས་སོ།།གཞན་གྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་རྣམ་པར་འགྲེལ་པ་ཡིན་ནོ། །ཅིའི་ཕྱིར་རིགས་པ་མ་ཡིན་ཞེ་ན། རྟག་ཏུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། དེ་ཙམ་རྣམ་པར་ཤེས་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྤྱི་ཙམ་འཛིན་ནའོ། །གལ་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་རྣམ་པར་འཆད་ པར་བྱེད་དོ།།འདིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྤྱིའི་རྣམ་པ་ཅན་གྱིས་སོ། །ཤེས་པ་འདིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྤྱི་ལ་འཆེལ་པས་སོ། །དེའི་ཚེ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྤྱི་འཛིན་ནའོ། །དེ་ལྡན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྤྱིའི་རྟེན་ཏོ། །འབྲེལ་པ་ནི་སྤྱི་དང་ལྡན་པའོ། །དེ་དང་ལྡན་པ་ནི་སྤྱི་དང་ལྡན་པ་སྟེ། གལ་ཏེ་ཤེས་པ་དེས་སྤྱི་ དང་དེའི་རྟེན་འཛིན་ན་ནི་དེའི་ཚེ་དེ་གཉི་ག་འཛིན་པ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བའི་དེ་དང་ལྡན་པ་ངེས་པར་འགྱུར་རོ།།སྤྱི་འཛིན་པ་དེ་ལས་ཇི་ལྟར་གསལ་བ་ལ་ཐ་སྙད་འདོགས་པ་འཇུག་སྟེ་མི་འཇུག་པ་ཉིད་དོ།

随自体故，是随自体，即与自相相顺之影像。非由置入安立于识而生。
若问：彼究竟由何直接生？为此说"彼即"等。"彼即"是错乱。由于水与阳焰之差别虽标示而别别确定，于彼不明故。
自习气即水错乱种子。彼生起即由生起相顺而生。具何种差别？由待缘，缘即见阳焰及忆念与水相似等。
"如是"等为结语，配为"错乱即是分别"。由无共相故，事异且唯自相，于何有从彼生之分别错乱，即说彼。
非于见异共相，因彼除别相外不可得故。
从见不异共相亦非由识知，配为正说，因无如别相随行故。若是别相体性，由于彼无如彼相随行故无共相体性。
"如他见"即如共相体见。"彼"即具共相相。"唯从"即不待别相。"由他"等是解释。
何故不应理？说"常"等。"唯了彼"即若执唯共相。以"若"等解释。"由此"即由具共相相。"由此识"即由执著共相。"尔时"即执共相时。"具彼"即共相所依。关联即具共相。具彼即具共相，若彼识执共相及其所依，则尔时由执二者为先而定解具彼。从彼执共相，如何于别相安立言说，即不能安立。

།གང་གི་ཚེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་འཆད་པར་བྱེད་དེ། དེ་དག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་སྤྱི་དང་དེ་དང་ ལྡན་པ་དག་སྟེ།འདི་ནི་ཁྱད་པར་འདིའི་སྤྱིའོ་ཞེས་བྱ་བར་རོ། །དེ་ལྟ་ན་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྤྱི་དེ་དང་ལྡན་པ་དག་འབྲེལ་པར་མ་རྟོགས་ན་སྟེ། དེ་རྟོགས་པས་ཏེ་སྤྱི་རྟོགས་པས་དེ་དང་ལྡན་པ་ལ་སྟེ། སྤྱི་དང་ལྡན་པ་ལའོ། །དོན་གཞན་བཞིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྟ་རྟོགས་པའི་དུས་ན་དེའི་ངོ་བོར་མ། བཟུང་བ་བ་ལང་གི་རྫས་ལ་རྟ་རྟོགས་པས་ནི་འཇུག་པ་ནི་མེད་དོ། །གལ་ཏེ་དངོས་གཅིག་གྲོགས་བྱེད་པའི། །ཞེས་བྱ་བའི་ནི་སྤྱི་གྲོགས་བྱེད་པའོ། །འདི་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་པར་བཤད་པ་ནི་གལ་ཏེ་འདི་སྙམ་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཡིན་ཏེ། དེའི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཤེས པའོ།།གཅིག་ལྷན་ཅིག་བྱེད་པ་ཡོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྤྱི་ལྷན་ཅིག་བྱེད་པ་ཡོད་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །དེ་དང་ལྷན་ཅིག་ཏུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྤྱི་དང་ལྷན་ཅིག་ཏུ་སྟེ། དེ་ལྟར་ན་སྤྱི་དང་ལྡན་པ་གཉི་ག་གཟུང་བའི་ཕྱིར་མི་རྟོགས་པས་སྤྱི་དང་ལྡན་པ་རྟོགས་པར་གྲུབ་པོ་སྙམ་དུ་བསམས་ པ་ཡིན་ནོ།།སློབ་དཔོན་གྱིས་དངོས་པོ་གཅིག་དེས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། དངོས་པོ་གཅིག་ནི་སྤྱིའོ། །གསལ་བ་དེ་རྣམས་ཀྱི་ཐ་དད་པ་ཉིད་སེལ་ཅིང་འདོར་རམ་ཅི། ཡང་ཇི་སྟེ་དེ་རྣམས་ཀྱི་ཐ་དད་པ་ཉིད་སེལ་བར་འདོད་ཅེ་ན། དེའི་ཕྱིར་ཐ་དད་ཕྱིར་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་ པ་སྨོས་ཏེ།ནི་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲ་ནི་གང་གི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཡིན་ནོ། །དེ་དག་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གསལ་བ་དག་ལའོ། །གཅིག་པུ་དེས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་འཆད་པར་བྱེད་དེ། གཅིག་པུ་དེས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྤྱིས་སོ། །ཁྱད་པར་རྣམས་ཀྱིས་ཐ་དད་པ་ཉིད་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཁྱད་ པར་དེ་དག་ལ་གཅིག་གིས་རྣམ་པར་ཤེས་པ་མི་སྐྱེད་པ་ཉིད་ཀྱི་རྒྱུ་ཡིན་པར་བརྗོད་དོ།།དེ་བས་ན་ཐ་དད་པའི་ཕྱིར་གསལ་བ་རྣམས་ཀྱིས་གཅིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་མི་འཛིན་པའི་ཕྱིར། སྤྱི་གཅིག་དང་འབྲེལ་དུ་ཟིན་ཀྱང་གལ་ཏེ་ཁྱད་པར་རྣམས་ཐ་དད་པ་ཉིད་ལ་མཉམ་ན། དེ་དག་ལ་རྣམ་པར་ ཤེས་པ་རྣམ་པ་གཅིག་པ་ཅན་མི་སྐྱེ་བས་སྔ་མ་བཞིན་དུ་གསལ་བ་རྣམས་མི་འཛིན་པར་འགྱུར་རོ།།གལ་ཏེ་གསལ་བའི་ངོ་བོ་དུ་མའང་གཅིག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སྤྱི་ལའོ། །ཐ་དད་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་འཆད་པར་བྱེད་དེ། གལ་ཏེ་ཁྱད་པར་གྱིས་སྐྱེས་པར་འགལ་བ་ཞིག་ ཏུ་གྱུར་ན་ནི།དེའི་ཚེ་སྤྱི་ཡོད་དུ་ཟིན་ཀྱང་ཁྱད་པར་རྣམས་ཀྱིས་གཅིག་གི་རྣམ་པར་སྐྱེད་པར་མི་བྱེད་དོ། །དེ་དག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་གསལ་བ་དག་གོ།

以"何时"等解释，"彼等"即共相及具彼，谓"此是此差别之共相"。"如是"即若不了知共相与具彼关联，由彼了知，即由了知共相于具彼，即于具共相。
"如异义"即如了知马时，于未执为彼体性之牛事，马了知不能趣入。
"若一事为助伴"即共相为助伴。此之解释即"若作是念"等。"彼"即识。"有一助伴"即有共相助伴之义。"与彼俱"即与共相俱，如是思由执二者故不了知，已成了知具共相。
阿阇黎说"由一事彼"等。一事即共相。彼是否遣除诸别相之异性？又若欲遣除彼等异性，为此说"由异故"等。"故"字义为"由"。"于彼等"即于诸别相。
以"由彼一"等解释，"由彼一"即由共相。诸差别之异性即说为诸差别不生一识之因。
是故由异故，由诸别相不取一识故，虽与一共相相关，若诸差别平等于异性，则于彼等不生具一相之识，如前不取诸别相。
"若多别相体性亦一"即于共相。以"由异故"等解释，若成为差别所生相违，尔时虽有共相，诸差别亦不生一相。"彼等"即诸别相。

།ཅི་རིལ་གྱིས་མེད་པར་རམ་ཞེ་ན། མ་ཡིན་ཏེ་རེ་རེ་མེད་པར་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། འདི་ལྟར་ཁྲ་བོ་མེད་ཀྱང་ཁུ་ཡུལ་བ་ལང་གི་བློ་འབྱུང་ལ། དེ་མེད་ན་གཞན་ལ་ཡང་འབྱུང་ངོ་། །དེ་ལྟར་ན་གསལ་བ་ཐམས་ཅད་རེ་རེ་ཞིང་མེད་ཀྱང་སྤྱི། དེ་གཅིག་གིས་ཀྱང་བསྐྱེད་པར་བྱའི། བློ་མངོན་པར་ཤེས་པའི་བདག་ཉིད་ལ་གསལ་བ་དེ་རྣམས་ནུས་པ་མེད་དོ། །རྒྱུ་དེའི་ཕྱིར། བློས་སྤྱིའི་བློ་གསལ་བ་དེ་རྣམས་འཛིན་པ་མེད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཉིད་དེ་ནི ཇི་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་སྟོན་ཏེ།ཤེས་པ་དེ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྤྱིའི་རྣམ་པ་ཅན་ལའོ། །དེ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྤྱིའི་ཤེས་པ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། འདིས་ནི་ལྡོག་པ་མེད་པར་བཤད་དོ། །སྦྱོར་བ་ནི་གང་ཞིག་གང་མེད་ཀྱང་ཡོད་པ་དེ་ནི་དེའི་རྒྱུ་མཚན་ཅན་མ་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་སཱ་ལུའི་ས་ བོན་མེད་ཀྱང་ནས་ཀྱི་མྱུ་གུ་ཡོད་པ་ལྟ་བུའོ།།ཁྲ་བོ་མེད་ཀྱང་ཁུ་ཡུ་ལ་བ་ལང་གི་བློ་འབྱུང་བས་ཁྱད་པར་བྱེད་པ་འགལ་བ་ཡིན་ཏེ། དེ་མེད་ན་མེད་པས་དེའི་རྒྱུ་མཚན་ཅན་ལ་ཁྱབ་པའི་ཕྱིར་དང་། དེ་མེད་ཀྱང་ཡོད་པ་ནི་དེ་དང་འགལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བཞིན་དུ་གསལ་བ་གཞན་ལ་ཡང་ ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་སྤངས་ནས་བརྗོད་པར་བྱའོ།།སྤྱི་ནི་དེ་ལ་ནུས་པ་ཡོད་པས་སྤྱི་མེད་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། སྤྱི་མེད་ན་སྤྱིའི་བློ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། འདིས་ནི་ལྡོག་པ་བཤད་དོ། །གཞན་དུ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྤྱི་ཡོད་ན་སྤྱིའི་བློ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། འདིས་ནི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་བཤད་དོ། ། སྦྱོར་བ་ནི་གང་ཞིག་གང་མེད་ཀྱང་ཡོད་ན་ཡོད་ལ་མེད་ན་མེད་པ་དེ་ལ་མི་ལྟོས་པར་དེ་ཙམ་གྱི་བྱེད་རྒྱུ་ཅན་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་ནས་ཀྱི་ས་བོན་མེད་ཀྱང་སཱ་ལུའི་ས་བོན་ཡོད་ན་ཡོད་ལ་མེད་ན་མེད་པས་སཱ་ལུའི་མྱུ་གུ་ལྟ་བུའོ། །ཁྲ་བོ་མེད་ཀྱང་སྤྱི་ཡོད་ན་སྤྱིའི་བློ་ཡོད་ལ། མེད་ན་ཡང་མེད་པས་རང བཞིན་གྱི་གཏན་ཚིགས་སུ་ཐལ་བར་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ།།གལ་ཏེ་སྤྱི་དང་ལྷན་ཅིག་པའི་གསལ་བ་རྣམས་ཁོ་ནའོ། །སྤྱིའི་བློ་ལ་ནུས་པར་འདོད་ན། དེའི་ཚེ་ཇི་སྐད་བཤད་པའི་ཚུལ་གྱིས་སྤྱི་ཁོ་ན་ལ་ནུས་པ་ཡོད་ཀྱི། གསལ་བ་རྣམས་ལ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་གསལ་བ་ རྣམས་ཁོ་ན་ཐ་དད་ཀྱང་རང་བཞིན་གྱིས་རྣམ་པར་ཤེས་པ་གཅིག་ཏུ་སྙེམས་པ་ཅན་བསྐྱེད་དོ།།དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་སྤྱི་མེད་པའི་ཕྱིར་སྤྱིའི་བློ་དེ་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དང་ལྡོག་པའི་རྗེས་སུ་བྱེད་པ་མ་གྲུབ་པོ། །འདི་ནི་ཉེས་པ་མེད་དེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་ལན་འདེབས་ཏེ། རེ་རེ་བསལ་ཀྱང་ ཞེས་བྱ་བ་ནི་རེ་རེ་ནས་ཀྱང་བསལ་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།

若问：是否全无？答：非也，故说"各各亦无"。如是，虽无花斑牛，亦生黄牛之识，无彼则于他亦生。如是，虽各各无诸别相，由一共相亦当生，于现前了知识之体性，彼等别相无功能。由此因故，识不取共相识之诸别相。
以"彼即如何"等显示，"于彼识"即于具共相相。"由彼有故"即由有共相识故，此说无返。
比量为：若某物虽无某物而有，则非彼之因，如虽无稻种而有麦芽。由虽无花斑牛亦生黄牛识，故差别相违，由无彼则无故遍于彼因，虽无彼亦有故与彼相违。如是于余别相亦应舍宗法而说。
由共相于彼有功能故，说"若无共相"等。若无共相则无共相识故，此说返。"若异"即若有共相则有共相识故，此说随行。
比量为：若某物虽无某物而有，有则有无则无，则不待彼唯由彼之作因，如虽无麦种，有稻种则有无则无故稻芽。虽无花斑牛，有共相则有共相识，无则亦无，故成自性因。
若许唯与共相俱之诸别相于共相识有功能，尔时如所说理唯共相有功能，非诸别相。是故虽唯诸别相异，自性生一相慢识。
若不尔，由无共相故，彼共相识随行返随不成。以"此无过"等答，"各各虽遣"即虽各各遣之义。

།འདི་ལྟར་གང་གི་ཚེ་མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པའི་ཚོགས་ལ་དམིགས་པ་སྐྱེ་བ་ན། དེ་ལ་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པ་རེ་རེ་བསལ་ཀྱང་ཁ་དོག་གི་ཚོགས་ལྷག་མ་ལ་མིག་གི་རྣམ་པར་ ཤེས་པ་སྐྱེ་བ་ཁོ་ནར་འགྱུར་ལ།དེ་ཙམ་གྱིས་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པའི་ཚོགས་ལ་ཡང་ནུས་པ་མེད་པ་མ་ཡིན་གྱི། འོན་ཀྱང་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པའི་ཚོགས་ལ་སོ་སོར་ནུས་པ་ཡོད་པ་ཁོ་ནའོ། །དེ་བཞིན་དུ་བསལ་བ་འདི་ལ་ཡང་སོ་སོར་རེ་རེ་བསྩལ་ན་ཞེས་བྱ་བ་བསལ་བ་རེ་རེ་ནས་ བསལ་ན་ཡང་སྤྱིའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྐྱེ་སྟེ།འདི་ཙམ་གྱིས་ནི་དུས་ཐམས་ཅད་དུ་བསལ་བ་རྣམས་སོ་སོར་ནུས་པ་མེད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་རོ། །འདི་སྐད་དུ་ཁྲ་བོ་མེད་ན་ཁུ་ཡུ་ལྷན་ཅིག་བྱེད་པའི་སྤྱིས་བསྐྱེད་པར་བྱ་བའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་ཁྲ་བོའི་ནུས་པ་མེད་མོད་ཀྱི། འོན་ཀྱང་རང་གི་བདག་ཉིད་ལྷན་ཅིག་བྱེད་པས་འབྱུང་བའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྐྱེ་བ་ལ་ནུས་པ་ཡོད་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ལ་དེ་བཞིན་དུ་ཁུ་ཡུ་ལ་སོགས་པ་ལ་ཡང་རང་གི་རྟེན་གྱི་སྒོ་ནས་འབྱུང་བའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་ནུས་པ་ཡོད་དོ། །དེ་བས་ན་གང་ཞིག་གང་མེད་ན་ཞེས་བྱ་བའི་སྦྱོར་བ་མ་ངེས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས སྨྲས་པ་ཡིན་ནོ།།སློབ་དཔོན་གྱིས་མི་མཐུན་པར་ཉེ་བར་བཀོད་པ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། ཉེ་བར་བཀོད་པ་ཡིན་པས་ན། ཉེ་བར་བཀོད་པ་ནི་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པའི་དཔེ་སྟེ། དེ་སྐབས་སུ་བབ་པ་དང་འདྲ་བ་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །གསལ་བ་ལ་ཇི་ལྟར་ཡང་ནི་དེ་ལྟར་མིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ གསལ་བ་རྣམས་ལ་ནི་སོ་སོར་ཡང་ནུས་པ་མེད་ལ།ཚོགས་པ་ལས་ཡང་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །དེ་ཉིད་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟོན་ཏེ། སོ་སོའི་ནུས་པ་ཡང་མཐོང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པ་ཇི་ལྟར་རང་རང་གི་ངོ་བོས་ཐ་དད་པ་དེ་བཞིན་དུ་མིག་ གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་རྣམས་ཀྱང་རྣམ་པ་ཐ་དད་པའི་ཕྱིར་ཏེ།དེ་ལ་སྔོན་པོ་དང་ལྷན་ཅིག་པའི་ཚོགས་ཀྱིས་བསྐྱེད་པར་བྱ་བའི་མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་མེད་ན་མེད་ལ། སྐྱེད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་གཞན་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་ཚོགས་ཀྱི་རྣམ་པས་ཉེ་བར་བསྒྱུར་བའི་རྣམ་པར་ ཤེས་པ་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པ་སོ་སོའི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དང་ལྡོག་པའི་རྗེས་སུ་བྱེད་པའི་ཕྱིར་དེ་རྣམས་ལ་ནི་སོ་སོར་ནུས་པ་ཡོད་པར་མངོན་པས་ཚོགས་ལ་ཡང་ནུས་པ་མི་འགལ་ལོ།།ནམ་ཡང་ཞེས་བྱ་བས་ནི་སོ་སོས་ཀྱང་མ་ཡིན་ལ་ཚོགས་པས་ཀྱང་མ་ཡིན་པའོ།

如是，当眼识缘于青等聚而生时，于彼虽各别遣除青等，于余色聚仍唯生眼识。仅此并非青等聚无功能，然于青等聚各别实有功能。
如是于此遣除亦然，若各别遣除，即虽各别遣除亦生共相识。仅此并非一切时诸遣除各别无功能。
此说：虽无花斑牛，于由黄牛俱作共相所生之识，虽无花斑牛功能，然于由自体俱作所生识之生起确有功能。如是于黄牛等，亦有由自所依门所生识之功能。是故"若某物无某物"之比量不定。
阿阇黎说"不相顺所立"，由是所立故，所立即青等喻，无与此处相应相似之义。
"于别相如何亦非如是"即于诸别相各别亦无功能，从聚亦无之义。
以"彼即青等"等显示，"亦见各别功能"即如青等由各自体性差别，如是诸眼识亦相差别故。于彼，与青俱聚所生眼识，无则无，所生者唯他。
是故由聚相所转识随青等各别随行返故，于彼等显然各别有功能，于聚亦不相违功能。"任时"即非各别亦非聚。

།འདི་སྐད་དུ་བཤད་པ་ ཡིན་ཏེ།ཁྲ་བོ་དང་ལྷན་ཅིག་པས་བསྐྱེད་པར་བྱ་བའི་བ་ལང་གི་ཤེས་པ་ཡང་གཞན་ཁུ་ཡུ་དང་ལྷན་ཅིག་བསྐྱེད་པར་བྱ་བ་ཡང་གཞན་ཡིན་པ་ཞིག་ཏུ་གྱུར་ན་ནི། དེའི་ཚེ་གསལ་བ་རྣམས་ལ་རང་གི་རྟེན་གྱི་སྒོ་ནས་འབྱུང་བའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་སོ་སོར་ནུས་པ་ཡོད་པར་ཤེས་པར་འགྱུར་བ་ ཞིག་ན་འོན་ཀྱང་གསལ་བ་ཐམས་ཅད་ལ་མངོན་པར་ཤེས་པ་གཅིག་ཁོ་ནར་ཟད་དོ།།དེ་ནི་ཐམས་ཅད་ལ་རྣམ་པ་གཅིག་པ་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བས་ན་ཁྲ་བོ་ཡོད་ན་བ་ལང་གི་ཤེས་པ་སྐྱེ་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་ཁྲ་བོ་མེད་ན་ཡང་། ཁུ་ཡུ་ལྷན་ཅིག་བྱེད་པའི་སྤྱི་ལས་སྐྱེ་བས་གསལ་བ་ རྣམས་ལ་སོ་སོར་ནུས་པ་ཡོད་པར་རྟོགས་པ་མ་ཡིན་ནོ།།གལ་ཏེ་སྤྱི་ལ་མི་ལྟོས་པར་རྗེས་སུ་འགྲོ་བའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྐྱེད་ན། དེ་ལྟ་ན་དེ་དག་ལ་ནུས་པ་ཡོད་པར་འགྱུར་བ་ཞིག་ན་དེ་ཡང་མེད་དེ། དེ་ལྟ་བས་ན་གསལ་བ་རྣམས་ཀྱིས་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་ཤེས་པ་དེ་ལ་མི་ནུས་པའི་ཁོ་ན་ ཡིན་པའི་ཕྱིར་སྤྱིའི་ཤེས་པ་དེས་དེ་རྣམ་པར་མི་འཛིན་པར་འགྱུར་རོ།།གལ་ཏེ་གསལ་བ་དེ་དག་གི་ནང་ནས་འགའ་ཞིག་ལ་ལྟོས་ནས་ཏེ། གསལ་བ་ཅུང་ཟད་གཅིག་ལ་ལྟོས་ནས་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །དེས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྤྱིས་སོ། །འབའ་ཞིག་མིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གསལ་བ་ལ་མ་ ལྟོས་པས་སོ།།འོན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་འཆད་པར་བྱེད་དེ། ཐ་ག་པ་ནི་ཐགས་འཐག་པའོ། །ཐགས་ཟངས་མང་པོ་ཞིག་གི་ནང་ནས་ཐགས་ཟངས་རེ་རེ་མེད་ཀྱང་ཐགས་ཟངས་གང་ཡང་རུང་བ་འགའ་ཞིག་གིས་རས་ཡུག་འཐག་པས་ཐམས་ཅད་ལ་འཁྲུལ་དུ་ཟིན་ཀྱང་། དེ་ཁོ་ན་ལ་ཐ་ག་པ་ཐགས་ཟངས་དང་བྲལ་བ་དེ་ཁོ་ན་ལས་རས་ཡུག་འབྱུང་བ་ཞེས་བརྗོད་པར་ནུས་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ་འདི་ལྟར་སྤྱིལ་པོས་རས་ཡུག་བརྟག་པ་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་ཐ་ག་པ་ཐགས་ཟངས་དང་མ་བྲལ་བར་རས་ཡུག་འཐག་གོ། །སློབ་དཔོན་གྱིས་དེ་ལྟ་ཡིན་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ སྨོས་ཏེ།སྤྱི་ནི་དེ་དག་གི་ནང་ནས་གང་ཡང་རུང་བ་ཞིག་ལ་ལྟོས་ནས་ནུས་སོ་ཞེས་སྨྲས་པས་སྤྱི་གསལ་བས་ཕན་པར་བྱ་བ་ཡིན་པར་འདོད་དེ། ཕན་མི་འདོགས་པ་ལ་ལྟོས་པ་མི་རུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་དེ་ལྟ་ཡིན་ན་ནི་གསལ་བ་དེ་དག་གིས་སྤྱི་དེ་གཅིག་ལ་ཕན་ འདོགས་ན་གོ།།ཇི་ལྟར་བློ་གཅིག་ཉིད་ལ་མིན་ཇི་ལྟར་མངོན་པར་ཤེས་པའི་བདག་ཉིད་ཀྱི་བློ་གཅིག་ཁོ་ན་ལ་ཕན་འདོགས་པར་མི་བྱེད་དེ། དེ་ལ་ཡང་ཕན་འདོགས་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་སྟེ། ཉིད་ཅེས་བྱ་བའི་སྒྲ་ནི་ཁོ་ན་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དོན་ཐ་དད་པ་རྣམས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ སོགས་པས་ནི་འཆད་པར་བྱེད་དེ།ཐ་དད་པ་མཚན་ཉིད་མི་མཐུན་པ་རྣམས་དོན་གཅིག་ལ་སྦྱོར་བ་སྟེ། ངོ་ཤེས་པ་ལ་སོགས་པའི་དོན་གཅིག་བྱེད་པ་འགལ་བས་འདི་ཐམས་ཅད་སྤྱི་གྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་བརྩམས་པ་ཡིན་ནའོ།

此说：若与花斑牛俱所生之牛识为一，与黄牛俱所生为他，尔时应知诸别相由自所依门于所生识各别有功能。然于一切别相唯一现前识。由于一切皆具一相故。
是故有花斑牛则生牛识，无花斑牛亦从与黄牛俱作共相生，故不了知诸别相各别有功能。
若不待共相生随行识，尔时彼等应有功能，然此亦无。是故诸别相于彼共相相识确实无功能故，彼共相识不取彼等。
若待彼等别相中某一，即待少许别相之义。"由彼"即由共相。"非唯"即不待别相。
以"若"等解释，织工即织布者。于诸多织机中，虽各别无一织机，由任一织机织布，虽于一切错乱，然不能说唯由彼离织机之织工生布，如是由总体不能观察布故，织工不离织机而织布。
阿阇黎说"若如是"等。说共相待彼等中任一而有功能，故许共相为别相所益，由不益者不应待故。若如是，则彼等别相益彼一共相。
"如何非唯于一识"即如何不益唯一现前体性之识，于彼亦当益之义。"唯"字义为"仅"。
以"异义等"等解释，异即相违相者于一义合，由相违于一义作认知等故，此一切为成立共相而造。

།དེ་རྣམས་ལ་ཞེས་བྱ་བ་གསལ་བ་རྣམས་ལ་མངོན་པར་ཤེས་ པ་ཞེས་བྱ་བའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་གང་གིས་ན་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དེ་མི་སྐྱེ་བའི་ཉེས་པ་ཅི་ཞིག་བྱས་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མ་བྱས་ཏེ།ད་ལྟ་བས་ན་དེ་ཉིད་བསྐྱེད་དོ་སྙམ་དུ་བསམས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟ་ཡིན་ན་དེ་ལ་བར་མ་དོའི་ལྷག་མས་ཅི་ཞིག་བྱ་སྟེ། སྤྱི་བོ་དང་ཡན་ལག་གི་བར་ན་ཤ་ལྷག་ཡོད་པ་ནི་ བར་མ་དོའི་ལྷག་པ་སྟེ།དེ་དང་འདྲ་བ་ལ་དེ་སྐད་ཅེས་བྱ་སྟེ། དེ་ལྟ་བུའི་དོན་མེད་པས་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །གལ་ཏེ་ཐ་དད་པ་རྣམས་ལ་སྤྱི་གཅིག་པ་ལ་ཕན་འདོགས་པའི་ནུས་པ་ཡོད་དེ་དེའི་ཕྱིར་དེ་དག་སྤྱི་ཁོ་ན་ལ་དངོས་སུ་ཕན་འདོགས་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར་ཇི་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། དེ་གཅིག་ཁོ་ན་ཞེས་བྱ་བ་སྤྱིས་བསྐྱེད་པར་བྱ་བའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཁོ་ན་སྐྱེད་པ་ལ་རག་མོད་སྤྱི་ལ་ཕན་འདོགས་པ་མི་དགོས་པས་ཅི་ཞིག་བྱ། འདི་སྙམ་དུ་རྣམ་པར་ཤེས་པ་གསལ་བ་རྣམས་རང་གི་རྣམ་པ་ཉེ་བར་འཇོག་པས་ཞོ་ཤ འབུལ་བ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ།སྤྱིའི་རྣམ་པ་ཅན་གྱི་ཤེས་པ་ལ་རང་གི་མཚན་ཉིད་མི་སྣང་བའི་ཕྱིར་རོ། །འོན་ཀྱང་བདག་པོ་ཙམ་གྱིས་ཡིན་ན་དེ་ནི་སྤྱི་ལ་ཇི་ལྟ་བར་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཡང་དེ་དང་འདྲ་བས་མཚུངས་སོ་སྙམ་དུ་བསམས་པ་ཡིན་ནོ། །གཞན་ཡང་གལ་ཏེ་གསལ་བ་དེ་དག་གིས་ སྤྱི་ལ་ཕན་འདགས་ན་དེའི་ཚེ་སྤྱིའི་བདག་ཉིད་འདིའི་གསལ་བ་དེ་རྣམས་ཀྱི་འབྲས་བུར་གྱུར་ཏེ།འདི་ལྟར་ཕན་འདོགས་པ་ཉིད་སྐྱེས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཉིད་གསལ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་སྔོན་རོལ་བཞིན་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། ཕན་འདོགས་པར་བྱེད་པ་ཉེ་བ་ན་ཡང་ཕན་འདོགས་པར་ བྱེད་པ་ཉེ་བའི་སྔོན་རོལ་བཞིན་དུའོ།།བོགས་ནི་ཁྱད་པར་རོ། །དེ་མེད་པའི་ཕྱིར་བོགས་མེད་པའི་བདག་ཉིད་རང་གི་ངོ་བོ་འཛིན་པའི་སྤྱི་འདི་ལ་ནི་ཕན་པ་ཞེས་བྱ་བ་འགའ་ཡང་མེད་དེ་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་རོ། །ཧ་ཅང་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་ལྟ་ན་ནི་ཐམས་ཅད་ཀྱང་ཐམས་ཅད་ལ་ཕན་པར་བྱེད་ པར་འགྱུར་རོ།།དེ་ལྟ་བས་ན་ཕན་པར་བྱེད་པ་པོས་ཕན་པར་བྱ་བའི་བོགས་ཤིག་སྐྱེད་དོ་ཞེས་བྱ་བར་ཁས་བླངས་དགོས་སོ། །བོགས་དེ་ཡང་ཕན་གདགས་པར་བྱ་བའི་བདག་ཉིད་དུ་གྱུར་པ་ཡིན་པས་ཕན་འདོགས་པ་ཉིད་ལ་སྐྱེད་པ་ཡིན་ནོ།

"于彼等"即于诸别相之现前识，此识何故不生？未作任何过失。今故思唯彼生。若如是，于彼中间余分何用？头与肢间有余肉为中间余分，与彼相似故如是说，即无如是义。
若谓异者于一共相有益功能，是故彼等唯直接益共相非识。为此说"如何"等。"唯一"即唯生所应生共相识，何须益共相？
此思：识非由诸别相安立自相而献供，由共相相识不现自相故。然若仅由主性，则如于共相，于识亦同故等。
复次，若彼等别相益共相，尔时此共相体成彼等别相之果，如是益即生。为明此故，说"如先前"等。益者近时亦如益者近前。
增益即差别。由无彼故，此执自体无增益体性之共相全无所谓益。由太过故，尔时一切亦当益一切。
是故应许能益者生所益之增益。彼增益亦成所益体性故即生于益。

།སྤྱི་ལས་དོན་གཞན་དུ་གྱུར་པ་ཁོ་ནའི་བོགས་ཤིག་ གསལ་བས་སྐྱེད་དོ་ཞེ་ན།དེའི་ཕྱིར་དོན་གཞན་ཞིག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། ཕན་པ་དོན་གཞན་དེས་ཕན་པར་བྱ་བའི་སྤྱི་དེ་ལ་ཅི་ཞིག་བྱེད། ཡང་ན་གང་གིས་ན་སྤྱི་དེས་ཕན་པ་འདི་ཡིན་ནོ་ཞེས་འབྲེལ་པར་འགྱུར་བ་སྤྱི་དེས་ཕན་པ་དོན་གཞན་དེ་ལ་ཅི་ཞིག་བྱེད་སྤྱི་དང་འབྲེལ་པའི་ཕན་པ་ བྱེད་པའི་ཕྱིར་གསལ་བ་རྣམས་ཀྱང་ཕན་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ལ་ཕན་པའི་རྟེན་ནི་སྤྱི་ཡིན་པས་དེའི་ཕྱིར་དེ་དག་རྟེན་དང་བརྟེན་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་འབྲེལ་ཏོ་ཞེ་ན།དེའི་ཕྱིར་དེ་དེའི་རྟེན་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། གང་ལ་རྟེན་སྤྱི་དེ་ཡོད་པས་ཞེས་ཕན་པ་དེ་དེའི་རྟེན་ཅན་ཉིད་ཡིན་དུའམ། ཡང་ན་ཕན་པ་དེའི་རྟེན་ཡིན་པས་ན་སྤྱི་དེ་དེའི་རྟེན་ཉིད་ཡིན་དུའོ། །ཕན་པར་བྱེད་པས་ན་ཕན་འདོགས་པའོ། །དེ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཕན་འདོགས་པ་མེད་པ་སྟེ་སྤྱིའོ། །ཕན་པ་འདི་ལ་སྤྱིས་བྱས་པའི་ཕན་པ་ཡོད་པས་ན་ཕན་འདོགས་པའོ། །དེ་བཀག་པའི་ཕྱིར་ཕན་འདོགས་པ་མེད་པ་སྟེ། བརྗོད པ་གཅིག་གིས་དོན་གཉིས་སྨོས་པ་ཡིན་ནོ།།དེས་ན་དོན་ནི་སྤྱི་དང་ཕན་པ་ཕན་འདོགས་པ་མེད་པ་ལ། གོ་རིམས་བཞིན་དུ་རྟེན་དང་བརྟེན་པའི་དངོས་པོ་འདི་ཅི་ཞིག་ཡོད་ཅེས་བྱ་བ་འདི་ཡིན་ནོ། །ཡང་ན་ནི་ཧ་ཅང་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕན་འདོགས་པ་མེད་པ་ལ་ རྟེན་དང་བརྟེན་པའི་དངོས་པོ་ཡོད་ན་ནི་དེ་ཐམས་ཅད་ལ་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ།།ཕན་འདོགས་ན་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྤྱིས་བྱས་པའི་ཕན་པ་ཁས་ལེན་ན་སྤྱི་དེ་ཁོ་ན་ལ་ཕན་པ་དེ་འབྲེལ་པས་ཕན་པ་དེ་བྱེད་པའི་ཕྱིར་སྤྱི་དེ་ལ་ཕན་པར་བྱེད་པ་གསལ་བའི་ཁྱད་པར་གཞན་ཅི་ དགོས་ཏེ་མི་དགོས་པ་ཁོ་ནའོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།།དེ་ལ་ལྟོས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གསལ་བ་ལ་ལྟོས་པའོ། །རྟེན་གྱིས་ཞེས་བྱ་བ་སྤྱིས་ཏེ་ཕན་པའི་རྟེན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།། །།བམ་པོ་བཅུ་གཉིས་པ། དེ་ལ་སྦྱོར་ན་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕན་པ་དེ་ལ་ཉེ་བར་སྦྱོར་བར་རྟོགས་ན་ནི་སྐྱི་ རྟག་པའི་ཕྱིར་ཕན་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ལ་གསལ་བ་ལ་ལྟོས་པ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ཅི་ཞིག་ཡོད་དེ་མེད་པ་ཁོ་ནའོ།།འོ་ན་གང་ཞིག་ལྟོས་ཤེ་ན། དེ་ལས་སྐྱེ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། ལྟོས་པར་བྱ་བ་དེ་ལས་སྐྱེས་པ་ནི་དེ་ལས་སྐྱེ་བའོ། །གང་ལ་ཆོས་དེའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡོད་པ་དེ་ནི་དེ་ལས་སྐྱེས་ བའི་ཆོས་ཅན་གྱི་དངོས་པོའོ།།རང་བཞིན་འབྲེལ་ཅིང་རག་ལས་པའི་ཕྱིར་ཕན་པར་བྱེད་པ་ལ་ལྟོས་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། བྱ་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲས་ནི་གྲགས་པ་སྟོན་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ།

若谓别相生唯异于共相之增益，为此说"异义"等。彼异益于所益共相何为？或者，由何共相与此益相属，彼共相于异益何为？
若谓由作共相相属益故诸别相亦为能益，益所依为共相故，是故彼等由所依能依相而相属。为此说"彼彼所依性"等。由有所依共相故，彼益为彼所依性耶？或者由是彼益所依故，彼共相为彼所依性耶？
由能益故为益。由无彼故无益即共相。此益有共相所作益故为益。由遮彼故无益，以一说说二义。
是故义为于无益之共相与益，如次于此所依能依事有何？或太过失，由于无益有所依能依事，则于一切成过失故。
"若亦益"即若许共相所作益，唯于彼共相益相属故，由作彼益故，于彼共相何须异别相能益，定不须之义。
"待彼"即待别相。"由所依"即由共相，由是益所依故。
卷十二
"若于彼合"即若了知合于彼益，由共相常故，于非所益性有此待别相何？定无。
若问何所待？说"从彼生"等。从所待生即从彼生。有彼法体性者即从彼生法事。由自性相属依赖故说待能益，以"说"字显示成立。

།གལ་ཏེ་སྤྱི་མི་སྐྱེ་བའི་ཆོས་ཅན་ལ་ཡང་ལྟོས་པར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། བོགས་དབྱུང་དུ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ སྨོས་ཏེ།གང་ལ་བདག་ཉིད་ཕན་པར་བྱེད་པ་གཞན་དག་གིས་བོགས་དབྱུང་དུ་ཡོད་པ་མེད་པ་དེ་ལ་དེ་སྐད་ཅེས་བྱ་སྟེ། གང་ལ་དེ་ལྟ་བུའི་བདག་ཉིད་ཡོད་པ་ཞེས་ཡང་འབྲུ་མང་པོ་པར་བྱའོ། །སྤྱི་དངོས་པོ་ནི་དེ་ལྟ་བུ་ཡང་ཡིན་ལ་གཞན་དག་ལ་ཡང་ལྟོས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་ འགལ་བ་དམིགས་པས་ཉམས་པ་ཡིན་ཏེ།འདི་ལྟར་ལྟོས་པ་ནི་བོགས་དབྱུང་དུ་ཡོད་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཁྱབ་ལ་བོགས་དབྱུང་དུ་མེད་པ་ཉིད་ནི་དེ་དང་འགལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །གང་ཅུང་ཟད་དངོས་པོ་འགའ་ཞིག་རྟེན་ལ་ལར་འབྲེལ་པ་དངོས་པོ་ལས་གྱུར་པ་དེ་ཐམས་ཅད་ནི་བསྐྱེད་པར་བྱ་བ་སྟེ། འབྲས་ བུ་ཁོ་ནའི་ཁོངས་སུ་གཏོགས་སོ།།གལ་ཏེ་རྟེན་གྱིས་བརྟེན་པའི་བདག་ཉིད་དུ་མ་གྱུར་པ་ཁོ་ནའི་ཕན་པ་ཞིག་བྱེད་དོ་ཞེ་ན། གཞན་གྱི་དངོས་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །དེ་ལ་ཕན་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ཕན་གདགས་པར་བྱ་བ་དེ་ལ་ཕན་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། གཞན་ལ་བྱས་ན་ གཞན་ལ་ཕན་གདགས་པར་བྱ་བ་ནི་མ་ཡིན་ནོ།།དེ་དེའི་རྟེན་ཉིད་དུ་ཕན་འདོགས་པ་མེད་པ་ལ་བརྟེན་པ་དང་བརྟེན་པའི་དངོས་པོ་འདི་ཅི་ཞིག་ཡོད་ཅེས་བྱ་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་བརྗོད་པར་བྱའོ། །ཟློས་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཉེས་པ་ཡང་མེད་དོ། །སྔར་ནི་སྤྱི་དང་དེ་དང་ལྡན་པ་དག་ལ་ཕན་པར་བྱ་བ་དང་ཕན་པར་ བྱེད་པའི་ངོ་བོའི་སྒོ་ནས་བཤད།ད་ནི་འབྲེལ་པ་དངོས་པོ་ལས་གྱུར་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཡུལ་ལ་བརྟེན་ནས་བཤད་དོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་དོན་གཞན་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རྟེན་དུ་འདོད་པ་ནི་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མི་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་དེ་ལྟ་བུ་ཡང་ཕན་པར་བྱེད་པའི་ཡིན་པར་འདོད་དེ་ཞེ་ན། ཅུང་ཟད་ཀྱང་ཞེས་ བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ།།དེའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་འཇུག་སྡུད་པ་སྟེ། གང་གི་ཕྱིར་དེ་ལྟ་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར་རོ། །རྣམ་པར་ཤེས་པ་བསྐྱེད་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་བསྐྱེད་ན་སྟེ། སྤྱི་འདི་འབྲས་བུར་འགྱུར་བར་གསལ་ལོ། །ཇི་སྐད་བཤད་པའི་ཉེས་པས་ འཇིགས་པས་སྤྱི་གསལ་བ་ལ་མི་ལྟོས་པ་འབའ་ཞིག་གིས་སྤྱིའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་བསྐྱེད་པར་ནུས་པར་ཁས་ལེན་ན་ནི་གསལ་བ་རྣམས་ཀྱི་དུས་ནམ་ཡང་རྗེས་སུ་འགྲོ་བའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་གང་ལ་ཡང་ནུས་པར་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་གསལ་བ་རྣམས་གཟུང་བར་བྱ་བ་ཉིད་མ་ཡིན་ཏེ།རྒྱུ་མ་ཡིན་ པ་ལ་ཡུལ་ཉིད་མི་རུང་བའི་ཕྱིར་རོ།།རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་སྣང་བའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ནུས་པ་མེད་པ་རི་བོང་གི་རྭ་ལ་སོགས་པ་ནི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་སྣང་བ་མེད་ཀྱི། གསལ་བ་རྣམས་ནི་སྣང་སྟེ། དེ་ལྟ་བས་ན་སྤྱི་དང་འདྲ་བར་དེ་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་ནུས་སོ་སྙམ་པའོ།

若谓亦待非生法性共相，说"无可增益"等。谓于何者自体无他能益之增益，说为如是，即有如是自体者，应作多释。共相事既如是亦待他，此为能遍相违所量而坏，如是待即为有可增益所遍，无可增益与彼相违故。
凡有事物于某所依相属事性者，一切皆为所生，唯属果类。若谓所依作非成所依自性之益，说"异事"等。
"由于彼无益故"即由于所益彼无益故，若于他作则非于他所益。于彼彼所依性无益，此所依能依事有何？一切皆应说。
亦无重复过失。先于共相及具彼者，由所益能益体门而说，今依一切事性相属境而说。是故许为所依由作异义者全无所作。
若谓如是亦许为能益，说"全无"等。"是故"为结集，由如是故。"若生识"即若生随行识，明此共相成果。
由惧如说过失，若许共相不待别相唯独能生共相识，则诸别相于一切时于任随行识皆不成功能故，诸别相非所取，由非因于境性不应理故。
"由于识现故"即无功能兔角等于随行识无现，诸别相则现，是故如共相彼等亦有功能。

། གསལ་བ་གང་དག་ལ་སྤྱིའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་ཕན་འདོགས་པར་མ་གྲུབ་པ་ཡོད་པ་དེ་དག་ནི་ཕན་འདོགས་པར་མ་གྲུབ་པ་ཅན་རྣམས་ཏེ། དེ་རྣམས་ཇི་ལྟར་སྤྱིའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་སྣང་སྟེ། མི་སྣང་བ་ཉིད་དོ། །གལ་ཏེ་ཕན་འདོགས་པ་ཉིད་ཇི་ལྟར་མ་གྲུབ་ཅེ་ན། དེ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ།དེ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཕན་པའོ། །སྤྱི་ཁས་ལེན་ན། དེ་ཉིད་ཀྱིས་དེ་ལ་ནུས་ཀྱི་གསལ་བ་རྣམས་ཀྱིས་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། ཇི་སྐད་དུ། དེ་དག་རེ་རེ་མེད་པ་ཡང་། །དེ་གཅིག་གིས་ཀྱང་བསྐྱེད་བྱ་བའི། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་བཤད་པ་ལྟ་བུའོ། །གསལ་ བ་རྣམས་སྤྱིའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་མི་ཕན་དུ་ཟད་མོད།ཡུལ་ཉིད་དུ་ལྟ་ཇི་སྟེ། མི་འགྱུར་ཞེ་ན། འདི་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། ཧ་ཅང་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕན་འདོགས་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་པ་ཡུལ་ཉིད་ཡིན་ན་ནི། ཐམས་ཅད་ཀྱང་ རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཡུལ་དུ་འགྱུར་རོ།།གལ་ཏེ་ཡུལ་མ་ཡིན་དུ་ཟིན་ཀྱང་སྣང་བར་གོ་ཇི་སྟེ་མི་འགྱུར་ཞེ་ན། ཡུལ་མ་ཡིན་པ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། གལ་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་སོགས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲས་ནི་གཙོ་བོ་དང་དབང་ཕྱུག་ལ་སོགས་པ་ལུང་ཇི་ བཞིན་དུ་བརྟགས་པ་རྣམས་བསྡུའོ།།མེད་པ་རྣམས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ནུས་པའི་རྒྱུ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གྲུབ་པའི་མཐའ་སྨྲ་བས་དེ་དག་གིས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་གྲུབ་པའི་གྲུབ་པ་ཡིན་པར་སྟོན་ཏེ། དེ་དག་གི་ཤེས་པ་རྣམས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདས་པ་ལ་སོགས་པའི་ཤེས་པ་རྣམས་སོ། ། ཡུལ་མེད་པ་ཉིད་ཡིན་ན་ཇི་ལྟར་དེ་དག་ལ་བྱུང་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ལྟ་བུ་ལ་སོགས་པའི་དོན་གྱི་རྗེས་སུ་བྱེད་པར་སྣང་ཞེ་ན། དོན་མེད་དུ་ཟིན་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། དེའི་རྗེས་སུ་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དོན་གང་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་འདས་པ་དེའི་རྗེས་སུ་བྱེད་པའོ། །དོན་འདས པ་ཁོ་ན་ལ་མི་གསལ་བའི་ངོ་བོ་རྗེས་སུ་བྱེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ།གང་ཞིག་གིས་རྗེས་སུ་བྱེད་པར་འགྱུར་བ་འདས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མེད་དོ། །སྣང་བ་དེ་ཡང་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་བདག་ཉིད་དུ་གྱུར་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ཏེ། ཕྱི་རོལ་གྱི་ལ་མི་གསལ་བའི་ངོ་བོ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། ། དེའི་རྗེས་སུ་བྱེད་པ་ཉིད་ཀྱི་རྒྱུར་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ལྟ་བུས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། དེ་ལྟར་གྱིས་དོན་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ཇི་ལྟ་བུ་སྐྱེས་པ་དེས་གཞག་པའི་བག་ཆགས་གང་ཡིན་པ་དེ་ལས་སྐྱེ་བའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ནི་ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་དོན་གྱི་རྣམ་པར་སྐྱེའོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།

凡于共相识未成能益之诸别相，为未成能益者，彼等如何于共相识现？实不现。若问何故未成能益性？说"彼性"等。"彼性"即益。若许共相，由彼于彼有功能，非由诸别相，如说："彼等一一虽无，由彼一亦当生。"等。
诸别相虽不益共相识，何故不成境性？说"如是"等。由太过失故，若非能益为境性，则一切亦成一切识之境。
若问虽非境，何故不解为现？说"非境者"等。"若"等之"等"字摄胜性、自在等如教所计。"诸无"即由无功能因故。
论师以"由彼等"等显成立，"彼等诸识"即过去等诸识。若无境性，如何于彼等显现随顺如是等义？
说"虽无义"等。"随顺彼"即随顺所经验过去义。唯于过去义随顺不明体性故，所谓过去等随顺者全无。彼现亦唯成识自性，由外无不明体性故。
说"如经验为彼随顺性因"等。义谓如是由如何生起义经验，由彼所立习气，从彼所生识生起经验义相。

།ད་ལྟའི གནས་སྐབས་ན་དོན་ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་ཕྱིར་འདས་པ་ལ་ནི་དོན་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་དེ་ལྟ་བུ་ལས་སྐྱེ་བར་རིགས་གྲང་ན།མ་འོངས་པ་ལ་གོ་ཇི་ལྟར་ཏེ། དེ་ལ་དོན་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ནི་མེད་དོ་ཞེ་ན། དེ་ལ་ཡང་དོན་འདི་ལྟ་བུ་ཞིག་འབྱུང་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ལྟ་བུའི་སྒྲ་ལས་བརྗོད་པ་དང་འདྲེས་ བའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་སྐྱེ་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་རང་རིག་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་དེ་ལྟ་བུ་ཡིན་ལ་དེས་གཞག་པའི་བག་ཆགས་ལས་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར་ཉེས་པ་མེད་དོ།།དེ་བཞིན་དུ་དབང་ཕྱུག་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ལ་ཡང་ལུང་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་སྒྲའི་རྣམ་པ་ཅན་གྱི་རྣམ་པར་རྟོག་ པ་ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་བག་ཆགས་ལས་སྐྱེ་བ་རྣམ་པར་བཤད་པར་བྱའོ།།དེ་ལྟར་ན་འདས་པ་ལ་སོགས་པ་ཡུལ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཕན་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་པ་ནི་ཡུལ་མ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བཤད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ངེས་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟ་ཡིན་ན་གསལ་བ་ཕན་འདོགས་པར་མ་གྲུབ་པ་ཅན་ རྣམས་ཡུལ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་སྤྱིའི་ཤེས་པ་ལ་སྣང་བ་མེད་དོ།།དེ་བས་ན་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་སྣང་བའི་ཕྱིར་གསལ་བའི་རྣམས་ཀྱིས་ནུས་སོ་ཞེས་སྨྲས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་མ་ངེས་པ་ཉིད་དུ་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། །ད་ནི་སྣང་བ་ཁས་བླངས་ནས་མ་ངེས་པ་ཉིད་དུ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ཡོད་པ་དང་མེད་པའི་ ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ།།རྣམ་པར་ཤེས་པ་དོན་ཡོད་ན་ནི་ཡོད་ལ་དེ་མེད་ན་ནི་མེད་པ་ནི་ཡོད་པ་དང་མེད་པའི་རྗེས་སུ་བྱེད་པ་སྟེ། དེའི་ཕྱིར་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་དོན་གྱི་ནུས་པ་ཡོད་པར་མངོན་ནོ། །སྣང་བའི་ཕྱིར་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར་དངོས་པོའི་ཚུལ་གྱིས་ནི་སྤྱི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ ཅན་གྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་མི་སྣང་ཡང་ནུས་པ་ཁས་ལེན་པའི་ཕྱིར་རོ།།དེ་ཉིད་གསལ་བ་ལ་མ་གཏོགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་སྟོན་ཏེ། གསལ་བ་ལ་མ་གཏོགས་པ་སྤྱི་སྣང་བ་ནི་མེད་དོ། །སྤྱི་སྣང་བ་ཅན་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་ཤེས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཡང་ཁ་དོག་དང་དབྱིབས་ལ་ སོགས་པའི་རྣམ་པ་ཅན་ཁོ་ན་ཡིན་ཏེ།དེ་ལ་ནི་ཁ་དོག་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པ་མ་གཏོགས་པ་སྤྱིའི་རྣམ་པ་གཞན་ནི་མི་སྣང་ངོ་། །སྤྱི་ནི་ཁ་དོག་དང་དབྱིབས་ལ་སོགས་པའི་བདག་ཉིད་ཀྱང་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟ་བས་ན་དངོས་པོའི་ཚུལ་གྱིས་ན་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་སྤྱི་མི་སྣང་ངོ་། །འོན་ ཀྱང་ཁྱེད་ཀྱི་གཞུང་ལུགས་ཀྱིས་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་མི་སྣང་བ་དེ་ལ་བྱེད་པ་ཡོད་ཅིང་ནུས་པ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ཏེ།འདིས་འབྲས་བུ་བྱེད་ཅིང་བསྐྱེད་པས་ན་བྱེད་པ་ནི་ནུས་པ་ལ་བྱའོ། །དེ་ལྟར་ན་སྣང་བ་མེད་དུ་ཟིན་ཀྱང་ནུས་པ་ཁས་བླངས་པར་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ།

现在时由经验义故，于过去从如是义经验生起应理，于未来如何解？彼无义经验。于彼亦由"如是义当生"如是语，所生与言说相杂分别，即是自证故，如是经验，由彼所立习气生故无过。
如是于自在等分别亦如教所说，应说从声相分别经验习气生。如是由过去等非境故，非能益非境之所说决定。
是故诸未成能益别相由非境故于共相识不现。是故所说由于识现故诸别相有功能者，说为不定。
今为显许现亦不定故，说"有无"等。识于义有则有，无则无，即随顺有无，是故显现识有义功能。
非由现故，如是由事理共相于有分别识虽不现，由许功能故。以"彼性离别相"等显示，离别相无共相现。凡有共相现分别识，唯是色形等相，于彼除色等相外不现余共相相。共相亦非色形等自性，是故由事理于识共相不现。
然由汝宗于识不现彼有作用有功能故，由此作果及生故，作用即功能。如是显示虽无现亦许功能。

།སྣང་བ་ཡོད་དུ་ཟིན་ཀྱང་ནུས་ པ་མེད་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་སྐྲ་ལ་སོགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ།དངོས་པོ་ཉིད་ལས་ཉམས་ཤིང་བྲལ་བས་ན་ཉམས་པའོ། །སྒྲ་ལ་སོགས་པ་ཉིད་ཉམས་པ་ཡིན་པས་ཞེས་ཚིག་རྣམ་པར་སྦྱར་ཏེ། དེ་དག་ནི་རབ་རིབ་ཅན་ལ་སོགས་པའི་ཤེས་པ་ལ་ སྣང་ན་འོན་ཀྱང་དེ་རྣམས་ལ་བྱེད་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།།བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲ་ནི་སྔ་མ་བཞིན་དུ་བྱེ་བྲག་ཏུ་བཤད་པའི་ཕྱིར་བྱེད་པ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲས་ནི་ནུས་པ་མེད་པ་བརྗོད་དེ། རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྐྱེད་པར་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དེ་ལྟར་ན་ནུས་པ་མེད་ཀྱང་སྣང་བའི་ ཕྱིར།སྣང་བའི་ཕྱིར་ནུས་པ་ཡོད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་མ་ངེས་སོ་ཞེས་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་དག་དེ་གཅིག་ལ་ཕན་ན། །ཇི་ལྟར་བློ་གཅིག་ཉིད་ལ་མིན། །ཞེས་བཤད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ལ་གཞན་གྱི་ལན་གྱི་དོགས་པ་བསུ་བར་གལ་ཏེ་ཐ་དད་མིན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། རྣམ་པ་གཅིག་པ་ ཅན་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།།ཐ་དད་རྣམས་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རང་གི་མཚན་ཉིད་རྣམས་ལའོ། །དུ་མ་ལས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་འཆད་པར་བྱེད་དེ། མཚན་ཉིད་མི་མཐུན་པ་དེ་དག་གི་རྣམ་པར་ནི་དེ་དག་གི་རྣམ་པའོ། །བློ་གང་ལ་དེ་གཞག་ཅིང་གཏད་པ་ཡོད་པ་དེ་ལ་དེ་སྐད་ ཅེས་བྱ་སྟེ།གལ་ཏེ་མཚན་ཉིད་མི་མཐུན་པ་རྣམས་ཁོ་ན་ལས་སྐྱེ་ན་ནི། དེ་ལྟ་བུར་ནི་ཐ་མི་དད་པར་སྣང་བར་མི་འགྱུར་བ་ཞིག་ན་སྣང་བར་འང་འགྱུར་ཏེ། དེ་ལྟ་བས་ན་མཚན་ཉིད་མི་མཐུན་པ་རྣམས་ཁོ་ན་ལས་སྐྱེ་བ་ནི་མ་ཡིན་གྱི་འོན་ཀྱང་སྤྱི་ནི་དངོས་པོ་ལས་སྐྱེའོ་ཞེ་ན། སྤྱིའི་འཛིན་པ་རྣམས་ལ་ ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་ལན་འདེབས་སོ།།འདི་སྐད་དུ་བཤད་པ་ཡིན་ཏེ། གལ་ཏེ་རང་གི་མཚན་ཉིད་རྣམས་རང་གི་རྣམ་པར་འཇོག་པས་སྤྱིའི་རྣམ་པ་ཅན་གྱི་བློ་རྣམས་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་ཡིན་པར་འདོད་ན་ནི་དེའི་ཚེ་ཇི་ལྟར་ཐ་དད་པ་རྣམས་ལ་ཐ་མི་དད་པ་སྣང་བ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་རུང་བར་འགྱུར་ བ་ཞིག་ན་དེ་ནི་མེད་དེ།འདི་ལྟར་སྤྱི་འཛིན་པའི་བློ་རྣམས་ལ་ནི་རང་གི་མཚན་ཉིད་མི་སྣང་བ་ཉིད་དོ།

为显虽有现而无功能故，说"发等"等。由离失实事故为失。"声等即失故"为语法组合，彼等虽于翳眼等识现，然彼等无作用故。"作用"字如前别说故，"无作用"字表无功能，义谓不能生识故。如是虽无功能而有现故，所说由现故有功能不定。
如说："彼等于一益，如何非于一识。"于此迎遮他答疑难，说"若无异"等。"一相"为语义。"于诸异"即于诸自相。"从多"等为解说，彼等异相即彼等相，于何识安立置彼，说为如是。
若唯从异相生，则不应现为无异，然亦现，是故非唯从异相生，然共相从事生。以"于诸共相执"等答。
此说若许诸自相由安立自相而生共相相诸识，尔时如何于诸异现无异？此不应理。如是于诸共相执识不现自相。

།འདི་ལྟར་སྤྱི་འཛིན་པའི་བློ་རྣམས་ལ་རང་གི་མཚན་ཉིད་སྣང་བ་ཞིག་ཏུ་ཁས་ལེན་ན་རྣམ་པར་བརྟག་པ་གསུམ་ཏེ། མིག་ལ་སོགས་པའི་བློ་ལ་གསལ་བ་རྣམས་ངོ་བོ་གང་གིས་སྣང་བ་དེ་ ཉིད་སྤྱིའི་བློ་རྣམས་ལ་ཡང་སྣང་བའམ།སྤྱིའི་བློ་ལ་སྣང་བའི་ངོ་བོ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་རང་གི་མཚན་ཉིད་རྣམས་ཀྱི་ཡིན་པའམ། གང་གིས་ན་ངོ་བོ་གཅིག་ནི་མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་སྣང་བ་ཅིག་ཤོས་ནི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཅན་གྱི་བློ་ལ་སྣང་བར་འགྱུར་བ་ཁྱད་པར་གཅིག་ལ་ངོ་བོ་གཉིས་ཡོད་ པ་ཡིན་པ་ཞིག་ཏུ་ཁས་བླང་གྲང་།དེ་ལ་ཕྱོགས་དང་པོ་ལྟར་ཡིན་ན་ནི་མིག་ལ་སོགས་པའི་བློ་བཞིན་དུ་རང་གི་མཚན་ཉིད་མེད་ན་སྤྱིའི་བློ་རྣམས་ཀྱང་མེད་པར་འགྱུར་བ་ཞིག་ན་དེ་ལྟར་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་མེད་ཀྱང་རང་གི་མཚན་ཉིད་མེད་ཀྱང་སྤྱིའི་བློ་དེ་དག་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཕྱོགས་ གཉིས་པ་མེད་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར།རང་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །རང་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ནི་མིག་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྟེ། དེ་དག་ནི་གསལ་བ་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་སྣང་བ་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རང་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཡིན་ནོ། །སྤྱིའི་ རྣམ་པ་ལས་རྣམ་པ་གཞན་དུ་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་རྣམ་པར་སྣང་སྟེ།གལ་ཏེ་སྤྱིའི་རྣམ་པ་ཅན་གྱི་ཤེས་པ་ལ་སྣང་བའི་ངོ་བོ་ཁོ་ན་གསལ་བ་རྣམས་ཀྱི་ཡིན་པ་ཞིག་ཏུ་གྱུར་ན། དེའི་ཚེ་རང་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་རྣམ་པ་གཞན་དུ་སྣང་བར་མི་འགྱུར་རོ། །གལ་ཏེ་གསལ་བ་རྣམས་ ལ་ངོ་བོ་གཉིས་ཡོད་ཅེ་ན།གཅིག་ལ་རྣམ་པ་དུ་མ་མི་རུང་བའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། གཅིག་དང་དུ་མ་ཉིད་དག་འགལ་བའི་ཕྱིར། གཅིག་ལ་དུ་མ་ཉིད་ནི་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །འདིས་ནི་ཕྱོགས་གསུམ་པ་མེད་པར་བཤད་དོ། །ཧ་ཅང་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཡང་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་ བ་ནི།གཅིག་ལ་དུ་མ་ཉིད་དུ་རྟོག་ན་གང་ལ་ཡང་གཅིག་པ་ཉིད་དུ་མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་རང་གིས་མཚན་ཉིད་ཁོ་ན་ཁྱད་པར་གྱི་བདག་ཉིད་ཡིན་གྱི། སྤྱི་ནི་ཁྱད་པར་གྱི་བདག་ཉིད་མ་ཡིན་ལ། ཁྱད་པར་ཡང་སྤྱིའི་བློ་ལ་མི་སྣང་ངོ་། །གང་གི་ཕྱིར་དེ་ལྟ་ ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར་སྤྱིའི་རྣམ་པ་ཅན་གྱི་བློ་འདི་ནི་དེ་ལས་བྱུང་ཞིང་།དོན་ཐ་དད་པ་ལས་འབྱུང་ཞིང་དོན་ཐ་དད་པ་འཛིན་པ་ཡིན་ན། རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་པ་ཅན་ཡིན་ན་ནི་ཐ་མི་དད་ཅིང་རྣམ་པ་གཅིག་པ་ཅན་དུ་སྣང་བར་མི་འགྱུར་རོ། །འོན་ཀྱང་འདི་ནི་རང་གི་མཚན་ཉིད་འཛིན་པས་ཉམས་ སུ་མྱོང་བས་གཞག་པའི་བག་ཆགས་ལ་བརྟེན་ནས་རང་བཞིན་གྱིས་འཁྲུལ་པ་ཁོ་ནར་སྐྱེ་ལ་བརྒྱུད་པས་ནི་གསལ་བ་རྣམས་རྒྱུ་ཡིན་པར་བརྗོད་དོ།

若许共相执识现自相，有三种观察：眼等识所现别相之体性，即于共相诸识亦现耶？或共相识所现体性即是诸自相之体性耶？或应许一差别有二体性，一于眼识现，一于分别识现耶？
若如初分，则如眼等识，无自相时共相诸识亦应无，然非如是，由无彼及无自相时，彼等共相识有故。
为显无第二分故，说"于自识"等。自识即眼等识，彼等由现不共别相故为自识。现为异于共相之不共相，若共相相识所现体性即是诸别相者，尔时于自识不应现为异相。
若谓诸别相有二体性，说"由一不应多相故"。由一与多相违故，一中多性不应理。此说无第三分。
"亦由太过失故"，义谓若计一中有多性，则于一切皆不成一性。是故唯自相为差别体性，共相非差别体性，差别亦不现于共相识。
由如是故，此共相相识从彼生，从异义生及执异义，若为自相相者，不应现为无异及一相。然此依自相执经验所立习气，唯自性错乱而生，间接说诸别相为因。

།གལ་ཏེ་སྤྱིའི་བློས་རང་གི་མཚན་ཉིད་སྣང་བ་མ་ཡིན་ན། ཇི་ལྟར་སྒྲའི་ཤེས་པ་དང་། རང་གི་དོན་གྱི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ལས་ འཇིག་རྟེན་ཐ་སྙད་ལ་འཇུག་ཅེ་ན།དེའི་ཕྱིར་དེ་མི་སྣང་བས་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །རང་གི་མཚན་ཉིད་མི་སྣང་བས་ཀྱང་རང་ལ་སྣང་བ་དོན་མེད་པ་ལ་དོན་དུ་ལྷག་པར་ཞེན་པའི་འཁྲུལ་པའི་རྒྱུས་འཇིག་རྟེན་ཐ་སྙད་འདོགས་པར་བྱེད་ཅིང་འཇུག་པར་བྱེད་དེ། སྣང་བ་དང་རྣམ་པར་བརྟག་ པར་བྱ་བའི་དོན་དག་གཅིག་ཏུ་བྱས་ནས་འཇུག་པར་བྱེད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།།གལ་ཏེ་ཐ་མི་དད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་ན་ཐ་མི་དད་པའི་རྣམ་པ་ཅན་གྱི་བློ་མི་རུང་བ་ཡིན་ནམ། དེ་ལྟ་བས་ན་དོན་རྣམས་ཐ་མི་དད་པའི་རྣམ་པ་ཡང་ཡོད་དགོས་སོ་ཞེ་ན། དེ་ལ་སྣང་བའི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ སྨོས་ཏེ།རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཅན་གྱི་བློ་དེ་ལ་སྣང་བའི་སྤྱིའི་རྣམ་པ་དེ་ནི་དོན་རྣམས་ལ་མེད་དེ་དེ་སྤྱི་ཐ་དད་པ་གསལ་བ་ལ་མ་རྟོགས་པ་མི་དམིགས་པའི་ཕྱིར་དང་ཐ་མི་དད་པ་ནི་གསལ་བ་བཞིན་དུ་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཐ་མི་དད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་ན་ཐ་མི་དད་པའི་རྣམ་པ་ཅན་གྱི་ རྣམ་པར་རྟོག་པ་འབྲེལ་པ་མེད་དོ་ཞེས་སྨྲས་པ་ཡིན་ཞེ་ན།དེའི་ཕྱིར་ཐ་དད་པའི་ཐ་མི་དད་པ་ནི་མ་གཏོགས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། ཐ་དད་པ་ནི་གཞན་སེལ་བའོ། །དེ་ཉིད་ཐ་མི་དད་པ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར་ཇི་ལྟར་བ་ལང་གི་གསལ་བ་གཅིག་ལ་བ་ལང་མ་ཡིན་པ་ལས་ལྡོག་པ་ལྟར་གཞན་ ཡང་དེ་དང་འདྲའོ།།དེ་བས་ན་རྣམ་པ་འདིས་ནི་ཐ་དད་པའི་ཐ་མི་དད་པ་རང་གི་མཚན་ཉིད་རིགས་མི་མཐུན་པ་ལས་ལྡོག་པ་རྣམས་ཁོ་ན་ལ་བྱའོ། །མ་གཏོགས་སོ་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲའི་དོན་ནི་འདུན་པ་མ་ཡིན་པས་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་བརྒྱུད་དོ། །དེས་ན་ཚིག་གི་དོན་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ། ཇི་སྐད་བཤད་ པའི་རྣམ་པས་ན་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་བདག་ཉིད་ཀྱི་ཐ་དད་པའི་ཐ་མི་དད་པ་ལས་གཞན་པ་སྣང་བའི་རྣམ་པ་ནི་དོན་རྣམས་ལ་མེད་ཀྱི།འོན་ཀྱང་མཚན་ཉིད་ཀྱི་བདག་ཉིད་ཀྱི་ཐ་དད་པར་རིགས་མི་མཐུན་པ་ལས་ལོག་པས་ཐ་མི་དད་པ་ཁོ་ན་ཐམས་ཅད་ལ་ཡོད་ལ། དེ་ཡང་རང་བཞིན་གྱིས་ བརྒྱུད་པས་སྤྱིའི་རྣམ་པ་ཅན་གྱིས་མངོན་པར་ཤེས་པའི་ས་བོན་ཡིན་ནོ་སྙམ་དུ་བསམས་པ་ཡིན་ནོ།།རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་བདག་ཉིད་ཀྱི་གཞན་སེལ་བ་འདི་ཡང་བརྒྱུད་པས་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་བདག་པོ་ཙམ་ཡིན་གྱི་སྣང་བས་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ལ་སྣང་བའི་རྣམ་ པར་ཡང་ཇི་སྟེ།གསལ་བ་རྣམས་ལ་མེད་ཅེ་ན། དེ་ནི་མེད་པའི་ངོ་བོ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་སོ།

若共相识不现自相，如何由声识及自义比量趣入世间言说？为此说"由彼不现亦"等。虽自相不现，由于自现无义计为有义之错乱因，安立及趣入世间言说，即合一现相与所分别义而趣入之义。
若无无异体性，则不应有无异相识，是故诸义应有无异相耶？说"于彼现"等。彼分别识所现共相相，于诸义中无，由彼共相异于别相不可得故，无异则如别相无随行故。
若谓无无异体性则无异相分别无关联，为此说"是故异之无异非摄"。异即遮余。彼即无异，如是如一牛别相离非牛，余亦如是。是故由此相，异之无异唯于自相离异类诸相。"非摄"字义由非欲而间接分别。
是故语义为：如所说相，除自相体性异之无异外，现相于诸义中无，然由自相体性异离异类之无异，一切皆有，彼亦自性间接为共相相智种子。
此自相体性遮余亦唯间接为分别主，非由现故。若谓分别所现相亦何故诸别相无？说"彼为无体性"。

།ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདི་ལྟར་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏེ། རྣམ་པར་རྟོག་པ་ལ་སྣང་བའི་རྣམ་པ་དེ་ནི་གསལ་བ་རྣམས་ལ་དེ་ཉིད་དང་གཞན་ཉིད་དུ་དེའི་རང་གི་ངོ་བོ་རྣམ་པར་གཞག་པ་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་ངོ་བོ་ ཉིད་མེད་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ཏེ།གསལ་བ་ལས་གཞན་པ་ཉིད་གཅིག་ཡིན་ན་ནི། ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་བློ་སྣ་ཚོགས་སུ་སྣང་བར་འགྱུར་ལ། དེ་ཉིད་ཡིན་ན་ནི་གསལ་པ་བཞིན་དུ་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་མཚུངས་པ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་དོ། །གསལ་བ་ཞིག་ན་ཡང་དེ་དང་ཐ་མི་དད་པའི་ ཕྱིར་ཞིག་པས་གསལ་བ་ཞིག་པ་ལས་སྤྱིའི་རྣམ་པ་ཅན་གྱི་བློར་ཡང་མི་འགྱུར་རོ།།དེ་ལྟ་བས་ན་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ལ་སྣང་བའི་རྣམ་པ་འདི་ནི་འཁྲུལ་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ། །བློ་དེས་དེ་ཁོ་ན་འཛིན་པ་ན་སྟེ། དེའི་རྣམ་པར་སྐྱེ་བ་ཉིད་འཛིན་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ངོ་བོ་མེད་པའི་རྣམ་པར་ འཛིན་པའི་ཕྱིར་བསླད་ཅིང་འཁྲུལ་པར་འགྱུར་བའི་སྔ་མ་རིག་པའི་མཐུས་རྣམ་པར་རྟོག་པ་རྣམས་ལ་མཐུ་འདི་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་བཤད་ཟིན་ཏོ།།ཉེས་པ་ཡོངས་སུ་སྤངས་པ་བཤད་ནས། དེ་ནི་མཚུངས་པ་ཉིད་དུ་བསྒྲུབ་པ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། གཞན་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ སོགས་པ་སྨོས་སོ།།གཞན་གྱིས་མཚུངས་པ་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་སྨྲས་ཏེ། དེ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གསལ་བ་ཐ་དད་པ་རྣམས་ལ་ཡང་ངོ་། །སྤྱི་དེ་ཁོ་ན་ལ་བློ་རྣམ་པ་མཚུངས་པ་ཅན་དུ་འགྱུར་བས་ཀླན་ཀ་མཚུངས་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། གྲུབ་པའི་མཐའ་སྨྲ་བས་དེ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་ པ་སྨོས་སོ།།གསལ་བ་དེ་ལ་སྤྱི་དེ་ཡོད་ཀྱང་གསལ་བ་རྣམས་ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་བློ་དག་གིས་སྣང་བའི་རྣམ་པ་མི་རྟོགས་ཏེ། མིག་ལ་སོགས་པའི་བློས་གསལ་བའི་རྣམ་པ་དང་སྤྱིའི་རྣམ་པ་གཉི་ག་རྟོགས་པར་མྱོང་བ་ནི་མེད་པས་སྤྱི་རྟོགས་པ་མེད་པའི་སྒོ་ནས་ཀྱང་ཇི་ལྟར་གསལ་བ་ རྣམས་ལ་རྣམ་པ་གཅིག་པ་ཅན་གྱི་བློར་འགྱུར།གལ་ཏེ་མིག་ལ་སོགས་པ་བློ་ལ་སྤྱིའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཁོ་ནའོ་ཞེ་ན། དེ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། གསལ་བ་རྣམས་ལ་ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་བློ་དེ་ནི་ཁ་དོག་དང་དབྱིབས་སུ་སྣང་བ་དང་ལྡན་པར་ཡིད་ཆེས་ཤིང་ ཉམས་སུ་མྱོང་ངོ་།།གལ་ཏེ་ཁ་དོག་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པ་ཁོ་ན་སྤྱི་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། སྤྱི་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །དེ་ལྟ་བུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཁ་དོག་དང་དབྱིབས་ཀྱི་རྣམ་པ་སྟེ། ཁ་དོག་དང་དབྱིབས་ལ་སོགས་པ་ནི་ཡིན་ལ་སྤྱི་ནི་ཡོན་ཏན་ཐ་དད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལ་མ་གཏོགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ ཁ་དོག་དང་དབྱིབས་ལས་མ་གཏོགས་པའོ།།དེ་ལྟར་ན་རེ་ཞིག་སྤྱི་ཐ་དད་པར་སྨྲ་བ་བྱེ་བྲག་པ་དང་རིགས་པ་ཅན་ལ་སོགས་པ་ལ་ཐ་མི་དད་པའི་ཤེས་པ་མི་རུང་སྟེ། སྤྱི་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།

"即"字义为"如是"，分别所现相于诸别相不能安立彼自体为一异故，唯是无体性。若异于别相为一，则应现为种种经验识，若为一，则如别相无随行故非相等。若别相坏，由与彼无异故，由别相坏则亦不成共相相识。
是故此分别所现相唯是错乱。彼识执彼即执彼相生。如是由执无体相故，已说"由无明力染污错乱诸分别无此力"等。
说已遍断过失，为显彼等同性故，说"复次"等。他说非等，"于彼"即于诸异别相。由唯于彼共相识成等相，故难非等。
宗论者说"于彼"等。虽于彼别相有彼共相，然诸别相经验诸识不了现相，由眼等识无经验了知别相相及共相相二者，由无了知共相门中，如何于诸别相成一相识？
若谓眼等识唯共相分别，说"彼"等。于诸别相经验彼识信解及经验具色形现相。若谓唯色等相即是共相，说"共相"等。"如是"即色形相，色形等是，共相由德异故。"于彼非摄"即除色形。
如是且于说异共相胜论师及正理师等，不应有无异识，由无共相故。

།སྤྱི་ཐ་མི་དད་པར་སྨྲ་བ་གྲངས་ཅན་ལ་ཡང་རིགས་པ་མ་ཡིན་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རྣམ་པ་སྤྱི་ཡིན་པར་ཞེས་བྱ་བ་ ལ་སོགས་པ་སྨོས་པ་ཏེ།རྣམ་པ་ནི་རང་གི་མཚན་ཉིད་རྣམས་ཀྱི་བདག་ཉིད་དུ་གྱུར་པ་ཁོ་ནའི་འདྲ་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཉིད་སྤྱི་ཡིན་ཏེ་གྲངས་ཅན་གང་ལ་དེར་སྨྲ་བ་ཡོད་པའམ། གང་ལ་དེར་སྨྲ་བའི་ངང་ཚུལ་ཡོད་པ་དེ་ལ་དེ་སྐད་ཅེས་བྱའོ། །སྤྱི་དེ་ཁྱད་པར་བཞིན་དུ་རང་གི་མཚན་ཉིད་ལས་ཐ་མི་དད་པའི་ རྒྱུས་དོན་གཞན་གསལ་བ་གཉིས་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་མི་འཇུག་སྟེ།དེའི་ཕྱིར་སྤྱི་དེ་ཡང་ཐ་དད་ཅིང་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཁོ་ནར་གྱུར་ཏོ། །ཐ་དད་པ་དེའི་ཕྱིར་འདྲ་བ་དེའི་སྒོ་ནས་ཀྱང་ཐ་མི་དད་པར་སྣང་བ་མི་རུང་སྟེ། གསལ་བ་རྣམས་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ཁོང་ནས་དྲང་ངོ་། །དེ་ལྟར་ན་སྤྱི་ཐ་ དད་པ་དང་ཐ་མི་དད་པ་མི་རུང་བའི་ཕྱིར་གསལ་བ་རྣམས་པ་གཅིག་ཏུ་སྣང་བ་འདི་ནི་འཁྲུལ་པ་ཁོ་ནའོ་ཞེས་བཤད་པ་ཡིན་ནོ།།ད་ནི་གསལ་བ་རྣམས་ལ་གཅིག་ཏུ་སྣང་བ་ཉིད་མེད་དོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ཡང་ན་ཡིན་དུ་ཟད་དེ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། ཐ་དད་མི་སྣང་བློ། ཐ་དད་པ་རྣམས་ལ་མི་ འདོད་ཅེས་སྨྲས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཡིན་དུ་ཟད་དེ་དེ་ནི་འདོད་པ་ཁོ་ནའོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།།འདི་ལྟར་གསལ་བ་ལ་དམིགས་པའི་བློ་སྣང་བ་ཐ་དད་དེ། ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། གསལ་བ་དེ་དག་མཚུངས་ཞེས་འཛིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་དག་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་འཆད་པར་བྱེད་དེ་དེ་དག་ལ་ ཞེས་བྱ་བ་ནི་གསལ་བ་དག་ལའོ།།གལ་ཏེ་གཅིག་ཏུ་སྣང་ཡང་མཚུངས་པའོ་ཞེས་འཛིན་པར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། གཅིག་ཏུ་སྣང་བ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །འོ་ན་ཅི་ཞེ་ན་དེ་ཉིད་ཡིན་ནོ་སྙམ་མོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྔོན་མཐོང་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་སྣང་བ་འདི་ཡིན་ནོ་ཞེས་དེ་སྙམ་དུ་སེམས་པར་ འགྱུར་གྱི།སྔ་མ་དང་འདི་མཚུངས་སོ་ཞེས་སྙམ་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། སྤྱིའི་ཐ་སྙད་ཐ་དད་པའི་རྟེན་ཅན་ནི་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །གལ་ཏེ་གཉི་ག་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་གལ་ཏེ་སྤྱི་འབའ་ཞིག་ཁོ་ན་དེ་དག་གིས་འཛིན་ན་ནི་དེའི་ཚེ་ཉེས་པ་འདིར་འགྱུར་རོ། །འོན་ཀྱང་ སྤྱིའི་བློས་སྤྱི་དང་རང་གི་མཚན་ཉིད་གཉི་ག་འཛིན་པ་དེའི་ཕྱིར་ཉེས་པ་མེད་དེ་འདི་ལྟར་སྤྱི་དེ་ཁོ་ན་དང་ལྡན་པའི་གསལ་བ་རྣམས་ལ་མཚུངས་སོ་སྙམ་དུ་འཛིན་ཏོ་ཞེ་ན།སློབ་དཔོན་གྱིས་འོན་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། གཉི་ག་འཛིན་པར་བརྟག་པ་ན་ཡང་དེ་འདི་ལའོ་སྙམ་ པར་འགྱུར་ཞིང་སྔར་གསལ་བ་ཞིག་ལ་མཐོང་བའི་སྤྱི་གང་ཡིན་པ་དེ་གསལ་བ་གཞན་འདི་ལ་སྣང་ངོ་ཞེས་དེ་སྙམ་དུ་སེམས་པར་འགྱུར་གྱི་མཚུངས་སོ་སྙམ་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ།།འདི་སྐད་དུ་སྤྱི་ཡང་གསལ་བ་དང་མཚན་ཉིད་ཤིན་ཏུ་མི་འདྲ་ལ་གསལ་བ་རྣམས་ཀྱང་དེ་དང་ཤིན་ཏུ་མི་འདྲའོ།

为显说无异共相的数论派亦不应理故，说"相为共相"等。相唯是诸自相体性之相似。彼即是共相，数论派有如是说者，或有如是说之性者，称为彼。由彼共相如差别与自相无异故，不趣入第二等异义别相，是故彼共相亦异而唯成自相。由彼异故，亦不应由彼相似门现为无异，于诸别相是隐含义。如是由异无异共相不应理故，说诸别相现为一唯是错乱。
今为显诸别相无一现性故，说"或唯是"。所说"不欲无异识于诸异"者唯是，即唯是所许之义。如是缘别相识现异，何以故？由执彼等相等故。"于彼等"等为解说，"彼等"即诸别相。
若谓虽现为一亦成执相等，说"于一现"等。若尔云何？谓"即是彼"，即思惟此现是先所见彼，非思惟前者与此相等，共相言说依异不应理之义。
"若二"等，若唯执彼等共相，尔时有此过。然共相识执共相及自相二者，是故无过，如是执诸具彼共相别相为相等。
阿阇黎说"然"等。观察执二者时亦，思惟"彼于此"，及思惟先于一别相所见共相，彼现于此异别相，非思惟相等。此说共相与别相极不相似，诸别相亦与彼极不相似。

།དེ་བས་ ན་དེ་ལྟར་སྤྱི་དང་དེ་དང་ལྡན་པ་དག་ཕན་ཚུན་མི་མཐུན་ན་སྤྱི་འབྱུང་པོའི་མགུལ་ཆིངས་བཞིན་དུ་གསལ་བ་རྣམས་ལ་གནས་སུ་ཟིན་ཀྱང་འོ་ན་ཇི་ལྟར་དེ་རྣམས་ལ་མཚུངས་སོ་སྙམ་དུ་རྟོགས་པར་འགྱུར།མགུལ་ཆིངས་གཅིག་དང་འབྲེལ་བའི་ཕྱིར། འབྱུང་པོ་རྣམས་ལ་སྤྱིའི་རྣམ་པར་འཛིན་པ་ནི་ མེད་དོ་ཞེས་བཤད་པ་ཡིན་ནོ།།གལ་ཏེ་དེ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་བ་ལང་ཉིད་ལ་སོགས་པ་དོན་གཞན་དུ་གྱུར་པ་ནི་གསལ་བ་དེ་དག་གི་མཚུངས་པ་ཡིན་ཏེ། དེས་དེ་དག་མཚུངས་སོ་ཞེ་ན། ཇི་ལྟར་སྤྱིའི་བདག་ཉིད་གཞན་དང་རང་གི་མཚན་ཉིད་གཞན་དུ་མཚུངས་པ་ཡིན་པ་རྣམ་པ་གང་གིས་ མཚུངས་ཏེ།གང་གིས་ཀྱང་མ་ཡིན་ནོ་སྙམ་དུ་བསམས་པ་ཡིན་ནོ། །འདི་ལྟར་གསལ་བའི་ངོ་བོའི་རྗེས་སུ་བྱེད་པའི་ཕྱིར་སྤྱི་གསལ་བ་རྣམས་ཀྱིས་མཚུངས་པ་ཡིན་པར་བརྟག་གྲང་ན་དེ་ནི་མེད་དེ་སྤྱི་གསལ་བ་དག་དང་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཤིན་ཏུ་མི་མཐུན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་གསལ་ བའི་རྗེས་སུ་བྱེད་པའི་ཕྱིར་མཚུངས་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ།།འོན་ཀྱང་དེ་དག་དང་འབྲེལ་བའི་ཕྱིར་གསལ་བ་དག་དང་འབྲེལ་པའི་ཕྱིར་སྤྱི་གསལ་བ་རྣམས་ཀྱིས་མཚུངས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ནི་དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ནོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། རག་མ་ལས་པ་ལ་གསལ་བ་ལ་རག་མ་ ལས་པ་ལ་སྟེ།དེ་དག་གིས་ཕན་མ་བཏགས་པ་ལ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །སྤྱི་དོན་གཞན་དང་འབྲེལ་པ་གསལ་བ་རྣམས་ཀྱི་མཚུངས་པ་ཡིན་ན་ནི་དེའི་ཚེ། ཧ་ཅང་ཐལ་བར་འགྱུར་ཏེ། ཐམས་ཅད་ཀྱང་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མཚུངས་པར་འགྱུར་རོ། །དོན་རྣམ་པ་གཅིག་ཏུ་ན་སྤྱི་གསལ་ བ་དག་དང་འབྲེལ་དུ་ཟིན་ཀྱང་འོན་ཀྱང་ཧ་ཅང་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་དེ་ཙམ་གྱིས་གཞན་དང་གཞན་དུ་མཚུངས་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ།འཁར་བ་ཡང་འཁར་བ་ཐོགས་པ་རྣམས་དང་འབྲེལ་པའི་ཕྱིར་དེ་རྣམས་ཀྱི་མཚུངས་པ་ཡིན་པར་འགྱུར་རོ། །གཞན་གྱིས་གལ་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ སྨྲས་ཏེ།མཚུངས་པའོ་སྙམ་དུ་འཛིན་པའི་ཕྱིར་གསལ་བ་རྣམས་ལ་སྣང་བ་ཐ་དད་པར་སྒྲུབ་པར་ནི་བྱེད་ན་དེ་ཡང་འགལ་ཏེ་འདི་ལྟར་གལ་ཏེ་གསལ་བ་དེ་དག་མཚུངས་ན་ནི་ཇི་ལྟར་ཐ་དད་པའི་བློས་གཟུང་བར་བྱ་བ་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ་ཞེས་ངེས་པར་གཟུང་བར་བྱ་བ་བཅས་པ་ཡིན་ཏེ་ཐ་མི་དད་པའི་ བློས་གཟུང་བར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པར་ཡང་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཡང་ཐ་ཚིག་གོ།།འདི་ལྟར་གང་ལ་སྤྱི་ཡང་ཅུང་ཟད་ཅིག་ཡོད་ལ་ཁྱད་པར་ཡང་ཅུང་ཟད་ཅིག་ཡོད་པ་དེ་ལ་མཚུངས་སོ་སྙམ་དུ་འཛིན་གྱི། གང་ལ་ཤིན་ཏུ་ཐ་མི་དད་པའམ་ཐ་དད་པ་ཡོད་པ་དེ་ལ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཉིད་དུ་མཚུངས་པའོ་ ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་སྟོན་ཏོ།།གསལ་བ་འདི་དག་ལ་སྟེ། འདིས་ནི་ཁྱད་པར་གྱི་ངོ་བོ་བསྟན་ཏོ། །ཐ་མི་དད་པར་སྣང་བ་མ་ཡིན་ནམ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གྲུབ་ཅེས་བྱ་བའི་ཁོང་ནས་དབྱུང་སྟེ། འདིས་ནི་སྤྱིའི་ངོ་བོ་བཤད་དོ།

是故如是共相与具彼者互不相顺时，共相虽如鬼颈饰住于诸别相，然如何于彼等生相等解？由与一颈饰相属故，于诸鬼无共相执。
若谓"彼即"是牛性等异义为彼等别相之相等，由彼等相等。云何异共相体性与异自相相等，以何相等？思惟皆不相等。如是若谓由随顺别相体性故，共相是诸别相相等，彼不成立，由共相与诸别相及自相极不相顺故。
若谓非由随顺别相故相等，然由与彼等相属故，共相由与诸别相相属故为诸别相相等。彼非如是。何以故？由不待于别相，即不待于彼等，谓不由彼等所益之义。若异义共相相属为诸别相相等，尔时成太过，一切亦成一切相等。
某义中虽共相与诸别相相属，然由成太过故，仅由彼不成异与异相等，杖亦由与持杖者相属故应成彼等相等。
他说"若"等。虽成立由执相等故诸别相现异，然彼相违，如是若彼等别相相等，云何定执唯应异识所取，亦成非无异识所取之义。如是若有少分共相及少分差别，于彼执相等，非于极无异或异者。由"即彼相等"等显示。
于此等别相，此说差别体性。"岂非现无异"是隐含"成立"义，此说共相体性。

།དེ་ལྟར་ཐུན་མོང་དང་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་ངོ་བོ་གཟུང་བའི་ཕྱིར་ གསལ་བ་རྣམས་ལ་མཚུངས་སོ་སྙམ་དུ་འཛིན་ཏོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསྡུས་པའི་དོན་ཡིན་ནོ།།སློབ་དཔོན་གྱིས་དེ་མཐོང་བ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། དེ་མཐོང་བ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གསལ་བ་འཛིན་པའི་ཤེས་པ་ལའོ། །ཐ་དད་པ་དང་ཐ་མི་དད་པ་དག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཁྱད་པར་དང་སྤྱི་དག་གོ། ། འབྲས་བུ་གཅིག་འདྲ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ཇི་ལྟར་གསལ་བ་མཚན་ཉིད་མི་མཐུན་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་འབྲས་བུ་གཅིག་བྱེད་པ་དེ་ནི་བསྟན་ཟིན་ཏེ། འབྲས་བུ་གཅིག་པ་དེ་ཉིད་དེ་དག་གི་འདྲ་བ་ཡིན་པས་འདྲ་བ་དེ་ཁོ་ནས་མཚུངས་པ་དག་ཏུ་ཤེས་ཀྱི་ཐ་དད་པ་དང་ཐ་མི་དད་པ་དག་འཛིན་པའི་ཕྱིར་ནི་མ་ཡིན ནོ།།ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཁོ་བོས་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། དོན་གྱི་ཤེས་པ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་ཤེས་པ་ལའོ། །རྣམ་པ་གཉིས་པ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐ་དད་པ་དང་ཐ་མི་དད་པ་དག་གོ། །གཉིས་རབ་ཏུ་བརྟགས་པས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཚུངས་པ་དང་མི་མཚུངས་པའི་ངོ་བོར་ རབ་ཏུ་བརྟག་པའོ།།རྟོགས་པའི་ཡུལ་ཉིད་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཅིག་པ་ཉིད་དུ་སྒྲོ་འདོགས་པར་བྱེད་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་ཡུལ་ཉིད་དུའོ། །འདིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་བློས་སོ། །དེ་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཚུངས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དུའོ། །གཞན་གྱིས་དེ་དག་གིས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ སོགས་པ་སྨྲས་ཏེ།གསལ་བ་དེ་དག་གི་འབྲས་བུ་ནི་བློ་ཡིན་ན་དེ་ཡང་ཐ་དད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ཙམ་ནི་ཚིག་ལེའུར་བྱས་པའི་ཆ་ཡིན་ནོ། །དངོས་པོ་རེ་རེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་རྣམ་པར་འགྲེལ་ཏེ། དངོས་པོ་དང་དངོས་པོ་ལ་དེ་སྣང་བའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཡང་། གསལ་བ་སྣང་བའི་རྣམ་ པར་ཤེས་པ་ཡང་དེ་དང་འདྲ་བར་གསལ་བ་དང་འདྲ་བར་ཐ་དད་པའི་ཕྱིར།ཇི་ལྟར་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཐམས་ཐ་དད་པ་ལྟར་དེ་དག་ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་ཤེས་པ་དེ་དག་ཀྱང་དེ་དང་འདྲ་བ་ཡིན་ན་ཇི་ལྟར་གསལ་བ་རྣམས་འབྲས་བུ་གཅིག་པ་ཉིད་ཡིན་ཏེ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་དོ། །གལ་ཏེ་ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་ རྣམ་པར་ཤེས་པས་གསལ་བ་རྣམས་འབྲས་བུ་གཅིག་པ་ཅན་ནི་མ་ཡིན་གྱི་འོན་ཀྱང་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཅན་གང་ཞིག་གི་ངོ་བོར་སྒྲོ་འདོགས་པར་འཇུག་པ་དེ་ལ་ལྟོས་ནས་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན།དེའི་ཕྱིར་དེ་དག་གི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། གསལ་བ་དེ་དག་གི་འབྲས་བུ་ནི་ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་ཤེས་ པ་དེ་ཡིན་གྱི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཅན་གྱི་ཤེས་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ།དེ་ནི་གསལ་བ་མེད་ཀྱང་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ།

如是为取共相与不共相体性，于诸别相执为相等是总义。
阿阇黎说"于见彼"等。"于见彼"即于执别相之识。"异与无异"即差别与共相。"一果相似"，如何诸不同相别相亦作一果已说，彼一果即是彼等相似，唯由彼相似知为相等，非由执异与无异。
何以故？说"我"等。"于义识"即于经验识。"二相"即异与无异。"二遍察"即遍察相等与不相等体性。"为所知境"即为增益一性分别之境。"由此"即由分别识。"如是"即为相等体性。
他说"由彼等"等。彼等别相之果是识，然彼亦异，此是偈颂分。由"一一事"等解释，事与事现相识，及别相现识亦如彼相似，如别相异故。如诸自相皆异，如是彼等经验识亦如是相似，云何诸别相是一果性，即非一果性。
若谓经验识非诸别相一果，然依某分别性增益体性者。是故说"由彼等"等。彼等别相之果是经验识，非分别识，由彼虽无别相亦有故。

།མཚུངས་སོ་སྙམ་དུ་དེ་ལྟར་རྣམ་པར་རྟོག་པ་སྐྱེ་བ་དེ་ཉིད་ཀྱང་གསལ་བ་རྣམས་ལ་ཅི་ཞིག་མཚུངས་ན། གང་གིས་ན་གསལ་བ་ཁ་ཅིག་ལ་མཚུངས་པའོ་སྙམ་དུ་འཛིན་གྱི་ཐམས་ཅད་ ལ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ལ་འབྲས་བུ་གཅིག་པ་ཉིད་ཀྱི་འདྲ་བ་ངེས་པར་བྱེད་པ་ཡིན་པར་བརྗོད་དེ།དེ་ལ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཅན་གྱི་ཤེས་པ་དེ་ཁོ་ན་ལ་ལྟོས་ནས་འབྲས་བུ་གཅིག་པ་ཉིད་དུ་རྣམ་པར་གཞག་པ་རིགས་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་ཤེས་པ་ཁོ་ ན་དངོས་སུ་གསལ་བ་རྣམས་ཀྱི་འདྲ་བ་ཡིན་ན་དེ་ཡང་ཐ་དད་དོ།།གལ་ཏེ་འོ་ན་ཆུ་ཆུ་བ་ལ་སོགས་པའི་འབྲས་བུ་གཅིག་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། བུམ་པ་ལ་སོགས་པའི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། བུམ་པ་ལ་སོགས་པའི་འབྲས་བུ་ཆུ་ཆུ་བ་ལ་སོགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲས་ ནི་རས་ཡུག་རྣམས་ཀྱིས་གྲང་བ་སེལ་བ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ལྟ་བུ་ལ་སོགས་པ་བསྡུའོ།།རྫས་རེ་རེའི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྫས་དང་རྫས་ཀྱི་ཁྱད་པར་དེའི་སྒོ་ནས་ཐ་དད་པ་ཡིན་པས་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །སློབ་དཔོན་གྱིས་དེ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །འདི་སྐད་དུ་བཤད་པ་ཡིན་ཏེ། གསལ་བ་རྣམས་ནི་ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་ཤེས་པ་ལ་ལྟོས་པ་ཁོ་ནས་འབྲས་བུ་གཅིག་པ་ཉིད་ཡིན་ལ་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཤེས་པ་དེ་དག་ནི་འབྲས་བུ་གཅིག་པ་ཉིད་ཀྱི་འདྲ་བས་གཅིག་ཅེས་བྱ་བའི་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཐ་མི་དད་པས་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། ཇི་ལྟར་གསལ་བ་རྣམས་ཀྱིས་དངོས་སུ་རྣམ་པ གཅིག་ཏུ་རྟོགས་པའི་ཤེས་པ་མི་སྐྱེད་མོད་ཀྱི་དེ་དག་ལ་དམིགས་པ་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཤེས་པ་རྣམས་ནི་གཅིག་ཏུ་རྟོགས་པའི་རྒྱུ་ཡིན་ནོ།།དེའི་ཕྱིར་རང་གི་མཚན་ཉིད་འཛིན་པའི་བློ་ནི་ཐ་དད་ཀྱང་འབྲས་བུ་གཅིག་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཐ་དད་པ་མེད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ཉེ་བར་བཏགས་པའི་ གཅིག་པ་ཉིད་ཀྱིས་གཅིག་པ་ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་བློ་གཅིག་པུ་གང་ཡིན་པ་བློ་གཅིག་པུ་དེའི་རྒྱུའི་དངོས་པོས་གསལ་བ་རྣམས་ཀྱང་ཐ་མི་དད།ཅིའི་ཕྱིར་ཉེ་བར་བཏགས་པའི་གཅིག་པ་ཉིད་ཁས་ལེན་གྱི་དངོས་པོ་ནི་མ་ཡིན་ཞེ་ན། ཇི་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། གང་ཕྱིར་ དངོས་ཀུན་རང་བཞིན་གྱིས།།རང་རང་ངོ་བོ་ལ་གནས་ཕྱིར། །ཞེས་བྱ་བར་དེར་བཤད་ཟིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཁྱད་པར་མ་འདྲེས་པ་རྣམས་ཏེ། རྣམ་པ་གཅིག་པ་ཅན་གྱི་བློ་ནི་དེ་མ་ཡིན་པ་ལས་དེ་འཛིན་པའི་ཕྱིར་འཁྲུལ་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་འཁྲུལ་པ་དེ་གང་ དག་གིས་སྐྱེད་པར་བྱེད།དེ་རྒྱུ་མེད་བ་ཅན་དུ་ནི་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་པ་ཏེ། འཁྲུལ་པ་དེ་ནི་དངོས་པོ་ཐ་དད་པ་རང་གི་མཚན་ཉིད་ལོག་པ་རྣམས་ཀྱི་རིམ་གྱིས་བསྐྱེད་ཀྱི་དངོས་སུ་ནི་དེ་མ་ཡིན་ནོ།

如是生起相等分别时，于诸别相何者相等？由何于某别相执为相等而非一切？此中由一果性相似决定。于彼唯依分别识安立一果性不应理。是故唯经验识直接是诸别相相似，然彼亦异。
若谓尔时是如流水等一果，说"瓶等"等。瓶等果如流水等，"等"字摄如诸布除寒等。"一一事"即由事与事差别门异之义。
阿阇黎说"彼"等。此说：诸别相唯依经验识是一果性，彼等自相识由一果性相似为一，非由自相无异，如诸别相不直接生一性了别识，然缘彼等自相识是一性了别因。是故执自相识虽异，由一果性无异。
如是由假立一性，一经验识，由彼一识因事，诸别相亦无异。何故许假立一性非事耶？说"如何"等，由已说"由一切事自性，住自体性故"。
"于彼"即未杂差别，一相识由执非彼为彼故唯是错乱。若谓彼错乱由何生？彼无因不应理。说"彼"等，彼错乱由异事自相相续所生，非直接。

།རིམ་གྱིས་ཞེས་བཤད་པ་གང་ཡིན་པ་དེའི་རྣམ་པར་བཤད་པ་ནི་ རྣམ་པར་རྟོག་པའི་རྒྱུར་གྱུར་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ།ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་ཤེས་པ་ནི་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། རྣམ་པར་རྟོག་པའི་རྒྱུས་ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་ཤེས་པའི་རྒྱུ་རྣམས་ཀྱིས་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །འདིར་རིམ་པའི་དོན་ནི་གསལ་ བ་རྣམས་ཀྱིས་ནི་ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་ཤེས་པ་བསྐྱེད་ལ་དེས་ནི་རྣམ་པ་གཅིག་པར་འཁྲུལ་པ་བསྐྱེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ཡིན་ནོ།།ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རང་བཞིན་གྱིས་སོ། །ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ཡང་བཤད་ཟིན་ཞེས་བྱ་བའི་རྗེས་སྙེག་ཕྱིར་ཏེ་འདི་ཡང་སྐབས་དེ་ཉིད་དུ་བཤད་ཟིན་ཏོ། ། འདི་དག་གིས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་ཚིག་ལེའུར་བྱས་པའི་དོན་ཏེ། དེ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དངོས་པོ་འདི་དག་གི་ཐ་དད་པ་སྟེ་གཞན་སེལ་བའོ། །ངོ་བོ་ཉིད་ཇི་ལྟ་བུ་ཞིག་ཅེ་ན། དེ་བྱེད་པ་མ་ཡིན་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ལས་ཐ་དད་པ་སྟེ། དེ་ནི་འདི་དག་གི་ཐ་མི་དད་པ་ཞེས་བྱའོ། །ཅིའི་ཕྱིར ཞེ་ན།ཤེས་པ་ལ་སོགས་པའི་དོན་དབང་པོའི་ཤེས་པ་དང་། ཆུ་ཆུ་བ་ལ་སོགས་པ་གཅིག་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འགའ་ཞིག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་རང་གི་ངོ་བོ་དང་འཚམས་པ་སྟེ། དེ་ནི་ཕྱེད་འོག་མའི་རྣམ་པར་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་ཕྱེད་གོང་མའི་རྣམ་ པར་བཤད་པ་སྟེ།ཤེས་པ་ལ་སོགས་པ་འབྲས་བུ་དེ་ཡང་ཐ་མི་དད་པར་སྣང་ངོ་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་རོ། །རང་བཞིན་གྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་སོ། །ཐ་མི་དད་པར་སྙེམས་པའི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐ་མི་དད་པར་ལྷག་པར་ཞེན་པའིའོ། །རྟོགས་པ་དེ་ལྟ་བུའི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ ནི་གསལ་བ་རྣམས་ཀྱང་བརྒྱུད་པས་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་རྒྱུ་ཉིད་ཡིན་པར་བསྟན་ཏོ།།ཤེས་པ་ལ་སོགས་པའི་ཞེས་བྱ་བ་ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་ཤེས་པ་དང་། ཆུ་ཆུ་བ་ལ་སོགས་པའི་དོན་གྱི་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་གསལ་བ་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་རིམ་གྱིས་གཅིག་གི་ཤེས་པ་བསྐྱེད་དོ་ཞེས་བྱ་བར་ སྦྱར་རོ།།ཁྱད་པར་ཇི་ལྟ་བུ་ཅན་ཞིག་ཅེ་ན། རྣམ་པ་བསྲེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། གང་གིས་གསལ་བ་རྣམས་ལ་རྣམ་པ་གཅིག་བསྲེས་ཤིང་སྒྲོ་བཏགས་པ་དེ་ལ་དེ་སྐད་ཅེས་བྱའོ། །གང་ལ་རྟེན་རང་གི་ངོ་བོའི་ཁྱད་པར་གཞན་ལས་ལོག་པའི་ངོ་བོ་ དེ་ཉིད་དོན་དམ་པ་ཡིན་གྱི་ཉེ་བར་བཏགས་པའི་མ་ཡིན་པ་ཡོད་པ་ཞེས་ཚིག་རྣམ་པར་སྦྱར་ཏེ།རྣམ་པར་རྟོག་པ་ནི་བརྒྱུད་པས་རང་གི་མཚན་ཉིད་ལོག་པའི་སྒོ་ནས་འོངས་པའི་ཕྱིར་རོ།



我来为您翻译这段藏文佛教论典：
对于所说的"次第"的解释是："作为分别念之因"。因为经验性的认知是分别念的因,所以称为分别念。这意味着"由作为分别念之因的经验性认知之因"。
这里"次第"的含义是明显的:由诸显现产生经验性认知,而经验性认知又产生同一性的错觉。
"自性"即是本性。"亦"字是承接前文"已说"之意,表明此处所述内容在前文中已经论述过。
"此等"等词是偈颂的含义。"彼"指这些事物的差异,即排除他者。什么样的自性呢?是与非能作自性相异的,这称为"此等无差别"。为什么呢?因为知识等义、根识以及水的流动等是同一能作故。"某"指与自性相应,这是对下半颂的解释。
"彼亦"等是对上半颂的解释,应理解为知识等果也显现为无差别。"自然"即是自性。"执无差别"即是强烈执著无差别。
"如是了知"等说明诸显现也间接成为分别念之因。"知识等"应理解为:因为是经验性认知和水流等义的因,所以诸显现也次第产生同一认知。
具有何种特征呢?说"混合相"等,即对诸显现混合并增益为同一相者称为如是。
依于自性差别即离他之自性,此即胜义,非是假立而有 - 应如是理解句义。因为分别念是间接通过自相的遮遣而来。
这是一个关于认识论和本体论的复杂论述,主要讨论了认知过程、分别念的产生以及事物的自性等问题。

།དེ་ནི་དངོས་པོ་ཐ་དད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་དོན་འདི་བཤད་མ་ཐག་པ་ཁོ་ན་མ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན། བདེན་ ན་འོན་ཀྱང་འདིས་ནི་རིམ་གྱིས་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་རྒྱུར་གྱུར་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་འདི་ཁོ་ན་གསལ་བར་བྱས་པ་ཡིན་ནོ།།འབྲས་བུ་གཅིག་པ་ཉིད་སྤྱི་དངོས་པོར་གྱུར་པ་ཡིན་པར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། དེ་དེའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། དེའི་འབྲས་བུ་ཅན་མ་ཡིན་པ་དང་བྲལ་ཞིང་ ལྡོག་པ་དེ་ཁོ་ན་འབྲས་བུ་གཅིག་པ་ཅན་ཉིད་ཡིན་གྱི།སྤྱི་དངོས་པོར་གྱུར་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། གསལ་བ་ལ་མ་གཏོགས་པ་དེ་ལས་གཞན་པ་རང་གི་མཚན་ཉིད་ལས་གཞན་པ་རྗེས་སུ་འགྲོ་བའི་དངོས་པོ་མ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་དང་བཀག་པ་སྔར་བཤད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ལྟར་རུང་བ་ ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་འཆད་པར་བྱེད་དེ།ལྟར་རུང་བ་ནི་དམིགས་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱིར་གྱུར་པའོ། །རྣམ་པར་དབྱེ་བར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གསལ་བ་དག་ལས་ཐ་དད་པར་རོ། །སྤྱི་ཡོད་ན་ཡང་བརྟགས་པའི་ཕྱིར་བོགས་དབྱུང་དུ་མེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་གསལ་བའི་ཁྱད་པར་གང་ལ་ཡང་མི་རྟེན་ ན་ཇི་ལྟར་ཤེས་པའི་རྒྱུ་ཡིན།མ་ཡིན་པ་ཉིད་དེས་རྟེན་གྱིས་གསལ་བར་བྱ་བ་དེ་ནི་ཤེས་པའི་རྒྱུ་ཉིད་དུ་འདོད་དོ། །དེ་ཡང་བཤད་ཟིན་ཏོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་དང་སྦྱར་ཏེ། འདི་ཡང་སྔར་བཤད་ཟིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གང་གི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་སྤྱི་དངོས་པོར་གྱུར་པ་མེད་པ་དེའི་ཕྱིར། བརྡ་ནི་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ སོགས་པ་སྨོས་ཏེ།དེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཞན་སེལ་བ་ཡིན་པར་སྦྱར་རོ། །དེ་ཡང་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ་གཞན་ལས་ལོག་པ་རང་གི་མཚན་ཉིད་དང་། དེ་མཐོང་བའི་སྒོ་ནས་འོངས་པར་རྟོགས་པ་ལ་སྣང་བའི་རྣམ་པ་སྟེ། དེ་ནི་སྔར་རྣམ་པར་བཀྲོལ་ཟིན་པ་ཉིད་དོ། །དེ་ལ་སྒྲའི་དོན་ནི་རྣམ་ པར་རྟོག་པ་ལ་སྣང་བའི་རྣམ་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་གཞན་སེལ་བ་ཡིན་ཏེ།སྒྲའི་ཤེས་པ་ལ་སྣང་བའི་ཕྱིར་རོ། །རང་གི་མཚན་ཉིད་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི་སྒྲའི་སྒོ་ནས་འཇུག་པའི་སྐྱེས་བུའི་ཡུལ་ཡིན་ཏེ། རང་གི་མཚན་ཉིད་ལ་འཇུག་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལ་གང་གི་ཚེ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ལ་སྣང་ བའི་རྣམ་པ་གཞན་སེལ་བ་ཡིན་པ་དེའི་ཚེ་ནི་རིག་པ་ཤེས་པའི་དོན་ཡིན་ཏེ།རྣམ་པར་རྟོག་པ་ལ་སྣང་བ་དེ་རིག་པ་ནི་དེ་རིག་པའོ། །དེ་ཉིད་དོན་ཏེ་འབྲས་བུ་ཡིན་པར་ཤེས་ཁྱད་པར་གྱི་ཚིག་བསྡུའོ། །བརྡ་གང་ལ་དེ་ཡོད་པ་ཞེས་ལྡན་པའི་དྲུག་པར་བྱས་ཏེ་བསྡུས་པའི་དོན་ནི་རྣམ་པར་རྟོག་ པ་ལ་སྣང་བའི་རྣམ་པར་ཤེས་པར་བྱ་བའི་དོན་ཅན་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།།གང་གི་ཚེ་རང་གི་མཚན་ཉིད་གཞན་ལས་ལོག་པ་ཁོ་ན་གཞན་སེལ་བ་ཡིན་པ་དེའི་ཚེ་ནི་རིག་པ་ཐོབ་པའི་དོན་ཡིན་ནོ།

若有人问："'彼即异事物'等词,不就是刚才已经解释过的意思吗?"诚然如此,但这里是为了明确说明"由次第成为分别念之因者"的含义。
若问:"同一果性即成为共相实体?"为此说"由彼故"等。离非彼果性而遮遮者,仅是同一果性,而非共相实体。为什么呢?因为除了诸显现外,未见有异于自相而普遍存在的事物,且前已破斥故。
"可见"等是解释:可见即成为所缘相。"分别"即区别于诸显现。即使共相存在,因是假立故无可增益,若不依于任何显现差别,如何能作为认知之因?非如是,而是承许依于所依显现者为认知之因。
"此亦已说"应如是理解,因为此义已于前文说过。由于如是无有共相实体,故说"名言亦"等。"彼"应理解为遮他。
此有二种:即离他之自相,以及通过见彼而来的分别显现相,此前已详细解释。其中,言词之义是以分别显现相为相的遮他,因为显现于言词认知中。非是自相,因为彼是通过言词趣入者之境,因为趣入自相故。
其中,当分别显现相是遮他时,了知即是认知之义,了知彼分别显现即是了知彼。即是义即果,此为差别语之摄义。"具名言"作为具格第六格而摄义,意为具有分别显现相之所知义。当自相离他性唯是遮他时,了知即是获得之义。

།རང་གི་མཚན་ཉིད་ལོག་པ་དེ་རིག་པ་ནི་དེ་རིག་པ་སྟེ། དེ་འཐོབ་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་ གོ།།དེ་ཉིད་དོན་ཡིན་པས་ཤེས་ལས་འཛིན་པ་དང་། ལྡན་པའི་དྲུག་པར་ཡང་བྱས་ཏེ། བསྡུས་པའི་དོན་ནི་དེ་འཐོབ་པའི་དོན་ཅན་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །དོན་འདི་གཉིས་ནི་ཚིག་ལེའུར་བྱས་པ་ལས་ཚིག་ཟུར་གཉིས་སུ་སྨོས་པའམ། བཟླས་པ་སྨོས་པས་བསྟན་པར་བལྟ་ བར་བྱའོ།།དེ་ལ་རིགས་པ་ཤེས་པའི་དོན་ཡིན་པར་བཟུང་ནས། བརྡ་ཞིག་ཏུ་བྱས་ན་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། དངོས་པོ་རྣམས་ཀྱི་ཕན་ཚུན་ཐ་དད་པ་ནི་གཞན་སེལ་བ་སྟེ། རྣམ་པར་རྟོག་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་སྣང་བ་ཞེས་བྱ་བར་བསམས་པ་ཡིན་ནོ། ། དེ་ཁོ་ན་ཤེས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་ཁོ་ན་ངེས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་བྱེད་ན་མཛེས་ཏེ་རིགས་པ་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྣམ་པར་རྟོག་པ་ལ་སྣང་བའི་ངོ་བོ་ནི་དངོས་པོ་མེད་པ་མ་ཡིན་ནམ། དེ་ཇི་ལྟར་དངོས་པོ་རྣམས་ཀྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ལ། དོན་བྱ་བ་མི་བྱེད་པ་རྟོགས་པ་དེ་ཡང་ཅིར་དགོས་ན། གང་གི་ཕྱིར་དེ་ཁོ་ན་ཤེས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཞེས་བརྗོད་ན། དེ་ནི་ཉེས་པ་མེད་དེ་ཕན་ཚུན་ཐ་དད་པའི་དངོས་པོ་མཐོང་བའི་སྒོ་ནས་འོངས་པའི་ཕྱིར་དང་། སྐྱེས་བུའི་ལྷག་པར་ཞེན་པའི་དབང་གིས་དེ་རྣམས་ཀྱི་ཞེས་བརྗོད་དོ། །འདི་ལྟར་ཐ་སྙད་འདོགས་པར་བྱེད་པ་ནི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ལ་སྣང བ་དང་།ཕྱི་རོལ་གྱི་ངོ་བོ་གཅིག་ཏུ་བྱས་ནས་ཐ་སྙད་འདོགས་པར་བྱེད་པས་དེ་བས་ན་སྐྱེས་བུའི་ལྷག་པར་ཞེན་པའི་དབང་གིས་དངོས་པོ་དེ་རྣམས་ཀྱི་ཕན་ཚུན་ཐ་དད་པ་ཞེས་བརྗོད་དོ། །རིགས་པའི་སྒོ་ནས་སྒྲའི་བརྗོད་པར་བྱ་བ་རྣམ་པར་འཇོག་པར་བྱེད་པ་རྣམས་ནི་རྣམ་པར་ རྟག་པ་ལ་སྣང་བའི་རྣམ་པར་འཇོག་པར་བྱེད་དོ།།གལ་ཏེ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་སྣང་བའི་རྣམ་པ་ནི་དོན་བྱ་བ་མི་བྱེད་པ་ཡིན་ན། དོན་བྱ་བ་བྱེད་པ་དོན་དུ་གཉེར་བ་རྣམས་ཀྱིས་ཅིའི་ཕྱིར་དེ་ཤེས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་བརྡར་བྱེད་ཅེ་ན། དེའི་ཕྱིར་དེ་མི་བྱེད་པ་ལས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །འདི་ སྐད་དུ་བཤད་པ་ཡིན་ཏེ།རྣམ་པར་རྟོག་པ་ལ་སྣང་བའི་རྣམ་པ་དང་། ཕྱི་རོལ་གྱིས་གཅིག་ཉིད་དུ་ལྷག་པར་ཞེན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། འདི་ལྟར་བརྡར་འདོགས་པར་བྱེད་པ་ཡང་ཕྱི་རོལ་གྱི་ཁོ་ན་ལ་བྱའོ་སྙམ་དུ་སེམས་ལ། རྟོགས་པར་བྱེད་པ་པོས་ཀྱང་དེ་ཁོ་ན་བཞིན་དུ་ཤེས་སོ། །དེའི་ཕྱིར་ ཐ་སྙད་འདོགས་པའི་དུས་ན་ཡང་སྒྲའི་སྒོ་ནས་དེ་མི་བྱེད་པ་ལས་ཐ་དད་པ་གཅིག་པ་ཉིད་དུ་ལྷག་པར་ཞེན་པ་དེ་ཁོ་ནས་རང་གི་མཚན་ཉིད་ལ་འཇུག་པར་གྲུབ་ཏེ།འདིས་ནི་རིགས་པའི་དོན་འཐོབ་པའི་དོན་ཡིན་པར་བཤད་དོ།

了知彼自相遮遮即是了知彼,此即"获得"之意。因为彼即是义,故作为了知的所取及具格第六格,其摄义为"具有获得彼之义"。
此二义应视为颂文中以两个词边或重复而表示。
对此,若执为"了知义理"之义而作为名言,故说"名言亦"等。诸事物之相互差别即是遮他,意为显现于分别识中。
正是为了了知彼,即为了确定彼而作为,此甚为妥当,因具有正理故。分别显现之体性岂非无实?如何说"由诸事物"等?若问:"了知不作用于义又有何用?"若答:"正是为了了知彼故",则无过失,因为是通过见相互差异事物而来,且由补特伽罗增益力故说"彼等之"。
如是,施设名言者将分别显现与外境体性合为一体而施设名言,因此由补特伽罗增益力而说"彼等事物之相互差别"。从理门安立言词所诠者即安立为分别显现相。
若分别显现相不作用于义,则求取作用于义者为何为了了知彼而作为名言?为此说"由彼不作用"等。此说明:由于对分别显现相与外境执为一体,如是施设名言者也认为唯对外境而作,了解者也如是了知。
因此,即使在施设名言时,也由通过言词而对异于彼不作用者执为一体,即由彼而成立趣入自相。此即解释了"义理获得"之义。

།དོན་འདི་ཉིད་ལོག་པའི་སྒོ་ནས་བརྟན་པོར་བྱས་པའི་ཕྱིར་གལ་ ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ།དེ་ཤེས་པར་བྱ་བའི་དོན་དུ་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲས་བརྗོད་དུ་རུང་བའི་ཕྱིར་རོལ་གྱི་དང་ལྷན་ཅིག་གཅིག་པ་ཉིད་དུ་ལྷག་པར་ཞེན་པའི་རྒྱུ་ཇི་སྐད་བཤད་པའི་རྣམ་པར་གཅོད་པ་དེ་ཤེས་པར་བྱ་བའི་དོན་དུ་བརྡར་འདོགས་པ་མ་ཡིན་ན། དེའི་ཚེ་རྣམ་པར་གཅོད་པ་དེ་ཐ་ སྙད་ཀྱི་དུས་སུ་ཡང་མི་རེག་པའི་ཕྱིར་རོ།།རེག་པ་ནི་སྒྲའི་སྟོབས་ཀྱིས་དེའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་སྐྱེ་བ་སྟེ། དེ་ལ་བརྡར་མ་བཏགས་པའི་སྒྲའི་སྒོ་ནས་ཐ་སྙད་ཀྱི་དུས་སུ་དེའི་རྣམ་པར་རྟོག་པར་རིགས་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་བས་ན་སྐྱེས་བུ་གཞན་སྤངས་ནས་རིགས་མི་མཐུན་པ་རྣམ་པར་བཅད་ནས། དེ་དང་རིགས་མཐུན་པའི་དངོས་པོ་ལ་སྣང་བ་དང་རྣམ་པར་བརྟག་པར་བྱ་བ་དག་གཅིག་ཏུ་བྱས་ནས་འཇུག་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། སྒྲ་ལས་བྱུང་བའི་དོན་རྟོགས་པས་གཅིག་པ་ཉིད་དུ་ལྷག་པར་ཞེན་པའི་རྒྱུས་སྒྲ་བརྗོད་པར་བྱ་བ་གཞན་སེལ་བ་ལ་མ་རེག་པའི་ཕྱིར་རོ། །མ་རེག་པ་ཉིད་བསྒྲུབ པའི་ཕྱིར་དེ་རྣམས་ཀྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ།དེ་འབྲས་བུ་ཅན་དེ་རྣམས་ཀྱི་དག་ལས་ཞེས་བྱ་བ་དེའི་འབྲས་བུ་ཅན་མ་ཡིན་པ་དག་ལས་ཐ་དད་པ་རྣམ་པར་གཅོད་པ་དེ་ཐ་སྙད་ཀྱི་དུས་སུ་སྨྲ་བ་པོས་སྒྲས་བརྗོད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་ཏེ། དེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐ་དད་པ་སྟེ། གལ་ཏེ་དེ་ཤེས་ པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་བརྡར་བྱས་པ་ཞིག་ཏུ་གྱུར་ན་དེ་ལྟ་ན་ཐ་སྙད་ཀྱི་ཚེ་ཡང་སྒྲས་བརྗོད་པར་འགྱུར་ལ་བརྗོད་པའི་སྒོ་ནས་ཀྱང་རྟོགས་པ་པོས་སྒྲ་ལས་བྱུང་བའི་བློས་དེ་ལས་རེག་པར་འགྱུར་རོ།།དེ་ལྟ་ཡིན་ན་གཞན་སྤངས་ནས་འཇུག་པར་འགྱུར་བས་ཐམས་ཅད་ལ་འཇུག་པར་འགྱུར་རོ། །གལ་ཏེ་སྒྲས་ རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཅན་གྱི་བློ་ཁོ་ན་བསྐྱེད་པས་དེ་ལ་སྣང་བའི་རྣམ་པ་ཁོ་ནས་སྒྲའི་ཡུལ་ཡིན་ན།བློ་དེ་ཡང་དོན་མེད་པ་ཁོ་ན་ཡིན་པས། ཇི་ལྟར་བློ་དེ་ལྟ་བུ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པའི་མཉན་པ་རང་གི་མཚན་ཉིད་གཞན་ལས་ལོག་པ་ལ་མི་སླུ་བ་ཡིན་ཏེ། གང་གིས་ན་དེ་མི་བྱེད་པ་ལས་ཐ་དད་པས་ འཇུག་པ་ཉིད་དུ་ཞེས་བརྗོད།ཡང་ན་ཇི་ལྟར་དངོས་པོ་རྣམས་གཞན་སེལ་བའི་ཡུལ་ཉིད་ཡིན་ཏེ། རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཅན་གྱི་བློ་ལ་གནས་པའི་རྣམ་པ་ནི་ཕྱིར་རོལ་གྱི་རྣམས་ལ་མེད་དོ་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར་མཉན་པ་དེ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། གཞན་སེལ་བ་རྟོགས་པར་བྱ་བའི་ ཕྱིར་བརྡར་གདགས་པའི་མཉན་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་བློ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་ཡང་མི་སླུ་བ་ཡིན་པར་འདོད་དོ་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་རོ།།ཁྱད་པར་ཇི་ལྟ་བུ་ཅན་ཞིག་ཅེ་ན། དེ་བྱེད་མིན་ལ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། རང་ལ་སྣང་བ་ལ་བསྐྱེད་པའོ།

为了从遮遮方面确立此义,故说"若"等。若不是为了了知彼遮遮而施设名言 - 即为了了知如前所说能与外境执为一体之因的遮遮,而此遮遮可由"为了了知彼"之词表达 - 则于言说时也不会触及彼遮遮。
触及即由言词力而生起彼分别念,对未施设名言的言词,于言说时生起彼分别念是不合理的。因此,舍离其他补特伽罗,遮除异类后,不会将彼与同类事物的显现和所分别合为一体而趣入,因为由言词所生的义解因执为一体之故,未触及言词所诠的遮他。
为了成立未触及性,故说"彼等"等。应理解为:彼果性者等之,即异于非彼果性者的遮遮,于言说时说者不以言词表述。"彼"即差别,若为了了知彼而作为名言,则于言说时也会由言词表述,且通过表述,了解者也会由言词所生智触及彼。
若如是,则舍他而趣入,将趣入一切。若言词唯生分别念之智,则唯以显现于彼之相为言词境,然彼智也唯是无义,则如何说生起如是智的所闻自相离他而不欺?以何故说"由异于彼不作用而趣入"?
或者,诸事物如何是遮他之境?因为分别念智中安住之相于外境诸者中无有。为此说"彼所闻"等。应理解为:为了了知遮他而施设名言的所闻,承许其生智亦不欺。具何种差别?说"于彼不作用",即生起于自显。

།དེ་བྱེད་པ་དང་འདྲ་བའི་ངོ་བོར་དོན་བྱ་བ་བྱེད་པ་དང་འདྲ་བའི་ངོ་ བོར་སྣང་ཞིང་ལྷག་པར་ཞེན་པ་ཞེས་དེ་ལྟ་བུར་གྱུར་པའི་གསུམ་པར་ཚིག་བསྡུས་ནས་ཕྱིས་དེ་གང་ལ་ཡོད་པ་ཞེས་ལྡན་པའི་དོན་དུ་བྱས་ཏེ།རང་ལ་སྣང་བ་དོན་བྱ་བ་མི་བྱེད་པ་ལ་ཡང་དོན་བྱ་བ་བྱེད་པ་ལྟ་བུར་ལྷག་པར་ཞེན་པ་ཅན་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །འདིས་ནི་སྒྲ་སྣང་བ་དང་རྣམ་པར་ བརྟག་པར་བྱ་བ་དག་གཅིག་པ་ཉིད་དུ་ལྷག་པར་ཞེན་པ་བསྐྱེད་པའི་ཕྱིར་འཇུག་པའི་ཡན་ལག་ཉིད་དུ་བཤད་དོ།།གལ་ཏེ་སྤྱི་དངོས་པོར་གྱུར་པའི་མེད་ན་དེ་ལས་སྐྱེ་རེ་སྐན་ཞེ་ན། དངོས་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། དངོས་པོ་རྣམས་ཀྱི་ཐ་དད་པའི་དངོས་པོ་ནི་ཕན་ཚུན་ཐ་དད་ པའི་ངོ་བོའོ།།གང་ལ་བརྒྱུད་པས་ས་བོན་བྱེད་རྒྱུ་དེ་ཙམ་ཡོད་ཀྱི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བའི་ངོ་བོ་ནི་མ་ཡིན་པ་དེ་ལ་དེ་སྐད་ཅེས་བྱའོ། །རང་ལ་སྣང་བ་ནི་དངོས་པོ་ལ་མེད་པའི་ཕྱིར་དོན་དམ་པ་སྟེ་བློ་དེ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པའི་སྒྲའི་དོན་ལ་མི་སླུ་བ་ཡིན་ནོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དེ་མི་ བྱེད།ཡོངས་སྤོང་ཡན་ལག་ངོ་བོའི་ཕྱིར། །རིགས་མི་མཐུན་པ་རྣམ་པར་གཅོད་པའི་རྒྱུའི་ངོ་བོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ལྟར་གཞན་ལས་ལོག་པའི་དངོས་པོ་དང་། སྒྲོ་བཏགས་པའི་གཅིག་པ་ཉིད་དུ་བྱེད་པའི་བློ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པའི་མཉན་པས་གཞན་ལས་ལོག་པ་རང་གི་ མཚན་ཉིད་ཁོ་ན་ལ་འཇུག་པར་བྱེད་ཀྱི་ཐམས་ཅད་ལ་ནི་མ་ཡིན་ནོ།།མཉན་པ་དེ་ནི་དངོས་པོ་ཐ་དད་པའི་རྟེན་ཅན་ཡང་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར་བརྡའི་དུས་ན་མཉན་པའི་རྟེན་ཕན་ཚུན་ཐ་དད་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ཏེ། དེ་ལ་ཉེ་བར་སྦྱོར་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་ན་བརྒྱུད་པས། དངོས་པོ་ཐ་དད་རྟེན་ ཅན་ཕྱིར།།དོན་ལ་མི་སླུ་ཡིན་པར་འདོད། །ཐ་སྙད་ཀྱི་དུས་ན་ཡང་གཞན་ལས་ལོག་པའི་དངོས་པོ་ཁོ་ན་ཐོབ་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གང་གི་ཕྱིར་སྒྲ་དེ་མི་བྱེད་པ་ཡོངས་སུ་སྤོང་བའི་ཡན་ལག་གི་ངོ་བོ་ཡིན་པ་དང་། དངོས་པོ་ཐ་དད་པའི་རྟེན་ཡིན་པ་རྒྱུ། དེའི་ཕྱིར་གཞན་སེལ་ ཡུལ་ཅན་ཏེ།།གཉིས་པོ་དེ་ཉིད་བསྟན་པའི་ཕྱིར། །དེ་བྱེད་རྟེན་པའི་ངོ་བོའི་ཕྱིར། །ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། གཞན་སེལ་བ་དེ་ལ་བྱེད་པ་པོའི་ངོ་བོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང་། རྟེན་པའི་ངོ་བོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ལྟར་སྒྲ་ནི་ཐ་སྙད་ཀྱི་དུས་ན་གཞན་སེལ་བར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་དེ་མི་ བྱེད་པ་ཡོངས་སུ་སྤོང་བའི་ཡན་ལག་གི་ངོ་བོའི་སྒོ་ནས་གཞན་སེལ་བ་དེ་ལ་བྱེད་པ་པོའི་ངོ་བོ་ཡིན་ལ།བརྡའི་དུས་ན་དངོས་པོ་ཐ་དད་པ་ལ་བརྟེན་པའི་སྒོ་ནས་འཇུག་པའི་ཕྱིར་གཞན་སེལ་བ་དེ་ལ་བརྟེན་པའི་ངོ་བོ་ཡིན་ནོ། །ངོ་བོ་ཉིད་གཅིག་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་ཚིག་ ལེའུར་བྱས་པའི་དོན་སྟོན་ཏོ།

显现为似能作用且增益为似能作用之体性,如是摄为第三格后,再作为"彼于何者有"的具格义,意为"于自显而不作用者增益为似能作用者"。此说明言词显现与所分别执为一体而生起,故成为趣入支分。
若问:"若无共相实体,则从彼如何生起?"故说"事物"等。诸事物之差别事物即相互差异之体性。于何者唯有间接因性而无普遍体性,即说彼为如是。自显于事物中无故是胜义,即生彼智之言词义不欺。为何?
由不作用,遮除支分体性故。因为是遮除异类之因体性故。如是,离他事物与增益为一体之智的生因所闻,唯令趣入离他自相,而非一切。
彼所闻亦依于差别事物,如是于名言时,所闻所依唯是相互差异,因为于彼作近加持故。如是间接:
由依差别事物故,
许为于义不欺。
因为于言说时也唯令获得离他事物故。由于彼言词是遮除不作用之支分体性,且是差别事物之所依因,故说:
"是遮他境者,
为显示彼二,
由作者依体性故。"
即由是彼遮他之作者体性故,及是所依体性故。如是,言词于言说时作遮他故,从遮除不作用支分体性门中是彼遮他之作者体性;于名言时由依于差别事物门中趣入故,是彼遮他之所依体性。
"体性一"等则显示颂文之义。

།དེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རང་ལ་སྣང་བ་རྣམ་པ་གཅིག་པ་སྟེ། དོན་རྣམས་ལ་སྒྲོ་བཏགས་ཤིང་གང་ནས་སྐྱེ་བའི་བློར་རང་ལ་སྣང་བ་དེ་ཡང་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་སྣང་བའི་ཕྱིར་བྱ་བ་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟ་བུ་ལ་ཡང་བྱ་བ་བྱེད་པ་ལྟ་བུར་ལྷག་པར་ཞེན་པ་སྟེ། འདིས་ནི། དེ་བྱེད་ མིན་ལ་དེ་བྱེད་དང་།།ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་རྣམ་པར་བཤད་དེ། བློ་གང་ལ་ས་བོན་དངོས་པོ་ཐ་དད་པའི་ངོ་བོ་ཙམ། གཞན་རྣམ་པར་གཅོད་པའི་ངོ་བོ་ཙམ་ཡོད་པ་ཞེས་ཚིག་རྣམ་པར་སྦྱར་རོ། །མཚུངས་པ་ཉིད་དུ་ལྷག་པར་ཞེན་པ་ནི། རྣམ་པ་གཅིག་ཏུ་ལྷག་པར་ཞེན་པའོ། །རྣམ་པ་གཅིག་པ་དེ་ཡང་བརྫུན་པའི་ཕྱིར་ཕྱིན་ཅི་ ལོག་པ་སྟེ།དེ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པའི་མཉན་པ་ཡང་དེ་ལས་གཞན་པ་ཡོངས་སུ་སྤོང་བའི་བརྗོད་པར་འདོད་པའི་དོན་ལས་གཞན་པ་ཡོངས་སུ་སྤོང་བའི་ཡན་ལག་གི་ངོ་བོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རྣམ་པར་གཅད་པའི་རྟེན་གྱི་ངོ་བོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རྣམ་པར་གཅད་པའི་རྟེན་གྱི་ངོ་བོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དོན་དམ་པར་དངོས་སུ་དེ་ལས་ཐ་དད་པའི་དོན་དག་ལ་དེའི་ འབྲས་བུ་ཅན་མ་ཡིན་པ་ལས་ཐ་དད་པ་དག་ལ་མི་སླུ་བ་ཞེས་བྱའོ།།འདི་ལྟར་མི་རྟག་པ་ཉིད་དང་བྱས་པ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་མཉན་པ་རྟག་པ་ལས་ལོག་པའི་དངོས་པོ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བུ་བཞིན་གྱི་ལྡོག་པ་ལ་བརྟེན་ནས་བརྡར་བཏགས་པ་པ་རྣམས་ནི་ཐ་སྙད་ཀྱི་ཚེ་ཡང་དེ་ལྟ་བུའི་གཞན་ ཡོངས་སུ་སྤོང་བའི་ཡན་ལག་གི་ངོ་བོས་འཐོབ་པའི་རྒྱུ་དག་ཏུ་འགྱུར་རོ།།རྣམ་པར་བཅད་པ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་པ་ལས་མཉན་པ་དེ་བརྡར་བཏགས་པ་ལ་སོགས་པའི་དངོས་པོ་རྣམས་ལ་ཡོད་པ་དོན་དམ་པར་ཡོད་པ་ཡིན་པས་འདི་ཙམ་གྱི་ཤན་གྱིས་མི་སླུ་བ་ཡིན་གྱི་སྒྲ་རྣམས་ ལ་དུ་བ་ལ་སོགས་པ་བཞིན་དུ་དངོས་པོ་དང་འབྲེལ་པ་ངེས་པ་ནི་མེད་དེ།དེ་དག་ནི་འདོད་པ་ཙམ་ལས་རག་ལས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཉིད་བསྟན་པའི་ཕྱིར་འདི་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། ཐ་དད་པ་རྣམ་པར་གཅོད་པ་དེ་ནི་དངོས་པོ་དེ་དག་ལ་ཡང་དག་པ་ཡིན་ཞིང་བདེན་ པ་ཡིན་ནོ།།ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པོ་སྨོས་ཏེ། གལ་ཏེ་སྤྱི་ཁས་ལེན་ཀྱང་རུང་། འོན་ཏེ་མི་ལེན་ཀྱང་རུང་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་རྣམ་པར་བཅད་པ་དེ་ལས་འདའ་བར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཚད་མ་ཡང་གང་ཕྱིར་དངོས་ཀུན་རང་བཞིན་ གྱིས་བྱ་བའི་བར་སྐབས་དེར་བཤད་ཟིན་ཏོ།།གལ་ཏེ་སྤྱིའི་བདག་ཉིད་ཀྱང་དེ་ལ་ཡང་དག་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། ཐ་དད་པའམ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། བྱེ་བྲག་ལ་སོགས་པ་དག་གི་ལྟར་སྤྱིའི་དངོས་པོ་གཅིག་གསལ་བ་ལས་ཐ་དད་པའམ་གྲངས་ཅན་པ་རྣམས་ཀྱི་ལྟར་ཐ་མི་ དད་པའང་རུང་སྟེ།དེ་རྣམས་ལ་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་རོ།

"彼"即自显为一相,于诸义增益而从何生起之智中的自显,因显现颠倒故不作用。于如是者亦增益为似能作用,此即解释"于不作用者如作用"等。
应理解为:于何智中唯有差别事物体性之种子,唯有遮除他者之体性。增益为相等即增益为一相。彼一相亦因虚妄故颠倒,生彼之所闻亦因是遮除异于所欲表述义之支分体性故,因是遮遣所依体性故。
胜义中直接于异于彼之诸义,于异于彼果性者中不欺。如是,"无常性"、"所作性"等所闻,依止如实离常事物之遮遣而施设名言者,于言说时亦成为以如是遮他支分体性获得之因。
由于如实遮遣中彼所闻于施设名言等诸事物中胜义存在,故由此分而不欺,而诸言词如烟等无有决定与事物关联,因彼等唯依欲乐故。
为显示此义,故说"如是"等。彼差别遮遣于彼等事物中是真实且谛实。为何?说"一切相"等。无论承许或不承许共相,于一切相中不可超越彼遮遣故。
量亦已于"由于诸事物自性"中间说毕。若谓共相体性于彼亦是真实,故说"差别或"等。应理解为:无论如毗婆沙等许共相事物异于显现,或如数论师许无异,于彼等非真实。

།ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་གནོད་པར་བྱེད་པའི་ཚད་མ་འོང་བས་ཐ་དད་པ་དང་ཐ་མི་དད་པར་མི་རུང་བའི་ཕྱིར་ཏེ་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གནོད་པ་ཅན་གྱི་ཚད་མ་ནི་སྔར་ཡང་བཤད་ ཟིན་ལ་འཆད་པར་ཡང་འགྱུར་རོ།།ཡང་གལ་ཏེ་སྤྱི་དེ་ལྟ་བུ་ཡང་སྒྲས་བརྗོད་ན་ནི་དེའི་ཚེ་སྤྱི་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་དེ་དངོས་པོ་ལ་འགོད་ཅིང་སྒྲས་ཡུལ་དུ་བྱེད་པར་ཁས་ལེན་ན་ནི་དངོས་པོ་ཐག་བསྲིང་བ་ཁོ་ནར་ཏེ་ཤིན་ཏུ་རྒྱངས་བཅད་པ་ཁོ་ནར་འགྱུར་རོ། །གང་ལས་ཤེ་ན་སྒྲ་དང་ཤེས་པ་དག་ ལས་ཏེ་སྒྲ་དང་དེས་བསླང་བའི་ཤེས་པ་ལས་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།།ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དེའི་ཡུལ་དུ་འདོད་པ་སྒྲ་དང་ཤེས་པའི་ཡུལ་དུ་འདོད་པ་དེ་ཞེས་བྱ་བ་སྤྱིའི་དངོས་པོ་རྣམས་ལ་མེད་པའི་ཕྱིར་དང་སྤྱི་ལ་མ་གཏོགས་པ་དངོས་པོའི་ཆོས་གཞན་ཡང་འགའ་ལ་ཡང་རེག་པ་མེད་པའི་ ཕྱིར་རོ།།གཞན་སེལ་བར་སྨྲ་བའི་ལྟར་ན་ནི་སྒྲས་ལོག་པ་བརྗོད་པའི་ཕྱིར་དང་། དེ་ཡང་དངོས་པོ་རྣམས་ལ་ཡང་དག་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་སྒྲ་དང་ཤེས་པ་དག་ལས་དངོས་པོ་ཐག་བསྲིང་བ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་བྱེད་པ་དང་དེ་ལ་བརྟེན་པའི་ངོ་བོ་ཡིན་པའི་རྒྱུ་དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །གཞན་ལས་ལོག་ ཅིང་རིགས་མི་མཐུན་པ་ལས་ལོག་པའི་དོན་རྣམས་ལ་བྱེ་བྲག་མེད་པར་ཞེས་བྱ་བར་ནི་རིགས་མི་མཐུན་པ་ལས་ལོག་པ་ཐམས་ཅད་ལ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ཏེ།ཁྱད་པར་མེད་པར་དེ་ལ་བརྟན་ནས་སོ། །ལྡོག་པའི་ཁྱད་པར་རིགས་མི་མཐུན་པ་རྣམ་པར་གཅོད་པའི་མཚན་ཉིད་ལ་བརྟེན་ནས་ གསལ་བ་རིགས་མཐུན་པ་ཐམས་ཅད་ལ་སྒྲ་འགོད་པའི་ཕྱིར་ཏེ།བརྡར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདིས་ནི་མཉན་པ་གཞན་སེལ་བ་ལ་བརྟེན་པའི་ཕྱིར་གཞན་སེལ་བ་ལ་བརྟེན་པ་ཉིད་དུ་བཤད་དོ། །གཞན་སྤངས་ནས་ཞེས་བྱ་བ་རིགས་མི་མཐུན་པ་སྤངས་ནས་ཏེ། འདིས་ནི་མཉན་པ་ གཞན་སེལ་བའི་བྱེད་པ་པོའི་ངོ་བོ་ཡིན་པར་བཤད་དོ།།ཤིང་མ་ཡིན་པ་ལས་ལོག་པར་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་གཞན་གྱི་དོགས་པ་བསུ་བར་བྱེད་དེ། གཞན་སེལ་བར་སྨྲ་བའི་ལྟར་ན་སྒྲུབ་པའི་ངོ་བོར་ནི་ཤིང་ཡང་མི་འཛིན་ལ་ཤིང་མ་ཡིན་པ་ཡང་མི་འཛིན་གྱི། འོན་ཀྱང་གཞན་ རྣམ་པར་གཅོད་པས་འཛིན་ཏོ་ཞེས་གྲག་གོ།།དེ་ལ་ཤིང་མ་ཡིན་ལས་འདོག་པར་ནི་ཤིང་དོན་འཛིན་ན་ཤིང་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲའི་དོན་གང་ཡིན་པ་དེ་འཛིན་པར་ཁས་ལེན་ན་ཤིང་དང་ཤིང་མ་ཡིན་པ་འཛིན་པ་གཉིས་པོ་ནི་ཕན་ཚུན་རྟེན་པ་ཡིན་ཞིང་གཅིག་ལ་གཅིག་བརྟེན་པ་ཡིན་ཏེ་འདི་ལྟར་ཤིང་མ་ ཡིན་པ་རྣམ་པར་གཅོད་པས་ནི་ཤིང་གི་དོན་འཛིན་པ་ཡིན།ཤིང་འཛིན་པ་ཤིང་མ་ཡིན་པ་འཛིན་པ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བ་ཅན་ཡིན་པར་ཁས་བླངས་པ་ཡིན་ཏེ། ཤིང་མ་ཡིན་པ་མ་བཟུང་བ་ནི་རྣམ་པར་བཅད་པར་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་རོ།

为何?因一切相中有能害量故,不应异或不异,因不可能故。能害量前已说且将说。
又若言词表述如是共相,则于彼时承许将无有之共相安立于事物且成为言词境,则唯成远离事物,即极为隔绝。从何?从言词与智,即从言词及彼所引生之智的意思。
为何?因彼所许为境之言词与智之境于诸共相事物中无有,且除共相外亦不触及任何其他事物法故。
依遮他论者,因言词表述遮遣,且彼于诸事物中真实故,言词与智不远离事物。因为即是彼作者及依彼体性之因故。
"离他及离异类之诸义无差别"者,因离异类遮遣于一切中有故,即无差别依彼故。依止遮遣差别即遮除异类之相,故于一切同类显现立言词,因作名言故。此说明所闻依遮他故即是依遮他性。
"舍他"即舍异类,此说明所闻是遮他之作者体性。"离非树"等则迎接他人疑虑。依遮他论者,不以成实体性执树亦不执非树,然由遮他而执。
于彼,若承许"离非树"即执树义,则执树之言词义,执树与执非树二者互相依止且相互依赖。如是,由遮除非树而执树义,承许执树以执非树为先导,因未执非树则不能遮遣故。

། །།བམ་པོ་བཅུ་གསུམ་པ། ཤིང་མ་ ཡིན་པ་ཡང་ཤིང་རྣམ་པར་བཅད་པས་འཛིན་ན་དེ་ལ་ཡང་ཤིང་མ་ཡིན་པ་འཛིན་པ་ནི་ཤིང་འཛིན་པ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བ་ཅན་ཡིན་པར་འགྱུར་ཏེ།ཤིང་མ་བཟུང་བར་དེ་རྣམ་པར་བཅད་པས་ཤིང་མ་ཡིན་པའི་དོན་རྣམ་པར་གཞག་པར་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་ན་ཤིང་དང་ཤིང་མ་ཡིན་པ་དག་ གི་ནང་ནས་ཤིང་དང་ཤིང་མ་ཡིན་པ་གཅིག་འཛིན་པ་མེད་ན་གཉིས་མི་འཛིན་གང་གི་ཕྱིར་གཉི་ག་ཡང་མི་འཛིན་པའི་ཕྱིར་རྒྱུ་དེའི་ཕྱིར་གཞན་རྣམ་པར་གཅོད་པའི་དོན་ལ་སྒྲ་བརྡར་གདགས་པར་བཤད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་མི་སྲིད་དོ་ཞེས་གཞོན་ནུ་མ་ལེན་ལ་སོགས་པ་ཁ་ཅིག་སྨྲ་སྟེ།དེ་ལྟ་བས་ན་ དེ་ནི་སྤྱི་གང་ལ་བསྒྲུབ་པའི་ངོ་བོ་ཁོ་ནར་བརྡར་གདགས་པ་དངོས་པོར་གྱུར་པ་ཞིག་འདོད་པར་བྱའོ་སྙམ་དུ་སེམས་སོ།།ཁ་ཅིག་ན་རེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་འཆད་པར་བྱེད་དོ། །དེ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཤིང་མ་ཡིན་པ་ལས་ཐ་དད་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཤིང་ཏེ། དེ་ལྟར་ན་རེ་ཞིག་ཤིང་འཛིན་པ་མེད་ དོ།།ཤིང་མ་ཡིན་པ་འཛིན་པ་ཡང་མེད་པར་ཤིང་མ་ཤེས་པ་ཅན་གྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། སྐྱེས་བུ་གང་ལ་ཤིང་མ་ཤེས་པ་ཡོད་པ་དེས་སོ། །དེ་རྣམ་པར་གཅོད་པའི་ངོ་བོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཤིང་རྣམ་པར་གཅོད་པའོ། །བློ་ལ་མི་གནས་པའི་དོན་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གལ་ཏེ་ཤིང་དང་ ཤིང་མ་ཡིན་པ་དག་བློ་ལ་གནས་པ་ཞིག་ཏུ་གྱུར་ན་ནི་དེའི་ཚེ་ཤིང་མ་ཡིན་པ་ཡོངས་སུ་སྤངས་ནས་ཤིང་གི་དོན་ལ་བརྡར་འདོགས་པར་འགྱུར་རོ་ཞེའོ།།དེ་དག་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་གཞན་ལ་ཡང་ཉེས་པ་མཚུངས་པ་ཉིད་དུ་བསྟེན་ཏེ། དེས་ན་དེའི་ལན་གང་ཡིན་པ་བདག་ གིས་ཡང་དེ་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ་སྙམ་དུ་བསམས་པ་ཡིན་ནོ།།གང་དག་དེ་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་འཆད་པར་བྱེད་དེ། སྨྲ་བ་གང་དག་དེ་ལྟར་སྤྱི་དངོས་པོ་གཅིག་ཁས་བླངས་ནས་གཞན་རྣམ་པར་གཅོད་པས་བརྡར་འདོགས་པར་བྱེད་པ་ལ་ཕན་ཚུན་བརྟེན་པའི་ཉེས་ པ་ཡིན་པར་རྒོལ་བ་དེ་དག་གི་ཤིང་ཉིད་ཀྱི་སྤྱི་དེ་ལྟ་བུ་དེ་ལ་ཡང་བརྡར་བྱེད་པ་ན་ཤིང་མ་ཡིན་པ་རྣམ་པར་གཅོད་དམ་འོན་ཏེ་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་རྣམ་པར་བརྟགས་པ་གཉིས་སོ།།གལ་ཏེ་རྣམ་པར་གཅོད་པ་ཡིན་ན་དེའི་ཚེ་མི་ཤེས་པ་རྣམས་ལ་རྣམ་པར་གཅོད་པ་མི་སྲིད་པ་དེའི་ཕྱིར་དེ་དག་ཤེས་ པར་ཁས་བླང་དགོས་ན་དེ་དག་ཤེས་པ་དེ་ཡང་མེད་དོ།།དེ་ཉིད་གལ་ཏེ་རྣམ་གཅོད་ཤིང་གི་དོན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་སྟོན་ཏེ། ཤིང་གི་དོན་འཛིན་པ་མེད་ན་ཇི་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ཙམ་ནི་ཚིག་ལེའུར་བྱས་པའི་ཆ་ཡིན་ནོ། །མདུན་ན་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲ་ནི་སྤེལ་མར་བཤད་པ་ལས་མ་ སྨོས་ཏེ།ཤིང་གི་དོན་འཛིན་པ་མེད་པར་ཤིང་འཛིན་པའི་མདུན་རོལ་ན་ཤིང་མ་ཡིན་པ་དག་ཇི་ལྟར་ཤེས་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།

第十三品
若以遮除树而执非树,则于彼中执非树亦应以执树为先导,因未执树则不能以遮除彼而安立非树义故。如是,于树与非树中,若无一执树或执非树,则二者皆不能执。因为皆不能执故,所说于遮他义立名言者不可能,如此童受等有些人说。因此,他们认为应当许彼为唯以成实体性立名言之实有共相。
"有些人说"等是解释。"彼"即具有异于非树相之树,如是首先无执树。"未执非树者亦无,不知树者"等,即由不知树之补特伽罗。"遮除彼体性"即遮除树。"于心不住之义"者,若树与非树住于心中,则彼时舍弃非树而于树义立名言。
"彼等"等则显示于他亦有相等过失,故思维其答复即是我之答复。"若有如是"等是解释,即对于承许一实有共相而以遮他立名言有相互依止过失之诸论者,于彼如是树性共相立名言时,遮除非树否?作此二种观察。
若是遮除,则于诸无知者不可能遮除,故应承许知彼等,然彼等之知亦无。即以"若遮除是树义"等显示。"若无执树义,如何"等仅是偈颂部分。"前"字于交错说明中未说,意为无执树义,则于执树之前如何知非树等。

།གང་དག་ཚིག་ལེའུར་བྱས་པ་ལ་མདུན་ན་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲ་འདོན་པ་དེ་དག་གིས་ནི་དོན་ཅེས་བྱ་བའི་སྒྲ་འདོན་པར་མི་བྱའོ། །ཤིང་མ་ཡིན་པ་ངེས་པའི་དུས་ན་ཤིང་གི་དོན་ འཛིན་པ་མེད་དེ་ཤིང་འཛིན་པ་ནི་ཤིང་མ་ཡིན་པ་འཛིན་པ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བ་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།།ཤིང་ངེས་པ་མེད་པར་ཤིང་མ་ཡིན་པའི་དོན་འཛིན་པར་ཡང་རིགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ཡང་ཤིང་འཛིན་པ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བ་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཉིད་དེའི་ཚེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་སྟོན་ཏེ། དེའི་ཚེ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་སྙད་ཀྱི་དུས་སུའོ། །རྟོགས་པ་པོས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་གི་ཆེད་དུ་བརྡར་བྱེད་པས་སོ། །ཅིའི་ཕྱིར་མི་ཤེས་ཤེ་ན། དེ་ཤེས་པར་བྱ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། ཤིང་དང་ཤིང་མ་ཡིན་པ་དེ་ཤེས་པར་བྱ་བ་ཁོ་ནའི་ཕྱིར་ཇི་ལྟར་ན་བརྡ་ལས་དུས་ཕྱིས་ཤིང་དང་ཤིང མ་ཡིན་པ་དག་ཤེས་པར་འགྱུར་སྙམ་ན།དེ་དོན་དུ་གཉེར་བ་ཉིད་དུ་བརྡ་དོན་དུ་གཉེར་བ་ཉིད་དུ་ཉེ་བར་འགྲོ་བའི་ཕྱིར་ཏེ་སྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་ཐ་སྙད་ཀྱི་དུས་ན་རྟོགས་པ་པོ་ལ་ཤིང་དང་ཤིང་མ་ཡིན་པ་ཤེས་པ་མེད་དོ། །ཤིང་དང་ཤིང་མ་ཡིན་པ་མི་ཤེས་པ་དེས་ཇི་ལྟར་བརྡ་ལ་ཤིང་ མ་ཡིན་པ་རྣམ་པར་གཅད་པ་རྟོགས་པར་འགྱུར་ཏེ་རྟོགས་པར་འགྱུར་བ་ཉིད་དོ།།ཤིང་མ་ཡིན་པ་རྣམ་པར་གཅད་པ་མི་རྟོག་པ་ཡིན་ན་ཡང་ངོ་། །ཤིང་གི་དོན་གང་ལ་དེ་ལས་གཞན་པ་ཤིང་དེ་ལས་གཞན་ཡོངས་སུ་མ་སྤངས་པ་རྣམ་པར་མ་བཅད་པ་ཡོད་པ་དེ་ནི་དེ་ལས་གཞན་པ་ཡོངས་སུ་མ་སྤངས་ པ་ཅན་ནོ།།དེ་ལ་འགོད་ཅིང་བརྡར་འདོགས་པ་སྟེ། སྒྲ་གང་ལ་དེ་ཡོད་པ་ཞེས་ལྡན་པའི་དོན་དུ་བྱའོ། །ཡང་ན་འདི་ལ་དེ་ལས་གཞན་པ་ཡོངས་སུ་མ་སྤངས་པ་ཅན་ལ་འགོད་པའི་ངང་ཚུལ་ཡོད་པ་ཞེས་བྱ་བར་ཚིག་བསྡུ་སྟེ། ཤིང་ཡིན་པ་ལས་རྣམ་པར་མ་བཅད་པའི་ཐེ་ཚོམ་ཅན་གྱི་ངོ་བོ་ལ་ བརྡར་བཏགས་པ་ཅན་ལས་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།།རྣམ་པ་གཞན་དུ་ན་དེ་ལས་གཞན་པ་ནི་ཤིང་ལས་གཞན་པའོ། །དེ་ལ་འགོད་པ་བརྡར་འདོགས་པ་སྟེ། འདི་ནི་དེ་ལས་གཞན་པ་ལ་འགོད་པ་ཡང་ཡིན་ལ་ཡོངས་སུ་མ་སྤངས་པ་ཡང་ཡིན་པས་ཤེས་ལས་འཛིན་པར་བྱའོ། །དེ་ཤིང་ ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲ་གང་ལ་ཡོད་པ་ཞེས་སྔ་མ་བཞིན་དུ་བྱ་སྟེ།བསྡུས་པའི་དོན་ནི་ཤིང་གི་དོན་ཤིང་མ་ཡིན་པ་ལས་རྣམ་པར་མ་བཅད་པའི་ཕྱིར་དེ་ལ་བརྡར་གདགས་པའི་སྒྲ་ཤིང་གི་ཁྱད་པར་དག་ལ་གཞན་དུ་ཤིང་མ་ཡིན་པ་ལ་ཡང་འགོད་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ།

凡于偈颂中读出"前"字者,不应读出"义"字。于确定非树时无执树义,因执树以执非树为先导故。无确定树而执非树义亦不应理,因彼亦以执树为先导故。
以"即彼时"等显示,"彼时"即言说时。"了解者"即为谁而立名言者。若问何故不知?说"为知彼"等。为知树与非树故,如何由名言后知树与非树?因为彼为所求即名言为所求而趋近故,即为成立故。故于言说时了解者无知树与非树。
不知树与非树者,如何于名言中了解遮除非树?即将了解。若不了解遮除非树亦然。树义中有未舍离彼异者即树之异者未遮除者,彼即具未舍离异者。
于彼安立且立名言,即有彼之声,应作具有义解。或者总结为"此中有于具未舍离异者安立之性质",意为于未遮除是树之疑惑体性上立名言者。
另外,异于彼即异于树。于彼安立名言,此既是安立于异于彼又是未舍离,应从义中理解。彼树声于何有,如前作。总义为:因树义未遮除非树故,于彼立名言之树声于树差别等处,应成亦安立于非树。

།ཤིང་ཞེས་བྱ་ བའི་སྒྲ་དེ་ལྟ་བུ་ལས་ནི་ཐ་སྙད་འདོགས་པར་བྱེད་པའི་སྐྱེས་བུ་རྣམས་ཐ་སྙད་འདོགས་པའི་དུས་ན་དེ་ཡོངས་སུ་སྤངས་ནས་ཤིང་མ་ཡིན་པ་ཡོངས་སུ་སྤངས་ནས།ཡལ་ག་ལ་སོགས་པ་དང་ལྡན་པར་ངེས་པ་ལ་འཇུག་པར་ནི་མི་འགྱུར་གྱི་འོན་ཀྱང་ཁྱད་པར་ཤིང་དང་ཤིང་མ་ཡིན་པ་དག་ལ་འཇུག་ པར་འགྱུར་རོ།།ཅི་དང་འདྲ་ཞེ་ན། ཤིང་གི་ཁྱད་པར་བཞིན་ཏེ། ཤིང་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲ་སྐབས་ལ་སོགས་པ་དང་བྲལ་བ་ལས་ནི། ཤིང་གི་ཁྱད་པར་སེང་ལྡེང་ལ་སོགས་པ་ལ་དེ་ལས་གཞན་པའི་ཤིང་གི་ཁྱད་པར་ཡོངས་སུ་སྤངས་ནས་འཇུག་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། བརྡའི་དུས་ན་དེ་དག་རྣམ་ པར་མ་བཅད་པའི་ཕྱིར་རོ།།བརྡའི་ཚེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་འཆད་པར་བྱེད་དེ། བརྡ་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲས་ནི་བརྡའི་དུས་ཡིན་པར་བསྟན་ཏོ། །གཞན་རྣམ་པར་མ་བཅད་པར་ཞེས་བྱ་བའི་ནི་གཞན་ཤིང་མ་ཡིན་པ་ལས་ཤིང་གི་དོན་རྣམ་པར་མ་བཅད་པར་རོ། །རྣམ་པར་བཤད་པ་གཉིས་ པ་ལ་གཞན་ཤིང་མ་ཡིན་པ་ལ་ཤིང་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲ་རྣམ་པར་མ་བཅད་པར་ཞེས་བྱ་བར་བཤད་པར་བྱའོ།།བཀོད་པ་ནི་བརྡར་བཏགས་པའོ། །དེ་ཡོངས་སུ་སྤངས་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཤིང་མ་ཡིན་པ་ཡོངས་སུ་སྤངས་ནས་སོ། །ཤིང་གི་ཁྱད་པར་བཞིན་ཞེས་བྱ་བ་འདིའི་ རྣམ་པར་བཤད་པ་ནི་ཤིང་ཤ་པ་ལ་སོགས་པ་ཁྱད་པར་བཞིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ།ཤིང་ཤ་པ་ལ་སོགས་པ་ཉིད་ཁྱད་པར་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཁྱད་པར་གྱི་ཚིག་བསྡུའོ། །མདོ་ལས་ཤིང་གི་ཁྱད་པར་བཞིན་ཞེས་དྲུག་པའི་ཚིག་བསྡུ་བ་བྱས་པ་ཤིང་ཤ་པ་ལ་སོགས་པ་ཉིད་ཤིང་གི་ཁྱད་པར་ཡིན་པས་འགྲེལ་པ་ དང་མཐུན་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ཏེ།དེ་དག་ལ་ཇི་ལྟར་ཤིང་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲ་ལས་ཕན་ཚུན་རྣམ་པར་གཅོད་པས་མི་འཇུག་པ་དེ་ལྟར་ནི་མདོ་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་ཉིད་ལས་བཤད་ཟིན་ཏོ། །འོན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་གཞན་གྱི་དོགས་པ་བསུ་བར་བྱེད་དེ། ཁ་ཅིག་ནི་བརྡར་གདགས་པའི་ཡུལ་ ཡང་མི་སྒྲུབ་ལ།དེ་ལས་གཞན་པ་ཡང་མི་དགག་པར་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་པར་གལ་ཏེ་མི་བསྒྲུབ་གཞན་མི་དགག་ཅེས་དགག་པ་གཉིས་འདོན་ཏོ། །དེ་ནི་རིགས་པ་མ་ཡིན་པ་ལྟ་བུར་སྣང་སྟེ། སྒྲུབ་པ་དང་དགག་པ་དག་མ་གཏོགས་པར་སྒྲ་འཇུག་པར་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཞན་ ཡང་།མདུན་གནས་གཅིག་ཅིག་རབ་བསྟན་ནས། །ཞེས་བྱ་བ་འདི་ཡང་ཉམས་ཏེ། དེ་སྟོན་པར་སྨྲ་བས་ནི་བསྒྲུབ་པ་ཁས་བླངས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་བས་ན་སྒྲུབ་པར་ཡང་མི་བྱེད་པར་རབ་ཏུ་བསྟན་པ་ཡང་བྱས་ན་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་གཉིས་འགལ་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་མི་ བསྒྲུབ་པར་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ཁོ་ན་ལ་དགག་པ་ལྟ་བར་བྱ་བ་ཡིན་པས།གལ་ཏེ་གཞན་བཀག་མི་བསྒྲུབ་པར་ཞེས་གདོན་པར་བྱའོ།

如是"树"声者,立名言之诸补特伽罗于立名言时,不会舍弃彼、舍弃非树而趋入于确定具枝等者,然将趋入于树与非树等差别。
如何相似?如树差别,从离开机会等的"树"声,不会舍弃其他树差别而趋入于沉香等树差别,因于名言时未遮除彼等故。
以"名言时"等解释,"名言"声显示名言时。"未遮除他"者,即未从非树遮除树义。于第二解释中,应解释为未遮除于非树之树声。"安立"即立名言。"舍弃彼"即舍弃非树。
"如树差别"之解释为"如沙巴树等差别",即沙巴树等即是差别,此为差别语总结。经中作"如树差别"之第六格总结,因沙巴树等即是树差别故,唯与注释相顺。如是从"树"声不以相互遮除而趋入彼等,如是已于经分别中说毕。
以"或者"等迎接他人疑虑。有些人读出"不成立名言境且不遮他"之二遮词。彼似不应理,因除成立与遮遣外,声不可能趋入故。
又,"显示一前住"等亦失,因说显示彼即承许成立故。故若说"亦不成立而作显示",则二语相违。因此,应观察唯"不成立"为遮遣,故应读为"若遮他不成立"。

།སྔར་གཞན་བཀག་ནས་དེ་རྣམ་པར་བཅད་པས་བརྡའི་ཡུལ་གཞན་མི་སྒྲུབ་པར་ཏེ། དགག་པ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བའི་སྒྲུབ་པ་མ་བྱས་པར་བསྒྲུབ་པ་ཙམ་ འབའ་ཞིག་བྱས་ནས་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར། མདུན་གནས་གཅིག་ཅིག་རབ་བསྟན་ནས། །ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། འགྲེལ་པ་ལས་ཀྱང་། འགའ་ཞིག་རྣམ་པར་བཅད་པས་ཅུང་ཟད་གཅིག་བརྗོད་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་གཞན་དགག་པ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བ་ཅན་གྱི་བསྒྲུབ་པ་ཁོ་ན་འགོད་ ཅིང་བསྒྲུབ་པ་འབའ་ཞིག་ཁས་བླངས་པ་ཡིན་ནོ།།གཅིག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་སྤྱི་སྟེ། འདི་ནི་སྤྱི་ལ་བརྡར་བྱས་པའི་ཕྱིར་གསལ་བ་ཐམས་ཅད་ལ་བརྡར་བྱས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་ཏོ། །འདི་ཤིང་ཡིན་ཞེས་བྱ་བའི་ནི་བརྡའི་རང་གི་ངོ་བོ་སྟོན་པ་ཡིན་ནོ། །དངོས་པོ་གང་ཞིག་རབ་ཏུ་བསྟན་ནས་ བརྡར་བྱས་པ་ནི།ཐ་སྙད་འདོགས་པའི་ཚེ་ན་ཡང་དེ་རྟོགས་པར་འགྱུར་ཏེ་རྒྱུ་དེའི་ཕྱིར་སྤྱི་དངོས་པོར་སྨྲ་བ་ལ་བཤད་མ་ཐག་པའི་ཉེས་པ་འདི་མེད་སྙམ་ནའོ། །དེ་ལྟར་མཐོང་བའི་དོན་ཁོ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་ལ་བརྡར་བྱས་པ་ཡིན་པའི་སྤྱིའོ། །དེ་དང་འབྲེལ་པ་ཅན་ནི་སྤྱི་དང་འབྲེལ་པ་ཅན་གྱི་ རྟེན་ནོ།།དེ་ལ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་བསྒྲུབ་པ་འབའ་ཞིག་གིས་བརྡར་བྱེད་པ་ལ་ཡང་བརྟགས་པ་གཉིས་ཏེ། འདི་ནི་ཤིང་ཡིན་ནོ་ཞེས་བརྡར་བྱེད་པས་འདི་ཡང་ཤིང་ཡིན་ཞེས་བརྗོད་པའམ། འདི་ཁོ་ན་ཤིང་ཡིན་ཞེས་བརྗོད་གྲང་། ཕྱོགས་དང་པོ་ལྟར་ན་ནི་གཞན་ཡང་ཤིང་ཉིད་ཡིན་པ་མ་བཀག་ པས་ཐ་སྙད་ཀྱི་ཚེ་ངེས་པས་འཇུག་པར་མི་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་ཐལ་བ་དེ་ཉིད་ཡིན་ནོ།།འོན་ཏེ་འདི་ཁོ་ན་ཤིང་ཡིན་ནོ་ཞེས་བརྗོད་ན་ནི་དེའི་ཚེ་དེ་ཉིད་ཤིང་མ་ཡིན་པ་རྣམ་པར་གཅད་པར་ཁས་བླངས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་བས་ན་ཐ་སྙད་ཀྱི་ཚེ་བརྟན་པར་བྱ་བས་ཤིང་དང་ཤིང་མ་ཡིན་པ་དག་ཇི་ལྟར་ཤེས་ཏེ། ཐལ་བ་དེའི་སོ་ན་འདུག་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཉིད་བསྟན་པར་ཐལ་བ་ལྡོག་པ་མེད་ཅེས་བྱ་བ་སྨོས་སོ། །གཅིག་རབ་ཏུ་བསྟན་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་འཆད་པར་བྱེད་དེ། འདི་ཡང་ཤིང་ཡིན་ནོ་ཞེའམ། འདི་ཁོ་ན་ཤིང་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། ཚུལ་ནི་རྣམ་པའོ། །དེ་དག་ལ་ཡང ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པ་གཉི་ག་ལ་ཡང་ངོ་།།གཞན་གྱིས་མཐོང་བ་ལས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། རྣམ་པ་གང་ཞིག་མཐོང་ཞིང་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་དེ་ལས་བཟློག་པ་དེ་དང་མཚན་ཉིད་མི་མཐུན་པ་ནི་ཤེས་པར་སླ་བའི་ཕྱིར་རོ།

先前遮他后以遮除彼而不成立名言境他者,即未作以遮遣为先导之成立而唯作成立之义。因此说"显示一前住",注释中亦说"非以遮除而说某一",即安立唯以遮他为先导之成立而承许唯成立。
"一"即共相,此显示因于共相立名言故即于诸别相立名言。"此是树"者显示名言自性。若思若显示某事物而立名言,则于立言说时亦将了解彼,因此认为说共相实有者无如前所说过失。
"唯如是所见义"即于何立名言之共相。"具彼关联"即具共相关联之所依。"于彼亦"即于唯以成立立名言亦有二观察:立名言时说"此亦是树"或说"唯此是树"?
若如第一分,因未遮其他亦是树性故,于言说时不成以决定趋入故,即是彼过。若说"唯此是树",则彼时即承许遮除非树。故于言说时应确定者如何知树与非树?即住于彼过之门。即说"显示彼故无遮遣返"以显示此。
以"显示一"等解释,即"此亦是树"或"唯此是树",方式即相。"于彼等亦"即于二相亦然。说"从他所见"等,因从所见及所经验之某相,易知与彼相违及相不顺者故。

།མདོར་གཞག་པའི་ཚིག་འདི་ཉིད་གཅིག་འགའ་ ཞིག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་འཆད་དེ།ཤིང་ཉིད་ལ་སོགས་པའི་སྤྱི་གཅིག་འགའ་ཞིག་མཐོང་ཞིང་། སྤྱི་དེ་དང་བྲལ་བའི་མཚན་ཉིད་མི་མཐུན་པའི་དངོས་པོ་གཞན་ལ་དེའི་རྣམ་པས་དབེན་པའི་ཇི་ལྟར་ཡོངས་སུ་མཐོང་བའི་དོན་དང་མཚན་ཉིད་མི་མཐུན་པའི་རྣམ་པ་ཅན་གྱི་བློ་ ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་སྐྱེས་བུ་ལ་ཇི་ལྟར་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་བཞིན།ཇི་ལྟར་ཡོངས་སུ་མཐོང་བ་དེ་ལས་གཞན་ནོ་སྙམ་པ། དེ་ལྟ་བུའི་ཆོས་མི་མཐུན་པ་ངེས་པ་མཚན་ཉིད་མི་མཐུན་པ་གཏན་ལ་འབེབས་པ་སྐྱེ་སྟེ་འདིས་ནི་ཆོས་མི་མཐུན་པ་ངེས་པའི་རང་གི་ངོ་བོར་བཤད་དོ། ། དེ་ལས་འབྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བས་ནི་ལས་བསྟན་ཏོ། །སྔོན་མཐོང་བའི་དོན་ལས་རྣམ་པར་འབྱེད་ཅིང་ཐ་དད་པའི་དངོས་པོར་རྣམ་པར་འཇོག་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལས་གཞན་ནོ་སྙམ་པ་འདི་ཁོ་ནས་དེ་ལས་འབྱེད་པ་ཉིད་དུ་གྲུབ་པ་ལས་ཡང་སྨོས་པ་ནི་ཅི་ནས་ཀྱང་སྒྲའི་བྱེད་པ་མེད་པར་དེའི་ངོ བོར་ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་སྒོ་ནས་དེ་ངོ་བོ་མ་ཡིན་པའི་དངོས་པོ་རྣམ་པར་འབྱེད་པར་བྱེད་པ་ཆོས་མི་མཐུན་པའི་ངེས་པ་སྐྱེ་བར་གོ་བར་འགྱུར་བ་ལྷུར་བྱས་པའི་ཕྱིར་རོ།།རིམ་པ་དེ་ལྟར་འདུག་པ་དང་། ཇི་ལྟར་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་གཞན་ཆོས་མི་མཐུན་པ་ངེས་པ་དང་ལྡན་པའི་རྟོགས་པ་པོ་དེས་ ནི་ཡལ་ག་ལ་སོགས་པ་དང་ལྡན་པའི་དོན་སྤྱི་ཁྱད་པར་ཅན་དང་ལྡན་པ་རྣམ་པ་གཞན་ལས་རྣམ་པར་དབྱེ་བར་བྱ་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་མངོན་དུ་བྱས་ཏེ།འདི་ཁོ་ན་ཤིང་ཡིན་ནོ་ཞེས་རབ་ཏུ་བསྟན་ནས། བྱེ་བྲག་ཤེས་པར་བྱས་ཤིང་བརྡར་གཟུང་སྟེ། གང་ཁོ་ན་ལ་བརྡ་དང་མཐུན་པའི་ སྤྱིའི་བདག་ཉིད་དེ་མི་སྣང་བ་དེ་ཁོ་ན་ཤིང་མ་ཡིན་པར་རང་ཉིད་ཀྱིས་སྒྲའི་བྱེད་པ་མེད་པར་རྟོགས་པར་འགྱུར་རོ།།དེ་ལྟར་ན་རང་ཉིད་ཀྱིས་རྣམ་པ་གཞན་ལས་ཕྱེ་སྟེ། ངེས་པར་གཟུང་བའི་སྤྱིའི་བདག་ཉིད་ལ་བརྟེན་ནས་བརྡར་བྱས་ན་གསལ་བ་རིགས་མཐུན་པ་ཐམས་ཅད་ལ་བརྡར་ བྱས་པར་འགྱུར་ཏེ།སྤྱི་ནི་ཐམས་ཅད་ལ་རྗེས་སུ་འགྲོ་བའི་ཕྱིར་རོ། །འདིས་ཁོ་ན་ཞེས་ངེས་པར་གཟུང་བས་བརྡར་བྱས་ན་མཐོང་བ་ལས་ཟློག་པ་ཤེས་པར་སླ་བའི་ཕྱིར་དེ་ལས་གཞན་པ་ལ་ཤིང་མ་ཡིན་ནོ་སྙམ་པའི་ངེས་པ་འབྱུང་བས་ཇི་སྐད་བཤད་པའི་ཉེས་པ་མེད་དོ། །གལ་ ཏེ་གཞན་སེལ་བར་སྨྲ་བ་ལ་ཡང་དེ་དང་འདྲའོ་ཞེ་ན་རྣམ་པར་གཅོད་པར་སྨྲ་བ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨྲས་ཏེ།བརྡའི་དུས་གཅིག་ན་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་མཐོང་བའི་ངོ་བོ་ནི་གང་ལ་ཡང་རྗེས་སུ་འགྲོ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བས་ན་བརྡའི་དུས་ན་ཤིང་ཡིན་ནོ་ཞེས་དེ་ལྟར་གཟུང་བའི་ཁྱད་པར་ གང་ཡིན་པ་དེ་གཞན་ན་མཐོང་བ་མེད་དོ།

以"一某"等解释此总结语,即见到树性等某一共相,于离彼共相而相不顺之他事物,如经验具离彼相之如所见义与相不顺相之智的补特伽罗如其所经验,认为异于如是所见,生起如是不相顺法决定之安立相不顺,此说明不相顺法决定之自性。
以"从彼区分"显示业,即从先前所见义中区分并安立为异体事物。再说"认为异于彼"即成立从彼区分性者,是为了使人理解:无需声的作用,仅从经验彼性之门而区分非彼性事物的不相顺法决定得以生起。
如是次第住立,具不相顺法决定之经验的了解者,现前具枝等之特殊共相义,应从异相区分者,显示"唯此是树",了知差别而执持名言,于何者不显现符合名言之共相自性,彼者不借声之作用而自然了知为非树。
如是由自身从异相区分,依止决定执取之共相自性而立名言,则成于一切同类别相立名言,因共相遍随一切故。以"唯此"决定执取而立名言,因易知违背所见故,生起"异于彼者非树"之决定,故无如前所说过失。
若谓遮他论者亦同彼,则说"于说遮除者"等。因于一名言时所见不共性于任何处皆随行故。故于名言时如是执取"是树"之差别,于他处无所见。

།དེ་ལ་བརྡའི་དུས་ན་མཐོང་བ་དང་། ཕྱིས་སྣང་བའི་རང་གི་མཚན་ཉིད་ལ་ཐ་དད་པ་སྣང་བའི་མཐོང་བ་སྐྱེས་པ་གང་ཡིན་པ་དེའི་རྒྱུས་ཤིང་དང་ཤིང་མ་ཡིན་པ་དག་རྟོགས་པར་བྱེད་པ་ནི་གསལ་བ་གཞན་ལ་ཡང་ཤིང་གི་ཁྱད་པར་གཞན་ལ་ཡང་དེ་ ལྟར་ཤིང་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་རྟོགས་པར་མི་འགྱུར་ཏེ།།འདི་ལྟར་ཇི་ལྟར་བརྡའི་དུས་ན་ཤིང་གི་ཁྱད་པར་མཐོང་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ལས་བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་མཚན་ཉིད་མི་མཐུན་པ་ལྟར། ཤིང་གི་ཁྱད་པར་གཞན་ཡང་དེ་དང་འདྲ་བས་ཇི་ལྟར་བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་ཤིང་ཡིན་ནོ་སྙམ་ པའི་རྟོགས་པ་མི་འབྱུང་བ་དེ་བཞིན་དུ་ཤིང་གི་ཁྱད་པར་དག་ལ་ཡང་མི་འབྱུང་གི།འོན་ཀྱང་ཤིང་མ་ཡིན་ནོ་སྙམ་པ་དེ་ལྟར་རྟོགས་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །སློབ་དཔོན་གྱིས་དེ་ལྟ་ན་འོ་ན་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། ཕན་ཚུན་བརྟེན་པའི་ཉེས་པའི་ལན་འདི་ནི་དེ་ལ་ ཡང་ཞེས་བྱ་བ་གཞན་རྣམ་པར་གཅོད་པའི་ཡུལ་ཅན་གྱི་བརྡ་ལ་ཡང་མཚུངས་སོ།།གཅིག་རྟོགས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གསལ་བ་རིགས་མཐུན་པ་རྣམས་ལ་རྣམ་པ་གཅིག་ཏུ་མངོན་པར་ཤེས་པའོ། །གང་ལ་མིང་དེ་སྐད་ཅེས་བྱ་བ་ཡོད་པ་དེ་ལ་དེ་སྐད་ཅེས་བྱ་སྟེ། འདིས་ནི་གསལ་བ་ཐ་ དད་པ་དག་ལ་ཡང་རྣམ་པ་གཅིག་ཏུ་མངོན་པར་ཤེས་པས་འབྲས་བུ་གཅིག་པ་ཉིད་ཀྱི་འདྲ་བས་གཅིག་པ་ཉིད་དུ་སྒྲོ་འདོགས་པར་བྱེད་དོ་ཞེས་བཤད་དོ།།དེ་བས་ན་རྣམ་པར་རྟོག་པས་གཅིག་པ་ཉིད་དུ་སྒྲོ་བཏགས་པའི་གསལ་བ་རྣམས་ལས་གང་ཡང་རུང་བ་ཞིག་ལ་བརྡར་བྱས་ན་ཐམས་ ཅད་ལ་བརྡར་བྱས་པར་འགྱུར་བས་འདིའི་ས་བོན་བཤད་པ་ཡིན་ནོ།།གཅིག་ལ་གནས་པ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་རིགས་མི་མཐུན་པའི་དངོས་པོ་འཛིན་པའི་རྣམ་པས་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱིས་རྟོགས་པའི་རྣམ་པ་སོ་སོར་ངེས་པ་ཉིད་བསྟན་ཏེ། དངོས་པོ་རིགས་མི་མཐུན་པའི་རྣམ་པ་ལས་ ལོག་པས་རིགས་མཐུན་པ་ཐམས་ཅད་ལ་གཅིག་པར་རྟོགས་པའི་ཤེས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ལ་གནས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།།འདིས་ཀྱང་དངོས་པོ་རིགས་མཐུན་པ་དང་རིགས་མི་མཐུན་པ་རྣམ་པར་འབྱེད་པའི་ས་བོན་བཤད་དོ། །དེ་ཉིད་དེ་དང་དེ་མིན་རྒྱུ་དོན་རྣམས། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་ སོགས་པས་སྟོན་ཏེ།དེ་ཞེས་བྱ་བ་འདིས་ནི་རྟོགས་པ་གཅིག་བསྡུས་སོ། །དེ་མིན་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲས་ནི་དེ་ལས་བཟློག་པའོ། དེ་དང་དེ་མ་ཡིན་པ་ནི་དེ་དང་དེ་མིན་དག་གོ། །དེ་དག་གི་རྒྱུ་རྣམས་ནི་དེ་དང་དེ་མིན་རྒྱུ་སྟེ། དེ་དག་བརྡའི་མདུན་རོལ་དུ་ཡང་ བདག་ཉིད་རྣམ་པར་འབྱེད་པར་བྱེད།ཡལ་ག་ལ་སོགས་པ་དང་ལྡན་པའི་རྣམ་པ་ཅན་གྱི་རྟོགས་པ་གཅིག་གི་རྒྱུ་དེ་དང་དེ་ལས་བཟློག་པ་ཐ་དད་དུ་འབྱེད་དོ། །འདི་ནི་གོང་དུ། གཅིག་རྟོགས་དོན་ཤེས་ལ་སོགས་པའི། །དོན་གཅིག་བསྒྲུབ་ལ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་སྐབས་དེར་བཤད་ ཟིན་ཏོ།

于彼,由名言时所见与后来显现之自相有差别显现所生见之因,了知树与非树者,于其他别相及其他树差别亦不如是了知为"是树"。如是,如于名言时所见树差别,如瓶等相不顺者,其他树差别亦与彼相似,如于瓶等不生"是树"之了解,如是于树差别亦不生,然将如是了解为"非树"。
阿阇黎说"若尔则"等,此互依过失之答于彼亦然,即于具遮除他境之名言亦相同。"了知一"即于同类别相以一相现前了知。凡有如是名者即如是称,此说明于异别相亦以一相现前了知,由果一性之相似而增益为一性。
故于分别增益为一性之诸别相中,于任一立名言则成于一切立名言,此即说明彼之种子。"住于一"者,显示由空于执异类事物相而了知之相各别决定,即由离异类事物相而于一切同类了知为一之智住于彼之义。此亦说明区分同类事物与异类事物之种子。
以"彼即彼非因诸义"等显示,"彼"此摄一了解,"非彼"声即违背彼。彼与非彼即彼与非。彼等之因即彼非因,彼等于名言前亦自区分。具枝等相之一了解因,区分彼与违背彼为异。此即如上"了知一义知"等至"成立一义"之中已说。

།སྤྱི་ཐ་དད་པ་དང་ཐ་དད་པ་མ་ཡིན་པ་བཀག་པ་དང་འགོག་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་དངོས་པོ་འདི་དག་རང་བཞིན་གྱིས་ཐ་དད་ཅིང་ངོ་བོ་ཉིད་ཁོ་ནས་མཚན་ཉིད་མི་མཐུན་པ་ཡིན་ནོ། །ཁ་ཅིག་ཁོ་ནས་བྱེད་ཀྱི་གཞན་དག་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་དག་ནི་རང་བཞིན་གྱིས་དེ་དང་དེ་མ་ཡིན་པ་ བསྐྱེད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།།ཤེས་པ་ལ་སོགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲས་ནི་ཆུ་ཆུ་བ་ལ་སོགས་པ་བསྡུའོ། །རྟོགས་པ་པོ་འདིས་དེ་ལ་དངོས་པོ་དེ་རྣམས་སྒྲའི་བྱེད་པ་མེད་པར་བདག་ཉིད་ཀྱིས་རྣམ་པར་ཕྱེ་ཞིང་བྱེ་བྲག་ཏུ་ཕྱེ་ནས། དེའི་རྒྱུ་དང་དེའི་ རྒྱུ་མ་ཡིན་པ་དག་རྟོགས་པར་འགྱུར་རོ།།རྟོགས་པ་པོ་དེའི་སྟེ། བློ་དེ་ལ་ནི་ཡོད་པའི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་དེའི་རྒྱུ་མ་ཡིན་པ་དག་ལས་དེའི་རྒྱུ་རྣམས་རྣམ་པར་ཕྱེ་ནས་འཇོག་པར་བྱེད་པའི་བློ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་བློ་དེ་སྟེ། དེ་ལ་ཡོད་པ་ནི་དེ་ལ་སྣང་བའོ། །རྣམ་པར་རྟོག་ པ་ཅན་གྱི་བློའི་རྒྱུ་ཉིད་སྣང་ཞིང་མངོན་པ་སྟེ།འོག་ནས་འདྲ་བར་ཞེས་འབྱུང་བ་དང་འབྲེལ་པའི་ཕྱིར་རྒྱུ་ཉིད་འདྲ་བར་སྣང་བ་ཞེས་བྱ་བར་བལྟ་བར་བྱའི། རྣམ་པར་རྟོག་པ་ལ་སྣང་བ་དེ་རྣམས་རྒྱུ་ཉིད་དུ་མ་ཡིན་ཏེ་དེ་རྣམས་ཕྱི་རོལ་ན་མེད་པའི་ཕྱིར་རྟོགས་པ་པོ་དེ་ལྟར་ལྷག་པར་ཞེན་ པ་ཁོ་ནས་དེ་སྐད་དུ་བཤད་པར་ཟད་དོ།།རྒྱུ་མིན་དངོས་པོ་བྲལ་བ་དང་། །ཞེས་བྱ་བ་འདིར་ཡང་འདྲ་བར་ཞེས་བྱ་བ་དང་། སྣང་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲ་སྦྱར་བ་ཡང་སྔ་མ་བཞིན་དུ་སྦྱར་ཏེ། གང་དག་རྣམ་པ་གཅིག་ཏུ་རྟོགས་པའི་བློའི་རྒྱུ་མ་ཡིན་པ་དེ་དག་གི་ངོ་བོ་དང་བྲལ་བ་འདྲ་ བར་སྣང་བའོ།།སྣང་བ་དང་རྣམ་པར་བརྟག་པར་བྱ་པ་དག་གཅིག་ཏུ་བྱེད་པའི་ཕྱིར་ཕྱི་རོལ་གྱི་དང་ལྷན་ཅིག་ངོ་བོ་གཅིག་པ་འདྲ་བར་ཏེ་འདིར་ཡང་སྣང་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་རོ། །བརྡའི་འོག་རོལ་གྱི་དུས་སུ་ཡང་བདག་ཉིད་ཀྱིས། དངོས་པོ་དེ་རྣམས་དེ་མི་བྱེད་པ་དག་ལས། ཐ་དད་པར་ནི་ ཤེས་འགྱུར་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཐ་དད་པ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ལ་སྣང་བའི་གཞན་སེལ་བ་རིགས་མཐུན་པ་ཐམས་ཅད་ལ་གཅིག་པ་ཉིད་དུ་སྒྲོ་བཏགས་པ་ལ་སྐད་ཅེས་བྱ་བ་སྒྲ་སྦྱོར་ཞིང་བརྡར་འདོགས་སོ།།སྐད་དེ་ལས་ཐ་སྙད་ཀྱི་ཚེ་ཇི་སྐད་བཤད་པའི་གཞན་སེལ་བ་དེ་རྟོགས་ཤིང་ཁོང་ དུ་ཆུད་པར་འགྱུར་བའི་བློ་དེ་ནི་འཁྲུལ་པས་དངོས་པོ་གཅིག་ལྟར་རྟོགས་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཅན་གྱི་བློ་ལ་སྣང་བ་དེ་ཉིད་ཕྱི་རོལ་གྱི་གསལ་བ་རིགས་མཐུན་པ་རྣམས་ལ་སྒྲོ་བཏགས་ནས་དངོས་པོ་གཅིག་པ་ལྟ་བུར་རྟོག་གོ།།དེའི་ཕྱིར་གཅིག་ཏུ་རྟོགས་པའི་རྒྱུ་ཐམས་ཅད་ལ་ཤིང་ངོ་ ཞེས་བྱ་བར་རྟོགས་པར་འགྱུར་རོ།

因遮遣共相之异与非异,故此等事物自性差别且唯以自体相不顺。唯由某者作用而非由他者,因彼等自性即生彼与非彼之自体故。
"智等"之"等"字摄水性等。此了解者于彼,无需声之作用而自行区分并分别彼等事物,将了知彼因与非彼因。彼了解者即彼智,"于彼有"等者,即于分离非彼因而安立彼因之智,于彼显现。
分别智之因性显现且明显,因下文说"相似"而关联故,应视为因性相似显现,非谓显现于分别者为因性,因彼等于外无故,仅由了解者如是增上执著而如是说。
于"离非因事物"此中亦,如前配合"相似"与"显现"二字,即与一相了解智之非因彼等之体性相离相似显现。因令显现与所分别为一,故与外境同一体性相似,此中亦配"显现"字。
于名言后时亦自行了知彼等事物异于非作彼者故,于分别显现差别之遮他,增益一切同类为一性而安立名言。由彼名言,于言说时了知并通达如前所说遮他之智,即由错乱而如一事了解,于分别智所显现彼,增益于外同类别相而分别为如一事。故于一切一相了解因当了知为"是树"。

།འདིས་ནི་མཐོང་བས་རྟོགས་ན་ནི་གསལ་བ་གཞན་ལ་ཡང་དེ་ལྟར་རྟོགས་པར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་སྨྲས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་སྤངས་པ་ཡིན་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་དེའི་རྒྱུ་མ་ཡིན་པ་དག་ལས་རྣམ་པར་ཕྱེ་བ་དེའི་རྒྱུ་རྣམས་ལ་གཅིག་པ་ཉིད་དུ་སྒྲོ་ བཏགས་པའི་ཤིང་ལ་བརྡར་བྱས་པ་དེའི་ཕྱིར་དེའི་རྒྱུ་མ་ཡིན་པ་རྣམས་ནི་ཤིང་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་བདག་ཉིད་ཀྱིས་རྟོགས་པར་འགྱུར་རོ།།དེ་བས་ན་ཕན་ཚུན་བརྟེན་པའི་ཉེས་པ་མེད་དོ། །དེ་རྣམས་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་ཚིག་ལེའུར་བྱས་པའི་དོན་སྟོན་ཏེ། དེ་རྣམས་ ཞེས་བྱ་བ་ནི་རིགས་མི་མཐུན་པའི་དངོས་པོ་ལས་ཐ་དད་པ་རྣམས་ཏེ།རང་བཞིན་ཁོ་ནས་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་ཡིན་གྱི་སྤྱི་གཅིག་དང་ལྡན་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །འོ་ན་ཅིའི་ཕྱིར་དུས་ཐམས་ཅད་དུ་རྟོགས་པ་སྐྱེད་པར་མི་བྱེད་ཅེ་ན། རྐྱེན་གྱི་དབང་གིས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། རྐྱེན་ ནི་ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་ཤེས་པ་སྟེ།དེའི་སྒོ་ནས་དེ་དག་ལ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་སྐྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཅིག་ཏུ་རྟོགས་པའི་བདག་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དེ་ལྟ་བུའི་རྒྱུ་རྣམས་ཀྱི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བའི་ཕྱིར་ཏེ། ཇི་ལྟར་ཤིང་གི་ཁྱད་པར་གཅིག་རང་བཞིན་གྱིས་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དེ་ལྟ་བུའི་ རྒྱུ་ཡིན་པ་ལྟར་གཉིས་པ་ལ་སོགས་པ་ཡང་དེ་དང་འདྲ་བས་རྣམ་པ་འདིས་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་ཡིན་གྱི།སྤྱིའི་བདག་ཉིད་ཀྱི་དངོས་པོ་གཅིག་ཅིག་ཡོད་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དེའི་ཕྱིར་ཏེ། འབྲས་བུ་གཅིག་པ་ཉིད་ཀྱིས་གཅིག་པ་ཉིད་དུ་ལྷག་པར་ ཞེན་པར་རུང་བ་རྣམས་ཀུན་དུ་བརྟན་ནས་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་ལྷག་མ་ཡིན་ནོ།།དེ་མཐོང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གསལ་བ་རྣམས་ལ་འབྲས་བུ་གཅིག་བྱེད་པའི་རྒྱུ་མཐོང་བའིའོ། །བློ་ལ་ཡོད་པ་ནི་སྣང་བའོ། །ཤེས་པ་དེ་ཡི་རྒྱུ་ཉིད་དང་། །ཞེས་བྱ་བ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཅན་གྱི་ཤེས་པ་དེའི་ རྒྱུ་ཉིད་དང་།དེ་ལས་གཞན་པ་ལས་ལྡོག་པ་རྣམ་པ་གཅིག་ཏུ་མངོན་པར་ཤེས་པའི་རྒྱུ་རྣམས་ལས་གཞན་པ་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་དེ་ལྟ་བུའི་རྒྱུ་མ་ཡིན་པ་གང་དག་ཡིན་པ་དེ་དག་ལས་ལྡོག་པས་དེ་ལྟ་བུ་མ་ཡིན་ཡང་སྟེ། རྣམ་པར་རྟོག་པ་ལ་སྣང་བ་དེ་དག་ནི་ཕྱི་རོལ་ན་མེད་ པའི་ཕྱིར་དེའི་རྒྱུ་མ་ཡིན་ནོ།།དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རྒྱུ་མ་ཡིན་པའི་ངོ་བོ་དང་བྲལ་བ་ཉིད་ཀྱང་མེད་དེ། དེ་དག་དངོས་པོ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འོན་ཀྱང་དེ་ལྟ་བུར་ལྷག་པར་ཞེན་ཅིང་ཤེས་པ་དེའི་རྒྱུ་ཉིད་དང་དེ་ལས་གཞན་པ་ལ་ལྡོག་པར་སྒྲོ་བཏགས་པ་སྟེ། འདིས་ནི། བློའི་རྒྱུ་ཉིད་དུ་ སྣང་བ་དང་།།རྒྱུ་མིན་ངོ་བོ་བྲལ་བ་དང་། །ཞེས་བྱ་བ་རྣམ་པར་བཤད་དོ།

此遮除所说"若由见而了解则于其他别相亦不如是了解"。因从非彼因中区分,于彼因增益为一性之树立名言故,自当了知非彼因者为"非树"。故无互依过失。
"彼等"等显示偈颂义,即"彼等"指异于异类事物者,唯由自性以自体而非具一共相。若问何故不恒时生了解,则说"由缘力"等。缘即经验智,由彼门于彼等生分别故。
由随行如是一相了解自性之分别因故,如一树差别自性为如是分别之因,第二等亦与彼相似,以此相随行,非有一共相自性事物。由彼随行故,"由果一性而可增上执著为一性者,遍观"为余语。
"见彼"即见于别相作一果之因。"有于智"即显现。"彼智之因性"即彼分别智之因性,及从彼他返者,从一相现前了知因之异者,分别如是非因者返,虽非如是,显现于分别彼等于外无故非彼因。
故亦无离非因体性,因彼等无事故。然如是增上执著,增益彼智因性及从彼他返,此说明"显现为智因性,及离非因体性"。

།ཕྱི་དང་ནང་གི་ཁྱད་པར་རྣམ་པར་མ་ཕྱེ་བ་ཅན་རྣམས་ཞེས་བྱ་བ་འདིས་ནི་ངོ་བོ་གཅིག་འདྲར་ཞེས་བྱ་བ་འདི་བཤད་དེ། གང་དག་ལ་ཕྱིའི་དང་ནང་གི་ཁྱད་པར་རྣམ་པར་མ་ཕྱེ་བ་ཡོད་པ་ཞེས་ཚིག་ རྣམ་པར་སྦྱར་ཏེ།སྣང་བ་དང་རྣམ་པར་རྟོག་པར་བྱ་བ་དག་གཅིག་ཏུ་བྱེད་པས་གཟུང་བ་རྣམས་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །གང་གི་ཆེད་དུ་བརྡར་བྱ་བའི་རྟོགས་པ་པོ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ལ་རྣམ་པར་གནས་པ་དེས་རྟོགས་པའི་རྗེས་སུ་འབྲངས་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བརྡའི་དུས་ན་དེའི་རྟོགས་ པ་ཅི་འདྲ་བ་སྟེ།དངོས་པོ་རྒྱུ་མ་ཡིན་པའི་ངོ་བོ་དང་བྲལ་བ་རྣམ་པ་གཅིག་ཅིང་ངོ་བོ་ཐ་དད་པ་འདི་དག་ལ་ཤིང་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲ་འདི་བརྡར་བརྟགས་པས་དེ་ལྟ་བས་ན་འདི་དག་ནི་ཤིང་ཡིན་ནོ་སྙམ་པ་དེ་ལྟ་བུའི་རྣམ་པ་ཅན་དེའི་རྗེས་སུ་འབྲངས་ཤིང་དྲན་པར་བྱས་ནས་ཐ་སྙད་ཀྱི་དུས་ན་ཡང་འདི་ དག་ནི་ཤིང་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲ་ཐོས་པའི་སྒོ་ནས་ཀྱང་ཇི་སྐད་བཤད་པའི་དངོས་པོ་དེ་དག་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དེའི་རྒྱུ་ཡིན་པར་དེ་ལས་ལྡོག་པ་དག་ལས་ཐ་དད་པར་ཤེས་པར་འགྱུར་སྙམ་པའི་བསམ་པ་འདིས་དེའི་རྒྱུ་མ་ཡིན་པ་དག་ལས་ཐ་དད་ཅིང་རྣམ་པར་གཅོད་པ་བློ་ལ་སྣང་བའི་མཚན ཉིད་ཇི་སྐད་བཤད་པ་ལ་བརྡར་འདོགས་པ་པོ་སྐད་སྦྱོར་རོ།།ཇི་ལྟར་སྦྱོར་ཞེ་ན། རང་དང་གཞན་གྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། རང་དང་གཞན་རྟོགས་པར་བྱ་བའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ལ་འབྲས་བུ་གཅིག་བྱེད་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་འཁྲུལ་པའི་རྒྱུ་མཚན་གྱིས་རྣམ་པ་གཅིག་ཏུ་སྣང་ བའི་བརྡའི་ཡུལ་ཀུན་ཏུ་བསྟན་ནས་ཏེ་ཇི་ལྟར་རྟོགས་པར་བྱེད་པ་པོ་ལ་དེ་དང་རིགས་མི་མཐུན་པ་ལས་ལོག་པ་རྣམ་པ་གཅིག་ཏུ་རྟོགས་པའི་རྒྱུར་གྱུར་པ་རྣམས་ལ་རྣམ་པ་གཅིག་པ་ཉིད་དུ་སྒྲོ་འདོགས་པར་བྱེད་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་སྐྱེ་བ་ལྟར་རྟོགས་པར་བྱ་བ་ལ་ཡང་དེ་དང་འདྲ་བ་ཇི་ལྟར་སྦྱོར བར་བྱེད་པ་པོ་གཅིག་པ་ཉིད་དུ་སྒྲོ་འདོགས་པའི་སྒོ་ནས་ཐམས་ཅད་ལ་བརྡར་གདགས་སོ་སྙམ་དུ་སེམས་པ་ལྟར་རྟོགས་པ་པོ་ཡང་དེ་ཁོ་ན་བཞིན་དུ་སེམས་སོ།།དེ་ལས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྒྲ་ལས་སོ། །དེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཞན་རྣམ་པར་གཅོད་པ་སྟེ། སྒྲ་སྤྱི་དངོས་པོར་གྱུར་པ་དང་བྲལ་བ་དེ་ ཁོ་ན་ལས་རང་བཞིན་གྱིས་གཅིག་བྱེད་པའི་དོན་དམིགས་ནས་བདག་ཉིད་ཀྱིས་དེའི་འབྲས་བུ་ཅན་མ་ཡིན་པ་དག་ལས་རབ་ཏུ་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་བྱས་ཏེ།ཚོམས་གཉིས་སུ་རྣམ་པར་འཇོག་པར་བྱེད་པས་དེའི་ཕྱིར་གཅིག་ལ་གཅིག་བརྟེན་པའི་ཉེས་པ་མེད་དོ།

"未分别外内差别者"此说明"一体相似",即有未分别外内差别者,如是配词。由令显现与所分别为一,故为"所取者"之义。
为彼立名言之了解者住于分别,随顺彼了解,即于名言时如其了解,于离非因体性一相而体性差别此等,观察此"树"声为名言,故思"此等是树"如是相,随顺忆念已,于言说时亦由闻"此等是树"声门,了知如前所说事物为彼识之因,异于彼返者,作如是思而立名言者,于如前所说离非因而遮除显现于智之相安立名言。
若问如何安立,则说"由自他"等。遍观由自他所了解分别中作一果相之错乱因相一相显现之名言境,如于了解者从异类返一相了解因者增益一相之分别生起,如是于所了解亦相似,如安立者由增益一性门于一切立名言而思,了解者亦如是而思。
"从彼"即从声。"彼"即遮除他,即从离声共相事物彼,观察自性作一之义已,自行从非彼果者极分别,安立为二聚,故无一依一过失。

།སྤྱི་དངོས་པོར་གྱུར་པ་ ལ་བརྟེན་ནས་ཤིང་དང་ཤིང་མ་ཡིན་པ་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་ཇི་ལྟར་མི་རུང་བ་དེ་ལྟར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་དེ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ།ཇི་ལྟར་ཤིང་གི་ཁྱད་པར་དག་ལས་བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་ཐ་དད་པ་ལྟར་ཤིང་དུ་བ་ལ་སོགས་པ་ཡང་དེ་དང་འདྲ་བས་ཕན་ཚུན་ཐ་དད་པ་དེ་མཐོང་ ཡང་སྤྱི་གང་ཞིག་མཐོང་བ་དང་མ་མཐོང་བ་དག་གིས་གང་ལ་སྤྱི་འདི་སྣང་བ་དེས་ནི་ཤིང་ཡིན་ལ།གང་ལ་མི་སྣང་བ་དེ་ནི་ཤིང་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཤིང་དང་ཤིང་མ་ཡིན་པ་འདི་རྣམ་པར་དབྱེ་བར་བྱེད་པའི་སྤྱི་དངོས་པོ་ལྟར་རུང་བ་དམིགས་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱིར་གྱུར་པ་གཅིག་ནི་མེད་དོ། ། ཅིའི་ཕྱིར་མེད་ཅེ་ན། དེ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། སྤྱི་ཐ་དད་པ་ནི་ཡལ་ག་ལ་སོགས་པ་སྣང་བ་ལས་ཐ་དད་པར་མི་འཛིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཤིང་ལ་སོགས་པ་ལ་བློ་ཡལ་ག་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པ་ཅན་གཅིག་དང་། ཡལ་ག་ལ་སོགས་པའི རྣམ་པ་ཅན་མ་ཡིན་པ་ཅིག་ཤོས་དང་གཉིས་སུ་སྣང་བ་ནི་མི་དམིགས་སོ།།ཁར་བ་ཐོགས་པ་ལ་ཁར་བ་བཞིན་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་མི་མཐུན་པའི་དཔེ་སྟེ། ཇི་ལྟར་ཁར་བ་ཐོགས་པ་ལ་ཁར་བ་ཐ་དད་པར་འཛིན་པ་ལྟར་སྤྱི་ནི་དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ནོ། །ཡལ་ག་ལ་སོགས་པ་དང་ལྡན་ པའི་ཁྱད་པར་གཞན་ལས་ཐ་དད་པར་མ་བཟུང་བའི་སྤྱི་ཡང་གསལ་བ་རྣམས་ལ་མི་མངོན་པའི་ཕྱིར་ཏེ།གཞན་ཞིག་རང་གི་ངོ་བོར་དམིགས་པ་ནི་མངོན་པ་ཡིན་ན་དེ་ཡང་བདག་ཉིད་དུ་མ་བཟུང་བ་ལ་ཇི་ལྟར་ཡོད་པར་འགྱུར་སྤྱི་དོན་གཞན་མ་ཡིན་པར་སྨྲ་བའི་ལྟར་ན་ཡང་། རྣམ་ པ་གསལ་བའི་གཅིག་ལ་མཐོང་བ་ཡང་རང་གི་མཚན་ཉིད་ལས་ཐ་མི་དད་པའི་ཕྱིར་དེ་ཁོ་ན་དང་འདྲ་བར་གསལ་བའི་ཁྱད་པར་གཞན་ལ་བལྟ་བར་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་རོ།།དེ་བས་ན་ཐ་སྙད་ཀྱི་དུས་ན་འདྲ་བ་གཅིག་ཅིག་མཐོང་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་དང་ལྡན་པ་ནི་ཤིང་ཡིན་ལ་དེ་མ་ཡིན་ པ་དང་ལྡན་པ་ནི་ཤིང་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་གྱུར་ཏོ།།དེ་དག་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་ཤིང་དང་ཤིང་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ན་གསལ་བ་གཅིག་ཁོ་ན་ཞེས་བྱ་བ་བརྡའི་དུས་ནས་མཐོང་བ་ཁོ་ན་ཤིང་ཡིན་པར་འགྱུར་རོ། །ཐ་སྙད་ཀྱི་དུས་ན་སྣང་བ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། བརྡའི་དུས་ན་སྣང་བའི་རྣམ་ པ་གཞན་མི་སྣང་བའི་ཕྱིར་རོ།།སྒྲའི་དོན་གཞན་སེལ་བ་ལ་གཞན་དག་གིས་མ་ཁྱབ་པ་ཉིད་དུ་གླེང་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཡོངས་སུ་སྤང་བར་འདོད་ནས། རེ་ཞིག་ཕྱོགས་སྔ་མ་ཕྱོགས་ཙམ་ཞིག་དགོད་པར་བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ སོགས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲས་ནི་ཐམས་ཅད་དང་།རིལ་དང་བརྗོད་བྱ་དང་། གཞལ་བྱ་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་རྣམས་བསྡུའོ། །ཅིའི་ཕྱིར་དེ་དག་ལ་དོན་གཞན་རྣམ་པར་གཅོད་པ་མེད་ཅེ་ན། གང་ལས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། གང་ལས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཤེས་བྱ་ མ་ཡིན་པ་ལས་སོ།

为显示依共相事物如何不能区分树与非树,故说"于彼"等。如树差别异于瓶等,树性等亦与彼相似而互异,虽见彼,任何共相由见与未见,凡于彼显现此共相者是树,不显现者非树,如是区分树与非树之共相事物似可得为所缘相者亦无一。
若问何故无,则说"彼"等。共相差别不执异于枝等显现故,于树等智不见为具枝等相一者与非具枝等相另一者二种显现。"如于持土块之土块"为不同法喻,如执持土块异于土块,共相非如是。
未执异于具枝等差别之共相亦不显于别相故,若他以自体所缘为显现,则于未执为自性者如何有。如说共相非异义者,于一别相所见亦不异于自相故,不能如彼观于其他别相差别故。
故于言说时,凡见一相似者具彼为树,具非彼者为非树。彼等依次即树与非树性,唯一别相即于名言时所见者方为树。于言说时不显,因不显名言时所显之异相故。
欲遮他人说声义遮他不周遍,故先略立前宗,"瓶等"等,"等"字摄一切、圆、所诠、所量等词。若问何故彼等无遮除异义,则说"从何"等,"从何"即从非所知。

།གལ་ཏེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཤེས་བྱ་མ་ཡིན་པ་མེད་ཅེ་ན། དེ་ལས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། རྣམ་པར་གཅོད་པར་སྨྲ་བས་ནི་ཤེས་བྱ་མ་ཡིན་པ་ལས་ཤེས་བྱ་ཐ་དད་པར་ཡུལ་དུ་བྱེད་པར་ཁས་བླངས་དགོས་སོ། །དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་ནི་ཇི་ལྟར་ཤེས་བྱ་ མ་ཡིན་པ་ལ་ཤེས་བྱ་རྣམ་པར་གཅོད།དེས་ན་ཤེས་བྱ་མ་ཡིན་པ་ལས་ཤེས་བྱ་ཐ་དད་པར་ཡུལ་དུ་བྱེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཤེས་བྱ་མ་ཡིན་པར་འདོད་པ་དེ་ཤེས་བྱ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཡུལ་དུ་མ་བྱས་པ་ལས་རྣམ་པར་གཅོད་པ་བསྟན་པར་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། དེ་ནི་ ཉེས་པ་མེད་དེ་འདི་ལྟར་ཐེ་ཚོམ་དང་ལྡན་པའི་སྐྱེས་བུའི་བློའི་ཐེ་ཚོམ་ཅན་དོན་འགའ་ལས་རྣམ་པར་བཟློག་ནས་བློ་དེ་ཉིད་རྣམ་པར་ངེས་པའི་དོན་འགའ་ཞིག་ལ་འཇུག་པའི་ཕྱིར་སྟོན་པར་བྱེད་པ་པོས་སྒྲ་འགའ་ཞིག་རབ་ཏུ་སྦྱོར་བར་བྱེད་དོ།།འགའ་ཞིག་ལ་འཇུག་པའི་ ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་འདིས་ནི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་བཤད་ལ།འགའ་ལས་རྣམ་པར་ལྡོག་ནས་ཞེས་བྱ་བ་འདིས་ནི་ལྡོག་པ་བཤད་དོ། །ཅིའི་ཕྱིར་སྒྲ་འགའ་ཞིག་ལས་བཟློག་པས་འགའ་ཞིག་ལ་འཇུག་པར་བྱེད་ཀྱི། སྒྲུབ་པ་ཁོ་ནས་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེའི་དོན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ སོགས་པ་སྨོས་ཏེ།སྒྲའི་དོན་ངེས་པར་གཟུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །གཞན་དུ་ན་སྟེ། གལ་ཏེ་སྒྲ་དེས་འགའ་ཡང་རྣམ་པར་གཅོད་པར་མི་བྱེད་ན་སྒྲ་སྦྱོར་བ་དོན་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །གང་གི་ཕྱིར་དེ་ལྟ་ཡིན་པ་དེས་ན་དེའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་ཚིག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲས་ནི་ཐམས་ཅད་དང་རིལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཚིག་བསྡུའོ།།ཁྱད་པར་ཇི་ལྟ་བུ་ཅན་ཞིག་ཅེ་ན། ཐ་སྙད་དུ་ནི་གཏོགས་རྣམས་ལའང་། །ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། ཐ་སྙད་ནི་སྒྲས་བསྒྲུབ་པ་དང་དགག་པའི་མཚན་ཉིད་དོ། །དེའི་དོན་དུ་གཏོགས་ པ་རྣམས་ལ་སྟེ།འཇིག་རྟེན་པའི་སྦྱོར་བ་ལ་གནས་ཏེ་རྣམས་ལ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །ཐ་སྙད་ཀྱིས་ན་ཡན་ལག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་དེ་དག་ལ་རྣམ་པར་གཅོད་པ་ནི་འགའ་ཞིག་ཡོད་དོ། །སྒྲ་རབ་ཏུ་སྦྱོར་བར་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་འཆད་ པར་བྱེད་དེ།ཐམས་ཅད་ལ་ནི་སྐྱེས་བུའམ་འཇིག་རྟེན་པའི་རྟོག་པ་པོའོ། །ཅིའི་ཕྱིར་མི་འདའ་ཞེ་ན། དེ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །སྒྲ་དེའི་འབྲས་བུ་ནི་འཇུག་པ་དང་ལྡོག་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ་འགའ་ཞིག་ལས་བཟློག་ནས་འགའ་ཞིག་ལ་ འཇུག་པའི་དོན་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།།དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་སྒྲ་སྦྱོར་བ་དོན་མེད་པར་འགྱུར་རོ།

若问何故无非所知,则说"从彼"等。说遮除者须许非所知异于所知为境。若非如是,如何于非所知遮除所知?故由以非所知异于所知为境,所许非所知即非所知故,不能显示从非境遮除故。
此无过失,如是具疑人之疑智,从某义返已,彼智即入于某决定义故,能诠者安立某声。"为入于某"此说随行,"从某返已"此说返。
若问何故由返于某声而入于某,非唯由成立,则说"彼义"等,为决定执取声义故。若异此,即若彼声不作任何遮除,则安立声成无义。由如是故,"故"等词,"等"字摄一切、圆等词。
若问具何差别,"于言说所属者"等,言说即声成立遮遣相。属彼义者,即住世间安立者之义。于言说支等彼等有某遮除。"安立声"等为能诠,于一切即补特伽罗或世间了解者。
若问何故不越,则说"彼"等。彼声果为趣入返故,即从某返而入于某义之义。若非如是,则安立声成无义。

།དེ་ཉིད་བསྟན་པའི་ཕྱིར་གལ་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། སྨྲ་བ་པོ་འདིས་བསྟན་པར་བྱ་བ་འགའི་བློ་ཡང་མི་འདོད་པ་འགའ་ལས་ཀྱང་ལྡོག་པར་མི་བྱེད་པའམ། དེ་ལས་བཟློག་ནས་ཀྱང་འདོད་པ་འགའ་ཞིག་ལ་འཇུག་པར་མི་བྱེད་ན་དེའི་ཚེ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་སྣང་བའི་ཕྱིར་ཏེ། སྒྲས་ནི་ཇི་ལྟར་སྒྲ་སྦྱོར་བའི་སྔོན་རོལ་ན་རྟོགས་པ་པོ་ལ་དོན་ལ་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བའི་ངོ་བོ་ཡོད་པ་དེ་ལྟ་བུར་སྣང་བའི་ཕྱིར་ཏེ། དོན་ཅི་འདྲ་བར་ཡང་རུང་བར་སྣང་བའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ བའི་ཐ་ཚིག་གོ།།ཐ་སྙད་ཐམས་ཅད་ལ་ཚིག་འགའ་ཡང་ཐ་སྙད་གདགས་ཤིང་བརྗོད་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། སྒྲའི་ཐ་སྙད་ནི་ངེས་པར་གཟུང་བ་མེད་ན་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཉིད་བསྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དཔེར་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །འདིར་ ཆུ་འོན་ཅིག་ཅེས་བྱ་བ་འདིས་བྱེད་པ་ཙམ་འཕངས་པ་ལ་བྱེད་པའི་ཁྱད་པར་རྟོགས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་བུམ་པ་ཞེས་བྱ་བ་བརྗོད་དེ།བུམ་པ་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲ་འདི་ནི་སྙིམ་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམ་པར་གཅད་པས་རྣམ་པར་ངེས་པའི་དོན་ལ་བློ་སྐྱེད་པར་བྱེད་ན་འབྲས་བུ་དང་ལྡན་པར་ འགྱུར་རོ།།གལ་ཏེ་བུམ་པ་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲ་སྦྱོར་བ་ཡོད་དུ་ཟིན་ཀྱང་། གཞན་རྣམ་པར་གཅད་པར་མི་འདོད་པའི་ཕྱིར་བུམ་པ་དང་སྙིམ་པས་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་མཚོན་པར་ཟད་དེ། དེ་བཞིན་དུ་བྱེད་པ་གཞན་གྱིས་ཆུ་ལེན་པ་ཡང་བསྡུའོ། །ཅི་འདྲ་ཡང་རུང་བ་ཞིག་ཅེས་ བྱ་བ་ནི་ཆུའི་ཚད་ཉུང་ངུ་མང་པོ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ལ་མི་ལྟོས་པར་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།།ཆུ་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲ་ཡང་གལ་ཏེ་ལས་གཞན་རྣམ་པར་གཅོད་པ་ལས་ཁྱད་པར་ཅན་ལ་འཇུག་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ནོ། དེའི་ཚེ་དེ་སྦྱོར་བ་ཡང་དོན་མེད་པས་དེ་བཞིན་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ སོགས་པ་སྨོས་ཏེ།འོན་ཅིག་ཅེས་བྱ་བ་འབའ་ཞིག་བརྗོད་པར་བྱ་བར་འགྱུར་རོ། །ཇི་ལྟ་བུ་ཞིག་ཅེ་ན། བྱེད་པ་དང་ལས་མ་འཕངས་པ་ཅན་ཏེ་འོན་ཅིག་བྱ་བ་འདི་ཙམ་གྱི་ཚིག་གང་ལ་བྱེད་པ་བུམ་པ་ཞེས་བྱ་བ་དང་ལས་ཆུ་ཞེས་བྱ་བ་མ་འཕངས་ཤིང་བྱེ་བྲག་ཏུ་མ་ བརྟེན་པ་དེ་ལ་དེ་སྐད་ཅེས་བྱའོ།།དེ་བཞིན་དུ་ཁྱེར་ཏེ་མི་འོང་བའམ། བྱེད་པ་གཞན་ལ་མངོན་དུ་ཕྱོགས་པའི་སྐྱེས་བུ་ལ། གལ་ཏེ་འོན་ཅིག་ཅེས་བྱ་བ་འདིས་ཁྱེར་མི་འོང་བའམ། བྱེད་པ་གཞན་རྣམ་པར་གཅོད་པར་མི་བྱེད་ན་འོན་ཅིག་ཅེས་བྱ་བ་ཡང་བརྗོད་ པར་མི་བྱའོ།

为显示彼故说"若"等。若说者不欲令某智从某不欲返,或从彼返亦不令入于某欲,尔时如其显现故,声如于安立声前了解者有疑义体性如是显现故,即显现任何义之义。
一切言说中任何词亦不成立言说诠说。若问何故,则因无声言说决定执取故。为成立彼故说"譬如"等。此中"取水"仅说作用,为了解作用差别故说"瓶",此"瓶"声由遮除筐等生决定义之智则有果。
若虽有安立"瓶"声,由不欲遮除他故,"以瓶与筐"仅为显示,如是亦摄以其他作用取水。"任何"即不观待水量多少之义。
若水声亦不由遮除异业而入于差别,尔时彼安立亦无义故说"如是"等,唯当说"来"。若问如何,则无说作用与业者,即唯"来"此词,于彼无说作用"瓶"与业"水"而未特别依止者称彼。
如是于不携来或趣向其他作用之补特伽罗,若以"来"不遮除不携来或其他作用,则亦不应说"来"。

།དེ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་དེ་བཞིན་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། གལ་ཏེ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་འོན་ཅིག་ཅེས་བྱ་བས་ཟས་ལ་སོགས་པ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ལ་རུང་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཡིན་པ་གཞན་ཅུང་ཟད་ཅིག་ཅེས་བྱ་བ་འབད་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པ་དང་། བླང་བར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པ་རིལ་ཡིན་པར་འདོད་པར་གྱུར་ན་ནི་དེའི་ཚེ་བྱེད་པའི་ཚིག་འོན་ཅིག་ཅེས་བྱ་བ་ཡང་བརྗོད་པར་མི་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་བུམ་པ་ལ་སོགས་པའི་སྒྲ་ཐ་སྙད་དུ་འདོགས་པ་རྣམས་ལ་རྣམ་པར་གཅོད་པ་ཡོད་དོ། །དེ་དག་ལ་ཇི་ལྟ་བ་དེ་བཞིན་དུ་ཞེས བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་སྒྲ་ཐ་སྙད་དུ་འདོགས་པ་རྣམས་ལ་ཡང་རྣམ་པར་གཅད་པར་བྱ་བ་ཤེས་བྱ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་འགའ་ཞིག་ཡོད་པར་འགྱུར་རོ།།གཞན་དུ་དོགས་པ་མེད་པ་ན་སྦྱོར་བ་མི་རུང་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཤེས་བྱ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པར་ དོགས་པ་ནི་གཞན་དུ་དོགས་པའོ།།དེ་མེད་པར་ནི་གཞན་དུ་དོགས་པ་སྟེ། ཤེས་བྱ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་དུ་དོགས་པ་མེད་ན་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །འདི་ལྟར་སྒྲ་མི་རྟག་པ་ལ་སོགས་པའི་ངོ་བོར་ཤེས་བྱ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བ་ལ་མི་རྟག་པ་ལ་སོགས་པའི་ རྣམ་པར་ཤེས་བྱ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་རབ་ཏུ་སྦྱོར་བ་དེ་ལ་ནི་མི་རྟག་པ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་བྱ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་དུ་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་རྣམ་པར་གཅད་པར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ།།དེ་བཞིན་དུ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཤེས་བྱ་ཡིན་ནོ་ ཞེས་བྱ་བ་དེ་དག་ལ་ཡང་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་ལ་ལྟོས་ནས་ཤེས་བྱ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་དུ་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་དུ་རྣམ་པར་གཅད་པར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ།།དེ་བཞིན་དུ་འགའ་ཞིག་ན་རེ་དངོས་པོ་མེད་པ་ནི་མེད་པའི་ཕྱིར་དེ་ལ་ཤེས་པ་འཇུག་པ་ མེད་དོ།།དེ་ལྟ་བས་ན་དེ་དག་ནི་ཤེས་བྱ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཟེར་བ་དེ་ལ་ཡང་ཤེས་བྱ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་དུ་སྒྲོ་བཏགས་པ་དེ་ཉིད་རྣམ་པར་གཅད་པར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ལྟ་བུ་ཁོ་ནར་མེད་པ་ཡང་ཡུལ་དུ་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཤེས་བྱའི་སྒྲ་ སྦྱོར་བ་གཞན་ལ་ཡང་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ།གཞལ་བྱའི་སྒྲ་ལ་ཡང་དེ་དང་འདྲའོ། །ཡང་དེ་བཞིན་དུ་འདུ་བྱེད་ཐམས་ཅད་ནི་སྐད་ཅིག་མའོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ལ་ཡང་ཁ་ཅིག་གིས་ཐམས་ཅད་མ་ཡིན་པ་སྐད་ཅིག་མ་ཉིད་དུ་བརྟགས་ཀྱི། ཐམས་ཅད་ནི་མ་ཡིན་པ་དེ་རྣམ་པར་ གཅད་པར་འདུ་བྱེད་ཐམས་ཅད་སྐད་ཅིག་མ་ཉིད་ཡིན་པར་བརྗོད་དོ།།དེ་བཞིན་དུ་ཅི་འགའ་ཞིག་འོངས་སམ། ཐམས་ཅད་ལྷགས་སྙམ་དུ་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བ་ལ་གྲོང་བ་ཐམས་ཅད་ལྷགས་སོ་ཞེས་བྱ་བས། འགའ་ཞིག་ཁོ་ནའི་ལྷགས་པ་ལ་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ ཉིད་རྣམ་པར་གཅད་པར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ།

为显示彼故说"如是"等。若所成"来"于食等所成中,其他微小所成非应勤作与非应取之全体为所欲,尔时亦不应说作用词"来"。是故于安立瓶等声言说者有遮除。
如于彼等,如是于安立"如是"等声者亦有所遮除之非所知性等某义。若无异疑则不应安立故。"异疑"即疑为非所知性等,无彼即无异疑,即无疑为非所知性之义。
如是于疑"声是无常等体性为所知"者,安立"以无常等相为所知"此中,即应遮除疑为以无常等相非所知性者。如是于"一切法是一切智所知"彼等,亦应遮除就一切智智疑为非所知性者。
如是有说"无事物由无故无智行,故彼等非所知"者,亦应遮除增益为非所知性者。以如是"非有"亦为境故。如是于其他安立所知声亦应说,于所量声亦同。
复如是于"一切行是刹那"此中,有谓非一切为刹那性,为遮除非一切故说一切行是刹那性。如是于疑"是某来耶?是一切至耶?"者,以"村民一切至"遮除唯疑某至者。

།དེ་བཞིན་དུ་སྒྲའི་སྒྲ་ཐ་སྙད་དུ་གཏོགས་པ་གཞན་དག་ལ་ཡང་སྐབས་ཀྱི་དབང་གིས་ཅི་རིགས་པར་རྣམ་པར་གཅད་པར་བརྗོད་པར་བྱའོ། །འདིར་བསྡུས་པའི་དོན་ནི་བློ་ཐ་དད་པས་གཟུང་བར་བྱ་བའི་ཟླ་བོ་དངོས་པོར་གྱུར་པ་ཞིག་ ཚོམས་གཉིས་སུ་རྣམ་པར་གཞག་ནས་གཞན་སེལ་བའི་སྒྲས་བརྗོད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མ་ཡིན་ནོ།།འོན་ཀྱང་ཉན་པ་པོས་དེ་ལྟ་བུ་མ་ཡིན་པ་ལ་ཡང་དེ་ལྟ་བུའི་རྣམ་པ་སྒྲོ་བཏགས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཡང་སྒྲས་རྣམ་པར་གཅད་པར་བྱ་བ་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། ། དེ་ཉིད་གསལ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དེ་ལ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། བསྟན་པར་བྱ་བ་བློ་གྲོས་རྨོངས་པའི་གནས་གང་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་སྒྲ་རྣམས་ཀྱིས་བཟློག་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་ཉན་པ་པོ་ནི་འགའ་ལ་ཡང་ཐེ་ཚོམ་མེད་པ་ཁོ ནའོ་ཞེ་ན།འོན་ཏེ་དོགས་པ་མེད་ན་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། གལ་ཏེ་འདི་འགའ་ལ་ཡང་དོགས་པ་མེད་ཅིང་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་ངེས་པ་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ན་ནི་དེའི་ཚེ་སྨྲ་བ་པོ་གཞན་གྱིས་གདམས་པ་ལ་ཅི་ཞིག་ལྟོས་པར་འགྱུར་ཏེ་མི་འགྱུར་ཁོ་ནའི་སྙམ་དུ་བསམས་ པ་ཡིན་ནོ།།ཉན་པ་པོའི་འབྱང་བར་བྱེད་པ་ནི་ཐེ་ཚོམ་སེལ་བའོ། །ཚིག་གང་ལ་དེ་མེད་པ་དེ་ནི་ཉན་པ་པོའི་འབྱང་བར་བྱེད་པ་མེད་པ་ཅན་ཏེ། ཚིག་དེ་ལྟ་བུ་སྨྲ་བའི་སྨྲ་བ་པོ་ཡང་ལྟར་སྨྱོན་པ་མ་ཡིན་པ་འགྱུར་བ་དེ་ལྟ་བས་ན་སྨྲ་བ་པོ་ནི་ཉན་པ་པོ་ཐེ་ཚོམ་དང་ལྡན་པ་བྱང་བར་བྱ་བ་ ཁོ་ནར་འདོད་པས་སྒྲ་སྦྱོར་བར་བྱེད་དོ།།ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དེ་འབྱང་བར་བྱ་བ་ཁོ་ནའི་ཕྱིར་ཉན་པ་པོ་འབྱང་བར་བྱ་བ་ཁོ་ནའི་ཕྱིར་སྒྲ་རྣམས་བརྡར་བྱས་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཚིག་དག་ལ་གནས་པ་ཐ་སྙད་ཀྱི་དོན་དུ་གཏོགས་པ་རྣམས་ལ་ནི་ཇི་སྐད་བཤད་པའི་རྣམ་ པར་གཅོད་པ་ཡོད་གྲང་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་སྒྲས་ཐ་སྙད་དུ་གཏོགས་པ་མ་ཡིན་པ་ཡན་གར་བ་གང་དག་ཡིན་པ་དེ་དག་ལ་གོ་ཇི་ལྟར་ཡོད་དེ་དེ་དག་ལ་ནི་རྟོགས་པ་པོའི་དོགས་པའི་གནས་མེད་དོ་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ།།ངག་རྣམས་ཀྱི་ཁོངས་སུ་མ་ གཏོགས་པའི་རྗོད་པར་བྱེད་པའི་སྒྲ་ནི་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏེ།སྒྲ་རྣམས་ནི་སྦྱོར་བའི་དབང་གིས་དོན་དང་ལྡན་པར་ཤེས་ལ། སྦྱོར་བ་ཡང་དག་ལ་གནས་པ་རྣམས་ཁོ་ནའི་ཡིན་ནོ། །དེ་ཉིད་བསྟན་པའི་ཕྱིར། ངག་ཏུ་གཏོགས་པའི་ཚིག་གིས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་ པ་སྨོས་ཏེ།དེ་ཁོ་ན་ལ་དོན་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ་སྙམ་དུ་བསམས་པ་ཡིན་ནོ།

如是于其他属声言说之声,亦应随境界力如理说遮除。此中摄义非是:以异智所取之对立事物,立为二聚而以遮他声说。然闻者于非如是者亦增益如是相,彼亦唯是声所应遮除之义。
为明显彼故说"于彼"等。所诠愚痴智处即彼,不应以"即彼"等声返。若谓闻者于任何皆唯无疑,则说"若无疑"等。若此于任何无疑而具如实决定,尔时何须待他说者教诫,定不须也。
闻者令通达即除疑。何词无彼即无令闻者通达者,说如是词之说者亦应非狂。是故说者唯欲令具疑闻者通达而安立声。若问何故,则为令彼通达故,为令闻者通达故造声为标准故。
住"等"等词之属言说义者有如所说遮除,于非属言说独立者如何有?彼等无了解者疑处故。说"等"等。
无不摄于语之能诠声之义。声由安立力知有义,唯是住正安立者。为显示彼故说"以属语词"等,思唯彼有义故。

།བརྡ་སྤྲོད་པ་པ་རྣམས་ཚར་དག་གི་ནང་དུ་ཐམས་ཅད་དང་རིལ་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་འདོན་པའམ། གཞི་པོ་དང་རྐྱེན་རྣམ་པར་དབྱེ་བས་སལ་གྱིས་དག་པར་བྱེད་པ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་ ངེས་པའི་ཚིག་གི་བྱེད་པ་རྣམས་སལ་གྱིས་དག་པར་བྱེད་པ་གང་དག་ཡིན་པ་དེ་དག་ཀྱང་བ་མེན་རི་མོར་བྲིས་པ་ལྟ་བུར་ཚིག་ལ་གནས་པ་རྣམས་ཁོ་ནའི་རྟོགས་པར་བྱེད་པའི་ཐབས་ཡིན་པར་བལྟ་བར་བྱའི།དེ་དག་ལ་འཇིག་རྟེན་པའི་དོན་ནི་འགའ་ཡང་མེད་དོ། །དེ་ལྟ་བས་ ན་ངག་ལ་གནས་པའི་ཚིག་གི་དོན་དག་ཁོ་ན་དོན་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ལ།དེ་ཁོ་ན་ལ་གནས་པ་རྣམས་ཀྱི་དོན་སེམས་པར་བྱེད་དོ། །དེ་ཉིད་བསྟན་པའི་ཕྱིར། གང་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། དེ་དག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ངག་ལ་གནས་པ་གང་དག་ཡིན་པ་སྟེ་སྦྱོར་ བའི་ཡུལ་བསམ་པར་བྱ་བ་ལ་སྒྲའི་དོན་ནི་གཞན་སེལ་བ་ཞེས་བརྗོད་དེ།ཤེས་བྱ་ལ་སོགས་པའི་སྒྲའི་སྦྱོར་བ་ལ་མི་གནས་པ་གང་དག་ཡིན་པ་དེ་དག་ནི་དོན་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་བསམ་པ་ཉིད་ཀྱང་མེད་པས། སྦྱོར་བ་བསྟན་པ་མེད་པ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །འདི་ ནི་སྦྱོར་བ་ཡང་ཡིན་ལ་དེ་བཞིན་དུ་བསྟན་པ་ཡང་ཡིན་པས་ཞེས་ལས་འཛིན་པར་བྱས་ནས་ཕྱིས་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་དང་སྦྱར་ཏེ།སྦྱོར་བ་སྨོས་པ་མེད་པ་ལ་ཤེས་བྱ་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲ་དག་ཏུ་ཉེ་བར་མ་སྦྱར་བ་ཡན་གར་བའི་དོན་ཅི་ཡིན་ཞེས་འདྲི་བ་ནི་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །གལ་ ཏེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཤེས་བྱའི་སྒྲ་ཡན་གར་བ་ལ་དོན་མེད་ཅེ་ན།དེ་ལས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། ཤེས་བྱ་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲ་དེ་ལས་དངོས་པོ་འགའ་ལ་ཡང་རྟོགས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྒྲུབ་པ་དང་དགག་པའི་འབྲས་བུ་ཅན་གྱི་ཐ་སྙད་ལ་ཤེས་བྱ་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲ་ཡན་གར་བ་ སྦྱོར་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་དེ་ལས་དོན་རྟོགས་པ་ལྟ་ཞིག་ག་ལ་ཡོད།གང་གི་ཚེ་སྒྲ་མི་རྟག་པ་ལ་སོགས་པའི་ངོ་བོར་ཤེས་བྱ་ཡིན་ནམ། འོན་ཏེ་ཤེས་བྱ་མ་ཡིན་པས་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ལྟ་བུའི་སྐབས་སུ་ཤེས་བྱ་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲ་ཡན་གར་དུ་སྦྱོར་བ་དེའི་ཚེ་ཡང་དོན་རྟོགས་པ་གང་ཡིན་པ་དེའི་ སྒྲ་ལ་སོགས་པའི་ཚིག་སྐབས་སུ་བབ་པ་ལ་ལྟོས་ཏེ།ཡིན་པས་དག་ཁོ་ན་ལས་འབྱུང་བར་འགྱུར་ཏེ། ཚིག་གཞན་དང་ལྷན་ཅིག་པའི་ཚིག་ནི་ངག་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་ཚིག་གཞན་ལ་མི་ལྟོས་པའི་ཚིག་ཡན་གར་བ་ལས་ནི་དོན་རྟོགས་པ་མེད་དོ། །ཇི་ལྟར་ཤེས་ བྱ་ལ་སོགས་པའི་ཚིག་ཡན་གར་བ་རྣམས་ལ་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མེད་པ་ལྟར་བུམ་པ་ལ་སོགས་པའི་སྒྲ་ཡན་གར་བ་རྣམས་ལ་ཡང་དེ་དང་འདྲའོ།

文法家们于章节中诵"一切"与"全体"等,或以基词与词缀分别而次第清净,如是以词源学作用次第清净者,亦应视如画牛之像,唯是住于词者之了解方便,彼等无任何世间义。是故唯住语之词义有义,唯思惟住彼者之义。
为显示彼故说"于何"等。"彼等"即住语者,于应思惟安立境,声义说为遮他。不住所知等声安立者,由义不可得故亦无思惟,故说"无安立显示"等。
此既是安立亦如是显示,取为业已,后配"无"字,即问无说安立之独立所知声等有何义。
若问何故独立所知声无义,则说"从彼"等。由从彼所知声于任何事无了解故。由独立所知声无成立遮遣果之言说安立故,从彼岂有义了解?
当"声是无常等体性为所知耶?抑为非所知耶?"如是境中独立安立所知声时,亦有义了解者,观待声等词之境界故,唯从彼等生,以与他词俱之词是语故。是故不观待他词之独立词无义了解。
如独立所知等词全无所诠,独立瓶等声亦同。

།ཅི་བུམ་པས་ཆུ་བླངས་སམ། འོན་ཏེ་སྙིམ་པས་ཞེས་བྱ་བའི་སྐབས་སུ་བུམ་པས་སོ་ཞེས་རབ་ཏུ་སྦྱར་བ་ དེ་ལ་སྐབས་ཤེས་པ་དང་མི་ལྡན་པ་གང་ཡིན་པའི་རྟོགས་པ་པོ་དེས་ཀྱང་བུམ་པ་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲ་ཡན་གར་བ་ཐོས་པ་ལས་བུམ་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་འབྱུང་བ་ཁོ་ན་མ་ཡིན་ནམ།གལ་ཏེ་ཡན་གར་བ་ལ་དོན་མེད་ན་དེའི་ཚེ་ཐོས་པ་ལས་ཇི་ལྟར་དོན་རྟོགས་ཤེ་ན། སྐབས་འགའ་ ཞིག་ཏུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ།རྟོགས་པ་གང་ལ་ཤེས་པར་འདོད་པའི་དོན་དེ་ཡོངས་སུ་མ་རྫོགས་པ་ཡོད་པ་དེ་ནི་དེའི་དོན་ཡོངས་སུ་མ་རྫོགས་པ་ཅན་ཡིན་ནོ། །ཇི་ལྟར་དེ་ནི་དོན་ཡོངས་སུ་མ་རྫོགས་པ་ཅན་ཡིན་ཞེ་ན། སྦྱོར་བ་མཐོང་བའི་ཡུལ་གྱི་རྗེས་སུ་ འབྲང་བས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ།ཕར་ཁྱེར་བ་དང་ཚུར་ཁྱེར་བ་ལ་སོགས་པའི་བྱ་བ་གླེང་བ་ལ་ཞུགས་པའི་ངག་ཇི་སྙེད་པ་དེས་བུམ་པ་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲ་སྦྱོར་བ་མཐོང་བ་དེའི་རྗེས་སུ་འབྲང་བས་ངག་གི་དོན་སྔ་མ་དེ་སྙེད་ལས་རྟོག་པ་ཐེ་ཚོམ་དང་ལྡན་པར་འགྱུར་ ཏེ།ཇི་དོན་འདི་བརྗོད་པར་འདོད་དམ། འོན་ཏེ་ཅི་དོན་འདི་ཡིན་ཞེས་དེ་ལྟར་ཐེ་ཚོམ་དང་བཅས་པའི་ཕྱིར་གཏོལ་མེད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་དོན་མ་རྫོགས་པ་ཙམ་ཡིན་པས་བསླང་བ་ཁོ་ན་ཡིན་ཏེ། འཁྲུལ་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ། །འདི་སྐད་དུ་སྒྲ་ཡན་གར་བ་ལས་ཐོས་པ་ ཙམ་ལས་དོན་རྟོགས་པ་ནི་མེད་པ་ཁོ་ནའོ།།འོན་ཀྱང་གང་ལ་དམིགས་པའི་ཚིག་དོན་དང་ལྡན་པ་དང་འདྲ་བས་བློ་ཕྲག་པ་ཅན་ལ་སྒྲ་ཡན་གར་བ་ཐོས་པ་ལས་དོན་རྟོགས་པའི་མངོན་པའི་ང་རྒྱལ་འབྱུང་ངོ་ཞེས་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། །ཇི་ལྟར་སྦྱོར་བ་མཐོང་བའི་རྗེས་སུ་འབྲང་ བས་བུམ་པ་ལ་སོགས་པའི་ཚིག་ཡན་གར་བ་ཐོས་པ་ལས་དོན་རྟོགས་པ་བསླད་པ་དེ་འདྲ་བ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་སྒྲ་ལ་ཡང་ཇི་ལྟར་མཐོང་བ་ལས་ཇི་ལྟར་སྦྱོར་བ་དམིགས་པ་ལས་ངག་ཇི་སྙེད་ལ་ཤེས་བྱའི་སྒྲ་རབ་ཏུ་སྦྱོར་བར་མཐོང་བ་དེའི་རྗེས་སུ་འབྲང་བས ཤེས་བྱའི་སྒྲ་ཡན་གར་བ་ཐོས་པའི་ཚིག་དོན་རྟོགས་པ་བསླད་པ་ཡོད་པ་ཉིད་དོ།།འདིས་ནི་བུམ་པ་ལ་སོགས་པའི་སྒྲ་རྣམས་དང་། ཤེས་བྱ་ལ་སོགས་པའི་སྒྲ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་མཚུངས་པ་ཉིད་དུ་བསྟན་ཏོ། །གང་གི་ཕྱིར་ངག་ཐམས་ཅད་ངེས་པར་གཟུང་ བ་དང་བཅས་པ་ཡིན་ལ།ངག་ལ་གནས་པའི་ཚིག་དག་ཁོ་ན་དོན་དང་ལྡན་པ་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར་སྒྲ་སྦྱོར་བ་ཐམས་ཅད་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་མཇུག་སྡུད་པར་བྱེད་དེ། དེ་ནི་འབྲས་བུ་དང་བཅས་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲ་སྦྱོར་བ་དེ་འབྲས་བུ་དང་བཅས་ པའི་ཕྱིར་རོ།

我来为您完整翻译这段藏文：
"是以瓶取水耶?抑以筐?"此境中安立"以瓶"者,不具境解者之了解者,仅从听闻独立"瓶"声亦生瓶分别,不是吗?若独立者无义,尔时从听闻如何了解义?
说"于某境"等。了解中所欲知义未圆满者,即彼义未圆满者。云何彼是义未圆满者?说"随见安立境"等。于论及往取来取等作用之语,随见彼瓶声安立,从如是前语生具疑了解,即"是欲说此义耶?抑是此义耶?"如是由具疑故,以无定性唯是未圆满义之引发,即是错乱。
此说:仅从独立声闻即无义了解。然由缘有义词相似故,于具慢心者从闻独立声生义了解增上慢。
如随见安立而从闻独立瓶等词有错乱义了解,如是于"等"等声亦随所见,从见安立缘于诸语见安立所知声,随彼而从闻独立所知声有错乱词义了解。
此说瓶等声与所知等声于一切相同。由一切语定有执取,唯住语词有义故,以"一切声安立"等结集,彼有果故。

།དེ་ལྟར་ཇི་སྐད་དུ་བཤད་པའི་ཚུལ་གྱིས་སྒྲ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བརྗོད་པར་བྱ་བ་གཞན་སེལ་བ་ཡིན་པ་ལ་གསལ་བར་བྱེད་ཀྱི་ཅི་གཞན་སེལ་བ་བརྗོད་པར་བྱ་བའི་དོན་ཡིན་ནམ། འོན་ཏེ་བརྗོད་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པ་ཞིག་ཡིན། གལ་ཏེ་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ཡིན་ན་དེ་ཅི་བསྒྲུབ་ པའི་ངོ་བོར་རམ།འོན་ཏེ་རྣམ་པར་གཅོད་པའི་ངོ་བོར་ཡིན། དེ་ལ་ཕྱོགས་དང་པོ་ལྟར་ན་ནི་མཉན་པས་གཞན་སེལ་བར་བྱེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ཉམས་ཏེ། སྒྲུབ་པའི་ངོ་བོར་གཞན་སེལ་བ་སྟོན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཉིས་པ་ལྟར་ན་ཡང་གཞན་སེལ་བ་ཡང་གཞན་རྣམ་པར་གཅད་པས་ སྟོན་ན་དེ་ལ་ཡང་གཞན་སེལ་བ་གཞན་དགོས་པས་ཐུག་པ་མེད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་སྨྲས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་དེས་ལེགས་པར་མ་བརྟགས་པར་སྨྲས་པ་ཡིན་ནོ།།འདི་ལྟར་རེ་ཞིག་གལ་ཏེ་བུམ་པ་ལ་སོགས་པའི་སྒྲས་བརྗོད་པར་བྱ་བའི་གཞན་རྣམ་པར་གཅོད་པ་གཟུང་ནས་དེ་སྐད་དུ་ རྒོལ་ན་ནི་དེའི་ཚིག་ཏུ་མི་རུང་སྟེ།འདི་ལྟར་བུམ་པ་མ་ཡིན་པ་རྣམ་པར་གཅོད་པའི་ངོ་བོ་ཁོ་ནར་བུམ་པའི་སྒྲས་བརྗོད་པར་བྱ་བའི་གཞན་སེལ་བ་ཡིན་ན། དེ་ལ་གང་གིས་ན་ཐུག་པ་མེད་པར་འགྱུར་བའི་གཞན་སེལ་བ་གཞན་ཅི་ཞིག་དགོས། བུམ་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ སྒྲས་དེ་སྟོན་པ་ན་ཡང་གཞན་རྣམ་པར་གཅོད་པའི་ངོ་བོ་ཁོ་ནས་སྟོན་པས་ཇི་ལྟར་སྒྲའི་དོན་བསྒྲུབ་པ་ཅན་ཡིན།འོན་ཏེ་གཞན་སེལ་བ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ཁོ་ནའི་བརྗོད་པར་བྱ་བ་གང་ཡིན་པ་གཞན་སེལ་བ་ཡིན་ལ། དེ་ལ་བརྟེན་ནས་རྒོལ་ན་ནི་ཐ་སྙད་དུ་གཏོགས་པ་དེ་ལ་ཡང་གཞན་རྣམ་པར་གཅོད་ པ་ཡོད་པ་ཁོ་ན་སྟེ།སྒྲས་ནི་གཞན་སེལ་བར་མི་བྱེད་ཀྱི། འོན་ཀྱང་བསྒྲུབ་པ་ཁོ་ནས་དོན་བརྗོད་དོ་ཞེས་དེ་སྙམ་དུ། བློ་གྲོས་རྨོངས་པའི་དོགས་པ་གནས་རྣམ་པར་གཅད་པར་བྱ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟ་བུ་ལ་སོགས་པ་ཀླན་ཀ་ངན་པ་རྣམས་ཡོངས་སུ་སྤངས་ པ་ཁོ་ནར།གང་ཞིག་གང་ལས་ཐ་དད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། ཤིང་གི་དོན་གང་ཞིག་ཤིང་མ་ཡིན་པ་བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་གང་ལས་ཐ་དད་པ་ཤིང་མ་ཡིན་པ་དེ་རྣམ་པར་ལྡོག་ནས་ཤིང་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲ་འགོད་ཅིང་བརྡར་བྱེད་པར་ལྟ་བར་བྱའོ། །དེས་ནི་ལས་གཞན་པ་ བཟློག་པ་མ་བསྡུས་པའི་སྒྲ་ཁོ་ན་འགོད་དོ་ཞེས་བྱ་བར་བཤད་དོ།།ཡང་དེ་གང་དུ་འགོད་ཅེ་ན། ཁྱད་པར་གྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། ཤིང་གི་ཁྱད་པར་རྣམས་ཀྱི་དེ་ལས་ཐ་དད་པ་ནི་ཤིང་མ་ཡིན་པ་དེ་ལས་ཐ་དད་པ་གང་ཡིན་པའོ།། །། བམ་པོ་བཅུ་བཞི་པ། ཇི་ལྟར་ཤིང་གི་ཁྱད་པར་གཅིག་ཤིང་མ་ཡིན་པ་དེ་ལས་ཐ་དད་པ་ལྟར་ཤིང་གི་ཁྱད་པར་ཐམས་ཅད་ཀྱང་དེ་དང་འདྲ་བས། དེའི་ཕྱིར་ཤིང་དེ་རྣམས་ལས་ཐ་དད་པ་འདིས་བློས་གཅིག་པ་ཉིད་དུ་སྒྲོ་འདོགས་པར་བྱེད་པས་རྣམ་པ ནི་མཚུངས་པར་སྣང་བ་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ཏེ།ཐ་དད་པ་རྣམ་པ་མཚུངས་པ་ཅན་དེ་ལ་སྒྲ་འགོད་དོ།

如是以所说方式,明显一切声之所诠是遮他,然遮他是所诠义耶?抑非所诠?若是所诠,彼为成立体性耶?抑遮除体性耶?
其中若如初分,则"闻遮他"之说不成,以成立体性显示遮他故。若如第二,则遮他亦以遮除他显示,于彼复须他遮他,成无穷过。所说此者,彼未善察而说。
如是,若先取瓶等声所诠之遮除他而诤,则彼语不应理。如是,若瓶声所诠遮他唯是遮除非瓶体性,于彼何须他遮他而成无穷?以瓶声显示彼时亦唯以遮除他体性显示,云何声义是成立者?
若依此唯遮他之所诠是遮他而诤,则于属言说彼亦唯有遮除他,声非遮他,然唯以成立说义,如是为遮除愚痴智疑惑处故。
如是等恶难唯遍断已,说"何者从何异"等。应观树义何者从非树瓶等何异,遮除非树已安立树声为标准。此说唯安立不摄异返声。
复于何处安立?说"差别"等。从彼异即从非树异者,是树差别之异。
卷十四
如一树差别从非树异,一切树差别亦同彼,故由此从彼等异,以智增益为一性,具相似显现,于彼具异相似者安立声。

།དེ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བའི་སྒྲ་ནི་ངེས་པར་གཟུང་བའི་དོན་ཏོ། །རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཅན་ལ་བློ་ལ་སྣང་བའི་རྣམ་པ་དེ་ཉིད་སློབ་དཔོན་ཕྱོགས་ཀྱི་གླང་པོས་རབ་ཏུ་ བཤད་དོ།།ཇི་སྐད་དུ་བཤད་ཅེ་ན། སྨྲས་པ་གཞན་ལས་ལྡོག་པ་ཡིས། །དངོས་པོ་དེ་ཡི་ཆ་འགའ་ཞིག་།རྟོགས་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་འདིས་ཏེ། འདིའི་སྟེ་འདིའི་དོན་ནི་འགྲེལ་པ་ལས་གསལ་བར་བྱེའོ། །ཐ་དད་པ་འདི་ལའང་ངོ་བོ་རང་གི་ངོ་བོ་ནི་འཁྲུལ་པ་མ་ གཏོགས་པ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མེད་དོ།།དེ་བས་ན་གསལ་བྱེད་ཀྱིས་གལ་ཏེ་གཞན་ལས་ལྡོག་པ་ཐམས་ཅད་ལ་མཚུངས་ཤིང་རྗེས་སུ་ཡོད་པ་ཡིན་ན་མིང་ལ་མི་འདུམ་པར་ཟད་དེ། སྤྱི་ལ་མིང་གཞན་དུ་བརྗོད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་སྨྲས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་གསལ་བ་ཡིན་ནོ། །སྒྲ་རྣམས་ ལས་དེ་ཉིད་རྟོགས་ཉིད་ཀྱིས་ཐ་དད་པ་ཇི་སྐད་པ་དེ་རྟོགས་པ་ཉིད་ཀྱིས་གཞན་བཟློག་པས་ནི་རྟོགས་པར་འགྱུར།ཐ་དད་པ་དེ་ནི་གཞན་ཟློག་པར་བྱེད་པ་འཕངས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལ་ནི་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲའི་དོན་གཞན་སེལ་བ་དེ་ལ་ནི་གཞན་བཟློག་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་སྤྱི་འགས་ཁྱད་པར་དུ་ བྱས་པའི་རྟོགས་པར་འགྱུར་བ་གཞན་ཞེས་བྱ་བ་གཞན་ལས་བཟློག་པའི་དོན་ནི་འགའ་ཡང་མེད་དོ།།སྒྲས་ནི་གཉིས་བྱེད་པའང་མ་ཡིན་ཏེ། རང་གི་དོན་བརྗོད་པ་དང་། གཞན་བཟློག་པ་ནི་གཉིས་བྱེད་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཕན་ཚུན་ཡོད་ པ་མིན་ཕྱིར་རོ།།ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲ་ནི་གཏན་ཚིགས་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་ཕན་ཚུན་མེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཤིང་གི་དོན་ཡང་ཤིང་མ་ཡིན་པ་མེད་པ་ཡིན་ལ་ཤིང་མ་ཡིན་པ་ཡང་དེ་མེད་པ་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར་ཤིང་གི་དོན་རྟོགས་པ་ཁོ་ནས་ཤུགས་ཀྱིས་ཤིང་མ་ཡིན་པའི་དོན་བཟློག་པར་འགྱུར་བས་ སྒྲ་ལ་བྱེད་པ་གཉིས་ནི་མེད་དོ།།གང་ལ་སྒྲས་བརྗོད་པར་བྱ་བའི་ཐ་དད་པ་ནི་དོན་བྱེད་པ་དོན་དུ་གཉེར་བས་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང་། ས་རྟོགས་པར་བྱེད་པས་ཀྱང་རྟོགས་པར་བྱ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དངོས་པོ་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ནོ་སྙམ་དུ་དོགས་པ་དེ་ལ་དེ་དངོས་མེད་ཅེས་ བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ།དེ་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲས་བརྗོད་པར་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དངོས་མེད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པའོ། །དངོས་པོ་མེད་པ་དེ་ལ་སྨྲ་བ་པོ་དག་གི་སྣང་བ་དང་རྣམ་པར་བརྟག་པར་བྱ་བ་དག་གཅིག་ཏུ་བྱས་ནས་དངོས་པོ་དང་ལྡན་པ་ཉིད་དུ་མཐོང་བ་གང་ ཡིན་པ་དེ་ནི་བློའི་བསླད་པ་ཡིན་ཏེ།འཁྲུལ་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །སྨྲ་བ་པོ་དང་ཉན་པ་པོ་དག་གིས་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཅན་གྱི་བློས་སྒྲོ་བཏགས་པ་ཁོ་ན་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་སྒྲས་ཀྱང་གོ་བར་བྱེད་ཅིང་དེ་དག་སྣང་བ་དང་རྣམ་པར་བརྟག་པར་བྱ་བ་དག་གཅིག་ཏུ་བྱས་ ནས་འཁྲུལ་པའི་དབང་གིས་འཇུག་གོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།

"彼性"之"性"字表确定义。有分别者智中显现之相,即是法称论师所详说。云何说耶?说"由返他故,了知彼事某一分"此语,此义当于注释中明显。
此异亦除错乱外全无自性。故明显者说:"若一切返他相同随逐,仅是名不同,以别说共相名故"者是明显。
由从声了解彼性故,如所说异由了解故,以遮他当了解,以彼异是遮他所引故。
于彼声义遮他中,无以遮他相共相所差别之了解为他,即无从他返义。声亦非作二,说自义与遮他非二作用。何故?由互无故。
"故"字表因由,由互无性故,树义亦是无非树,非树亦是无彼,故唯由了解树义而以势力返非树义,故声无二作用。
于声所诠异是所求作用之所诠故,亦是能了解所了解故,疑为有事,于彼说"彼无事"等。"彼"字表所诠义,"无事"即无自性。
说者等于彼无事,合显现与所分别为一而见为有事者,是智错乱,即是迷乱义。说者闻者以有分别智增益,声亦如次令了解,彼等合显现与所分别为一,由迷乱力而转。

།དགོད་པར་བྱ་བའི་སྒྲ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་འཆད་པར་བྱེད་དོ། །སྒྲ་གང་དག་གིས་དེ་ལས་གཞན་པ་བཟློག་པས་འཕངས་པ་ཞེས་བྱ་བར་ཚིག་རྣམ་པར་སྦྱར་ཏེ། ཤིང་ལ་སོགས་ པའི་དོན་གང་ཞིག་གང་ལས་ཐ་དད་པ་དེ་བཟློག་ནས་འགོད་དོ་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་རོ།།གང་ལ་ཞེ་ན། ཁྱད་པར་རྣམས་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །དོན་འདི་ནི་ཚིག་ལེའུར་བྱས་པ་ལས་རྣམ་པར་ཕྱེ་ཟིན་ཏོ། །ཐ་དད་པའི་ངོ་བོ་མཚུངས་པར་ སྣང་བ་དེ་ཉིད་སློབ་དཔོན་ཕྱོགས་ཀྱི་གླང་པོས་དོན་གཞན་ལྡོག་པས་དངོས་པོ་དེའི་ཆ་འགའ་ཞིག་རྟོགས་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་དང་།དེ་བཞིན་དུ་སྒྲས་ནི་དོན་གཞན་ལས་ལྡོག་པས་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་པའི་དངོས་པོ་དག་ཁོ་ན་བརྗོད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་བསྟན་ཅིང་བཤད་ དོ།།སྩོགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་སྒྲས་ནི་སྒྲ་དང་། དོན་གཞན་སེལ་བར་བྱེད་ཅིང་རང་གི་དོན་རྗོད་པར་བྱེད་དོ་ཞེས་བྱ་བར་བསྡུའོ། །དེ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་འདི་ཉིད་གཞུང་འཛུགས་པ་ཡིན་ཏེ། ཤིང་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲ་དེ་ནི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ལ་སྣང་བའི་ཐ་ དད་པ་དེ་བརྗོད་པ་ན་དོན་ཐ་དད་པ་ཤིང་མ་ཡིན་པ་རྣམ་པར་གཅོད་པ་འཕེན་པ་ལྟ་བུར་འཇུག་གོ།།ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། གཅིག་ལ་ཡོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། ཇི་ལྟར་ཤིང་གི་ཁྱད་པར་སེང་ལྡེང་ལ་སོགས་པ་ཁོ་ནས་ཤིང་མ་ཡིན་པ་དག་ལས་ཐ་དད་པ་ལྟར་ཤིང་ མ་ཡིན་པ་རྣམས་ཀྱང་ཤིང་དག་ལས་དེ་དང་འདྲ་སྟེ།ཐ་དད་པ་ནི་གཉིས་ལ་གནས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལ་ཤིང་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲས་གཅིག་ལ་ཡོད་པའི་ཤིང་གི་དོན་ལ་ཡོད་པའི་ཐ་དད་པ་རྣམས་གཅིག་པ་ཅན་གྱི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ལ་སྣང་བ་བརྗོད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་དེ་ལས་གཞན་ པ་བཟློག་པ་འཕེན་པ་དེ་མེད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།།དེ་བས་ན་ཤིང་གི་དོན་ལས་གཞན་པ་ཤིང་མ་ཡིན་པ་བཟློག་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་མེད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། གལ་ཏེ་དེ་ལས་ཤིང་མ་ཡིན་པའི་དོན་བཟློག་པ་རྟོགས་པར་གྱུར་ན་དེ་ལྟ་ན་ཤིང་མ་ཡིན་པ་ལས་ཟློག་པའི་ངོ་བོ་ཤིང་གི་དོན་ བརྗོད་པར་འགྱུར་རོ།།གཞན་ལས་ཐ་དད་པ་ནི་བྱ་བའི་ཐ་དད་པ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཅན་གྱི་བློ་ལ་སྣང་བ་དེ་ཉིད་ནི་དེ་ལས་ལྡོག་པ་ལས་དོན་གཞན་ལས་ལྡོག་པས་ཇི་སྐད་བཤད་པའི་ཚུལ་གྱིས་ཤུགས་ཀྱིས་གོ་བས་ཆ་རྟོགས་ཤིང་ཁོང་དུ་ཆུད་པ་ཡིན་ཏེ། དངོས་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ཁོང་ ནས་དབྱུང་ངོ་།།ལོག་པའི་དངོས་པོ་མཐོང་བའི་སྒོ་ནས་འོངས་པའི་ཕྱིར་དངོས་པོའི་ཆ་ཞེས་བརྗོད་དོ་སྙམ་དུ་བསམས་པ་ཡིན་ནོ།

以"所安立声"等而解说。"以何声遮除彼他所引"如是配词,即配为"树等义何者从何异,遮彼而安立"。于何处?说"差别等"。此义已于颂中分别。
异性相似显现,即是法称论师以"由返他义了知彼事某分"及"如是声唯说由返他义所差别事"等而显示解说。
"等"字摄"声遮他义而说自义"。"彼"等是此自论开端,树声说分别中显现异时,如引遮除异义非树而转。何故?说"于一有"等。
如唯由树差别栴檀等从非树异,非树等亦如是从树异,以异住于二故。其中树声说一有树义之异显现于一性分别,由彼无遮他引故。
故由无树义他非树遮故,若从彼了解遮非树义,尔时当说从非树返体性树义。从他异即分别智中显现作用异,即彼由从彼返而以返他义,如所说方式以势力了解而通达分,当补"事"字。思由见返事门而来,故说事分。

།འདི་སྐད་དུ་བཤད་པ་ཡིན་ཏེ། སྒྲས་ནི་དེར་སྙེམས་པ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་ཡིན་པ་དག་ལས་ལོག་པའི་ངོ་བོར་སྙེམས་པ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་ལ་གཅིག་ པ་ཉིད་དུ་སྒྲོ་བཏགས་པ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཅན་གྱི་བློ་ལ་སྣང་བའི་རྣམ་པ་གཅིག་ཁོ་ན་སྟོན་པར་བྱེད་དེ།སྒྲའི་ཤེས་པ་ལ་དེ་ཁོ་ན་སྣང་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་སྟོན་པ་ན་གཞན་ལྡོག་པ་ནི་ཤུགས་ཀྱིས་འཕེན་པར་འགྱུར་ཏེ། དེ་བས་ན་སློབ་དཔོན་གྱིས་བསམས་པ་འདིས། དེ་ཉིད་ གཞན་ལས་ལྡོག་པ་ཡིས།།དངོས་པོ་དེ་ཡི་ཆ་འགའ་ཞིག་།རྟོགས་འགྱུར་ཞེས་རབ་ཏུ་བཤད་ཀྱི། གཞན་ལྡོག་པ་སྒྲའི་དོན་དུ་གྱུར་པས་ཕྱི་རོལ་གྱི་དངོས་པོའི་ཆ་འགའ་རྟོགས་པ་ནི་མེད་དོ། །དེ་ལྟར་ན་རེ་ཞིག་།དེ་ཉིད་གཞན་ལས་ལྡོག་པ་ཡིས། །དངོས་པོ་ དེ་ཡི་ཆ་འགའ་ཞིག་།རྟོགས་འགྱུར་ཞེས་པས་རབ་ཏུ་བཤད། །ཅེས་བྱ་བ་དེ་གཞུང་འཛུགས་པ་ཡིན་ནོ། །ད་ནི་སྒྲའི་དོན་གཞན་ལས་ལྡོག་པས་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་པའི་དངོས་པོ་དག་ཁོ་ན་བརྗོད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་གཞུང་གཟུགས་པའི་ཕྱིར། དེ་རྟོགས་པ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས པ་སྨོས་ཏེ།ཐ་དད་པ་ཇི་སྐད་བཤད་པ་དེ་རྟོགས་ཤིང་ཁོང་དུ་ཆུད་པ་ནི་དེའི་ཁྱད་པར་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དེ་རྟོགས་པ་གང་ལ་ཁྱད་པར་དེ་ཡོད་པ་དེ་ལ་དེ་སྐད་ཅེས་བྱ་སྟེ། དེ་ལས་གཞན་པ་བཟློག་པ་འཛིན་པ་མེད་པ་ཉིད་དེའི་ཁྱད་པར་ཅན་ཡིན་ནོ། །འདི་སྐད་དུ་སྒྲས་བློ་ལ་ སྣང་བའི་ཐ་དད་པ་དེ་ཁོ་ན་རྟོགས་པར་བྱེད་པ་ན་དོན་གཞན་ལྡོག་པ་ཤུགས་ཀྱིས་འཕེན་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་མེད་ན་མེད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།།སློབ་དཔོན་གྱིས་དོན་གཞན་ཟློག་པས་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་པ་རྟོགས་པར་བྱེད་དོ་ཞེས་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། །འཁར་བ་ཐོགས་པ་བཞིན་དུ་ ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་མི་མཐུན་པའི་དཔེ་སྟེ།ཇི་ལྟར་འཁར་བ་ཐོགས་པའི་སྒོ་ནས་འཁར་བ་ཐོགས་པའི་སྒོ་ཞེས་བརྗོད་པ་ལྟར་ཟློག་པའི་སྒོ་ནས་བཟློག་པ་དང་ལྡན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །གང་ཞིག་གང་གིས་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་པའི་ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་རྣམས་སྒྲ་དག་གིས་ བརྗོད་པར་འགྱུར་བ་དོན་གཞན་ལྡོག་པ་སྒྲ་འཇུག་པའི་རྒྱུ་མཚན་དུ་གྱུར་པ་ཡོད་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ།།གང་གི་ཕྱིར་ཇི་ལྟར་རྣམ་པར་ཕྱེ་བའི་ཚུལ་གྱིས་ན་སྒྲ་གཞན་གྱིས་དོན་གཞན་ལྡོག་པས་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་པའི་དངོས་པོ་རྣམས་མི་བརྗོད་པ་དེའི་ཕྱིར་གསལ་བྱེད་ལ་སོགས་པས་ གལ་ཏེ་སྒྲས་དོན་གཞན་བཟློག་པས་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་པའི་དངོས་པོ་དག་བརྗོད་ན་དེ་དང་ལྡན་པ་ཙམ་གྱི་ཕྱོགས་ལ་ཉེས་པར་བཤད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་གཞན་སེལ་བ་ཡང་ཡོད་དོ་ཞེས་སྨྲས་པ་དེ་གསལ་བ་ཡིན་ནོ།

如是说:声于生起彼慢者,从返体性生慢中增益为一性,显示唯一分别智中显现相,以于声知唯彼显现故。显示彼时,以势力引返他,故大师以此意趣详说:"由彼性返他,了知彼事某分",而非由返他成声义而了知外事某分。
如是首先以"由彼性返他,了知彼事某分"而详说者是立论。今为立论"声说唯由返他差别事"故,说"了解彼"等。
了解并通达如所说异者,以是彼差别故,于何了解有彼差别者说为彼,无执取遮他即是彼差别。此说声唯了解智中显现异时,以势力引返他义者,由无则无故。大师说由遮他义所差别而了解。
"如持杖"是相违喻,如由持杖门说持杖门,非由返门说具返。非有外义为何所差别由声说者,返他义为声转因。以如所分别方式,声不说由返他差别事故,明显者说:"若声说由返他差别事,则如具彼分说过失者,遮他亦有"者是明显。

།ཁ་ཅིག་ཁྱད་པར་ནི་བྱེ་བྲག་ཡིན་པས་དེ་ལ་རྣམ་འགྲེལ་བྱེད་པ་འདིའི་ ཁྱད་པར་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཞེས་སྨྲས་པར་བཟློག་པ་བྱེ་བྲག་ཉིད་དུ་འདོད་པ་མ་ཡིན་ནམ།དེ་ཇི་སྟེ་དོན་གཞན་བཟློག་པ་བྱེ་བྲག་ཏུ་གྱུར་པ་ཡོད་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བཤད་པ་སྙམ་དུ་དོགས་པར་འགྱུར་བས་དེའི་ཕྱིར་དབྱེ་བར་བྱ་བ་གཉིས་ཀྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། དབྱེ་ བར་བྱ་བ་ཤིང་དང་ཤིང་མ་ཡིན་པ་གཉིས་ཀ་ཐ་དད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཤིང་དང་ཤིང་མ་ཡིན་པ་གཉིས་ཀ་ལ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ཡོད་པའི་ཐ་དད་པ་བརྗོད་ན་ཡང་ཤིང་མ་ཡིན་པ་ལ་ལྟོས་ནས་ཤིང་ལ་ཡོད་པའི་ཐ་དད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་སྒྲས་བརྗོད་ན་ཡང་དེ་ལས་གཞན་པ་འཕེན་པ་མེད་པ་ཡིན་ཏེ།ཤིང་ མ་ཡིན་པ་ལ་ལྟོས་ནས་ཤིང་ལས་ཡོད་པའི་ཐ་དད་པ་དེ་ལས་གཞན་པ་ཤིང་ལ་ལྟོས་ནས་ཤིང་མ་ཡིན་པའི་ཐ་དད་པ་ཡང་འཕེན་པ་ཡིན་ནོ།།གལ་ཏེ་ཤིང་ལས་ཀྱང་ཤིང་མ་ཡིན་པ་ཐ་དད་པར་གྱུར་ན། དེ་ལྟ་ན་ཤིང་མ་ཡིན་པ་ལས་ཤིང་ཐ་དད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་བས་ན་ཞེས་བྱ་བ་ ནི་གཏན་ཚིགས་ཏེ།དེའི་ཕྱིར་ཁྱད་པར་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་བཤད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ཁོང་ནས་དབྱུང་ངོ་། །དེ་དག་ལ་ཞེས་བྱང་ནི་གཅིག་ལ་ཡོད་པའི་ཐ་དད་པ་དང་དེ་ལས་གཞན་པ་བཟློག་པ་ལ་སྟེ། ཁྱད་པར་གྱི་གཞིའི་དངོས་པོ་ནི་མེད་དོ། །ཡང་གལ་ཏེ་གང་གིས་ན་སྒྲ་ལས་ གཅིག་པ་ཡོད་པའི་ཐ་དད་པ་གཞན་བཟློག་པ་མེད་ན་མེད་པ་རྟོགས་པར་འགྱུར་བ་གཅིག་ལ་ཡོད་པའི་ཐ་དད་པ་འདི་ནི་གང་ཞིག་ཡིན།དེ་ལས་གཞན་པ་བཟློག་པ་ཡང་གང་ཞིག་ཡིན་ཞེ་ན། བཤད་པ་རེ་ཞིག་ཤིང་གི་སྒྲས་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཅན་གྱི་བློ་ ལ་སྣང་བ་ཡལ་ག་ལ་སོགས་པ་དང་ལྡན་པ་ནི་རྣམ་པ་ཤིང་ཐམས་ཅད་ལ་ངོ་བོ་ཐ་མི་དད་པ་ལྟ་བུ་དང་།དེའི་ངོ་བོ་མ་ཡིན་པ་དག་ལས་ཐ་དད་པ་ལྟ་བུར་སྣང་སྟེ། མ་ཡིན་པའི་ཚུལ་གྱིས་གཅིག་ལ་ཡོད་པའི་ཐ་དད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་བུམ་པ་ལ་སོགས་པའི་ སྒྲས་བརྗོད་པར་བྱ་བ་གཅིག་ལ་ཡོད་པའི་ཐ་དད་པ་ཡང་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱའོ།།དེ་ཉིད་སྒྲས་སྟོན་པ་ན་རིགས་མི་མཐུན་པ་བཟློག་པ་མེད་པར་དགག་པའི་མཚན་ཉིད་ཤུགས་ཀྱིས་གོ་བར་བྱེད་དེ། དེ་ནི་དེ་ལས་གཞན་བཟློག་པ་ཡིན་ནོ། །སྒྲས་ནི་ཇི་ ལྟར་རྣམ་པར་དབྱེ་བའི་ཐ་དད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་གཅིག་ཁོ་ན་བརྗོད་དེ།དེ་རྟོགས་པ་ཉིད་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་རྟོགས་པ་ཡིན་ནོ། །གཞན་ལྡོག་པ་ཤུགས་ཀྱིས་གྲུབ་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ལྡོག་པ་རྟོགས་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟར་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དང་ལྡོག་པ་རྟོགས་པས་སྒྲ་ དོན་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ནོ།

有人说:"差别是分别,故此注释者说'以是彼差别故'时,岂非许返为分别?何故说'无有返他成分别'?"为断此疑,故说"由二所分别"等。
所分别树与非树二者之异,以存在于树与非树二者故,说有异时,亦依非树于树有异,声说彼时亦无引他,以从非树于树有异,亦引从树于非树异故。若树亦异于非树,则非树异于树。
"故"字表因由,当补"故说以是差别故"。"于彼等"即于一有异及遮彼他,无差别事体。
复次,若由何声从一有异无遮他则无而了解,此一有异是何?遮彼他亦是何?说:且树声所诠是分别智中显现具枝等相,似于一切树体性无异,似异于非彼体性,以非方式是一有异。如是当了解瓶等声所诠一有异。
声显示彼时,以势力令了解遮异品无遮相,即是遮彼他。声唯说如所分别异一,了解彼即了解随行。以势力成立返他者是了解返,如是由了解随行与返,声有义。

།དེ་ཉིད་གསལ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཐ་དད་པ་གཅིག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཅན་གྱི་བློ་ལ་སྣང་བའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཐ་དད་པ་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་སྒྲས་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དང་ལྡོག་པ་བརྗོད་པས་བྱས་པ་ ཡིན་ཏེ།རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་ནི་དངོས་སུ་བརྗོད་ལ་ལྡོག་པ་ནི་ཤུགས་ཀྱིས་བརྗོད་པར་བལྟ་བར་བྱ་བའོ། །བརྗོད་པ་དེས་སློབ་དཔོན་ཕྱོགས་ཀྱི་གླང་པོས་སྒྲ་རྣམས་ཐ་སྙད་ཀྱི་ཡན་ལག་ཉིད་དུ་སྟོན་པ་ན་དེ་ལས་བཟློག་པས་དངོས་པོའི་ཆ་རྟོགས་པར་འགྱུར་བའམ། དེ་བཞིན་དུ་དེས་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་པ་རྟོགས་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བཤད་དེ། བཟློག་པ་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲས་ནི་ལྡོག་པ་བཤད་ལ། དངོས་པོའི་ཆ་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲས་ནི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་བཤད་དོ། །འདིས་ནི་སྒྲས་ནི་སྒྲ་དང་དོན་གཞན་སེལ་བར་བྱེད་ཅིང་རང་གི་དོན་བྱེད པར་བརྗོད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ཡང་རྣམ་པར་བཤད་པ་ཡིན་ཏེ།དེ་ལ་རང་གི་དོན་ནི་གཅིག་ལ་ཡོད་པའི་ཐ་དད་པ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཅན་གྱི་བློ་ལ་སྣང་བར་བཤད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་དོན་གཞན་བཟློག་པ་ནི་དོན་གཞན་སེལ་བ་སྟེ། མེད་པ་དགག་ པའི་མཚན་ཉིད་ཡིན་ནོ།།དེ་མེད་ཅིང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཤུགས་ཀྱིས་གོ་བར་བྱེད་ཅིང་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །གང་གི་ཕྱིར་ཐ་དད་པ་གཅིག་བརྗོད་ན་ཡང་གཞན་བཟློག་པ་ཤུགས་ཀྱིས་རྟོགས་པས། དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། རང་གི་ དོན་ནི་ཐ་དད་པའི་ངོ་བོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཤིང་གི་སྒྲའི་དོན་ཡང་ཡལ་ག་ལ་སོགས་པ་དང་ལྡན་པ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ལ་སྣང་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཐ་དད་པའི་ངོ་བོ་ཡིན་ཏེ།བདག་ཉིད་ཀྱིས་དེ་མ་ཡིན་པའི་རྣམ་པ་དག་ལས་ལོག་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་རང་གི་དོན་ཐ་དད་ པའི་ངོ་བོ་བརྗོད་པ་ཁོ་ནས་ཤུགས་ཀྱིས་གཞན་བཟློག་པ་རྟོགས་ཏེ་གལ་ཏེ་ཤུགས་ཀྱིས་དེ་ལ་ཤིང་མ་ཡིན་པའི་དོན་བཟློག་པར་འགྱུར་ན།དེ་ལྟ་ན་ཤིང་མ་ཡིན་པ་ལས་ཐ་དད་པའི་ངོ་བོ་ཤིང་གི་དོན་རྟོགས་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་སྒྲའི་བྱེད་པ་ནི་རང་གི་དོན་བརྗོད་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ལ། གཞན་བཟློག་པ་ནི་ཤུགས་ཀྱིས་ཡིན་པས་སྒྲ་ལ་བྱ་བ་གཉིས་ནི་མེད་དོ། །དེ་བས་ན་གཞོན་ནུ་མ་ལེན་པ་ལ་སོགས་པས་སྒྲ་གཅིག་གིས་བྱ་བ་གཉིས་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་ཐམས་ཅད་དུ་སྒྲ་གཉིས་བརྗོད་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་སྨྲས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་སྤངས་པ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ རང་གི་དོན་ཐ་དད་པའི་ངོ་བོ་ཡིན་ལ་ནི་རག་ན་འོན་ཀྱང་གང་གི་ཚེ་རང་གི་དོན་ཁྱད་པར་ཅན་འདི་བསྒྲུབ་པ་གཙོ་བོར་བརྗོད་པ་དེའི་ཚེ་སྒྲ་ལས་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་ཁོ་ན་རྟོགས་པར་ཟད་ཀྱི་ལྡོག་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ།

为明显此义,说"异一"等。为了解分别智中显现相异,声依次说随行与返而成,当知随行是直接说,返是以势力说。
由此说明,法称论师显示声为言说支分时说"由彼返了知事分",或如是"由彼差别而了解"。"返"字说返,"事分"字说随行。
此亦解说"声遮声与他义而说自义"。其中自义唯是所说分别智中显现一有异。其中遮他义是遮他,即无遮相。"无彼"即"以势力令了解"之义。
以说一异时亦以势力了解遮他故,说"故"等。自义是异体性故,即树声义是具枝等显现于分别者,是异体性,以自体返非彼相故。
故唯由说自义异体性,以势力了解遮他,若以势力于彼返非树义,则了解从非树异体性树义。故声作用唯是说自义,遮他是以势力,故声无二作用。
故遮除童受等说"一声不能作二用故,一切处应说二声"。若自义是异体性则可,然当说自义此差别为主时,从声唯了解随行而已,非返。

།གང་གི་ཚེ་དག་དགག་པ་གཙོ་ཆེར་བྱེད་པ་དཔེར་ན་ཆང་བཏུང་བར་མི་བྱའོ་ཞེས་ བྱ་བ་ལྟ་བུ་འདི་ལ་ཡང་བཟློག་པ་བཏུང་བར་སྒྲུབ་པ་ནི་མ་ཡིན་གྱི་འོན་ཀྱང་ཆང་འཐུང་བར་ཐལ་བ་དགག་པ་ཙམ་བྱེད་པར་ཟད་དོ།།དེ་བས་ན་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དང་ལྡོག་པ་བརྗོད་པས་སྒྲ་རྣམས་ཐ་སྙད་ཀྱི་ཡན་ལག་ཉིད་དུ་སྟོན་པ་ན་ཞེས་སྨྲས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་རིགས་པ་མ་ ཡིན་ནོ་ཞེ་ན།ལྡོག་པ་མེད་པ་ཙམ་གྱི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། སོ་སོར་ངེས་པའི་དོན་བསྒྲུབ་པ་ནི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་སྟེ། དཔེར་ན་ཤིང་ཆོད་ཅིག་ཅེས་བྱ་བ་ལྟ་བུའོ། །དེ་ལ་ཤིང་མ་ཡིན་པ་ཤུགས་ཀྱིས་བཟློག་པ་ནི་ལྡོག་པའོ། །གང་ལ་དེ་མེད་པ་དེ་ནི་ལྡོག་ པ་མེད་པ་ཅན་ཏེ།དེ་ལྟ་བུའི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་ཡང་མེད་ཀྱི། འོན་ཀྱང་ཐམས་ཅད་ལྡོག་པ་དང་བཅས་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ། །རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་མེད་པ་ཅན་གྱི་ལྡོག་པ་མེད་ན་ཡང་དེའི་དངོས་པོའི་སོ་ན་འདུག་པ་ལ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མི་བྱེད་པས་དེ་བཞིན་དུ་དམིགས་པ་ལ་སོགས་ པ་ལ་ཡང་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ།།ངོ་བོ་ཉིད་གཞན་ནི་འདིའི་སྒྲིབ་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། དེའི་སོ་ན་འདུག་པ་དེ་ལ་སྒྲིབ་པར་ཡང་མི་རུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །འཇིག་པའི་རྒྱུས་དངོས་པོ་མྱོང་བར་བྱེད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། མེད་པའི་ཚུལ་དུ་ཁས་ལེན་པ་མ་ཡིན་ པར་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ལས་འདས་པའི་ཕྱིར་རོ།།དངོས་པོ་དགག་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་གཅིག་ཡིན་ན་ནི་དངོས་པོ་མི་བྱེད་ཅེས་བྱ་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟར་ན་བྱེད་པ་པོ་མ་ཡིན་པ་ནི་རྒྱུ་ཉིད་མ་ཡིན་པས་འཇིག་པའི་རྒྱུ་འགའ་ཡང་མེད་དོ། །དོན་མེད་པའི་ཡང་ཕྱིར་ཏེ། གལ་ཏེ་དངོས་ པོ་རང་གི་ངོ་བོའི་སྒོ་ནས་འཇིག་པ་ཡིན་ན་དེ་ལ་འཇིག་པའི་རྒྱུ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མི་དགོས་ཏེ།དེའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་པ་ཁོ་ནས་བདག་ཉིད་འཇིག་པའི་ཕྱིར་རོ། །གང་ཞིག་གང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་པ་དེ་ནི་རང་གི་རྒྱུ་ཁོ་ན་ལས་སྐྱེ་བ་ན་དེ་ལྟ་བུར་འགྱུར་གྱི་དེའི་ངོ་བོར་བྱ་བ་ལ་རྒྱུ་གཞན་ལ་མི་ ལྟོས་ཏེ།གསལ་བ་དང་། གཤེར་བ་དང་དྲོ་བ་ལ་སོགས་པའི་རྫས་དང་འདྲའོ། །གསལ་བ་ལ་སོགས་པ་དེ་དག་གི་བདག་ཉིད་དུ་འབྱུང་བ་རྣམས་ནི་ཡང་གསལ་བ་ལ་སོགས་པའི་ངོ་བོར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རྒྱུ་གཞན་ལ་མི་ལྟོས་ཏེ། དེའི་བདག་ཉིད་ལ་དེའི་བདག་ཉིད་མེད་ན་བདག་ ཉིད་མེད་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་དེ་དང་འདྲ་བར་འགྱུར་རོ།།གལ་ཏེ་མི་གནས་པའི་ཆོས་ཅན་ཞིག་ཡིན་ན་ནི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་ངོ་བོ་གྲུབ་པས་ཡང་དེའི་བདག་ཉིད་དུ་བྱ་བའི་ཕྱིར་རྒྱུ་གཞན་ལ་མི་ལྟོས་སོ། །གལ་ཏེ་ས་བོན་ལ་སོགས་པ་བཞིན་དུ་མ་ངེས་པ་ཡིན་ནོ་སྙམ་དུ་སྟེ། འདི་ སྙམ་དུ་ས་བོན་ལ་སོགས་པ་བསྐྱེད་པའི་རང་བཞིན་ཡིན་ཡང་ཆུ་ལ་སོགས་པ་རྒྱུ་གཞན་ལ་ལྟོས་པའི་ཕྱིར་འབའ་ཞིག་གིས་སྐྱེད་པར་མི་བྱེད་དོ།

当主要作遮止时,如说"不应饮酒",此中亦非成立返体饮用,仅是遮止饮酒过失而已。故说"由说随行与返显示声为言说支分"者不应理。
说"唯无返"等。确定别义成立是随行,如说"伐树"。其中以势力遮非树是返。无彼者是无返,如是亦无随行,然一切唯具返。若无无随行之返,则于彼事体门住时全无所作,如是于所缘等亦应成过。
他体性非此障,以不应障彼门所住故。坏因亦非经验事物,以非许无方式而超越分别故。若是事物遮止体性一者,则成不作事物。如是非作者则非因性,故全无坏因。
亦无义利,若事物由自体门坏灭,则于彼全不须坏因,以唯由彼体性故自体坏灭。若某是某之体性,则从自因生时即如是,于成彼体不待他因,如明、湿、暖等物质。
彼等明等自性生者,为成明等体性不待他因,以于彼自性无彼自性则成无自性故,应如是。若是无住法性者,由体性成就体性,故为成彼自性不待他因。
若谓如种子等不定,谓种子等虽是能生自性,然由待水等他因故,非唯能生。

།དངོས་པོ་འཇིག་པ་ཡང་དེ་དང་འདྲ་བར་འགྱུར་རོ་སྙམ་དུ་སེམས་ན་མ་ཡིན་ཏེ། དེའི་ངོ་བོ་ཉིད་ནི་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ ལ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་པ་ཡང་དེའི་ངོ་བོ་ཉིད་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།།དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་གནས་སྐབས་དེ་གཉིས་དངོས་པོ་ཐ་དད་པར་ངེས་ཏེ། དངོས་པོ་རྣམས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་གཞན་དུ་འགྱུར་བ་ཉིད་མེད་པས་དེའི་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་ན་ཕྱིས་བཞིན་དུ་སྔོན་ཡང་མི་སྐྱེད་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་ བའི་ཕྱིར་རོ།།དེ་ལྟ་བས་ན་གནས་སྐབས་ཀྱི་བྱེ་བྲག་ཐ་མ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་མྱུ་གུ་ལ་སོགས་པ་བསྐྱེད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །སྔོན་གྱི་གནས་སྐབས་ན་ཡོད་པའི་བྱེ་བྲག་རྣམས་ནི་རྒྱུའི་རྒྱུ་དག་ཉིད་ཡིན་པས་མ་ངེས་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །དངོས་པོ་སྐད་ཅིག་མ་རྣམས་ལ་གཞན་དང་གཞན་ སྐྱེ་བས་གཅིག་ཉིད་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།།གལ་ཏེ་ལྷན་ཅིག་བྱེད་པ་དེ་དག་ཐ་མ་དག་ནུས་པ་ཡིན་ན་ཅིའི་ཕྱིར་སྐྱེད་པར་མི་བྱེད་ཅེ་ན། སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་ཁོ་ནའོ། །འདི་ལ་གཞན་དུ་འགྱུར་བ་མེད་དེ། ངོ་བོ་ཉིད་ཟློག་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་ལྷན་ཅིག་བྱེད་པ་དེ་ དག་ཐམས་ཅད་ནུས་པའི་ངོ་བོ་ཡིན་ལ་གཞན་གྱི་ཉེ་བར་སྦྱོར་བ་ཅི་ཞིག་དགོས་ཤེ་ན།དངོས་པོ་རྣམས་ལ་ནི་གང་གིས་ན་འདི་གཅིག་པུས་ཀྱང་ནུས་པ་ན་བདག་གིས་ཅི་ཞིག་བྱ་ཞེས་གཞན་དག་ལྡོག་པར་འགྱུར་བ་རྟོགས་པ་སྔོན་དུ་གཏོང་ཞིང་བྱེད་པ་ཅན་དག་ནི་འགའ་ཡང་མེད་ པ་ཁོ་ན་སྟེ།སེམས་མེད་པར་བྱེད་པ་ཅན་རང་གི་རྒྱུ་ཡོངས་སུ་གྱུར་པས་འདུ་བའི་ཆོས་ཅན་དག་ཡིན་ལ། དེའི་རང་བཞིན་ལས་དེ་ལྟ་བུར་འགྱུར་བས་ཀླན་ཀ་བཙལ་བར་འོས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་ནུས་པ་དག་ཅིའི་ཕྱིར་གཞན་དང་གཞན་སྐྱེད་པར་མི་བྱེད་ཅེ་ན་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ཁོ་ན་ལ་ནུས་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཅིག་པོ་དེ་ཉིད་བསྐྱེད་པར་བྱ་བར་ནུས་ཀྱི་གཞན་དང་གཞན་བསྐྱེད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་མིག་ལ་སོགས་པ་ལྷན་ཅིག་བྱེད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཐ་དད་པ་དག་ལས་འབྲས་བུ་གཅིག་སྐྱེ་ན་རྒྱུའི་བྱེ་བྲག་ལས་འབྲས་བུའི་བྱེ་བྲག་ཏུ་འགྱུར་རོ ཞེ་ན་མ་ཡིན་ཏེ།འབྲས་བུ་ཉིད་ཇི་ལྟ་བའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་བྱེ་བྲག་གིས་དེའི་ཁྱད་པར་ལ་ཉེ་བར་སྦྱོར་བའི་ཕྱིར་དེའི་ཉེ་བར་སྦྱོར་བས་བྱ་བའི་ཁྱད་པར་འཆོལ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།

若思"事物坏灭亦应如是",则不然。以彼体性是能生故,非能生亦非彼体性故。故此二位差别决定,以诸事物体性无转变故,若无彼体性,则如后前亦应不生故。
是故最后位差别即是能生芽等体性。前位诸差别是因之因故不定。诸刹那事物由异异生故无一性。
若彼等最后助缘是功能,何故不生?唯是能生。此中无转变,以体性无返故。若彼等一切助缘是功能体性,何须他合?
诸事物中全无有先作如是了解而作者:"若此一亦能,我何所作"而他返。无心作者由自因圆满而有和合法性,由彼自性如是故不应寻过。
若谓何故功能不生异异?不然,以唯于彼有功能故。唯能生彼一,非能生异异。若从眼等助缘体性差别生一果,则从因差别应成果差别耶?不然,以由果性如是体性差别而合彼差别故,由彼合作差别无错乱故。

།རྫ་མཁན་དང་། སྐུད་པ་ལ་སོགས་པ་དག་ལས་བུམ་པར་འགྱུར་བ་ལས། འཇི་བའི་གོང་ བུ་ལས་ནི་འཇི་བའི་གོང་བུ་མ་ཡིན་པ་ཤིང་ལ་སོགས་པ་ལས་གཞན་པའི་ངོ་བོ་ཉིད།རྫ་མཁན་ལས་ནི་འཇི་བའི་བདག་ཉིད་མ་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་དབྱིབས་ཀྱི་བྱེ་བྲག་གི་བདག་ཉིད་དེ་ལས་གཞན་པ་དག་ལས་ཐ་དད་པ། སྐུད་པ་ལས་ནི་འཇི་བ་དང་དབྱིབས་ཀྱི་བྱེ་བྲག་གི་ བདག་ཉིད་ཅན་དེ་ཉིད་འཁོར་ལོ་ལ་སོགས་པ་ལས་རྣམ་པར་ཕྱེ་བའི་བདག་ཉིད་དུ་འགྱུར་བ་ལྟ་བུ་སྟེ།དེ་ལྟར་ན་རྫ་མཁན་ལས་ནི་འཇི་བའི་ངོ་བོ་ཉིད་མ་ཡིན་ལ་འཇི་བ་ལས་ཀྱང་དབྱིབས་ཀྱི་བྱེ་བྲག་མ་ཡིན་ནོ། །གཉིས་ཀྱིས་ནུས་པའི་བྱེ་བྲག་གི་ཡུལ་ཐ་ དད་ཀྱང་དེས་བསྐྱེད་པའི་ཁྱད་པར་གྱི་བྱེ་བྲག་མ་ཡིན་ནོ།།འབྲས་བུའི་ངོ་བོ་ཉིད་ནི་ཐ་དད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། འཇི་བ་དང་དབྱིབས་དག་ཕན་ཚུན་གྱི་བདག་ཉིད་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱིས་དེ་གཉིས་དབྱིབས་དང་འཇི་བའི་ངོ་བོ་དག་ཏུ་མི་སྣང་བར་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་ ཡོན་ཏན་དབྱིབས་ནི་རྫས་ལས་གཞན་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ཏེ།དེ་བས་ན་རྫ་མཁན་དང་འཇི་བའི་ཉེ་བར་སྦྱོར་བའི་ཡུལ་ངོ་བོ་ཉིད་ཐ་དད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། འདི་ལ་བཤད་ཟིན་ཏོ། །གཞན་ཡང་འཇི་བ་ལས་དབྱིབས་ཐ་དད་པ་ཞིག་ཡིན་ན་རྫ་མཁན་གྱིས་ཅིའི་ཕྱིར་ལོགས་ཤིག་ཏུ་མི་བྱེད། གལ་ཏེ་ཡོན་ཏན་ནི་རྫས་ཀྱི་གཞན་གྱི་དབང་ཡིན་པས་ལོགས་ཤིག་ཏུ་མི་བྱེད་དོ། །གལ་ཏེ་རང་བཞིན་རྫས་དེ་དབྱིབས་དེའི་རྟེན་གྱི་བདག་ཉིད་ཅན་ཡིན་པའམ། དབྱིབས་དེ་ལ་རག་ལས་པའི་བདག་ཉིད་ཅན་ཞིག་ཡིན་ན་རྫ་མཁན་ལ་ལྟོས་ཅི་དགོས་ཤེ་ན་མ་ཡིན་ཏེ། དེ ལས་ཕན་ཚུན་འབྲེལ་དུ་རུང་བ་ཉིད་འཐོབ་པའི་ཕྱིར་རོ།།དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ཏེ། དངོས་པོའི་ཆོས་ཉིད་ཁོ་ནས་སྔོན་ཡང་འཇི་བའི་གོང་བུ་དབྱིབས་ཀྱི་ཁྱད་པར་དང་འབྲེལ་དུ་རུང་བ་ཉིད་གཅིག་ཡིན་ན་ནི་དབྱིབས་ཀྱི་ཁྱད་པར་འབྲེལ་པའི་ཁྱད་པར་དུ་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟ་ ཡིན་ན་ནི་འོ་ན་རྫས་འཇི་བའི་རུང་བ་དེ་རྫ་མཁན་ལས་འགྱུར་བར་འདི་གཉིས་ངོ་བོ་ཉིད་ཐ་དད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ།།ཐ་དད་པ་ཡིན་ན་ནི་སྔ་མ་བཞིན་དུ་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །རེ་ཞིག་ངོ་བོ་ཉིད་གཅིག་པ་ཉིད་ལ་ཡང་རྐྱེན་དུ་མས་ཁྱད་པར་དུ་བྱ་བ་འགའ་ཡོད་པས་འཇི་ བ་དང་དབྱིབས་དག་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་བསྒྲུབ་པར་མི་འབད་དོ།།དེ་བས་ན་དངོས་སུ་འབྲས་བུ་གཅིག་པ་ཉིད་ཡིན་ཡང་ལྷན་ཅིག་བྱེད་པའི་རྐྱེན་དག་ཉེ་བར་སྦྱོར་བའི་ཡུལ་གཅིག་པ་མ་ཡིན་ནོ།

如从陶师、绳等成瓶,从泥团生非泥团木等以外体性,从陶师生非泥性之形相差别体性异于他,从绳生具泥及形相差别体性之彼异于轮等体性。如是,从陶师非泥体性,从泥亦非形相差别。
二者功能境虽异,非所生差别之差异。果体性非异,以泥与形相非互体性故,应成二者不显为形相与泥体故。
若谓德性形相唯异于实,故陶师与泥合境体性差别。此已说讫。复次,若形相异于泥,陶师何故不别作?若谓德性依他于实故不别作。
若自性实是彼形相所依体性,或是依彼形相体性者,何须待陶师?不然,以从彼得互相合适性故。若不尔,若唯由事物法性故前亦是泥团与形相差别合适性一者,则形相差别应成合系差别。
若尔,则实泥之适性从陶师成,此二亦非体性差别。若差别,则如前应成过故。且于一体性亦有为多缘所差别者,故不勤成立泥与形相为体性。
故虽实为一果,助缘合境非一。

།ཇི་ལྟར་འདིར་རྒྱུ་ཐ་དད་པའི་ཉེ་བར་སྦྱོར་བའི་ཡུལ་ཐ་དད་པའི་ཕྱིར་འབྲས་བུ་ གཅིག་པ་མ་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་དུ་མིག་ལ་སོགས་པ་ལས་མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྐྱེ་བ་ལ་ཡང་རིགས་པར་བྱ་སྟེ།འདི་ལྟར་མཚུངས་པ་དེ་མ་ཐག་པའི་རྐྱེན་ལས་ནི་མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དམིགས་པའི་བདག་ཉིད་ཡིན་ལ་དམིགས་པའི་བདག་ཉིད་དེ་ཉིད་མིག་གི་ དབང་པོ་ལས་ནི་གཟུགས་འཛིན་དུ་རུང་བ་ཉིད་དུ་སོ་སོར་ངེས་པ་ཡིན་ན།ཡུལ་ལས་ནི་དེ་དང་འདྲ་བའི་ངོ་བོ་ཅན་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །དངོས་སུ་འབྲས་བུ་ཐ་དད་པ་ཉིད་མ་ཡིན་ཡང་རྒྱུའི་ངོ་བོ་ཐ་དད་པ་དག་ལས་ཁྱད་པར་ཐ་དད་པ་ཁོ་ན་དག་ཏུ་འགྱུར་བས་རྒྱུ་ཐ་དད་ པ་ཡིན་ཡང་དེས་བྱས་པའི་ཁྱད་པར་ཐ་མི་དད་པ་མ་ཡིན་ནོ།།རྒྱུའི་ནུས་པ་ཐ་དད་པ་དེ་དག་ཁོ་ན་སྐད་ཅིག་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་བདག་ཉིད་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་སོ་སོའི་ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་འབྲས་བུ་བསྐྱེད་པར་ནུས་པ་ཚོགས་པ་ཉིད་དུ་ཉེ་བར་གནས་པའི་ཚོགས་པའི་འབྲས་བུའི་ངོ་བོ་ཉིད་ གནས་པའི་གཞི་དག་ཡིན་ཞེས་བྱ་སྟེ།འདི་ལྟར་དེ་ནི་དེ་མཐའ་དག་ལས་དམིགས་པའི་བདག་ཉིད་དང་། གཟུགས་འཛིན་པར་སོ་སོར་ངེས་པ་དང་། ཡུལ་གྱི་ངོ་བོ་ཅན་ཞེས་བྱ་བ་སོ་སོའི་ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ཅིག་སྐྱེས་སོ། །གལ་ཏེ་ནུས་པ་འགོག་པ་མེད་ པ་འབྲས་བུ་མཇུག་ཐོགས་སྐད་ཅིག་པ་ཁྱད་པར་དུ་བོགས་དབྱུང་དུ་མེད་པ་དག་གི་རྐྱེན་རྣམས་ལ་ཕན་ཚུན་བྱེད་པའི་དོན་ཅི་ཞིག་ཡིན་ཞེ་ན།ལྷན་ཅིག་བྱེད་པ་ནི་ཐམས་ཅད་དུ་བོགས་འབྱིན་པ་བསྐྱེད་པ་འབའ་ཞིག་ཀྱང་མ་ཡིན་ནོ། །འོ་ན་ཅི་ཞེ་ན། མང་པོ་དག་དོན་གཅིག་བྱེད་ པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཡིན་ཏེ།དཔེར་ན་ཚོགས་པ་ཐ་མ་ལྟ་བུའོ། །འདི་ཉིད་དངོས་སུ་ལྷན་ཅིག་བྱེད་པ་རྣམས་ཀྱི་ལྷན་ཅིག་བྱེད་པ་ཉིད་ཡིན་ཏེ། ཐ་མ་དེ་ཉིད་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྐད་ཅིག་མ་དེ་ལ་ངོ་བོ་ཉིད་གཅིག་ལ་དབྱེ་བ་མེད་པས་ཁྱད་པར་དུ་བྱ་བར་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་ ཏེ།ཁྱད་པར་དུ་འབྱུང་བའི་མཚན་ཉིད་ངོ་བོ་ཉིད་གཞན་ལས་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །ངོ་བོ་ཉིད་གཞན་འབྱུང་བ་ནི་ཐ་མར་མི་འགྱུར་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་མངོན་སུམ་གྱི་རྒྱུར་མི་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་ལྷན་ཅིག་བྱེད་པ་རྣམས་ལས་རྒྱུའི་ཁྱད་པར་འབྱུང་བ་མ་ཡིན་ནོ། །གང་ དག་ལ་སྔོན་དང་ཕྱིས་དང་ཐ་དད་པའི་ངོ་བོ་མེད་པ་གང་གི་མཇུག་ཐོགས་སུ་འབྲས་བུ་འབྱུང་བའི་རྐྱེན་ཐ་མ་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་ནུས་པ་སྐད་ཅིག་པ་དེ་དག་ལྷན་ཅིག་སྐྱེ་སྟེ།དེ་ལ་བྱ་བ་གཅིག་པ་ཁོ་ན་ལྷན་ཅིག་བྱེད་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་ནུས་པ་དེ་དག་ག་ ལས་བྱུང་ཞེ་ན།རང་གི་རྒྱུ་དག་ལས་སོ། །གལ་ཏེ་དེ་དག་གིས་འདིའི་རྐྱེན་གཞན་དང་ཉེ་བ་མེད་པ་ཁོ་ནར་ཅི་སྟེ་མི་སྐྱེད་དེ། དེ་རེས་འགའ་གཞན་དུ་ཡང་མི་འགྱུར་རོ།

如此处由因差别合境差别故非一果,如是于从眼等生眼识亦应理。即从等无间缘,眼识是所缘体性,而彼所缘体性从眼根别定为能取色,从境则为似彼体性者。
虽实非果差别,然从因体差别成唯差别,故虽因差别,非所作差别无异。彼等因功能差别唯是刹那故,如自性各别差别果能生聚集,即是聚果体性所依。即从彼一切生所缘体性、取色决定、境体性等各别差别之一体性。
若谓无遮功能果随后刹那无可增益诸缘,互作何义?助缘非一切处唯生增益。若尔云何?是多作一义,如最后聚。此即是诸助缘实助缘性,以彼最后是因故。
彼刹那一体性无分故不能差别,以差别相从他体性生故。他体性生非最后,故不成现量因。是故从诸助缘不生因差别。
无前后异体,随后生果最后缘体性功能刹那彼等俱生,于彼唯一作用即是助缘性。若谓彼等功能从何生?从自因。若谓彼等何不唯无他缘而生此,彼亦不时异故。

།དེའི་ཕྱིར་ལ་ལར་གཅིག་པུས་ཀྱང་བསྐྱེད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། འདུ་བྱེད་བརྒྱུད་མ་གཞན་དང་ གཞན་གྱི་རྐྱེན་དང་ལྡན་པས་སྐད་ཅིག་མ་རེ་རེ་ལ་ནུས་པ་ཅན་དག་འགའ་ཞིག་གིས་མཚུངས་པས་ངོ་བོ་འདྲ་བར་ཤེས་མོད་ཀྱི་དེ་ལ་འདི་དག་གི་ངོ་བོ་ཉིད་ཐ་དད་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ།།དེས་ན་འགའ་ཞིག་ཁོ་ན་འགའ་ཞིག་གི་རྒྱུ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་གཟུགས་དང་དབང་པོ་ལ་ སོགས་པའི་ཚོགས་ཡུལ་ཆོད་པ་མེད་པ་ལ་སོགས་པ་དག་དང་ལྡན་པ་ཅན་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་བསྐྱེད་པར་ནུས་པའི་རྒྱུ་ཡིན་ནོ།།དེ་དག་ཕན་ཚུན་ཉེ་བར་འགྲོ་བ་ལ་སོགས་པའི་རྐྱེན་གྱི་ཁྱད་པར་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་དེའི་རྒྱུ་བསྐྱེད་པར་ནུས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ དག་ཀྱང་སྔོན་ཡང་མེད་ཕྱིས་ཀྱང་མེད།སོ་སོ་ན་ཡང་མེད་པས་ནུས་ཀྱང་སྔོན་དང་ཕྱིས་དང་སོ་སོ་ན་ཡོད་པ་ལས་འབྱུང་བའི་ཉེས་པ་དག་གིས་མི་གོས་སོ། །དེས་ན་འདི་དག་ཕན་ཚུན་ཉེ་བར་འགྲོ་བ་ལ་སོགས་པའི་རྒྱུ་གང་ཡིན་པ་དེའི་ནུས་པའི་རྒྱུ་ཡིན་པས་དེ་ལ་ ནམ་ཡང་གཞན་དུ་འགྱུར་བ་མེད་དོ།།ཚུལ་འདིས་ཐམས་ཅད་ལ་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་ངོ་བོར་སོ་སོར་ངེས་པར་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱའོ། །དངོས་པོའི་ནུས་པ་སྐད་ཅིག་མ་རེ་རེ་ལ་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་བྱེ་བྲག་གཞན་དང་གཞན་གྱི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་ཅན་དག་ལ་ཡིན་གྱི། དངོས་ པོ་བརྟེན་པ་གཅིག་པུའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཅན་དག་ལ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ།ངོ་བོ་ཉིད་གཞན་དུ་གྱུར་པ་མེད་པས་ནུས་པ་དང་མི་ནུས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དག་ལ་བྱེད་པ་དང་མི་བྱེད་པ་མི་རུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་ལྷན་ཅིག་པ་བྱེད་ཀྱི་འབའ་ཞིག་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། ཅི་འབའ་ཞིག་གིས་འབྲས་བུ་བསྐྱེད་པར་ ནུས་སམ།མི་ནུས་སོ། །ཅིའི་ཕྱིར་མི་སྐྱེད་ཅེ་ན། མི་སྐྱེད་ན་ཇི་ལྟར་ནུས། གལ་ཏེ་ཐག་པ་ལ་སོགས་པས་རས་ཡུག་ལ་སོགས་པ་བྱ་བར་ནུས་མོད་ཀྱི་ཐམས་ཅད་དུ་མི་བྱེད་དོ་ཞེ་ན། རྩེ་བའི་ངང་ཚུལ་ཅན་བླུན་པོ་ལྷ་རྣམས་དགའ་བ་སྐྱིད་དེ་བར་བསྐྱེད་པ་སྐྱེད་པ་ནི་བྱས་ཤིང་བྱས་པ་ལ་ ཡང་དང་ཡང་དུ་འཇུག་སྟེ།འདི་ལྟར་འདི་ནི་ས་བོན་ལ་སོགས་པ་ཉེ་བར་འགོད་པར་དཔྱད་ཟིན་ཏོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་ངོ་བོ་ཉིད་གཞན་དུ་འགྱུར་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་དེའི་ཆོས་ཅན་གྱི་ངོ་བོ་དེ་ལྟ་བུ་ནི་ཐ་མའི་གནས་སྐབས་བཞིན་དུ་ལྡོག་ཏུ་མི་རུང་ངོ་། །ཐ་མའི་གནས་སྐབས་ན་རྐྱེན་ནུས་ པ་མེད་པ་ལས་ནུས་པ་སྐྱེ་ན་ནུས་པ་དེའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་ན་ནི་སྔོན་མེད་པ་སྐྱེ་བ་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ།།དེའི་ངོ་བོ་ཉིད་མ་ཡིན་ན་ནི་དེ་བྱེད་པ་པོ་མི་ཡིན་པ་ཉིད་དེ། ནུས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དངོས་པོ་ལས་འབྲས་བུ་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར་རོ། །གཞན་ཡང་རེ་ཞིག་དེ་ཉིད་ལྷན་ཅིག་བྱེད་པ་མཐའ་ དག་དང་ལྡན་པ་འབྲས་བུ་ཇི་སྟེ་སྐྱེད།སྐྱེད་པ་མཐོང་སྟེ་དེས་ན་བསྐྱེད་དོ་ཞེས་སྨྲའོ།

若谓因此有时一亦能生耶?诸行相续由具异异缘,于一一刹那有功能者,由相似故知体相似,然于彼等体性唯异。故唯某是某因。
其中色根等聚具无间隔境等者,是能生识之因。彼等互相趋近等缘差别,非能生彼因。彼等前亦无后亦无,各别亦无,故虽有功能,不染前后各别有之过。
故此等互相趋近等因,是彼功能因,故于彼永无转变。以此理于一切应了知因果体性各别决定。事物功能于一一刹那由体性随行异异差别者是,于依一体性事物则非,以无体性转变故,于功能无功能体性不应作不作故。
若谓助缘作而单独不作。为单独能生果耶?不能。何故不生?若不生,云何有功能?若谓如绳等虽能作布等,然不一切处作。戏论性愚者天欢喜,生已复再入已作,如此已观察种子等安立。
故无体性转变故,彼法性如是体性如最后位不可返。若最后位无功能缘生功能,若是彼功能体性,则唯是无前生。若非彼体性,则彼非作者,以从功能事物生果故。
复次,且彼具一切助缘何故生果?见生故说能生。

།མཐུ་ཆེན་པོ་ཅན་གྱི་མཐོང་བ་དངོས་པོ་དེའི་མཐའ་ཉིད་མ་ཡིན་པ་དག་ཀྱང་རང་གི་ངོ་བོ་ཙམ་གྱིས་བྱ་བ་སྣ་ཚོགས་པ་རྣམས་ལ་སྦྱོར་བ་ནི་ནུས་པ་ཆེན་པོ་ཅན་ཡིན་ནོ། །བརྒྱ་ཞིག་ ལ་འགའ་ཞིག་ཅི་ཞིག་ལྟར་འདིར་ཁྱོད་ཀྱི་མཐོང་བའི་ལམ་ལས་འདས་ན་ཀྱེ་མ་མི་བསྐྱེད་པའི་ཆོས་ཅན་ཡིན་ཏེ།རྒྱུ་མེད་པ་ཅན་དུ་འགྱུར་བས་བསམ་པ་འདི་ནི་སེམས་ལ་གདུང་ངོ་། །ཁོ་བོ་ནི་དེའི་ངོ་བོ་ཉིད་མ་ཡིན་པ་ལས་བདག་གིས་མཐོང་བས་འབྲས་བུ་བསྐྱེད་དོ་ཞེས་མི་ ཟེར་བ་ཉིད་དོ།།འོ་ན་ཅི་ཞེ་ན། དེ་དག་ཉིད་ཀྱིས་དེ་བསྐྱེད་པའི་ཆོས་ཡིན་ལ་དེ་དག་མཐོང་ན་འདི་དག་ནི་སྐྱེད་པ་པོ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་ཤེས་པར་ཟད་དོ། །འདི་ཡང་ཡོད་བདེན་ན་དེ་དག་འབྲས་བུ་བསྐྱེད་པའི་ཆོས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་པ་དེས་ན་རྐྱེན་མཐའ་དག་དང་ལྡན་པ་རྣམས་མ་ བསྐྱེད་པར་བཏང་སྙོམས་སུ་འགོད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མ་ཡིན་ནོ།།ཅི་དེ་དག་གི་མི་སྡོད་པར་བསྐྱེད་པའི་ཆོས་ཅན་གྱི་ངོ་བོ་ཉིད་དེ་ཐ་མའི་གནས་སྐབས་དེ་ཁོ་ནའི་གནས་དེ་ཚེ་འབྱུང་ངམ། འོན་ཏེ་སྔོན་ཡང་ཡོད། མ་ཉམས་མ་བྱུང་བ་བརྟེན་པ་གཅིག་པུའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཅན་རྣམས་ ལ་རྣམས་ཀྱང་ངོ་བོ་ཉིད་འགའ་ཡང་མེད་པ་འགལ་བའི་ཕྱིར་རོ།།དེ་ནི་ཅི་དེ་མ་ཡང་ཡིན་མོ་གཤམ་ཡང་ཡིན་ནམ། མི་སྡོད་པར་སྐྱེད་པའི་ཆོས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱང་ཡིན་ལ་མི་སྐྱེད་པ་ཡང་ཡིན་ནོ་ཞེས་སྨྲས་པ་འདིའི་ཆོས་ཅི་ཡིན། གལ་ཏེ་དེའི་ངོ་བོ་ཉིད་ནི་ལྷན་ ཅིག་པ་ཡིན་གྱི་འབའ་ཞིག་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན།འོ་ན་ནི་འབའ་ཞིག་ཀྱང་གཞན་ལ་ལྷན་ཅིག་པ་ཡང་གཞན་ཡིན་ཏེ། དངོས་པོ་ཐ་དད་པའི་མཚན་ཉིད་ནི་ངོ་བོ་ཉིད་ཐ་དད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ལྷན་ཅིག་པ་ཉིད་ཡིན་ཡང་གཞན་གྱི་ངོ་བོས་བྱེད་པ་པོ་ནི་མ་ཡིན་ལ། འདིའི་རང་གི་ངོ་བོ་ནི་ སྔོན་ཡང་དེ་ཁོ་ནར་ཟད་ལ།ཇི་ལྟར་རེས་འགའ་བསྐྱེད་པ་དང་བྲལ། གང་གི་ཕྱིར་དངོས་པོ་སྐད་ཅིག་པ་ཡིན་པ་དེའི་ལྟར་ན་ཡང་ཇི་སྟེ་འབའ་ཞིག་གིས་མི་སྐྱེད། གལ་ཏེ་ཡིན་ན་ནི་བསྐྱེད་པ་ཁོ་ནའོ། །ཇི་ལྟར་དེ་མ་ཡིན། སྐད་ཅིག་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་ལྟ་བུ་ཞིག་བསྐྱེད་པ་ ནི་བཤད་ཟིན་ཏེ།སྐད་ཅིག་མ་དེ་ལས་འབྱུང་བ་ཅན་དེ་ལྟར་གཞན་དུ་འགྱུར། གང་ཞིག་འགྱུར་བ་དེ་ནི་དེ་ཉིད་མ་ཡིན་པས་ཐལ་བ་འདིར་མི་འགྱུར་རོ། །བྱེད་པ་པོ་དང་བྱེད་པ་པོ་མ་ཡིན་པ་དག་གི་ངོ་བོ་ཉིད་དང་། དེའི་རྒྱུ་དག་འགལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །གང་ཞིག་དེའི་ངོ་བོ་ཉིད་དེ་ནི་ མི་སྐྱེ་བའི་ཆོས་ཅན་ཁོ་ན་ཡིན་པས་དེ་ནི་ལྷན་ཅིག་པ་ཉིད་ལ་མི་ལྟོས་སོ།

大力者之见非彼事物之边际者,仅由自体于种种作用相应者是大功能者。百中若有何者超出汝见道者,呜呼是不生法性,将成无因,此思令心苦恼。
我不说从非彼体性由我见生果。若尔云何?唯由彼等是生彼法性,见彼等时知此等是能生者而已。此虽实有,彼等是生果法性体性,故非谓具一切缘者置之不生。
彼等不住生法性体性,是否唯于最后位时生?抑或前亦有?未坏未生依一体性者亦无任何体性故相违。
彼岂是石女亦是不住生法性体性亦是不生耶?此说有何法?若谓彼体性是俱有非单独。则单独是他俱有亦是他,以事物差别相是体性差别故。
虽是俱有,由他体非作者,此自体前亦唯尔,云何有时离生?以事物是刹那故,如是何故不由单独生?若尔则唯生。云何非彼?以是刹那故。
如何生已说讫,从彼刹那生者如是转异。若有转异则非彼故此过不成。以作者非作者体性及彼因相违故。若是彼体性则唯是不生法性故,彼不待俱有性。

།འབྲས་བུ་ནི་རྐྱེན་གཞན་ལ་ལྟོས་པས་ལྷན་ཅིག་པ་ཁོ་ན་ལས་སྐྱེའི་འབའ་ཞིག་ལས་ནི་མ་ཡིན་ནོ་སྙམ་དུ་སེམས་ན། དེའི་ལྟར་ན་ཡང་ཇི་ལྟར་དེ་འབའ་ཞིག་གིས་ཀྱང་བསྐྱེད་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ལ། འབྲས་བུ་ ཡང་དེ་ལས་མི་སྐྱེ་སྟེ་ཞེས་བྱ་སྟེ།གནས་སྐབས་དེ་ནི་འགལ་ལོ། །གལ་ཏེ་འབའ་ཞིག་གིས་བསྐྱེད་པ་ཁོ་ན་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། ད་ནི་ཇི་ལྟར་ན་མི་སྡོད་པར་སྐྱེ་བའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་ཏེ། འདི་སྐད་དུ་བསྐྱེད་པ་ཁོ་ནའོ་ཞེས་ཡོངས་སུ་བསྟན་པ་མ་ཡིན་ནམ། འབའ་ཞིག་ཀྱང་ ནུས་པ་ཡིན་ན་འབྲས་བུ་གཞན་ལ་ལྟོས་ན་ཇི་ལྟར་བཏང་སྙོམས་སུ་འཇོག་སྟེ།གཞན་ལ་མི་འཆོལ་བ་འདི་གསལ་བར་བསྐྱེད་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟར་ན་འདིས་བདག་ཉིད་ཀྱི་ནུས་པ་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །འབྲས་བུ་གཞན་ལ་ལྟོས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་འབའ་ཞིག་གིས་ ཀྱང་མི་སྐྱེ་བར་སྨྲས་པ་ཡིན་ལ།དེ་འབའ་ཞིག་གིས་ཀྱང་ནུས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ལས་སྐྱེ་བར་སྨྲས་པ་གང་ཡིན་པ་འདི་དག་གཅིག་ལ་ཇི་ལྟར་འགྱུར་ཏེ། དེ་ལྟ་བས་ན་ཕྲག་དོག་གི་ཟུག་རྔུས་གནད་དུ་བརྒྱབ་པ་ཅན་འདི་འཆལ་ཅིང་མཁང་བར་ཟད་པས་བཏང་ སྙོམས་སུ་འདོར་བར་འོས་སོ།།དེ་ལྟ་བས་ན་གཅིག་སྐྱེད་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ལྷན་ཅིག་བྱེད་པ་ཉིད་ནི་དངོས་པོ་སྐད་ཅིག་པ་རྣམས་ཁོ་ནའི་ཡིན་གྱི་སྐད་ཅིག་པ་མ་ཡིན་པ་སོ་སོ་ན་ཡོད་པ་སྲིད་པ་ཅན་རྣམས་ཀྱི་མ་ཡིན་ཏེ། སོ་སོར་བསྐྱེད་པ་སྲིད་པས་ལྷན་ཅིག་བྱེད་པ་ཉིད་དུ་ངེས་ པར་མི་རུང་བའི་ཕྱིར་རོ།།གང་རྒྱུན་གྱིས་ཕན་འདོགས་པས་དངོས་པོ་རྣམས་རྐྱེན་ཉིད་དུ་སྟོན་པ་དཔེར་ན་འབྲས་བུ་ཐུག་པོ་ཆེ་དང་། ས་བོན་ལ་སོགས་པ་ལས་འབྲས་བུ་ཅན་དང་། མྱུ་གུ་ལ་སོགས་པ་འབྱུང་བ་ལ་མེ་དང་ཆུ་དང་ས་ལ་སོགས་པ་ལྟ་བུ་དེ་ལ་དེ་ནི་རྒྱུན་ལ་བརྟེན་ནས་ ཁྱད་པར་འབྱུང་བ་ལ་རྐྱེན་རྣམས་ཀྱིས་ལྷན་ཅིག་བྱེད་པར་བཤད་ཀྱི།རྫས་ལ་བརྟེན་ནས་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། རྫས་སྐད་ཅིག་མ་ཁྱད་པར་འབྱུང་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འབྲས་ཐུག་པོ་ཆེ་ལ་སོགས་པ་མེ་ལ་སོགས་པས་རིམ་གྱིས་ངོ་བོ་ཉིད་ཁྱད་པར་གྱུར་པ་མི་འབྱུང་ན་འབྲས་ཆན་ ལ་སོགས་པ་འགྲུབ་པའམ།སྣང་བ་ནས་མུན་ཁུང་དུ་ཞུགས་པའི་དབང་པོ་ལ་རང་གི་ཕན་འདོགས་པ་དག་ལས་རྒྱུན་གྱིས་ཁྱད་པར་མི་འབྱུང་ན་དོན་རྟོགས་པ་སྐྱེ་བ་མེད་དོ། །ཐོགས་པ་མེད་པར་སྐྱེད་པའི་དབང་པོ་ལ་སོགས་པ་ལ་ནི་ཕན་ཚུན་ལས་ཁྱད་པར་འབྱུང་བ་མེད་དེ། དེར་ ནི་ཕན་ཚུན་ཉེ་བར་འགྲོ་བ་ལ་སོགས་པའི་རྟེན་བདག་ཉིད་ཇི་ལྟ་བའི་རྐྱེན་རྣམས་ཀྱིས་རུང་བའི་ཡུལ་ལ་སོགས་པར་གནས་པ་ཅན་སྐྱེས་པ་དེ་དག་ལྷན་ཅིག་ངོ་བོ་གྲུབ་པས་ཤེས་པའི་རྐྱེན་ཉིད་དུ་ཤེས་པས་དོན་གཅིག་བྱེད་པ་ཁོ་ན་ལྷན་ཅིག་བྱེད་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ།

若思果依他缘故唯从俱有生而非单独,如是云何彼单独唯能生而果亦不从彼生?此位相违。若谓非唯由单独生,今云何是不住生体性,岂非已说唯能生耶?
若单独亦有功能,果待他时云何置之不理?不托他者当明显生。如是此已显自功能。说果待他者,谓单独亦不生,而说单独亦是功能体性即说从彼生,此等云何于一成立?
是故被嫉妒刺所中者唯成狂乱,应当舍置。是故生一相之助缘性唯是刹那事物之所有,非属非刹那各别有可能者,以可能各别生故不应定为助缘性。
由相续利益而显示诸事物为缘者,如从大果及种子等生有果者及芽等时之火水土等,于彼依相续生差别时说诸缘助缘,非依实体,以实体刹那无差别生故。
大果等若不由火等渐次生体性差别则不成饭等,或从明入暗之根若不从自利益渐次生差别则无生义解。于无碍生根等无从互生差别,彼中诸缘由互相趋近等依如自性,住所应境等者生已,由俱体成就故知为识缘,故唯作一义是助缘性。

།གང་དུ་ཁྱད་པར་ སྐྱེད་པས་ལྷན་ཅིག་བྱེད་པ་རྣམས་རྐྱེན་ཉིད་ཡིན་པ་དེར་རྒྱུའི་རྒྱུན་རྐྱེན་ལ་ལྟོས་པ་ཡིན་པས་དེ་ལས་གཞན་འཐོབ་པོ་ཞེས་བྱའོ།།དེ་ལ་རྒྱུ་དང་རྐྱེན་རྣམས་ཀྱིས་སྐད་ཅིག་མ་སྔ་མ་རང་གི་དང་གིས་ལོག་ན་དེ་དག་ཁོ་ན་ལས་སྐད་ཅིག་མ་ཁྱད་པར་ཅན་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རིམ་གྱིས་ ཁྱད་པར་དུ་གྱུར་པ་དང་ལྡན་པ་རྒྱུའི་ཚོགས་ལས་འབྲས་བུའི་བར་དུ་འབྱུང་ངོ་།།ལྷན་ཅིག་བྱེད་པ་ལས་ཁྱད་པར་ཡང་དག་པར་འབྱུང་བའི་རྒྱུ་ལས་འབྲས་བུ་སྐྱེ་ན་ནི་ཁྱད་པར་ཉིད་འབྱུང་བར་མི་རུང་ངོ་། །ཁྱད་པར་ཅན་མ་ཡིན་པ་ལས་ཁྱད་པར་སྐྱེ་ན་ནི་ འབྲས་བུ་ཡང་འགྱུར་ཏེ།ལྷན་ཅིག་བྱེད་པ་ཕན་ཚུན་ཁྱད་པར་འབྱུང་བ་ལ་མི་ལྟོས་པས་ཀྱང་འབྲས་བུ་བསྐྱེད་པར་མི་འགྱུར་རོ། །དེས་ན་སྐད་ཅིག་པ་མ་ཡིན་པ་ལྷན་ཅིག་བྱེད་པ་ལས་མི་ལྟོས་པ་རྣམས་ཀྱང་རྒྱུ་ཉིད་དུ་འགྱུར་ལ། ལྟོས་པར་བྱ་བ་རྣམས་ལས་ངོ་བོ་ཉིད་ཁྱད་ པར་དུ་འབྱུང་བ་ནི་མེད་དོ།།འོན་ཏེ་ཁྱད་པར་འབྱུང་ན་ཡང་ལྷན་ཅིག་བྱེད་པས་བྱས་པའི་ཁྱད་པར་ཁོ་ན་ཉེ་བར་གནས་པར་འགྱུར་ཏེ། དེ་ལྟར་ན་ཐུག་པ་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །ལྷན་ཅིག་བྱེད་པ་རྣམས་ནི་གང་གིས་ན་འདི་དག་ཕན་ཚུན་ནས་བྱས་པའི་ཁྱད་པར་དང་རྟག་ཏུ་རྗེས་སུ་ འབྲེལ་པར་འགྱུར་བ་ཕན་ཚུན་ནས་འབྲས་བུ་སྐྱེ་བ་དང་མཐུན་པའི་ཁྱད་པར་སྐྱེད་པར་རུང་བ་རྟག་ཏུ་གནས་པ་ཅན་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ།དེ་ཡོད་པ་དང་མེད་པ་དག་གིས་འབྲས་བུ་གསལ་བ་དང་བྲལ་བ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་ཁྱད་པར་དང་པོ་ནི་ལྷན་ཅིག་བྱེད་པ་དག་གིས་ ཕན་མ་བཏགས་པའི་ཡིན་པར་མི་འཐད་དོ་ཞེའོ།།ཁོ་བོ་ནི་ཡང་དང་ཡང་དུ་སྨྲ་བ་ལ་སྐྱོན་འགའ་ཡང་མེད་དེ། གལ་ཏེ་དེ་ལྟ་ན་ཡང་འཇིག་རྟེན་གྱིས་རིགས་པ་གོ་བར་འགྱུར་བ་ལྟར་ན་ཡང་དང་ཡང་སྨྲ་བར་བྱའོ། །ལྷན་ཅིག་བྱེད་པ་རྣམས་ནི་གང་གིས་ན་དེ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཁྱད་ པར་སྐྱེད་པ་ལ་ལྷན་ཅིག་བྱེད་པ་དག་ཏུ་མི་འགྱུར་བ་ཁྱད་པར་བསྐྱེད་པ་ཁོ་ནས་ལྷན་ཅིག་བྱེད་པ་ཉིད་ཡིན་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ།།འོ་ན་ཅི་ཞེ་ན། དོན་གཅིག་བྱེད་པས་ཀྱང་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་ཕན་ཚུན་ནས་ཁྱད་པར་མེད་པ་རྣམས་ལ་དེ་ཡང་མེད་དོ། །འོན་ཏེ་ཡོད་ན་ནི་སོ་སོ་ལ་ཡང་ འགྱུར་རོ།

于何处由生差别诸助缘是缘性者,彼处因相续待缘故,说从彼得余。其中由因缘灭前刹那自性故,唯从彼等生差别刹那,故渐次具差别从因聚生至果间生。
若从助缘正生差别因生果,则不应生差别。若从无差别生差别,果亦应转,由助缘不待互生差别故亦不能生果。故非刹那助缘不待者亦成因性,从所待者无生体性差别。
若生差别亦唯住助缘所作差别,如是则成无穷。诸助缘非常住能生互作差别及常随顺生果差别者,以见有无彼等果明显及离故。故初差别不应是诸助缘未作利益者。
我虽数数说亦无过失,若如是世间能解理,则应数数说。诸助缘非唯由生差别是助缘性,以无彼故于生差别不成助缘。若尔云何?亦由作一义。若于互无差别者彼亦无。若有则于各别亦应有。

།དེ་ལྟ་ན་ནི་ཁྱད་པར་དེ་ལས་འབྱུང་བ་ཅན་གྱི་འབྲས་བུ་ཡང་འབའ་ཞིག་ལས་འབྱུང་བར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། སྐད་ཅིག་རེ་རེ་ལ་རྐྱེན་གཞན་དང་གཞན་དག་གིས་ཇི་ལྟར་དངོས་པོའི་རྒྱུན་ལ་ཁྱད་པར་སྐྱེ་བ་དང་། ཡུལ་རུང་བ་ཅན་ཉིད་ལ་སོགས་པའི་གནས་སྐབས་ ཀྱི་བྱེ་བྲག་པ་དག་འབྲས་བུ་བསྐྱེད་པ་དེ་དག་ཀྱང་གང་ལས་སྐྱེ་བ་དང་།སོ་སོར་ནུས་ཀྱང་ཇི་ལྟར་འབའ་ཞིག་གིས་མི་བསྐྱེད་དེ། བྱེད་པ་པོའི་ཁྱད་པར་སོ་སོ་ན་ཡོད་པ་དང་མེད་པའི་ཕྱིར་དང་། འབྲས་བུ་རྣམ་པ་གཉིས་པོ་ལྷན་ཅིག་བྱེད་པས་བསྐྱེད་པའི་ཁྱད་པར་འབྱུང་བའི་ཆོས་ ཅན་དང་།གཞན་ཏེ་མྱུ་གུ་ལ་སོགས་པ་ལྟ་བུ་དང་། མི་སྡོད་པར་བསྐྱེད་པའི་དབང་པོའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལྟ་བུ་སྟེ། འབྲས་བུ་དང་རྒྱུའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཐ་དད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ཐམས་ཅད་བཤད་ཟིན་ཏོ། །དེ་ལྷན་ཅིག་བྱེད་པ་དག་ལས་རྒྱུན་གྱིས་ཕན་འདོགས་པ་ལ་ ལྟོས་པའི་འབྲས་བུའི་རྒྱུ་སྐྱེ་བ་ལ་ལྷན་ཅིག་བྱེད་པའི་ཁྱད་པར་དང་པོ་ནི་ལྷན་ཅིག་བྱེད་པས་ཁྱད་པར་ལས་སྐྱེ་བ་ཅན་མ་ཡིན་འབྲས་བུ་མཇུག་ཐོགས་ཅན་ལྟ་བུའོ།།དེ་ཕན་ཆད་ཀྱི་ཁྱད་པར་གང་ཡིན་པ་དེ་དག་ནི་དེ་ལས་སྐྱེ་བ་ཅན་ཡིན་ཏེ། དེ་དང་དེ་དག་ནི་དེའི་རང་བཞིན་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ ཐུག་པ་མེད་པ་མ་ཡིན་ནོ།།གལ་ཏེ་ཁྱད་པར་དང་པོའི་རྒྱུ་བཞིན་དུ་སྐད་ཅིག་པ་མ་ཡིན་པའི་དངོས་པོ་ཁྱད་པར་དུ་གྱུར་པ་མ་སྐྱེས་པས་ཀྱང་འབྲས་བུ་བསྐྱེད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། སྐྱེད་པ་ནི་རག་སྟེ། གལ་ཏེ་འདིའི་ངོ་བོ་ཉིད་དེ་མི་སྡོད་པར་སྐྱེད་པར་བྱེད་པའི་ཆོས་ཅན་ཞིག་ཡིན་ན་ནི་སོ་ སོ་ན་ཡོད་པ་སྲིད་པས་འབའ་ཞིག་གིས་ཀྱང་དེ་ལྟར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བཤད་ཟིན་ཏོ།།དེའི་ངོ་བོ་ཉིད་མ་ཡིན་ན་ནི་དེའི་ཚེ་ཡང་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་དོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་ཡང་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དང་བྲལ་བ་ཅན་ཡང་མེད་ཅེས་བྱ་བར་སྦྱར་ཏེ། དེ་ལ་བྱེ་བྲག་འགོག་པ་ནི་ལྡོག་པ་ ཡིན་ལ།དེ་ལ་ཤུགས་ཀྱིས་ལྷག་མ་རྟོགས་པ་ནི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་ཡིན་ནོ། །གཅིག་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་དེ་ཉིད་གཞུང་འཛུགས་པར་བྱེད་དེ། གཅིག་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཅིག་བསྒྲུབ་པ་ལ་ཡོངས་སུ་སྤང་བར་བྱ་བ་མེད་ཅིང་རྣམ་པར་ གཅད་པར་བྱ་བ་མེད་ན་བརྗོད་པ་འབྲས་བུ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ།གལ་ཏེ་ཤིང་ཆོད་ཅིག་ཅེས་སྨྲས་ན། དེ་ལ་ཤུགས་ཀྱིས་ཤིང་མ་ཡིན་པ་རྣམ་པར་མི་གཅོད་ན་དེའི་ཚེ་ཤིང་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲ་སྦྱོར་བ་འབྲས་བུ་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་ལྡོག་པ་དང་བྲལ་བ་ཅན་གྱི་རྗེས་སུ་ འགྲོ་བ་ནི་མེད་དོ།

若谓如是则从彼差别所生果亦应从单独生。于一一刹那由异异缘如何于事物相续生差别,及有所应境等位差别生果彼等从何生,虽各别有功能云何不由单独生?以作者差别各别有无故,及二种果是助缘所生差别法性者及余如芽等,及不住生根识等,以果因体性差别故,此一切已说讫。
彼从诸助缘由相续利益所待果因生时,初助缘差别非从助缘差别所生,如有后续果。其后诸差别是从彼生,彼等是彼自性故非无穷。
若谓如初差别因,非刹那事物未生差别亦能生果。生已说讫,若此体性是不住生法性者,以可能各别有故,由单独亦如是。若非彼体性则尔时亦非能生。是故亦无离随行者,应配此中遮别是返,于彼由势力了余是随行。
一随行等者即安立彼义,一随行者谓于成一无所遍舍及无所遮时说无果故。若说伐树,于彼由势力不遮非树时,则树声相应无果。是故无离返者之随行。

།དེ་བཞིན་དུ་གཅིག་ཡོངས་སུ་སྤངས་པ་ལ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཅིག་དགག་པ་ལ་ཡང་དགག་པས་ཡུལ་དུ་མ་བྱས་པའི་དངོས་པོ་འགའ་ཞིག་ལ་གནས་པ་མེད་ན་བརྗོད་པ་འབྲས་བུ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། འདི་ལྟར་ཆང་གི་ཡུལ་ཅན་གྱི་བཏུང་བ་ བཀག་པ་ལ།གལ་ཏེ་ཆང་ལས་གཞན་པ་ལ་ཡང་བཏུང་བ་མི་གནས་པར་གྱུར་ན་ནི་དེའི་ཚེ་ཡུལ་ཐམས་ཅད་ལ་བཏུང་བ་བཀག་པ་ལ་ཁྱད་པར་དུ་འགོད་པ་དོན་མེད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་ཆང་མི་བཏུང་ངོ་ཞེས་ཆང་བཏུང་བ་ཙམ་དགག་པ་ལ་ཚིག་གི་དོན་དཔྱད་ཟིན་པའི་ཕྱིར་དེ་ལས་བཟློག་ པ་བཏུང་བར་སྒྲས་མི་བསྒྲུབ་མོད་ཀྱི་འོན་ཀྱང་ཆང་ལས་གཞན་པ་ལ་བཏུང་བ་གནས་པར་གཟུང་བ་ཡིན་པས་ཤུགས་ཀྱིས་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་རྟོགས་སོ།།ཐ་དད་པ་དེ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་རེ་ཞིག་ཐ་དད་པ་གཅིག་ནི་ལྡོག་པ་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཁོ་ན་ཡིན་ཏེ། རིགས་མཐུན་ པ་དང་རིགས་མི་མཐུན་པ་ལས་ཐ་དད་པའི་ཕྱིར་རོ།།ཐ་དད་པ་འདི་ནི་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་བདག་ཉིད་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་དངོས་པོ་དང་ལྡན་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །ཡང་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ལ་སྣང་བའི་རྣམ་པ་ངོ་བོ་གཅིག་ལྟ་བུ་སྒྲའི་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ཉིད་དུ་རྣམ་པར་གཞག་ པ་ལོག་པའི་དངོས་པོ་མཐོང་བའི་སྒོ་ནས་འོངས་པའི་ཕྱིར་ཐ་དད་པ་ཞེས་བརྗོད་པ་དེ་ཡང་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཅན་གྱི་ཤེས་པ་དེ་ལས་ཐ་མི་དད་པ་ཉིད་བསམས་པས་རྣམ་པར་ཤེས་པ་བཞིན་དུ་རང་རིག་པར་བྱ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དངོས་པོ་དང་ལྡན་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ཏེ།འདི་སྐད་དུ་ཞེས་ འཆད་པར་འགྱུར་རོ།།འདིས་ནི་སྒྲས་བརྗོད་པར་བྱ་བའི་རྣམ་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ཏེ། རིགས་མི་མཐུན་པ་ལ་སོགས་པ་རིགས་མཐུན་པ་རང་གི་མཚན་ཉིད་རྣམས་ལ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཅན་གྱི་བློས་སྒྲོ་བཏགས་པ་དེར་ལྷག་པར་ཞེན་པའི་དབང་གིས་ཕྱི་རོལ་གྱི་དངོས་པོ་རྣམས་ཀྱི་སྤྱིར་ གྱུར་པའི་ཆོས་ཉིད་དུ་གཟུང་བའི་ཐ་དད་པ་ཡིན་ནོ།།དེ་ནི་ཕྱི་རོལ་གྱི་དངོས་པོ་ལ་ལྟོས་པ་ཉིད་ཀྱིས་དངོས་པོ་མེད་ཅིང་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཡིན་ཏེ། ཕྱི་རོལ་གྱི་ལ་དེ་ལྟ་བུ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ལ་དངོས་པོ་དང་ལྡན་པ་ཉིད་དུ་ཕྱི་རོལ་གྱི་དངོས་པོའི་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་མཐོང་བའི་བློའི་ བསླད་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ།།འབའ་ཞིག་ཏུ་ཟད་དོ་ཞེས་སྨོས་པ་ནི་ཕྱི་རོལ་གྱི་རྒྱུ་མཚན་དགག་པའི་ཕྱིར་རོ། །བློའི་བསླད་པ་ཉིད་ཡིན་པ་འབའ་ཞིག་ཏུ་ཟད་ཀྱི། དངོས་པོ་ཉིད་དུ་བྱ་བའི་ཕྱི་རོལ་གྱི་རྒྱུ་ནི་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །དེའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བློའི་བསླད་པ་ཉིད་ ཀྱི་ཕྱིར་རོ།།དོན་དམ་པ་མིན་ན་ནི་དངོས་པོ་མེད་པའོ། །དེ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཇི་སྐད་བཤད་པའི་ཐ་དད་པ་ཉིད་ཡིན་གྱི། རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་བདག་ཉིད་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི་དོན་དམ་པར་ཡོད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ།

如是于一遍舍亦者,谓于遮一时,若无住于未成遮境之某事物则说无果故。如是于遮酒境饮时,若于异酒亦无饮者,则于一切境遮饮之特说无义。于彼不饮酒者,虽于唯遮饮酒已观察语义故,不由声成立相违饮,然取于异酒有饮故由势力了知随行。
差别彼亦等中,且一差别唯是返自相,以异于同类非同类故。此差别以是自相故如自体即有事。又于分别显现一体相,安立为声所诠故,由见返事而来故说差别,彼亦由思惟与彼分别知不异故,如识是自证故唯有事,将说此故。
此唯是声所诠相,谓于非同类等同类自相上由分别知增益,由增执彼故,取为外事共法之差别。彼由待外事故无事无体,以外无如是故。于此有事性即唯是见为外事体性之心乱。
言唯尽者为遮外因故。唯尽是心乱性,谓全无少许外因成事性之义。是故者,谓由心乱性故。若非胜义则无事。彼即者,谓如所说差别性,非自相体,以彼是胜义有故。

།གཞན་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ལྟར་མི་འདོད་ནའོ། །དངོས་པོ་ནི་ རང་གི་མཚན་ཉིད་ཡིན་ལ།ལྡོག་པ་ནི་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་བློས་སྒྲོ་བཏགས་པ་ཡིན་པས་ནི་དངོས་པོར་མི་འགྱུར་རོ། །གལ་ཏེ་རང་གི་མཚན་ཉིད་རིགས་མཐུན་པ་དང་རིགས་མི་མཐུན་པ་ལས་ལྡོག་པ་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་བློས་འདྲ་བ་ཉིད་དུ་སྤྱིར་འགྱུར་བ་ཉིད་ཀྱི་སྒྲོ་བཏགས་པས་དངོས་ པོར་གྱུར་པ་དེའི་ཚེ་དངོས་པོར་འགྱུར་བ་ལྡོག་པའི་མིང་ཅན་གྱི་སྤྱིའི་སྒོ་ནས་དངོས་པོ་དེ་དག་རིགས་མི་མཐུན་པ་ལས་ལོག་པར་འདོད་པར་བྱའོ།།དེ་ལ་ཤིང་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཐ་དད་པ་ཤིང་མ་ཡིན་པ་ལས་ལྡོག་པ་སྤྱིར་གྱུར་པ་གང་ཡིན་པ་འདི་ནི་དངོས་པོ་ཉིད་དུ་འདོད་པ་དེ་ནི་གལ་ཏེ་ ཤིང་པ་ལ་ཤ་གཅིག་གི་ཐ་དད་པ་ལས་གཞན་མ་ཡིན་པ་དེའི་ཚེ་པ་ལ་ཤ་གཅིག་པུ་ཉིད་ཤིང་མ་ཡིན་པ་ལས་ལྡོག་པར་འགྱུར་གྱི།ཤིང་དྷ་པ་ལ་སོགས་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། ལྡོག་པ་སྤྱིར་གྱུར་པ་གང་གིས་ཤིང་དྷ་པ་ལ་སོགས་པ་མ་ལུས་པ་ཤིང་མ་ཡིན་པ་ལས་ལྡོག་པར་འདོད་པ་དེ་ནི་ཤིང་ པ་ལ་ཤ་ལས་ཐ་མི་དད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་གཞན་དག་ལ་ནི་མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་དབང་དུ་བྱས་པའོ།།འོན་ཏེ་པ་ལ་ཤ་ལས་གཞན་ཡིན་ན། དེ་ལ་ཡང་ཤིང་མ་ཡིན་པ་ལས་ལྡོག་པ་པ་ལ་ཤ་ལས་གཞན་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཤིང་མ་ཡིན་པ་ལས་ལྡོག་པ་དེ་ལས་ཀྱང་པ་ལ་ཤ་ལྡོག་པར་ འགྱུར་ལ།ཤིང་མ་ཡིན་པ་ལས་ལྡོག་པ་ལས་ཀྱང་པ་ལ་ཤ་ལྡོག་པར་འགྱུར་བ་ནི་ཤིང་མ་ཡིན་པ་ལས་ཐ་དད་པ་ཉིད་དེ་ཞེས་བྱ་བར་མི་འགྱུར་རོ། །ཐ་དད་པར་འདོད་པ་དེ་དག་ཀྱང་འདི་འདི་ལས་ཐ་དད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་པ་ཡིན་ཏེ། འདི་ནི་པ་ལ་ཤའོ། །འདི་ ལས་ནི་ཤིང་མ་ཡིན་པ་ལས་སོ།།ཐ་དད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ལྟར་བརྗོད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། སྨྲས་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དངོས་པོ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་འཆད་པ་ཡིན་ཏེ། རང་གི་ངོ་བོ་ནི་དོན་དམ་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །གལ་ཏེ་ཐ་དད་ པ་ནི་གལ་ཏེ་རྣམ་པར་རྟོག་པས་སྒྲོ་བཏགས་པའི་ལྡོག་པའོ།།དངོས་པོར་གྱུར་པ་ནི་རང་བཞིན་དུ་འགྱུར་བའོ། །དེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཤིང་མ་ཡིན་པ་ལས་ལྡོག་པའི་དངོས་པོའོ། །དེའི་དངོས་པོའམ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལྡོག་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་པ་ལ་ཤའི་རང་གི་མཚན་ཉིད་དེའི་བདག་ ཉིད་དོ།།དེའི་དངོས་པོ་མ་ཡིན་པར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ལས་གཞན་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏེ། དངོས་པོ་དེ་ཉིད་དང་གཞན་ཉིད་ལས་མ་འདས་སོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།

若异者,谓若不如是许。事是自相,返是分别知增益故不成事。若自相从同类非同类返,由分别知增益为相似性成共故成事时,应许彼等事由名为返之共门从非同类返。
其中一切树之差别从非树返成共者,若许为事,若非异于一巴拉夏之差别时,唯巴拉夏从非树返,非夏巴等树。以共返由此许一切夏巴等树从非树返者,以与巴拉夏不异故于余不成,依此而说。
若异于巴拉夏,于彼亦从非树返异于巴拉夏故,从彼从非树返亦巴拉夏应返,从从非树返亦巴拉夏应返,不应说彼即从非树差别性。
所许差别等亦说此从此异等者,此是巴拉夏,从此者从非树,差别者如是说故,义谓由说故。事等者是能说,自体谓胜义义。若差别者,若是分别增益之返。成事者成自性。彼者谓从非树返事。彼事或者,谓彼返即是巴拉夏自相之体性。非彼事者,义谓异彼,谓不出彼事之一异义。

།དེའི་དངོས་པོ་ཉིད་ཡིན་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ཕྱོགས་དང་པོའི་ཉེས་པ་སྨྲས་པ་ཡིན་ཏེ། སྤྱིར་གྱུར་ པའི་ལྡོག་པ་གང་གིས་ཤིང་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཐ་དད་པ་ཤིང་མ་ཡིན་པ་ལས་ལྡོག་པར་འདོད་པ་དེ་ནི་དེའི་དངོས་པོ་པ་ལ་ཤ་ལས་གཞན་མ་ཡིན་པ་ཉིད་དུ་ཁས་བླངས་པས་ན།དེ་ཉིད་པ་ལ་ཤའི་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཁོ་ན་ལྡོག་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་ཤིང་མ་ཡིན་པ་ ལས་པ་ལ་ཤ་ཁོ་ན་ཐ་དད་པ་ཐོབ་པ་ཡིན་ནོ།།གཞན་ནི་ཤིང་དྷ་པ་ལ་སོགས་པའོ། །དེ་ལས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཤིང་མ་ཡིན་པ་ལས་ཐ་དད་པ་མེད་པའོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དེའི་དངོས་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། པ་ལ་ཤ་ནི་ཤིང་མ་ཡིན་པ་ལས་ལྡོག་པ་པ་ལ་ཤ་ཉིད་ ཀྱི་དངོས་པོ་ཡིན་གྱི་དེའི་དངོས་པོ་དྷ་བ་ལ་སོགས་པ་གཞན་གྱིར་ནི་མི་འགྱུར་རོ།།དེ་ཉིད་ནི་མ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་ཕྱོགས་གཉིས་པ་ཉེ་བར་འགོད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཉིད་མ་ཡིན་པ་ནི་པ་ལ་ཤའི་རང་གི་མཚན་ཉིད་མ་ཡིན་པའོ། །དེ་ནི་ཐ་དད་པའི་དངོས་པོ་ ཡིན་ནའོ།།དངོས་པོ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདིར་རང་བཞིན་ཡང་སྟེ་ཐ་དད་པར་འདོད་དེ་བས་ན་གཞན་ཉིད་ནི་པ་ལ་ཤ་ལས་ལྡོག་པའི་ངོ་བོར་འགྱུར་རོ། །དེ་བས་ན་ཞེས་བྱ་བས་ནི་གཞན་ཉིད་ཀྱི་རྒྱུའི་ཕྱིར་རོ། །དངོས་པོ་ནི་པ་ལ་ཤའི་བདག་ཉིད་དོ། །དེ་ལས་བྱ་བ་ནི་ཤིང་མ་ཡིན་པ་ ལས་ལྡོག་པའི་ངོ་བོ་ལས་ལྡོག་པར་འགྱུར་བའོ།།དེའི་ཕྱིར་ནི་རྒྱུ་དེའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ལས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཤིང་མ་ཡིན་པ་ལས་སོ་། འདི་ནི་པ་ལ་ཤ་སྟེ། ཐ་དད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་མི་འགྱུར་རོ། །གང་གི་ཕྱིར་དངོས་པོ་གང་ཞིག་གང་ལས་ཐ་དད་པ་ནི་གང་ཡིན་པ་དེ་ལས་ ལྡོག་པར་འགྱུར་བ་དེ་ཉིད་དེར་འགྱུར་བ་སྟེ།ཤིང་མ་ཡིན་པ་ལ་ལྡོག་པ་ལས་ཤིང་ཉིད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ལྡོག་པ་ནི་པ་ལ་ཤའི་རང་གི་མཚན་ཉིད་ནི་ཤིང་མ་ཡིན་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །གལ་ཏེ་ཡང་ཤིང་མ་ཡིན་པ་ལས་ཐ་དད་པ་འདི་ནི་པ་ལ་ཤ་ལས་གཞན་དུ་ འགྱུར་བ་དེའི་ཚེ།དེ་སྟེ་འདི་ཤིང་མ་ཡིན་པ་ལས་ཐ་དད་པ་དང་པ་ལ་ཤ་འདི་འབྲེལ་པ་དང་ལྡན་པ་ཞེས་བྱ་བར་མི་འགྱུར་རོ། །གཞན་གཞན་གྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་འདི་ཉིད་ཀྱི་གཞུང་འགོད་པའོ། །འབྲེལ་པ་ཡོད་པ་ཡིན་ན་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འབྲེལ་པ་ཁས་ བླངས་པར་འགྱུར་བའོ།།འབྲེལ་པ་ནི་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་དངོས་པོ་ཁས་བླང་བར་བྱ་སྟེ། ཐ་དད་པ་དག་ལ་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་དངོས་པོ་མ་གཏོགས་པར་འབྲེལ་པ་གཞན་མི་འཐད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྡོག་པ་ཅན་ནི་རྒྱུ་ཡིན་ལ་ལྡོག་པ་འབྲས་བུའོ། །ཡིན་པས་ཞེས་ བྱ་བ་ནི་གཏན་ཚིགས་སོ།།དེ་ལས་སྐྱེས་པ་ནི་རང་གི་མཚན་ཉིད་ལྡོག་པ་ཅན་དེས་བསྐྱེད་པའོ། །དངོས་པོ་ནི་དངོས་པོ་གཞན་ཉིད་དོ།

若是彼事等者说初边过失。由共返许一切树之差别从非树返者,以许彼事非异于巴拉夏故,依唯彼巴拉夏自相是返义,得唯巴拉夏从非树差别。余者夏巴等。从彼者谓无从非树差别。何故耶?彼事等者,巴拉夏是从非树返巴拉夏性之事,非彼事是夏巴等余者。
非彼等者安立第二边。非彼者非巴拉夏自相。彼是差别事时。事亦者,此中自性亦,许差别故,异性成巴拉夏返体。是故者谓由异性因。事是巴拉夏体。从彼者从非树返体应返。是故者谓由彼因。从此者从非树。此是巴拉夏,不应说是差别。
以若某事从某差别则从彼返即成彼,从非树返返树性相者,巴拉夏自相应成非树性义。若此从非树差别异于巴拉夏时,彼谓此从非树差别与巴拉夏此不应说有系属。
由异异等者安立此义。若有系属亦者,谓许系属。系属应许因果事,以异者离因果事无余系属理故。彼返者是因,返是果。由者是因。从彼生者谓由自相返者所生。事是异事性。

།ཐ་དད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཚིག་གི་དོན་གཞན་གྱི་མིང་དུ་བྱས་པར་གྱུར་པའོ། །དེ་བས་ན་འབྲས་བུ་ཉིད་དུ་འདོད་པ་ཐ་དད་པ་ཞེས་ བྱ་བ་ཚིག་གི་དོན་ལས་གཞན་ཡང་བྱེ་བྲག་མེད་པའི་ཕྱིར་རྒྱུ་རྣམས་ཀྱི་འབྲས་བུ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ལྡོག་པ་སྟེ།ཐ་དད་པར་འགྱུར་ན་དེ་ལྟར་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟར་གཞན་དུ་ཡང་ཐ་དད་པར་འདོད་པའི་ཐ་དད་པའི་ཐ་སྙད་དུ་མི་འགྱུར་རོ། །ཐ་དད་པའི་དོན་གཞན་ཡིན་པར་ཁས་ བླངས་པ་འདི་ནི་དོན་གཞན་ཡིན་ནོ།།དེ་ལས་ལྡོག་པ་དང་ལྡན་པ་ལས་ཀྱང་ཐ་དད་པ་འདི་ཐ་དད་པར་ཡོད་པ་ཡིན་གྱི། རྣམ་པ་གཞན་དུ་ན་ཐ་དད་པའི་དོན་གཞན་ཉིད་དུ་མི་འགྱུར་རོ། །དེ་བས་ན་ཤིང་མ་ཡིན་པ་ལས་ཐ་དད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་པ་ལ་ཤ་ལས་གཞན་ཡིན་ ཞེས་བྱ་བའི་དབང་དུ་བྱས་ནས།ཤིང་མ་ཡིན་པ་ལས་ཐ་དད་པ་པ་ལ་ཤ་དང་འབྲེལ་བ་ཅན་པ་ལ་ཤ་ལས་ཐ་དད་པ་བདག་ཉིད་དང་འབྲེལ་པ་ཅན་གྱི་ཁྱད་པར་ཏེ་བྱེ་བྲག་ཡིན་པའི་རྒྱུ་དེའི་ཕྱིར་ཤིང་མ་ཡིན་པ་ལས་འདི་ཐ་དད་པ་ཡིན་གྱི། རྫས་གཞན་དང་འདྲ་བར་ པ་ལ་ཤ་ནི་ཐ་དད་པར་མི་འགྱུར་ཏེ།དཔེར་ན་རྫས་གཞན་བུམ་པ་མ་ཡིན་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་ལྟོས་ནས་ཐ་དད་པ་གང་ཡིན་པ་དེའི་ཁྱད་པར་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་པ་ལ་ཤའི་ཐ་དད་པ་ཉིད་མ་ཡིན་ལ། དེ་བཞིན་དུ་ཤིང་མ་ཡིན་པ་ལས་ཐ་དད་པ་ཡང་པ་ལ་ཤ་ལས་ཐ་དད་པའི་ཁྱད་པར་ཉིད་ཡིན་པའི་ ཕྱིར་པ་ལ་ཤ་ཐ་དད་པར་མི་འགྱུར་རོ།།ཐ་དད་པའི་ཁྱད་པར་ཁོ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཞུང་འདི་ཉིད་ཀྱི་གཞུང་འཛུགས་པ་ཡིན་ནོ། །འདི་ནི་ཤིང་མ་ཡིན་པ་ལས་ཐ་དད་པའོ། །འདི་ལས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཤིང་མ་ཡིན་པ་ལས་སོ། །འདི་ཞེས་བྱ་བ་ཉིད་ལ་ལྟོས་པ་ཡིན་པས་ན་འདི་ལྟ་སྟེ། པ་ ལ་ཤ་ཐ་དད་པ་འདི་ནི་ཤིང་མ་ཡིན་པ་འདི་ལས་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ལྟར་ཁྱད་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རོ།།དེ་སྐད་དུ་གལ་ཏེ་པ་ལ་ཤའི་ཤིང་མ་ཡིན་པ་ལས་ཐ་དད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་དངོས་པོ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །པ་ལ་ཤ་ལས་ཀྱང་ཐ་དད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ཐ་དད་པའི་ཁྱད་པར་དང་ ལྡན་པ་ཡིན་ཏེ།དེ་ལྟར་ན་བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་དང་འདྲ་བར་དོན་གཞན་དེ་ཉིད་སྐྱེས་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ན་ཤིང་མ་ཡིན་པ་ལས་པ་ལ་ཤ་འདི་ཐ་དད་པ་འདི་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ཤིང་མ་ཡིན་པ་ལས་ཐ་དད་པ་གང་ཡིན་པ་འདི་ནི། དེ་བཞིན་དུ་པ་ལ་ཤ་ཡིན་ཞིང་། དེ་ལས་ཀྱང་གཞན་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་ བསྟན་པར་འགྱུར་རོ།།དེ་བས་ན་འདི་ལྟར་བཟློག་པའི་ཕྱོགས་ཐ་དད་པའི་ཡང་ཐ་དད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཡང་དངོས་པོ་ཅན་དུ་འགྱུར་རོ། །དེ་ཡང་རང་གི་རྟེན་ལས་ཐ་དད་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་བ་དེ་ལྟར་ན་ཐ་དད་པ་ཐམས་ཅད་ནི་ངོ་བོ་ཉིད་དང་ཐ་དད་པའི་ཁྱད་པར་གྱིས་བདག་ཉིད་ཐ་དད་པའི་ངོ་བོ་མེད་ པའི་ཕྱིར་འགའ་ཞིག་ཀྱང་ཐ་དད་པར་མི་འགྱུར་རོ།

差别者,谓成为语义他名。故所许为果之差别者,语义外亦无别故,诸因之果即是返成差别,然非如是。如是于余亦不成所许差别之差别言说。
许此差别义是他义者即是他义。从彼返相应亦此差别是有差别,若异则不成差别之他义性。故依从非树差别是异于巴拉夏义,从非树差别巴拉夏相属者,巴拉夏异自体相属之差别是别,由此因从非树此是差别,非如异实巴拉夏成差别。
如异实非瓶等待差别是彼差别性故非巴拉夏差别性,如是从非树差别亦是异巴拉夏差别性故,巴拉夏不成差别。唯差别差别者安立此义。此是从非树差别。从此者从非树。由待此故,如是巴拉夏差别此从非树此,为显差别故。
如是若巴拉夏从非树差别者,以是事性故,亦异于巴拉夏,谓具差别差别。如是若如瓶等唯生彼他义,从非树巴拉夏此差别此者,谓从非树差别此,如是是巴拉夏,亦由从彼异性故当显。
故如是返边差别之差别亦成有事。彼亦应异于自依,如是一切差别由体性及差别差别故,无异体性之自体故,全无差别。

།དེ་ཉིད་ནི་དེ་བས་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་པ་ཡིན་ཏེ། ཁྱད་པར་གྱི་དངོས་པོ་མེད་པ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལྡོག་པའི་མཚན་ཉིད་ཆོས་སུ་གྱུར་པའི་ཁྱད་པར་གྱིས་དངོས་པོ་མེད་པར་གྱུར་པ་སྟེ། ཐམས་ཅད་ཀྱི་རང་བཞིན་གཞན་དུ་ གྱུར་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཆོས་ཅན་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཐ་དད་པ་ཉིད་ནི་དངོས་པོ་མེད་པར་འགྱུར་ལ།དེ་ནི་ཆོས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་ཁ་ཅིག་སྨྲའོ། །གཞན་དག་ནི་ཐ་དད་པའི་ཁྱད་པར་བཞིན་དུ་ཐ་དད་པ་མེད་པའི་ཞེས་བྱ་བའི་གཞུང་གཞན་དུ་འཆད་དེ། གལ་ཏེ་ཁྱད་པར་དང་། ཁྱད་པར་དང་ལྡན་པ་དང་། ཕྱོགས་གཞན་ཉིད་ལ་ཉེས་པ་བརྗོད་པ་ན། གཞན་དག་ལ་དེ་ལྟར་ན་ཡང་ཁྱད་པར་དེ་དང་ལྡན་པ་དག་གཅིག་ཉིད་ཡིན་པ་དེ་བས་ན་འདི་ལ་ཉེས་པ་མེད་དོ་ཞེས་སྨྲས་པ་དེའི་ཕྱིར་ཐ་དད་པའི་ཁྱད་པར་ཁོ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། ཐ་དད་པའི་ཁྱད པར་དེ་དང་ལྡན་པ་དེ་ཉིད་ཐ་དད་པར་འགྱུར་རོ།།དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། འདི་ནི་འདི་ལས་ཞེས་བྱ་བའི་ཁྱད་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ལས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དང་པོ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཕྱིར་དྲུག་པའི་དོན་གྱི་ལྔ་པ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟ་སྟེ་ཁྱད་པར་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ལ་འདི་ནི་ཐ་ དད་པའི་ཞེས་བྱ་བའི་ཁྱད་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་དེ་དག་ཀྱང་གཅིག་པ་ཉིད་དུ་མི་འཐད་དོ་ཞེས་བྱ་བར་བསམས་པ་ཡིན་ནོ།།དེ་བས་ན་ཁྱད་པར་དང་དེ་དང་ལྡན་པ་དག་གཅིག་པ་ཉིད་མ་ཡིན་པ་དེ་ལྟར་ན་སྔར་བཤད་པའི་ཉེས་པ་དེའི་གནས་སྐབས་སུ་འགྱུར་བ་དེ་བས་ན་ཁྱད་པར་གྱི་ དངོས་པོ་མེད་པ་ཞེས་བྱའོ།།གཞུང་ནི་སྔ་མ་བཞིན་དུ་བཤད་པར་བྱའོ། །གལ་ཏེ་སྤྱིར་གྱུར་པ་ལྡོག་པ་དག་ནི་སྤྱིའི་དངོས་པོ་ཉིད་དམ། གཞན་གྱིས་ཀུན་བཏགས་པ་སྤྱི་ཉིད་དུ་ཡང་མི་འདོད་པ་དེ་ལྟ་ན་སྤྱིའི་དངོས་པོ་ཉིད་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ཡིན་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལ་ཡང་ སྐྱོན་ནི་འོ་ན་ཇི་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་སྨྲས་ཏེ།ཐ་དད་པ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆ་མེད་པའི་དངོས་པོ་སྒྲས་བརྗོད་ནའོ། །དེ་ནི་ཉེ་བར་མཚོན་པ་ཡིན་པ་དེ་ལྟར་རྟགས་ཀྱི་སྒོ་ནས་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱེད་པ་ན་ཡང་ངོ་། །དེ་ཉིད་ནི་དངོས་པོ་ཐ་དད་པ་མེད་པ་གཅིག་ལས་ཐ་དད་པ་ནི་གཞན་དག་ ལས་ཀྱང་ཐ་དད་པའི་ཕྱིར་རོ།།དེ་ལྟར་ན་རང་གི་ངོ་བོ་གང་གིས་སྒྲ་མ་བྱས་པ་ཉིད་ལས་ཐ་དད་པ་དེ་ཉིད་ལུས་ཅན་ཡིན་པ་དང་རྟག་པ་ལས་ཀྱང་ཐ་དད་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི་ཆ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།

彼即说是故等者,谓于差别无事中,返相法性差别成无事,由一切自性成他性故是有法性故,差别性成无事,彼是法体性故,有人如是说。
他人则如差别差别般,说无差别之异文。若说差别、具差别及他边过失时,他人说如是亦彼差别具者是一性故,此无过失,故说唯差别差别等。彼差别具者即成差别。何故耶?为显此从此之差别故。从此者,由初性等故是第六义之第五,如是是具差别,此是差别之差别为显故,彼等亦不应一性。
故差别与具彼非一性,如是成前说过失之位故,说差别无事。文如前应说。若共返非许是共事性,或他增益共性,则应说共事性。其过失则说云何者,无差别者谓无分事声说时。彼是近喻故,由相门了知时亦尔。彼即无差别一事从差别者,从余亦差别故。如是由何自体从无作性差别,即从有身性及常性亦差别,彼无分故。

།ཆ་མེད་པའི་དངོས་པོ་ཡང་བྱས་པའི་སྒྲས་མ་བྱས་པ་ལས་ཐ་དད་པ་གཅིག་ བརྗོད་པ་ན།དེ་བཞིན་དུ་རྟགས་ཀྱི་སྒོ་ནས་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱེད་པས་ན་ཐ་དད་པ་ཐམས་ཅད་རྟོགས་པས་དེ་ལ་ཆ་མེད་པ་དངོས་པོ་སྒྲ་དང་ཚད་མ་གཞན་དོན་མེད་པར་ཇི་ལྟར་མི་འགྱུར་ཏེ། སྒྲ་གཅིག་གིས་བརྗོད་པ་ན་སྒྲ་གཞན་དག་དང་རྟགས་གཅིག་གིས་ཁོང་ དུ་ཆུད་པར་བྱེད་པ་ན་ཚད་མ་གཞན་དོན་མེད་པར་འགྱུར་རོ།།གང་གི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་ལན་འདེབས་པར་བྱེད་དོ། །དེའི་ཕྱིར་ཁྱད་པར་གང་ཞིག་ཆོས། །གང་གིས་གོ་བར་གྱུར་པ་དེ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་གང་རྒོལ་བ་འདི་ཉིད་ཀྱི་ལན་བཏབ་ནས་ དོན་ལྷག་པར་བརྗོད་པའི་ཕྱིར་ཡང་བཀོད་པ་ཡིན་ནོ།།དོན་རྣམས་ལ་རྣམ་པ་གཞན་དུ་སྒྲོ་བཏགས་པ་ནི་འདྲེས་པའི་དོན་ཏོ། །དེ་ལ་འདྲེས་པའི་དོན་གཅིག་རྣམ་པར་གཅོད་པ་ནི་གསལ་བ་ཡིན་ཏེ། སྒྲ་གཅིག་གི་བྱ་བའོ། །དེ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བློ་སོ་སོར་སྣང་བའི་ཆོས་ ཅན་ཡིན་ཏེ།དེ་ཉིད་སྒྲའི་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ་གཞི་མཐུན་པ་ལ་སོགས་པ་ཡང་དེ་ཉིད་ལ་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཕྱི་རོལ་གྱི་དངོས་པོའི་མཚན་ཉིད་ཀྱང་གང་དང་འདྲེས་པ་མེད་ལ། འདྲེས་པ་དང་ཐ་དད་པར་གྱུར་པ་ཡང་མེད་དེ། ཇི་སྐད་དུ། དམ་པའི་དོན་ གྱི་དོན་རྣམས་ནི།།རང་གི་འདྲེ་དང་ཐ་དད་མེད། །ཅེས་བསྟན་པའོ། །འདྲེས་པའི་དོན་གཅིག་རྣམ་པར་གཅོད་པ་ནི་རྟགས་ཀྱི་ཡང་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་སྒྲོ་བཏགས་པ་གཞན་རྣམ་པར་གཅོད་པ་ན་སྒྲ་དང་ཚད་མ་གཞན་དག་འབྲས་བུ་དང་བཅས་པ་ཡིན་ནོ། །དངོས་ པོ་སྟེ་ཕྱི་རོལ་གྱི་བརྗོད་པར་བྱ་བ་གཅོད་པ་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལས་བཟློག་པ་ཅི་ཡང་མེད་དོ།།དངོས་པོ་གང་གི་རྗོད་པར་བྱེད་པ་ལས་དངོས་པོའི་ངོ་བོ་མ་ལུས་པར་འགྱུར་རོ། །དངོས་པོའི་ནུས་པའི་དངོས་པོ་ནི་སྟོབས་ལས་སོ། །དངོས་པོའི་ཆ་མེད་པ་ལ་གཟུང་བ་ དང་འཛིན་པ་མི་རིགས་སོ།།གང་གི་ཕྱིར་རྣམ་པར་གཅོད་པ་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ཡིན་པའི་རྒྱུ་དེའི་ཕྱིར་རྣམ་པར་གཅོད་པ་བྱེད་པ་ནི་སྒྲ་འབྲས་བུ་དུ་མ་ཅན་དང་རྟེན་གཅིག་པར་འགྱུར་རོ། །འདིས་ནི་གཞི་མཐུན་པ་ཉིད་ནི་སྒྲའི་དོན་གཞན་སེལ་བ་ཉིད་ལ་རིགས་སོ་ཞེས་སྨྲས་པ་ ཡིན་ནོ།།དཔེར་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་འཆད་པར་བྱེད་དེ། བློ་ལ་ཡོངས་སུ་གནས་པ་ཕྱི་དང་ནང་ཐ་དད་པ་འདྲེས་པ་སྟེ། གཅིག་ཏུ་གྱུར་པ་ལྟ་བུའི་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་བློ་གང་ལ་ཡོད་པ་དེ་ལའོ། །རང་ཉིད་ཀྱི་སྣང་བ་ལ་སྒྲའི་དོན་ཏེ། སྒྲའི་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ཉེ་བར་སྦྱོར་བར་ བྱེད་ཅིང་རྣམ་པར་འཇོག་པར་བྱེད་དོ་ཞེས་སྦྱར་རོ།།ཐ་སྙད་ཀྱི་ཡུལ་ཇི་ལྟ་བུར་གྱུར་པ་ཞེ་ན། སྤྱི་དང་གཞི་མཐུན་པ་ཉིད་དང་ཁྱད་པར་དང་ཁྱད་པར་གྱི་གཞིའི་དངོས་པོའི་ཐ་སྙད་དུ་རུང་བའོ།

无分事亦由作声说从无作差别一时,如是由相门了知故通达一切差别,于彼无分事声及余量如何不成无义,以一声说时余声及一相了知时余量成无义。
由何故等者作答。故何差别法,由何得了知等,答此诤已,为说余义故复安立。于诸义异增益是杂义。于彼遮一杂义是显,是一声作用。于彼者是心各别显现有法,即是声所诠故,同品等亦于彼有故。
外事相亦无所杂,无成杂及差别。如说:胜义诸义,无自杂及异。遮一杂义亦是相作用。于彼遮余增益时,声及余量有果。事即外所诠遮别识无所返。由何事能诠成事体无余。事力事由力。于事无分不应有所取能取。
由遮所诠因故,能遮成多果声及一依。此说同品性应于声义遮余。如等者说,心遍住外内异杂,如成一分别心有者于彼。于自显现声义,即声所诠近加及安立。
如何成言说境耶?谓共及同品性、差别及差别依事言说应理。

།ཇི་ལྟར་ཞེ་ན་དོན་བྱེད་པར་རུང་བར་ངེས་པར་བྱས་ནས་ཏེ། དོན་གྱི་བྱ་བ་མི་བྱེད་པ་ ཡིན་དུ་ཟིན་ཀྱང་དོན་གྱི་བྱ་བ་བྱེད་པ་ཉིད་དུ་བཟུང་ནས་སོ།།དེ་ཉིད་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཡུལ་ལའོ། །ཇི་ལྟ་བུར་གྱུར་པ་ན་ཞེ་ན། འཁྲུལ་པའི་རྒྱུ་དེ་དང་དེ་དག་གིས་འདྲེས་པའི་ངོ་བོ་ལྟ་བུར་སྣང་བ་སྟེ། འདྲ་བ་གཞན་དང་གཞན་འབྱུང་ བ་ལ་སོགས་པ་འཁྲུལ་པའི་རྒྱུས་བརྟགས་པ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པར་འདྲེས་པའི་ངོ་བོ་ལྟ་བུར་སྣང་བར་འགྱུར་བ་ནའོ།།བརྡ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་གང་ལ་རྣམ་པར་གཅོད་པར་བྱེད་པའི་བརྡར་བྱས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་འགལ་བ་རྣམ་པར་གཅད་པའི་ཕྱིར་མི་རྟག་པ་ལ་སོགས་པའི་སྒྲ་ དེ་དག་གི་བྱེད་པ་གང་ཡིན་ནོ།།བརྡ་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པར་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་གཅིག་གིས་བསྒྲུབ་པ་ན་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་པ་ལ། ཡང་གི་སྒྲ་ནི་གང་གི་ཕྱིར་གྱི་དོན་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་བརྡར་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་བྱེད་པ་དེའི་ཕྱིར་སྒྲ་གཅིག་གིས་སྒྲུབ་པ་ན་སྒྲས་ གཞན་རྣམ་པར་གཅོད་པར་མི་བྱེད་དོ།།ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། བརྡ་སོ་སོར་ངེས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། གཅིག་ཅིག་རྣམ་པར་གཅོད་པ་ལ་སྒྲ་འཇུག་པའི་ཕྱིར། ཐ་སྙད་ལ་ཡང་རྣམ་པར་གཅོད་པ་དེ་དང་དེ་ཉིད་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱེད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །སྒྲ་སྨོས་པ་ནི་ཉེ་བར་མཚོན་པ་ ཉིད་ཡིན་པས་རྟགས་ཀྱིས་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བར་བལྟ་བར་བྱའོ།།གཞན་རྣམ་པར་གཅོད་པ་ཙམ་བརྗོད་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་གྱི། འོན་ཀྱང་དེ་དངོས་པོ་ཁྱད་པར་ཅན་ཡིན་པ་དེ་བས་ན་སྒྲའི་དོན་གཞན་སེལ་བའི་དངོས་པོའི་སྟོབས་ཀྱིས་མ་ལུས་པར་བརྗོད་པ་དེའི་གནས་ སྐབས་སུ་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན།དངོས་པོ་རྣམ་པར་གཅད་པས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་པ་ལ། ཡང་གི་སྒྲ་ནི་ངེས་པར་གཟུང་བའི་དོན་ཏེ། སྒྲའམ་རྟགས་ཀྱི་དངོས་པོ་ཅུང་ཞིག་རྣམ་པར་གཅད་པ་འཕངས་པ་མེད་པ་ཁོ་ན་ཡིན་མོད་ཀྱི། དངོས་པོ་གང་ གི་རྗོད་པར་བྱེད་པ་དང་།དངོས་པོའི་སྟོབས་ཀྱིས་ཏེ། དངོས་པོ་འཕངས་པ་ནི་དངོས་པོའི་ཆ་མེད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཆོས་ཐམས་ཅད་རྟོགས་པར་འགྱུར་ཏེ། ཆོས་རྣམས་དེ་ལས་མ་ལོག་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཁྱད་པར་རྣམ་པར་བཟློག་པ་ཡང་། །ཁྱད་པར་སྣ་ཚོགས་ལ་ཕན་པའི། ། ཡན་ལག་ནུས་ལས་མི་གཞན་པ། །བདག་ཉིད་ཀུན་ཏུ་བཟུང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ཐམས་ཅད་གཟུང་བ་བསྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཅིའི་ཕྱིར་སྒྲ་དག་གིས་དངོས་པོ་འཕངས་པ་མེད་པ་ཡིན་ཞེ་ན། སྒྲ་རྣམས་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། རྣམ་པར་རྟོག་པའི་བློ སྣང་བའི་རྣམ་པ་དངོས་པོ་མེད་པའི་ཕྱིར་བློ་བསླད་པའི་ཡིན་ནོ།།གལ་ཏེ་ཅིའི་ཕྱིར་བློའི་བསླད་པའི་བརྗོད་པར་བྱ་བའི་དངོས་པོའི་སྟོབས་ཀྱིས་མ་ལུས་པར་རྟོགས་པར་མི་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ།



我很乐意帮您翻译这段藏文。以下是完整的中文翻译：
如何理解呢？就是在确定能够产生作用之后，即使实际上并不产生作用，也执着于能够产生作用。所谓"于彼"是指分别识的对境。
什么情况下会如此呢？当显现为与各种错乱因混杂的本性之相时，即由于相似性等错乱因的推测等而显现为混杂本性之相时。
依照约定俗成，凡是用来遮遣的语言符号，都是为了遮遣相违而设立的无常等词的作用。
为了说明与约定相符，所以说"即使以一法成立"等。其中"即使"字表示原因义，即因为按照约定俗成而起作用，所以当用一个词来成立时，该词并不遮遣其他。
为什么呢？因为约定是各别确定的，因为词语用于遮遣某一特定对象，所以在言说时也只理解该特定的遮遣，这就是其意义。提到"词"是作为譬喻，应当理解为"通过标志也是如此"。
不仅仅是表述遮遣他者而已，而是因为它是特殊的事物，所以词的含义通过遮遣他者的事物之力而成为无余宣说的情况。
关于"以事物遮遣"等的说法中，"也"字表示确定之义。虽然词或标志确实只是遮遣某些事物而无所诠表，但由于所诠表事物的力量，即由于所诠表的事物无有部分，故能了知一切法，因为诸法不离于此。
如说"遮遣差别亦是，利于种种差别，功能支分无异，摄持一切自性"等，为证成摄持一切。
为什么说词无所诠表呢？因此说"诸词"等，由于分别心所显现的相无实在性，故是心的迷乱。
若问：为什么不能通过迷乱心的所诠事物之力而无余了知？因此作如是说。

།སྣང་བའི་རྣམ་པར་ཡང་ཤེས་པ་ལས་ཐ་མི་དད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར། ཤེས་པ་དང་འདྲ་བར་དངོས་པོ་དེ་བརྗོད་པ་ན་དངོས་པོའི་སྟོབས་ཀྱིས་མ་ལུས་པར་རྟོགས་པ་འཐོབ་པ་མ་ཡིན་ནམ། ཐོབ་པ་མ་ཡིན་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་གང་གི་ཚེ་ཤེས་པ་དེ་ལས་ཐ་མི་དད་པ་ཉིད་ཀྱིས་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཡིན་ཏེ། ཤེས་པ་དང་འདྲ་བར་རང་རིག་པ་ཡིན་པ དེའི་ཚེ།དེ་ནི་ཕྱི་རོལ་རང་གི་མཚན་ཉིད་བཞིན་དུ་བརྗོད་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ནི་ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་ཉིད་དུ་ཞེན་པར་བྱས་ནས་ཕྱི་རོལ་གྱི་སྤྱི་ཞེས་བྱ་བར་སྣང་བ་ན་སྒྲ་ལས་སྐྱེས་པའི་བློ་ལ་སྣང་བའི་ཕྱིར་སྒྲའི་བརྗོད་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ལ། ཤེས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་སྒོ་ནས་ དེ་ནི་དེ་བརྗོད་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ཏེ།དེ་སྐད་དུ་ཡང་། དོན་ལ་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་ཕྱིར། །རང་རིག་ཉིད་ལ་རྟོག་མི་འདོད། །ཅེས་གསུངས་སོ། །གལ་ཏེ་སྒྲ་ཐམས་ཅད་བློའི་བསླད་པའི་ཡུལ་ཅན་ཉིད་ཡིན་ན། ཇི་ལྟར་བྱས་པ་དང་མི་རྟག་པ་ལ་སོགས་པའི་ སྒྲ་དག་ཡང་དག་པའི་དོན་ལ་མ་འཁྲུལ་པ་ཡིན་ཞེ་ན།དེའི་ཕྱིར་ཐ་སྙད་འདི་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། མ་བྱས་པ་དང་རྟག་པ་ལ་སོགས་པ་དེ་དེ་ལས་དོན་ཐ་དད་པ་ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་སྒོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །འདི་ནི་ཐ་སྙད་ཅེས་བྱ་བར་སྦྱར་རོ། །ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། ཆོས་ དུ་མ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ།དུ་མ་ཡང་ཡིན་ལ་གཅིག་ཀྱང་ཡིན་པས་ན་དུ་མ་དང་གཅིག་གོ། །དེ་ཡང་ཡིན་ལ་ཆོས་ཀྱང་ཡིན་པས་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལས་འཛིན་པའོ། །དེ་ནས་ཐ་དད་པ་དང་ཐ་མི་དད་པ་མ་ཡིན་པའི་སྒྲ་དག་ཚིག་གསུམ་ཟླས་དབྱེ་བ་སྟེ། ཆོས་ དུ་མ་དང་གཅིག་དང་ཐ་དད་པ་དང་ཐ་དད་པ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་དེ།བློ་ལ་སོ་སོར་སྣང་བའི་ཕྱིར་སྣང་བའོ། །དེ་ཉིད་འཁྲུལ་པ་སྟེ། བསླད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་རྗེས་སུ་འབྲང་བ་ནི་རྣམ་པ་དེས་འཇུག་པའོ། །ཕྱིར་ནི་གཏན་ཚིགས་སོ། །དེ་སྟེ་ཐ་སྙད་དེར་འབྲེལ་པར་ གྱུར་པ་དེ་ལྟ་བུར་གྱུར་པའི་རང་གི་མཚན་ཉིད་དེར་བརྒྱུད་པས་འབྱུང་བའི་འབྲེལ་པ་ཡོད་ན་དེ་མ་འཁྲུལ་ཏེ།དངོས་པོ་ལ་མ་འཁྲུལ་པ་ཡིན་ནོ། །ཇི་ལྟར་བྱས་པ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པ་ཅན་གྱི་སྒྲ་ལ་མ་བསླད་པ་ཡིན་པ་དེ་ལྟར། དངོས་པོ་དག་ཀྱང་བྱས་པ་ལ་སོགས་ པའི་ངོ་བོར་དོན་དམ་པར་ཡོད་པ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བའི་རྣམ་པ་འདིས་མ་འཁྲུལ་པར་བལྟ་བར་བྱ་བའི་སྒྲ་ལ་འཇུག་པ་ན་གདོན་མི་ཟ་བར་དངོས་པོ་དང་ཕྲད་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ།དངོས་པོ་མེད་པར་ཡང་འདོད་པའི་རྒྱུ་ཅན་གྱིས་སྦྱོར་བ་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཉིད་གསལ་བར་བྱ་ བའི་ཕྱིར་དེ་བཞིན་དུ་མ་ཡིན་པ་དེ་ལས་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ།དེ་བཞིན་དུ་མ་ཡིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཁྲུལ་པ་ལས་སོ།

以下是完整的中文翻译：
由于显现的形相也与识不相异，当说明与识相似的事物时，难道不应该通过事物的力量而获得无余了知吗？
并非如此。因为当彼时由于与该识不相异而成为自相，如同识一样是自证知的时候，它就不能像外境自相那样被言说。当执着为外境事物而显现为所谓外境共相时，由于显现于从言语所生的心识中，故非言语所诠，从识的本性方面来说，它也不是所诠。
如说："于义分别故，自证不许分别。"
若一切言语都以迷乱心为对境，那么为何所作性、无常等词对真实义不会产生错乱呢？为此说"此言说"等。意思是通过体验与无作性、常性等彼此差别的门径。这里应当理解为"此言说"。
怎样的言说呢？故说"诸多法"等。既是多又是一，故称多与一。这也是法，所以是持业释。然后"差别"与"无差别"等词是三词的重复分别，即诸多法、一法、差别、无差别性。由于在心识中各别显现故称为显现。这即是错乱，因为是迷乱的缘故。随顺于此即是以此相而趣入。"故"是因由。
若与彼言说有关联，通过如此自相间接产生的关联，则彼不错乱，即于事物不错乱。如同所作性等相的言语是不迷乱的那样，事物也以所作性等为本性而胜义中存在 - 以此方式观察不错乱的言语趣入时，并非必定与事物相遇，因为即使无有事物，也可能由所欲因而结合。
为了明显说明这一点，故说"如是从非彼"等。"非如是"是指从错乱。

།དེ་ལས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བློའི་བསླད་པའི་ཡུལ་སྒྲ་ལས་བྱུང་བའི་ཐ་སྙད་གཞན་གྱི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ལ་སོགས་པའི་མཚན་ཉིད་ལས་ སོ།།འཇུག་པའི་མཐར་ཏེ། འཇུག་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་ན་ཡང་དག་པ་ཉིད་ཀྱི་དངོས་པོ་ཡིན་གྱི་མ་བྱས་པ་ལ་སོགས་པའི་ངོ་བོ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། འདིས་ནི་མ་འཁྲུལ་པའི་རང་གི་ངོ་བོ་བསྟན་ཏོ། །ཤེས་པ་མ་བསླུས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རང་གི་མཚན་ཉིད་འཛིན་པའི་ ཤེས་པ་བསྐྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ།།སྒྲའི་དོན་གཞན་སེལ་བ་འདི་ཉིད་ཀྱང་གཞི་མཐུན་པའི་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཉིད་ཡིན་གྱི་དངོས་པོ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར། རྣམ་པ་ཐ་དད་པར་འཛིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། རྣམ་པ་ཐ་དད་པ་ནི་ཡོན་ ཏན་དང་རིགས་ལ་སོགས་པ་སྒྲ་འཇུག་པའི་རྒྱུ་མཚན་དུ་གྱུར་པ་དེ་འཛིན་པའི་ཤེས་པ་དང་སྒྲ་དག་ནི་དངོས་པོ་གཅིག་གི་ཡུལ་ཅན་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།།གལ་ཏེ་རྣམ་པ་ཐ་དད་པ་ཅན་གྱི་ཤེས་པ་དངོས་པོ་གཅིག་གི་ཡུལ་ལ་འཇུག་པ་དེ་བས་ན་དེའི་རྗེས་སུ་འབྲངས་ནས་སྒྲ་ ཡང་དེ་བཞིན་དུ་འགྱུར་བ་ད་ལྟར་ན།སྒྲ་འབྲས་བུ་དུ་མ་ཅན་རྟེན་གཅིག་པ་སྟེ། གཞི་མཐུན་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་ན་དེ་ཡང་མེད་དེ་འགལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་ན་ཨུཏྤལ་དང་སྔོན་པོའི་སྒྲ་དག་དངོས་པོ་གཅིག་གམ་དུ་མ་བརྗོད་པར་འགྱུར་གྲང་ན། ཕྱོགས་དང་པོ་ནི་ གཅིག་ཁོ་ནས་དངོས་པོ་ཆ་མེད་པ་བདག་ཉིད་ཐམས་ཅད་བརྗོད་པའི་ཕྱིར་སྒྲ་གཉིས་མི་འཇུག་པའམ་འཇུག་པ་རྣམ་གྲངས་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་འབྲས་བུ་དུ་མ་ཅན་ཉིད་མ་ཡིན་ནོ།།ཕྱོགས་གཉིས་པ་ལ་རྟེན་གཅིག་པ་མེད་དེ་བུམ་པ་དང་སྣམ་བུ་ལ་སོགས་པའི་སྒྲ་ བཞིན་དུ་སྣ་ཚོགས་པའི་ཡུལ་ཅན་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།།ཅི་སྟེ་སྔོ་བའི་སྒྲས་སྔོན་པོའི་ཡོན་ཏན་ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་རྫས་དང་ཨུཏྤལ་ལའི་སྒྲས་ཨུཏྤལ་ཉིད་རིགས་ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་རྫས་དེ་ཡང་སྨྲས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་བས་ན་ཁྱད་པར་དག་ཐ་དད་པ་འབྲས་བུ་དུ་མའི་སྒྲ་ ཁྱད་པར་གཞི་ཐ་དད་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རྟེན་གཅིག་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་འདོད་པ་དེ་ཡང་བདེན་པ་མ་ཡིན་ནོ།།དེ་ལྟར་ན་སྔོན་པོའི་ཡོན་ཏན་ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་རྫས་སྔོ་བའི་སྒྲས་བརྗོད་པར་འགྱུར་བ་ན་བདག་ཉིད་ཐམས་ཅད་བསྟན་པར་འགྱུར་ཏེ་ཆ་ཤས་མེད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བས་ན་ རྫས་ཨུཏྤལ་ཉིད་ཀྱི་རིགས་ཀྱིས་ཁྱད་པར་དུ་གྱུར་པའི་བདག་ཉིད་མ་བརྗོད་པ་ཅི་ཞིག་ཡོད།གང་ཨུཏྤལའི་སྒྲས་བརྗོད་པའི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་ན་རྣམ་གྲངས་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ། །འོན་ཏེ་ཁྱད་པར་ཐ་དད་པས་ཁྱད་པར་གྱི་གཞི་རྫས་ཐ་དད་པ་དེ་ལྟ་ན་ཡང་རྟེན་གཅིག་པ་ཉིད་དུ་མི་ འགྱུར་རོ།

"从彼"是指从迷乱心的对境、言语所生的言说、他比量等相而来。
在趣入终了时，即使趣入圆满，也只是真实事物，而非无作性等本性。这是说明不错乱的自性。因为识不欺诳，即能生起把握自相的认识。
为了说明言语遮遣他义本身也是成立同体，而非事物，故说"执取差别相"等。差别相即是作为言语趣入因的属性、类等，执取这些的认识与言语都是以一事物为对境。
若谓：由于差别相的认识趣入一事物的对境，故随顺于此，言语也应如是，那么言语将成为一所依多果，即成为同体性。然而这是不存在的，因为相违。
如是，青莲花与蓝色的言语是诠表一事物还是多事物呢？若是第一种情况，由于唯一事物无分说明一切自性，故二言语不趣入，或趣入成为异名，因此非多果性。若是第二种情况，则无一所依，因为如瓶、毛毯等言语是以种种为对境。
若谓：蓝色词说明具有蓝色属性的实体，青莲花词说明具有青莲花性类的实体。因此，虽有差别，由于差别所依不异，故多果言语是一所依。这种主张也不正确。
如是，当蓝色词诠表具有蓝色属性的实体时，将说明一切自性，因为无有部分。那么，还有什么具有青莲花性类差别的自性未说呢？因为已被青莲花词所诠，如是将成为异名。若由差别相异而实体差别，则也不成为一所依性。

།གཞན་སེལ་བ་སྨྲ་བ་ལ་ནི་ཉེས་པ་མེད་དོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ཇི་སྐད་དུ་བཤད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། སྒྲའི་དོན་གང་ལ་བློའི་སྣང་བ་ལ་བརྟེན་པ་དེ་ལ་དེ་སྐད་ཅེས་བྱའོ། །ཇི་ལྟར་ཉེས་པ་མེད་པ་དེ་ལྟར་བསྟན་པའི་ཕྱིར། གཅིག་ཅིག་རྣམ་གཅོད་ ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ།སྒྲ་གཅིག་གིས་སྔོན་པོ་མ་ཡིན་པ་གཅིག་ཅིག་རྣམ་པར་གཅད་པ་སྟོན་པ་ན་གཞན་ཨུཏྤལ་མ་ཡིན་པ་རྣམ་པར་གཅོད་པ་སྤོང་བ་ལ་མི་འཇུག་པ་སྟེ། སེལ་བར་མི་བྱེད་ཅེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དེས་ནི་སྟེ་སྔོ་བའི་སྒྲས་སོ། །དེ་ནི་ཨུཏྤ་ ལ་མ་ཡིན་པ་རྣམ་པར་གཅོད་པ་ཁྱབ་པ་སྟེ།གནོད་པར་གྱུར་ན་ཨུཏྤལ་མ་ཡིན་པའི་སྒྲའི་སྦྱོར་བ་ལ་ནི་བློ་གཅིག་ཉིད་དུ་སྣང་བར་འགྱུར་ཏེ། རྣམ་པར་གཅོད་པ་གཉིས་དང་ལྡན་པའི་ཆོས་ཅན་གཅིག་ཉིད་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་བློ་ལ་སྣང་བའི་ཕྱིར། གང་གི་ཚེ་དེ་ལྟར་གྱུར་ པ་དེའི་ཚེ་བློའི་ངོ་བོར་བྱས་ནས་གཞི་མཐུན་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ།།དེ་སྐད་དུ་སྔོན་པོའི་སྒྲའི་སྦྱོར་བ་ལ་བློས་སོ་སོར་སྣང་བ་ཅན་གྱི་ཆོས་ཅན་སྔོན་པོ་མ་ཡིན་པ་ལས་ལྡོག་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་སྣང་བར་འགྱུར་ཏེ། སྔོན་པོའི་སྒྲས་ཨུཏྤལ་མ་ཡིན་པ་རྣམ་པར་གཅོད་པ་སྒྲུབ་པར་ ཡང་མི་བྱེད་སྤོང་བར་ཡང་མི་བྱེད་དོ།།ུཏྤལའི་སྒྲའི་སྦྱོར་བ་ལས་ཀྱང་ཨུཏྤལ་མ་ཡིན་པ་ལྡོག་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་སྣང་བར་འགྱུར་ཏེ། སྒྲས་སྔོན་པོ་མ་ཡིན་པ་རྣམ་པར་གཅོད་པ་སྒྲུབ་པར་ཡང་མི་བྱེད་འདོར་བར་ཡང་མི་བྱེད་དོ། །ུཏྤལ་སྔོན་པོ་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲའི་ སྦྱོར་བ་གཉིས་པ་ལས་ཀྱང་།སྒྲོ་བཏགས་པ་གཉི་ག་ལྡོག་པ་གཅིག་སྣང་བ་ཅན་གྱི་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་བློ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་བ་དེ་བས་ན། སྒྲ་འབྲས་བུ་དུམ་ཅན་དང་། རྟེན་གཅིག་པར་འགྱུར་བ་ན། དེ་ལྟར་བློའི་ངོར་བྱས་ནས་གཞི་མཐུན་པ་ཉིད་དུ་བསྟན་པར་འགྱུར་རོ། ། གཞན་ཡང་སྒྲ་ནི་སྒྲོ་བཏགས་པ་རྣམ་པར་གཅོད་པར་བྱེད་པར་ཁས་བླངས་པར་གྱུར་པ་ན། དངོས་པོ་ཆོས་ཐ་དད་པའི་ངོ་བོའི་ཆོས་རིག་པར་འགྱུར་རོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དེ་ནི་དེ་ལ་ཡོད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། དེ་ཡོད་པ་ནི་ཐ་དད་པའོ། །དེ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི དངོས་པོ་སྟེ།ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་རིགས་མཐུན་པ་དང་རིགས་མི་མཐུན་པ་ལས་ལྡོག་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྤྱིའི་དངོས་པོ་གཅིག་རྗོད་པར་བྱེད་པའི་སྒྲ་ཁས་བླངས་པ་ན་དངོས་པོའི་ཆོས་ཡང་རེག་པ་མ་ཡིན་ཏེ། སྤྱིའི་དངོས་པོ་ གཅིག་ནི་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ།།ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། བློ་ལ་སྣང་བ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། དམིགས་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱིར་གྱུར་པ་མི་དམིགས་པའི་ཕྱིར་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུའོ།

为了说明主张遮遣他者的观点没有过失，故说"如前所说"等。言语的对境依于心识显现，故称为"如是"。
为了说明如何无过失，故说"一遮遣"等。当一个词显示遮遣一个非蓝时，不趣入于遮除其他非莲花的遮遣，意思是不作遮遣。"彼"即是蓝色词。若彼遮遣非莲花遍及，即产生障碍时，在非莲花词的运用中将显现为一个认识，因为在分别心中显现具有两种遮遣的同一有法。
当如是时，就心的本性而言将成为同体性。如是，在蓝色词的运用中，心显现为各别显现的有法，即显现为从非蓝返回的本性。蓝色词既不成立也不遮除对非莲花的遮遣。
从莲花词的运用中也显现为从非莲花返回的本性。该词既不成立也不舍弃对非蓝的遮遣。从"青莲花"这一词的第二种运用中，也将生起显现为二者遮遣返回为一的分别心。因此，当言语成为多果及一所依时，如是就心的角度而言将显示为同体性。
再者，当承许言语能遮遣增益时，将能了知事物差别法性的诸法。为什么呢？故说"彼于彼有"。"有彼"即是差别。"于彼"即是事物，因为以自性从一切事物的同类与异类中返回。
当承许诠表一共相事物的言语时，并未触及事物的诸法，因为一共相事物根本不存在。为什么呢？故说"心显现"，直至"因不可得故无"。

།གང་གི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་སྒྲའི་དོན་དངོས་པོ་ལ་སྐྱོན་ཡོད་པ་དེའི་ཕྱིར་ གཞན་སེལ་བའི་ཡུལ་ཏེ།རྣམ་པར་རྟོག་པའི་བློའི་སྣང་བའི་ཡུལ་ཅན་སྒྲ་དག་དང་བློ་དག་སློབ་དཔོན་ཕྱོགས་ཀྱི་གླང་པོས་བསྟན་ཏོ། །བློ་ཇི་ལྟ་བུར་གྱུར་པ་ཞེ་ན། སྤྱིའི་སྤྱོད་ཡུལ་ཅན་བསྟན་ཏེ། རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ཁྱད་པར་དེ་དག་ནི་ བློ་དག་གི་ཡིན་གྱི་སྒྲ་དག་གི་ནི་མ་ཡིན་ཏེ།དེ་དག་ནི་སྤྱིའི་ཡུལ་ཉིད་དུ་འཁྲུལ་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དངོས་པོ་ལ་དེ་དག་སྟེ། སྒྲ་དང་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དག་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་འཆད་པར་བྱེད་དེ། དེ་ནི་འདིར་ཞེས་བྱ་ བ་ནི་བསྟན་མ་ཐག་པའི་དོན་ཐམས་ཅད་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་དངོས་པོ་སྟོབས་ཀྱིས་རྟོགས་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ།།སོགས་པའི་སྒྲ་ནི་ཁྱད་པར་དང་ཁྱད་པར་གྱི་གཞིའི་དངོས་པོ་མེད་པ་དང་། ཚད་མ་གཞན་མི་འཇུག་པ་ལ་སོགས་པ་གཟུང་ངོ་། །མཛད་པ་པོ་སློབ་ དཔོན་ཕྱོགས་ཀྱི་གླང་པོའོ།།དེ་དག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་བློ་དང་སྒྲའོ། །འདི་ལྟར་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་འདོད་པ་དག་གིས་དངོས་པོ་གཅིག་ཡུལ་དུ་བྱེད་པ་དེ་ལྟར་སྒྲས་ཀྱང་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ཡིན་གྱི་དེའི་ཚེ་སྒྲ་འབྲས་བུ་ཐ་དད་པ་ཅན་དག་རྫས་གཅིག་ལ་འཇུག་པའི་ཕྱིར་གཞི་ མཐུན་པར་འགྱུར་ན།དེ་ནི་མི་སྲིད་པར་འགྱུར་ཏེ། འདི་ལྟར་སྒྲའི་བརྗོད་པར་བྱ་བ་དེ་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་གསལ་བ་ལས་ཐ་དད་པའམ་ཐ་མི་དད་པར་འགྱུར་གྲང་ན། དེ་ལ་ཕྱོགས་དང་པོ་ནི་དངོས་པོ་ངོ་བོ་གཅིག་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར། གང་ལས་ཐ་དད་པའི་ངོ་བོ་སྟེ། སྤྱིའི་ ཕྱིར་ཁྱད་པར་གྱི་རྣམ་པ་ཐ་དད་པར་འདོད།རང་གི་མཚན་ཉིད་ལས་ཀྱང་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་ཐ་དད་པ་མ་ཡིན་ན། ཁྲ་བོའི་བདག་ཉིད་ཅན་གྱི་ཁྱད་པར་ཁུ་ཡུའི་བདག་ཉིད་ཅན་གྱི་ཁྱད་པར་གང་ལས་ལྡོག་པ་དེ་ཉིད། ཁྲ་བོའི་བདག་ཉིད་ཅན་གྱི་སྤྱི་བ་ལང་ཉིད་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དེ་ལྟར་ ན།དོན་གཅིག་ལ་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དང་ལྡོག་པ་གཞི་གཅིག་པ་ཅན་ཡིན་པ་དེ་ཡང་རིགས་པ་མ་ཡིན་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་གཅིག་ལ་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དང་ལྡོག་པ་གང་ལ་དོན་གཅིག་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་ཡོད་པ་དེ་ལ་དེ་སྐད་ཅེས་ བྱའོ།།དེ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་འཆད་པར་བྱེད་དེ། གཅིག་ཉིད་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཆ་མེད་པ་ཡིན་ཏེ། གཅིག་ལ་ཆའི་དངོས་པོ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཀུན་བཏགས་ནས་བྱས་པའི་ཕྱིར་ན་རྣམ་པ་སྟེ་བློའི་སྣང་བའོ། །དེའི་ཐ་དད་པ་ནི་དེ་ལ་བརྟེན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། ། ཐ་དད་པ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དངོས་པོ་སྣ་ཚོགས་པ་ཉིད་ལའོ།

由于言语的对境在事物上有过失，因此法称论师宣说遮遣他者的对境，即分别心显现的对境，是言语和心识的对境。
什么样的心识呢？说明是共相的对境，即分别心的意思。这些差别是属于心识的，而不是言语的，因为它们对于共相的对境没有错乱。为什么呢？因为这些言语和分别在事物中是不可能的。
通过"若"等来解释。"此中"是指刚才所说的一切义，在一切方面都将由事物力量而了知的过失。"等"字包含差别和差别所依的事物不存在，以及其他量不趣入等。作者是法称论师。"彼等"是指心识和言语。
如是，如同一切相希求者以一事物为对境，言语也应如是诠表，那么当异果言语趣入一实体时将成为同体，但这是不可能的。如是，言语所诠是与共相显现异或不异呢？
对此，第一种情况，由于事物是一体性，从何有异体性？因为是共相，故许差别相异。若共相与自相也不异，那么，从具有斑纹自性的差别、具有褐色自性的差别所返回者，即是具有斑纹自性的共相牛性随行，如是，在一义上随行与返回同一所依，这也不合理。
为了说明这点，故说"于一随行"等。随行与返回在何处有一义的行境，即称为"彼"。通过"彼"等来解释：由于是一性故无分，因为一中无有部分的事物。由于是遍计所作，故是相，即心的显现。彼之差别是依于彼的缘故。"于差别"是指事物的种种性。

།གལ་ཏེ་རྣམ་པ་ཐ་དད་པའི་བློ་དག་གིས་གཟུང་ན་ཐ་དད་པར་འགྱུར་ན་དེ་ལྟར་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། དངོས་པོ་དེ་ཡང་ཐ་མི་དད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་སྔོན་པོ་ཉིད་དང་ཨུཏྤལ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་སྤྱི་ཐ་དད་པ་གཅིག་ཀྱང་ཐ་དད པའི་རྣམ་པའི་བློས་གཟུང་བ་ཉིད་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན།སྤྱི་ནི་དེའི་བདག་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་བདག་ཉིད་དེ་ནི་གྲུབ་པ་དང་བདེ་བ་གཅིག་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་དང་འདྲ་བར་ཁོ་ནར་ཐ་དད་པ་མེད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བས་ན་ཞེས་བྱ་བ་དེའི་ཕྱིར་རོ། ། འདི་ནི་གཞི་མཐུན་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་རོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཕན་ཚུན་སྤངས་པ་ནི་གཅིག་ལ་གཅིག་སྤངས་པ་དང་། ཐ་དད་པར་འཇུག་པའི་རྒྱུ་མཚན་གྱིས་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུའོ། །རྫས་གཅིག་ལ་བརྟེན་པའི་དོན་ཡུལ་གཅིག་ལ་སྒྲ་འཇུག པ་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ།།གཅིག་ལ་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པའི་ཆ་དངོས་པོའི་བདག་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་འཆད་པར་བྱེད་དེ། གང་གི་ཚེ་དངོས་པོའི་བདག་ཉིད་གཅིག་ཁོ་ན་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཁོ་ན་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་ཡིན་པ་ དེའི་ཚེ།ཁྲ་བོའི་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་བ་ལང་ཉིད་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཁུ་ཡུ་དེ་ཉིད་ལ་འཇུག་པ་དང་། རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་བདག་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དེ་ཉིད་ལ་ཡང་མི་འཇུག་པ་ཐོབ་པ་དེའི་ཚེ། དེ་ཡང་མི་རིགས་སོ། །འགལ་བ་ ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཚད་མས་གནོད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ།།གལ་ཏེ་གཅིག་ནི་གཅིག་ལ་འཇུག་པ་དང་། མི་འཇུག་པར་འགྱུར་བ་དེ་ལྟར་ན་སྤྱི་ནི་རང་གི་མཚན་ཉིད་ལས་ཐ་མི་དད་པའི་ཕྱིར་གཞན་དུ་མི་འཇུག་པ་དེའི་ཕྱིར་གཞན་དུ་མི་འཇུག་པ་ན་ཡང་སྤྱི་ཉིད་དུ་མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་སྨོས་སོ། ། གལ་ཏེ་སྤྱིའི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། དེ་བས་ན་གཅིག་ལ་འཇུག་པ་དང་མི་འཇུག་པ་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བར་ལ་སེམས་པའོ། མ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་སློབ་དཔོན་གྱིས་ཏེ། གྲངས་ཅན་གྱིས་འདོད་པ་ལ་སྤྱི་དང་ཁྱད་པར་དག་ཐ་དད་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ངོ་བོ གཅིག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་འདི་ཉིད་ཀྱི་གཞུང་འཛུགས་པའོ།།དེ་ནི་ཨུཏྤལ་ལ་སོགས་པའི་དངོས་པོ་ངོ་བོ་གཅིག་པ་སྟེ། བདག་ཉིད་གཅིག་པར་འགྱུར་བ་སྤྱིའམ་ཁྱད་པར་དུ་འགྱུར་གྲང་ན་སྟེ་ཁྱད་པར་ནི་སྤྱི་ལས་ཐ་མི་དད་པའི་ཕྱིར་སྤྱི་ཉིད་དུ་འགྱུར་བའམ། སྤྱི་ ཁྱད་པར་ཅན་ལས་ཐ་མི་དད་པའི་ཕྱིར་ཁྱད་པར་ཁོ་ནར་འགྱུར་ན།གཅིག་ལ་འགལ་བའི་ངོ་བོ་ནི་ཡོད་པ་ན་གང་གི་ཕྱིར་ངོ་བོ་ཐ་དད་པ་མེད་པ་འདི་ལ་ནི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་སྟེ། སྤྱི་དང་ཁྱད་པར་ཞེས་བྱ་བའོ།

འivanimals are други فقfprintf tablhatte чтобour

།སྤྱི་དང་ཁྱད་པར་དག་གིས་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་ཡོད་ན་ཡང་ཐ་དད་པ་མེད་པར་མི་འགྱུར་རོ་ ཞེས་སྔར་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ།།དེ་བས་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེའི་ཕྱིར་རོ། །དབྱེ་བ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆ་མེད་པའོ། །འདི་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དངོས་པོའི་བདག་ཉིད་དོ། །གལ་ཏེ་སྤྱི་ཉིད་ཡིན་པ་དེའི་ཚེ་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་སྟེ། གསལ་བ་གཞན་ལ་འགྲོ་བར་འགྱུར་ཞིང་། འོན་ཏེ་ཁྱད་ པར་གྱི་བདག་ཉིད་ཡིན་པ་དེའི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་མ་ཡིན་ཏེ།གཅིག་པ་འགལ་བའི་ཆོས་གཉིས་པོ་དེ་མི་སྲིད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུའོ། །དེ་ཉིད་ནི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་མེད་པ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ།། །།བམ་པོ་བཅོ་ལྔ་པ། གང་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ ནི་བྱེ་བྲག་པ་ལ་སོགས་པས་སྒྲ་བརྗོད་པར་བྱ་བ་སྤྱི་ནི་རྫས་ལས་ཐ་དད་པ་ཉིད་ཡིན་པར་སྨྲ་སྟེ།སྤྱི་དག་གསལ་བ་ལས་ཐ་དད་པར་ཁས་བླངས་པར་གྱུར་ན། ཐ་དད་པ་མེད་པའི་ཐ་སྙད་དེ་གཞི་མཐུན་པའི་ཐ་སྙད་དག་རྒྱུ་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །བདག་ཉིད་ཇི་ལྟ་ བ་བཞིན་ཞེས་བྱ་བར་ནི་ཟློས་པའི་དོན་གྱི་ཟད་པར་མི་འགྱུར་བའི་བསྡུ་བའོ།།དེ་ལྟར་ཨུཏྤལ་དང་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པའི་སྒྲས་ཨུཏྤལ་དང་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པ་བདག་ཉིད་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཕན་ཚུན་ཐ་དད་པ་སྤྱི་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ། །གང་གི་ཚེ་སྔོན་པོའི་ཡོན་ ཏན་བརྗོད་པར་འདོད་པ་དེའི་ཚེ་དོན་ཐ་དད་པ་ཁོ་ནའོ།།དོན་དེ་ཡུལ་དང་གཅིག་སྟེ། ཆོས་ཅན་བློ་གང་ལ་ཡོད་པ་དེ་ནི་དོན་གཅིག་པའོ། །དོན་གཅིག་པ་ཡང་དེ་ཡིན་ལ་བློ་ཡང་ཡིན་པས་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལས་འཛིན་པའོ། །དེའི་རྟེན་ཏེ་རྒྱུར་ཇི་ལྟར་འགྱུར། དེ་བས་ ན་གཞི་མཐུན་པ་ཉིད་དུ་མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བར་དགོངས་སོ།།གལ་ཏེ་ཨུཏྤལ་དང་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པའི་སྒྲ་དག་གིས་ཁྱད་པར་གཉིས་དང་ལྡན་པའི་ཆོས་ཅན་གཅིག་གི་ཡུལ་ཅན་གྱི་བློ་སྐྱེད་པར་གྱུར་པ་དེའི་ཚེ། དོན་གཅིག་སྟོན་པས་གཞི་མཐུན་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་ན་ དེ་ཡང་མེད་དོ།།གསལ་བ་ལ་དོན་གཞན་ནི་སྤྱི་ཡིན་ཏེ། དེ་བརྗོད་པ་ན་ཡང་དེ་རྟོགས་པས་ཐ་དད་པ་དག་ལ་ལྟོས་པ་མེད་པ་སྟེ། དེ་ཡོངས་སུ་སྤངས་པའི་སྒོ་ནས་འཇུག་པ་ནི་ལྟོས་པའོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཐེ་ཚོམ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གང་གི་ཚེ་ཤིང་གི་སྒྲས་ཤིང་ ཉིད་རྗོད་པ་དེའི་ཚེ་དེའི་ཁྱད་པར་མེད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་འདི་ལ་འདོད་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཇི་ལྟར་ཤིང་དྷ་པ་ལ་སོགས་པར་གཟུང་བར་འགྱུར།མ་བཟུང་ན་ཡང་ཇི་ལྟར་ཤིང་གི་སྒྲའི་དོན་ཐ་དད་པ་དྷ་བ་ལ་སོགས་པ་ཡིན། ཐ་དད་པ་མེད་པ་དེ་ལས་ཀྱང་ཇི་ལྟར་ཤིང་དང་ཤིང་ཤ་པ་ཞེས་ བྱ་བ་ཁྱད་པར་དང་ཁྱད་པར་གྱི་གཞིར་འགྱུར།དེའི་ཕྱིར་ཇི་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ།

以下是完整的中文直译：
如前所说，即使有共相和差别的分类，也不会成为无差别。"是故"即是因此。"无分"即是无部分。"此"即是事物的本性。若是共相，则随行，即趣入其他显现；若是差别的本性，则不随行。一者不可能具有这两种相违的法。
这就是所说的"亦无随行"等。第十五品。"复次"是指胜论派等主张言语所诠的共相与实体有别，若承许诸共相异于显现，则无差别的言说，即同体的言说将无因。"如其自性"是为了避免重复意义的总结。
如是，莲花和蓝色等词如其自性地诠表互异的共相莲花和蓝色等。当欲诠表蓝色属性时，唯是异义。彼义与境一，有法心识所具有者即是一义。一义亦是彼，亦是心识，此是业的执取。如何成为彼之所依即因？是故意在说明不成为同体性。
若莲花和蓝色等词生起以具有二差别的一有法为对境的心识时，由于显示一义故将成为同体性，但这也不存在。显现中异义是共相，诠表彼时，由于了知彼故不待异者，即舍离彼而趣入是待。为什么呢？因为无有疑惑。
当树词诠表树性时，由于无有彼之差别故，因为于此无有欲求，如何能执取为树帕拉等？若不执取，树词的义如何是帕拉等异义？从无差别中，树和树夏巴如何成为差别和差别所依？因此说"如何"等。

།གལ་ཏེ་སྤྱིས་ཁྱད་པར་དུ་གྱུར་པའི་རྫས་བརྗོད་པའི་ཕྱིར་ཇི་སྐད་དུ་བརྗོད་པའི་ཉེས་པ་མེད་དོ་ཞེ་ན་མ་ཡིན་ཏེ། ཁྱད་པར་ཅན་དུ་འགྱུར་བའི་རྫས་བརྗོད་པ་ན་ཡང་དངོས་ པོའི་སྟོབས་ཀྱི་སྒྲ་གཅིག་གིས་ཀྱང་མ་ལུས་པར་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་སྒྲ་གཞན་དེ་ལ་འཇུག་པའམ་མི་འཇུག་པ་རྣམ་གྲངས་སུ་འགྱུར་རོ་ཞེས་ལན་བསྟན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ།།དེ་བས་ན་འདི་ལྟར་དངོས་པོའི་སྒྲ་དོན་བརྗོད་པ་ལ་གཞི་མཐུན་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་ ཇི་ལྟར་ཡང་མི་སྲིད་ལ།སྤྱི་ཡང་དེ་དག་ལ་མི་སྲིད་དོ་ཞེས་བསྟན་ཏེ། དེ་ལྟར་ན་གང་གི་ཚེ་རེ་ཞིག་རང་གི་མཚན་ཉིད་ལས་སྤྱི་ཐ་དད་པ་མ་ཡིན་པ་དེའི་ཚེ་རང་གི་མཚན་ཉིད་བཞིན་དུ་གསལ་བ་གཞན་གྱི་རྗེས་སུ་མི་འགྲོ་བའི་ཕྱིར་སྤྱི་མ་ཡིན་ལ། ཐ་དད་ན་ཡང་ཇི་ལྟར་ན་གཞན་གྱི་ སྤྱིར་འགྱུར་ཏེ།ཤིན་ཏུ་ཐལ་ཆེས་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྔར་བསྟན་པའི་ཡིན་ནོ། །ལྡོག་པ་སྨྲ་བ་ལ་ཡང་ཉེས་པ་མེད་དམ་ཞེ་ན། ལྡོག་པ་ཀུན་ལས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། ཉེས་པ་དེ་དག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་སྤྱི་དང་གཞི་མཐུན་པ་ཉིད་མེད་པ་ལ་ སོགས་པའོ།།ཅི་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གཅིག་པོ་ནི་བ་ལང་གི་ཁྱད་པར་ཏེ་ཁྲ་བོའོ། །དེ་ལས་དེ་བ་ལང་མ་ཡིན་པའི་རང་བཞིན་ལས་ཐ་དད་པ་དེ་བཞིན་དུ་གཞན་དག་ཀྱང་སྟེ། ཁུ་ཡུ་ལ་སོགས་པ་ཡིན་པ་དེ་བས་ན་རིགས་མི་མཐུན་པ་ལས་ལྡོག་པར་ཐམས་ཅད་དུ་འདྲ་ བ་དེ་ལྟར་ན་ལྡོག་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཐ་དད་པ་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་བློས་ཐམས་ཅད་དུ་ངོ་བོ་འདྲ་བ་ཉིད་དུ་སྒྲོ་བཏགས་པ་ལ་སྤྱི་མེད་པའི་ཉེས་པའང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ།།ཉེས་པ་ལྷག་མ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཞི་མཐུན་པ་ཉིད་མེད་པ་ལ་སོགས་པ་མེད་པའོ། །སྔར་བསྟན་པ་ཞེས་ བྱ་བ་ནི།གཅིག་ཅིག་རྣམ་གཅོད་སྟོན་པ་ན། །གང་ཚེ་གཞན་སློང་མི་འཇུག་པ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་སོ། །ལྡོག་པ་ཐམས་ཅད་ལ་འདྲ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ལྟ་ན་ཡང་དངོས་པོ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དངོས་པོར་འགྱུར་བའི་སྤྱི་གཅིག་པུ་མ་གཏོགས་པ་མང་ པོ་དག་ལ་སྒྲ་གཅིག་མི་འདོད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་དེའི་ཕྱིར་འོན་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ།དེའི་འབྲས་བུ་ཡོངས་སུ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། འབྲས་བུ་གཅིག་ཡོངས་སུ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཐ་དད་འབྲས་བུ་གཅིག་དག་ལ་ངོ་བོ་ཉིད་གཅིག་དང་བྲལ་བ་དག་ ལའོ།།མཁས་པ་བརྡ་ཤེས་པ་རྣམས་ཀྱིས་སྒྲ་འདྲ་བ་གཅིག་བརྡར་བྱས་པའོ། །དེའི་འབྲས་བུ་དག་སྟེ་ཐ་དད་པའོ། །དེའི་འབྲས་བུ་མེད་པ་ཅན་དག་ལས་ལྡོག་པ་གང་ཡིན་པ་དེའི་རྒྱུ་ཅན་ཡིན་ནོ། །ཅིའི་ཕྱིར་སོ་སོར་གསལ་བ་སྨོས་པ་ཐ་དད་པ་ཉིད་ཀྱི་བརྡར་མ་ བྱས་ཤེ་ན།དཀའ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། དཀའ་བ་དང་མི་ནུས་པ་དང་། འབྲས་བུ་མེད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ།

若说由于共相诠表成为差别的实体，故无前述过失，则不然。因为已说明回答：当诠表成为具差别的实体时，由事物力量，即使一个词也能完全了知，故其他词的趣入或不趣入成为同义。
因此，如是对于事物的词义诠表，同体性等如何都不可能，共相于彼等也不可能。如是已说明：当共相不异于自相时，由于如同自相不随行于其他显现故非共相；若异，如何成为他之共相？因为过于太过。
对于主张返回者是否也无过失？说"从一切返回"等。"彼等过失"即无共相和同体性等。"如何"等中的一即牛的差别，即斑纹。如同彼从非牛自性返回，其他褐色等亦然，因此从异类返回在一切处相同。如是，遍计分别心于一切处将返回的特征差别假立为同一性，故无无共相过失。
"余过"即无同体性等。"前已说"即通过"当一词显示遮遣时，不趣入于遮除他者"等。虽然"一切返回相同"，但事物并不存在。因为除了成为事物的一共相外，不许多者有一词。因此说"然而"等，为了显示彼果，即显示一果。
对于异果一者，离一自性者。智者知名言者以一相似词作为名言。彼等果即差别。从无彼果者返回，即是彼因。若问为何不说各别显现为差别的名言？说"难"等，因为困难、不能及无果。

།ཐ་དད་པ་དག་བསྟན་པ་ནི་ཐ་དད་པ་མཉན་པའོ། །དེ་ཡང་འགྲེལ་པས་གསལ་བར་བྱའོ། །དངོས་པོ་མེད་པ་སྟེ་སྤྱིའི་དངོས་པོར་གྱུར་པ་འདྲ་བ་ མཉན་པའོ།།ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ནི་རང་གི་ངོ་བོའི་རང་བཞིན་ལ་གནས་པའི་རྒྱུའི་ཕྱིར་རོ། །ཁྲ་བོའི་ངོ་བོའི་གང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་རང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་ལ་གནས་པ་བསྟན་པ་དེའི་ཕྱིར་སྤྱི་ཐ་མི་དད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཐ་དད་པ་ཡིན་ན་ཡང་རང་ཉིད་ཀྱི་ ངོ་བོ་ལ་གནས་པ་དེ་ལྟར་ན་ཇི་ལྟར་གསལ་བ་རྣམས་ཀྱི་སྤྱིའི་ངོ་བོ་ཡིན་ཏེ།གཞན་གྱིས་ཀྱང་གཞན་དག་མཚུངས་པ་མ་ཡིན་གྱི་ཞེས་བཤད་དོ། །སྤྱིའི་རྣམ་པ་ཅན་གྱི་ཤེས་པའི་རྒྱུ་མ་ཡིན་པ་དེ་ནི་དེའི་འབྲས་བུ་ཅན་མ་ཡིན་པ་སྟེ། དེ་དག་ལས་ལྡོག་པའོ། །གཉིས་ པོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཁྲ་བོ་དང་སེར་སྐྱ་དག་གོ།།དེ་བས་ན་དེའི་འབྲས་བུ་ཅན་མ་ཡིན་པ་ལས་ལྡོག་པ་ཐ་དད་པ་དག་ཀྱང་འགལ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་དེ་ཉིད་དོན་ཐ་དད་པ་མེད་པ་ན། སྒྲ་ཐ་དད་པ་མེད་པའི་རྒྱུ་ཡིན་པར་འདོད་དེ་གང་གི་ཕྱིར། དོན་གྱི་ཐ་དད་པ་མེད་པར་ཡང་། སྒྲའི་ཐ་དད་མི་རིགས་ཏེ་སྤྱི་དངོས་པོར་གྱུར་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གང་གི་ཕྱིར་སྤྱི་དངོས་པོར་གྱུར་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར་དེའི་འབྲས་བུ་ཉིད་འདི་ཡང་གང་འབྲས་བུ་གཅིག་ཉིད་ཡིན་པ་གང་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་མང་པོ་དག་ལ་མཉན་པ་གཅིག་ཅེས་བསྟན པའི་ཕྱིར་འདོད་པ་ནི་དེའི་འབྲས་བུ་ཅན་མ་ཡིན་པ་ལས་ཐ་དད་པ་ཉིད་དུ་བལྟ་བར་བྱའོ།།དེའི་འབྲས་བུ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བའི་སྤྱི་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །སྤྱི་དངོས་པོར་གྱུར་པ་མེད་དུ་ཟིན་ཀྱང་ཇི་ལྟར་རིགས་མི་མཐུན་པ་དག་སྒྲ་གཅིག་འཇུག་པ་འགལ་བ་མེད་པ་དེ་ལྟར་ བསྟན་པའི་ཕྱིར་དཔེར་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ།མིག་ལ་སོགས་པ་གང་ལ་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་འབྲས་བུ་གཅིག་ཡོད་པ་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་རོ། །གང་ཚེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྐྱེད་པར་ནུས་པ་གང་གི་ ཚེའོ།།ཡང་ན་དུས་འགའ་ཞིག་དུ་བརྡ་ལས་བྱུང་བ་བསྙད་པར་བྱ་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་རོ། །དུས་དེ་ཉིད་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ཁྱད་པར་མེད་དེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། སྤྱི་དེའི་འབྲས་བུ་ཅན་མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་འབྲས་བུ་གཅིག་གིས་རྒྱུའི་ཚོགས་པ་སྟོན་ པར་སྲིད་པར་གྱུར་པ་གང་གི་ཚེ་མིག་ལ་སོགས་པ་དག་གིས་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་འབྲས་བུ་ཉིད་སྟོན་པར་བྱེད་པ་དེའི་ཚེ་མཉན་པ་གཅིག་གིས་དེ་དག་ལ་བརྡར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།ཅིག་ཅར་ཏེ་དུས་གཅིག་ཏུ་རྒྱུའི་ཚོགས་ཐམས་ཅད་རྟོགས་པར་བྱ་ བའི་ཕྱིར་རོ།།དེའི་ངོ་བོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། མིག་ལ་སོགས་པ་དེ་དག་གི་སྤྱིའི་འབྲས་བུ་གཅིག་པ་ཅན་གྱི་མཚན་ཉིད་ཐ་དད་པ་མེད་དུ་ཟིན་ན་ཡང་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།

显示差别即是听闻差别。这也将由注释明了。无实体即听闻相似的共相实体。为什么呢？因为一切事物住于自体自性之因。通过"斑纹体性何"等显示住于自体性，因此共相非无差别。若是差别，也住于自体性，如是如何是诸显现的共相体性？如他人所说："他者与他者不相等。"
非共相行相识之因者即非彼果者，从彼等返回。"二者"即斑纹和褐色。因此，从非彼果者返回差别等亦无相违，故于彼义无差别时，许为词无差别之因。因为义无差别时，词差别不合理，因为无共相实体。
因为无共相实体，故此彼果性，为显示何为一果性，故说"于多者一听闻"，应视为异于非彼果者。彼果性的共相也不存在。虽无共相实体，为显示异类一词趣入无相违，故说"譬如"等。配合为"如眼等有色等识一果"。"何时"即能生识之时。
或者配合为"某时从名言而说"。为显示彼时故说"无差别"等。意思是：当彼共相果者眼识一果能显示因聚时，眼等显示不共果性时，不以一听闻对彼等作名言。为同时了知一切因聚。
关于"彼体"等，意思是：虽然眼等彼等的共相一果相之特征无差别。

།གལ་ཏེ་དེ་དག་གི་སྤྱི་ཡོད་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ལ་ཁྱད་པར་མེད་པའི་ཕྱིར་མིག་གི་རྣམ་ པར་ཤེས་པ་དུས་ཐམས་ཅད་དུ་ཡོད་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ།།དོན་ཐ་དད་པ་མེད་པར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྤྱི་དངོས་པོར་གྱུར་པ་མེད་པར་རོ། །མང་པོ་དག་ནི་ཁྲ་བོ་ལ་སོགས་པ་དག་ལའོ། །དེ་དག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཁྲ་བོ་ལ་སོགས་པའི་ཁྱད་པར་དག་གོ། །གལ་ཏེ་ དེ་དག་ལ་སྤྱི་ཡོད་པར་འགྱུར་བ་དེའི་ཚེ་སྤྱི་དེ་ལ་སྒྲ་འཇུག་པའི་ཕྱིར་ཁྱད་པར་ཐམས་ཅད་ལ་འཇུག་པར་འགྱུར་རོ།།སྤྱི་གཅིག་པུ་མེད་པར་ཡང་མང་པོ་དག་ལ་སྒྲ་གཅིག་འགོད་པར་མི་རིགས་སོ། །དེ་བས་ན་སྒྲ་འདི་བརྡར་བྱས་པ་ནི་ཁྱད་པར་གཅིག་ཁོ་ན་ལ་བརྡར་བྱས་པར་ འགྱུར་བ་དེ་ལྟ་ན་ཡང་གཅིག་ལ་འཇུག་པ་སྟེ།ཁྱད་པར་དུ་བྱས་པ་གཅིག་ལ་འཇུག་པ་ཅན་གྱི་སྒྲ་ནི་ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་མཚན་ཉིད་མེད་པ་གཞན་ལ་ཤེས་པ་མི་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར་ཏེ། བ་གླང་གི་བ་གཉིས་པ་སྒྲ་དེ་ལས་བ་ལང་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ལྟར་རྟོགས་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། དེ་ལ་སྤྱི་སོ་སོར་ ཉེ་བའི་རྒྱུ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།།གལ་ཏེ་རང་གི་ངོ་བོའི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་མེད་པར་ཡང་ཁྲ་བོ་ལ་སྒྲ་འགོད་པར་སོ་སོར་ཉེ་བ་མ་ཡིན་པ་སེར་སྐྱ་ལ་ཤེས་པ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། སོ་སོར་ཉེ་བ་མེད་པར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། ཤིན་ཏུ་ཐལ་བར་འགྱུར་ཏེ། བ་ལང་གི་སྒྲ་ལས་རྟ་ ཡང་རྟོགས་པར་འགྱུར་རོ།།དེ་ལྟར་ན་རེ་ཞིག་སྤྱི་གཅིག་མེད་པར་མང་པོ་དག་ལ་སྒྲ་གཅིག་འགོད་པ་མེད་པར་བསྟན་ནས། ད་ནི་ཁས་བླངས་པ་དོན་མེད་པ་ཉིད་ནི་དེ་དག་ལ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། འདི་ལྟར་དུ་མ་ལས་ལོག་པའི་དོན་གཅིག་གམ། ཐ་དད་པ་དེ་ཉིད་ ལ་འདྲེ་བ་མེད་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་མང་པོ་དག་ལ་མཉན་པ་གཅིག་འགོད་པར་འགྱུར་ནའོ།།དེ་ལ་དང་པོ་ལ་དངོས་པོ་མེད་པ་ནི་དོན་གཅིག་ལ་སྦྱོར་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། གལ་ཏེ་དོན་གཅིག་ལ་སྒྲ་སྦྱོར་བར་འགྱུར་བ་དེའི་ཚེ་དོན་གཅིག་སྟོན་པར་འགྱུར་རོ། ། གཉིས་པ་ལ་དངོས་པོ་མེད་པ་ནི་ཐ་དད་པ་དག་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། ཐ་དད་པའི་རང་གི་ངོ་བོ་མ་འདྲེས་པ་ཁྲ་བོ་དག་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ཁོང་ནས་དབྱུང་ངོ་། །སོ་སོར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཅིག་ལ་གཅིག་གི་ཁྱད་པར་རོ། །སྒྲ་གཅིག་གི་སྦྱོར་བ་བརྡར་བྱས ནས་ཕྱིས་ཐ་སྙད་ཀྱི་དུས་སུ་དེ་ལྟར་སྟོན་པ་དག་གིས་ཞེས་བྱ་བ་མ་འདྲེས་པར་རྟོགས་པར་བྱ་བའི་དོན་དུ་སྟོན་པ་དག་གིས་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་ཡོངས་སུ་མི་ཤེས་པར་དེའི་ཕྱིར་དེ་དག་ལ་སྒྲ་སྦྱོར་བའི་དོན་དང་ལྡན་པ་མ་ཡིན་ནོ།

若说彼等确实有共相，则因无差别故，将导致眼识在一切时中都存在的过失。"义无差别"即无共相实体。"多者"即于斑纹等。"彼等"即斑纹等差别。若彼等有共相，则因共相有词趣入故，将趣入一切差别。
无一共相而于多者安立一词亦不合理。因此，此词若作为名言，则仅对一差别作为名言，如是也仅趣入一者。趣入于一差别的词，因为不生起对无具差别相其他者的认识，如从"二角牛"之词不会如是了解为"牛"，因为彼无共相各别接近因。
若说虽无自体随行，于斑纹安立词而非各别接近的褐色也将生起认识，则说"无各别接近"等。将太过，因为从牛词也将了解马。
如是，首先显示无一共相而不于多者安立一词后，今说"于彼等亦"等以显示承许无义。如是，将于多者安立一听闻，为显示从多返回的一义或差别自身无混合。
对此，首先说"无实体即无于一义结合"，若结合词于一义，则将显示一义。对第二说"无实体即于差别等"，应补充理解为"为了理解斑纹等未混合的自体"。"各别"即一对一的差别。
作为一词结合的名言后，后于言说时，如是显示者们不遍知分别，因此于彼等词结合无有义。

།འདི་ལྟར་གལ་ཏེ་སྒྲ་དེ་ལས་རང་གི་མཚན་ཉིད་ འདྲེ་བ་མེད་པར་རྟོགས་པར་འགྱུར་ན་རང་གི་མཚན་ཉིད་དག་ལ་སྒྲ་སོ་སོར་སྦྱོར་བ་འབྲས་བུ་དང་ལྡན་པར་འགྱུར་ལ་མང་པོ་དག་ལ་སྒྲ་གཅིག་སྦྱོར་བ་ཡང་བྱེད་པ་དེ་བས་ན་སྤྱིའི་དངོས་པོར་འགྱུར་སྙམ་དུ་བསམས་པའོ།།དེ་ལ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སློབ་དཔོན་གྱི་སྟེ། སྤྱི་དངོས་པོ་གཅིག་ཁོ་ནར་ཡོད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་དབང་དུ་བྱས་ནས། དགོས་པ་མེད་དུ་ཟིན་ན་ཡང་འཇིག་རྟེན་པས་སྒྲ་དགོད་པར་བྱ་བ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་གཅིག་ཡིན་ནོ། །གཉིས་པ་ནི་གཅིག་པོ་དེས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། དེས་ཞེས་བྱ བ་ནི་སྤྱིའོ།།དངོས་པོའི་ནུས་པ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་སྐྱེས་བུའི་བྱེད་པ་ལ་ལྟོས་པ་མེད་པའོ། །མཉན་པ་འདི་སློང་བར་བྱེད་པ་ནི་སྒྲ་སློང་བར་བྱེད་པའོ། །གཉིས་པོ་དེ་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དགོས་པ་དང་སྐྱེས་བུའི་བྱ་བ་མེད་པར་སྦྱོར་བ་མེད་པའི་ ཕྱིར་རོ།།དེ་ཉིད་ནི་འོན་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། དགོས་པ་འགའ་ཞིག་གིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐ་སྙད་ཀྱི་དུས་སུ་སྒྲ་དེ་དག་ལས་བསྒྲུབ་པའི་དོན་རྟོགས་ཤིང་ཁོང་དུ་ཆུད་པ་ཞེས་བྱ་བ་འདིས་ནི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་པོ་མེད་པར་བསྟན་ཏོ། །འགོད་པར་བྱེད་དོ་ཞེས་ བྱ་བ་འདིས་ནི་གཉིས་པ་བསྟན་ཏེ།ཐ་སྙད་བྱེད་པར་འདོད་པ་དག་གིས་འགོད་པར་བྱེད་ཅིང་བརྡར་བྱེད་ཅེས་བྱ་བ་ཁོང་ནས་དབྱུང་ངོ་། །འབྲས་བུ་གཅིག་ལ་རྒྱུ་དུ་མ་ཉེ་བར་སྦྱོར་བར་བྱེད་པ་ནའོ། །དེ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དུ་མའོ། །རྒྱུའི་ཚོགས་པ་གང་ཡང་འབྱུང་བ་ཡིན་ ན།དེ་ལྟར་ཐ་སྙད་བྱེད་པར་འདོད་པས་འབྲས་བུ་གཅིག་པོ་དེ་ལ་གདོན་མི་ཟ་བར་བསྟན་པར་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། རྒྱུ་དུ་མ་དེ་ཡང་དེའི་འབྲས་བུ་མ་ཡིན་པ་ལས་ལྡོག་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་གྱི་འབྲས་བུ་གཅིག་ཉིད་ལ་བརྟེན་ནས་སྒྲས་དུ་མ་བརྗོད་པར་བྱའོ། །དུ་མ་ བརྗོད་པའི་ཉེས་པ་ནི་དེ་ལས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ།སོ་སོ་སོ་སོར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྒྲའི་ཐ་དད་པ་དག་གིས་སོ། །དེ་དག་གིས་ཀྱང་རང་གི་མཚན་ཉིད་ལ་སྒྲ་དགོད་པ་ཁས་བླངས་པ་བསྟན་ནས། དེ་ཉིད་མི་སྲིད་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར། གཞན་དང་ཐུན་ མོང་མ་ཡིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ།འདི་ནི་དངོས་པོའོ། །གཞན་དང་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་ངོ་བོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། གཞན་དང་ཐུན་མོང་དུ་མེད་པ་ནི་གཞན་དང་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་སྟེ། རང་གི་མཚན་ཉིད་ཅེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །འདི་ལ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྒྲ་ དུ་མ་ལ་འགོད་པ་ལའོ།།དེ་དག་ཀྱང་། དཀའ་དང་མི་ནུས་འབྲས་མེད་ཕྱིར། །ཞེས་བྱ་བའི་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་རྣམ་པར་འགྲེལ་པ་ཡིན་ནོ།

如是，若从彼词了解无混杂的自相，则于自相各别结合词将有果，而于多者结合一词亦作，因此认为将成为共相实体。
"于彼亦"即阿阇黎的，依据"共相唯一实有"之义，虽无必要，世间应安立词，此是第一分别。第二即说"由彼一"等，"彼"即共相。"实体力性"即不待补特伽罗作用。此听闻能引发即词能引发。二者皆不存在，因为无必要和补特伽罗作用故无结合。
即此说"然而"等。"由某必要"即于言说时从彼等词了知所成义并通达，此显示无第一分别。"安立"显示第二，应补充理解为"欲作言说者们安立并作为名言"。
当于一果近结合多因时。"彼"即多。任何因聚生起时，如是欲作言说者必须显示彼一果，彼多因亦依止于具有从非彼果返回相之一果，以词说多。
说多之过失说"从彼"等。"各各"即以词差别。显示彼等亦许于自相安立词后，为显示彼不可能故说"不共他"等。此是事物。关于"不共他体性"，不与他共即不共他，即自相之义。"于此亦"即于安立多词。
彼等亦，"难及不能无果故"，是依次解释。

།ཅིའི་ཕྱིར་འབྲས་བུ་མེད་པ་ཡིན་ཞེ་ན། འོན་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། སྦྱོར་བ་པོ་འདིས་འབྲས་བུ་གཅིག་ པོ་འདི་ལ་དོན་དེ་དག་གི་རྒྱུར་གྱུར་པ་བསྟན་པར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ཙམ་ནི་དགོས་པའོ།།རྒྱུར་གྱུར་པའི་དངོས་པོ་དེ་དག་སྒྲ་གཅིག་གམ་དུ་མས་བརྗོད་པར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བའི་བརྗོད་པ་འདི་ལ། སྨྲ་བ་པོ་རང་རྒྱུད་ཀྱིས་ཡིན་ནོ། །གང་གི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་ཡིན་པ་དེ་བས་ན་དེའི་ ཕྱིར་བརྗོད་པར་བྱ་བ་མང་པོ་དག་ལ་སྨྲ་བ་པོའི་བསམ་པའི་དབང་གིས་རྒྱུ་ཡིས་འཇུག་པར་འགྱུར་བ་ན་མཉན་པ་གཅིག་པུ་འདི་ལ་ཀླན་ཀ་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ།།གལ་ཏེ་མང་པོ་དག་ལ་མཉན་པ་གཅིག་པུ་འཇུག་པར་མི་ནུས་སོ་ཞེ་ན། འདི་ལ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ ཏེ།འདི་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐོས་པ་གཅིག་སྟེ། གང་ལ་འཇུག་པའི་ནུས་པ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཚིག་རྣམ་པར་སྦྱར་རོ། །ཅིའི་ཕྱིར་འཇུག་པར་ནུས་ཤེ་ན། སྨྲས་པ་འདོད་པ་ལ་རག་ལུས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཏེ། འདོད་པ་ལ་རག་ལུས་པ་འགའ་ཞིག་ལ་འཇུག་པའི་ནུས་པ་ཡོད་ པ་ཡིན་ནོ།།འདོད་པ་ལ་རག་ལུས་པ་ཉིད་བསྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་གལ་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། འདི་ལྟར་གཞན་གྱིས་ཀུན་བརྟགས་པ་སྤྱི་གཅིག་ཉིད་ལ་ཡང་དངོས་པོའི་ནུས་པས་ཐོས་པ་གཅིག་འཇུག་པ་ནི་མེད་ལ། འོན་ཀྱང་སྨྲ་བ་པོའི་འདོད་པའི་དབང་གིས་ ཡིན་ན་དེ་མེད་པར་གཅིག་ལ་ཡང་མཉན་པ་གཅིག་པུ་འདི་ཇི་ལྟར་འཇུག་པར་འགྱུར་ཏེ།མི་འགྱུར་བ་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསམས་པའོ། །དེ་ལ་གཅིག་ལ་ཡང་འཇུག་པ་ཉིད་དུ་འདོད་པ་གང་གི་ཚེ། རྒྱུའི་དངོས་པོའི་ནུས་པས་མ་ཡིན་པ་དེའི་ཚེ་མང་པོ་དག་ལས་ ཡང་གདོན་པ་འགའ་ཞིག་ཀྱང་མེད་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་འདོད་པའམ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ།གཅིག་ལ་ཡང་འཇུག་པ་ཉིད་དུ་འདོད་པ་རྒྱུ་ཉིད་དུ་བརྟག་པར་གྱུར་པའོ། །འདི་ལྟ་སྟེ་མཉན་པ་གཅིག་ལའོ། །གལ་ཏེ་དགོས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ ལ་སོགས་པ་ལ།དངོས་པོ་གཅིག་ལ་མ་གཏོགས་པར་མང་པོ་དག་ལ་སྒྲ་གཅིག་དགོད་པ་འབྲས་བུ་མེད་པ་བཞིན་ནོ། །གོང་དུ་བསྟན་པ་ཅི་ཞིག་བསྟན་ཞེ་ན། དེའི་དགོས་པ་མེད་པ་ཅན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། དེའི་དགོས་པ་མེད་པ་ཅན་གྱིས་ཐ་དད་ པས་ཐ་དད་པ་ཁྲ་བོ་ལ་སོགས་པའི་ཐ་དད་པ་དག་ནི་བ་ལང་གི་སྒྲ་གཅིག་ལས་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་འགྱུར་རོ།།རྟ་ལ་སོགས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་དག་ལ་བ་ལང་གི་ཁྱད་པར་གྱི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་རྨོ་བ་དང་བ་བཞོ་བ་ལ་སོགས་པའི་འབྲས་བུ་ དགོས་པ་མེད་པར་འགྱུར་བའི་ཐ་དད་པས་སོ།།དངོས་པོ་རང་གི་ངོ་བོ་གཅིག་ཉིད་ཀྱང་ཅིའི་ཕྱིར་མི་བརྗོད་ཅེ་ན། སྨྲས་པ་རང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་ལ་ཡང་གཅིག་པ་ཉིད་མེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། སྤྱིའི་དངོས་པོར་གྱུར་པ་ཉིད་ལ་ཡང་གཅིག་པ་ཉིད་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།

为何无果？说"然而"等。此结合者应显示彼等义为此一果之因，此即必要。关于"以一词或多词说彼等为因之事物"此说，是说者自意。因为如是，故于多所说，由说者意乐力趣入因时，于此一听闻责难不应理。
若说于多者不能趣入一听闻，则说"于此"。"于此"即一听闻，应配合为"于何无趣入能力"。为何能趣入？答：因依欲乐故，依欲乐者有某趣入能力。
为成立依欲乐性故说"若"等。如是，即使于他遍计一共相，以事物力亦无一听闻趣入，然由说者欲乐力，无彼时于一者此一听闻如何趣入？必定不趣入，如是思。
其中，当许于一者亦趣入时，非由因事物力，则为显示于多者亦无任何遮止故说"欲或"等。于一者亦趣入，成为观察因性。即于一听闻。
关于"因无必要"等，如于一事物外于多者安立一词无果。问：前说何所说？说"彼无必要者"等。由彼无必要者差别，从一牛词将了解斑纹等差别。由于马等无牛差别所成耕犁挤奶等果必要之差别。
若问：为何不说事物自体一性？答：于自体亦无一性故，于共相实体亦无一性故。

། སྤྱི་དེ་ཉིད་ལྡོག་པ་དང་ལྡོག་པ་མེད་པ་དང་མི་ལྡན་པས། མང་པོ་དག་ལ་མཉན་པས་གཅིག་ཉིད་ཡིན་ནོ། །སྤྱི་ཐ་དད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། དེ་ལྟ་ན་ཡང་རང་རང་གི་ངོ་བོ་ལ་གནས་པ་མ་འདྲེས་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ཏེ། དེ་ཉིད་ནི་བདག་ཉིད་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས ཏེ།གང་ཞིག་གང་གི་མཚན་ཉིད་དེ་གནས་པ་ཅན་གྱི་རང་གི་ངོ་བོ་དག་ཕན་ཚུན་ངོ་བོ་འདྲེས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར། ཇི་ལྟར་ཐ་དད་པ་དག་སྒྲའི་རང་བཞིན་གཅིག་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཅན་སྤྱིའི་རྒྱུ་ཅན་དུ་འགྱུར་ཏེ། མི་འགྱུར་བ་ཁོ་ནའོ་ཞེས་བསམས་པའོ། །གཞན་ནི་གཞན་དང་ མཚུངས་པར་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ཏེ།དེ་སྐད་དུ། གང་ཕྱིར་དངོས་ཀུན་རང་བཞིན་གྱིས། །རང་རང་ངོ་བོ་ལ་གནས་ཕྱིར། །ཞེས་བྱ་བའི་སྐབས་སུ་བསྟན་ཏོ། །གཞན་སེལ་བ་སྨྲ་བ་ལ་ནི་ཉེས་པ་མེད་དོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར། དེའི་དགོས་པ་མེད་པ་ཅན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་ པ་སྨོས་ཏེ།དེའི་དགོས་པ་མེད་པ་ཅན་དག་ལས་ལྡོག་པ་ནི་ཐ་དད་པ་དག་ལ་ཡང་འགལ་བ་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་དབང་དུ་བྱས་ནས། དེའི་དགོས་པ་མེད་པ་ཅན་དག་ལས་ཐ་དད་པ་དེ་ཉིད་དོན་ཐ་དད་པ་དེའི་དགོས་པ་ཅན་དག་ཡིན་པ་ནི་ལྡོག་པ་ལ་ཐ་དད་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་སྒྲའི་ཐ་ དད་པ་མེད་པའི་རྒྱུར་འགྱུར་རོ།།གང་གི་ཕྱིར་སྤྱི་དངོས་པོར་གྱུར་པ་ཇི་ལྟར་ཡང་མི་འཐད་པ་དེ་བས་ན་བ་ལང་གི་ཁྱད་པར་འདི་དེའི་དགོས་པ་ཅན། རྨོ་བ་དང་བཞོ་བའི་དགོས་པ་ཅན་ཞེས་བསྟན་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་དགོས་པ་ཅན་མ་ཡིན་པ་རྟ་ལ་སོགས་པ་དག་ལས་ཐ་ དད་པ་ཉིད་དུ་བསྟན་གྱི།དེ་དག་ནི་གཞན་དུ་དེའི་འབྲས་བུ་ཅན་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། གཞན་དུ་གཞན་ལས་ཐ་དད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། གཞན་དག་ལས་ལོག་པ་ཁོ་ན་རིགས་མཐུན་པ་གཟུགས་དང་རོ་ལ་སོགས་པ་གཞན་དག་ལས་ཐ་དད་པར་ཁྱད་པར་མེད་དུ་ཟིན་ཀྱང་། དེའི་དགོས་པ་ ཡན་ལག་ཉིད་དེ་ཆུ་ལ་སོགས་པ་འཛིན་པའི་འབྲས་བུ་ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་ཡན་ལག་ཉིད་ཀྱིས་དེ་གཞན་དག་ལས་ཞེས་བྱ་བ་འབྲས་བུ་དེ་བྱེད་པའི་ནུས་པ་མེད་པ་དག་ལས་སོ།།འདི་སྐད་དུ་བསྟན་ཏེ། ཇི་ལྟར་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ཆུ་འཛིན་པ་ལ་སོགས་པ་ནུས་པ་ གཅིག་ཅིག་བུམ་པའི་སྒྲས་བརྗོད་པར་བྱ་བ་དེ་ལྟར་གཞན་དག་ཀྱང་བུམ་པའི་སྒྲས་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ།ཐམས་ཅད་འབྲས་བུ་གཅིག་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བས་ནི་དེའི་འབྲས་བུ་ཅན་མ་ཡིན་པ་དག་ལས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཐ་དད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་དེ་དག་གིས་ཐ་ དད་པ་མེད་པའོ།།ཐ་མི་དད་པ་དེ་ལས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐ་དད་པ་མེད་པ་དེ་ལས་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །བུམ་པ་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲས་གཅིག་ལས་ཁྱད་པར་མེད་པ་སྟེ། སྤྱིར་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ཐམས་ཅད་རྟོགས་པར་འགྱུར་རོ། །གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ འབའ་ཞིག་ཁོ་ན་ཡིན་གྱི་དེ་ལས་མ་ཡིན་གཏོགས་པའི་རྫས་ནི་མེད་དོ།

彼共相本身不具返回与无返回，故于多者以听闻为一。若说共相成差别，则如是亦唯住于各自体性无混杂，即此说"如自性"等。某者以某相住，具有自体互不混杂故，如何差别等成为具一词自性因之共相因？必定不成，如是思。他者不与他者相等，如说："因一切事物以自性，住于各自体性故"之处已显。
为显示说他遮无过失故，说"彼无必要者"等。依"从彼无必要者返回于差别等亦无相违"之义，从彼无必要者差别即彼义差别之有必要者，因于返回无差别故成为无词差别因。
因共相实体如何皆不应理故，此牛差别显示为彼有必要、耕犁挤奶有必要者，是显示异于无必要者马等之差别，彼等非他处彼果者。因他处异于他故，虽从他返回唯同类色味等他异无差别，彼必要支分即水等执持果特殊支分性，由此异于他等，即异于无彼作用力者。
此显示：如色等以瓶词说一水执持等力，如是他等亦应以瓶词说，因一切同一果故。故从非彼果者一切差别即彼等无差别。"从彼无差"即从无差别之义。由瓶词无别于一，普遍将了知一切色等。唯色等而已，无所属实体。

།གལ་ཏེ་བུམ་པའི་གཟུགས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལྡོག་པ་ཇི་ལྟར་རུང་ཞེ་ན། དེ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། བུམ་པའི་གཟུགས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་འདི་ལ་ཡང་ལྡོག་ པ་གང་ཡིན་པ་དེའི་དོན་ནི་བུམ་པའི་རང་བཞིན་དག་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ལ་ཡིན་གྱི་སྣམ་བུ་ལ་སོགས་པའི་རང་བཞིན་དག་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ཡིན་ནོ།།དེ་ཉིད་འཆད་པ་ནི་ཆུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ཆུ་འཛིན་པའི་ཁྱད་པར་བུམ་པ་ལས་གཞན་ གྱིས་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཉིད་མ་ཡིན་པའོ།།སྩོགས་པའི་སྒྲས་ནི་བུམ་པའི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་འབྲས་བུ་གཞན་དག་ཀྱང་ཡོངས་སུ་གཟུང་ངོ་། །འདིར་དོན་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ། གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་སྒྲ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་ བའི་འབྲས་བུ་ཙམ་གྱིས་ནུས་པ་དང་ལྡན་པའི་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ཁྱད་པར་མེད་པར་བསྟན་ཅིང་།བུམ་པའི་སྒྲས་ཀྱང་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་པའི་འབྲས་བུ་དང་ལྡན་པས། སྣམ་བུ་ལ་སོགས་པའི་རང་བཞིན་དག་ལས་ཐ་དད་པས་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་པའི་ གཟུགས་ལ་སོགས་པ་བསྟན་ཏོ།།དེ་བས་ན་བུམ་པའི་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སྒྲ་གཉིས་ཀྱི་བྱ་བས་སྤྱི་དང་ཁྱད་པར་གྱི་རྣམ་པའི་བློ་སྐྱེ་བའི་སྤྱི་དང་ཁྱད་པར་གྱི་དངོས་པོ་ལ་ཐ་དད་པའི་རྟེན་ཅན་གྱི་དྲུག་པ་སྦྱོར་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཉིད་ནི་སྤྱི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ བསྟན་ཏེ།སྤྱིའི་འབྲས་བུ་ནི་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ཙམ་དུ་བསྒྲུབ་པར་བྱའོ། །དེ་བསྒྲུབ་པ་ནི་བསྒྲུབ་པའོ། །དེ་དག་ཉིད་ཀྱི་ངོ་བོས་རབ་ཏུ་གྲགས་པའོ། །དེ་ལྟ་བུར་གྱུར་པའི་མཚན་ཉིད་དམ། གཏན་ཚིགས་ཀྱི་གསུམ་པ་ཡིན་ཏེ། ངོ་བོར་དེ་ལྟ་བུར་གྱུར་པས་སམ་ གཏན་ཚིགས་ཀྱིས་སོ།།གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་སྒྲ་རྣམས་བྱེད་པར་འགྱུར་བ་རྣམས་ཀྱིས་རབ་ཏུ་གྲགས་པ་ཡོད་ན་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་པའི་འབྲས་བུ་བུམ་པ་ཁོ་ནའི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཆུ་འཛིན་པ་ལ་སོགས་པ་ནི་འདིས་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གང་ལ་མིང་དེ་ལྟ་བུར་ གྱུར་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཡོད་པ་དེ་ལ་དེ་སྐད་ཅེས་བྱ་སྟེ།དེས་ཁྱད་པར་བྱས་པའོ། །དེ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་སྟེ། དེ་སྐད་ཅེས་བརྗོད་དོ། །འདི་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་ཚོགས་སམ། བུམ་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་སྙད་ལའོ། ། ཇི་སྐད་དུ་བཤད་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་ཞེས་བྱ་བ་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ལས་བཟློག་པའི་རྫས་སོ། །དེ་འདྲ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ལས་བཟློག་པའོ། །དེ་ནི་ཡན་ལག་ཅན་ནོ། །ཕ་རོལ་པོ་དག་གིས་ཡན་ལག་ཅན་དམིགས་པའི་མཚན ཉིད་ཀྱིར་གྱུར་པར་ཡང་འདོད་དེ།རྫས་ནི་མཐོང་བ་དང་རེག་པ་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སྨྲ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དམིགས་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱིར་གྱུར་པ་དེ་བས་ན་ཁས་བླངས་པ་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ལྡོག་པ་མི་དམིགས་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ངག་གི་དོན་ཡིན་ནོ།

若问瓶色等返回如何可能？说"于彼"等。于此瓶色等，其返回之义是：瓶自性等在于色等，而非毛毯等自性，此是其义。即此解释说"水"等，即水执持差别非由瓶外所成。"等"字亦遍摄瓶所成其他果。
此处义为：一切色等词以色等所成果力相应之色等无差别而显，瓶词亦以具特殊果，显示异于毛毯等自性差别之色等。
故于"瓶色"等，以二词作用生共相与差别相之觉，是依共相与差别事物差别之第六格结合。即此以"共相"等显示：共相果即成立为色等。彼成立即是成立。以彼等体性极为著名。如是性相或因之第三，以如是体性或因。
色等诸词能作者极为著名时，唯瓶特殊果所成水执持等，此能成立故。有如是名者即如是称，为彼差别。"彼"即色等，如是说。"于此"即色等聚或瓶言说。
如所说相即异于色等之实体。"如是"即异于色等。彼即有支。他方亦许有支为所缘相，因说实体具见触故。由彼所缘相，故所许色等返回不可得，此是语义。

།ཇི་ལྟར་ ཡན་ལག་ཅན་མེད་པར་ཡང་རྡུལ་ཕྲ་རབ་ཁོ་ན་མངོན་སུམ་གྱི་ཡུལ་ཡིན་པར་དེ་ནི་ལེའུ་གསུམ་པ་ལ་འཆད་པར་འགྱུར་རོ།།གལ་ཏེ་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་ཚོགས་དེ་དག་ཁོ་ན་ཡིན་ན། ཇི་ལྟར་ན་དེ་དག་ཐ་དད་པ་མེད་པ་ཁོ་ནའོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུའོ། །དེ་དག་གིས་ནི་ དེའི་ཕྱིར་དེ་འབྲས་ཅན་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཚིག་ལེའུར་བྱས་པའི་ཆ་བཤད་པ་ཡིན་ནོ།།དཔེར་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི། དཔེར་ན་མིག་ལ་སོགས་པས་ནི། །གཟུགས་ཀྱི་རྣམ་ཤེས་འབྲས་གཅིག་ཅན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་འཆད་པར་བྱེད་དོ། ། བདག་དང་དབང་པོ་དང་ཡིད་དང་། དོན་དག་ཕྲད་པར་འགྱུར་བ་དག་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཞན་ལ་རབ་ཏུ་གྲགས་པ་བསྟན་ཏོ། །གང་དག་ལ་གཟུགས་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་འབྲས་བུ་གཅིག་ཡོད་པ་དེ་དག་ནི་འབྲས་བུ་གཅིག་པ་ཅན་ཏེ། དེ་དག་གི་ཐུན་མོང་ནི་ཁྱད་པར་མེད་པར འབྲས་བུ་གཅིག་བྱེད་པའི་ནུས་པའོ།།དེ་སྟོན་པ་ནི་གསལ་བར་བྱེད་པ་སྟེ། དེའི་སྲིད་པར་འགྱུར་བའོ། །སྐབས་གང་དུ་དེ་སྟོན་པ་ཡང་སྲིད་པ་ཡིན་ཞེ་ན། གང་ལས་གཟུགས་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། བྱེ་བྲག་མེད་པའི་ཚོགས་པར་འགྱུར་བའི་དྲི་བ་ ཡོད་ན་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།ཐ་སྙད་ཚོགས་ཆུང་བར་བྱ་བའི་དོན་ནི་གཅིག་གིས་མང་པོ་བསྟན་པར་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །གཟུགས་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་རྒྱུ་ནི་མིག་ལ་སོགས་པའི་ཚོགས་ཏེ། ཡ་ནས་རའི་བར་རམ། ཤ་ནས་སའི་བར་ཞེས་བྱ་བ་མཉན་པ་འགོད་ པར་འགྱུར་ཏེ་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་རོ།།དེའི་རྒྱུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ཐ་སྙད་ཟོར་ཡང་བ་ཉིད་འཆད་པར་བྱེད་དེ། དེའི་རྒྱུ་ནི་མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་རྒྱུ་དག་གོ། །འདི་ལ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མིག་ལ་སོགས་པ་སྟེ། རྗེས་སུ་འགྲོ་བའི་ངོ་བོ་གང་གིས་མིག་གི་ རྣམ་པར་ཤེས་པ་གཅིག་གིས་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་དེ་ལྟ་བུར་གྱུར་པའི་སྤྱི་ནི་མིག་ལ་སོགས་པ་དག་ལ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ།།གལ་ཏེ་ཡོད་པ་ཉིད་ཡོད་དོ་ཞེ་ན། དེ་ཐམས་ཅད་བྱེ་བྲག་མེད་པའི་ཕྱིར་ཐམས་ཅད་ལ་མིག་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པར་འགྱུར་རོ། །འབྲེལ་ པ་ཅན་ཐ་དད་པས་ཡོད་པ་ཉིད་ཀྱང་ཐ་དད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ།རྟག་པའི་ཕྱིར་ཤིན་ཏུ་ཁྱད་པར་དུ་བྱ་བར་མི་ནུས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །འོན་ཀྱང་དེའི་དོན་གཟུགས་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་འབྲས་བུ་གཅིག་པ་ཉིད་ཀྱིས་སོ། །དེའི་དོན་མ་ཡིན་པ་གཟུགས་ཀྱི་རྣམ་ པར་ཤེས་པ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་པ་དག་ལས་མིག་ལ་སོགས་པའི་དངོས་པོ་དག་ཐ་དད་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དབང་དུ་བྱས་ནས།དེའི་འབྲས་བུ་ཅན་མ་ཡིན་པ་དག་ལས་ལྡོག་པ་ཉིད་ཐ་དད་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ། །དེ་དག་ནི་མིག་ལ་སོགས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏེ་ཐམས་ཅད་དག་ལ་དེའི་ འབྲས་བུ་ཅན་མ་ཡིན་པ་དག་ལས་ལྡོག་པར་མཚུངས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ།

如何无有支而唯极微为现量境，此将于第三品中解释。若唯是彼等色等聚，如何说"彼等唯无差别"为止。彼等解释"故彼果者"等偈颂分。
"譬如"等解释"如眼等，色识一果者"等。自、根、意与境和合等，显示他者极为著名。凡有色识一果者即一果者，彼等共同即无差别作一果之力。显示彼即明显，即彼可能。
问：于何处显示彼亦可能？说"由何色识"，义为若有无差别聚之问。言说聚少之义即以一显多之义。色识因即眼等聚，配合为"从'亚'至'拉'或从'夏'至'萨'"等听闻将安立。
"彼因"等解释言说轻便性，彼因即眼识诸因。"于此亦"即眼等，以随行体性一眼识所生如是共相，眼等中无有。若谓有性有，由一切无差别故，于一切成眼等识。
由有关联差别，有性亦非差别，因常故不能极为差别故。然由彼义色识一果性。依"眼等事物异于彼义非者即非生色识者"之义，从非彼果者返回即唯差别。彼等即眼等义，于一切中由从非彼果者返回相等故。

།དཔེར་ན་སྤྱི་གཅིག་པོ་མེད་པར་ཡང་འབྲས་བུ་གཅིག་པ་ཉིད་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། མིང་དང་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་དག་ལ་སྒྲ་དགོད་པ་ལྟར་ཚོགས་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། ཚོགས་ དང་རྒྱུ་དང་གནས་སྐབས་ཁྱད་པར་ཅན་རྗོད་པར་བྱེད་པའི་སྒྲ་ནི་ཚོགས་དང་རྒྱུ་དང་།གནས་སྐབས་ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་སྒྲའོ། །དེ་ལ་ཚོགས་བརྗོད་པའི་སྒྲའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་མ་ལུས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། མ་ལུས་པ་དག་གི་སྟེ་གཟུགས་དང་དྲི་དང་རོ་ལ་ སོགས་པའོ།།འབྲས་བུ་ནི་ཆུ་ལ་སོགས་པ་འཛིན་པ་ལ་སོགས་པའོ། །དེ་དག་ནི་གཟུགས་ལ་སོགས་པའོ། །ཐམས་ཅད་དག་གི་འབྲས་བུ་གཅིག་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་དབང་དུ་བྱས་ནས། འབྲས་བུ་དེ་ལ་བྱེད་པ་ཁྱད་པར་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འབྲས་བུ་གཅིག་ བྱེད་པ་དེ་བས་ན་ཁྱད་པར་མེད་པ་ཞེས་བྱའི།རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཁྱད་པར་མེད་པའི་ཕྱིར་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་དག་ནི་འབྲས་བུ་གཅིག་བྱེད་པའི་ནུས་པ་སྟོན་པ་ཙམ་བྱེད་པ་ཡིན་ལ། ཁྱད་པར་བརྗོད་པ་དོན་མེད་པ་ཅན་སྒྲ་ཐ་དད་པ་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་སོ་སོར་བརྗོད་ པའི་འབྲས་བུ་མེད་པ་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཅིག་ཅར་ཏེ་དུས་གཅིག་ཏུ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་འབྲས་བུ་འགའ་ཞིག་ལ་སྦྱོར་བར་བྱ་བའི་དོན་དུ་འཇིག་རྟེན་པ་ཐ་སྙད་འདོགས་པའོ།།བུམ་པ་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲ་གཅིག་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་ཁྱད་པར་ཆུ་འཛིན་པ་ལ་སོགས་པ་ནུས་པ་ དག་ལ་སྦྱོར་བར་བྱེད་དོ།།གལ་ཏེ་བུམ་པ་སོ་སོ་ལ་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ཐ་དད་པ་ཡིན་ནོ། །ཇི་ལྟར་བུམ་པའི་སྒྲ་གཅིག་ལ་ཁྱད་པར་མེད་པར་རྟོགས་པར་འགྱུར་ཞེ་ན། དེ་དག་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། མང་པོ་དག་ལ་བུམ་པ་ལ་སོགས་པའི་ ཚིག་གཅིག་ཡིན་ཞེ་ན།ཚིག་གཅིག་ཡོད་དུ་ཟིན་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། ཇི་ལྟར་མང་པོ་དག་ལ་སྒྲ་གཅིག་གི་ནུས་པ་གཅིག་ཡིན་པའི་དོན་ཡིན་པ་དེ་ལྟར་ཚིག་གཅིག་གིས་ཀྱང་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་དེ་དག་གི་ནི་ཆུ་འཛིན་པ་ལ་སོགས་པའི་འབྲས་བུ་གཅིག་ལ་ནུས་པ་ གང་ཡིན་པ་དེ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རོ།།འབྲས་བུ་གཅིག་བྱེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་དེ་དག་གཅིག་ཉིད་དུ་སྒྲོ་བཏགས་ནས་ཚིག་གཅིག་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །གཅིག་པ་ཉིད་དུ་སྒྲོ་བཏགས་པ་ལ་བརྟེན་ནས་ཀྱང་ཚིག་གཅིག་པ་ཉིད་དུ་མི་འགྱུར་མོད་ཀྱི། འོན་ཀྱང་ཕྱིའི་དོན་ལ་ ལྟོས་པ་མེད་པར་བརྡའི་གཞན་དབང་གིས་ཀྱང་ཡིན་ཏེ།གང་དག་གི་ཚིག་དངོས་པོའི་དབང་ལྷུར་བརྗོད་འདོད་པ་མི་རྟེན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྔར་བསྟན་ཟིན་ཏོ། །རྒྱུ་བརྗོད་པའི་དབང་དུ་བྱས་ནས། དེ་བཞིན་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་ ནི་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའོ།།དེའི་ཁྱད་པར་རྒྱུ་དང་རྒྱུར་བཅས་པའི་དངོས་པོས་རྒྱུད་གཅིག་གི་གནས་སྐབས་ལ་བརྟེན་པ་ཉིད་དོ། །དེ་ལྟར་གྱུར་པ་ན་ཐོབ་པའོ།

譬如为显示无一共相亦有一果性，于名色等安立声如"聚"等。表达聚、因、特殊状态之声即聚、因、特殊状态声。
依聚表达声说"无余"等，无余即色香味等。果即执持水等。彼等即色等。依"一切之果为一"之义，于彼果作用无差别故。由作一果故说无差别，非由自相无差别故。彼等仅显示作一果之力，而差别言说无义，色等各别表达之声无果故，世间安立言说为同时于一切果某者结合之义。
一瓶声结合于色等差别执水等诸力。若谓各别瓶之色等有差别，如何由一瓶声无差别了知？说"彼等亦"等。于多者一瓶等语，虽有一语，如于多者一声一力之义，如是一语亦为显示彼等色等于执水等一果之力。
由作一果性，增益彼等为一而作一语之义。虽依增益为一亦不成一语性，然不待外境亦由名言他力，如前已显"凡语不依欲说事物力"等。
依因表达说"如是"等。因果即因果，彼差别即依因与有因事相续一状态。如是成就。

།ཐོབ་པ་ནི་ཚིག་ཏུ་འགྱུར་བའི་ལས་དང་བཅས་པའོ་སྟེ། སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་བྱེད་པ་དང་ལྡན་པར་ཞེས་བྱ་བ་ ནི་གཉིས་པ་དེའི་སྐྱེས་བུའམ།གང་ལ་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་ཁྱད་པར་དུ་འགྱུར་བ་གྲུབ་པ་ཡོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འབྲུ་མང་པོ་པའོ། །གྱུར་པ་སྒྲ་འོག་ཏུ་སྦྱར་བ་ནི་སྤྱོད་པ་ལ་སོགས་པའི་ཚོགས་པ་ཉིད་ཀྱི་བར་དུ་གཏོགས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །གཅིག་འགའ་ཞིག་ སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའམ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དཔེར་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་མྱུ་གུ་དང་སྡོང་བུ་དང་།འདབ་མ་ལ་སོགས་པའི་འབྲས་བུ་གཅིག་ཡིན་པ་ལྟ་བུའམ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་སྟེ། དཔེར་ན་རྒྱུར་གྱུར་པའི་ས་བོན་གཅིག་གིས་དེ་དག་ཉིད་ལྟ་བུའོ། །སྐད་ཅིག་མ་དུ་མའི་བདག་ ཉིད་མྱུ་གུ་ལ་སོགས་པ་དེ་དག་ཀྱང་།གཅིག་ཅར་རྟོགས་པའི་དོན་དུ་འབྲས་བུ་གཅིག་པ་ཉིད་དམ། རྒྱུ་གཅིག་པ་ཉིད་ཀྱི་སྤྱི་དེས་འབྲུ་ལ་སོགས་པའི་སྒྲ་རྒྱུད་བརྗོད་པ་རྣམས་ཀྱི་བརྡའི་དུས་སུ་བརྡར་བྱས་པ་དག་ཕྱིས་ཐ་སྙད་ཀྱི་དུས་སུ་ཐ་སྙད་ཟོར་ཡང་ བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་བསྟན་པར་བྱའོ།།ཐ་དད་པ་དེ་དག་རྒྱུན་ཤེས་པར་འདོད་པ་ནི་ས་བོན་དང་མྱུ་གུ་ལ་སོགས་པ་ཐ་དད་པས་སྒྲ་དུ་མ་སྦྱོར་བ་ལ་འབྲས་བུ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །སོགས་པ་སྨོས་པས་ནི་མིག་ལ་སོགས་པའི་སྒྲ་བཟུང་སྟེ། དེ་དག་གིས་ཀྱང་བྱིས་པ་དང་གཞོན་ ནུ་ལ་སོགས་པའི་ཁྱད་པར་གྱི་ཐ་དད་པའི་རྒྱུན་བརྗོད་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།།འབྲུ་ལ་སོགས་པའི་སྒྲ་ཡང་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་སྒྲ་གཟུགས་གཅིག་ལ་སོགས་པའི་ཚོགས་པ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཚོགས་པའི་སྒྲ་མ་ཡིན་ནམ། བདེན་ཏེ་འོན་ཀྱང་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་ ཁྱད་པར་གྱི་རྒྱུན་རྗོད་པར་བྱེད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར།དེ་སྐད་དུ་བརྗོད་པས་ཉེས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཇི་ལྟར་བུམ་པའི་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ལ་བུམ་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་གཅིག་པའི་རྒྱུ་གང་གིས་བསྟན་པ་དེ་ལྟར་འབྲུའི་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ལ་འབྲུ་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་གཅིག་པ་ ལྟར་བྱེད་པ་དེའི་ཕྱིར་སྔ་མ་བཞིན་དུ་བརྗོད་པར་བྱའོ་ཞེས་སྨོས་པ་ཡིན་ནོ།།གནས་སྐབས་ཀྱི་སྒྲའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་གང་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། གང་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པའི་རྡུལ་ཕྲ་རབ་དག་གོ། །སོ་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྔོན་པོ་དང་ སེར་པོ་ལ་སོགས་པ་ཕན་ཚུན་ལྟོས་པ་མེད་པ་དག་གོ།།སྡུད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཅིག་ལ་གཅིག་འདུས་པ་དག་གོ། །འགའ་ཞིག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པའམ། རང་གི་ཡུལ་དུ་གཞན་འབྱུང་བའི་གེགས་བྱེད་པ་ལའོ། །ཅིག་ཅར་ཤེས་པ་ ཉིད་ཀྱི་དོན་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྒྲ་གཅིག་གིས་མང་པོ་དག་ངེས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རོ།

成就即具有成为语言之业，"具有能成办作用"即第二格之人，或"有成就成为因果差别者"即多谷。下文配合"成"字，因属于行等聚故。
"某一能成办"或"所成办"，如芽、茎、叶等为一果，或如为因之一种子即彼等。彼等多刹那自性芽等，为同时了知故，以一果性或一因性之共相，于谷等声相续表达诸名言时所立，后于言说时为令言说轻便故而显示。
欲知彼等差别相续，因种子、芽等差别，于多声结合无果故。说"等"摄取眼等声，彼等亦非表达童年、少年等差别之相续故。
谷等声亦因色等声是色一等聚故，岂非聚声？诚然，然因表达因果差别相续故，如是说非过。如于瓶色等以何因显示一瓶语，如是于谷色等作一谷语，故说如前当说。
依状态声说"复次"等。"复次"即青等极微。"各别"即青黄等互不相待。"和合"即互相聚集。"某"即眼识或于自境为他生障碍。"为同时了知"即为以一声决定多者。

།དེ་ལ་མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་ཉེ་བར་སྦྱོར་བ་གང་དག་ཡིན་པ་དེ་དག་ནི་གནས་སྐབས་ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་ཚིག་གིས་བསྟན་དུ་ཡོད་པ་ཞེས་བརྗོད་ལ་རང་གི་ཡུལ་དུ་གཞན་འབྱུང་བའི་གེགས་བྱེད་པ་གང་ཡིན་ པ་དེ་དག་ལ་ནི་ཐོགས་པ་དང་བཅས་པ་ཞེས་བསྟན་ཏོ།།སྔོན་པོ་དང་སེར་པོ་ལ་སོགས་པ་དག་ནི་ཤིན་ཏུ་ཐ་དད་པ་མ་ཡིན་ནམ། དེ་དག་བསྟན་དུ་ཡོད་པ་ལ་སོགས་པའི་སྒྲ་གཅིག་གིས་ཇི་ལྟར་བརྗོད་ཅེ་ན། དེའི་ཕྱིར་དེ་དག་གཞན་དག་ལས་ཐ་དད་པའི་སྤྱི་ཉིད་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ སོགས་པ་སྨོས་ཏེ།དེ་ནི་གཞན་བསྟན་དུ་མེད་པ་དང་ཐོགས་པ་མེད་པ་དག་ལས་ཐ་དད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་དག་གི་སྤྱི་ཡིན་ཏེ། ཐམས་ཅད་དེ་དག་ལས་ཟློག་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །གཏན་ཚིགས་དེ་བས་ནའོ། །གལ་ཏེ་བསྟན་དུ་ཡོད་པ་ལ་སོགས་པའི་སྒྲ་ཡང་རྡུལ་ ཕྲ་རབ་ཀྱི་ཚོགས་བརྗོད་པའི་སྒྲ་ཁོ་ན་ཡིན་ནམ་མ་ཡིན་སྙམ་ན།རྡུལ་ཕྲ་རབ་གཅིག་ཀྱང་ཐོགས་པ་དང་བཅས་པ་ལ་སོགས་པའི་སྒྲ་རྣམས་ཀྱིས་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །འབྲས་བུའི་སྒོ་ནས་སྒྲའི་འཇུག་པ་བསྟན་ནས། རྒྱུའི་སྒོ་ནས་བསྟན་པ་ནི་ཇི་ལྟར་འབྲས་ བུ་གཅིག་པ་ཅན་ནི་གཟུགས་ལ་སོགས་པའོ།།དེའི་འབྲས་བུ་བརྗོད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། གཟུགས་ལ་སོགས་པ་གང་ཆུ་འཛིན་པ་ལ་སོགས་པའི་ནུས་པ་དེའི་འབྲས་བུ་གཅིག་པོ་ཡོད་པ་དེ་བརྗོད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ནུས་པ་གཅིག་བསྟན་པར་བྱའོ་ཞེས་བསྟན་པར་བྱ་ བའི་དོན་ཏོ།།དེ་བུམ་པ་མ་ཡིན་པ་ལ་སོགས་པ་གཞན་ལས་ཐ་དད་པ་བུམ་པ་ལ་སོགས་པའི་སྒྲ་རྣམས་ཀྱིས་སོ། །སོགས་པ་སྨོས་པས་ནི་འབྲུ་ལ་སོགས་པའི་སྒྲ་ཡོངས་སུ་གཟུང་ངོ་། །བརྡར་བྱས་པ་བསྟན་ཏོ་ཞེས་བྱ་བའི་སྐབས་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་ རྒྱུ་ལ་ལྟོས་པ་དག་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།སྒྲ་གཅིག་ཅིག་བརྡར་བྱས་པ་བསྟན་ཅེས་བྱ་བའི་ཚིག་རྣམ་པར་བསྒྱུར་བར་བྱས་ནས་སྦྱར་རོ། །ཐ་སྙད་དུ་བྱས་པའི་དོན་ཁོ་ན་ནི་ཚེགས་ཆུང་བར་ཞེས་བྱ་བར་ཤུགས་ཀྱིས་བལྟ་བར་བྱའོ། །བ་ལང་ཁྲ་མོའི་བུ་ ཐམས་ཅད་དག་ཁོ་ན་ལ་རྒྱུ་གཅིག་གིས་ཁྲ་མོའི་བུའི་སྒྲས་བརྗོད་ཅིང་།སེར་སྐྱའི་བུ་དག་ལ་སེར་སྐྱའི་བུའི་སྒྲས་བརྗོད་ལ། སྐྱེས་བུ་འབད་པའི་རྒྱུས་སྐྱེད་པའི་ཇི་ཙམ་པའི་སྒྲ་དེ་ཐམས་ཅད་ནི་རྒྱུ་མཚུངས་པས་བསྐྱེད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་བཙལ་མ་ཐག་ཏུ་བྱུང་བར་བསྟན་ཏེ། བྱའོ་སྙམ་དུ་སེམས་ནི་བཙལ་བའོ། །དེའི་དེ་མ་ཐག་པ་ནི་བར་ཆད་མེད་པའོ། །དེར་བྱུང་བས་ན་བཙལ་མ་ཐག་ཏུ་བྱུང་བའོ། །དེ་དག་གིས་ནི་རྒྱུའི་ཁྱད་པར་ལ་སོགས་པ་བསྟན་ཏོ། །རྒྱུ་ཙམ་ལ་རྟེན་གྱི་སྒོ་ནས་བྱས་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། སྒྲ ལ་བཙལ་མ་ཐག་ཏུ་བྱུང་བ་དང་།རྒྱུ་ལ་ལྟོས་པའི་རྐྱེན་ཅན་ལ་བྱས་པ་ཞེས་བརྗོད་པའི་ཕྱིར་རོ།

于此，凡与眼识相应者，以特殊状态语表示为"可显示"，凡于自境为他生障碍者，则显示为"有碍"。青黄等岂非极为差别？如何以一"可显示"等声表达彼等？
为此说"彼等异于他之共相"等。即异于不可显示与无碍者即为彼等之共相，因一切返回彼等故。由此因故。若疑可显示等声是否唯表极微聚，因一极微亦为有碍等诸声所表故。
已显示由果门声之趣入，由因门显示即"如具一果者为色等"。为表彼果，即表色等有执水等力之一果，义为当显示一力。以瓶等声异于非瓶等他。说"等"摄取谷等声。此是"显示名言"之处。
如是"亦观待因"之义。配合转变"显示一声名言"之语。当由势力观察唯名言义即"轻便"。
以一因之花斑牛子声说一切花斑牛子，以迦毗罗子声说迦毗罗子。一切由士夫勤因所生量声，因由同因所生故，显示寻即生，思维为寻求，其无间即无障碍，由彼生故为寻即生。彼等显示因差别等。
说"依止因量门所作"，因于声说寻即生，于观待因缘者说所作故。

།དེ་ལྟར་རེ་ཞིག་སྒྲུབ་པའི་སྒོ་ནས་བསྟན་ནས། དགག་པའི་སྒོ་ནས་བསྟན་པའི་ཕྱིར། དེ་བཞིན་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པ་མིག་ གིས་གཟུང་བར་བྱ་བ་དེའི་འབྲས་བུ་མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དེ་བཀག་པས།སྒྲ་ནི་མིག་གིས་གཟུང་བར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ཏེ། མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་ནུས་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ལྟར་ན། སྤྱིར་མིག་གིས་གཟུང་བར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲས་བརྗོད་ དོ།།མི་རྟག་པའི་སྒྲ་ཡང་རྟག་པ་རྣམ་པར་གཅོད་པས་རྣམ་པར་གཞག་པར་བྱ་བ་ཡིན་པ་ན། དེ་འབྲས་བུ་བཀག་པ་ཁོ་ནས་སོ། །འདི་ལྟར་གཞན་དག་གིས་རྟག་པ་དངོས་པོར་འདོད་གྱི། མེད་པ་ཙམ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ཡང་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་དང་། སྒྲུབ་ པར་བྱེད་པར་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ན།ཐ་སྙད་ཀྱི་ལམ་མི་འཇུག་པའི་ཕྱིར་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའམ། སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཁས་བླང་བར་བྱ་སྟེ། དེ་ལ་རྟག་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ནི་མ་ཡིན་ལ། དེ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ་དེ་ལྟར་གཞན་དག་གིས་ཀྱང་འདོད་ པར་བྱ་བའོ།།དེ་ལྟར་ན་རྟག་ཏུ་བདག་ཉིད་གནས་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའམ། གཞན་བདག་ཉིད་ལ་བརྟེན་པའི་འབྲས་བུ་གང་ཡིན་པ་དེ་རྟག་ཏུ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་དེ་བས་ན། དེའི་འབྲས་བུ་དེ་རྣམ་པར་གཅད་ཅིང་དེ་རྣམ་པར་བཟློག་ཅིང་མི་རྟག་པའི་སྒྲར་འགྱུར་རོ། ། འབྲས་བུ་འགའ་ཞིག་རང་རྒྱུད་དུ་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། བདག་གི་སྒྲར་ཡང་བྱས་པ་ཡིན་པ་དེ་ལྟར་ན་དེའི་འབྲས་བུ་མ་ཡིན་པ་རྣམ་པར་གཅད་པས་བདག་མེད་པའི་སྒྲར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟར་ན་འབྲས་བུ་དགག་པའི་སྒོ་ནས་བསྟན་ནས། རྒྱུ་དགག་པའི་སྒོ་ནས བསྟན་པའི་ཕྱིར།དེའི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། བདག་པོ་དང་བཅས་པ་སྟོང་པ་ཉིད་མ་ཡིན་པ་དེའི་རྒྱུ་གང་ཡིན་པ་དེ་བཀག་པས་སྒྲ་ལ་སོགས་པའི་དངོས་པོ་འདི་ནི་བདག་པོ་མེད་པ་དང་། སྟོང་པ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བའི་ཐ་སྙད་ཀྱི་དོན་བསྟན་ཏོ་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་ རོ།།འདི་ལྟར་བདག་ལ་སོགས་པའི་རང་རྒྱུད་ཀྱིས་བདག་གིར་བྱས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་བདག་པོ་དང་བཅས་པར་གཞན་དག་འདོད་དེ། བདག་གིར་འདོད་པ་དེ་ལྟར་ན། སྟོང་པ་མ་ཡིན་དུ་ཟིན་ཀྱང་དེ་ལྟ་བུར་གྱུར་པར་བདག་གི་བྱེད་པ་པོས་བདག་གིར་བྱས་པ་ ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ།།བདག་གི་བྱེད་པ་ཉིད་ཀྱང་བདག་གིར་བྱ་བའི་རྒྱུ་ཡིན་གྱི། རྣམ་པ་གཞན་དུ་ན་བདག་གིར་བྱེད་པ་ཉིད་མི་རིགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བས་ན་གཞན་དག་གིས་བདག་པོ་དང་བཅས་པའི་སྒྲ་ནི་རྒྱུའི་སྒོ་ནས་འཇུག་པ་ཡིན་ནོ།

如是首先由能立门显示已，为由遮遣门显示故，说"如是"等。由遮遣青等眼所取之果眼识，声非眼所取，于眼识无功能，如是以"总非眼所取"声表达。
无常声亦由遮除常性而安立，即唯由遮遣彼果。如是，他者执常为事物，非仅无，彼亦非所立能立，因言说道不行故，应许所立或能立。于此，因常性故非所立，而是能立，如是他者亦应许。
如是常住自性住为能立，或依自性之果为常能立，故遮遣彼果、返遮彼而成无常声。为显示某果为自相续故亦作我声，如是由遮遣非彼果而成无我声。
如是由果遮遣门显示已，为由因遮遣门显示故，说"彼"等。由遮遣非空有主彼因，显示此声等事物为无主、空性之言说义。
如是，他者执由我等自相续所摄为有主，如是执为我所，虽非空，然由我所作者摄为我所故。我所作性亦为我所因，若异此则我所作不应理故。故他者之有主声由因门趣入。

།དངོས་པོ་སྐད་ཅིག་མ་ རེ་རེ་ལ་རྣམ་པར་འཇིག་པའི་ཚོགས་པ་ཙམ་ལ་རག་ལུས་པ་དག་ལ།རང་གི་ངོ་བོས་གནས་པའི་བདག་གི་བྱེད་པ་པོ་འགའ་ཞིག་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། གང་ལ་རག་ལས་པའི་འདུ་བྱེད་འཇུག་པ་ཡིན་པ་དེ་བས་ན། བདག་མེད་པ་དང་། སྟོང་པ་ཉིད་དག་ནི་ཇི་སྐད་དུ་བཤད་ པའི་རྒྱུ་བཀག་པས་རྣམ་པར་གཞག་པ་ཡིན་ནོ།།དེ་ལྟར་གཞན་དག་ལ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྡུག་བསྔལ་བ་དང་། མི་གཙང་བ་དང་། མགོན་མེད་པ་དང་། མི་སྟོན་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་ཡང་ངོ་། །ཅི་རིགས་པར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འབྲས་བུ་འགའ་ཞིག་དགག་པ་དང་། རྒྱུ་ འགའ་ཞིག་བཀག་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།སྡུག་བསྔལ་དང་མི་གཙང་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་འབྲས་བུ་བཀག་པས་ཡིན་ཏེ། བདེ་བ་དང་གཙང་བ་ལ་སོགས་པའི་མི་མཐུན་པའི་འབྲས་བུ་རྣམ་པར་གཞག་པ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང་། འདུས་བྱས་ཐམས་ཅད་ནི་ལོག་ པར་སྨིན་པའི་ཆོས་ཅན་དུ་རྗེས་སུ་མཐུན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ།།མགོན་མེད་པ་དང་མི་སྟོན་པ་ལ་སོགས་པའི་རྒྱུ་བཀག་པས་ཡིན་ཏེ། རང་གི་རྒྱུད་ལ་མགོན་ལ་སོགས་པའི་དངོས་པོ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བས་ན་འདི་ལྟར་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་དག་ནི་སྒྲུབ་པ་དང་དགག་ པའི་སྒོ་ནས་སྒྲ་རྣམས་ཀྱིས་འཇུག་པའི་ཡན་ལག་བཞི་དང་ལྡན་པར་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ།།གལ་ཏེ་མི་སྟོང་བ་དང་རྟག་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམ་པར་གཅད་པར་བྱ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པའི་སྒྲ་དག་ལ་གཞན་རྣམ་པར་གཅོད་པ་རྗོད་ པར་བྱེད་པ་མེད་པ་མ་ཡིན་ནམ་ཇི་ལྟར་བརྗོད་ཅེ་ན།སྟོང་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། བརྟག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་གི་གྲུབ་པའི་མཐའ་ལ་བརྟེན་ནས་བརྟག་པ་ཅི་འདྲ་བ་དེས་སྦྱར་ཅིང་བཀོད་པའི་མི་སྟོང་པ་དང་། རྟག་པ་ལ་སོགས་པའི་ རྣམ་པ་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་བློ་གང་ཡིན་པ་དེ་ལ་སྒྲོ་བཏགས་པ་དེ་རྣམ་པར་གཅད་པའི་མི་སྟོང་པ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པ་ཀུན་ཏུ་བརྟག་པ་རྣམ་པར་གཅད་ནས་སྟོང་པ་ལ་སོགས་པའི་ཐ་སྙད་དུ་བྱེད་དོ།།ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། སྒྲའི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། བློའི་རྟོགས་ པས་ནི་དོན་འདི་སྒྲོ་བཏགས་པར་བྱའོ་ཞེས་ཀུན་དུ་རྟོག་པའོ།།དེ་བསྟན་པ་རྣམ་པར་འབྱེད་པ་འདྲེས་པ་མེད་པའི་སྒྲའི་དོན་གང་ལ་ཡོད་པ་དེ་ལ་དེ་སྐད་ཅེས་བྱའོ། །དེའི་དངོས་པོ་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར་རོ། །ཐམས་ཅད་སྨོས་པས་ནི་འདིར་དངོས་པོར་གྱུར་པ་གང་ལ་ཡང་མི་ མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཡོད་དོ་ཞེས་སྨྲས་པ་ཡིན་ནོ།།འདི་སྐད་དུ་སྒྲ་རྣམས་ཀྱི་དངོས་པོའི་རང་གི་མཚན་ཉིད་སྒྲུབ་པ་དང་། དགག་པ་ནི་མ་ཡིན་གྱི། འོན་ཀྱང་སྒྲུབ་པ་དགག་པའི་ཐ་སྙད་ཐམས་ཅད་ནི་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་བློ་ཁོ་ནས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པར་ འགྱུར་རོ།

于依赖仅刹那灭聚之诸事物，无以自性住之某我作者，因依赖诸行趣入故。故无我与空性由如前所说遮遣因而安立。
"如是于他等"即于苦、不净、无怙、无导等。"随应"义为遮遣某果及遮遣某因。
苦与不净等由遮遣果，因安立乐与净等相违果故，及一切有为随顺颠倒法性故。无怙与无导等由遮遣因，因自相续无怙等事故。
故如是由能立与遮遣门，显示诸声趣入具四支分之因果。
若无非空与常等所遮，岂非空性等声无表遮他耶？如何说？
说"空"等。"如所观察"即依何宗义以何观察而安立非空、常等相之分别心，遮遣彼增益所遮之非空等相遍计，而作空等言说。
何故？说"声"等。由心解了遍计此义当增益。彼显示无杂声义所有者，说为彼。因彼事故。说"一切"表此凡为事物皆有相违品。
此说诸声非能立遮遣事物自相，然一切能立遮遣言说唯由分别心显示。

།དེ་བས་ན་མི་རྟག་པ་ལ་སོགས་པ་སྒྲ་དག་ལ་མི་རྟག་པ་ལ་སོགས་པ་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་རྟག་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམ་པར་གཅད་པར་བྱ་བ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་མེད་པའི་ཉེས་པའོ། །དེ་བརྗོད་པ་ནི་སྟོན་པའོ། །སོགས་ པའི་སྒྲས་ནི་བདག་མེད་དོ་ཞེས་འགོག་པ་ལས།འགོག་པ་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ལྟ་བུ་ལ་སོགས་པ་ཡང་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ། །བློ་ངན་པ་གསལ་བྱེད་པ་ལ་སོགས་པ་དག་གི་རྣམ་པར་སྤྱོད་པ་དག་སྟེ། རྣམ་པར་བསྒྱིངས་པ་དང་། འབྲེལ་པ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་ བའི་བར་དུའོ།།རིགས་པའི་རྗེས་སུ་འབྲངས་བའི་བློ་ཅན་ནི་འབྲེལ་པ་མེད་པ་བརྗོད་པར་མི་འགྱུར་བ་དེ་བས་ན། ཉེས་པ་བརྗོད་པ་དེ་དག་བཏང་སྙོམས་སུ་བྱ་བ་ཡིན་གྱི། བསམ་པར་འོས་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །དེ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། ཀྱང་གི་སྒྲ་ནི་ རིམ་པ་གཞན་དུ་སྦྱར་ཏེ།སྤྱིའི་དངོས་པོ་གཅིག་གནས་པའི་ཡང་རྒྱུའི་ཕྱིར་རོ། །མང་པོ་དག་ནི་གསལ་བའི་ཁྱད་པར་རོ། །མཉན་པ་ཡང་ཡིན་ལ་གཅིག་ཀྱང་ཡིན་པས་ན་མཉན་པ་གཅིག་གོ། །དོན་དུ་མ་འདི་ལ་རྗོད་པར་བྱེད་པ་ཡོད་པས་ན་དེ་ནི་མཉན་པ་གཅིག་དང་ ལྡན་པ་སྟེ།གལ་ཏེ་སྒྲ་གཅིག་གིས་བརྗོད་པར་འགྱུར་ན་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །འབྲས་བུ་གཅིག་པ་ཅན་ཉིད་ཀྱིས་སམ། སྤྱི་གཅིག་གི་སྒྲ་གཅིག་གི་དོན་མང་པོ་དག་ལ་ཁྱད་པར་ཅུང་ཞིག་ཀྱང་མེད་དོ་སྙམ་དུ་སེམས་སོ། །དེ་ཉིད་ནི་དེ་གཞན་དག་ལས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ སོགས་པ་འཆད་པར་བྱེད་དོ།།དེའི་འབྲས་བུ་ཅན་མ་ཡིན་པ་གཞན་དག་ལས་ཐ་དད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་དེའི་འབྲས་བུ་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་ཁྱད་པར་མེད་པ་དེའི་ཕྱིར་སྒྲ་གཅིག་གིས་བརྗོད་དོ། །འོན་ཀྱང་གཅིག་གི་གནས་པ་སྟེ། གཅིག་གིས་འཇུག་པས་ཀྱང་ངོ་། ། སྒྲ་གཅིག་གིས་དངོས་པོ་དུ་མ་བརྗོད་པ་དེ་ལྟར་ན་འགལ་བར་འགྱུར་བ་ཅི་ཡོད། ཇི་ལྟར་འབྲས་བུ་གཅིག་པ་ཉིད་ཀྱིས་མང་པོ་དག་ལ་སྒྲ་གཅིག་པ་ཉིད་འཇུག་པ་ལ་འགལ་བ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་སྤྱི་དངོས་པོར་གྱུར་པས་ཀྱང་ངོ་། །དེ་བས་ན་སྤྱི་དངོས་པོར་གྱུར་པ་རྟོགས་པ་ཡང་། རིགས་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསམས་པའོ། །འདིར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་སློབ་དཔོན་གྱི་ཡིན་ཏེ། དམིགས་པའི་ངོ་བོར་འདོད་པ་ནི་དམིགས་པར་འདོད་པ་སྟེ། དམིགས་པར་འདོད་པ་ཉིད་ནི་རྒྱུ་ཉིད་བརྗོད་པར་འདོད་ཅེས་བྱ་བ་ནི། བྱེད་པ་པོ་དང་བྱེད་པ་དག་བྱེད་པ་དང་ལྡན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཁོ་ན བསྡུའོ།།དམིགས་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱིར་གྱུར་པའི་སྤྱི་ནི་གསལ་བ་མ་གཏོགས་པར་མི་དམིགས་པའི་ཕྱིར་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ངག་གི་དོན་ཡིན་ནོ། །མི་དམིགས་པ་ཉིད་དུ་ཁས་བླངས་པ་ནི་དེ་མཐོང་བ་ལ་བརྟེན་པ་སྟེ། སྤྱི་མཐོང་བ་ལ་བརྟེན་པའོ།

因此，无常等声中并无所遮之无常等相违品常等，此为无相违品过失。彼表述即显示。"等"字亦表达由遮无我而无遮等。
此为恶慧明显等之行为，乃至"傲慢"与"无关"。随理智者不说无关，故彼等过失应置之不理，不应思虑。
于"彼"等中，"亦"字另配，因一共相住亦因故。"诸多"为显现差别。既是所闻亦是一故为一所闻。此有诸多义之能诠，故具一所闻，义为若由一声表达。
由具一果性或一共相，一声于多义全无差别。即解释"彼异他"等。异于非彼果者他，即彼具果一切无差别，故以一声表达。然一住，亦由一趣入。
如是一声表多事，有何相违？如由具一果性于多趣入一声性无相违。如是由事共相亦然。故了知事共相亦唯应理。
"此中"等为阿阇黎语。所缘性欲为所缘欲，所缘欲性即欲说因性，摄作者、作业具作用。
所缘相共相离显现不可得故非有，此为语义。许不可得性即依彼见，依见共相。

།སྒྲ་དང་ངོ་བོ་ཤེས་པ་ལ་ སོགས་པར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་བསྟན་ཏོ་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་རོ།།དོན་མང་པོ་དག་ལ་བརྗོད་པ་གཅིག་གི་སྒྲ་ཡིན་ལ། རྣམ་པ་འདྲ་བར་ཤེས་པ་ནི་ངོ་ཤེས་པའོ། །སོགས་པའི་སྒྲས་ནི་སྤྱི་རྟེན་གསལ་བ་ལ་འཇུག་པར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གཟུང་ངོ་། ། བདག་ཉིད་མ་དམིགས་པར་གྱུར་ན་དམིགས་པའི་རྒྱུར་འགྱུར་ན་སྒྲ་དང་ངོ་ཤེས་པ་ནི་གཞན་ལ་འཇུག་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། སོགས་པའི་སྒྲ་འདིས་ཀྱང་སྔར་བཤད་པའི་ཉེས་པ་གཞན་དག་ཀྱང་གཟུང་བ་ཡིན་ཏེ། གཞན་གྱིས་ཀྱང་གཞན་དག་དང མཚུངས་པ་ནི་མ་ཡིན་གྱི།དེ་དང་ལྡན་པ་དག་ཏུ་ནི་འགྱུར་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་རིགས་ནི་བཞོན་པ་དང་བཞོ་བ་ལ་སོགས་པ་འགའ་ལ་ཡང་ཉེ་བར་གནས་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གང་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །འདིས་ནི་འདི་སྐད་དུ། རིགས་ཀྱི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དག་ལ་ གནོད་པ་ཅན་གྱི་ཚད་མ་ཡོད་པ་དེ་བས་ན།དེའི་རྒྱུ་ཅན་གྱིས་སྒྲ་ལ་སོགས་པ་ནི་མ་ཡིན་གྱི། འབྲས་བུ་གཅིག་པ་ཅན་ཉིད་ལ་ནི་འགལ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་དེས་བྱས་པ་ཉིད་ཀྱི་སྒྲ་དང་ངོ་ཤེས་པ་ལ་སོགས་པ་རིགས་པ་ཡིན་ནོ། །སུན་འབྱིན་པ་གཞན་ལ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་འོན་ཀྱང་ཞེས་བྱ་ བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ།སྤྱི་དངོས་པོར་གྱུར་པ་འདོད་པས་བདག་ཉིད་ཀྱིས་རྟེན་དུ་མ་ལ་དེ་གནས་པར་འདོད་པར་བྱ་སྟེ། དེ་བས་ན་གནས་པ་མེད་པ་དག་ནི་རྟེན་གྱི་སྒྲ་ལ་སོགས་པ་དག་གི་རྒྱུར་མི་རིགས་སོ། །རང་གི་རྟེན་ལ་གནས་པའི་སྤྱི་དེ་ཡང་བརྟེན་པ་མ་ཡིན་པར་འགྱུར་ཏེ། དེའི་སྟོབས་ཀྱིས་གནས་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྟེན་གྱི་སྟོབས་ཀྱིས་དམིགས་པ་ནི་གསལ་བ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལ་གནས་པར་འགྱུར་ན་དེ་གཉིས་ཀ་ཡང་སྤྱི་དེ་ལ་མི་རིགས་སོ། །གང་གཅིག་པོ་དེ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་འཆད་པར་བྱེད་དེ། གང་གཅིག་པོ་དེ་ཡང་སྤྱི་དངོས པོར་གྱུར་པའོ།།དུ་མ་ལ་སྟེ་རྟེན་ལ་གནས་པ་ནའོ། །མཉན་པ་གཅིག་འཇུག་པར་བྱེད་པ་ནི་རང་གི་རྟེན་ལ་འཇུག་པར་བྱེད་པའོ། །དེ་ནི་སྤྱིའོ་རྟེན་གཅིག་ལ་འཇུག་པ་འདི་གང་ཡིན་ཞེས་དྲི་བ་བཀོད་ནས་བདག་ཉིད་བརྟན་པ་གཉིས་བྱེད་པ་ནི། དཔེར་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ སོགས་པ་སྨོས་ཏེ།ཡང་ན་སྤྱིའི་སྒྲ་ནི་སྤོང་བར་བྱེད། འཇུག་པ་འདི་ལ་འགའ་ཡང་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དེ་ལྟར་གནས་པ་ནི་རང་གི་རྟེན་ལ་བརྟེན་པ་ཡིན་པར་འགྱུར་ཏེ་དཔེར་ན་འཁར་གཞོང་སྟེ་རྟེན་ལ་རྒྱུ་ཤུག་གི་འབྲས་བུ་གནས་པ་ལྟ་བུའམ། སྤྱི་དེའི་རྟེན་ལ་གནས་པ་ནི་ གསལ་བ་ཡིན་པར་འགྱུར་ཏེ།རྟེན་དེ་རྣམས་ཀྱིས་གསལ་བར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལ་གལ་ཏེ་གནས་པ་བརྟེན་པ་ཉིད་ཡིན་པར་འདོད་པ་དེའི་ཚེ་གསལ་བ་དེའི་རྟེན་ཉིད་དུ་འདོད་པར་བྱའོ།

表明不成为声与自性认知等。配合为：于多义中为一声能诠，相似认知即为认知。"等"字摄取共相依显现不趣入等。
若自性不可得而成为所缘因，声与认知不趣入他。于"不成"等中，"等"字亦摄取前说其他过失，即"他亦不同于他，然成具彼"，及"如是种性于乘骑、挤奶等任何处亦不近住"等所说。
此说：由有害量于种类分别故，非彼因声等，然于具一果性无相违故，彼所作声与认知等为应理。
为显示他破，说"然"等。由许事共相，自许住于多所依，故无住者不应为所依声等因。住于自所依之彼共相亦非所依，因由彼力住故。由所依力所缘为显现，若住于彼，二者于彼共相皆不应理。
解释"彼一"等。彼一即事共相。于多即于所依住时。一所闻趣入即于自所依趣入。彼为共相。设问此于一所依趣入为何，自作二坚固，说"譬如"等。
或舍共相声，此趣入全无，此为义。如是住即依于自所依，如盘依于所依住胡桃果，或彼共相住于所依即为显现，因由彼等所依显示故。若许彼住即是所依，尔时应许显现为彼所依。

།རྟག་པ་ཡང་སྤྱིར་ཁས་བླངས་པ་དེའི་ཕྱིར་རྟེན་རྣམས་ཀྱི་ཕན་བཏགས་པ་མེད་པའི་ གཏན་ཚིགས་ཀྱིས་རྟེན་དུ་འདོད་པའི་གསལ་བ་དག་ནི་རྟག་པའི་རྟེན་མ་ཡིན་ནོ།།རྟག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་འཆད་པར་བྱེད་དེ། འོན་ཏེ་བརྟག་པར་མི་འདོད་པ་དེའི་ཚེ་ཡང་མི་རྟག་པ་ཉིད་ནི་གཞན་དང་གཞན་ལས་སྐྱེས་པ་སྟེ། ཅིག་ཤོས་དང་ཅིག་ཤོས་ལས་སྐྱེས་པའི་ ཕྱིར་དང་།སྤྱི་དུ་མ་ཉིད་ནི་དུ་མ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་དང་། ཁྱད་པར་བཞིན་དུ་སྟེ། ཁྱད་པར་རྣམས་དང་འདྲ་བར་སྤྱི་དེ་ལ་ཤེས་པ་གཅིག་དང་མི་ལྡན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཤེས་པ་གཅིག་དང་མི་ལྡན་པའི་རྒྱུའི་ཕྱིར་རྟག་པ་ནི་སྤྱིར་འདོད་དེ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་དང་སྦྱར་རོ། །རྟག་པ་ལ་ཡང་ཅི་ཞིག་བྱེད་ པ་ན།རྟེན་དེ་གཞིར་འགྱུར་བ་མེད་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསམས་སོ། །ཕན་འདོགས་པར་བྱེད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ནི་རྟེན་མ་ཡིན་གྱི་འོན་ཀྱང་རྟེན་དེ་ལ་སྤྱི་དེའི་འཕྲོད་པ་འདུ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།། །།བམ་པོ་བཅུ་དྲུག་པ། ཕན་གདགས་པར་བྱ་བ་དང་ ཕན་འདོགས་པར་བྱེད་པ་ཉིད་མེད་པ་ལ་ནི་འཕྲོད་པ་འདུ་བ་མི་སྲིད་པ་བསྟན་པའི་ཕྱིར།འཕྲོད་པ་འདུ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། རྟེན་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་ཕ་རོལ་པོའི་ཡིན་ཏེ། ཡུལ་ཐ་དད་པ་མེད་པར་གྲུབ་པ་ནི་ཐ་མི་དད་པར་གྲུབ་པ་དག་སྟེ། དེ་དག་གི་ རྟེན་དང་བརྟེན་པའི་དངོས་པོ་གང་ཡིན་པ་དེའི་འཕྲོད་པ་འདུ་བའོ།།ཕན་འདོགས་པར་མི་བྱེད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་གྲུབ་པའི་མཐའ་སྨྲ་བ་སྟེ། ཕན་འདོགས་པར་མི་བྱེད་པའི་རྟེན་ཏེ། གཞི་དེ་ཉིད་ནི་འདིར་བསམ་པར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཤིན་ཏུ་ ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ།།གལ་ཏེ་ཕན་འདོགས་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་པ་ཡང་རྟེན་ཉིད་དུ་འདོད་ན། དེའི་ཚེ་ཐམས་ཅད་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྟེན་དུ་འགྱུར་ན། དེ་ལྟར་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་འཕྲོད་པ་འདུ་བ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། ཐ་མི་ དད་པར་གྲུབ་པ་དག་ནི་འཕྲོད་པ་འདུ་བ་དག་ཡིན་ཏེ།དཔེར་ན་བརྩམ་པར་བྱ་བ་དང་། རྩོམ་པ་པོ་དག་ལྟ་བུའོ། །ཐ་དད་པར་གྲུབ་པ་དག་ནི་ལྡན་པ་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་མེ་དང་དུ་བ་དག་ལྟ་བུའོ། །དོན་གཅིག་པ་འཕྲོད་པ་དང་ལྡན་པ་ནི་དོན་གཅིག་ལ་འཕྲོད་པ་དང་ ལྡན་པ་སྟེ།དཔེར་ན་རྫས་གཅིག་ལ་གཟུགས་དང་རོ་དག་ལྟ་བུའམ། རྫས་གཅིག་ལ་རྒྱུ་དག་ནི་འཕྲོད་པ་དང་འདུ་བ་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་ལུས་ལ་རྐང་པ་དང་ལག་པ་ལྟ་བུ་དག་གོ། །སོགས་པའི་སྒྲ་ནི་རྗེ་ཁོལ་ཉིད་ཀྱི་འབྲེལ་པ་ལ་སོགས་པ་ཡོངས་སུ་གཟུང་ངོ་། །དངོས་པོར་གྱུར་ པའི་འབྲེལ་པའམ།དངོས་པོ་དག་གི་འབྲེལ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་ཁྱད་པར་གྱི་བསྡུ་བའམ། དྲུག་པའི་བསྡུ་བའོ། །དངོས་པོ་སྨོས་པ་ནི་རྟོག་པས་བྱས་པ་བཟློག་པའི་ཕྱིར་རོ།

由许常为共相故，以无所依利益之因，所许显现非常所依。以"常"等解释：若不许观察时，无常性从异异生起，因从彼彼生故；共相多性因多性故；如差别，即如诸差别，彼共相不具一智故，因不具一智因故，许常为共相。
于常亦何所作，思维彼所依全无基。非因能作利益为所依，然因彼所依有彼共相和合。
第十六品。为显示无所作利益与能作利益则无和合故，说"和合"等。"所依"等为他宗，无异处成立即无别成立，彼等所依能依事之和合。
"不作利益"等为宗义，不作利益所依，即此基当思。何故？因太过故。若许非能作利益亦为所依，尔时一切成一切所依，然非如是。
故于"和合"等中，无别成立为和合，如所作与作者。异处成立为相应，如烟与火。一义和合相应即于一义和合相应，如一事之色与味，或一事诸因为和合，如身之足手等。"等"字摄取主仆性关系等。
事关系或诸事关系，依次为差别集或第六格集。说"事"为遮遣分别所作。

།རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་དངོས་པོ་ལས་ཐ་དད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ཉིད་བསྒྲུབ་པའི་ཕྱིར། གཅིག་ ལ་གཅིག་གམ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ།གཅིག་ལ་གཅིག་ཏེ། ཕན་ཚུན་ནམ་རྟེན་དུ་མངོན་པར་འདོད་པ་གཞན་གྱིས་ཕན་བཏགས་པ་མེད་པའོ། །ཕན་བཏགས་པ་མེད་པ་ནི་རག་ལུས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ལྟོས་པ་མེད་པའི་རྒྱུའི་ཕྱིར་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ ཀྱི་འབྲེལ་པ་དག་ཀྱང་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་དངོས་པོ་ལས་ཐ་དད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་སྐབས་དང་སྦྱར་རོ།།རྟེན་གྱིས་ཕན་བཏགས་པ་ཡོད་དུ་ཟིན་ཀྱང་བརྟེན་པ་དག་ནི་གཅིག་ཕན་གདགས་པར་བྱ་བ་དང་། ཕན་འདོགས་པར་བྱེད་པའི་དངོས་པོ་མེད་པ་ཉིད་མ་ཡིན་ནམ། ཅིའི་ ཕྱིར་ཞེ་ན།གཅིག་ལ་གཅིག་གམ་གཞན་དག་གི་ཅེས་གཉི་ག་བཀོད་ཅེ་ན། དེ་ནི་བདེན་ཏེ་འོན་ཀྱང་གལ་ཏེ་གཞན་མངོན་སུམ་དུ་ཕན་འདོགས་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་པ་དེ་ལྟར་ན་ཡང་། རྒྱུ་གཅིག་ལ་ལྟོས་པ་ཉིད་ལས་བརྒྱུད་པས་ཀྱང་འབྲེལ་པ་ཀུན་དུ་རྟོག་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ བཀོད་པ་ཡིན་ནོ།།གལ་ཏེ་ཡང་ཕན་ཚུན་ཕན་གདགས་པར་བྱ་བ་དང་། ཕན་འདོགས་པར་བྱེད་པའི་དངོས་པོ་ནི། དོན་གཅིག་ལ་འཕྲོད་པ་འདུ་བདག་ཏུ་མི་འདོད་ཅེ་ན། གལ་ཏེ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །དེ་བས་ན་རྟེན་གཅིག་གིས་ཕན་འདོགས་པར་ བྱེད་པའི་དངོས་པོ་མེད་པ་ལ།ཇི་སྐད་དུ་བཤད་པའི་ཉེས་པ་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཤིན་ཏུ་ཐལ་ཆེས་པར་འཇིགས་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཉེས་པ་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །གང་གི་ཕྱིར་རང་གི་རྟེན་ལས་དོན་གཅིག་ལ་འཕྲོད་པ་འདུ་བ་དག་ནི་གདོན་མི་ཟ་བར་ཕན་ འདོགས་པར་བྱེད་པའི་རང་གི་རྟེན་གྱིས་བྱས་པ་ཡིན་པ་དེ་བས་ན།འཕྲོད་པ་འདུ་བ་དག་ནི་བདག་ཉིད་ལ་ཕན་པར་བྱེད་པ་སྟེ། རང་ཉིད་ལ་ཕན་པར་བྱེད་པ་གང་ཡིན་པ་དེའི་སྒོ་ནས་བློས་གཞན་འཕྲོད་པ་འདུ་བ་གཉིས་པ་ལ་ཡང་འབྲེལ་ནས། སྟོན་པ་པོས་འདི་དང་འབྲེལ་ པ་ནི་འཕྲོད་པ་འདུ་བ་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ།།གང་གི་ཕྱིར་དེ་ལྟ་ཡིན་པ་དེ་བས་ན། དོན་གཅིག་དང་འཕྲོད་པ་འདུ་བ་དེ་ལ་ཡང་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་དངོས་པོར་བྱས་པ་ཁོ་ན་སྟེ། རྟེན་དང་བཅས་པའི་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་དངོས་པོ་གང་ཡིན་པ་དེས་བྱས་ཤིང་དེས་སྦྱར་བ་ཁོ་ན་ རག་ལུས་པའི་འབྲེལ་པ་ཡིན་ནོ།།གང་གི་ཕྱིར་ཕན་འདོགས་པའི་སྒོ་ནས་རྟེན་ལ་སོགས་པའི་དངོས་པོ་ཡིན་པ་དེ་བས་ན། ཁྲ་བོ་ལ་སོགས་པའི་རྟེན་འདི་ནི་སྤྱི་ལྟོས་པ་མེད་པར་རང་གི་བདག་ཉིད་སྤྱིའི་རང་བཞིན་ལ་ཕན་པར་མི་བྱེད་པས་ན་རྟེན་ཞེས་བྱ་བ་དེས་ནི་གཡར་པོར་བྱས་ པའི་རྒྱན་ལྟ་བུའོ།།འདིས་བརྒྱན་པས་ན་ཞེས་བྱ་བའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་རྒྱན་ནི་སྤྲས་པའོ། །དེ་དང་གཡར་པོ་བྱས་པའི་སྒྲ་ལས་འཛིན་པའི་བསྡུ་བ་བྱའོ།

为证成"非异于因果事"，说"一于一"等。一于一即互相或所欲显为所依者无他利益。无利益即无依赖故，因无所待因故，一切事关系亦非异于因果事，配合此处。
纵有所依利益，能依岂非一无所作利益与能作利益事耶？若问何故并列"一于一或他"二者？此诚然，然若他非现前能作利益，由依一因性故，亦由间接遍计一切关系故而立。
若问：纵然互为所作利益与能作利益事，不许为一义和合性，故说"纵然"等。故于一所依无能作利益事，将有如前所说过失故，即畏太过故，此为显过。
由自所依一义和合定由能作利益自所依所作故，和合即于自利益，由于自利益门，慧连于第二和合，能诠者说此关系即说和合。
由如是故，于彼一义和合亦唯由因果事所作，即由具所依因果事所作所合，唯为依赖关系。
由从利益门为所依等事故，此斑等所依于无所待共相不益自性共相自性，故"所依"如借饰。由此庄严故，饰即装饰。由彼与借作声摄取集合。

།དཔེར་ན་དབུལ་པོ་བདག་ཉིད་ལ་མེད་པར་གཞན་དག་ལས་འཕྲལ་དུ་གཡར་པོ་བྱས་པའི་རྒྱན་ལྟ་བུར་སྤྱིའི་རྟེན་ ཡང་སྤྱིའི་དོན་གྱི་རྟེན་ཡིན་པ་དེ་དང་འདྲའོ།།ཡང་ན་རྒྱན་གྱི་སྒྲ་གསུམ་པའི་བསྡུ་བ་དང་ངོ་བོ་བསྒྲུབ་པ་ཡིན་ཏེ། ཇི་ལྟར་གཡར་པོར་བྱས་པའི་རྒྱན་ལྟ་བུར་བརྒྱན་པར་བྱས་པ་དེ་བཞིན་དུ། སྤྱི་རྟེན་ནི་གཞན་ལ་གཡར་པོ་བྱས་པ་དང་འདྲ་བར་རྟེན་གྱི་དངོས་པོ་བསྟན་པ་ ཡིན་གྱི།དངོས་པོར་གནས་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དེས་ཕན་བཏགས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འོན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་ཕ་རོལ་པོའི་ཡིན་ཏེ། འཁར་གཞོང་ནི་རྒྱ་ཤུག་གི་འབྲས་བུ་དག་གིས་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་དག་ནི་རང་གི་ རྒྱུ་ཁོ་ན་ལས་སྐྱེས་པའི་ཕྱིར་རོ།།དེ་བས་ན་འབྲེལ་པ་ཐམས་ཅད་ཁོ་ན་ནི་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་དངོས་པོ་ལས་ཐ་དད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་མ་ངེས་པ་ཁོ་ན་ཡིན་སྙམ་དུ་སེམས་པའོ། །ལྟུང་བའི་ཚུལ་ཅན་གྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ སོགས་པ་ནི་གྲུབ་པའི་མཐའ་སྨྲ་བ་ཡིན་ཏེ།ཡུལ་གཞན་དུ་རྣམ་པར་འཕོ་བའི་ངང་ཚུལ་ཅན་གྱི་ལྟུང་བའི་ཚུལ་ཅན་རྒྱ་ཤུག་གི་འབྲས་བུ་ལ་སོགས་པའི་དེའི་ཡུལ་སྐྱེད་པ་རྒྱ་ཤུག་གི་འབྲས་བུའི་སྐད་ཅིག་མ་ཉེ་བར་ལེན་པར་འགྱུར་བའི་འཁར་གཞོང་དང་འབྲེལ་པའི་ཡུལ་ གང་ཡིན་པའི་ཡུལ་དེ་ཉིད་དུ་སྐྱེད་པ་ནི་གཞན་དུ་འགྲོ་བར་མི་བྱེད་པའི་ཕྱིར།འདི་ནི་རྒྱ་ཤུག་གི་འབྲས་བུ་ལ་སོགས་པ་བརྟེན་པ་དག་ལ་རྟེན་དུ་འདོད་པའི་འཁར་གཞོང་ལ་སོགས་པ་དག་གི་ནུས་པ་ཡིན་ནོ། །རྫས་ལྕི་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་འཆད་པར་བྱེད་དེ། ངོ་བོ་ཉིད་ནི་ རང་བཞིན་ཉིད་ཀྱིས་སོ།།ཡུལ་མི་འདྲ་བ་ཅན་གང་ཡིན་པ་དེ་ལ་དེ་སྐད་ཅེས་བྱ་ཏེ། རང་བཞིན་གྱིས་སྒྲ་ལ་ལྟོས་པར་གྱུར་པ་ན་ཡང་གོ་བར་བྱེད་པ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་འབྲུ་མང་པོ་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟ་བུར་གྱུར་པ་ཡང་ཡིན་ལ་འབྲས་བུ་ཡང་དེ་ཡིན་པས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལས་ འཛིན་པའོ།།འབྲས་བུ་ཡང་རྒྱ་ཤུག་གི་འབྲས་བུ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། སྐད་ཅིག་མ་ཕྱི་མ་ཕྱི་མས་བསྡུས་པའོ། །དེ་སྐྱེ་བ་དེ་ཉིད་ཀྱི་ཆོས་ཀྱི་ངོ་བོ་གང་ལ་རྫས་ལྕི་བ་རྒྱ་ཤུག་གི་འབྲས་བུ་ལ་སོགས་པའི་སྐད་ཅིག་མ་སྔ་མས་བསྡུས་པ་ཡོད་པའི་ཡུལ་འདྲ་བར་ འབྲས་བུ་སྐྱེད་པ་ཉིད་ནི་རྟེན་གྱིས་བྱས་པ་སྟེ།བདག་ཉིད་ལ་ཡང་ཚུལ་མཚུངས་པའི་འབྲས་བུ་སྐྱེ་བ་ནི་རྟེན་གྱིས་བྱས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །གང་གི་ཕྱིར་དེ་ལྟ་ཡིན་པ་དེ་བས་ན་རྒྱ་ཤུག་གི་འབྲས་བུ་ཕྱིས་འབྱུང་བའི་ཉེ་བར་ལེན་པའི་རྒྱུར་གྱུར་པའི་སྐད་ཅིག་མ་གང་ ཡིན་པ་དེའི་ལྷན་ཅིག་བྱེད་པའི་འཁར་གཞོང་ནི་དེ་ཉིད་ལ་སྟེ།ཉེ་བར་ལེན་པའི་ཡུལ་གྱི་སྐད་ཅིག་མ་ཉིད་ལ་རྒྱ་ཤུག་གི་འབྲས་བུ་སྐྱེད་པ་ན་འཁར་གཞོང་ལ་བརྟེན་ཞེས་བྱའོ།

譬如贫者于自身无而暂从他借用装饰般，共相所依亦如是为共相义所依。或饰声为第三集与自性成立，如借用饰般装饰，如是共相所依如同借用他物，显示所依事，非实住，因无彼利益故。
"然"等为他宗，盘非生胡桃果，彼等唯从自因生故。故思维"一切关系皆非异于因果事"之说定不定。
"具堕性"等为宗义，具往他处性之具堕性胡桃果等，彼处生胡桃果刹那所取之盘关系处，即于彼处生不往他处故，此为欲许为胡桃果等所依之盘等之功能。
以"重实"等解释。自性即以自性。凡有异处者说为彼，由自性待声亦为能诠故为多音。如是亦尔且彼为果者，为业执取。果亦为胡桃果等，为后后刹那所摄。
彼生即法性，于有重实胡桃果等前刹那所摄之同处生果性为所依所作，于自亦生同理果为所依所作，此为义。由如是故，为后起胡桃果所取因之刹那，彼之俱作盘即于彼，即于所取处刹那生胡桃果时，名依于盘。

།གཞན་དུ་ན་གལ་ཏེ་འཁར་གཞོང་གིས་རྒྱ་ཤུག་གི་འབྲས་བུ་དག་ལ་ཇི་སྐད་དུ་བཤད་པའི་ཕན་པ་མི་ བྱེད་པ་དེའི་ཚེ།འཁར་གཞོང་འདི་ལ་འབྲས་བུ་དག་ཅེས་བྱ་བ་དེ་ལྟ་བུའི་ཐ་སྙད་དུ་མི་འགྱུར་ཏེ། རྟེན་ངེས་པའི་ཐ་སྙད་ནི་རྒྱུ་མཚན་མེད་པར་མི་རུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ནི་འདིར་འཁར་གཞོང་འདི་ལ་རྒྱ་ཤུག་གི་འབྲས་བུ་དག་ཅེས་བྱ་བའི་ཕན་པ་བྱེད་པས་བྱས་པའི་ཐ་སྙད་ནི་ མ་ཡིན་ནོ།།འོ་ན་ཅི་ཡིན་འཁར་གཞོང་དང་འབྲས་བུ་དག་གི་ལྡན་པ་གང་ཡིན་པ་དེས་བྱས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་དག་ཉིད་ཀྱི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གྲུབ་པའི་མཐའ་སྨྲ་བའོ། །དེ་དག་ཉིད་ཀྱི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཁར་གཞོང་དང་རྒྱ་ཤུག་གི་འབྲས་བུ་དག་གིའོ། །ལྡན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། ཡང་ཐ་སྙད་ཀྱི་རྒྱུ་མཚན་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ཕན་གདགས་པར་བྱ་བ་དང་། ཕན་འདོགས་པར་བྱེད་པ་ཉིད་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བར་དགོངས་སོ། །འདི་དག་གིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕ་རོལ་པོ་དག་གི་སྟེ། འཁར་གཞོང་དང་རྒྱ་ཤུག་གི་འབྲས་བུ་དེ་དག་གིས་ལྡན་པ་བསྐྱེད པའི་ཕྱིར་དེ་དག་ལ་ལྡན་པ་ཞེས་བྱ་བའམ།འཕྲོད་པ་འདུ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྒྱུ་གཉིས་པ་སྟེ། འཁར་གཞོང་དང་རྒྱ་ཤུག་གི་འབྲས་བུ་དག་ནི་ལྡན་པའི་འཕྲོད་པ་འདུ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དེ་དག་ལ་ལྡན་པ་ཞེས་བྱའོ། །གཉིས་པོ་ཁོ་ནས་ལྡན་པ་བསྐྱེད་པ་དང་། གཉི་ག་ལ་ འཕྲོད་པ་འདུ་བར་ཕ་རོལ་པོས་བསྟན་པ་ན།གྲུབ་པའི་མཐའ་སྨྲ་བས་མི་བཟོད་པ་དེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་པ་དེ་ནི་ལྡན་པའོ། །གཅིག་ཉིད་ལ་ནི་འཁར་གཞོང་དང་རྒྱ་ཤུག་གི་འབྲས་བུ་ལའོ། །འཕྲོད་པས་འདུ་བ་ཅི་མི་སྐྱེད་དམ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། འཁར་གཞོང་དང་རྒྱ་ཤུག་གི་ འབྲས་བུ་གཅིག་གིས་སོ།།གལ་ཏེ་འཁར་གཞོང་དང་རྒྱ་ཤུག་གི་འབྲས་བུ་ཞེས་བྱ་བའི་དངོས་པོ་དག་ནི་ལྡན་པ་སྐྱེད་པའམ། རྟེན་གྱི་དངོས་པོར་ཉེ་བར་འགྲོ་བར་ནུས་པའི་རང་བཞིན་སོ་སོ་བ་དེའི་ཕྱིར་ཅིའི་ཕྱིར་གཞན་དང་གཞན་ལ་ལྟོས་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་འདྲི་བ་པོའི་བསམས་པའོ། ། གལ་ཏེ་སོ་སོའི་ནུས་པ་མེད་ལ་དེ་གཉིས་ཕན་ཚུན་བཅས་པ་ཉིད་ནི་ནུས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། ཐ་དད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། འཁར་གཞོང་རྒྱ་ཤུག་གི་དངོས་པོ་ཐ་དད་པའི་ནུས་པ་མེད་པ་དེ་ནི་ཕན་ཚུན་བཅས་པ་ཡིན་དུ་ཟིན་ཀྱང་། དེ་འདྲ་བ་ཁོ་ན་ནུས་པ མེད་པ་དེ་ཉིད་དེ་སྐད་ཅིག་མ་ཉིད་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བསམས་པའོ།།སྐད་ཅིག་མ་སོ་སོ་ཐ་དད་པ་ནི་ནུས་པ་མེད་པ་ཡིན་ལ། ཕྱིས་ལྷན་ཅིག་བྱེད་པས་བྱས་པའི་ཁྱད་པར་དང་བཅས་པ་དག་ནི་ནུས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་འགལ་བ་མེད་དོ། །དེ་བས་ན་འཁར་གཞོང་དང་རྒྱ་ཤུག་གི་འབྲས་ བུའི་དངོས་པོ་ལ་ཕན་འདོགས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་ལྡན་པས་དེ་དང་ལྡན་པར་མི་འགྱུར་རོ།

否则，若盘对胡桃果不作如前所说利益时，则不应有"此盘之果"如是言说，因所依决定言说非无因故。此处"此盘之胡桃果"非由作利益所作言说。
若问何者，是由盘与果之相应所作耶？"彼等自"为宗义。"彼等自"即盘与胡桃果。"相应"者，亦无言说因由，因无所作利益与能作利益故，此为意趣。
"由此等"为他宗，由盘与胡桃果生相应故，说彼等为相应，或因和合故，为第二因。盘与胡桃果为相应和合故，说彼等为相应。
当他宗说唯二者生相应，二者皆和合时，宗义者不忍，故说"彼"等。"相应"，"一"即于盘与胡桃果。"岂不生和合"者，由盘与胡桃果一。
若盘与胡桃果事能生相应或能至所依事之各别自性，故何故待他他，此为问者意。
若无各别功能，而彼二互具即为功能者，说"差别"等。盘胡桃事无差别功能，虽互具，如是唯无功能，因非彼刹那故，此为意趣。
各别差别刹那无功能，后具俱作所作差别者有功能故无违。故于盘与胡桃果事无利益故，相应不成彼相应。

།ཕ་རོལ་པོས་བཅས་པ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། བཅས་པ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཁར་གཞོང་དང་རྒྱ་ཤུག་གི་འབྲས་བུ་ལའོ། །གཞན་དེ་ལས་ཕན་པ་བྱེད་པས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཁར་གཞོང་དེ་ ལས་གང་གཞན་པ་ནི་རྒྱ་ཤུག་གི་འབྲས་བུའི་བདག་ཉིད་དེ།དེ་ལས་འཁར་གཞོང་ལ་ཕན་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རམ། རྒྱ་ཤུག་གི་འབྲས་བུ་ལས་གཞན་པ་ནི་འཁར་གཞོང་ཡིན་ལ། དེ་ལས་རྒྱ་ཤུག་གི་འབྲས་བུ་ལ་ཕན་པ་བྱེད་པས་ཁྱད་པར་དུ་འབྱུང་བའི་རྒྱུའི་ཕྱིར། འཁོར་ གཞོང་རྒྱ་ཤུག་གི་འབྲས་བུ་དང་བཅས་པ་དག་ནི་ལྡན་པ་བསྐྱེད་པའམ།རྟེན་གྱི་ངོ་བོ་ལ་ཉེ་བར་འགྲོ་བ་ལ་ནུས་པ་ཡིན་གྱི་ཡན་གར་བ་དག་ལ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །བསྐྱེད་པར་བྱ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་སློབ་དཔོན་གྱི་ཡིན་ཏེ། རྒྱ་ཤུག་གི་འབྲས་བུ་དག་བསྐྱེད་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ པ་ཉིད་འཁར་གཞོང་ལ་སོགས་པ་དག་ནི་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ཡིན་ན།ཕན་པར་བྱེད་པ་འདི་ཡང་ཅི་ཡིན་ཏེ། ཡོད་པ་ཡིན་པ་ཁོ་ནའོ། །གལ་ཏེ་ཇི་ལྟར་བསྐྱེད་པར་བྱ་བ་དང་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་ཉིད་ཁོ་ན་ཉིད་མ་ཡིན་ཞེ་ན། རང་གི་ངོ་བོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ ཏེ།རྒྱ་ཤུག་གི་འབྲས་བུའི་རང་གི་ངོ་བོ་རང་གི་རྒྱུ་གཞན་ཁོ་ན་ལས་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་དང་། འབྲས་བུ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རྒྱ་ཤུག་གི་འབྲས་བུ་དག་ནི་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ལ། འཁར་གཞོང་ཡང་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་ཉིད་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་དགོངས་སོ། ། གཞན་དག་ནི་འཁར་གཞོང་ལ་སོགས་པ་ལ་རྒྱ་ཤུག་གི་འབྲས་བུ་ལ་སོགས་པའི་རང་གི་ངོ་བོ་ནི་སྐྱེ་བར་མི་འདོད་དེ། དེ་དག་ནི་རང་གི་རྒྱུ་ཁོ་ན་ལས་སྐྱེས་པའི་ཕྱིར་རོ། །འཁར་གཞོང་གིས་རྒྱ་ཤུག་གི་འབྲས་བུའི་ངོ་བོ་བྱེད་པ་ནི་མ་ཡིན་མོད་ཀྱི་འོན་ཀྱང་དེ་ལས་ངོ་བོ གཞན་ཡིན་ནོ་སྙམ་པ་དེ་བས་ན་གཞན་གྱི་ངོ་བོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ།དེ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བརྟེན་པ་ལའོ། །དོན་གཞན་གྱིས་བྱས་པ་ལ་ནི་དོན་གཞན་གྱིས་ཕན་པར་བྱས་པར་འགྱུར་བ་མེད་དོ། །རྣམ་པ་གཉི་ག་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རང་གི་ངོ་བོ་དང་གཞན་གྱི་བྱ་ བ་དག་བདག་གིས་བསྟན་མ་ཐག་པའི་རྣམ་པར་འཁར་གཞོང་ལ་སོགས་པ་ནི་ཅུང་ཞིག་ཀྱང་བྱེད་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་དག་ཀྱང་མང་དུ་བསྟན་ཏོ།།མང་བའི་སྒྲ་ནི་ཕལ་ཆེ་བའི་ཚིག་ཡིན་ཏེ། ཕལ་ཆེར་བཤད་པས་ན་མང་དུ་བསྟན་པའོ། །དོན་འདི་ཡང་ འདི་དེ་རྣམས་དེ་རྣམས་ཀྱི་འབྲས་བུར་འགྱུར།ཕན་འདོགས་གང་ཡིན་བསྐྱེད་པ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་རྒྱས་པར་བཤད་དོ།

说"他宗于具"等。"于具"即于盘与胡桃果。"由彼他作利益"者，凡异于彼盘者即胡桃果自性，由彼对盘作利益故；或异于胡桃果者为盘，由彼对胡桃果作利益而成差别因故。具盘胡桃果者能生相应或能至所依性，而各别者则不能。
"所生"等为阿阇黎语，胡桃果非所生，盘等非能生，此利益亦何？唯是有。
若问何故非唯所生能生性？说"自性"等。胡桃果自性唯从自他因成就故，及非为果故，胡桃果非能生，盘亦非能生，此为意趣。
他者不许于盘等生胡桃果等自性，彼等唯从自因生故。盘虽不作胡桃果性，然思彼异于彼性，故说"他性"等。"于彼"即于所依。于他义所作无他义利益。
"二相皆"者，自性与他作二者，如我刚说相，盘等全无所作故，此等亦多说。多声为大分语，由多分说故为多说。
此义亦于"彼等成彼等果，凡利益即生"等广说。

།གཞན་དག་ནི་མང་པོའི་སྒྲ་འདྲ་བའི་དོན་དུ་སྨྲ་སྟེ། བཤད་པ་དང་འདྲ་བས་ན་འདྲ་བར་བསྟན་པ་ཏེ། གོང་དུ་བཤད་པའི་རྟེན་ གྱིས་བྱས་པའི་སྤྱིའི་རང་གི་ངོ་བོ་ལ་ཕན་འདོགས་པར་བྱེད་པ་དང་།བརྟེན་པ་ལ་ཕན་འདོགས་པར་བྱེད་པ་འཁར་གཞོང་ལ་སོགས་པ་བྱས་པ་འདི་ནི་མཚུངས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དེ་བས་ན་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་མཇུག་སྡུད་པ་ཡིན་ཏེ། དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་འབྲེལ་པ་ནི་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་དངོས་པོ་ནི་རྒྱུའི་ཕྱིར་རྣམ་པར་གཞག་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་རོ། །གལ་ཏེ་དེ་དག་གི་རྣམ་པར་དབྱེ་བར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། བསྐྱེད་པར་བྱ་བ་ཁོ་ན་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། རྒྱུས་བྱས་པའི་འབྲས་བུ ལས་ཕན་འདོགས་པའི་ཁྱད་པར་གང་ཡིན་པ་དེའི་སྟོབས་ལ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།འདི་ལྟར་རྒྱ་ཤུག་གི་འབྲས་བུ་ལ་སོགས་པ་རྣམ་པར་ལྟུང་བའི་ཚུལ་ཅན་གྱིས་ཆོས་ཅན་རང་གི་ཉེ་བར་ལེན་པའི་ཡུལ་ལ་བསྐྱེད་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་གྱི་ཉེ་བར་མཁོ་བས་རྟེན་དང་བརྟེན་ པའི་ངོ་བོ་ཡིན་ནོ།།སྒྲོན་མས་ཕན་པར་བྱས་པ་རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པའི་ནུས་པ་རང་གི་ངོ་བོ་བསྐྱེད་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། བུམ་པ་དང་སྒྲོན་མ་ལ་སོགས་པ་དག་ནི་གསལ་བར་བྱ་བ་དང་། གསལ་བར་བྱེད་པའི་འབྲེལ་པ་ ཡིན་ཏེ།དེ་ལྟར་འབྲེལ་པ་གཞན་དག་ལ་ཡང་ཅི་རིགས་པར་སྦྱར་རོ། །གང་གི་ཕྱིར་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་ཉིད་མ་གཏོགས་པར་དངོས་པོའི་འབྲེལ་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པས། དེ་བས་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་པ་ལ། དེའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བའོ་འཁར་གཞོང་ནི་རྒྱ་ཤུག་གི་འབྲས་བུ་ ལ་སོགས་པ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པའི་ནུས་པ་ཁོ་ན་རྟེན་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་རོ།།གལ་ཏེ་སྤྱིའི་རྟེན་ལ་ཡང་སྐྱེད་པར་བྱེད་པའི་ནུས་པ་ཉིད་ཀྱི་རྟེན་དུ་ཡོད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས། དེ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། དེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྐྱེད་པར་བྱེད་པའི་ནུས་པའོ། །འདི་ལ་ ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྤྱི་ལའོ་བསྐྱེད་པར་བྱ་བའི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་འཆད་པར་བྱེད་དེ།རང་གི་ཉེ་བར་ལེན་པའི་བྱེད་པའི་ཡུལ་ཁོ་ན་ལ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་སྟེ། རྟེན་ངོ་བོ་གང་ལ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པའི་ཁྱད་པར་གྱི་མཚན་ཉིད་ཡོད་པ་དེ་ལ་དེ་སྐད་ཅེས་བྱའོ། །དེ་ནི་བསྐྱེད་པར་བྱ་བ་ ཉིད་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྤྱི་ནི་རྟག་པ་ཉིད་ཀྱིས་བསྐྱེད་པར་བྱ་བ་ཉིད་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།།དེ་མེད་ན་ཡང་སྟེ། རྟེན་མེད་ན་སྤྱི་གནས་པའི་གཏན་ཚིགས་ཀྱིས་སོ། །རྟེན་གྱི་དབང་གིས་གནས་མིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྤྱིའོ། །འོན་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་འཆད་ པར་བྱེད་དོ།།དེ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྤྱི་ནའོ།

他者说"多"声为相似义，由说与相似故为相似显示。上说所依所作之共相自性能作利益，及对所依作利益之盘等所作，此为相同之义。
故"一切事"等为结语，一切事之关系即因果事，由因故应安立，如是配合。
若问彼等岂不成差别？说"唯于所生"等。由因所作果之利益差别力，此为义。如是胡桃果等具堕性者，以有法自所取处生为相之所需，为所依所依性。
灯作利益生识之功能自性具生相故，瓶与灯等为所明与能明关系。如是于余关系亦随理配合。
由除因果性外无事关系故，故说"故"等。"由此"者，盘唯为生胡桃果等功能之所依，如是配合。
若共相所依亦有能生功能为所依，说"彼亦"等。"彼"即能生功能。"于此"即于共相。以"所生"等解释，唯于自所取作用处为能生，凡有能生差别相之所依性者说为彼。
"彼非所生故"者，共相由常故非所生故。虽无彼，即无所依时由共相住因故。"不依所依住"者为共相。以"然"等解释。"彼"即于共相。

།དེ་མེད་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གསལ་བ་མེད་ན་ཡང་ངོ་། །སྤྱི་ནི་གསལ་བས་སྟོང་པའི་ཡུལ་གནས་པའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་གསལ་བས་སྟོང་པའི་ཡུལ་ན་སྤྱི་མེད་པར་འགྱུར་བ་དེའི་ཚེ། དེར་སྔ་ན་མེད་པའི་གསལ་བ་སྐྱེ་བ་ལ་སྤྱི་ འབྲེལ་པར་མི་འགྱུར་ཏེ།དེ་ལ་གཞན་ལས་འོང་བ་མེད་དེ། བྱ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡུལ་ཐ་དད་པ་ན་གནས་པའི་གསལ་བ་ཡང་སྤྱི་དེའི་རྟེན་ཡིན་ཏེ། ཡུལ་ཐ་དད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་སྤྱི་ནི་གཅིག་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཡུལ་ཐ་དད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། འོན་ཏེ་ གསལ་བ་ཐམས་ཅད་རིགས་གཅིག་དང་ལྡན་པ་ཡིན་པས་ཡུལ་གཅིག་པ་ཐོབ་པར་འགྱུར་བའམ།ཐམས་ཅད་རིགས་དང་ལྡན་པར་མི་འགྱུར་རོ། །གལ་ཏེ་གཅིག་ཅིག་ཇི་ལྟར་ཐ་དད་པ་ཡིན་ཞེ་ན། འདི་ནི་འདིའི་ཉེས་པ་གཞན་ཡིན་ནོ། །དངོས་པོ་ལྟུང་བའི་ཆོས་ཅན་ཞེས་བྱ་ བ་ལ་སོགས་པས་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་དོན་སྟོན་པ་སྟེ།ཀྱང་གི་སྒྲ་ནི་ཁས་བླངས་པ་སྟོན་པའི་དོན་ཏོ། །ཁས་བླངས་སུ་ཟིན་ཀྱང་སྤྱི་ལ་རྣམ་པ་འདི་རྣམ་པར་གཞག་པར་མི་ནུས་ཏེ། སྤྱི་ནི་ལྟུང་བའི་ཆོས་ཅན་ཉིད་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ལྟ་བུ་ནི་དོན་ཉེ་བར་དགོད་པའོ། ། སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་ཡིན་པ་ནི་འཇོག་པར་བྱེད་པ་ཉིད་མ་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་ནི་འདི་ལ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། ལྟུང་བའི་གེགས་བྱེད་པ་འཇོག་པར་བྱེད་པར་ཁས་བླངས་པ་འདི་ལ་ཡང་གལ་ཏེ་རིགས་པ་འགའ་ཞིག་ལྟུང་བའི་གེགས་བྱེད་པ་ལ་བརྒལ་ཞིང བརྟག་པར་མི་བྱེད་པ་དེའི་ཚེ།སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་དུ་ཟིན་ཀྱང་འཇོག་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ། རང་གི་བརྡའི་ངོར་བྱས་ནས་ཞེས་བྱ་བ་བསམས་པ་ཡིན་ནོ། །འདིར་འཇོག་པ་པོས་བྱས་པའི་གེགས་བྱེད་པ་ཡིན་པ་དེ་ན་གཞག་པར་བྱ་བའི་བདག་ཉིད་དུ་འགྱུར་བའམ། དེ་ལས་ དོན་གཞན་ནམ།ལྟུང་བ་མེད་པ་ཙམ་ཞེས་བྱ་བའི་བརྒལ་ཞིང་བརྟག་པ་སྲིད་པར་འགྱུར་ན། རེ་ཞིག་བདག་ཉིད་དུ་གྱུར་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དེའི་རང་བཞིན་གཞན་ལས་གྲུབ་པར་ཁས་བླངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དོན་གཞན་ཡང་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར། འཇོག་པ་པོས་ ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ།དོན་གཞན་ཉིད་ཁས་བླངས་པར་འགྱུར་ན་ལྟུང་བའི་གེགས་བྱེད་པའི་དོན་གཞན་དུ་འགྱུར་བ་དེ་ཉིད་ལ་རྟེན་འདི་ཉེ་བར་སྦྱོར་བའི་ཕྱིར་རྒྱ་ཤུག་གི་འབྲས་བུ་ལ་སོགས་པ་ལྟུང་བའི་གེགས་བྱེད་པ་ཅི་ཡིན་ཏེ། གནོད་པ་བྱེད་པ་འགའ་ཞིག་ ཀྱང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ།།དེ་བས་ན་འཁར་གཞོང་ལ་སོགས་པ་ལ་གནས་པའི་རྒྱ་ཤུག་གི་འབྲས་བུ་ལ་སོགས་པ་མི་ལྟུང་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བར་བསམས་པའོ།

"无彼"即虽无显现。共相住于离显现处故。若于离显现处无共相时，则于彼处新生显现不与共相相关，于彼无从他来，因无作用故。
异处住之显现亦为彼共相所依，因处异故。若谓共相唯一故非异处，则一切显现具一类故应得一处，或一切不具类。
若问一如何为异？此为彼之他过。"事具堕性"等显因义，"亦"字显许。虽许，不能如是安立共相，因共相非具堕性故，如是为义近设。
说"能生非安立性，此亦"等。于此许堕障安立，若某理不观察堕障时，虽非能生亦为安立，由自名言相，此为意趣。
此中由安立者所作障，或成所立自性，或异义，或仅无堕，如是观察可能。且非成自性，因许彼自性从他成故。
为显亦非异义，说"由安立者"等。若许异义，则于成堕障异义处，由此所依近合故，胡桃果等何为堕障？全无损害故。故于盘等住之胡桃果等应不堕，此为意趣。

།གལ་ཏེ་རྟེན་གྱིས་བྱས་པའི་ལྟུང་བ་གེགས་བྱས་པས་རྒྱ་ཤུག་གི་འབྲས་བུ་ལ་སོགས་པ་ལྟུང་བ་མེད་པ་ ཡིན་ནོ་ཞེ་ན།གེགས་བྱེད་པ་ལས་མི་ལྟུང་བ་ཡིན་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། གེགས་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དངོས་པོ་ལས་རྒྱ་ཤུག་གི་འབྲས་བུ་ལ་སོགས་པ་མི་ལྟུང་བར་ཁས་བླངས་པས་ན། བརྒལ་ཞིང་བརྟག་པར་མཚུངས་པས་ཏེ། གེགས་ བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དངོས་པོས་མི་ལྟུང་བར་བྱས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཅི་རྒྱ་ཤུག་གི་འབྲས་བུ་ལ་སོགས་པའི་བདག་ཉིད་དུ་གྱུར་པའམ་དོན་གཞན་ཉིད་ཡིན་ན།དེ་ཉིད་ལ་འདི་ཉེ་བར་སྦྱོར་བའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཐམས་ཅད་མཚུངས་པ་ཡིན་ནོ། །འོན་ཏེ་མི་ལྟུང་བ་ ཞེས་བྱ་བའི་དོན་དེས་རྒྱ་ཤུག་གི་འབྲས་བུ་ལ་སོགས་པ་མི་ལྟུང་བར་བྱས་པ་དེ་ལ་ཡང་བརྒལ་ཞིང་བརྟག་པ་མཚུངས་པ་ནི།ཐུག་པ་མེད་པར་འགྱུར་བ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་སོ། །དེ་བས་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་ཕྱོགས་གསུམ་པ་ཉེ་བར་བཀོད་པ་ཡིན་ཏེ། ལྟུང་བ་ མེད་པ་དེ་གང་ཞིག་གིས་ཇི་ལྟར་བྱེད་དེ།གང་གིས་ཀྱང་བྱས་པ་མེད་དེ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་མེད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་བསམས་སོ། །འོ་ན་གལ་ཏེ་ཇི་ལྟར་དངོས་པོ་མེད་པ་བྱེད་ཅེས་བྱ་བ་བསྟན་ཅེ་ན། དངོས་པོ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། དངོས་པོ་ མེད་པ་བྱེད་ཅེས་བྱ་བའི་སྒྲ་ལ་དངོས་པོ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་འགའ་ཞིག་ཀྱང་ཡོད་པར་མི་འདོད་དོ།།ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དེ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། དེ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་དངོས་པོ་མེད་པ་བྱ་བ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དངོས་པོ་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ་སྙམ་དུ་བསམས་ པའོ།།གང་གི་ཕྱིར་དེ་ལྟ་ཡིན་པ་དེ་བས་ན་དངོས་པོ་མེད་པ་བྱེད་པ་ནི་དངོས་པོའི་བྱ་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་འགོག་པ་སྟོན་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཉིད་གསལ་བའི་ཕྱིར་དངོས་པོར་མི་བྱེད་ཅེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། དངོས་པོར་མི་བྱེད་ཅེས་བྱ་བའི་དག་འདིའི་དོན་ནི་དངོས་པོ་མེད་པ་བྱེད་ཅེས་བྱ་ བ་འདིའི་ཡང་དེ་ཙམ་ཁོ་ནའོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།དེ་ལྟར་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལྟུང་བའི་གེགས་བྱེད་པ་མེད་པ་ཙམ་ཉིད་དོ། །འདི་ནི་འཁར་གཞོང་ལ་སོགས་པའོ། །དེའི་ཕྱིར་ནི་རྒྱུ་དེའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཁར་གཞོང་ལ་སོགས་པའོ། །འཁར་གཞོང་ ལ་སོགས་པའི་རྟེན་འགའ་ཞིག་གིས་ལྟུང་བ་ལས་གེགས་མ་བྱས་ཤིང་མ་བཟློག་པ་གང་གི་ཚེ།གནས་མེད་དེ་རྟག་ཏུ་ལྟུང་བར་འགྱུར་བ་ཁོ་ན་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དེ་བས་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་མཇུག་སྡུད་པ་སྟེ། ཡང་གི་སྒྲས་བརྟེན་པའི་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲ་འདིས་ཀྱང་ དངོས་པོ་སྐད་ཅིག་མ་ཅན་དག་གི་སྐད་ཅིག་མ་སྔ་མས་བསྡུས་པའི་ཉེ་བར་ལེན་པའི་ཡུལ་འདྲ་བ་ལས་སྐད་ཅིག་ཕྱི་མས་བསྡུས་པ་འབྱུང་བ་དག་ལ་བྱའོ།

若谓由所依所作堕障故胡桃果等无堕，说"若由障无堕"等。"障"即许事令胡桃果等不堕，观察相同，即由名为障之事所作不堕者，为胡桃果等自性耶或异义？由于此近合故等一切相同。
若由不堕义令胡桃果等不堕，于彼亦有相同观察，说"成无穷"。"故"等为设第三分，彼无堕由何如何作？无所作，因无即无故，此为意趣。
若问云何说作无事？说"无事"等。于作无事声中不许有所谓无事。何故？说"彼"等。"彼"即无事，由成作故应成事，此为意趣。
由如是故，作无事显遮事作用。为明此故说"不作事"，此"不作事"声义即"作无事"唯尔许，此为义。
"如是"即唯无堕障。"此"即盘等。"故"即由彼因故。"此"即盘等。
当某所依未作障堕未遮堕时，无住处而唯常堕，此为义。
"故"等为结语，"亦"字声及"所依"声亦于刹那事之前刹那所摄近取处，从相似生后刹那所摄。

།དེའི་ཕྱིར་སྤྱི་ལ་ཡང་རྣམ་པ་འདི་མེད་དོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ཁས་བླངས་ནས་འདི་སྐད་དུ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་ མ་ཡིན་དུ་ཟིན་ཀྱང་ལྟུང་བའི་གེགས་བྱེད་པའི་ཕྱིར་འཇོག་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་ཏོ།།དེ་ཉིད་མི་སྲིད་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། ལྟུང་བའི་ངང་ཚུལ་ཅན་དང་རྒྱ་ཤུག་གི་འབྲས་བུ་ལ་སོགས་པ་དེའི་གེགས་བྱེད་པ་སྟེ། ལྟུང་བའི་གེགས་བྱེད་པ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པའི་རང་བཞིན་ཅན་གྱིས་ཀྱང་བླའོ། །དེ་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལྟུང་བའི་གེགས་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྫས་འགྲོ་བ་དང་ལྡན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བྱ་བ་དང་ལྡན་པའོ། །སྤྱི་ཡང་ལུས་ཅན་ཉིད་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། བྱ་བ མེད་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་ལ་གནས་པ་ཅི་ཞིག་བྱེད་པས་འཇོག་པ་སྟེ།རྟེན་དུ་འགྱུར་ཞིང་གང་གིས་སྤྱི་ལྟུང་བ་མེད་པ་དེའི་གེགས་བྱེད་པར་གནས་པར་འགྱུར། འོན་ཀྱང་གནས་ན་ནི་དེའི་རང་གི་ངོ་བོ་འཕོ་བ་མེད་པ་ཁོ་ན་ཞེས་བྱའོ། །རང་གི་ངོ་བོ་འཕོ་བ་མེད་པ་དེ་ ཡང་རྟེན་ལ་རག་ལུས་པ་མ་ཡིན་ཏེ།སྤྱི་ནི་རྟག་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །ཁས་བླངས་ནས་ཀྱང་བརྗོད་པ་ནི་རྟེན་ལ་རག་ལུས་པ་དེ་ཡང་སྤྱི་ལ་གནས་པ་དེའི་ཐ་དད་པ་དང་ཐ་དད་པ་མེད་པའི་རྣམ་པར་སྤྱོད་པ་སྟེ། གཞན་ཉིད་དང་གཞན་ཉིད་མ་ཡིན་པ་རྣམ་པར་ སྤྱོད་པར་བྱེད་པ་ན་སྤྱིའི་གནས་པ་མི་རིགས་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ།།རྟེན་གྱི་རྒྱུ་ཅན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་འཆད་པར་བྱེད་དེ། རྟེན་གྱི་རྒྱུ་ཅན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྟེན་ལ་རག་ལས་པ་ཉིད་དོ། །དེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གནས་པའོ། །དེ་ཉིད་ནི་སྤྱི་ལས་གཞན་དུ་གནས་པ་དེའི་རྟེན་ བྱེད་པ་ཡིན་གྱི་སྤྱི་བྱེད་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ།།གནས་པ་དེ་ནི་སྤྱི་ལ་རག་ལུས་པ་དེ་བས་ན་འབྲེལ་བ་ལས་སྤྱི་ལ་ཡང་ཕན་བཏགས་པ་ཁོ་ན་ཡིན་སྙམ་པ་དེ་བས་ན། དེ་ལ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་པ་ལ། དེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གནས་པ་དོན་གཞན་དུ་ འགྱུར་བའོ།།དེ་ལ་སྤྱི་ལ་རག་ལུས་པའི་རྒྱུ་ཅུང་ཞིག་ཀྱང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །སྤྱིའི་རྟེན་གྱིས་སྤྱི་ལ་ཅི་ཞིག་བྱེད་པར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བར་ཁོང་ནས་དབྱུང་ངོ་། །གལ་ཏེ་གནས་པ་ནི་སྤྱི་ལ་རག་ལུས་པར་ཁས་བླངས་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། རག་ལས་པ་ཁོ་ན་ ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ།རག་ལུས་པས་ཡང་ཁས་བླངས་པའོ། །གལ་ཏེ་གནས་པར་བྱེད་པས་སོ་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྟེན་གྱིས་བསྐྱེད་པའི་གནས་པ་གང་ཡིན་པའི་གནས་པ་དེའི་གནས་པ་ནི་སྤྱིས་བྱས་པ་དེ་བས་ན། རྟེན་གྱིས་བསྐྱེད་པའི་གནས་ པ་དེ་ནི་སྤྱི་ལ་རག་ལས་པ་ཞེས་བྱ་བའོ།།དེ་ལ་ཡང་སྟེ་གནས་པའི་གནས་བྱེད་པ་ལས་ཐལ་བར་འགྱུར་བ་མཚུངས་པ་ཡིན་ནོ།

为显共相亦无此相，故许已说虽非能生，由作堕障故为安立。为显彼不可能，说"能生"等。具堕性及胡桃果等之障，即堕障具能生性者亦可。"由作彼"即由作堕障。"具实行"即具作用。
共相非有身故，于无作用相住者何所作而安立？成所依及由何令共相无堕而住为障。然住时唯无变动自性。彼无变动自性亦不依所依，因共相是常故。
许已说依所依者，即共相住之异不异行相，于他性非他性行相时，共相住不应理。
以"依因"等解释。"依因"即依赖所依。"彼"即住。彼即异于共相之住所依作用，非共相作用。
彼住依共相，故由关系唯益共相，故说"于彼亦"等。"彼"即住成异义。于彼全无依共相因。应知"共相所依于共相何所作"。
若谓住唯许依共相，说"唯依"等。依亦是许。若谓由住作故，即所依所生住之住为共相所作，故所依所生住依共相。于彼亦有住之住作过同。

།རྟེན་ལ་རག་ལུས་པའི་གནས་པའི་དེ་སྤྱིས་བྱས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ལ་རྟེན་གྱི་རྒྱུ་ཅན་གྱི་གནས་པའི་བདག་ཉིད་དུ་འགྱུར་བའམ་ཐ་དད་ པར་འགྱུར་གྲང་ན།བདག་ཉིད་དུ་འགྱུར་བ་ཡིན་ན་ནི་རྟེན་ཁོ་ནས་དེ་བྱས་པ་དེ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཅི་ལྟར་ན་སྤྱིས་བྱས་པ་ཡིན། ཐ་དད་པ་ཉིད་ཡིན་ན་ཡང་གནས་པ་དེ་ཉིད་ནི་སྤྱིས་བྱས་པའི་ཕྱིར་རྟེན་གྱིས་བསྐྱེད་པའི་གནས་པ་དང་པོ་ལ་སྤྱིས་ཅི་ཞིག་བྱས་པར་འགྱུར། འོན་ ཏེ་སྤྱིས་གནས་པ་གཉིས་པ་བྱས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་རྟེན་གྱིས་བསྐྱེད་པའི་གནས་པ་ལ་རག་ལས་པ་དེའི་ཚེ།རག་ལས་པ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ཇི་ལྟ་བུ་ཞིག་བརྗོད་པར་བྱ། སྤྱིས་བསྐྱེད་པའི་གནས་པ་ལ་རྟེན་གྱིས་བསྐྱེད་པའི་གནས་པས་གནས་པ་གཞན་གསུམ་པ་ བྱེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན།དེ་ལ་ཡང་ཐལ་བར་འགྱུར་བ་དང་ཐུག་པ་མེད་པར་མཚུངས་པར་འགྱུར་རོ། །ཐུག་པར་འགྱུར་བ་དེ་བས་ན་རྟེན་གྱིས་བསྐྱེད་པའི་གནས་པ་ལ་སྤྱིས་བྱས་པའི་ཕན་པར་བྱེད་པ་ངེས་པར་མི་གཟུང་བའི་ཕྱིར། འདིའི་སྟེ་སྤྱིའི་འབྲེལ་ པ་དང་ལྡན་པ་འདི་ནི་རྟེན་གྱིས་བསྐྱེད་པའི་གནས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་ཤེས་པར་མི་འགྱུར་རོ།།གལ་ཏེ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི། རག་ལུས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་སྐབས་ཡིན་ཏེ། སྤྱིས་རྟེན་གྱིས་བསྐྱེད་པའི་གནས་པའི་གནས་པ་གཞན་བྱས་པའི་ ནི་མ་ཡིན་གྱི།འོན་ཀྱང་དེ་ཉིད་ཀྱིས་དང་པོའི་གནས་པ་བསྐྱེད་པ་དེའི་ཚེ། སྤྱི་ཡན་གར་བའི་ནུས་པས་གནས་པར་བྱེད་པར་འགྱུར་བས་གནས་པ་བྱེད་པའི་ཕྱིར་ཁྲ་མོ་ལ་སོགས་པའི་རྟེན་ལ་ལྟོས་པ་ཅི་ཞིག་བྱ་སྟེ། ཕན་མི་འདོགས་པ་ལ་ལྟོས་པ་ནི་ མི་རུང་ངོ་།།གང་གི་ཕྱིར་ལྟོས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ལ་རག་ལུས་པ་སྟེ། དངོས་པོ་འདི་ལ་འདི་ལྟོས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ལྟོས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ལྟོས་པར་བྱ་བ་འདི་དང་འབྲེལ་ཅིང་དེ་ལ་རག་ལུས་པ་ཉིད་དོ། །རག་ལུས་པ་དེ་ཡང་རྟག་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ ཁྱད་པར་དུ་བྱར་མེད་པ་ལ་མི་རིགས་པས་སྤྱི་ཡན་གར་བས་གནས་བསྐྱེད་པའི་ཕྱིར་གནས་པའི་རྒྱུ་གཞན་ཏེ།རྟེན་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་བས་ན་གནས་པ་བྱེད་པའི་ཕྱིར་སྤྱིའི་གཞི་ནི་རྟེན་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན་བྱ་བ་དེ་ནི་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསམས་པའོ། ། དེ་ལྟར་དེ་ཡང་ཐ་དད་ཐ་དད་མེད། རྣམ་པར་སྤྱོད་པ་ཞེས་བསྟན་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ལས་རེ་ཞིག་ཐ་དད་པའི་ཕྱོགས་གསལ་ནས་གཉིས་པ་ལ་ཕྱོགས་བརྟེན་པ་ནི། སྤྱི་ལས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། སྤྱི་ལ་གནས་པ་ཐ་དད་པ་མེད་པར་ཁས་བླངས་པ ན་ཡང་།གནས་པའི་ངོ་བོ་དེ་ནི་སྤྱི་དེའི་རང་གི་ངོ་བོ་ཁོ་ན་ཡིན་ཏེ། སྤྱིའི་རང་གི་ངོ་བོ་དེ་ཡང་རྟག་ཏུ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་སྤྱི་འདི་ནི་རྟེན་འགའ་ཞིག་གིས་ཀྱང་གནས་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ནོ།

依所依之住为共相所作者，是成所依因之住自性耶或成异？若成自性，唯由所依作彼故，云何为共相所作？若成异者，彼住为共相所作故，于所依所生初住共相何所作？
若谓共相所作第二住依所依所生住时，所谓依赖为何？若谓于共相所生住，由所依所生住作第三异住，于彼亦有过及无穷相同。
由无穷故，于所依所生住不定共相所作益，故不知此即共相具关系者为所依所生住。
若谓是能生，即依赖处，共相非作所依所生住之异住，然彼自初住生时，由共相独力能作住故，何须观待斑等所依？不应观待无益。
由观待即依赖彼，此事观待此者，彼观待即与所观待关联而依赖。彼依赖由常故于无差别不应理，由共相独力生住故无住因他即所依。故说由作住故共相基为所依者不应理，此为意趣。
如是已说彼亦异不异行相，其中先明异分已，依第二分说"从共相"等。于共相许无异住时，彼住体即彼共相自体，彼共相自体亦常有故，此共相非由任何所依作住。

།གང་གི་ཕྱིར་དེ་ལྟ་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། དེའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་མཇུག་སྡུད་པ་ཡིན་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་བས་ནའོ། །འདིའི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྤྱིའིའོ། །དེ་བས་ན་འདི་སྐད་དུ། གནས་པ་རྟེན་དང་གསལ་བ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བས་ཕྱོགས་གཉིས་བཤད་པ་དེ་ལ་དང་པོ་སུན་ཕྱུང་ནས་ཕྱོགས་གཉིས་པ བརྟེན་པ་ནི།འོན་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། འོན་ཀྱང་གསལ་བ་མ་ཡིན་པ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་གསལ་བར་གྱུར་པ་མ་ཡིན་པའོ། །གསལ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྟེན་གྱིས་སོ། །ཤེས་པའི་རྒྱུར་གྱུར་པའི་ཕྱིར་དེའི་གསལ་བ་ལ་རྟེན་དེས་ གསལ་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་རྟེན་དེ་ལ་སྤྱི་གནས་པར་འགྱུར་ནའོ།།སློབ་དཔོན་གྱིས་དེ་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་བསྟན་ཏོ། །བདག་ཉིད་རང་གི་ཡུལ་ལ་རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྐྱེ་བ་དེ་ལ་རུང་བ་ནུས་པ་དེའི་ཕྱིར། གཞན་གྱི་ངོར་བྱེད་པ་རྒྱུ་གཞན་ལ་ལྟོས་པ་དང་བཅས་ པའི་དངོས་པོ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་གསལ་བྱ་ཡིན་པར་གྲགས་པ།རང་གི་ཡུལ་ལས་ཤེས་པ་བསྐྱེད་པར་རུང་བ་དེའི་ཡང་སྒྲོན་མ་ལ་སོགས་པ་བྱེད་པ་པོ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་གསལ་བྱའི་རྒྱུ་དེ་ཉིད་དེ་སྐྱེད་པ་པོ་ཁོ་ན་ཡིན་ཏེ། བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་སྔར་རུང་བ་མ་ཡིན་ པའི་ཕྱིས་རྣམ་པར་ཤེས་པ་བསྐྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ།།གལ་ཏེ་སྒྲོན་མ་ལ་སོགས་པ་ཉེ་བ་ལས་ཀྱང་བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་དང་པོ་ཉིད་ནས་ཀྱང་རང་གི་རྣམ་པ་ཅན་གྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་བསྐྱེད་པར་རུང་བ་དེའི་ཚེ། དང་པོ་ཉིད་ནས་བུམ་པ་ལ་སོགས་པས་འདི་རུང་བ་ཉིད་ དེ་ལ་ལྟོས་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྒྲོན་མ་ལ་སོགས་པ་ལ་ལྟོས་པའོ།།འགྱུར་བ་མེད་པའི་སྤྱི་ནི་རྟག་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཇི་སྐད་དུ་བཤད་པའི་གསལ་བྱའི་མཚན་ཉིད་དོ། །སྤྱི་དང་ལྡན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྟེན་ཏེ་གནས་གང་ཁོ་ན་ལས་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། ། གཞན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རང་གི་རྒྱུད་ལ་གཞན་པའི་དངོས་པོ་ཉིད་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་ལ་གསལ་བར་བྱེད་པ་ཞེས་བྱའོ། །ཅི་འདྲ་བ་ཞིག་ཅེ་ན་རང་གི་ཡུལ་ལ་རྣམ་པར་ཤེས་པ་བསྐྱེད་པའི་ནུས་པ་རིགས་མཐུན་པ་ཉེ་བར་ལེན་པ་ལ་ལྟོས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་རང་གི་རྒྱུད་ཀྱིས བསྡུས་པའི་སྐད་ཅིག་མ་སྔ་མ་ལ་ལྟོས་པ་དང་བཅས་པ་སྟེ།དཔེར་ན་མུན་པ་ན་གནས་པའི་བུམ་པ་སྐད་ཅིག་མ་ལ་ལྟོས་པ་རྣམ་པར་ཤེས་པ་བསྐྱེད་ནུས་པའི་བུམ་པ་སྐད་ཅིག་མ་ཕྱི་མ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པའི་གསལ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་པ་ལྟ་བུའོ། །ལྟོས་པ་མེད་པ་ ཞེས་བྱ་བ་ནི་དཔེར་ན་སྒྲ་རིགས་མཐུན་པའི་ཉེ་བར་ལེན་པ་ལ་ལྟོས་པ་མེད་པར་རང་གི་ཡུལ་ལ་རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་ནི་གནས་དང་བྱེད་པའི་ཚོགས་པ་ཡིན་ནོ།

"由如是故"等，以"故"等结语。"故"即是故。"此"即共相。故说："住为所依及显现"，于此二分中，先破初分后依第二分，说"然"等。
"然非显现"即非成显现。"显现"即由所依。由为知因故，于彼显现，所依显现者即共相住于彼所依。
阿阇黎如是等说。自体于自境生识彼中堪能力故，于他面作用具观待他因之事为所显，于自境堪生知者，其灯等作者即彼所显因即生者，因瓶等先非堪能后生识故。
若由灯等近亦瓶等初即堪生自相识时，初即瓶等此堪能即观待，即观待灯等。无变共相由常故。"彼"即如所说所显相。"具共相"即所依，即唯由何住之义。
"他"即于自相续生他事性名能显。云何？即观待自境生识堪能同类近取，即观待摄自相续前刹那，如住暗中瓶刹那观待能生识之瓶后刹那为能显。
"无观待"即如声无观待同类近取能生自境识者为住及作用聚。

།སྔ་ན་སྒྲ་ཡོད་པ་ནི་མ་ཡིན་ན་གང་གིས་ན་རིགས་མཐུན་པའི་ལྟོས་པའི་སྒྲ་ཡོད་པར་ འགྱུར།ཕ་རོལ་པོ་དག་གི་སྒྲ་ནི་གསལ་བར་འདོད་པའི་ཕྱིར་དེ་སྐད་དུ་བསྟན་ཏོ། །གལ་ཏེ་བྱེད་པ་པོ་ཁོ་ན་གསལ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །འོ་ན་ནི་བྱེད་པ་པོ་དང་གསལ་བར་བྱེད་པའི་རྒྱུ་དག་ལ་ཁྱད་པར་ཅི་ཞིག་ཡོད་སྙམ་པ་དེ་བས་ན། གཞན་དག་ཏུ་ནི་ཞེས་ བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ།གསལ་བར་བྱེད་པ་ལས་གཞན་དུ་བྱེད་པ་པོ་ཉིད་དུ་འདོད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །བསྐྱེད་པར་བྱ་བ་ལ་ཤེས་པ་བསྐྱེད་པའི་ནུས་པ་ཕངས་པ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རང་གི་ཡུལ་ལ་རྣམ་པར་ཤེས་པ་བསྐྱེད་པར་ནུས་པ་ཁོ་ནའི་འབྲས་ བུ་ས་བོན་ལ་སོགས་པའི་བྱེད་པ་པོས་སྐྱེད་པ་མ་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར།སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་ཙམ་གྱི་རྒྱུ་ཉིད་དེ། རང་གི་ཡུལ་ལ་རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྐྱེ་བའི་ནུས་པའི་འབྲས་བུ་བསྐྱེད་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཁྱད་པར་གྱིས་གསལ་བར་བྱེད་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་ཡང་ གསལ་བར་བྱེད་པ་ལས་གསལ་བར་བྱ་བ་རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྐྱེར་རུང་བ་ཉིད་སོ་སོར་ཐོབ་པ་དེ་ལྟ་ན་ཡང་སྐྱེད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན།གལ་ཏེ་གང་ལས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་པ་ལ། གང་ལས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གསལ་བར་བྱེད་པ་ལས་སོ། །དེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གསལ་ བར་བ་བའོ།།དེའི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གསལ་བར་བྱེད་པའིའོ། །དེ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རུང་བ་ཉིད་དོ། །འདིའི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གསལ་བར་བྱ་བའོ། །གསལ་བར་བྱེད་པ་ཉེ་བའི་ཕྱིར་དང་པོ་ཉིད་ནས་ཡོད་པ་སྟེ། གང་གི་ཕྱིར་དེ་ནི་གསལ་བར་བྱ་བའི་རང་བཞིན་དུ་གྱུར་པ་ ཡིན་ནོ།།ཇི་ལྟར་གསལ་བར་བྱ་བའི་དང་པོ་ཉིད་ནས་ཡོད་པ་དེ་ལྟར་དེའི་རང་བཞིན་དུ་གྱུར་པ་རུང་བ་ཉིད་ཀྱང་ཡོད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་ལྟོས་པ་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གསལ་བར་བྱེད་པ་ལའོ། །གལ་ཏེ་རུང་བ་ནི་གསལ་བར་བྱ་བ་ལས་ཐ་དད་པ་ཉིད་དུ་ གསལ་བར་བྱེད་པས་བྱས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན།འདི་གཞན་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་པ་ལ། འདི་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རུང་བ་ཉིད་ནའོ། །དེ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་རུང་བ་ཉིད་དོ། །དེ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གསལ་བར་བྱེད་པ་ལས་སོ། །གནས་པ་བཞིན་ དུ་ཐལ་བར་འགྱུར་བ་ནི་གལ་ཏེ་གཞན་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་དེའི་རྟེན་བྱེད་པ་ཡིན་ལ་ཞེས་བཤད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་འདིར་ཡང་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ།།དེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གསལ་བར་བྱའོ། །གཞན་ཡང་བྱེད་པ་མ་ཡིན་པ་ནི་གསལ་བར་བྱ་བ་ལས་གཞན་ཏེ་བྱེད་པ་ལ་གང་ གསལ་བར་བྱ་བ་ནི་ཅུང་ཞིག་ཀྱང་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།།ལྟོས་པར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་འདིས་ནི་ཕན་འདོགས་པ་ཉིད་བསྟན་ལ། ཅུང་ཞིག་ཀྱང་མི་བྱེད་པས་ནི་དེ་འགོག་པ་མ་ཡིན་པ་དེ་བས་ན་དེ་ནི་འགལ་བ་ཡིན་ནོ།

先前无声，何由有观待同类之声？由对方许声为所显故如是说。若谓唯作者为能显，则作者与能显因有何差别？故说"于他处"等，即许能显异于作者之义。
于所生无吝惜生知堪能，即非由种子等作者生唯于自境生识堪能之果故，唯是生因，以生于自境识堪能果之相差别为能显性。
若谓虽由能显获得所显识可生性，然非生，说"若由何"等。"由何"即由能显。"彼"即所显。"彼"即能显。"彼"即堪能性。"此"即所显。
由能显近故初即有，因彼成所显自性。如所显初即有，如是彼自性堪能性亦有。"非观待彼"即非观待能显。
若谓堪能异于所显由能显所作，说"此异"等。"此"即于堪能性。"彼"即堪能性。"于彼"即由能显。如住有过失，若是异即彼作所依，如前所说此中亦得。"彼"即所显。
复次非作用，即异于所显之作用中全无所显故。以"为所观待"说益，由全无所作非遮彼故，是为相违。

།སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་ཁོ་ན་གསལ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ་ ཞེས་བཤད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ལ།འབྲས་བུ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་འཁྲུལ་པ་བསྟན་པ་ནི། དུ་བ་ནི་མེའི་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་ཉིད་མ་ཡིན་མོད་ཀྱི། འོན་ཀྱང་དེའི་འབྲས་བུ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་གསལ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །སོགས་ པའི་སྒྲས་ནི་ཆུ་ལ་ཆུ་སྐྱར་ལ་སོགས་པའོ།།གསལ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་པ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་ལན་ཡིན་ཏེ། དུ་བའི་རྟགས་ལ་ལྟོས་པས་མེ་ནི་རང་སྟེ། བདག་ཉིད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ལ་རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ ན།དེ་ལྟ་བུར་གྱུར་པ་རྗེས་སུ་དཔག་པར་བྱ་བ་ཉིད་དུ་འདོད་པའི་མེ་ནི་མངོན་སུམ་དུ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་ཉིད་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཞན་དུ་ན་མེའི་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་པ་ཅན་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་མངོན་སུམ་ཁོ་ནས་དེ་ཤེས་པར་འགྱུར་ཏེ། བརྒྱུད་པས་ འབྲེལ་པ་ནི་ཡོད་པ་ཡིན་ཏེ།དེ་སྐད་དུ་མེའི་རང་གི་མཚན་ཉིད་ནི་དུ་བ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ལ། དུ་བ་དང་དུ་བ་ཤེས་པ་དེ་ལས་ནི་ཤེས་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་ཀྱི་མངོན་སུམ་དུ་ཞེས་བསྟན་ཏོ། །དེ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ཉེ་བར་ ལེན་པའི་རྒྱུ་དེ་ཉིད་དེ་མངོན་སུམ་དུ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སྟོན་པར་བྱེད་དོ།།ཉེ་བར་ལེན་པ་ནི་བརྟགས་ཤེས་པའོ། །ཡུལ་གྱི་སྟོབས་ཀྱིས་ནི་མ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མེའི་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་སྟོབས་ཀྱིས་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། མེད་དུ་ཟིན་ཀྱང་དེ་ལ་ སྟེ་མེ་ཤི་ནས་ཡུན་རིང་ཞིག་ལོན་དུ་ཟིན་ཀྱང་མེ་ཤེས་པ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ།།ཇི་ལྟར་ཞེ་ན། བརྒྱུད་པས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། རྟགས་ཀྱི་རྗེས་སུ་འབྲང་བ་ནི་རྗེས་སུ་དྲན་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་སྟེ། དེའི་སྒོ་ནས་སོ། །འདི་ལྟར་འགའ་ཞིག་དུ་བ་མཐོང་བར་ འགྱུར་བའི་སྐྱེས་བུ་འབའ་ཞིག་ལ།དུ་བ་དང་མེ་མེད་དུ་ཟིན་ཀྱང་དེར་རྣམ་པ་འགའ་ཞིག་གི་དུ་བ་རྗེས་སུ་དྲན་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་སྐྱེ་ལ། ཕྱིས་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དང་ལྡོག་པ་རྗེས་སུ་དྲན་པ་ལས་འདི་ན་དུ་བ་ཡོད་པ་དེ་བས་ན་འདི་ན་ཡང་མེ་ཡོད་དོ་སྙམ་པ་དེ་ལྟ་བུའི་ བརྒྱུད་པས་མེའི་ཤེས་པ་སྐྱེ་བ་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ།།སྤྱི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྔར་བཤད་པ་འདི་ཉིད་ལ་སྦྱོར་བར་བྱེད་དེ། སྤྱིའི་རྣམ་པར་སྣང་བ་ཅན་གྱི་རྗེས་སུ་དཔག་པའི་ཤེས་པའི་ཡུལ་སྐྱེ་བ་ཅན་མ་ཡིན་པ་ནི་ཡུལ་ཞིག་པ་དང་མ་སྐྱེས་པ་ལ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ།

对于所说"唯能生即能显"，以"由是果故"等显示错谬：烟虽非火之能生，然由是彼果故为能显。"等"字包括水中水獭等。
"为能显"等是答：依烟相观待，火非自体相生识。何故？如是所许为所比度之火非现量能生故。否则，由具火自相相故当唯由现量知彼，然有间接关系。
即所说：火自相是烟能生，由烟及烟知而知，故说"现量"。以"于彼"等显示近取因即彼现量能生。近取即分别知。
"非由境力"即非由火自相力。何故？虽无彼，即火灭久已，亦有火知故。云何？"间接"等，随相即随念分别，由彼门。如是，唯于见烟之人，虽无烟火，然于彼生某种烟随念分别，后由随念随行及返，念此有烟故此亦有火，如是间接生火知。
"共相"等配前所说，具共相显现之比量境非生，由于已灭未生境有故。

། གང་གི་ཚེ་ཡུལ་ཉེ་བ་ཡིན་པ་དེའི་ཚེ་ཡང་། ཡུལ་གྱི་སྟོབས་ཀྱིས་སྐྱེ་བ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ནི་གོང་དུ་རྣམ་པར་རྟོགས་རྣམ་པ་དོན་དང་འབྲེལ་པར་ངེས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ནི་དོན་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་སྐྱེ་བ་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་དང་། ཡོད་པ་དང་མེད་པའི ཕྱིར་རྗེས་སུ་བྱེད་པའི་ནུས་པ་ཡིན་གྱི།སྣང་བའི་ཕྱིར་ནི་མ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་བསྟན་པ་དང་། ལེའུ་གསུམ་པ་ལས་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པ་སྒྲུབ་པའི་སྐབས་སུ་ཡང་སྟོན་པར་འགྱུར་རོ། །མངོན་སུམ་དུ་སྦྱོར་བ་སྟེ་རང་གི་ངོ་བོ་ལ་ཕན་འདོགས་པ་ རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྐྱེད་པའི་ནུས་པས་སོ།།འདིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རང་གི་ཡུལ་ལ་རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྐྱེ་བ་ལའོ། །གཞན་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྒྲོན་མ་ལ་སོགས་པ་ལའོ། །དེ་ལས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྒྲོན་མ་ལ་སོགས་པ་ལྟོས་པར་བྱ་བ་ལས་སོ། །འདི་སྐད་དུ་གསལ་བར་ བྱེད་པ་ཐམས་ཅད་ལ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མི་བྱའོ།།འོན་ཀྱང་རང་གི་རྣམ་པ་ཅན་གྱི་ཤེས་པ་སྐྱེ་བའི་གྲོགས་སུ་བསྟན་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་ཡིན་པས་དེ་བས་ན་མ་འཁྲུལ་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པར་འགྱུར་རོ། །སྤྱི་ཡང་རང་གི་ རྣམ་པ་ཅན་གྱི་ཤེས་པ་བསྐྱེད་པའི་ཕྱིར་རྟེན་ལ་རག་ལུས་པ་དེ་ལྟར་གསལ་བྱ་ཡིན་པར་འདོད་པ་དེ་བས་ན།དེས་རྟེན་ལས་བདག་དམིགས་སུ་རུང་བ་ཐོབ་པར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །བདག་ཉིད་ཐོབ་པ་འདི་ནི་སྤྱི་གང་ལས་ཀྱང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ་རྟག་པ་ཉིད་དུ་ཁས་ ལེན་པའི་ཕྱིར་རོ།།དེ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྤྱིའོ། །ཕ་རོལ་པོས་ནི་སྤྱི་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་པ་ལ། རང་གི་རྟེན་ལ་འཕྲོད་པ་འདུ་བ་གསལ་བར་སྨྲ་བའོ་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་རོ། །གལ་ཏེ་རང་གི་རྟེན་ལ་འཕྲོད་པ་འདུ་བ་ཇི་ལྟར་གསལ་བ་ཡིན་ཞེ་ན། རང་གི་རྟེན་ལ་ཞེས་ བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་པ་ལ།དེ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྤྱིའོ། །གཞན་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རང་གི་རྟེན་ལའོ། །སློབ་དཔོན་གྱིས་འདིར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། ཕན་འདོགས་པར་མི་བྱེད་པའི་རྟེན་དེ་ཉིད་འདིར་བསམ་པར་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་བཤད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། ། རང་གི་རྟེན་ལ་འཕྲོད་པ་འདུ་བས་འབྲེལ་པ་དེ་ནི་བདག་ཉིད་དམ་གཞན་ལ་རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྐྱེ་བའི་རྒྱུ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སྨྲ་བས་རང་གི་རྟེན་གྱི་འདུ་བ་འཕྲོད་པ་ལ་ལྟོས་པ་སྤྱི་དངོས་པོ་ནི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་རྒྱུ་ཡིན་པར་འདོད་པ་དེ་བས་ན། རང་གི་རྟེན་ལ་འཕྲོད་པ་འདུ་བ་དེས སྤྱི་ནི་བདག་ཉིད་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་ཁོ་ནར་འགྱུར་རོ།།ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། རྒྱུ་དེ་སྟེ་ཤེས་པའི་རྒྱུའི་ངོ་བོ་རང་གི་རྟེན་ལ་འཕྲོད་པ་དང་འདུ་བ་ལས་སྔ་ན་མེད་པའི་ཕྱིར་དང་། རང་གི་རྟེན་ལ་འཕྲོད་པ་དང་འདུ་བ་དེ་ལས་རྣམ་པར་ཤེས་པ་རྒྱུའི་ངོ་བོ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ།

即使境近时，亦非由境力生，此如上所说分别与义关系不定故，分别非如实生，及由有无故随行能力，非由显现等所说，及第三品中无分别成立时亦当说。
现量相应即由生识能力益于自体。"此中"即于自境生识。"于他"即于灯等。"由彼"即由所观待灯等。此说一切能显不应名能生，然示为生自相识之助缘，故无错谬。
共相亦由生自相识故依所依，如是许为所显，故由彼应得从所依自所缘。此自得于任何共相皆无，由许常故。"彼"即共相。
对方说"共相"等，配释为"说于自所依和合显现"。若问于自所依如何和合显现？说"于自所依"等。"彼"即共相。"于他"即于自所依。
阿阇黎说"此中"等，由说此中应思彼不益所依等故。说由自所依和合关系彼为自或他生识因，故许由观待自所依和合共相事为识因故，由彼自所依和合唯成共相能生。
何故？由因即识因体于自所依和合前无故，及由彼自所依和合有识因体故。

། གལ་ཏེ་སྤྱི་ནི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྐྱེད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རྟག་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་མ་གྲུབ་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན་དེའི་ངོ་བོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་པ་ལ། དེའི་ངོ་བོ་ཡོད་པ་ཡིན་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྐྱེད་པའི་ངོ་བོ་ཡོད་པ་ཡིན་ནའོ། །སྔར་ཡང ཞེས་བྱ་བ་ནི་རང་གི་རྟེན་ལ་འཕྲོད་པ་འདུ་བ་ལས་ཏེ་གསལ་བས་སྟོང་པའི་ཡུལ་ལ་ཡང་སྤྱི་འབའ་ཞིག་ལས་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།།སྤྱིའི་རྣམ་པ་ཅན་གྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྐྱེ་བར་ཐལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །གསལ་བ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་ཕ་རོལ་པོའི་ཡིན་ཏེ། གསལ་བ་ནི་རྟེན་ནོ། །སྤྱི་ལེགས་པར་བྱས་པ་ནི་རུང་བ་ཉིད་དུ་བྱེད་པ་སྟེ། གཏན་ཚིགས་དེའི་ཕྱིར་སྤྱི་ནི་གསལ་བར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་པ་གང་ཡིན་པ་དེས་སྤྱི་བསྐྱེད་པར་བྱ་བ་ཡིན་པར་འགྱུར་རོ། །འོ་ན་ཅི་ཡིན་ཞེ་ན། དེ་འཛིན་པའི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྤྱི་འཛིན་པ་སྟེ། ལེགས་པར་བྱས་པས་གསལ་བར་བྱེད་པ་ནི་ཞེས་བྱ་བའི་སྐབས་ཡིན་ནོ། །སློབ་དཔོན་གྱིས་དེ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་པ་ལ། མིག་སྨན་སོགས་བཞིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་མི་མཐུན་པའི་དཔེ་ཡིན་ཏེ། ཇི་ལྟར་མིག་སྨན་ལ་སོགས་པ་ལས་དབང་པོ་ལེགས པར་བྱས་པ་རིགས་པ་ཡིན་པ་དེ་ལྟར་གསལ་བ་ལ་ནི་མ་ཡིན་ནོ།།ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དེ་ནི་གསལ་བར་བྱེད་པ་ཉིད་དུ་འདོད་པས་གསལ་བར་བྱའོ། །དེ་ཡོད་མེད་པའི་དུས་རྟག་ཏུ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་བདུན་པའི་ཚིག་གཉིས་པའོ། །རྟོགས་པ་ནི་ཤེས་པའོ། །མིག་སྨན་ལ་ སོགས་པས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་འཆད་པར་བྱེད་དེ།མིག་སྨན་ལ་སོགས་པས་དབང་པོ་ལེགས་པར་བྱས་པས་བདག་དུ་གྱུར་པ་འགའ་ཞིག་ཁྱད་པར་དུ་ཐོབ་པར་བྱེད་དོ། །རྟོགས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རྟོགས་པའི་རྒྱུ་མཚན་དང་ཤེས་པ་ཁྱད་པར་ཅན་བསྐྱེད་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་ བའི་བར་དུའོ།།ལས་དང་འབྲེལ་པའི་རྒྱུ་མཚན་གྱིས། །ཞེས་བྱ་བ་འདིར་བདུན་པ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར་རྟོགས་པ་རྒྱུ་མཚན་དུ་གྱུར་པ་དང་། ཕུལ་དུ་བྱུང་བ་ལས་སུ་གྱུར་པའི་རྒྱུ་འབྲས་ཀྱི་འབྲེལ་པ་ཡོད་པ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་དེ་ཉིད་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་གསལ་བ་དང་ ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ།རྟོགས་པའི་ཞེས་བྱ་བར་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་བསྒྱུར་ནས་སྦྱར་བའོ། །དེ་ལྟར་ན་དབང་པོ་རབ་རིབ་ལ་སོགས་པས་ཉམས་པར་བྱས་པས་རྣམ་པར་ཤེས་པ་མི་གསལ་བ་སྐྱེད་པར་བྱེད་དེ། དེ་ཉིད་མིག་སྨན་ལ་སོགས་པས་ ལེགས་པར་བྱས་ན་གསལ་པོར་གྱུར་པར་ཤེས་པ་དེ་བས་ན།དབང་པོ་ལེགས་པར་བྱས་པས་རྟོགས་པའི་དོན་དུ་ཕུལ་དུ་བྱུང་བ་ཐོབ་པར་བྱེད་དོ་ཞེས་བྱའོ།

若谓共相由是生识体性故为常，彼未成立，说"彼体"等。"若有彼体"即若有生识体性。"先亦"即由自所依和合，即于离显现境亦唯由共相之义。由应生共相识故。
"显现"等是对方义：显现即所依。共相善作即成堪能性，由此因故，共相非能显者当成共相所生。若问云何？"彼执"即执共相，是善作能显之处。
阿阇黎说"彼亦"等。"如眼药等"是异品喻，如由眼药等令根善作应理，于显现则不然。何故？由许彼为能显故为所显。
"彼有无时常"是第七句第二句。了知即知。"由眼药等"等是解说：由眼药等善作根令自性某分获得差别。为了知故，即为了知因及生殊胜知故。
"由业关系因"此是第七，即了知为因及殊胜为业之因果关系。若问彼何故，说"显现"等，转变"了知"为格而配。如是由根翳等损坏生不明识，彼由眼药等善作成明了知，故由根善作为了知义获得殊胜。

།གང་གི་ཚེ་མིག་སྨན་ལ་སོགས་པས་རྟོགས་པ་ཁྱད་པར་མེད་པ་དེའི་ཚེ། དེ་མི་བྱེད་པ་ཡང་སྟེ་རྟོགས་ པ་ཐ་དད་པ་མེད་ན་ཡང་མིག་སྨན་ལ་སོགས་པ་ནི་དེ་ཉིད་དབང་པོ་ལེགས་པར་བྱས་པ་ལེགས་པར་བྱེད་པ་ཉིད་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།།ཇི་ལྟར་མིག་སྨན་ལ་སོགས་པས་དབང་པོ་ལེགས་པར་བྱས་པ་དེ་ལྟར་གསལ་བ་ལས་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དེ་ཡོད་པ་དང་ མེད་པའི་དུས་རྟག་ཏུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ།གལ་ཏེ་སྔར་དེ་མེད་པའི་དུས་སུ་ཤིང་ལ་སོགས་པ་དག་ལ་རྣམ་པར་ཤེས་པ་མི་གསལ་བ་སྐྱེ་ཞིང་། ཕྱིས་གསལ་བ་བ་ལང་ཉེ་བ་ན་གསལ་བ་དེའི་ཚེ། དབང་པོ་ལེགས་པར་བྱས་པ་གསལ་བར་བྱས་པ་ཡིན་པར་ རྟོགས་ན།ཇི་ལྟར་གསལ་བ་བ་ལང་གསལ་བར་བྱེད་པ་ཡོད་པའི་དུས་ན། ཤིང་ལས་ཅི་འདྲ་བར་སྐྱེ་བ་དེ་ནི་མེད་པ་ན་ཤིང་ལ་སོགས་པ་ལ། དེ་ཁོ་ན་འདྲ་བ་སྐྱེ་བ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་ཡུལ་ལེགས་པར་བྱས་པ་ཡོད་ན་ཡང་ཡུལ་གཞན་དུ་རྟོགས་པའི་ཁྱད་པར་ ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་དེ་བས་ན།དེ་ཡང་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། ཡུལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། དྲི་ལ་སོགས་པའི་ཡུལ་འགའ་ཞིག་གིས་ལེགས་པར་བྱས་པ་གང་ཡིན་པ་དེས་དབང་པོ་ཁྱད་པར་དུ་བྱེད་པ་ཡང་། གཞན་དུ་ཡུལ་གཞན་ལ་དབང་པོ་ རྟོགས་པ་ལ་གལ་ཏེ་ཁྱད་པར་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་དེ་ལྟ་ན་ཡང་དེ་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་པའི་ཕྱིར་ཏེ།ཡུལ་སོ་སོར་ངེས་པ་དེ་ཡང་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་པའི་ཕྱིར་ཕན་འདོགས་པར་འགྱུར་ཏེ། གསལ་བར་བྱས་པའི་དབང་པོ་ལེགས་པར་བྱས་པ་ནི་ཕན་འདོགས་པར་འགྱུར་བ་ མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་རོ།།དེ་སྐད་དུ་སོ་སོར་ངེས་པའི་ཡུལ་དེ་དག་ནི་རང་གི་རྣམ་པ་ཅན་གྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་ཀྱི་རྣམ་པ་གཞན་དང་ལྡན་པ་མ་ཡིན་པ་དེ་བས་ན། ཡུལ་ལེགས་པར་བྱས་པས་ནི་སོ་སོར་ངེས་པ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རང་གི་ཡུལ་ ཁོ་ན་རྟོགས་པ་ཁྱད་པར་ཅན་ཁོ་ན་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་ཡིན་པས་འགལ་བ་མེད་ལ།དབང་པོ་ནི་རང་གིས་གཟུང་བར་བྱ་བའི་ཡུལ་གྱི་ཁྱད་པར་འདྲ་བ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་དེ་བས་ན། དེ་ལེགས་པར་བྱས་པ་ནི་དེའི་གཟུང་བར་བྱ་བ་ཐམས་ཅད་ལ་རྟོགས་པ་ཁྱད་པར་མེད་པ་ཐོབ་ པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བསྟན་པར་འགྱུར་རོ།།གལ་ཏེ་གསལ་བའི་ཁྱད་པར་གྱི་དབང་པོས་གཟུང་བར་བྱ་བ་མཐོང་བའི་ཡུལ་ཐམས་ཅད་ལ་ཤེས་པའི་རྣམ་པ་གསལ་བར་བསྐྱེད་པའི་ཕྱིར་དབང་པོ་ལེགས་པར་བྱས་པ་བྱེད་པ་ནི་མ་ཡིན་གྱི་འོན་ཀྱང་གསལ་བ་སྐྱེ་བ་ལས་སྔར་ སྤྱི་མ་མཐོང་བ་དབང་པོའི་མཐོང་བའི་ནུས་པ་བྱེད་པ་སྟེ།བྱ་བའི་ཕྱིར་གསལ་བའི་ཁྱད་པར་གྱིས་ཕན་འདོགས་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དབང་པོ་ལས་འདས་པ་མཐོང་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ།

当眼药等无差别了知时，彼亦不作，即无差别了知时，眼药等非即善作根之善作故。如眼药等善作根，于显现则不然。何故？说"彼有无时常"等。
若先彼无时于树等生不明识，后显现牛近时明了，尔时知根善作为显现所作。如何于有显现牛能显时，从树所生如何，于无时于树等生即如是。若谓虽有境善作，于余境无了知差别故彼亦不应理。
说"境"等：由某香等境善作而令根差别者，虽于他处余境根了知无差别，然由彼成差别故，由境各别决定亦成差别故成益。配释为：显现所作根善作非成益。
如是说彼等各别决定境成办自相识，非具余相故。由境善作即各别决定故，唯生自境殊胜了知故无相违。根成办自所取境差别相，故彼善作于一切所取得无差别了知。
若谓由显现差别根所取见境一切生明了知相故，非根善作所作，然于显现生前未见共相根见能力所作，为作故由显现差别成益。答：由超根见性故。

།དབང་པོ་ལེགས་པར་བྱས་པ་གསལ་པོར་ཤེས་ཏེ། གསལ་བ་ཉེ་བ་ལས་ གོང་དུ་ནུས་པ་མེད་པ་ཡིན་ལ།ཕྱིས་ཉེ་བ་ན་ནུས་པ་དེ་ལྟ་ན་གསལ་བའི་ཁྱད་པར་དེ་ནི་དབང་པོ་ལས་འདས་པ་སྤྱི་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་མཐོང་བས་ཇི་ལྟར་རྟོགས་པ་ཐམས་ཅད་དུ་ཁྱད་པར་མེད་པར་འགྱུར་ཏེ། ཁྱད་པར་ཅན་ཁོ་ནར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །འདི་ སྐད་དུ་བསྟན་པར་འགྱུར་ཏེ།རེ་ཞིག་མི་གསལ་བ་མཐོང་དུ་ཟིན་ཀྱང་རྣམ་པར་གསལ་བ་མཐོང་བའི་ནུས་པ་བྱེད་པའི་ཕྱིར་མིག་སྨན་ལ་སོགས་པས་བྱས་པའི་ལེགས་པར་བྱས་པས་ཐམས་ཅད་དུ་དབང་པོ་འདིའི་གཟུང་བར་བྱ་བའི་ཡུལ་རྟོགས་པ་ལ་ཁྱད་པར་ དུ་བྱེད་པར་སྣང་ན།གང་དབང་པོ་ལས་འདས་པའི་དོན་མཐོང་བ་ཡང་ཅིའི་ཕྱིར་མ་ཡིན། དེ་ལྟར་རྡུལ་ཕྲ་རབ་ལ་སོགས་པ་དབང་པོ་ལས་འདས་པ་གཞན་དག་ཀྱང་མཐོང་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བསམས་པའོ། །གལ་ཏེ་སྤྱི་ཁོ་ན་མཐོང་བའི་ཕྱིར་དབང་པོ་ལ་ ལེགས་པར་བྱས་པ་བྱེད་པ་ཡིན་པ་དེ་བས་ན་ཧ་ཅང་ཐལ་བར་འགྱུར་བ་མེད་དོ་ཞེ་ན།གཅིག་སོ་སོར་ངེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། སྤྱི་བལྟ་བར་བྱ་བ་གཅིག་ལ་དབང་པོ་ལེགས་པར་བྱས་པའི་སོ་སོར་ངེས་པ་ནི་གཅིག་སོ་སོར་ངེས་པ་སྟེ། དེ་ཁས་ ལེན་ན་གསལ་བའི་ཁྱད་པར་ཁྲ་བོ་ལ་སོགས་པ་དེ་ཉིད་དང་འཕྲོད་པ་བས་འབྲེལ་པའི་སྤྱི་གཞན་ཡོད་པ་ཉིད་དང་རྫས་ཉིད་ལ་སོགས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་མཐོང་བ་པོ་ལེགས་པར་བྱས་པ་མི་འགྱུར་ན་ཡང་འདོད་དེ།གལ་ཏེ་རང་གི་བདག་ཉིད་ཀྱི་ འཕྲོད་པ་འདུ་བས་འབྲེལ་པའི་སྤྱི་ཐམས་ཅད་མཐོང་བའི་ཕྱིར་ལེགས་པར་བྱས་པ་ནི་གཅིག་ཁོ་ནའི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན།གསལ་བས་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་པ་ལ། དེ་དག་མཐོང་བ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གསལ་བ་ལ་འཕྲོད་པ་འདུ་བས་འབྲེལ་པའི་སྤྱི་དེ་དག་མཐོང་བ་ ནའོ།།དེས་གསལ་བར་བྱ་བ་ནི་གསལ་བ་དེས་གསལ་བར་བྱ་བའོ། །མཐོང་བ་ཡང་རིང་ནས་རྫས་ཙམ་མཐོང་བ་ན་རྫས་ཉིད་དང་ཡོད་པ་ཉིད་དག་ངེས་པ་ཡིན་དུ་ཟིན་ཀྱང་བ་ལང་ཉིད་ལ་སོགས་པ་ནི་མ་ངེས་པ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་མ་ངེས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་ནི་ མཐོང་བའི་ཕྱིར་ལེགས་པར་བྱས་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན།སྨྲས་པ་གཅིག་ཀྱང་ངེས་པར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་རོ། །གཅིག་གི་སྒྲ་ནི་གཞན་གྱི་དོན་ཡིན་ཏེ། མ་ངེས་པ་ལས་གཞན་ངེས་པར་འདོད་པའི་རྫས་ཉིད་ལ་སོགས་པ་ཡང་ངེས་པར་མི་འགྱུར་རོ། ། ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དབྱེ་བ་མེད་པ་གསལ་བ་དེ་ནི་རང་གི་ཉིད་ཀྱི་འཕྲོད་པ་འདུ་བས་འབྲེལ་པའི་སྤྱི་དེ་དག་ལ་ཁྱད་པར་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ནི་འགའ་ཞིག་དང་ཉེ་བ་མ་ཡིན་ཞིང་འགའ་ཞིག་དང་རིང་བ་ཡང་མ་ཡིན་པ་དེ་བས་ན། སྤྱི་ཐམས་ཅད་ནི་ངེས་པའམ། འགའ་ཞིག ཀྱང་ངེས་པར་མི་འགྱུར་རོ།

明知根善作，于显现近前无能力，后近时有能力，则彼显现差别超根见共相义，如何一切了知无差别，唯成差别之义。
如是当说：虽见不明，为作明见能力故，由眼药等所作善作于一切此根所取境了知中显为差别。何故不见超根义？如是亦当见极微等其他超根者，此为所思。
若谓唯为见共相故于根作善作，故无太过失。说"一各别决定"等：于一所见共相根善作各别决定即一各别决定。若许彼，则于斑等显现差别所关联其他共相有性及实性等，虽不成善作见者亦许。
若谓为见一切自性和合关联共相故，善作非唯一者。说"由显现亦"等。"见彼等时"即见显现和合关联共相时。彼所显即彼显现所显。见亦远见实体时虽定实性及有性，然未定牛性等。
若谓未定者即非为见故善作。说配为"一亦不当定"。一声为他义，谓异未定所许定实性等亦不当定。何故？由无差别显现于自性和合关联彼等共相无差别故。彼非与某近亦非与某远，故一切共相定或皆不定。

།དེ་ལྟར་རེ་ཞིག་གསལ་བས་དབང་པོ་ལེགས་པར་བྱས་པ་མི་འཐད་དོ་ཞེས་བསྟན་ནས། ད་ནི་ཁས་བླངས་ནས་ཀྱང་བརྗོད་པའི་ཕྱིར་གལ་ཏེ་གསལ་བ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་པ་ལ། གསལ་བས་ཕྱོགས་གཉི་ག་ལ་ཡང་རྣམ་པར་ཤེས་ པ་སྐྱེ་བའི་རང་བཞིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་དབང་དུ་བྱས་པའི་ཕྱིར་རྣམ་པར་ཤེས་པ་བསྐྱེད་པའི་རང་བཞིན་ལས་མི་འདའ་བའི་རྒྱུའི་ཕྱིར་ནུས་པ་ནི་ལྷན་ཅིག་བྱེད་པ་ལ་ལྟོས་པ་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ།།སྤྱི་གང་ལ་དབང་པོ་ལེགས་པར་བྱས་པའི་ལྷན་ཅིག་བྱེད་པས་ཡོད་པ་དེ་ལ་དེ་ སྐད་ཅེས་བྱའོ།།དེའི་ངོ་བོ་ནི་དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །རྟག་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་བྱེད་པ་མེད་པ་ཕུལ་དུ་བྱུང་བ་སྤྱི་འདིའི་ལྷན་ཅིག་བྱེད་པའི་དོན་གང་ཡིན་ཏེ། འགའ་ཡང་མེད་དོ། །ཁྱད་པར་དུ་བྱས་པའི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ལྡོག་པ་བསྟན་པ་ཡིན་ཏེ། ལྷན་ཅིག་བྱེད་པ་ ལས་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་པའི་བདག་ཉིད་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་རོ།།དེ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལྷན་ཅིག་བྱེད་པ་ལའོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། སྐད་ཅིག་མ་དེ་དག་གིས་སྐྱེད་པར་བྱེད་པའི་བདག་ཉིད་ལྷན་ཅིག་བྱེད་པ་ཉེ་བ་ལས་སྔར་མེད་པ་གང་ཡིན་པ་དེའི་ཚེ་སྟེ་ལྷན་ཅིག་བྱེད་ པ་དེ་ཁོ་ན་ལས་གྱུར་པའི་ཕྱིར་རོ།།དེ་དག་ཉིད་ནི་སྐད་ཅིག་མ་དག་གོ། །གཞན་གྱིས་མ་བསྒྲུབས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལྷན་ཅིག་བྱེད་པས་སོ། །རང་བཞིན་དེ་ནི་ནུས་པའི་རང་བཞིན་ནོ། །སྤྱི་ཡན་གར་བ་ལྷན་ཅིག་བྱེད་པ་དང་བྲལ་བ་དེ་ནི་སྔ་ན་རྣམ་པར་ཤེས་ པའི་སྐྱེད་པའི་རང་བཞིན་མེད་པར་འགྱུར་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཇི་ལྟར་ཡང་མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་རོ།།རྟག་པ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བསམས་པའོ། །གཞན་ཡང་གསལ་བ་སྤྱི་ལེགས་པར་བྱས་པ་ཡོད་ན་དེས་བསྐྱེད་པར་བྱ་བ་ཡིན་པར་འགྱུར་བའི་ ཕྱིར།གཞན་གྱིས་དབང་པོ་ལེགས་པར་བྱས་པ་ཁས་ལེན་ན་དེ་ལྟ་ན་ཡང་གསལ་བས་བསྐྱེད་པར་བྱ་བ་ཉིད་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་གསལ་བས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་པ་ལ། དེའི་ལྷན་ཅིག་བྱེད་པ་ཅན་གྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གསལ་བས་དབང་པོ་ལེགས་པར་བྱས་ པའི་ལྷན་ཅིག་བྱེད་པ་ཅན་གྱི་སྤྱི་ནི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་རྒྱུ་ཡིན་པ་དེ་ལྟར་ཁས་ལེན་པ་ནི་ཡང་གསལ་བའི་འབྲས་བུ་དབང་པོའི་འབྲས་བུ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་སྤྱི་ནི་བརྒྱུད་པས་གསལ་བའི་འབྲས་བུ་ཉིད་དུ་བསྟན་པར་འགྱུར་རོ།

如是首先已说显现令根善作不应理，今为承许而说故说"若显现"等。由显现于二分皆生识自性，即由掌握生识自性不离因故，能力依待俱作不应理。于何共相有根善作俱作，说彼。
彼体即彼故。由常故无作用，此共相俱作义为何殊胜，全无。由"差别所作"等示遮遣，由从俱作得差别所作自性故。"于彼"即于俱作。
何故？由刹那等生作自性俱作近前无故，即由彼俱作故。彼等即刹那等。"非他所成"即由俱作。彼自性即能力自性。离俱作独存共相先无生识自性，如何亦不成，配释为。由是常故，此为所思。
复次，若有显现共相善作，由应彼所生故，若他许根善作，如是亦由得显现所生性故，说"由显现"等。"由彼俱作者"即由显现令根善作俱作者共相是识因，如是许即由显现果是根果性故，当说共相间接为显现果性。

། །།བམ་པོ་བཅུ བདུན་པ།རེ་ཞིག་གསལ་བ་ནི་སྤྱིའི་གསལ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ཀྱང་བླ་སྟེ། དེ་ནི་རིགས་དང་ལྡན་པ་ཉིད་དུ་རིགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ཧ་ཅང་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར། གཞན་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། གལ་ཏེ་རིགས་ཏེ་སྤྱི་རྣམས་དང་། གསལ་ བའི་ཁྱད་པར་གསལ་བར་བྱེད་པ་ནི་རིགས་དང་ལྡན་པ་ཉིད་དུ་འདོད་པ་དེའི་ཚེ།བ་ལང་ཉིད་ལ་སོགས་པ་གསལ་བར་བྱེད་པ་སྒྲོན་མ་ལ་སོགས་པ་གསལ་བར་བྱེད་པ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར། བ་ལང་ཉིད་ལ་སོགས་པ་དེས་དེ་དང་ལྡན་པ་བ་ ལང་ཉིད་ལ་སོགས་པ་དང་ལྡན་པ་ཐོབ་སྟེ།ཁྲ་བོ་ལ་སོགས་པ་དང་འདྲ་བར་བ་ལང་གི་རྟེན་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །གང་ཞིག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་འཆད་པར་བྱེད་དེ། བ་ལང་ཉིད་ལ་སོགས་པ་གསལ་བྱ་དག་ལ་སྒྲོན་མ་ལ་སོགས་པ་ ལ་ཡང་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་རྒྱུ་ཉིད་ཡིན་ནོ།།གལ་ཏེ་ཇི་ལྟར་ཞེ་ན་སྣང་བས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། དེ་བས་ན་སྣང་བ་ལ་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་རྒྱུ་ཉིད་དུ་ཡོད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་བས་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་རྒྱུ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྒྲོན་ མ་ལ་སོགས་པ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་སྒྲས་ནི་དབང་པོ་དང་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ལ་སོགས་པ་གཟུང་སྟེ།དེ་དག་ཀྱང་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་རྒྱུ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་གསལ་བ་ལས་སྤྱི་ནི་མངོན་པར་གསལ་བ་ཁྱད་པར་ཅན་ཁོ་ནར་འགྱུར་གྱི། སྒྲོན་མ་ལ་སོགས་པ་ལས་ནི་དེ་ལྟར་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན་གསལ་བ་ལས་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། གསལ་བ་ལས་ཀྱང་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་རྒྱུ་ཉིད་མ་གཏོགས་པ་གཞན་མངོན་པར་གསལ་བ་འགའ་ཞིག་ཀྱང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། གལ་ཏེ་གསལ བ་སྤྱི་ཕུལ་དུ་བྱུང་བར་བྱེད་པ་བྱས་པ་ཡིན་གྱི།སྒྲོན་མ་ལ་སོགས་པས་མ་ཡིན་པ་དེའི་ཚེ། ཁྱད་པར་ཡོད་པར་འགྱུར་ན། དེ་ཡང་མེད་དེ་སྤྱི་ཕུལ་དུ་བྱུང་བའི་རང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་བྱ་བར་མི་ནུས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བར་བསམས་པའོ། །གལ་ཏེ་འཕྲོད་ པ་འདུ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསལ་བ་ལ་འཕྲོད་པ་འདུ་བས་འབྲེལ་པ་བ་ལང་ཉིད་ཡིན་གྱི་སྒྲོན་མ་ལ་སོགས་པས་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྤྱིའོ།།བསྐྱེད་པར་བྱ་བ་དང་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་མེད་པ་དག་ལ་འཕྲོད་པ་འདུ་བ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ཅི་ཞིག་ཡིན་ཞེས་ བྱ་བ་བཤད་ཟིན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ།།འཕྲོད་པ་འདུ་བ་ཡོད་པ་དེ་ལྟ་ན་ཡང་སྤྱི་འདི་ནི་གསལ་བ་དང་ལྷན་ཅིག་འཕྲོད་པ་འདུ་བ་ཙམ་དུ་སྐྱེས་པ་ཡིན་གྱི། གཞན་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་བསྐྱེད་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཁྱད་པར་འགའ་ཞིག་ཀྱང་མ་ཡིན་ནོ། །སྔ་མ་བཞིན་དུ་ ཞེས་བྱ་བ་ནི་གསལ་བ་དང་འཕྲོད་པ་འདུ་བ་ལས་སྔ་མ་བཞིན་དུའོ།

第十七品。且显现虽为共相显现者，然彼不应具类性，由太过失故。说"复次"等：若许类即共相等与显现差别显现者具类性时，由牛性等显现者灯等为显现性故，由彼牛性等得彼具牛性等，如斑等得牛依，此为语义。
由"何者"等解说：于牛性等所显于灯等亦是识因性。若问如何，说"由光"等：故于光有识因性。"故"即由是识因性故。"灯等"等声摄根及作意等，彼等亦是识因性故。
若谓由显现共相唯成殊胜明显，由灯等则不尔。说"由显现亦"等：由显现亦除识因性外无有余明显，若显现作共相殊胜非由灯等时，应有差别，然亦无，由共相殊胜自性不能作故，此为所思。
若谓"和合关联"等，于显现和合关联牛性非由灯等，此即共相。由已说所生能生无者和合关联为何故。虽有和合关联，然此共相与显现唯生和合关联，非余某识生相差别。"如前"即如显现和合关联前。

།ཕྱིས་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གསལ་བ་ལས་འཕྲོད་པ་འདུ་བ་ལ་ཡང་ངོ་། །གལ་ཏེ་འདི་ལྟར་སྤྱི་ནི་ཁྱད་པར་འགའ་ཞིག་ཀྱང་མེད་པ་དེ་ལྟ་ཡང་འཕྲོད་པ་འདུ་བའི་སྟོབས་ལས་རང་གི་ཡུལ་གྱི་རྣམ་པར་ ཤེས་པ་སྐྱེས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན།འཕྲོད་པ་འདུ་བ་ཁོ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། སྤྱི་ཤེས་པའི་རྒྱུ་ཉིད་དུ་ཁས་ལེན་ན། རང་གི་རྟེན་གང་ལ་འཕྲོད་པ་འདུ་བས་འབྲེལ་པ་དེ་ལ་སྤྱི་ལས་གཞན་འཕྲོད་པ་འདུ་བ་དག་ཀྱང་སྟེ་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་རྡུལ་ཕྲ་ རབ་ལ་སོགས་པ་འཕྲོད་པ་འདུ་བ་འབྲེལ་བ་དག་ཀྱང་མཐོང་བར་ཐལ་བར་འགྱུར་ཏེ།ཐམས་ཅད་ལ་འཕྲོད་པ་འདུ་བ་ནི་གཅིག་ཉིད་དུ་ཁྱད་པར་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་ལྟར་འཕྲོད་པ་འདུ་བ་ཡན་གར་པས་སྤྱི་དབང་པོ་ལས་འདས་པ་ཡང་མཐོང་བ་མེད་པ་ལྟར་གཟུགས་ལ་ སོགས་པ་རྡུལ་ཕྲ་རབ་དག་ཀྱང་ཅིའི་ཕྱིར་མཐོང་བར་བྱེད་པར་མི་འགྱུར།གང་གི་ཕྱིར་འཕྲོད་པ་འདུ་བའི་ཕྱོགས་ལ་སྐྱོན་འདི་ཡོད་པ་དེ་བས་ན་གསལ་བ་སྤྱིའི་ཡུལ་ལ་གསལ་བར་བྱེད་པ་ཉིད་ནི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་རྒྱུ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟ་བུར་གྱུར་པའི་གསལ་ བར་བྱེད་པ་དེ་ཡང་སྒྲོན་མ་ལ་སོགས་པ་དང་ཡང་འདྲ་བའི་ཕྱིར་རོ།།བ་ལང་ཉིད་སོགས་དེ་ལྡན་ཐོབ། །ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཐལ་བར་འགྱུར་བ་དེ་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ། །དེ་བས་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེའི་ཕྱིར་རོ། །སྤྱི་རང་གི་རྟེན་ལ་གནས་པ་ནི་རྟེན་མ་ཡིན་ ཞིང་།སྤྱི་རང་གི་རྟེན་ལ་གནས་པ་ཡང་རང་གི་རྟེན་གྱིས་གསལ་བ་སྟེ། མངོན་པར་གསལ་བ་མ་ཡིན་པ་དེ་བས་ན་དུ་མ་བྱས་པ་ལ་ཤེས་པ་རྣམ་པ་གཅིག་པ་ཅན་གྱི་རྒྱུ་མ་ཡིན་ཏེ། མི་གནས་པའི་རྒྱུའི་ཕྱིར། གང་ཞིག་གང་ལ་མི་གནས་པ་དེ་ནི་དེ་ ལ་བདག་ཉིད་གནས་པའི་སྒོ་ནས་ཤེས་པའི་རྒྱུར་མི་རིགས་སོ།།དུ་མ་ལ་སྤྱི་གཅིག་མི་གནས་པ་དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར། གལ་ཏེ་རིགས་གསལ་བ་ལས་གཞན་ཡིན་པའམ། གཞན་མ་ཡིན་པར་སྨྲ་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་དག་ནི་སྔར་མ་བྱུང་བའི་ཕྱིར་ གསལ་བ་སྟེ།ད་ལྟར་བྱུང་བའམ་ཕྱིས་མཐོང་བར་འགྱུར་བ་དག་ལའོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་སྒྲ་ནི་ཡོད་པའི་སྒྲའི་འོག་ཏུ་ངེས་པར་གཟུང་བའི་འོག་ཏུ་བལྟ་བར་བྱའོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཡོད་པ་ཁོ་ནའོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། གང་དག་གི་རིགས་ནི་དོན་དམ་པར་ཡོད་ དོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།རང་གི་ནུས་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རང་གི་རྟོགས་པའི་སྒོ་ནས་སོ། །གཞན་གྱི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གསལ་བའི་ཁྱད་པར་ལ་བློ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་ནའོ། །ཁྱད་པར་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། རང་གི་ངོ་བོ་རྗེས་སུ་བྱེད་པ་ཅན་ཏེ། ངོ་བོ་གཅིག་པའི་རྗེས་སུ་ཞུགས་ པའོ།།གང་ལ་བློ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་དེར་འབྲེལ་པ་རག་ལུས་པ་ཡིན་ཏེ། འབྲེལ་པ་མེད་པར་ནི་རང་གི་རྣམ་པ་ཅན་གྱི་བློ་བསྐྱེད་པར་ཧ་ཅང་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ།

"后亦"即于显现和合关联亦然。若谓如是共相虽无某差别，然由和合关联力生自境识，说"唯和合关联"等：若许共相为识因性，于自依何有和合关联，于彼应见异于共相和合关联等，即色等极微等和合关联等，由一切和合关联无差别唯一故。
如何独存和合关联不见超根共相，何故不见色等极微？由和合关联分有此过失故，显现于共相境显现性即是识因性。如是显现者亦与灯等相似故。即成"得牛性等彼具"等过失。"故"即因此。
共相住自依非依，共相住自依亦由自依显现，非明显故，于多所作非一相识因，由不住因故。何者于何不住，彼于彼不应由自性住门为识因。由于多一共相不住故。
若说类异于显现或非异者，由先未有故显现，即现在生或后当见者。"彼"声应观有声下决定后。故说"唯有"等：即谓类胜义有之义。"由自能力"即由自了知门。"他"即于显现差别生觉时。云何差别？随自体者，即随一性。
于何生觉彼依关联，由无关联则太过生自相觉故。

།དེ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གསལ་བ་གཞན་དང་འབྲེལ་པ་སྟེ། སྤྱི་ནི་དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱོགས་དང་གཞན་ཉིད་ ཀྱི་ཕྱོགས་ལ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ།།ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། གསལ་བའི་ཁྱད་པར་གཅིག་ལ་སྐྱེ་བའི་བློ་གཅིག་ཏུ་འབྱུང་བ་ཅན་དེ་ནི། གསལ་བ་གཞན་ལ་ཡང་སྤྱིའི་རྣམ་པར་འཛིན་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །གལ་ཏེ་གསལ་བའི་ཁྱད་པར་གཅིག་པོ་དེ་ལ་སྤྱི་ དོན་དམ་པར་གྱུར་པ་ཅུང་ཞིག་མཐོང་ན།གཞན་དུ་ཞེས་བྱ་བ་གསལ་བའི་ཁྱད་པར་གང་ལ་དེས་འགྲོ་བར་བྱ་བ་གཞན་དུ་མཐོང་བ་དེ་ཡང་ཡོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྤྱི་དངོས་པོར་གྱུར་པ་ནི་མི་སྲིད་དོ་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་རོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། རྟེན་ལས་གཞན་ཉིད་མིན་ པར་ཁས་བླངས་པ་ན་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ།གཅིག་ལས་ལྡོག་པ་མེད་པར་དེའི་བདག་ཉིད་དུ་འགྲོ་བ་མེད་པའོ། །སྤྱི་རྟེན་ལས་གཞན་ཉིད་ཡིན་ན་ཡང་གསལ་བ་ལ་མི་རྟེན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རྟེན་ནི་བརྟེན་པ་ལ་སོགས་པའི་དངོས་པོ་དགག་པ་བཤད་མ་ ཐག་པས་བཀག་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ།།གལ་ཏེ་སྤྱི་ཐ་དད་པས་འབྲེལ་པ་མེད་པས་གསལ་བ་གཞན་ལ། རང་གི་རྣམ་པ་ཅན་གྱི་ཤེས་པ་སྐྱེད་པར་མི་བྱེད་པ་དེ་ལྟར་གསལ་བ་དང་པོ་ལ་ཡང་དེ་མཚུངས་པའི་ཕྱིར། སྔོན་མིན་གསལ་བ་དག་ལ་ནི། །ཞེས་ཅིའི་ ཕྱིར་བརྗོད་དེ།གསལ་བ་དག་ལ་ནི་ཞེས་བརྗོད་པར་བྱའོ། །དེ་བཞིན་དུ་གཅིག་ལ་ཡོད་པ་མ་མཐོང་ན་ནི། གཞན་ལ་མཐོང་བ་མི་སྲིད་ཕྱིར། །ཞེས་བྱ་བ་ཡང་བརྗོད་པར་མི་བྱ་སྟེ། གསལ་བའི་ཁྱད་པར་གཅིག་ལ་ཡང་འབྲེལ་པ་མེད་པ་མཐོང་བ་མི་སྲིད་པའི་ ཕྱིར་རོ།།དེ་ནི་བདེན་ཏེ་ཁས་བླངས་པས། །དེ་སྐད་དུ་བཤད་པའི་ཕྱིར་ཉེས་པ་མེད་པའོ། །དེ་ལྟར་སྤྱི་དེ་ཉིད་དང་གཞན་ཉིད་ལ་གཞན་དུ་མཐོང་བ་མི་སྲིད་ཅིང་། དེ་ཉིད་ལས་རྣམ་པ་གཞན་དུ་ཡང་མི་སྲིད་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར། རང་བཞིན་གྱི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ སོགས་པ་སྨོས་ཏེ།རང་བཞིན་གྱི་ལས་དེ་ཉིད་དམ་གཞན་ཉིད་འདས་པ་མ་ཡིན་ཞེས་སྦྱར་རོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ངོ་བོ་སྟེ་རང་བཞིན་དེར་གྱུར་པ་མ་ཡིན་ཞིང་དེའི་ངོ་བོ་མ་ཡིན་པ་ནི་གཞན་ཉིད་ལས་མ་འདས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་ལས་གཞན་ཉིད་ཡིན་པའི་ ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།དེའི་ངོ་བོ་ཉིད་མ་ཡིན་ཀྱང་བླ་སྟེ། ཅིའི་ཕྱིར་གཞན་ཉིད་ཡིན་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར་གཟུགས་ཀྱི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལས། གང་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་མ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། དེའི་ངོ་བོ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །འདི་ཙམ་ ཁོ་ནའི་གཞན་ཉིད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཡིན་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།།རྣམ་པ་གཞན་བཞིན་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དྲུག་པའི་དོན་གྱི་འདྲ་བའོ། །འདི་ལྟར་བདེ་བ་ལས་སྡུག་བསྔལ་ཉིད་གཞན་ཡིན་པ་ཡང་སྡུག་བསྔལ་ནི་བདེ་བའི་ངོ་བོ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ།

"彼亦"即与他显现关联，共相于彼分及异分皆非有。何故？于一显现差别生一觉一相者，于他显现亦应取共相相，此为义。若于彼一显现差别见少许胜义共相，"于他"即于显现差别何者彼所行他处见亦有，即共相事物不可能，配释为。
何故？若许非异于依，由无随行故，由无离一成彼自性行故。若共相异于依亦由不依显现故，由刚说依所依等事破故。若由共相差别无关联于他显现不生自相觉，如是于初显现亦同故，何故说"于先非显现等"，应说"于显现等"。
如是若于一不见有，由于他见不可能故，亦不应说，由于一显现差别亦不可能见无关联故。彼实由承许故，由如是说故无过。如是共相于彼性及异性不可能见于他，亦不可能异于彼性，为显示故，说"自性"等：配释为自性业非超彼性或异性。
何故？由体即自性非成彼，非彼体者未超异性故，由异于彼故，此为义。虽非彼体，何故为异？故由"色"等：所谓"非彼"即非彼体义。唯此量为异性相，此为语义。"如异相"即第六义相似。如是乐异于苦性亦由苦非乐体性故。

།འདི་ཙམ་གྱི་ནི་ དེའི་ངོ་བོ་མ་ཡིན་པ་གཞན་ཉིད་ཀྱི་ཁྱད་པར་བསྟན་ཏོ།།གཞན་ཉིད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་འདི་ཡང་མངོན་པར་འདོད་པའི་ཕྱིར་ཁྱད་པར་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ནི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་བསྟན་ཏོ། །སྦྱོར་བ་ནི་དངོས་པོ་ཉིད་དུ་ཡོད་པ་དེའི་ངོ་བོ་མ་ཡིན་པ་གང་ཡིན་པ་ དེ་ནི་དེ་ལས་གཞན་ཉིད་ཡིན་ཏེ།དཔེར་ན་བདེ་བ་ལས་སྡུག་བསྔལ་བ་ལྟ་བུའོ། །དངོས་པོ་ཉིད་དུ་ཡོད་པའི་སྤྱི་ཡང་གསལ་བའི་ངོ་བོ་མ་ཡིན་པར་འདོད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རང་བཞིན་གྱི་གཏན་ཚིགས་ཡིན་ཏེ། དེའི་ངོ་བོ་ཉིད་མ་ཡིན་པས་གཞན་ཉིད་ ཀྱི་ཐ་སྙད་བྱ་བ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།།དེ་ལྟར་རེ་ཞིག་སྤྱི་དེའི་ངོ་བོ་ཉིད་མ་ཡིན་པ་ནི་གཞན་ཉིད་དུ་བསྒྲུབ་པ་ཡིན་ནོ། །འོན་ཏེ་གཞན་ཉིད་དུ་མི་འདོད་པ་དེའི་ཚེ་དེ་ཉིད་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར། གལ་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་ པ་སྨོས་ཏེ།གསལ་བ་ལས་གཞན་ཉིད་དུ་མ་ཡིན་ན་གསལ་བའི་ངོ་བོ་དེ་ཉིད་སྤྱི་དེ་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ། །དེ་ཉིད་མ་ཡིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གསལ་བ་ངོ་བོ་ཉིད་མ་ཡིན་པའོ། །དངོས་པོ་གཞན་དང་འདྲ་བར་གཞན་ཉིད་དུ་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ཡང་བཤད་མ་ ཐག་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ།།སྤྱི་གཞན་ཉིད་མ་ཡིན་པ་དེ་ལྟ་ན་ཡང་གསལ་བ་གཞན་གྱི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ལྟ་ན། གསལ་བའི་རང་བཞིན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། གསལ་བའི་རང་བཞིན་གཅིག་ནི་གསལ་བ་གཞན་ལ་རྗེས་སུ་འགྲོ་ཞིང་ རྗེས་སུ་འཇུག་པ་མ་ཡིན་ཏེ།གསལ་བ་གཞན་གྱི་རང་བཞིན་ཉིད་ཅེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། རྗེས་སུ་འགྲོ་བར་བྱ་བ་གསལ་བ་གཞན་ཉིད་མེད་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་ཁྲ་བོའི་བདག་ཉིད་ཅན་གྱི་སྤྱི་སེར་སྐྱའི་བདག་ཉིད་དུ་གྱུར་པ་དེའི་ ཚེ།ཁྲ་བོའི་བདག་ཉིད་ཅན་གྱི་ལས་ཐ་དད་པ་མེད་པའི་སེར་སྐྱའི་ཁྲ་མོ་ཁོ་ནར་གྱུར་པ་ཡིན་ནོ། །ཁྲ་བོ་དང་འདྲ་བར་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ཅིའི་ཕྱིར་གསལ་བ་གཞན་ཉིད་ཡིན། དེ་བས་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེའི་ཕྱིར་སྤྱི་ཐ་དད་པ་མེད་པ་ལས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གསལ་བ་ལས་སོ། །རྗེས་ སུ་འགྲོ་བར་མི་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྗེས་སུ་ཞུགས་པ་སྟེ།སྤྱི་ཐ་དད་པ་མེད་པ་ལས་ཀྱང་བློ་རྗེས་སུ་འགྲོ་བར་མི་འགྱུར་ཞིང་ཞེས་བྱ་བའི་སྐབས་ཡིན་ནོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། སྤྱི་ཐ་དད་པ་དེ་ནི་གསལ་བ་ཁྱབ་པ་འགའ་ཞིག་ལ་ཡང་རྟེན་པ་མེད་ཅིང་གནས་པ་མེད་ པའི་ཕྱིར་ཏེ།འབྲེལ་པ་མེད་པར་གནས་པར་མི་རུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །གནས་པ་རྟེན་དང་གསལ་བ་ནི། །དེ་ལྟར་དེ་ལ་མི་རིགས་སོ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་གསལ་བར་བྱ་བ་དང་། གསལ་བར་བྱེད་པ་དང་། རྟེན་དང་བརྟེན་པའི་འབྲེལ་པ་བཀག་པའི་ ཕྱིར་རོ།

仅此显示彼非体性异性差别。此异性相亦由显然欲求故无差别故。彼显示宗法。
论式为：凡有事物非彼体性者即异于彼，如乐之于苦。有事物共相亦许非显现体性，此为自性因，由非彼体性故，应成立异性言说故。
如是，且证成共相非彼体性为异性。若不许异性时即得彼性，为显示故，说"若"等：若非异于显现，显现体性即是彼共相。"非彼"即非显现体性。如同他事物应成异性故，此亦即刚说。
若共相非异性，亦不随行他显现，如是说"显现自性"等：一显现自性不随行不随入他显现，即非他显现自性义。何故？由应成无所随行他显现故。若斑性共相成黄性时，即成无异于斑性之唯黄斑。
"如斑"此何故是他显现？"故"即由此共相无差别，"从"即从显现。"不随行"即不随入，此为共相无差别亦不随行觉之语境。何故？由彼差别共相于任何遍显现亦无依无住故，由无关联不应住故。由"住依及显现，如是于彼不应理"等破所显能显、依所依关联故。

།གལ་ཏེ་འོན་ཀྱང་སྤྱི་དང་དེ་དང་ལྡན་པ་དག་གི་འབྲེལ་པ་ནི་གཞན་ཡོད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། འགའ་ཞིག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་པ་ལ། གང་ལ་གསལ་བར་བྱེད་པ་དང་གསལ་བར་བྱ་བའི་ངོ་བོ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལྔ་པའོ། །སོགས་པའི་སྒྲས་ ནི་རྟེན་དང་བརྟེན་པའི་དངོས་པོ་གཟུང་ངོ་།།སྔར་བཀག་པའི་འབྲེལ་པ་གཉིས་པོ་དེ་ལས་གསལ་བ་བ་ལང་སྤྱིའི་དངོས་པོ་གཞན་ཅི་ཡང་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། རྟག་པ་ཉིད་ཀྱིས་གསལ་བའི་ཁྱད་པར་འགའ་ཞིག་གིས་ཕན་བཏགས་པ་མེད་ པའི་སྤྱི་རག་ལུས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།།རག་ལུས་པ་མེད་པའི་འབྲེལ་པ་འགའ་ཞིག་ཀྱང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་དག་གིས་ནི། གཞན་ཉིད་མིན་ན་རྗེས་འགྲོ་མེད། །གཞན་ཉིད་ནི་ཡང་མི་རྟེན་ཕྱིར། །ཞེས་བྱ་བའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པའི་ཆ་བཤད་དོ། །གལ་ཏེ་ གསལ་བ་དག་ལ་སྤྱི་འབྲེལ་པ་མེད་དུ་ཟིན་ཀྱང་རང་གི་ངོ་བོའི་རྗེས་སུ་བྱེད་པའི་ཤེས་པ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན།འབྲེལ་པ་མེད་པ་ཅན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་པ་ལ། འདི་ལ་འབྲེལ་པ་ཡོད་པ་ཡིན་པས་ན་ཞེས་བྱ་བར་ཚིག་རྣམ་པར་སྦྱར་རོ། །ཐམས་ ཅད་ཀྱི་ཤེས་པ་ཐམས་ཅད་ལ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།དེ་བས་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྤྱི་ཡོད་པར་སྨྲ་བའིའོ། །སྤྱི་གཅིག་མཐོང་བས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཏན་ཚིགས་སོ། །གསལ་བའི་ཁྱད་པར་ཁྲོ་བོ་གཅིག་ལ་གནས་པ་གང་ ཡིན་པ་དེ་ནི་གཞན་ཏེ་གསལ་བ་གཞན་ལ་གནས་ཤིང་རྗེས་སུ་འཇུག་པར་འདོད་པའི་སྤྱིའི་དངོས་པོ་འདོད་པ་ནི་གསལ་བ་ལས་དེ་ཉིད་དང་གཞན་གང་ཡིན་པ་དེ་ལས་མ་འདས་པ་ཡིན་ཏེ།དངོས་པོ་རྣམ་པ་གཞན་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལ་ཡང་ཉེས་པ་བཤད་ཟིན་པའི་ ཕྱིར་སྤྱི་དངོས་པོར་གྱུར་པ་ལ་རྗེས་སུ་འགྲོ་བའི་ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ནི་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ།།གང་གི་ཕྱིར་དེ་ལྟ་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར་དོན་ཕན་ཚུན་ཐ་དད་པ་རྣམས་ལ་ངོ་བོ་གཅིག་སྟེ། རྣམ་པ་གཅིག་ཏུ་རྟོགས་པ་འདི་ལ་འཁྲུལ་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ཏེ། ཐ་དད་པ་ དག་ལ་ཐ་དད་པ་མེད་པར་སྒྲོ་འདོགས་པར་འཇུག་པའི་ཕྱིར་རོ།།འོན་ཀྱང་དེ་གང་ལས་སྐྱེས་པ་ཡིན་ཞེ་ན། རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། རིགས་མི་མཐུན་པ་ལས་ལོག་པའི་དངོས་པོ་ཉམས་སུ་མྱོང་བས་དེ་ལྟ་བུར་གྱུར་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ སྐྱེད་པར་བྱེད་པའི་བག་ཆགས་བསྒོས་པ་གང་ཡིན་པ་དེས་ཀུན་ནས་བསླང་བ་ཉིད་དོ།།དེ་ཡང་གོང་དུ་བཤད་ཟིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དངོས་པོ་ཐ་དད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། དངོས་པོ་དེའི་འབྲས་བུ་ཅན། དེའི་འབྲས་བུ་ཅན་མ་ཡིན་པ་ལས་ཐ་དད་པ་ དེ་ལྟ་བུར་གྱུར་པ་དག་ཉམས་སུ་མྱོང་བས་བསྒོས་པའི་བག་ཆགས་གང་ཡིན་པ་དེའི་རང་བཞིན་ཏེ་ངོ་བོ་ཉིད་ནི་དེའི་རྟེན་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ནི་སྔར་དཔྱད་ཟིན་ཏོ།

若谓然而共相与具彼者有他关联，说"某"等：于能显所显体性，为第五格。"等"字摄依所依事。由无异于前所破二关联之显现牛共相事故。何故？由常性故无某显现差别所益之共相依待故。亦无无依待关联。
彼等解释"非异性则无随行，异性亦由不依故"偈颂分。若谓虽显现无共相关联，然生随自体觉，说"无关联"等：配释为"由此有关联故"。义为一切觉生于一切。"故"即因此。"此"即共相有论者。"由见一共相"为因。
住于一斑显现差别者，即他，谓欲住随入他显现之共相事，不超显现之彼性与异性，由无他种事故。于彼亦由已说过失故，共相事随行觉不应理。
由如是故，于互异诸义一体即一相解此唯迷乱，由于异者起无异增益故。然此从何生？说"分别"等：由异类离事领受，由如是分别生习气熏习所发起。彼亦已如上说。
说"异事"等：彼事果性，由领受如是异于非彼果性者所熏习气，彼自性即体性为彼依，此已前观察。

།དེ་ལ་དངོས་པོ་ཐ་དད་པ་ནི་བརྒྱུད་པའི་རྒྱུ་ཡིན་ཞིང་། བག་ཆགས་ཀྱི་རང་བཞིན་ནི་མངོན་སུམ་གྱི་རྒྱུ་ ཡིན་པའི་ཕྱིར་གཉིས་བཀོད་པ་ཡིན་ནོ།།གལ་ཏེ་གཞན་སེལ་བ་ཁོ་ན་སྒྲས་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ཡིན་སྙམ་པས་འོ་ན་ད་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨྲས་པ་ལ། གཙོ་བོ་དང་དབང་ཕྱུག་ལ་སོགས་པའི་འབྲས་བུའི་སྒྲ་དག་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི། འགྲོ་བ་ནི་གཙོ་བོའི་ འབྲས་བུ་དང་དབང་ཕྱུག་གི་འབྲས་བུ་ཞེས་བྱའོ།།སོགས་པའི་སྒྲས་ནི་སྒྲའི་ཚངས་པ་ཡོངས་སུ་གྱུར་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་སྒྲ་དག་ཡོངས་སུ་གཟུང་ངོ་། །དངོས་པོ་ནི་ཕྱི་དང་ནང་གིའོ། །ཐ་དད་པ་གང་དག་ལ་གཙོ་བོ་ལ་སོགས་པའི་ འབྲས་བུའི་བདག་ཉིད་དུ་གྱུར་པ་མེད་པ་དེ་དག་ལ་དེ་སྐད་ཅེས་བྱའོ།།གལ་ཏེ་དེ་དག་གཙོ་བོ་མ་ཡིན་པ་ལ་སོགས་པའི་འབྲས་བུ་ལས་ཐ་དད་པར་འགྱུར་བ་དེའི་ཚེ། གཙོ་བོ་ལ་སོགས་པའི་འབྲས་བུའི་བདག་ཉིད་ཐ་དད་པར་འགྱུར་ན། དེ་ཉིད་ ཀྱང་ཐམས་ཅད་ལ་ཐ་དད་པ་མེད་པ་ཡིན་ཏེ།ཐ་དད་པ་མེད་པའི་རྒྱུ་མཚན་དེ་ཐམས་ཅད་ལ་འཇུག་པར་འགྱུར་ན། གཞན་སེལ་བ་སྨྲ་བའི་གཞུང་གི་དངོས་པོ་དག་ལ་དེ་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། གཙོ་བོ་མ་ཡིན་པ་ལ་སོགས་པའི་འབྲས་བུའི་བདག་ཉིད་ཅན་ ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།།དེ་བས་ན་ཇི་ལྟར་ན་དེ་ལྟ་བུར་གྱུར་པ་ནི་ཐ་དད་པ་མེད་པར་འཇུག་པར་འགྱུར་ཏེ། མེད་པ་ཁོ་ནའོ་ཞེས་བསམས་པའོ། །དེ་ལྟར་ན་གཞན་སེལ་བའི་གནས་སྐབས་ཀྱིས་མ་ཁྱབ་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་འདོད་དོ། །དེ་དག་ཀྱང་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ ལན་འདེབས་པར་བྱེད་དོ།།གཙོ་བོ་ལ་སོགས་པའི་འབྲས་བུའི་སྒྲ་དེ་དག་ཀྱང་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་སྣང་བའི་དོན་ལ་འཇུག་པར་འགྱུར་གྱི་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་རོ། །ཇི་ལྟར་ཞེ་ན། བརྡ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། དངོས་ པོ་དེ་ལྟ་བུར་གྱུར་པ་མ་ཡིན་དུ་ཟིན་ཀྱང་འདོད་པའི་དབང་གིས་འགྲོ་བ་ནི་གཙོ་བོའི་འབྲས་བུ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བརྡ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་བྱས་པ་དེས་ཤེས་པའི་རྒྱུད་བག་ཆགས་བསྒོས་པའི་ནུས་པའི་སྐད་ཅིག་མ་ཕྱི་མ་ཕྱི་མ་ཡོངས་སུ་གྱུར་པ་དེས།ལེགས་པར་བྱས་པ་ཉིད་ ཀྱི་ཕྱིར་ཕྱི་ནང་གི་དོན་ཐམས་ཅད་མཐོང་བ་སྟེ་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ཡོད་དུ་ཟིན་ཀྱང་།ཅི་དེ་དངོས་པོའི་ཆོས་ཀྱི་གཙོ་བོ་མ་ཡིན་པའི་འབྲས་བུའི་དོན་དག་མཐོང་བ་དེ་ལྟ་ན་ཡང་། གཙོ་བོ་མ་ཡིན་པའི་འབྲས་བུ་དེ་ལས་ཐ་དད་པ་དངོས་པོར་ཡོད་པ་ལ་ལྟོས་པ་མེད་པ་ ཡིན་ཏེ།དངོས་པོའི་རང་གི་ངོ་བོ་ལ་མི་ལྟོས་པར་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།

于此，异事为间接因，习气自性为直接因故立二者。若谓唯遮他为所诠，故说"今"等：胜性及自在等果名，即世间为胜性果及自在果。"等"字摄声梵转变等名。事为外内。于何异者无胜性等果体性，说彼名。
若彼等异于非胜性等果时，应成胜性等果体性差异，然彼于一切无差异，无差异因遍一切时，于遮他论宗事亦非有，由具非胜性等果体性故。故如何如是者起无差异，唯无故，此为所思。如是许未遍遮他位。
彼等以"作"等答。胜性等果名亦于分别识显现义转，如何？说"如名言"等：虽非如是事，由欲力世间为胜性果，如是立名言，由彼于识相续熏习力后后刹那转变，由善作故，虽见即领受一切内外义，纵见彼事法非胜性果义，然于异彼非胜性果实有亦无待，即不待事自体义。

།དེ་ལྟར་ངེས་པར་བྱས་པ་སྟེ། བརྡ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་གཙོ་བོ་མ་ཡིན་པའི་འབྲས་བུའི་དངོས་པོ་ལ་ཡང་། གཙོ་བོའི་འབྲས་བུ་ངེས་པར་བྱས་པ་ལས། དེ་ལྟ་བུ་མ་ཡིན་པའི་རྣམ་པར་ རྟོག་པའི་གཙོ་བོའི་འབྲས་བུ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱིས་སེམས་དང་ལྡན་པ་བརྟགས་པ་སྟེ།དེ་རྣམ་པར་གཅད་ནས་སོ། །གཙོ་བོའི་འབྲས་བུའི་དངོས་པོའོ་ཞེས་བྱ་བའི་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་གང་ཡིན་པ་དེའི་སྣང་བའི་དོན་ལ་རིགས་མི་མཐུན་པའི་ རྣམ་པར་རྟོག་པ་རྣམ་པར་གཅོད་པས་དེ་ཉིད་གཞན་སེལ་བའོ་ཞེས་བསམས་པའོ།སྒྲ་དེ་དག་ཀྱང་ཇི་ལྟ་བུར་གྱུར་པ་ཞེ་ན། ཉེ་བར་ལེན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། རྣམ་པར་རྟོག་པའི་རྒྱུ་བག་ཆགས་བརྟན་པོ་ནི་ཉེ་བར་ལེན་པའི་ སྟོབས་སོ།།དེ་ལས་བྱུང་ཞིང་སྐྱེ་བ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་གང་ལ་ཡོད་པ་སྟེ། དེས་ཀུན་ནས་བསླང་བ་དག་གོ། །འདི་སྐད་དུ་གལ་ཏེ་དངོས་པོ་དེ་ལྟ་བུར་གྱུར་པའི་ཐ་དད་པ་མེད་དུ་ཟིན་ཀྱང་། དེ་ལྟ་ན་ཡང་རྣམ་པར་རྟོག་པས་སྒྲོ་བཏགས་པའི་གཞན་སེལ་བ་ཁོ་ན་སྒྲ་འཇུག་པའི་ ཡན་ལག་ཡིན་པ་དེ་བས་ན་མ་ཁྱབ་པའི་ཉེས་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པར་འགྱུར་རོ།།གལ་ཏེ་གཙོ་བོ་ལ་སོགས་པའི་འབྲས་བུའི་སྒྲ་དག་ཐ་དད་པ་མེད་པར་འཇུག་ན་དངོས་པོ་དེ་དག་ལ་སྤྱི་དངོས་པོར་གྱུར་པ་མི་འདོད་ཅེ་ན། དེ་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ ཏེ།གཙོ་བོའི་འབྲས་བུ་ཉིད་དུ་སྒྲོ་བཏགས་པ་དང་གཙོ་བོའི་འབྲས་བུ་མ་ཡིན་པ་དེ་དག་གཉི་ག་ལ་ཡང་སྤྱི་བཀག་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བསམས་པའོ། །གཞན་སེལ་བ་སྨྲ་བས་ཉེས་པ་མེད་པ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟ་བུར་གྱུར་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། གཙོ་བོ་ལ་སོགས་པའི་འབྲས་བུ་ཉིད་དུ་བརྟག་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །དེ་གཞན་ལས་ཏེ། གཙོ་བོ་ལ་སོགས་པའི་འབྲས་བུ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་དུ་བརྟག་པ་དག་ལས། གཙོ་བོ་ལ་སོགས་པའི་འབྲས་བུ་ཉིད་དུ་སྒྲོ་བཏགས་པ་དག་གིས་ཐ་དད་པ་ནི། རྟོགས་པ་པོའི ཞེན་པའི་དབང་ལས་གྱུར་པའོ།

如是决定，如名言于非胜性果事亦由决定为胜性果，由非如是分别之非胜性果性有心观察，即遮除彼。凡是"胜性果事"分别识之显现义，由遮异类分别即彼遮他，此为所思。
彼等名如何？说"取"等：分别因坚固习气为近取力。从彼所生分别即由彼发起。此说虽无如是事差异，然唯分别增益遮他为名转支分，故无未遍过失。
若谓胜性等果名无差异转，于彼等事不许共相事耶？说"如是"等：由于二者即增益为胜性果性及非胜性果皆破共相故，此为所思。为显遮他论者无过。
说"如是"等：即观察为胜性等果性义。彼异于他，即由观察为非胜性等果性者，由增益为胜性等果性者差异，从能知者执着力所成。

།གལ་ཏེ་དེའི་བསམ་པའི་དབང་ཁོ་ན་སྟེ། རྟོགས་པ་པོའི་བསམ་པའི་དབང་ཁོ་ན་ལས་གཙོ་བོའི་འབྲས་བུ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་དུ་འདོད་པའི་དངོས་པོ་དག་གི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་ཅན་གྱི་ཤེས་པའི་རྒྱུ་མཚན་གྱི་སྤྱི་ཅིའི་ཕྱིར་མེད་ཅེ་ན། དེ་ ནི་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ།གང་གི་ཕྱིར་སྨྲས་པ་སྦྱོར་བ་བཏགས་པ་དེས་ནི་གཙོ་བོའི་འབྲས་བུ་ཉིད་དུ་འདོད་པའི་དངོས་པོ་འདི་གདོན་མི་ཟ་བར་མེད་ན་མི་འགྱུར་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར། གཙོ་བོའི་འབྲས་བུ་མ་ཡིན་པར་འདོད་པ་ལས་ཐ་དད་པར་འདོད་པ་ཡིན། གལ་ཏེ་ སྐྱེས་བུ་གཙོ་བོའི་འབྲས་བུ་མ་ཡིན་པ་ལས།གཙོ་བོའི་འབྲས་བུ་ཐ་དད་པ་མེད་པ་དེའི་ཚེ། སྐྱེས་བུ་ཡང་གཙོ་བོའི་འབྲས་བུ་ཉིད་དུ་འགྱུར་ཏེ། བརྡའི་ངོ་བོར་རྣམ་པར་བཏགས་པའི་ཐ་དད་པ་དེ་ཉིད་ཀྱང་སྒྲ་གཅིག་འཇུག་པ་སོགས་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་གྱི་སྤྱིའི་འབྲས་བུའི་ ནུས་པ་སྟེ་སྟོབས་ཡིན་ནོ།།དེ་ལྟ་བུར་གྱུར་པའི་ཐ་དད་པ་མ་ཡིན་པ་དག་ལ་ཇི་ལྟར་སྤྱིའི་བློ་འཁྲུལ་པ་ཡིན་པ་བཞིན་དུ་དེ་ལྟ་བུར་གྱུར་པའི་ཐ་དད་པ་ལ་ཡང་ཁྱད་པར་མེད་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར། གལ་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་པ་ལ། གལ་ཏེའི་སྒྲ་ནི་རང་བཞིན་ གསལ་བར་བྱེད་པའི་དོན་ཏེ།གལ་ཏེ་འདི་ནི་ཐམས་ཅད་དུ་ཡུལ་མེད་པའི་ངོ་བོ་ཡིན་ན། དེ་ལ་ཁོ་བོ་ཅག་གིས་ཅི་བྱར་ཡོད་ཅེས་བྱ་བའོ། །ཡོད་པའམ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དངོས་པོ་ཡོད་པ་བ་ལང་མ་ཡིན་པ་ལས་ལྡོག་པ་དག་གོ། །མེད་པ་དག་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དོན་དམ་ པར་གཙོ་བོ་དང་དབང་ཕྱུག་ལ་སོགས་པའི་འབྲས་བུ་ཉིད་དུ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པའི་དངོས་པོ་དག་ལ།ཇི་ལྟར་སྤྱིའི་བློ་འཁྲུལ་པ་ཡིན་པ་བཞིན་དུ་དེ་ལྟ་བུར་གྱུར་པ་ཐ་དད་པ་འདི་ནི་དོན་དང་ལྡན་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེས་ཇི་ལྟར་ཐ་དད་པ་མེད་པའི་རྣམ་པར་སྒྲོ་བཏགས་པའི་ཕྱི་ རོལ་དག་ལ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།།དེ་བས་ན་མེད་པ་འཛིན་པའི་ཕྱིར་བསླད་པ་ཁོ་ན་ཏེ། འཁྲུལ་པ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་སྤྱིའི་བློ་ཡུལ་མེད་པ་ཅན་འདིའི་ཡུལ་དཔྱོད་པ་ལ་གུས་པ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མེད་དོ། །གལ་ཏེ་སྤྱིའི་བློ་ཐམས་ཅད་འཁྲུལ་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ན་འོ་ན་ཇི་ ལྟར་རྗེས་སུ་དཔག་པ་དོན་ལ་མི་བསླུ་བ་ཡིན་ཞེ་ན།འགའ་ཞིག་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། དངོས་པོ་འགའ་ཞིག་ལ་འདི་ལ་བློ་ལས་མི་བསླུ་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི། རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་འབྲེལ་པ་ལས་ཡིན་ཏེ། དེ་ཡང་ནོར་བུ་སྒྲོན་མའི་འོད་དག་ལས། ནོར་ བུའི་བློ་ཡིས་འགྲོ་བའི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལེའུ་གསུམ་པ་ལས་བསྟན་པར་བྱ་བ་དང་།གང་ལ་དངོས་པོ་དང་འབྲེལ་པ་ཡོད་པ་དངོས་པོ་མེད་པའི་རྟེན་ཡིན་ཏེ། རྗེས་དཔག་ཇི་སྐད་བཤད་ཇི་བཞིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་བསྟན་ཟིན་པ་ཡིན་ནོ།

若谓唯由彼意乐力，即唯由能知者意乐力，何故无随行欲为非胜性果事之觉因共相？彼非有，由说系属增益，此欲为胜性果事定无不生故，欲为非胜性果异。若士夫非异于非胜性果时，士夫亦成胜性果性，彼名言体增益差异即一名转等相共相果力。
为显如是无差异者如共相觉迷乱，如是差异亦无别，故说"若"等："若"字为显自性义，若此一切处无境体，于彼我等何所作？"有"即事有非牛遮。"无"即胜性自在等果性胜义无事，如共相觉迷乱，如是差异无义，由如是增益无差异相于外无故。故由执无故唯染，由迷乱故于观察此无境共相觉境少无敬重。
若一切共相觉唯迷乱，云何比量于义不欺？说"于某"等：于某事此觉不欺者，由因果关联，彼亦如宝灯光中"由宝觉行"等第三品所说，及有事关联无事依如"比量如前说"等已说。

།དངོས་ པོའི་བདག་ཉིད་དེ་ལྟ་བུར་གྱུར་པའི་གཟུང་བ་ངེས་པར་གཟུང་བ་བྱས་པ་ལས།རྗེས་སུ་དཔག་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ནི་དངོས་པོ་ལ་མི་བསླུ་བ་ནི་ཡིན་ཏེ། མངོན་སུམ་གྱིས་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་བཞིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། ཆོས་མི་མཐུན་པའི་དཔེའོ། ། ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དེ་ལྟར་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནི། དེའི་དངོས་པོ་མེད་དུ་ཟིན་ཀྱང་རྟགས་ཀྱི་རྗེས་སུ་འབྲང་ཞིང་བརྒྱུད་པས་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཡང་ཕྱིས་བསྟན་པར་བྱ་བ་དང་སྔར་ཡོད་པ་དང་མེད་པ་རྗེས་སུ་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་བསྟན ཟིན་ཏོ།།གལ་ཏེ་སྤྱིའི་བློ་ཡུལ་མེད་པ་ཅན་འདི་ཅི་ལྟར་གཞན་སེལ་བའི་ཡུལ་ཅན་ཉིད་བསྟན་ཅེ་ན། དེའི་ཕྱིར་ཐ་དད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། སྤྱིའི་བློ་འདི་ནི་དངོས་པོ་ཐ་དད་པ་མཐོང་བའི་སྟོབས་ཀྱིས་ཞེས་བྱ་བ་རིགས་མི་མཐུན་པ་ལས་ལྡོག་ པ་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་ནུས་པས་བསྐྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཁོང་ནས་དབྱུང་ངོ་།།ཕལ་ཆེར་སྨོས་པ་ནི་དངོས་པོ་མེད་དུ་ཟིན་ཀྱང་རི་བོང་གི་རྭ་ལ་སོགས་པ་ལ་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་བློ་འཇུག་པ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཞན་ཡང་དེ་དག་ལ་དངོས་པོར་ ངེས་པའི་ཕྱིར་ཏེ།དངོས་པོ་ཐ་དད་པའི་དེ་དག་ལ་རང་གི་སྣང་བའི་དངོས་པོ་ཉིད་དུ་སྒྲོ་བཏགས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། སྣང་བ་དང་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་དོན་གཅིག་ཏུ་བྱས་ནས་འཇུག་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །དེ་སྐད་དུ་གང་གི་ཕྱིར་དངོས་པོ་ཐ་དད་པ་ མཐོང་བའི་སྟོབས་ཀྱིས་བསྐྱེད་པ་ཉིད་སྐྱེས་ནས་རང་གི་སྣང་བ་ལ་དངོས་པོ་ཐ་དད་པ་དག་ཏུ་སྒྲོ་བཏགས་ནས་འཇུག་པ་དེའི་ཕྱིར།ཐ་དད་པའི་ཡུལ་ལ་ཡང་འདི་བཤད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་དག་ཀྱང་གོང་དུ། དེ་ཕྱིར་གཞན་སེལ་ཡུལ་ཅན་ ཏེ།།དེ་བྱེད་བརྟེན་པའི་ངོ་བོའི་ཕྱིར། །ཞེས་བྱ་བ་འདིས་བསྟན་ཟིན་ཏོ། །དེ་ལྟར་རེ་ཞིག་ཁ་ཅིག་འཐད་པ་གཉིས་བྱས་ནས་འཆད་པར་བྱེད་ལ། གཞན་དག་ནི་འཐད་པ་འདི་ནི་གཅིག་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་རྟོགས་ཏེ། དངོས་པོ་ཐ་དད་པ་མཐོང་བའི་སྟོབས་ཀྱིས་ རང་གི་སྣང་བ་དེ་དག་ལ་དངོས་པོར་ངེས་པའི་ཕྱིར་ཏེ།རང་གི་སྣང་བ་ཁོ་ན་དངོས་པོ་ཐ་དད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་དེ་ལྟར་ངེས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། ཐ་དད་པའི་ཡུལ་ཅན་ཞེས་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།

由如是事体所取决定执取，比量分别于事不欺，如现量领受，此为异品喻。何故？说"虽非如是有"，即虽无彼事，由随相及间接有故。彼亦如后当说及前"随有无"等已说。
若谓此无境共相觉云何说为遮他境性？故说"差异"等：此共相觉由见异事力，即由异类遮自相领受力所生，此为隐义。说"大多"为显虽无事，于兔角等分别觉转。
又于彼等决定为事故，于异事等增益自显事性故，由显现与分别义一而转义。即由见异事力所生已，于自显现增益为异事而转故，于差异境亦说此当显。彼等亦如上"故遮他境，由依彼作体故"已说。
如是有谓作二理而释，余谓此理唯一，即由见异事力于自显现等决定为事故，唯自显现是异事，如是决定故，名差异境，此为义。

།རེ་ཞིག་རིགས་པ་ནི་མི་རྟག་པ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དག་ ནི།དེ་ལྟ་བུར་གྱུར་པའི་དངོས་པོ་མཐོང་བའི་སྟོབས་ཀྱིས་བསྐྱེད་པའི་ཕྱིར་ཐ་དད་པ་ཡུལ་ཅན་ཉིད་ཡིན་ལ། དེ་ལྟ་བུར་གྱུར་པའི་དངོས་པོ་ཐ་དད་པ་མ་ཡིན་པ་རྟག་པ་ལ་སོགས་པའི་དངོས་པོའམ། དངོས་པོར་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་རི་བོང་གི་རྭ་ལ་སོགས་ པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དག་ལ་ཇི་ལྟར་འགྱུར་ཞེ་ན།དེ་ལྟ་བུའི་ངོ་བོར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། དཔེར་ན་དངོས་པོ་ཐ་དད་པའི་ངོ་བོ་གཟུང་ཞིང་ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་སྟོབས་ཀྱིས་བསྐྱེད་པའི་མི་རྟག་པ་ལ་སོགས་པའི་བློ་དག་ནི་རང་གི་སྣང་བ་ལ་ཐ་དད་ པའི་ངོ་བོ་སྒྲོ་བཏགས་ནས་འཇུག་པ་ལྟར།གཙོ་བོའི་འབྲས་བུ་རྟག་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པའི་བློ་དག་ཀྱང་དེ་ལྟ་བུའི་ངོ་བོར་བརྟགས་པ་ཉིད་དེ། རང་གི་སྣང་བ་ལ་ཐ་དད་པའི་ངོ་བོར་བརྟགས་པ་ཁོ་ན་ཡོད་ན་གཞན་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ཡོད་པ་མ་ཡིན། གཙོ་ བོའི་འབྲས་བུ་རྟག་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པར་བརྟགས་པ་དག་ལ་དེའི་བློ་དག་འཇུག་པའི་ཕྱིར་ཐ་དད་པའི་ཡུལ་ཅན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་རི་བོང་གི་རྭ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དག་ཀྱང་རྣམ་པར་རྟོག་པ་གཞན་རྣམ་པར་གཅད་ནས་ཐ་དད་པ་ཉིད་དུ་སྒྲོ འདོགས་པའི་ཕྱིར།ཐ་དད་པའི་ཡུལ་ཅན་ཉིད་དུ་ཡོད་པ་ཡིན་ནོ། །རང་གི་རྟེན་དེ་གསལ་བའི་ཡུལ་ཙམ་ཁོ་ན་ཡོད་པའམ། གསལ་བས་སྟོང་པའི་ཡུལ་ཐམས་ཅད་ན་ཡོད་ཅིང་གནས་པ་ཡིན་ཏེ། གསལ་བས་སྟོང་པའི་ཡུལ་ན་ཡང་ཡོད་པ་ ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར།བུམ་པ་ལ་སོགས་པས་སྟོང་པའི་ཡུལ་དུ་སྔོན་མེད་པའི་བུམ་པ་བྱུང་བ་ཡིན་ན། ཕྱིས་བྱུང་བའི་བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་ལས་ཡུལ་ཐ་དད་པ་ཅན་གྱི་རྫས་གང་ཡིན་པ་དེ་ལ་ཡོད་པའི་སྤྱི་ནི་ཇི་ལྟར་ཕྱིས་འབྱུང་བའི་བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་དེ་དག་ ལ་ཡོད་པར་འགྱུར།གལ་ཏེ་སྤྱི་ནི་རྫས་སྔ་མ་དེ་ལས་ཕྱིས་བྱུང་བར་གྱུར་པའི་རྫས་ལ་འགྲོ་བ་ཡིན་ན། དེ་ཡང་མེད་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར། གང་གི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། དེ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྤྱིའོ། །རྫས་སྔ་མ་ལས་ ཞེས་བྱ་བ་ལ་དེ་འཕྲོད་པ་འདུ་བའི་འབྲེལ་པ་དེ་ལས་སྐྱེ་བར་འགྱུར་བའི་རྫས་ཏེ།སྐྱེ་བར་འདོད་པའི་བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་སྔ་ན་མེད་པ་ལ་མི་འགྲོ་སྟེ། སྤྱི་ནི་ལུས་ཅན་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱིས་བྱེད་པ་མེད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ།

首先，无常等分别由见如是事力所生故为差异境性。于如是非异事常等事，或非实有兔角等分别云何？说"如是体"等：如异事体所取领受力所生无常等觉于自显现增益异体而转，胜性果常性等觉亦观察如是体，唯于自显现观察异体有，非于他。
由于胜性果常性等所观察彼觉转故名差异境。兔角等分别亦遮余分别增益为异性故，有差异境性。唯有自依彼显现境，或有住于一切离显现境，由于离显现境亦有故。
若于瓶等空处生先无瓶，后生瓶等异境之实有彼共相，云何于后生瓶等有？若谓共相从前实至后生实，为显彼亦无故，说"由何"等："彼"即共相。"从前实"者，即从彼和合关联所生实，于欲生瓶等先无不行，由共相非有身故无作用故。

།གལ་ཏེ་མེ་ལོང་དང་གཟུགས་ བརྙན་དང་འདྲ་བར་རྫས་སྔ་མ་ལས་མི་གཡོ་བ་ཉིད་དུ་ཟིན་ཀྱང་།ཡུལ་ཐ་དད་པ་དང་ལྡན་པར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། གང་གི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་པ་ལ། གཞན་ལ་གནས་པའི་སྤྱི་ཞེས་བྱ་བ་ནི། སྐྱེད་པར་འགྱུར་བའི་རྫས་ལས་ཡུལ་ཐ་དད་པའི་རྫས་ ལ་གནས་པའི་སྤྱིའི་དངོས་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི།རྟེན་སྔ་མ་དེ་ལས་མི་གཡོ་བ་དེ་གཉི་གའི་བར་ན་ཁྱབ་པ་མ་ཡིན་ཏེ། སྔ་ཕྱིར་བྱུང་བའི་རྫས་གཉི་གའི་བར་ལ་ཁྱབ་པ་མ་ཡིན་པ་ནི། རང་གི་རྟེན་ལས་ཡུལ་ཐ་དད་པའི་རྫས་དང་ལྡན་པར་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་ སྦྱར་རོ།།གཟུགས་བརྙན་ནི་ཡུལ་ཐ་དད་པ་ཅན་གྱི་མེ་ལོང་དང་འབྲེལ་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སྨྲས་པས་ཇི་ལྟར་ན་འཁྲུལ་པར་མི་འགྱུར། དེ་ལ་ཚོགས་པའི་སྟོབས་ལས་སྐྱེས་པའི་མེ་ལོང་ལ་སྣང་བའི་གཟུགས་བརྙན་གྱི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་ཅན་གྱི་ཤེས་པ་འཁྲུལ་པ་ ཡིན་ཏེ།རྡོ་རྗེ་མེ་ལོང་དཀྱིལ་ལ་སོགས། །འགལ་བ་ཡི་ནི་དབྱིབས་ཅན་ལ། །རི་བོ་ལ་སོགས་དངོས་པོ་ཡི། །རང་བཞིན་ཡོད་པ་སྲིད་པ་མིན། །ཞེས་གང་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་གང་དག་གིས་དངོས་པོ་གཞན་སྐྱེ་བར་འདོད་པ་དེ་ དག་གི་ཡང་གཟུགས་བརྙན་དང་འབྲེལ་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར།དེ་ནི་ཅིར་ཡང་མི་རུང་ངོ་། །སྐྱེ་བར་འགྱུར་བའི་རྫས་ལས་སྔ་མ་སྤྱིའི་བདག་ཉིད་དེ་ཡང་སྐྱེ་བར་འགྱུར་བའི་རྫས་ཀྱི་ཡུལ་དེ་ན་ཡང་གསལ་བས་སྟོང་པའི་ཡུལ་ན་ཡོད་པ་མིན་ཏེ། དེའི་ གནས་ཁས་མ་བླངས་པའི་ཕྱིར་རོ།།སྤྱི་དེ་ནི་གསལ་བ་སྐྱེ་བ་ལ། ཕྱིས་ཡོད་པ་མིན་ན་ཡང་། སྤྱིས་སྟོང་པའི་གསལ་བ་ནི་ཁས་མ་བླངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡུལ་དེ་ཡང་གསལ་བ་དང་། ལྷན་ཅིག་སྐྱེ་བ་མེད་པས་གསལ་བའི་ཁྱད་པར་སྔ་མ་འགའ་ ཞིག་ལས་ཀྱང་འོངས་པ་མེད་པ་དེ་ལྟར་ན་མི་འགྲོ་ཞེས་བཤད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་མཇུག་བསྡུ་བའི་སྒོ་ནས་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ།།རྣམ་པ་ཅི་ཙམ་གྱིས་སྤྱི་གསལ་བ་གཞན་ལ་ཡོད་པའི་རྣམ་པ་དེ་ནི་མི་འདོད་དེ། དེ་ལ་ཡང་སྤྱི་འདོད་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འགལ་བ་ ཡིན་ལ།དེ་ཡང་ཤེས་རབ་དང་ལྡན་པ་དག་གིས་རྟོགས་པར་དཀའ་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར། ཁུར་བཞིན་ནོ། །དེ་ཉིད་བཤད་པའི་ཕྱིར། འདེགས་པར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །བླུན་པོ་ནི་མི་ཤེས་པའི་ཕྱིར། རིགས་པ་དང་། མི་རིགས་པ་དཔྱད་མི་ བཟོད་པ་བརྟག་ནུས་པ་ཡིན་དུ་ཟིན་ཀྱང་།ཤེས་རབ་དང་ལྡན་པས་ནི་ནམ་རིགས་པ་མ་ཡིན་པ། ཇི་ལྟར་བཟོད་ནུས་ཞེས་བླུན་པོ་ལས་གཞན་དུ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་སོ། །སྤྱི་བྱེད་པ་དང་བཅས་པ་ཡིན་ཀྱང་བླ་སྟེ། དེ་ལྟ་ན་ཡང་དེ་ནི་གསལ་བ་སྔ་ན་མེད་ པ་ལ་ཡོད་པར་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ།

若谓如镜与影像，虽不动于前实，亦得有异境。说"由何"等："住他共相"即于生实异境实住共相事，从前依不动，彼二间非遍，前后生实二间非遍，不应与自依异境实相应。
说影像与异境镜相关云何非迷？由聚力所生镜中显现影像随行觉为迷，如说："金刚镜中等，具违形相上，山等诸事物，自性有非理。"于彼诸欲生余事者，由无影像关联故，彼全不应理。
前共相体亦于生实处离显现境非有，由未许彼处故。彼共相于后生显现虽非有，由未许离共相显现故。彼处亦无与显现俱生，无从前某显现差别来，如是说"不行"即结语。
不欲共相于余显现有几相，于彼亦欲共相为相违，由彼亦难为智者所知故如担。为说彼故说"举"等。愚者由不知故，虽能察理非理难忍观察，说"异愚者"即智者云何能忍非理。共相虽有作用亦可，然于先无显现不应有。

།གལ་ཏེ་འདི་ལྟར་དེ་ནི་ཆ་མེད་པ་ཅན་དུ་འགྱུར་བ་དེའི་ཚེ། རྟེན་སྔ་མ་ལ་ཆ་གཅིག་གིས་གནས་སམ། རྟེན་སྔ་མ་སྤངས་ནས། ཆ་མེད་པའི་ཆ་གཞན་གྱིས་སྐྱེ་བར་འགྱུར་བའི་རྫས་ལ་འགྲོ་བར་འགྱུར་ ན།དེ་གཉི་ག་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར། ཆ་ཅན་མིན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་པ་ལ། རྟེན་སྔ་མའི་ཞེས་བྱ་བའི་མདོའི་ཆ་དང་། སྐྱེ་བར་འགྱུར་བའི་ཡུལ་ལས་ཐ་དད་པའི་ཡུལ་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་སྤེལ་མར་གསལ་བར་ བྱེད་པ་ཡིན་ནོ།།དེ་དག་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྔར་བྱུང་བ་དང་། ཕྱིས་འབྱུང་བའི་རྫས་དག་ལའོ། །ཡུལ་ཐ་དད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་འཆད་པར་བྱེད་དེ། ཡན་ལག་གཞན་དང་གཞན་དག་སྟེ། ཕན་ཚུན་ཐ་དད་པ་དག་ གིས།དེ་དང་འབྲེལ་པ་སྟེ། ཡུལ་ཐ་དད་པ་དེ་དག་དང་འབྲེལ་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྣང་བ་ལ་ནི་ཡན་ལག་དང་བཅས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཡན་ལག་གཞན་གྱིས་བུམ་པ་གཞན་གྱི་སྣམ་བུ་ལ་སོགས་པ་དང་འབྲེལ་པར་ འགྱུར་རོ།།ཐག་པ་དང་དབྱིག་པ་དག་གིས། རང་གི་འབྲེལ་པ་ཡང་དེ་དང་འདྲའོ། །ཡན་ལག་དང་བཅས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི། དེ་ཉིད་དུ་གཞུང་འཛུགས་པར་བྱེད་པའོ། །ཅིའི་ཕྱིར་རིགས་པ་མ་ཡིན་ཞེ་ན། དེ་ལ་ཞེས་ བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་པ་ལ།དངོས་པོ་ཆ་ཤས་མེད་པ་དེ་ལ་རྫས་གཅིག་དང་འབྲེལ་པའི་བདག་ཉིད་གང་ཡིན་པ་དེ་བཟློག་ནས། བདག་ཉིད་གཉིས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྤྱི་དེའི་བདག་ཉིད་གཅིག་པ་ཡང་ཡུལ་དེར་གནས་པའི་འབྲེལ་ པ་ཅན་གྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ།བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་ལས་སྐྱེ་བར་འགྱུར་བའི་ཡུལ་ལས་བུམ་པ་ལ་སོགས་པའི་རྫས་སྔ་མའི་ཡུལ་ལས་གནས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་འབྲེལ་པ་ཅན་གྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཡུལ་ཐ་དད་པ་དང་ཅིག་ཅར་འབྲེལ་པ་ཡོད་པ་ མ་ཡིན་ནོ།།གཞན་དུ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ས་ཕྱོགས་དེར་གནས་པའི་འབྲེལ་པ་ཅན་གྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡོད་ན་དེ་དང་འབྲེལ་པ་མི་རུང་སྟེ། རྫས་སྔ་མ་དང་འབྲེལ་པ་མི་རུང་བའི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་བས་ན་རྫས་གཅིག་ལ་ངེས་པའི་བདག་ཉིད་ཅན་གྱི་སྤྱི་ནི་དུས་དེ་ཉིད་ན་ཡུལ་ཐ་དད་ པའི་རྫས་དང་འབྲེལ་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ།།འབྲེལ་པ་ཡོད་ན་ཡང་སྤྱི་ནི་གསལ་བ་སྔ་མ་དང་བདག་ཉིད་གཅིག་པ་ཉིད་དུ་ངེས་པས་གསལ་བ་སྔ་མ་ལས་གནས་པའི་དུས་དེ་ཉིད་ན་གསལ་བའི་ཡུལ་ཐ་དད་པར་འགྲོ་བས་གནས་པ་མེད་པ་དེ་ཡང་འགལ་བར་ བསྟན་པའི་ཕྱིར།རྟེན་པ་གཅིག་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། གང་ལ་གནས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ཉིད་ཀྱི་ཚེ་སྟེ། དུས་དེ་ཉིད་ལ་གསལ་བ་གཞན་ལ་འགྲོ་བར་ཁས་བླངས་པའི་ཕྱིར། གསལ་བ་སྔ་མའི་ངེས་པའི་བདག་ཉིད་དེས་སྤྱི་དེའི་གསལ་བ་སྔ་མ་དེ་ཉིད་ ལ་གནས་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ནི་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ།

若如是彼成无分时，以一分住前依，或舍前依以无分他分往生实，为显二者皆无故，说"非有分"等。"前依"即经分与生处异境处交错明显。"彼等"即前生后生实。
由"异境"等解说：由异异支分，即互异者，与彼相关，由与彼异境等相关故。显现有支分故，以他支分与他瓶毯等相关。绳杖等自关联亦同。"有支分"等即此立文。
云何非理？说"于彼"等：于无分事彼与一实关联体性，遮已无第二体性故。彼共相一体亦由是住彼处关联性故。从瓶等生处至瓶等前实处住者，由是关联性故，无与异境俱关联。
"若异"即若有住彼处关联性，不应与彼关联，由不应与前实关联故。故定于一实体性共相，尔时无与异境实关联。
纵有关联，共相定与前显现一体故，为显住前显现时往异境显现处无住亦相违故，说"一所依"等："所住"即尔时，由许尔时往余显现故。由彼定前显现体性，彼共相不住于彼前显现，此非理。

།ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། གཅིག་པོ་དེ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། སྤྱི་གཅིག་གིས་གསལ་བ་སྔ་མ་དེ་ཉིད་ལ་གནས་པ་དང་མི་གནས་པའི་བདག་ཉིད་དེ། རང་བཞིན་དག་ཅིག་ཅར་འགལ་བའི་ཕྱིར་ རོ།།ཐམས་ཅད་ལ་སྟེ། གསལ་བ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་བའི་རྫས་ལའོ། །ཐམས་ཅད་དུ་སྟེ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་བའི་རྫས་ལས་སྔ་མ་ཡང་འདིར་གང་ལ་རྫས་བསྐྱེད་པར་བྱ་བའི་ཡུལ་དེ་ལ། སྤྱི་སྔར་ཡོད་པ་ཁོ་ན་ཡོད་པས་དེ་ན་ཡང་ཡོད་པ་མིན་ཞེས་བཤད་པ་གང་ ཡིན་པ་དེ་མ་གྲུབ་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསམས་པའོ།།རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་གནས་པའི་བདག་ཉིད་ཅན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྤྱི་ནི་རྣམ་པ་གང་གིས་གསལ་བ་ལ་གནས་པ་དེ་ཉིད་ཀྱིས་སྐྱེ་བར་འགྱུར་བའི་རྫས་ལ་ཡང་ཡིན་ནོ། །ཤེས་པ་གང་ལ་སྤྱིའི་རང་བཞིན་མཐོང་ བའི་རྟེན་ཡོད་པ་དེ་ནི་རིགས་ཐ་དད་པའི་རྫས་ཐམས་ཅད་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་འགྱུར་རོ།།དེ་ལྟར་ཡིན་ན་ཡང་བ་ལང་ལ་རྟ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་སོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། རྟ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། རྫས་གང་རྟ་ལ་གནས་པའི་བདག་ཉིད་ཡོད་པ་དེ་དེ་ ནི་ཞེས་བྱ་བར་ཚིག་རྣམ་པར་སྦྱར་རོ།།གོ་བར་བྱེད་པ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་གཞི་ཐ་དད་པའི་འབྲུ་མང་པོ་པའོ། །ཡང་ན་རྟ་ལ་གནས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་དང་ལྡན་པའི་བསྡུ་བ་ཡིན་ཏེ། ཕྱིས་བདག་ཉིད་ཀྱི་སྒྲ་དང་ཚིག་གཉིས་པའི་འབྲུ་མང་པོ་པ་ ཡིན་ནོ།།དེའི་རང་བཞིན་རྟོགས་པ་སྟེ། ཇི་སྐད་དུ་བཤད་པའི་རྫས་ཉིད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་རྟོགས་པས་སོ། །དེ་ལྟར་ཞེས་བྱ་བས་ནི་རྟའོ། །རྫས་ཉིད་དང་འབྲེལ་པའི་ཕྱིར་བ་ལང་གི་རྫས་ཡིན་ནོ་ཞེས་དེ་ལྟར་ཤེས་པར་འགྱུར་བ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ཡང་ གཞན་གྱིས་འདོད་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ཏེ་རྟ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་སྙམ་ན།རྟའི་ཤེས་པའི་རྫས་ཉིད་ཀྱི་རྒྱུ་མཚན་ཉིད་ནི་མ་ཡིན་གྱི་འོན་ཀྱང་རྟའི་རྒྱུ་མཚན་ཡིན་ཏེ། དེ་ཡང་བ་ལང་ལ་རྟ་ཉིད་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། གསལ་བ་རིགས་མཐུན་པ་ཁོ་ན་དག་ལ་ཐམས་ཅད་དུ་ རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་གནས་པའི་བདག་ཉིད་ཅན་ཡིན་པར་ཁས་བླངས་པའི་ཕྱིར་རོ།།དེར་རེ་ཞིག་རྟ་ནི་རྟའི་བློའི་ཡུལ་ཡིན་ལ། དེ་ལ་རྟའི་བློའི་ཡུལ་གྱི་རྫས་གནས་པ་ཉིད་ཀྱི་རང་བཞིན་ཅན་དུ་རང་བཞིན་གང་གིས་རྟ་ལ་གནས་པར་འགྱུར་བ་དེ་ ཉིད་ཀྱིས་བ་ལང་ལ་སོགས་པ་ལ་ཡང་གནས་པ་ཡིན་ནོ།།དེ་ལྟར་ན་བ་ལང་དག་ཀྱང་རྟའི་བློའི་ཡུལ་ཉིད་ཐོབ་ཅིང་། གཞན་དུ་ན་རྫས་ནི་རྟའི་བློའི་ཡུལ་གྱི་རྫས་གནས་པ་ཉིད་ཀྱི་རང་བཞིན་དུ་མི་འགྱུར་རོ།

何故？说"于一彼"等：共相一以前显现住与不住体性，自性俱时相违故。"一切"即生显现实。"一切处"即生实前者，此处欲生实处，共相先有故彼处亦无，所说彼未成就。
"具一切分住体性"即共相以何相住显现，即以彼相亦于生实。若觉有见共相自性依，彼成一切异类实一切分。虽尔亦说"于牛马"。
何故？说"于马"等：实有住马体性彼即"彼"字相配。由能了知故异基多数。或"住马"为具能立集合，后自性声与第二语多数。了知彼自性，即由如说实性相了知。"如是"即马。
由与实性关联故，非如是知为牛实。彼亦唯他所许，非马想。马觉实性因相非是，然是马因。彼亦牛无马性，由许唯于同类显现一切处一切分具住体性故。
彼中且马是马觉境，于彼马觉境实住性自性，以何自性住于马，即以彼住于牛等。如是牛等亦得马觉境性，若异则实非成马觉境实住性自性。

།གཅིག་ལ་རང་བཞིན་གཉིས་ཡོད་པ་ནི་མ་ཡིན་གྱི་གང་ གིས་རྟ་ལ་གཞན་དུ་གནས་ཤིང་བ་ལང་ལ་གཞན་དུ་གནས་པ་ཡིན་ཏེ།བ་ལང་ལ་གནས་པའི་རྫས་ཉིད་ཙམ་དུ་སྣང་ལ་རྟའི་བློའི་ཡུལ་གྱི་རྫས་གནས་པའི་རང་བཞིན་ཉིད་ཡོད་དུ་ཟིན་ཀྱང་། མི་སྣང་བ་དེ་བས་ན་བ་ལང་ལ་རྟ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཤེས་པར་འགྱུར་བ་ཡོད་པ་ མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན།དེའི་ཕྱིར་གཅིག་པོ་དེ་ལ་བྱ་བ་སྨོས་པ་ལ། དེ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྤྱི་ལའོ། །གཅིག་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ཆ་མེད་པ་གཟུང་དུ་ཟིན་ཀྱང་འཁྲུལ་པས་ངེས་པར་མ་བྱས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ཡང་ལོག་པ་ཡིན་ཏེ། ཕ་རོལ་པོའི་མངོན་སུམ་ངེས་པའི་བདག་ཉིད་ལ་ འཁྲུལ་པ་མི་རུང་བའི་ཕྱིར་ཏེ།གོང་དུ་ཇི་སྐད་བཤད་པ་ལྟ་བུའོ། །དེའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་མཇུག་སྡུད་པ་ཡིན་ཏེ། སྤྱི་ཆ་མེད་པ་བུམ་པ་ལ་སོགས་པའི་ཡུལ་དུ་མ་ལ་ཅིག་ཅར་བརྟེན་པ་མ་ཡིན་ཏེ། རྟེན་པ་ཐོབ་པ་མ་ཡིན་ནོ། །འདི་ཙམ་གྱིས་ནི་ཆ་ ཅན་མིན།།ཞེས་བྱ་བ་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། །རྟེན་སྔ་མ་ནི་སྤོང་མི་བྱེད་ཅེས་བྱ་བ་དེ་ནི་རྟེན་སྔ་མ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་འཆད་པར་བྱེད་དོ། །དེ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྤྱོའི་རྟེན་སྔ་མ་སྤངས་པར་འདོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །གཞན་ལ་ཞེས་བྱ་བ་གསལ་བ་སྔ་མ་ལ་སྤྱི་གནས་པར་ གྱུར་པ་ནི།རང་གི་རྟེན་གྱི་ཡུལ་སྔ་མ་ལས་མི་གཡོ་བ་དེ་ལས་གནས་པ་གཞན་དུ་སྐྱེས་པའི་རྫས་ཡོད་པ་དེ་ལ་གནས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཤིན་ཏུ་རིགས་པ་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསྟིང་བའི་ཚིག་གོ། །གལ་ཏེ་གསལ་བའི་ཡུལ་སྔ་མ་ལས་སྤྱི་མི་གཡོ་བ་ཡིན་དུ་ ཟིན་ཀྱང་དེ་ལས་ཡུལ་གཞན་ན་ཡོད་པའི་རྫས་ལ་ཁྱབ་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན།གང་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། ཡུལ་གང་དུ་ཕྱིས་འབྱུང་བ་ཅན་གྱི་དངོས་པོ་དེ་གནས་པར་འགྱུར་བ་ཡུལ་དེ་དང་སྤྱི་འབྲེལ་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། གནས་པ་སྔ་མ་ཡོངས་སུ་མི་སྤོང་བར་ཁས་ བླངས་པའི་ཕྱིར་རོ།།ཡུལ་གང་དུ་སྤྱི་གནས་པ་དུས་ཕྱིས་བྱུང་བའི་དངོས་པོ་དེའི་ཡུལ་དང་ལྡན་པ་དག་ཀྱང་ཁྱབ་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་རིགས་པ་ལས་ཤིན་ཏུ་འདས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར། དེ་ཡང་ཅི་ཤིན་ཏུ་ངོ་མཚར་ཆེའོ་ཞེས་བྱ་བ་རྣམ་པ་གཞན་གྱིས་དཔྱད་པ་ཡིན་ནོ།

一者非有二自性，以何异住马异住牛，于牛住实性唯显现，虽有马觉境实住自性，不显现故，于牛无知为马。
为此说"于一彼"："彼"即共相。"一"虽取无分，由迷未定亦错，由于他现前定性不应迷故，如上所说。
由"为此"等结语：无分共相非同时依多瓶等境，未得依止。此即解说"非有分"。"不舍前依"由"前依"等解说。"彼亦"即不欲舍共相前依。
"于他"即前显现住共相，从自依前境不动彼住，于异生实住，极有理为延伸语。纵使共相不动于前显现境，谓遍于他处有实。
说"于何"等：共相非与后生事住处关联，由许不舍前住故。共相住处与后生事境相应亦遍，由极越理故。彼亦何其甚奇哉，为异门观察。

།ཡུལ་ གང་དུ་གནས་པ་མ་ཡིན་པ་དེ་ནི་དེའི་ཡུལ་ལ་ཁྱབ་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རིགས་པའི་རྗེས་སུ་འབྲང་བས་ངེས་པར་བྱར་མི་རུང་ངོ་།།ཐམས་ཅད་ན་ཡོད་པ་ཉིད་དུ་རྟོགས་པ་དག་ཀྱང་གསལ་བའི་ཕྱིར་སྤྱི་ཐམས་ཅད་ན་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། སྤྱི་ཐམས་ ཅད་ན་ཡང་ཡོད་པར་སྨྲ་བ་དེའི་ཡང་།གལ་ཏེ་རིགས་ནི་ཀུན་ལ་ཡོད་པ་དེའི་ཚེ། ཁྲ་བོ་ལ་སོགས་པ་གཅིག་པོ་རིགས་དེའི་གསལ་བར་བྱེད་པའི་རྒྱུར་གྱུར་པ་གང་ཡིན་པ་དེས། གསལ་བ་སྟོང་པའི་ཡུལ་དང་གསལ་བ་ཁྱད་པར་རིགས་མི་མཐུན་པ་ཀུན་ལ་ གསལ་བ་ཉིད་དེ་རབ་ཏུ་གསལ་བ་ཉིད་དུ་ཐ་དད་པ་མེད་པ་སྟེ།གཅིག་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་གསལ་བས་སྟོང་པའི་ཡུལ་ཀུན་ལ་ཡང་མཐོང་བར་འགྱུར་རོ། །རིགས་རྟག་པ་ནི་ཕུལ་དུ་བྱུང་བ་བྱར་མེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་གསལ་བ་འགའ་ཞིག་ཀྱང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་ བ་དེ་ནི།གནས་པ་རྟེན་དང་གསལ་བར་ནི། །དེ་ལྟར་དེ་ལ་མི་རིགས་སོ། །ཞེས་བྱ་བའི་སྐབས་སུ་བཀག་ཟིན་ཏོ། །གང་གི་ཕྱིར་དེ་བས་ན་རིགས་དེ་རྟག་ཏུ་གཞན་གྱིས་ལེགས་པར་བྱས་པ་ལྟོས་པ་མེད་དེ། ཕུལ་དུ་བྱུང་བར་བྱར་མེད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ ཏེ་དེ་ལྟ་བུར་གྱུར་པའི་ངོ་བོས་རང་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་བསྐྱེད་པར་རུང་བ་དེའི་ཚེ།རྟག་ཏུ་གསལ་བ་དེ་ལས་སྔ་མ་དང་ཕྱི་མ་མཐོང་བར་གྱུར་པ་འམ། འོན་ཏེ་མི་རུང་བ་དེའི་ཚེ་ནམ་ཡང་མཐོང་བར་མི་འགྱུར་རོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྐྱེ་བར་ རུང་བ་དེའི་རང་བཞིན་ནམ་དེ་ལས་བཟློག་པའི་གནས་པའི་ཕྱིར་ཏེ་དུས་ཐམས་ཅད་དུ་ངོ་བོ་ཉིད་གཅིག་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།།གསལ་བ་ཐག་ཉེ་བ་མ་ཡིན་པ་དག་ལས་ནི་མི་ནུས་ལ། དེ་ཐག་ཉེ་བ་ལས་ནི་ནུས་པར་འགྱུར་བ་དེ་ བས་ན་རིགས་རྟག་ཏུ་མཐོང་བ་དང་མི་མཐོང་བ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན།དེའི་ཕྱིར་རང་བཞིན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། རྟག་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཕུལ་དུ་བྱུང་བར་བྱར་མེད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཞེས་བསམས་པའོ། །གལ་ཏེ་གསལ་བ་ནི་རིགས་ལ་ཡོད་པ་ཡིན་ན་དེ་ནི་གཅིག་དེ་ གསལ་བས་གསལ་བ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཅིའི་ཕྱིར་བརྗོད་ཅེ་ན།གསལ་བ་ཁས་བླངས་སུ་ཟིན་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། རིགས་ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་ཡང་རྟེན་གཅིག་གསལ་བས་རིགས་གཅིག་གསལ་བས་ན། རིགས་གཅིག་གསལ་བ་ ཉིད་ནི་ཐ་དད་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་གསལ་བས་སྟོང་པའི་ཡུལ་དང་གསལ་བའི་ཁྱད་པར་རིགས་མི་མཐུན་པ་ཀུན་ལའོ།

于何处非住，谓遍彼境，此不应由随理定解。为明一切处有性觉，说"共相一切处亦"等。彼说共相一切处有者：
若类遍有时，彼斑等一为此类显现因者，于空显现境及异类一切显现差别，无显现性差别。由一性故，于一切空显现境亦应见。
常类殊胜无作性故，全无显现，此已于"住依及显现，如是于彼不应理"处遮破。由此故，彼类常无待他善作，由殊胜无作性故。
若如是体性能生自识时，常见彼显现前后，或不能时永不见。何故？由具生识能性自性或相违住故，由一切时体性一故。
谓由非近显现不能，由近能故，类非常见不见。为此说"自性"等，由常性殊胜无作性故。
若显现有于类，彼一显现成显现性等，何故说耶？说"虽许显现"等：类能遍亦由一依显现故一类显现，一类显现性无差别故，于空显现境及显现差别异类一切。

།གསལ་བས་སྟོང་པའི་ས་ཕྱོགས་དག་ལ་ཡང་ཞེས་བྱ་བའི་ཡང་གི་སྒྲས་ནི་གསལ་བའི་ཁྱད་པར་རིགས་མི་མཐུན་པ་དག་ཀྱང་ངོ་། །སྤྱི་གསལ་ བར་བྱེད་པ་གསལ་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་དང་སྤྱི་འཛིན་པའི་དབང་པོ་འབྲེལ་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ལ་རིགས་འཛིན་པ་ལྟོས་པ་ཡིན་ན།གསལ་བ་སྟོང་པའི་ཡུལ་ན་གསལ་བར་བྱེད་པའི་གསལ་བ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ལ་རིགས་མི་མཐུན་པའི་གསལ་བའི་ཁྱད་པར་དག་ ཀྱང་རིགས་གསལ་བར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་པ་དེ་བས་ན་ཁྱབ་པ་ཉིད་ཡིན་དུ་ཟིན་ཀྱང་།ཐམས་ཅད་ལ་མཐོང་བ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། །དེའི་ཕྱིར་དེ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། ཡང་གི་སྒྲས་ནི་འདི་སྐད་དུ་རིགས་གང་ལ་ལྟོས་པ་ཡིན་པ་དེ་ལྟ་ན་ཡང་འདི་ནི་ ཐམས་ཅད་དུ་མཐོང་བར་འགྱུར་བ་ཁོ་ན་ཡིན་ཏེ།འདི་ལྟར་རེ་ཞིག་གང་དུ་གསལ་བར་བྱེད་པ་གསལ་བ་ཐག་ཉེ་བ་དེར་རིགས་དེ་མཐོང་བ་ཐོབ་ན། ཐམས་ཅད་དེ་ལ་དེའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱང་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་ཏེ། གཞན་ཡང་རིགས་དེ་གསལ་པ་ལ་ལྟོས་པ་མིན་ཏེ་ གསལ་བར་བྱེད་པའི་གསལ་བ་ལ་མི་ལྟོས་པ་ཡིན་ཏེ།གསལ་བས་ནི་དེའི་གསལ་བར་བྱེད་པ་ཉིད་དུ་ཡང་མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་ཟུར་གྱིས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་གསལ་བ་ལ་ལྟོས་པ་ཅན་དུ་འགྱུར་ན་ཏེ། གལ་ཏེ་གསལ་བ་ནི་རིགས་གསལ་བར་འགྱུར་ ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།།དེ་ལྟར་རིགས་དང་གསལ་བ་དག་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་གསལ་བར་བྱེད་པའི་ངོ་བོ་ཁས་བླངས་པ་ན། འདིར་རིགས་པ་མཐོང་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཁས་བླངས་པར་བྱ་བ་ཡིན་པས་འདིར་རིགས་པ་ཡང་གང་ཡིན་ཞེ་ན། གསལ་བྱེད་རྟོགས་པ་མ་ཡིན་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། སྤྱི་དང་དེ་དང་ལྡན་པ་ཡང་ཅིའི་ཕྱིར་གསལ་བར་བྱ་བ་དང་། གསལ་བར་བྱེད་པ་ཟློག་པས་འདོད། འདི་ལྟར་ཁྱད་པར་གཟུང་བ་མེད་པར་ཁྱད་པར་གྱི་གཞིའི་བློ་མི་འཇུག་ཅེས་བྱ་བའི ངེས་པས་ཐོག་མ་ཁོ་ནར་སྤྱི་འཛིན་ཅིང་དེའི་སྒོ་ནས་ཀྱང་ཁྱད་པར་འཛིན་པར་འདོད་པ་དེ་བས་ན།གསལ་བར་བྱེད་པ་གཟུང་བ་མེད་པ་ཡང་སྤྱི་གསལ་བར་འདོད་པ་རྟོགས་པར་འདོད་པའི་ཕྱིར་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཡིན་ནོ། །རང་གི་རྟེན་གྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་འཆད་པར་ བྱེད་དེ།རང་གི་རྟེན་གང་ལ་སྤྱི་འཕྲོད་པ་འདུ་བ་ལས་འབྲེལ་པ་དང་རིགས་འཛིན་པར་བྱེད་པའི་དབང་པོ་དང་ལྡན་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ལ་ལྟོས་པ་རྟོགས་པ་སྟེ། ཁོང་དུ་ཆུད་པ་སྤྱི་གང་ལ་ཡོད་པ་དེ་ལ་དེ་སྐད་ཅེས་བྱའོ། །སྒྲ་ནི་སྒྲ་དང་རྣ་བའི་དབང་པོ་དག་ལས་ འཕྲོད་པ་འདུ་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ལ་ལྟོས་པའི་རྟོགས་པ་ཅན་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།།ལྡན་པ་སྨོས་པ་ནི་འབྲེལ་པ་ཉེ་བར་མཚོན་པའི་དོན་བསྟན་པའོ། །རྟེན་གྱིས་སྟོང་པའི་ས་ཕྱོགས་དག་སྟེ། གསལ་བ་རིགས་མཐུན་པ་དང་ལྡན་པ་གསལ་བས་སྟོང་པ་ དེ་ལ་མཐོང་བ་མ་ཡིན་ཏེ།ཇི་སྐད་དུ་བཤད་པའི་ལྡན་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།

"于空显现处亦"中"亦"字表示异类显现差别亦然。若类取依于显现能显共相及取类根关联，于空显现境无能显显现，异类显现差别亦非显类，故虽是遍，非见一切。
为此说"彼亦"等："亦"字表示虽依于类，此定遍见。如是，且于近显能显处得见彼类，一切彼体性亦然。又示：类不依显现，不依能显显现，显现亦不成彼能显性，以旁说示。
若成依显现，若显现成显类，此为语义。如是类与显现次第许为能显体性时，此所见理应许，此理复何？
说"若不了能显"等：共相及具彼何故许为所显能显相违？由无别相取不起别基觉之定解，首先取共相，由彼门亦欲取别相故。无取能显亦欲了知欲显共相，故颠倒。
解说"由自依"等：于自依由和合关联及具取类根者，了知依止，即通达共相所有彼称此。声由声与耳根和合依止了知性故。说"具"为表示关联近似义。
空依处即具同类显现空显现彼不见，由无如说具故。

།དེ་སྐད་དུ་སྨྲ་བ་དེའི་ཡང་འགའ་ཞིག་དུ་གསལ་བ་མཐོང་བ་ཡོད་ན། རང་གི་རྟེན་དང་དབང་པོ་ལྡན་པས་རིགས་ཐམས་ཅད་དུ་གནས་པ་ཕན་འདོགས་པ་ཡོད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །རང་གི་ རྟེན་དང་དབང་པོ་ལྡན་པའི་རྒྱུ་དེ་ལ་དེ་མཐོང་བ་ཅན་ཏེ།འགའ་ཞིག་དུ་གསལ་བའི་ཁྱད་པར་ལ་རིགས་མཐོང་བ་ཅན་གྱིས་ཇི་ལྟར་ཡུལ་ཐམས་ཅད་ལ་ཁྱད་པར་ཅན་དུ་གནས་པའི་རིགས་མཐོང་བར་འགྱུར་རོ། །གལ་ཏེ་གསལ་བ་གསལ་ བར་བྱེད་པ་དེ་ཁོ་ན་ལ།རིགས་ཀྱི་རང་གི་ངོ་བོ་སྣང་བ་ཡིན་གྱི། གཞན་ལ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། སྣང་བར་འགྱུར་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་པ་ལ། དེ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རིགས་ཏེ། གསལ་བ་འགའ་ཞིག་ལ་སྣང་བར་འགྱུར་བའོ། །དེ་འདིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྤྱི་དང་འབྲེལ་ བ་ཅན་ནི་གཅིག་ལ་མཐོང་བ་དང་མ་མཐོང་བ་ཉིད་འགལ་བའི་ཕྱིར་རོ།།དེ་ལྟར་ན་རེ་ཞིག་གསལ་བ་ནི་གསལ་བར་བྱེད་པ་ཉིད་དུ་ཁས་བླངས་ཏེ། ཡང་གི་སྒྲས་གཟུང་བའི་དོན་བཤད་ནས་ད་ནི་གསལ་བ་ལྟོས་མིན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་བཤད་པའི་ཕྱིར་སྤྱི་ནི་ཞེས་ བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ།དེ་ཡང་ལོག་པ་ཉིད་དུ་བཤད་མ་ཐག་པ་ཁོ་ནས་བསྟན་ཏོ། །གཅིག་ལ་མཐོང་བ་དང་མ་མཐོང་བའི་ངོ་བོ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་བས་ན། འདི་ནི་ཕྱོགས་སྔ་མ་ཁོ་ན་ཡིན་ཏེ། འོན་ཀྱང་ཉེས་པ་གཞན་བརྗོད་པའི་དོན་དུ་གླང་པོ་ཆེའི་ ལྟ་སྟངས་སུ་བྱས་ནས་བཀོད་པ་ཡིན་ནོ།།དེ་ལྟ་བུར་གྱུར་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རིགས་པ་དང་ལྡན་པའོ། །དེ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རིགས་དང་དེ་དང་ལྡན་པའོ། །གསལ་བར་བྱ་བ་དང་གསལ་བར་བྱེད་པའི་དངོས་པོ་རིགས་དང་ལྡན་པ་ནི་སྒྲོན་མ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་ པས་རབ་ཏུ་བསྟན་ཏོ།།རང་གི་ངོ་བོས་སྟོང་པ་སྟེ་སྒྲོན་མ་ལ་སོགས་པ་དང་བྲལ་བའི་ཡུལ་ལའོ། །གསལ་བར་བྱ་བ་དང་རང་ཉིད་ནི་བུམ་པ་ལ་སོགས་པའོ། །དེ་ལྟར་ཏེ་ཇི་སྐད་དུ་བཤད་པའི་རིགས་པས་གསལ་བ་ནི་སྤྱིའི་གསལ་བར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ནོ། ། ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་གྱུར་པའི་ཕྱིར་རོ། །གང་གི་ཕྱིར་གཞན་ནི་གསལ་བ་མ་བཟུང་དུ་ཟིན་ཀྱང་སྤྱི་དང་པོར་འཛིན་པར་འདོད་དོ། །དེ་སྤྱིའི་གཟུང་བའི་སྒོ་ནས་གསལ་བ་འཛིན་པ་ཁས་ལེན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བས་ན་གསལ་བར་བྱེད་པ་ཁོང་དུ་མ ཆུད་དུ་ཟིན་ཀྱང་གསལ་བར་བྱ་བ་འཛིན་པའི་ཕྱིར།གསལ་བ་ནི་གསལ་བར་བྱེད་པའི་ཆོས་ལས་ཤིན་ཏུ་འདས་པ་ཡིན་ནོ། །འདི་ཉིད་ནི་ཇི་ལྟར་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་པ་ལ། དེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གསལ་བ་སྟེ། སྤྱིའི་གསལ་བར་བྱེད་པར་ཡང་སྦྱར་རོ།

彼如是说者，若于某处见显现，由自依根具足故，类遍住有益性故。由自依根具足因彼见者，如何由于某处显现差别见类者，于一切境见住差别类。
若唯于彼显现能显，类自体显现，于他非是，说"成显现"等。"彼"即类，于某显现成显现。"此中"即共相关联者，一见不见性相违故。
如是且许显现为能显性，由"亦"字摄义说已，今为说"显现非依"等，说"共相"等。彼亦即由方说示颠倒性。一非有见不见体性故，此唯前宗，然为说他过失义，作象视而立。
"如是成"即具理。"于彼"即类及具彼。显所能显事具类，由"灯"等极显示。空自体即离灯等境。所显及自身即瓶等。如是，由如说理，显现非共相能显。
何故？由成颠倒故。由他虽未取显现欲先取共相。由许由共相所取门取显现故。故虽通达能显为取所显故，显现极越能显法性。此即说"云何"等，"彼"即显现，亦配为共相能显。

། དེ་རྟོགས་པའི་སྒོ་ནས་ཞེས་བྱ་བ་སྤྱི་ཁོང་དུ་ཆུད་པའི་སྒོ་ནས་གསལ་བ་དེ་སྣང་བར་འགྱུར་བ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ནི་འགལ་བ་ཡིན་ན། དེ་ལྟར་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྤྱི་མཐོང་བའི་སྟོབས་ཀྱིས་གསལ་བ་མཐོང་བར་ཁས་ལེན་པ་ན། གསལ་བ་དེ་ནི་སྤྱིའི་སྒོ་ནས་གསལ་བར་བྱ་བ ཡང་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ཁོང་ནས་དབྱུང་ངོ་།།སྒྲོན་མ་དང་བུམ་པ་དང་འདྲ་བར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དཔེར་ན་སྒྲོན་མས་བུམ་པ་གསལ་བར་བྱ་བ་ཡིན་པ་དེ་དང་འདྲ་བར། གསལ་བ་ནི་སྤྱིས་གསལ་བར་བྱ་བ་ཡིན་པ་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། ། དེ་རྟོགས་པ་མེད་པ་སྟེ། སྤྱི་ཁོང་དུ་ཆུད་པ་མེད་པ་གསལ་བ་ལ་སྣང་བའི་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཞན་དུ་ཡང་བསྟན་པར་བྱ་སྟེ། དེ་ལྟར་ན་དེ་ནི་གསལ་བར་བྱ་བ་ཡང་ཐོབ་པར་འགྱུར་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ཡང་སྒྲ་སྤྱི་ཡང་གསལ་བར་བྱེད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ བ་དེ་གཟུང་བ་ཡིན་ནོ།།དེ་བས་ན་སྒྲོན་མ་དང་བུམ་པ་དག་དང་འདྲ་བར་ཞེས་བྱ་བ་ཟླས་དབྱེ་བ་དང་འདྲ་བའི་རྐྱེན་ཡིན་པར་བལྟ་བར་བྱའོ། །སྒྲོན་མ་དང་འདྲ་བར་སྤྱི་ནི་གསལ་བར་བྱེད་པ་དང་། བུམ་པ་དང་འདྲ་བར་གསལ་བ་ནི་གསལ་བར་བྱ་བ་ཐོབ་པར་ འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་གི་དོན་ཡིན་ནོ།།འདིས་ཞེས་བྱ་བ་སྤྱི་སྨྲ་བས་སྤྱི་མེད་པར་དགོས་པ་མི་རིགས་པ་ཅི་ཞིག་མངོན་པར་སྤྱད་ནས་སོ། །དེ་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བཤད་པའི་རྣམ་པས་སོ། །དུབ་པ་མང་པོ་ནི་མི་ནུས་པ་བསྒྲུབ་པ་ཅན་ཉིད་ཀྱིས་སྡུག་ བསྔལ་མང་པོའི་རྒྱུ་ཉིད་ཡིན་ནོ།།གཞན་གྱིས་ཕན་ཚུན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨྲ་སྟེ། ཐ་དད་པའི་ཕྱིར་ཏེ་མཚན་ཉིད་དང་བྲལ་བའི་གཏན་ཚིགས་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །ལྡོག་པ་ཅན་ཏེ་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་མེད་པ་ཅན་དག་ལ་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་ཅན་གྱི་ཤེས་པ་རྣམ་ པར་གཅིག་པ་ཅན་ནོ།།ཤེས་པ་སྨོས་པ་ནི་དེ་བཞིན་དུ་སྒྲའི་ཉེ་བར་མཚོན་པ་ཡིན་ཏེ། སྤྱི་མེད་པར་མི་རུང་བའི་ཕྱིར་སྤྱི་སྨྲ་བ་ལ་བརྟེན་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་རོ།། །།བམ་པོ་བཅོ་བརྒྱད་པ། སློབ་དཔོན་གྱིས་དོན་ ཇི་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ།གང་དག་འཚེད་པ་ལ་སོགས་པའི་སྒྲ་བྱ་བའི་རྒྱུ་མཚན་ཅན་དག་འགོད་པ་དེ་དག་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་བརྗོད་པར་བྱའོ། །སྤྱི་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲའི་དོན་ཐ་དད་པ་མེད་པར་ཡང་། འཚེད་པ་པོ་ལ་སོགས་པ་དག་ལ་ཇི་ལྟར་ན་ འཚེད་པ་པོའི་སྒྲ་གཅིག་ཡིན།འཚེད་པ་པོའི་སྒྲ་སྨོས་པས་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་ཅན་གྱི་ཤེས་པ་ཡང་གཟུང་བ་ཁོ་ན་ཡིན་ཏེ། དེ་མེད་པར་ནི་སྒྲ་མི་འཇུག་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་འགྲེལ་པ་ལས་སྒྲ་དང་ཤེས་པ་འཇུག་པ་ཡོད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་ ཏོ།།དེ་དག་ལ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཚེད་པ་པོ་ལ་སོགས་པ་དག་ལ་ནིའོ། །གཞན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྫས་ལ་ཐ་དད་པ་གཅིག་པོ་དེའོ།

"由彼了知门"即由通达共相门彼显现成显现，此为相违。"如是"即由见共相力许见显现时，含义为：彼显现亦由共相门得所显。
"如灯与瓶"即如灯显瓶为所显，如是显现得为共相所显，此为语义。彼无了知，即无通达共相，由显现于显现无显现体性故。
又当显示："如是彼亦得所显"此亦取"声共相亦成能显"义。故"如灯与瓶"应视如分别词缘。如灯共相为能显，如瓶显现得所显，此为句义。
"由此"即共相论者显示无共相何不应理。"如是"即由说相。多疲即由成就无能性为多苦因。
他说"互"等：由差别故，即由离相因故。具返者即无随行于无随行者，有随行一性知。说"知"即如是表示声，配为：由共相不应理故依共相论。
第十八品：阿阇黎说"云何"等：于立煮等声为作因者当如是说。无共相声义差别，于煮者等云何一煮者声？
说煮者声即唯取随行知，由无彼声不转故。故释中示有声知转。"于彼等"即于煮者等。"他"即于实一差别。

།གསལ་བ་ཐམས་ཅད་ལ་ཐ་དད་པ་མེད་པ་གཅིག་པོ་གང་གིས་འཚེད་པ་པོ་ལ་སོགས་པ་དེ་དག་ཐ་དད་པ་དག་ཡོད་དུ་ ཟིན་ཀྱང་།དེ་ལྟར་ཐ་དད་པར་ཤེས་པས་རྟོགས་པར་འགྱུར། དེ་དག་ཉེ་བར་མཚོན་པ་ཡིན་ཏེ། འཚེད་པ་པོ་དག་གི་ནི་རྟེན་འཛུགས་པ་ལ་སོགས་པའི་མཚན་ཉིད་དང་། ཀློག་པར་བྱེད་པ་དག་ནི་འདོན་པར་བྱེད་པའི་བདག་ཉིད་ཅན་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟར་གཞན་ དག་ལ་ཡང་ཅི་རིགས་པར་བརྗོད་པར་བྱའོ།།གལ་ཏེ་ཤེས་པ་གཅིག་ལ་སོགས་པའི་རྒྱུ་མཚན་གྱི་ལས་ཡོད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ཡིན་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་ཅན་ཡིན་ཡང་ངོ་། །ཤེས་པ་སྨོས་པ་ནི་ཉེ་བར་མཚོན་པ་སྟེ། སྒྲ་ལ་ཡང་དེ་བཞིན་ནོ། ། གཞན་གྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལས་ཀྱི་རྒྱུ་རྩོལ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །ཐ་དད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་དེ་ཉིད་སྒྲུབ་པར་བྱེད་དོ། །དེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་དགོད་པར་བྱེད་པའམ་ལས་དེ་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་རོ། །ལས་ཐ་དད་པ་ནི་འཚེད་པ་པོ་སོ་སོའི་ལས་ཐ་དད་པའི་ཕྱིར རོ།།ཉེས་པ་གང་གིས་གསལ་བ་དེ་ལྟར་ཏེ་ཐ་དད་པ་མེད་པའི་ཤེས་རྒྱུ་ཉིད་དུའོ། །གལ་ཏེ་ཉེ་བ་འགའ་ཞིག་ཀྱང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། འོན་ཀྱང་གསལ་བ་དེ་དག་ནི་ངོ་བོ་ཉིད་གཅིག་པའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་འདི་ལྟར་རྫས་ངོ་བོ་གཅིག་པ་ནི་ཆ་མེད་པའི་ ཕྱིར།དེ་ཉིད་ཐ་དད་པ་མེད་པའི་ཤེས་པའི་རྒྱུ་ཡིན་པ་ན་དེ་ལས་བཟློག་པའི་ཆོས་གཞན་མེད་པ་དེའི་ཚེ། འཚེད་པ་པོའི་འཚེད་པ་པོ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བའི་ལྡོག་པ་རྟོགས་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། དེ་ཉིད་དེ་ལ་ལྡོག་པར་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །གསལ་བ་དེའི་རྣམ་པ་ནི་དེའི་རྣམ་པའོ། ། དེ་ལས་གཞན་པ་ནི་དེའི་རྣམ་པ་མ་ཡིན་པ་སྟེ་དེ་ཉིད་ཁྱད་པར་རོ། །གང་ལ་དེ་ལ་ཡོད་པ་དེ་ནི་དེའི་རྣམ་པ་ཅན་མ་ཡིན་པའི་ཁྱད་པར་དང་ལྡན་པ་སྟེ། རྫས་ཀྱི་རྣམ་པ་ལས་རྣམས་གཞན་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །འདི་སྐད་དུ་རྫས་ཁོ་ནའི་ཤེས་པ་ནི་རྫས་ཤེས་པའི་རྣམ པ་ཁོ་ན་ཡིན་ལ།དེ་ལས་གཞན་པའི་རྣམ་པ་ལས་འཚེད་པ་པོའི་ཤེས་པ་ཡིན་ན། དེ་ནི་གལ་ཏེ་རྫས་ཀྱི་རྒྱུ་མཚན་ཅན་ཁོ་ནར་འགྱུར་བ་དེའི་ཚེ་རྫས་ཙམ་ཤེས་པ་ཡིན་པས་ཁྱད་པར་ཅན་མ་ཡིན་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བསྟན་པར་འགྱུར་རོ། །འོ་ན་ཅིའི་ཕྱིར་དེའི་རྣམ་པ་མ་ ཡིན་པའི་ཁྱད་པར་དང་ལྡན་པ་ཞེས་བྱ་བ་གཉི་ག་སྨྲས་པ།དེའི་རྣམ་པ་མ་ཡིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཁོ་ནའམ། ཁྱད་པར་དང་ལྡན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཁོ་ན་བརྗོད་པར་བྱའོ་ཞེ་ན། སྨྲས་པ་དེའི་རྣམ་པ་མ་ཡིན་པ་ཞེས་བསྟན་པ་ན་རྫས་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་དགག་པ་ཤེས་པ་ཡང་། དེའི་རྣམ་པ་མ་ཡིན་པ་ཞེས་བསྟན་པར་ནུས་མོད་ཀྱི། དེ་ནི་གཞན་གྱི་དངོས་པོ་གཞན་གྱི་རྒྱུར་འདོད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། ཁྱད་པར་ཤེས་པ་དག་ཁོ་ནའི་རྒྱུ་ཆོས་གཞན་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།

于一切显现无差别一者，虽有煮者等彼等差别，如是由差别知而了知。彼等为表示：煮者等以立依等为相，读者以诵读为体性，如是于他等亦应随理说。
若谓有一知等因缘业，说"虽彼"即虽随行。说"知"为表示，于声亦如是。"由他"即业因勤勇等。由"差别"等证成彼。"彼"配为所立或彼业。业差别即由各别煮者业差别故。
何过令显现如是，即为无差别知因性。若谓亦无某近，然彼等显现由体性一故。若如是实体一性由无分故，彼即为无差别知因时，无彼相违他法时，不了知煮者之煮者性等返，彼于彼返不应理。
彼显现相即彼相。异彼即非彼相，即彼差别。有彼者即具非彼相差别，即异实相诸业之语义。此说唯实知即唯实知相，异彼相之业为煮者知，彼若唯成实因性时，由是实知故成无差别，当如是显示。
云何说"具非彼相差别"二者？应说唯"非彼相"或唯"具差别"耶？答：说"非彼相"时，虽能显示无实等遮知亦为非彼相，然彼非许他事为他因，由唯差别知因是他法故。

།ཁྱད་པར་འབའ་ཞིག་སྨོས་པ་བྱས་ན་ཡང་ནག་པའི་ཤེས་པ་ནི གྲོགས་པོ་ལ་ལྟོས་པ་ཡིན་པས་ཁྱད་པར་དང་ལྡན་པ་ཡིན་མོད་ཀྱི།དེའི་རྣམ་པ་མ་ཡིན་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། ནག་པ་ལ་སོགས་པའི་བརྗོད་པས་རྫས་ཁོ་ན་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཉི་ག་སྨོས་པས་ནི་ཤེས་པ་དང་ལྡན་པ་དེ་ཉིད་རྫས་ཀྱི་རྣམ་པ་ཡིན་པ་དང་། དངོས་ པོ་ལ་རེག་པའི་ཕྱིར་ཁྱད་པར་དང་ལྡན་པའི་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་འདིར་འགྱུར་རོ།།དེ་བས་ན་དེ་ལ་རྫས་ལས་ལྡོག་པའི་རྒྱུ་མཚན་གཞན་གྱིས་འགྱུར་རོ། །བཤད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སློབ་དཔོན་གྱིས་ཏེ། ལྡོག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་སྟེ། བ་ལང་གི་བ་ ལང་ཉིད་དང་།འཚེད་པ་པོའི་འཚེད་པ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་དང་། བསྟན་མ་ཐག་པའི་ཁྱད་པར་ཤེས་པ་ཇི་ལྟ་བ་དེ་ལྟར་ནི་བཤད་དོ་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་རོ། །ཇི་ལྟར་བཤད་ཅེ་ན། བདག་ཉིད་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། དོན་གཞན་རྣམ་པར་གཅད་པ་ནི་ དོན་གཞན་རྣམ་པར་འབྱེད་པའོ།།བདག་ཉིད་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྒྲ་གང་གིས་བརྡ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་གང་རྣམ་པར་གཅད་པ་སྟེ། དེའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །འདི་ལྟར་འཚེད་པའི་སྒྲ་ནི་ཆོས་ཅན་བརྗོད་པ་སྟེ། ཁྱད་པར་གཞན་མི་སྤོང་བར་འཚེད་པ་པོ་ མ་ཡིན་པ་རྣམ་པར་གཅོད་པ་ཙམ་སྟོན་པའོ།།འཚེད་པ་པོ་ཉིད་ཀྱི་སྒྲ་ནི་ཆོས་ཅན་བརྗོད་པ་སྟེ། ཁྱད་པར་གཞན་སྤངས་ནས་དེ་ཉིད་རྣམ་པར་གཅོད་པ་སྟོན་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་བས་ན་ཆོས་དང་ཆོས་ཅན་གྱི་ཁྱད་པར་རྟོགས་པས། འཚེད་པ་པོའི་འཚེད་པ་ཉིད་ཅེས་ བྱ་བ་ཐ་དད་པའི་རྣམ་པར་དབྱེ་བར་སྦྱར་བར་བྱའོ།།དེ་ལྟར་རྫས་ཀྱི་སྒྲ་ཡང་རྫས་མ་ཡིན་པ་རྣམ་པར་གཅད་པ་ཙམ་ལ་བརྡར་བྱེད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར། དེའི་རྗེས་སུ་འབྲངས་ནས་རྫས་མ་ཡིན་པ་རྣམ་པར་གཅད་པའི་རྗེས་སུ་བྱེད་པ་ཅན་གྱི་བློ་སྐྱེའོ། །འཚེད་པའི་སྒྲ། ལས་ཀྱང་འཚེད་པ་པོ་མ་ཡིན་པ་རྣམ་པར་གཅད་པའི་རྗེས་སུ་བྱེད་པ་ཅན་གྱི་བློ་སྐྱེ་བ་དེ་བས་ན་རྣམ་པར་གཅད་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་བརྡའི་རྗེས་སུ་འབྲངས་ནས་ཁྱད་པར་དང་ལྡན་པའི་བློ་གཅིག་ལ་ཡང་འགལ་བ་མེད་དོ། །དེ་དག་ཀྱང་ཁྱད་པར་གཞན་ནི་སྤོང་བ་དང་། མི་སྤོང་བ་དག་དེ་གཉིས་ཀྱི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་སྐབས་སུ་བསྟན་ཏོ། །དེ་བས་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་[(]མདུག་[,]མཇུག་[)]སྡུད་པ་ཡིན་ཏེ། ཇི་ལྟར་གསལ་བ་དག་ཐ་དད་པ་དེ་བཞིན་དུ་ལས་ཀྱང་ཐ་དད་པའི་གཏན་ཚིགས་ཀྱིས་འཚེད་པ་པོ་ལ་སོགས་པ་ཐ་དད་པ མེད་པའི་ཤེས་པས་དེའི་ལས་རྒྱུ་མིན་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་རོ།

若唯说差别，则黑者知虽依友为具差别，然非非彼相，由黑等言唯显实故。说二者则知具彼即实相，由触事故具差别，此为此义。故于彼由异实返因他成。
"说"即阿阇黎：如返，即牛之牛性、煮者之煮性等，及如方说差别知，配为"如是说"。云何说？说"如自性"等：遮他义即分别他义。"如自性"即如何声如何表示而遮何，此为"故"义。
如是煮声说有法，不舍他差别唯显遮非煮者。煮者性声说有法，舍他差别显遮彼性。故由了知法有法差别，应配煮者之煮性等差别分别。
如是实声亦由唯于遮非实为表故，随彼生随遮非实智。由煮声亦生随遮非煮者智，故如遮随表于一具差别智亦无相违。
彼等亦于"彼二舍不舍他差别"等处显示。由"故"等为结语：如显现等差别，如是由业亦差别因，配为：煮者等无差别知非彼业因。

།འཚེད་པ་པོ་དེ་དག་གི་འཚེད་པ་པོ་ཞེས་བྱ་བའི་ལས་གང་ཡིན་པ་དེའི་ལས་དེ་ལ་རིགས་འཕྲོད་པར་འདུ་བས་འབྲེལ་པ་ཉིད་ཐ་དད་པ་མེད་པའི་ཕྱིར། འཚེད་པ་པོ་ལ་སོགས་པ་ཐ་དད་པ་མེད་པའི་ཤེས་པའི་རྒྱུ་ཡིན་ ནོ་ཞེ་ན།ལས་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་འགོག་པར་བྱེད་དེ། རིགས་རྒྱུ་མིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྐབས་ཡིན་ནོ། །ལས་དང་འབྲེལ་ཕྱིར་ཏེ་ལས་འཕྲོད་པ་འདུ་བས་འབྲེལ་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །དོན་གཞན་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྫས་ལས་དོན་གཞན་ཏེ། ལས་དང་འབྲེལ་ པའོ།།དོན་གཞན་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྫས་ཀྱི་ལའོ། །བ་ལང་ཉིད་བཞིན་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དཔེའོ། །ཁྲ་བོ་ལ་སོགས་པ་དང་འབྲེལ་པའི་བ་ལང་ཉིད་ནི་འགྲོ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཁྱད་པར་དག་ལ་བ་ལང་གི་ཤེས་པའི་རྒྱུ་མ་ཡིན་ནོ། །འཚེད་པ་པོའི་ལས་འཚེད་པ་ཞེས་ བྱ་བ་ལ།འཕྲོད་པ་འདུ་བས་འབྲེལ་པའི་ལས་ཀྱི་རིགས་ཡིན་ནོ། །ལས་དེ་དག་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཚེད་པ་ཞེས་བྱ་བའོ། །འཚེད་པ་པོའི་སྒྲ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྒྲ་སྨོས་པ་ནི་མཚོན་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟར་ན་འཚེད་པ་པོའི་ཤེས་པས་ཡོངས་སུ་གཅད་པ་མ་ཡིན་ ནོ།།འོ་ན་ཅི་ཡིན་ཞེ་ན། འཚེད་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ལས་དེའི་རྟེན་གྱི་རྫས་འཚེད་པ་པོའི་སྒྲས་བརྗོད་པ་ཡིན་གྱི། རྫས་དེ་ལ་ལས་ཀྱི་རིགས་འཕྲོད་པ་འདུ་བས་འབྲེལ་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ན་རེ་ཞིག་དོན་གཞན་དང་འབྲེལ་པ་ཅན་གྱི་ལས་ཀྱི་རིགས་ལ་བརྟེན་ནས་ རྫས་ཀྱི་ཡུལ་ཅན་འཚེད་པ་པོ་ལ་སོགས་པའི་བརྗོད་པ་དང་ཤེས་པ་དག་གི་རྒྱུ་མཚན་ཉིད་མ་ཡིན་པར་བསྟན་ཏོ།།ད་ནི་རྣམ་པ་གཞན་གྱིས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ལས་ཀྱི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་པ་ཡིན་ཏེ། འཚེད་པའི་སྒྲ་ལས་མཉན་པ་གཞན་ནི་སྒྲ་གཞན་ནོ། ། མཉན་པ་སྨོས་པ་ནི་ཉེ་བར་མཚོན་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་བཞིན་དུ་ཤེས་པ་གཞན་གྱི་རྒྱུ་མཚན་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །མཉན་པ་གཞན་ཉིད་ནི་འཚེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་པ་ལ། དེ་ལས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལས་ཀྱི་རིགས་ལས་སོ། །ལས་ཀྱི་རིགས་ནི་ལས་ཀྱི ཡུལ་གྱི་བརྗོད་པ་དང་ཤེས་པའི་རྒྱུ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བསམས་པའོ།།འདོད་པར་གྱུར་ན་ལས་ཀྱི་རིགས་ནི་འཚེད་པ་པོའི་ཤེས་པ་སྐྱེད་པར་ནི་མི་བྱེད་ཀྱི། འོན་ཀྱང་ལས་ཀྱི་རིགས་ལ་བརྟེན་ནས་ལས་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ནི་ཞེས་ བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ།དེ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་འཚེད་པ་པོ་ལ་སོགས་པ་ཐ་དད་པ་མེད་པའི་ཤེས་པ་འདི་ལས་ཀྱི་རྒྱུ་མཚན་ཡོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཚིག་རྣམ་པར་སྦྱར་རོ། །གསལ་བ་དང་འདྲ་བར་ཐ་དད་ཕྱིར་ལས་འདིའི་རྒྱུ་མིན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་རབ་ཏུ་བཤད་ཟིན་ཏོ།

若谓：彼等煮者之煮者业，由类相应和合而关联无差别故，煮者等无差别知之因。
由"业及"等遮破，"类非因"为此处。由业关联故，即由业相应和合关联故。"异义"即异实，与业关联。"于异义"即于实之于。"如牛性"为喻。与花纹等关联之牛性于行等差别非牛知因。
于"煮者业煮"，由相应和合关联之业类。"彼等业"即煮。于"煮者声"，说"声"为表示，如是非由煮者知遍断。
若问何者？说煮业彼依实由煮者声说，然彼实非由业类相应和合关联。如是且显示依异义关联业类，非实境煮者等言说及知之因相。
今为以他相显示故说"业之"等：异闻于煮声即异声。说"闻"为表示，如是由为异知因相故。于说"煮"等异闻性，"由彼"即由业类。思为：业类是业境言说及知之因故。
若许业类不生煮者知，然依业类唯是业，说"彼"等：配为此煮者等无差别知有业因。由"如显现差别故此业非因"等已广说。

། རིགས་ལ་བརྟེན་པའི་ཕྱིར་ལས་ཐ་དད་པ་ཡིན་དུ་ཟིན་ཀྱང་ཐ་དད་པ་མེད་པའི་ཤེས་པའི་རྒྱུར་བཤད་པ་མ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན། བཤད་པ་འདི་ནི་རིགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། རིགས་དང་འབྲེལ་པ་ཡོད་དུ་ཟིན་ཀྱང་ལས་ནི་དེ་ལྟ་ན་ཡང་ཐ་དད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། ། གཞན་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་དོན་བསྟན་པ་སྟེ། ལས་སྐད་ཅིག་མ་ནི་གནས་པ་མེད་པའི་རྒྱུའི་ཕྱིར་འཚེད་པ་པོ་ལ་སོགས་པ་ཐ་དད་པ་མེད་པའི་ཤེས་པ་ནི་ལས་ཀྱི་རྒྱུ་མཚན་ཅན་མ་ཡིན་ནོ། །ལས་མི་རྟག་པ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས པས་འཆད་པར་བྱེད་དེ།འཚེད་པ་པོ་ལ་སོགས་པ་ཐ་དད་པ་མེད་པའི་ཤེས་པ་དེའི་ཡང་ལས་རྒྱུ་མཚན་ཉིད་ཡིན་པར་ཁས་ལེན་ན། ལས་འགགས་པ་ལ་སྐྱེས་བུ་འཚེད་པ་པོ་ཞེས་བརྗོད་པར་མི་བྱའོ། །རུང་བ་ཉིད་ཙམ་དུ་ནི་བརྗོད་དེ། དེ་བས་ན་ཐ་སྙད་འདི་ནི་ དངོས་པོར་གྱུར་པའི་དབྱེ་བའི་རྒྱུ་མཚན་ནི་མ་ཡིན་ནོ།།གལ་ཏེ་ལས་འདས་པ་ཡང་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ཉེས་པ་མེད་དོ་ཞེ་ན། འཚེད་པ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །གལ་ཏེ་འདས་པར་ཡོད་པར་གྱུར་ན་ད་ལྟར་དང་འདྲ་བར་དམིགས་པར་འགྱུར་ཏེ། ལས་ ནི་དམིགས་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱིར་གྱུར་པར་ཡང་འདོད་དོ།།གལ་ཏེ་ལས་ཀྱི་རིགས་ནི་འཕྲོད་པ་འདུ་བས་འབྲེལ་པ་ཡིན་ལ་ལས་ཀྱང་རྫས་ལ་འཕྲོད་པ་འདུ་བ་དེ་བས་ན། རག་ལས་པ་དང་འབྲེལ་པའི་ཕྱིར་ལས་ཀྱི་རིགས་ནི་རྫས་ཀྱི་ཡུལ་ཅན་འཚེད་པ་པོའི་ཤེས་ པའི་རྒྱུར་འདོད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན།དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་པ་ལ། དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལས་ནི་ཞིག་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་དང་། སྤྱི་ནི་ལས་དང་དངོས་སུ་འབྲེལ་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་དང་། ལས་ཀྱི་སྒོ་ནས་བརྒྱུད་པས་ཀྱང་འདི་ལ་རྫས་དང་འབྲེལ་ པ་མེད་པའི་རྒྱུའི་ཕྱིར་རོ།།སྤྱི་ནི་འཚེད་པ་པོ་ལ་སོགས་པའི་བརྗོད་པ་དང་ཤེས་པའི་རྒྱུ་མིན་ནོ། །གལ་ཏེ་འབྲེལ་པ་མེད་ཀྱང་རྒྱུ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། ཐལ་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་པ་ལ། འབྲེལ་མེད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་འབྲེལ་པ་དང་མི་ལྡན་པའོ། ཐལ་འགྱུར་ཕྱིར་ ཞེས་བྱ་བ་ནི་བ་ལང་ཉིད་ཀྱང་རྟའི་ཤེས་པའི་རྒྱུར་འགྱུར་བའོ།།སྒྲ་སྨོས་པ་ནི་ཉེ་བར་མཚོན་པ་ཡིན་ཏེ། སྤྱི་འབྲེལ་པ་མེད་པ་ནི་ཤེས་པ་དང་སྒྲའི་རྒྱུ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །ལས་ཞིག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་འཆད་པར་བྱེད་དེ། དེའི་སྤྱི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ ལས་ཀྱི་སྤྱི་ནའོ།།ལས་ནི་འཕྲོད་པ་འདུ་བས་འབྲེལ་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ལས་མེད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཡང་བྱེད་པ་སྟེ། བྱེད་པ་པོ་ལ་བརྒྱུད་པས་ཀྱང་འཕྲོད་པ་འདུ་བ་མ་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར་རག་ལུས་པའི་འབྲེལ་པ་སྤྱི་འདི་ལ་ཡང་རྫས་དང་ལྷན་ཅིག་ ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ།

若问：虽依类故业有差别，岂非说为无差别知之因？答：此说不应理，虽有类关联，然业如是仍由差别性故。
由"复次"等显因义：业刹那无住因故，煮者等无差别知非业因相。由"业无常"等解释：若许彼煮者等无差别知亦以业为因相，则于业灭时不应说人为煮者。唯说为可能，故此言说非实分别因。
若谓由过去业亦有故无过，说"于煮时"等。若成过去有，则应如现在可得，业亦许为所得相故。
若谓业类是相应和合关联，业亦与实相应和合，故由依待关联故，业类应许为实境煮者知之因。说"由彼故"等：由彼故即由业已灭故，及类无与业直接关联故，由业门间接亦无与实关联因故。类非煮者等言说及知之因。
若谓虽无关联亦是因，说"应成"等："无关联"即不具关联。"应成故"即牛性亦应成马知之因。说"声"为表示，语义为：无关联类非知及声之因。
解释"业灭"等："彼类"即业类。业非相应和合关联，由彼无故。由业无故亦作，由作者亦非间接相应和合故，此依待关联类亦非与实共有。

།གཞན་དུ་ན་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འབྲེལ་བ་མེད་པ་ཉིད་ཀྱང་ཤེས་པ་ལ་སོགས་པའི་རྒྱུ་ཉིད་ཡིན་ནའོ། །ལས་ནི་གནས་པ་མེད་ཕྱིར་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་བཤད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ལ་འདས་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཕྱོགས་གཞན་དུ་རྟོགས་པ་ ལ་འདས་པ་ནི་ལས་ཞིག་པ་ཡིན་ལ།མ་འོངས་པ་ནི་ལས་གང་འབྱུང་བར་འགྱུར་བའོ། །དེ་དག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཤེས་པ་དང་སྒྲ་དག་གོ། །འདས་པ་དང་མ་འོངས་པའི་ལས་མེད་པ་ཡང་ཤེས་པ་དང་བརྗོད་པ་དག་གི་མིན་ཏེ། རྒྱུ་མཚན་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་རོ། ། ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དེ་དག་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། དེ་དག་ནི་ཤེས་པ་དང་བརྗོད་པ་དག་གོ། །མེད་པ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་འཆད་པར་བྱེད་དེ། འདིས་དངོས་པོ་སྟོན་པར་བྱེད་ཅིང་གསལ་བར་བྱེད་པས་ན་ནུས་པ་སྟེ། དོན་བྱེད་པར་ནུས་པའོ། །མེད་པ གང་ལ་བྲལ་བ་དེ་ལ་དེ་སྐད་ཅེས་བྱའོ།།གང་གི་ཕྱིར་མེད་པ་ནི་དོན་བྱེད་པའི་ནུས་པ་དང་བྲལ་བ་སྟེ། དེ་ལྟ་བུར་གྱུར་པ་དེ་ཇི་ལྟར་སྒྲ་དང་ཤེས་པ་དག་གི་རྒྱུ་མཚན་དུ་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ཅི་སྟེ་མེད་པ་ཡང་རྒྱུ་མཚན་ཉིད་དུ་འདོད་ན་དེའི་ཚེ། དེ་ནི་དངོས་པོ་ཉིད་ཁོ་ནར་འགྱུར་ཏེ་མེད་པ་ཉིད་མ་ཡིན་ནོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དངོས་པོ་དེའི་དེ་ཉིད་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་པ་ལ། མཚན་ཉིད་ཅན་ནི་སྒྲའི་རང་བཞིན་གྱི་ཚིག་གོ། །དེ་བས་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེའི་ཕྱིར་རོ། །འདས་པ་ནི་འགག་པའི་ངོ་བོ་ཡིན་ལ། མ འོངས་པ་ནི་ངོ་བོ་མ་ཐོབ་པ་ཅན་ཡིན་ནོ།།ལས་ལས་གསལ་བ་ལ་སོགས་པ་གཞན་དག་ཀྱང་ཤེས་པ་དང་བརྗོད་པ་དག་ནི་རྒྱུ་མཚན་ཉིད་དུ་སྤྱི་སྨྲ་བས་མི་འདོད་དེ། གསལ་བ་ནི་ལས་ཀྱི་རྟེན་གྱི་རྫས་སོ། །སོགས་པའི་སྒྲས་ནི་བརྡའི་བག་ཆགས་དང་། དེ་ཡོངས་སུ་སྨིན་པ་ དག་གཟུང་ངོ་།།དེ་དག་ནི་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲ་དང་ཤེས་པའོ། །དེ་ལྟར་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་ཅན་འཚེད་པ་པོ་ལ་སོགས་པའི་སྒྲ་དང་ཤེས་པ་དག་རྒྱུ་མཚན་མེད་པ་ཡིན་ན་རིགས་གྲུབ་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཀྱང་གི་སྒྲས་ནི་སྒྲ་དང་ཤེས་པ་དག་ཏུ་ཡོད་པའམ་མེད་པར་འགྱུར་ རོ།།གལ་ཏེ་ཅིའི་ཕྱིར་རིགས་གྲུབ་ཅེ་ན། དེ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་པ་ལ། ཐ་དད་པ་མེད་པའི་ཤེས་པ་དང་བརྗོད་པ་སྟེ། སྒྲའི་རྒྱུ་མཚན་ཉིད་དུ་འདོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་ལྟར་སྒྲ་འཚེད་པ་པོ་ལ་སོགས་པའི་ཡུལ་ལ་དེ་དག་རྒྱུ་མཚན་མེད་པར་འཇུག་པར་འགྱུར་བ་དེ་ལྟར་ གཞན་དག་ལ་ཡང་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རྒྱུ་ནི་ཅི་རིགས་སུ་རྟོགས།གལ་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ཕྱོགས་གཞན་དག་རྟོགས་པར་བྱེད་དེ། ནུས་པ་ནི་ལས་ཀྱི་རྟེན་གྱིའོ། །སྒྲ་སྨོས་པ་ནི་ཉེ་བར་མཚོན་པ་ཡིན་ཏེ། འཚེད་པ་པོ་ལ་སོགས་པའི་ཤེས་པའི་ཡང་རྒྱུ་མཚན་ནུས་པ་ ཡིན་ནོ།

"若尔"即若无关联亦是知等之因。对于所说"由业无住故"等，"过去"等为他方分别：过去是业已灭，未来是业将生。"彼等"即知与声。过去未来业无亦非知说二因相。
何故？于"彼等"等：彼等即知与说。由"无即"等解释：由此显示事物及明了故为功能，即能作用。无即离彼者说为彼。由无离作用功能故，如是者云何成声知二因相义。
若许无亦为因相，尔时彼即唯成事物非无。何故？说"事物彼性"等：相者即声自性语。"故"即因此。过去为灭性，未来为未得体。
业之显现等他亦知说二非类论者许为因相：显现即业依实。"等"字摄表习气及彼成熟。"彼等"即声与知。"如是"即有随行煮者等声知二无因相则类不成。"亦"字于声知二有无。
若问何故类成？说"彼"等：无差别知说，由许为声因相故。如声于煮者等境无彼等因相而转，于他亦尔故因随理了知。
由"若"等了知他方：功能即业依之。说"声"为表示，煮者等知亦以功能为因相。

།རྗེས་འགྲོ་མེད་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་འགོག་པར་བྱེད་དེ། འཚེད་པ་པོ་ལ་སོགས་པའི་ནུས་པ་ནི་འཚེད་པ་པོ་ལ་སོགས་པའི་སྒྲའི་རྒྱུ་མཚན་མིན། ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། རྫས་དང་འདྲ་བར་ནུས་པ་ནི་རྫས་ལས་ལྡོག་པ་མེད་པས་རྗེས་འགྲོ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། ། དོན་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་མེད་པ་ཅན་ཡང་། རྗེས་སུ་འགྲོ་བའི་ཤེས་པ་དང་བརྗོད་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཉིད་དུ་ཁས་མ་བླངས་པའི་ཕྱིར་རམ། ཁས་ལེན་ན་རིགས་སུ་རྟགས་པའི་རྒྱུ་མེད་པ་ཅན་དུ་ཐལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་ནུས་པ་ཐ་དད་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། འཚེད་པ་པོ་ཞེས་བྱ བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་པ་ལ།ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྫས་ལས་གཞན་པའི་ནུས་པ་ཉིད་དོ། །གལ་ཏེ་ཡོད་པར་འགྱུར་བ་དེའི་ཚེ། དེ་ཉིད་དེ་ནུས་པ་ནི་འཚེད་པ་པོ་ལ་སོགས་པ་དོན་གྱི་བྱ་བ་ལ་ཉེ་བར་སྦྱོར་བའི་རྒྱུའི་ཕྱིར་ནུས་པའི་རྟེན་གྱི་རྫས་ནི་ཉེ་བར་སྦྱོར་བ་མ་ ཡིན་པར་ཐལ་བའི་ཕྱིར་རོ།།འཚེད་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་ནུས་པ་དེ་ནི་རྫས་དེའི་ཉེ་བར་སྦྱོར་བ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟར་ན་བརྒྱུད་པས་ཀྱང་འཚེད་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་རྫས་ཀྱང་ཉེ་བར་སྦྱོར་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བསམས་པའོ། །ད་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་ གྲུབ་པའི་མཐའ་སྨྲ་བ་སྟེ།ནུས་པ་དོན་གཞན་དུ་གྱུར་པ་ལ་དགོས་པ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །འདི་ལྟར་འཚེད་པ་ལ་སོགས་པ་སྒྲུབ་པའི་ནུས་པ་དངོས་པོ་ལ་ཡང་རྫས་ནུས་པ་གང་གིས་སྦྱོར་བར་བྱེད་པའི་ནུས་པ་དེ་ཡང་གལ་ཏེ་ཐ་དད་པར་ཁས་ལེན་པ་དེའི་ཚེ། འཚེད་པ་ལ་ སོགས་པའི་སྒྲུབ་པའི་ནུས་པ་ལ་རྫས་ཉེ་བར་སྦྱོར་བའི་ཕྱིར།ནུས་པ་གཞན་རྫས་ལས་ཐ་དད་པར་ཁས་ལེན་ན་ཧ་ཅང་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་ཏེ། ནུས་པ་དེ་ལ་ཡང་ཉེ་བར་སྦྱོར་བའི་ཕྱིར་ནུས་པ་ཐ་དད་པ་གཞན་བརྟག་པར་བྱ་ཞིང་དེ་ལ་ཡང་གཞན་ཞེས་བྱ་བ་ཐུག་པ་མེད་ པར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།།དེ་བས་ན་ནུས་པ་ཐ་དད་པ་མེད་པ་རྫས་ཁོ་ན་འཚེད་པ་ལ་སོགས་པའི་སྒྲུབ་པའི་ནུས་པ་དང་པོ་ལ་ཉེ་བར་སྦྱོར་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བརྗོད་པར་བྱའོ། །དེ་ལྟར་ན་རྫས་དེ་ནི་ནུས་པ་ལ་ཉེ་བར་སྦྱོར་བར་འདོད་ན། རྫས་དེ་ནི་འཚེད་པ་ལ་སོགས་ པའི་དོན་གྱི་བྱ་བའི་མཚན་ཉིད་ཁོ་ན་ལ་ཉེ་བར་སྦྱར་བར་ཅིའི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་མི་འདོད་དེ།རྫས་དེ་དང་དོན་གྱི་བྱ་བའི་བར་དུ་ནུས་པ་དོན་མེད་པ་བརྟག་པས་ཅི་ཞིག་བྱ། གང་གི་ཕྱིར་དེ་ལྟ་མ་ཡིན་པ་དེ་བས་ན། འཚེད་པ་ལ་སོགས་པའི་དོན་གྱི་བྱ་བ་ལ་ནུས་པ་ཞེས་ བྱ་བ་འདིས་རྫས་ཁོ་ན་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ།།ཇི་ལྟ་བུར་གྱུར་པ་ཞེ་ན། དེའི་འབྲས་བུ་ཅན་དེ་འཚེད་པ་ལ་སོགས་པ་དེའི་འབྲས་བུ་གང་ལ་ཡོད་པའོ།

由"无随行故"等遮破：煮者等功能非煮者等声因相。何故？如实，功能无离实故无随行故。无义随行者亦不许为随行知说因相故，或若许则应成无类证因故。
若谓功能唯是差别，说"煮者"等："非有"即异实功能性。若成有时，彼即功能是煮者等义作用近行因故，功能所依实应非近行故。
思为：成办煮等功能是彼实近行，如是则间接亦于煮等实亦成近行。
今"由"等是宗论者：异义功能全无少许义利。如是于煮等成办功能事上，实以何功能作近行，彼功能若许差别时，为近行煮等成办功能于实故，若许功能他异实则太过故。由于彼功能亦为近行故，应观察异差别功能，于彼亦他，语义为：将成无穷。
故应说无差别功能唯实于初煮等成办功能近行。如是若许彼实于功能近行，彼实何故不许唯于煮等义作用相近行，于实与义作用间观察无义功能何为？由非如是故，此"功能"说唯实于煮等义作用。云何？有彼果者，即有彼煮等果者。

།རྫས་དེ་ཡང་གསལ་བ་གཞན་གྱི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རྫས་དེ་ལས་འཚེད་པ་པོ་ཞེས་བྱ་ བའི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་ཅན་གྱི་སྒྲ་དང་ཤེས་པར་མི་འགྱུར་རོ།།སྒྲ་སྨོས་པ་ནི་ཉེ་བར་མཚན་པ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་འཚེད་པ་པོ་ལ་སོགས་པའི་རྫས་ལ་འཚེད་པ་པོ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་སྤྱི་ཡོད་པ་དེའི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་ཅན་གྱི་སྒྲ་དང་ཤེས་པའི་རྒྱུ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། གལ་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་ པ་སྨོས་ཏེ།གལ་ཏེ་འཚེད་པ་པོ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་སྤྱི་ཡིན་པར་འདོད་པ་དེའི་ཚེ། འཚེད་པ་པོ་ལ་སོགས་པའི་བྱ་བ་སྒྲུབ་ནུས་པའི་གནས་སྐབས་དང་པོར་ཏེ། རྫས་འབྱུང་བ་དང་དུས་མཉམ་ཁོ་ནར་དེའི་རྫས་ལ་འཕྲོད་པ་འདུ་བས་འབྲེལ་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དེ་ ལྟར་ན་བྱིས་པ་དེ་དང་པོ་སྐྱེས་པ་ཡང་འཚེད་པ་ལ་སོགས་པའི་ཤེས་པ་དང་བརྗོད་པའི་ཡུལ་དུ་འགྱུར་རོ་ཞེས་བསམས་པའོ།།དང་པོའི་ཅི་སྟེ་མིན་པ་དེའི་ཚེ་ཕྱིས་ཀྱང་མི་འགྱུར་ཏེ་རྫས་དེ་ལ་ཁྱད་པར་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྫས་ལ་ནི་དུས་ཐམས་ཅད་དུ་འཚེད་པ་པོ་ཉིད་ལ་སོགས་ པ་ཁོ་ན་ཡིན་མོད་ཀྱི།འོན་ཀྱང་དང་པོར་མངོན་པར་མི་གསལ་བ་དེ་བས་ན། སྒྲ་དང་ཤེས་པ་དག་གི་རྒྱུ་མཚན་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། ཡོད་ཉིད་སོགས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་པ་ལ། གསལ་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དང་པོ་ཁོ་ནར་གསལ་བར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ཡོད་ ཉིད་སོགས་བཞིན་དུ་སྟེ།དཔེར་ན་ཡོད་པ་ཉིད་དང་རྫས་ཉིད་ལ་སོགས་པ་ལྟ་བུར་ཇི་སྲིད་རྫས་ཡོད་པ་དང་དོན་བྱེད་པའི་དབང་པོ་ཉིད་ན་རུང་བའི་ཡུལ་ན་གནས་པ་གསལ་བར་འགྱུར་རོ། །ཅི་སྟེ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་འཆད་པར་བྱེད་དེ། ཡོད་པའི་དོན་ལ་སྟེ་རིགས་ ཀྱི་རྟེན་ལའོ།།འཕྲོད་པ་འདུ་བ་དེའི་ནི་འཕྲོད་པ་འདུ་བ་སྤྱིའོ། །རེས་འགའ་བ་ཉིད་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི། དུས་ཐམས་ཅད་དུ་ཡོད་པ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཉིད་བརྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། དོན་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་པ་ལ། དོན་ལ་སྟེ་ རིགས་ཀྱི་རྟེན་ལ་འཕྲོད་པ་འདུ་བའི་ཆོས་ཅན་འབྲེལ་བར་རུང་བ་སྤྱི་དེ་དག་ནི་དོན་འདིའི་སྐྱེ་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་དག་དང་ལྷན་ཅིག་ཏུ་འཕྲོད་པ་འདུ་བ་དག་ཡིན་ནོ།།སྤྱིའི་རྟེན་འདི་ལ་ཞེས་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་བསྒྱུར་ནས་སྦྱར་བར་བྱ་སྟེ། སྐྱེ་བ་དང་དུས་མཉམ་པ་ཁོ་ནར་རྫས་དང་ སྦྱོར་བར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཞུང་ཡིན་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྤྱིར་སྨྲ་བའི་གྲུབ་པའི་མཐའ་ཡིན་ནོ།

彼实亦无随行他显现故，由彼实不成有随行煮者名声知。说"声"为表示。
若谓于煮者等实有煮者性等类，彼随行声知之因，说"若"等：若许煮者性等为类时，于煮者等作用成办功能初位，即与实生同时唯由相应和合关联义。如是则初生婴儿亦应成煮等知说境。
思为：若非初时，后亦不成，由彼实无差别故。实于一切时虽唯是煮者性等，然初不明显故，非声知二因相。
说"有性等"等："当显"即唯初当显义。如有性等，如有性实性等，乃至实有及作用根性时，处可境当显。
由"若复"等解释：于有义即类依。彼相应和合即相应和合类。由"非有时性故"即由一切时有性故。为成立彼故，说"于义"等：于义即于类依有相应和合法相关联可能类彼等，与此义生彼等同时相应和合。
转变"于此类依"分别而配：语义为唯与生同时应配实。此为论典，即类论者宗。

།ཅི་སྟེ་གྲུབ་པའི་མཐའ་ལས་འདས་ནས་སྤྱི་ཕྱིས་འབྱུང་བ་ཉིད་དུ་རྟོགས་པ་དེའི་ཚེ། དེ་ལས་འདས་པ་སྟེ་གྲུབ་པའི་མཐའ་ལས་འདས་པ་སྤྱིའི་རྟེན་གྱི་རྫས་ དེ་ནི་ཁྱད་པར་མེད་པའི་ཕྱིར་ཕྱིས་ཀྱང་དེ་དང་འཕྲོད་པ་འདུ་བར་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ཏེ།སྤྱི་དེ་དང་འཕྲོད་པ་འདུ་བར་མི་འགྱུར་རོ། །དཔེར་ན་འབྲས་བུ་ནི་རང་བཞིན་གཅིག་པ་ཉིད་ཡིན་དུ་ཟིན་ཀྱང་། དང་པོ་དམར་པོ་ཉིད་དུ་མི་འགྱུར་ཞིང་ཕྱིས་འགྱུར་བ་དེ་བཞིན་དུ་སྐྱེས་བུའི་འཚེད་ པ་པོ་ཉིད་ལ་སོགས་པའི་སྤྱི་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན།དེའི་ཕྱིར་དེ་དང་འབྲེལ་པའི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། དེ་དང་འབྲེལ་པའི་རང་བཞིན་དང་མི་མཐུན་པའི་སྟེ། འཚེད་པ་པོ་ཉིད་ལ་སོགས་པའི་སྤྱིའི་འབྲེལ་པའི་རང་བཞིན་དང་མི་མཐུན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ སྤྱིའི་འཕྲོད་པ་འདུ་བའོ།།དེའི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྐྱེས་བུའིའོ། །རང་བཞིན་མཐུན་པ་ལ་གནས་པ་ནི་དེ་དང་འབྲེལ་པར་མི་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ནོ། །སྤྱི་འཕྲོད་པ་འདུ་བ་དེ་ཉིད་ཀྱང་རང་བཞིན་མི་མཐུན་པ་ལ་གནས་པ་རྫས་འདིས་དེའི་སྤྱི་འཕྲོད་པ་འདུ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་ བྱ་བ་ནི་རྟོགས་པར་དཀའ་བ་སྟེ་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་དཀའོ་གལ་ཏེ་ཨ་མྲ་ལ་སོགས་པའི་འབྲས་བུ་དག་གིས་ཡང་སྔ་མ་དང་ཕྱི་མ་རང་བཞིན་གཅིག་པ་ཉིད་ཡིན་པ་དེ་ལ་ཡང་བརྒལ་ཞིང་བརྟག་པ་མཚུངས་སོ།།རྫས་རྟག་ཏུ་སྤྱི་དང་འབྲེལ་པ་ཁོ་ན་ཕན་འདོགས་པའི་ བྱ་བ་ལ་ལྟོས་པ་ནི་སྤྱི་གསལ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ལ།བྱ་བ་དེ་སྔར་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པས་ན་སྔར་སྤྱི་མངོན་པར་གསལ་བ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར་བྱ་བ་ཕན་འདོགས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། འཚེད་པ་ལ་སོགས་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་བྱ་བ་དེ་བྱེད་པའི་ཕན་འདོགས་པ་ གང་ཡིན་པ་དེ་ལ་ལྟོས་པའི་རྫས་ནི་སྤྱི་གསལ་བར་བྱེད་པ་ཉིད་དུ་ཁས་ལེན་ན།རྫས་དེ་ནི་སྐད་ཅིག་མ་ཉིད་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ལྷན་ཅིག་བྱེད་པ་ལ་འགྱུར་བ་མེད་ལྟོས་པ་མེད། ཅི་སྟེ་རྣམ་པར་འགྱུར་པ་དེའི་ཚེ་ཡང་། འདི་ནི་ཕུལ་དུ་བྱུང་བ་ཡོད་ནའང་ སྟེ།རྫས་ནི་སྐད་ཅིག་མ་ཉིད་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ། །སྐད་ཅིག་ཉིད་ཕྱིར་སྐྱེས་མ་ཐག་ཏུ་འཇིག་པ་ཅན་གྱི་བྱ་བ་གང་ལས་ཏེ། གང་གིས་དེ་ལ་ཕན་འདོགས་པ་ལ་ལྟོས་པའི་རྫས་རིགས་ཀྱིས་གསལ་བར་བྱེད་པར་འགྱུར། གལ་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་འཆད་ པར་བྱེད་དེ།ལས་ནི་རྟེན་འཛུགས་པ་ལ་སོགས་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་བྱ་བའོ། །དེ་ལ་ཕན་འདོགས་པར་བྱེད་པ་ནི་དེས་བྱས་པའི་ཕུལ་དུ་བྱུང་སྟེ། དེ་ལ་ལྟོས་ནས་སོ། །རང་བཞིན་བརྟན་པ་ནི་སྔ་མའི་རང་བཞིན་ལས་མ་བསྐྱོད་པའོ། །ཕུལ་དུ་དབྱུང་དུ་མེད་པའི་ ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རང་བཞིན་གཞན་བསྐྱེད་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།།ཁྱད་པར་དུ་བྱེད་པ་མེད་པ་ལ་སྟེ། ལས་ལ་ལྟོས་པ་ཅི་ཞིག་ཡོད་དེ། མེད་པ་ཁོ་ནའོ།

若超宗义而解类后生时，超彼即超宗义类依实，由无差别故后亦不成与彼相应和合，不成与彼类相应和合。如果实虽是一性，初不成赤性后成，如是人之煮者性等类。
故说"与彼关联"等：与彼关联自性不相顺，由与煮者性等类关联自性不相顺故。"彼"即类相应和合。"彼"即人之。住于自性相顺者非不成关联。
此类相应和合亦住于自性不相顺实，此成彼类相应和合难解难证。若于庵摩罗等果前后一性，于彼亦有相同诘难。
实恒与类关联唯观待利益作用为显类，由彼作用先无故，先类不明显。故说"作用利益"等：于彼煮等相作用利益观待之实，若许为显类性，彼实由非刹那故，于同时作无变无待。
若变异时亦，此有殊胜即实得刹那性。由刹那故生已即灭作用何由，由何于彼利益观待实类当显？
由"若"等解释：业即立依等相作用。于彼作利益即彼所作殊胜，观待于彼。自性坚固即未动前自性。由"无可殊胜故"即无生他自性故。于无差别即于业有何观待，唯无。

།ཕུལ་དུ་དབྱུང་དུ་ཡོད་ན་ཡང་སྟེ། རྫས་ཀྱི་བྱ་བ་བྱེད་པ་ཁས་ལེན་པ་ན་ཕུལ་དུ་དབྱུང་བ་མེད་པ་པོའི་ལས་ནི་སྐད་ཅིག་ མ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རྫས་ཕན་གདགས་པར་བྱ་བ་དེ་ཡང་ཕུལ་དུ་བྱུང་བའི་རང་བཞིན་དུ་འགྱུར་བ་གཞན་གྱིས་བསྐྱེད་པར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ།།གལ་ཏེ་ཕུལ་དུ་བྱུང་བའི་བྱེད་པས་བྱས་པ་རྫས་ཀྱི་རང་བཞིན་དུ་གྱུར་པ་མ་ཡིན་ན། དེ་ལས་དོན་གཞན་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རྫས་ཁོ་ན་ལ་ཕན་ འདོགས་པར་མི་འགྱུར་རོ།།དེ་བས་ན་སྐད་ཅིག་རེ་རེ་ལ་ཕུལ་དུ་བྱུང་བའི་རང་བཞིན་དུ་འགྱུར་བ་གཞན་དང་གཞན་འབྱུང་བའི་ཕྱིར། ལྷས་སྦྱིན་ལ་སོགས་པའི་རྫས་དེ་དག་ཀྱང་སྐད་ཅིག་མར་འགྱུར་རོ། །དེ་བས་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྐད་ཅིག་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། ། རང་གི་སྐྱེ་བའི་གནས་འཇིག་པ་ཅན་ཏེ། རང་ཉིད་སྐྱེ་བའི་ཡུལ་འཇིག་པ་ཅན་སྐྱེས་བུའི་ཡུལ་གཞན་དུ་འཕོ་བའི་མཚན་ཉིད་ཅན་གྱི་བྱ་བ་གང་ལ་ལྟོས་པ་སྟེ། བྱ་བ་གང་ལ་ལྟོས་པ་འཚེད་པ་པོ་ལ་སོགས་པའི་རྫས་ནི་སྤྱིའི་གསལ་བར་བྱེད་པར་འགྱུར། དེ་བས་ན དངོས་པོ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རིགས་དེ་ནི་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་གནས་སོ།།འདིར་གཞན་གྱིས་འོ་ན་ཇི་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨྲས་པ་ཡིན་ནོ། །དཔེར་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་གྲུབ་པའི་མཐའ་སྨྲ་བ་ཡིན་ཏེ། ཇི་ལྟར་འཚེད་པ་པོ་ལ་སོགས་པའོ་ འཚེད་པ་པོ་ཉིད་ལ་སོགས་པའི་སྤྱི་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་དེ་ལྟར་རབ་ཏུ་བསྒྲུབས་པས་ཡིན་ནོ།།འོན་ཀྱང་དེ་ལ་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་ཅན་གྱི་ཤེས་པ་དང་སྒྲ་འཇུག་པ་དེ་བཞིན་དུ་མེད་པ་གཞན་དག་ལ་ཡང་འགྱུར་རོ། །གཞན་གྱིས་དེ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨྲས་པ་ལ། འཚེད་ པ་པོ་ལ་སོགས་པ་དེ་དག་ལ་ཡང་སྤྱི་མེད་པར་ཇི་ལྟར་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་ཅན་གྱི་ཤེས་པ་དང་སྒྲ་དག་འཇུག་པར་འགྱུར།དེ་བས་ན་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་ཅན་གྱི་ཤེས་པ་དང་སྒྲ་འཇུག་པའི་ཕྱིར། འཚེད་པ་པོ་ལ་སོགས་པ་དག་ལ་ཡང་། འཚེད་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་སྤྱི་ཡོད་པ་ཡིན་ནོ་ ཞེ་ན།ཇི་ལྟར་དེ་དག་ལ་འཚེད་པ་པོ་ཉིད་ལ་སོགས་པའི་སྤྱི་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་འདས་མ་ཐག་ཏུ་དེ་དཔྱད་ཟིན་ཏོ། །གལ་ཏེ་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་ཅན་གྱི་ངོ་བོ་ཡོད་པ་དེ་མ་ཡིན་པ་དེ་བས་ན། ད་ནི་ཅིའི་ཕྱིར་སྒྲ་དང་ཤེས་པ་དག་རྒྱུ་མཚན་མེད་པ་ཅན་དུ་མི་འགྱུར་ཞེ་ན། གྲུབ་པའི་ མཐའ་སྨྲ་བས་རྒྱུ་མཚན་མེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ།དེ་དག་ལ་རྒྱུ་མཚན་ནི་ཡོད་མོད་ཀྱི་གང་ཡང་གཞན་གྱིས་འདོད་པ་དེ་ནི་སྤངས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཉིད་ནི་འོ་ན་ཅི་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། ཕྱི་རོལ་གྱི་དངོས་པོར་གྱུར་པ་སྤྱི་དེ་ཉིད་རྒྱུ་མཚན་དུ་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ནོ།

即使有可殊胜，当许实作用作时，无可殊胜业由刹那性故，所应利益实亦应由他生成殊胜自性。若殊胜作所作非成实自性，由作异义故不成唯于实利益。
故由于每刹那生异异殊胜自性故，提婆达多等实亦成刹那。故即由刹那性故。自生处有灭，即自生境有灭人境他迁相作用所待，即作用所待煮者等实成类显。
故如实彼类非有而住。此中他说"若尔云何"等。由"譬如"等是宗论者：如何煮者等无煮者性等类，如是已成立。然于彼有随行知声转，如是于他无亦成。
他说"彼性"等：于煮者等亦无类，云何有随行知声转？故由有随行知声转故，于煮者等亦有煮者性等类。
如何于彼等无煮者性等类，如是刚已观察讫。若有随行性非彼，故今何故声知二不成无因相？
宗论者说"是无因相"：彼等虽有因相，然他所许彼已遮。彼即"若尔何"所说：外事性类彼非成因相。

།འོ་ ན་དེ་དག་གི་རྒྱུ་མཚན་ཅི་ཡིན་ཞེ་ན།འདི་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། གང་གི་བདག་ཉིད་ཀྱི་བག་ཆགས་རབ་ཏུ་སད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ལས་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་ཅན་གྱི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་ལ། རྣམ་པར་རྟོག་པ་ལས་སྐྱེས་པ་དེ་ལས་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཇི་ ལྟ་བ་བཞིན་གྱི།རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་བརྗོད་པ་དག་གི་དངོས་པོ་ཡོད་པ་ཉིད་ལ་སྟེ། རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་ཅན་གྱི་དངོས་པོ་ཡོད་པ་ཉིད་ལ་བརྟེན་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་དེ་ནི་བཤད་ཟིན་ཏོ། །དེ་ཡང་སྟོབས་ཀྱིས་འདོད་པར་བྱ་སྟེ། འདི་ལྟར་བདག་ཉིད་ཀྱི་གཞུང་ལུགས་ཇི་ལྟ་ བའི་བག་ཆགས་ཀྱི་དབང་གིས་ཏེ།གྲུབ་པའི་མཐའ་ལ་བརྟེན་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་བག་ཆགས་དང་མཐུན་པས་སོ། །འགལ་བའི་ངོ་བོ་གཅིག་ཏུ་སྡུད་པ་ཕན་ཚུན་འགལ་བའི་ངོ་བོ་སྒྲོ་བཏགས་པ་སྟེ། དཔེར་ན་འགྲོ་བ་གཙོ་བོའི་འབྲས་བུ་དང་། དབང་ ཕྱུག་གི་འབྲས་བུ་དང་རྒྱུ་མེད་པ་ཅན་དང་ཀུན་རྫོབ་ཅེས་བྱ་བ་ལྟ་བུའོ།།རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་ཅན་ནི་དེ་ལྟ་བུའི་ཁྱད་པར་ཐམས་ཅད་ལའོ། །དེ་དག་ཅེས་བྱ་བ་ཤེས་པ་དང་བརྗོད་པ་དག་གོ། །གཞན་དང་གཞན་མཐོང་བ་ན་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དོན་ཕན་ཚུན་ཐ་དད་པ་དག་ མཐོང་བ་ན་ཡང་ངོ་།།དེ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཙོ་བོ་ལ་སོགས་པའི་འབྲས་བུ་ཉིད་ཕན་ཚུན་འགལ་བའི་ངོ་བོར་བརྟགས་པའི་དོན་དག་ལའོ། །དེའི་རྒྱུ་ནི་ཤེས་པ་དང་སྒྲ་དེ་དག་གི་རྒྱུའོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཞེ་ན། ཕན་ཚུན་འགལ་བ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ སྨོས་སོ།།གཞན་གྱིས་འོ་ན་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨྲས་ཏེ། ཐམས་ཅད་དུ་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་ཅན་གྱི་ཤེས་པ་དང་བརྗོད་པ་ཐམས་ཅད་མ་ངེས་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ཉིད་བསྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་རྒྱུ་མཚན་མེད་པར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །བདག་ཉིད་ཇི་ལྟ་བའི་བག་ ཆགས་རབ་ཏུ་སད་པ་ལས་རྣམ་པར་རྟོག་པ་སྐྱེ་བ་ལ་སོགས་པ་དེ་དག་རྒྱུ་མཚན་མེད་པ་བཀག་པ་མ་ཡིན་ནམ།རྒོལ་བའི་སྐབས་མེད་དོ་ཞེ་ན། འདི་ལྟར་དེ་དག་གི་ནང་གི་མཚན་ཉིད་འདོད་ལ། རྒྱུ་མཚན་དེ་ཡང་འགའ་ཞིག་དང་ཉེ་བ་དང་སྐལ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཐམས་ཅད་ རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྒྱུ་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ་སྙམ་སེམས་སོ།།རྒྱུ་མཚན་མེད་པར་ཡོད་པ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདིར་ཕྱི་རོལ་གྱི་རྒྱུ་མཚན་མེད་པའི་ཕྱིར་རྒྱུ་མཚན་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བར་བལྟ་བར་བྱའོ། །དེ་དག་རྒྱུ་མཚན་མེད་པ་ཅན་ནི་མ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གྲུབ་པའི་མཐའ་སྨྲ་ བ་ཡིན་ཏེ།ཁྱད་པར་ཅན་ཡིན་པ་ནི་རྒྱུ་མཚན་དག་ཏུ་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།

若问彼等因相何？说"如是"等：由何自性习气极醒，由彼生随行分别，由彼分别所生，如分别。
分别言说二事有性即于随行事有性亦不依止，此已说讫。彼亦应由力许，如是由自宗如是习气力，即由依宗识习气相顺。
相违性一聚即互违性增益，如行主果、自在果、无因及世俗等。随行即于如是一切差别。"彼等"即知说二。"见异异时"即见义互异时。
"于彼"即于主等果性互违性增益义。彼因即知声彼等因。何故非有？说"互违"等。
他说"若尔"等：一切随行知说一切当成不定。为成立彼故说"无因相"等。由如自性习气极醒生分别等，彼等岂非遮无因相？无诤处。
如是许彼等内相，由彼因相亦无与某近缘故，思惟一切当成一切分别因性。
"有无因相"即此由无外因相故，应视为无因相。"彼等非无因相"是宗论者，语义为差别性非成因相。

།དེ་བས་ན་བག་ཆགས་ཀྱི་ཁྱད་པར་རྒྱུ་མཚན་ཉིད་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་མཐོང་བའི་སྒོ་ནས་འོངས་པའི་བག་ཆགས་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་དེ་ཉིད་ལ་དེའི་དངོས་ པོར་ངེས་པ་ཅན་གྱི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་སྐྱེ་བར་བྱེད་ཀྱི་ཐམས་ཅད་དུ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསྡུས་པའི་དོན་ཏོ།།དེ་ལྟ་བུར་གྱུར་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་ཅན་གྱི་ཕྱི་རོལ་གྱི་རྒྱུ་མཚན་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་དེ་ལ་རྣམ་པར་རྟོག་པར་མི་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ཏེ། འགྱུར་བ་ཁོ་ན་ ཡིན་ནོ།།དེ་ཉིད་ནི་རྨི་ལམ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་དེ། རྨི་ལམ་དང་རབ་རིབ་ཅན་དེ་དག་གིས་དམིགས་པའི་དོན་ཏེ། དེ་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་བ་ལང་ལ་སོགས་པ་དང་། སྐྲ་ཤད་འཛིངས་པ་དང་སྦྲང་མ་ལ་སོགས་པ་དག་དང་། རི་བོང་གི་རྭ་ལ་ སོགས་པ་དངོས་པོ་མེད་པ་དག་དང་།གཞུང་ལུགས་ཀྱི་བག་ཆགས་ཏེ། བདག་ཉིད་ཇི་ལྟ་བུའི་གྲུབ་པའི་མཐའི་བརྡའི་བག་ཆགས་དེའི་སྟོབས་ཀྱིས་སྒྲོ་བཏགས་པའི་ངོ་བོའི་ཁྱད་པར་གཙོ་བོའི་འབྲས་བུ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་དག་ལ་དེ་ལྟ་བུའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་སྐྱེ་བ་སྟེ། རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་ཅན་གྱི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་སྐད་དུ་བཤད་པ་དེ་དག་ལ་ཕྱི་རོལ་གྱི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བའི་ངོ་བོ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། རྨི་ལམ་དང་རབ་རིབ་ཅན་དག་གིས་དམིགས་པའི་དོན་ནི་མེད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །དེ་དག་གི་མེད་པ་ཉིད་ཀྱང་ལེའུ་གསུམ་པ ལས་བསྟན་པར་འགྱུར་རོ།།གྲུབ་པའི་མཐས་སྒྲོ་བཏགས་པ་མེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཀྱང་ཕན་ཚུན་འགལ་བ་ནི་གཅིག་ལ་ཅིག་ཅར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་བསྟན་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ། །རྣམ་པར་རྟོག་པ་དེ་དག་ནི་རྨི་ལམ་ལ་སོགས་པ་དམིགས་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་ དག་ལ་དངོས་པོར་གྱུར་པའི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་ཅན་གྱི་ངོ་བོ་མེད་པར་ཡང་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར་དོན་ཐམས་ཅད་ལ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་འགྱུར་བ་ཡང་མ་ཡིན་གྱི།འོན་ཀྱང་སོ་སོར་ངེས་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ། །སོ་སོར་ངེས་པའི་རྒྱུ་ཉིད་ནི་རྣམ་པར་ཕྱེ་བ་ཉིད་ཀྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ པ་ལ།དེ་ལྟར་དམིགས་པ་དག་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པར་ཕྱེ་བ་དམིགས་པ་དག་ལ་རྣམ་པར་ཕྱེ་བ་ཉིད་དུ་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་ཕྱིར་རོ། །རེ་ཞིག་རྨི་ལམ་དང་རབ་རིབ་ཀྱིས་འཁྲུལ་པའི་ཤེས་པ་ལ་གནས་པའི་དོན་དག་དང་། བདག་ཉིད་ཀྱི་གྲུབ་པའི་མཐའ་ཇི་ལྟ་ བ་བཞིན་དུ་མཉན་པའི་དུས་གྲུབ་པའི་མཐའ་སྒྲོ་བཏགས་པ་དག་དང་།རི་བོང་གི་རྭ་དང་མོ་གཤམ་གྱི་བུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཐ་སྙད་སྐྱེ་བའི་དུས་ཀྱི་རི་བོང་གི་རྭ་ལ་སོགས་པ་མེད་པ་དག་ལ་ཡང་རྣམ་པར་ཕྱེ་བའི་དམིགས་པ་ཡིན་ཏེ། ཐ་སྙད་ཀྱི་བག་ ཆགས་དག་ནི་ཐོག་མ་མེད་པ་ཉིད་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།

故说"习气差别即因相"：由如实见门而来习气，于彼生彼事定解分别，非一切处，此为摄义。
如是者，于无随行外因相亦非不生分别，唯生。
彼即由"梦及"等成立：梦翳所缘义，彼依次为牛等、发网蚊等、兔角等无事，及宗习气，即由如自宗语习气力增益性差别主果性等，于彼生如是分别，由生随行分别故。
如所说彼等无外随行性，由梦翳所缘义无性故。彼等无性亦当于第三品中说。
由宗增益无性亦由"互违一同时"等唯已说。彼等分别于梦等无所缘中，虽无事随行性亦生故，非于一切义一切相生，然唯各别定。
各别定因性说"由分别性"等："如是于所缘"即由于分别所缘分别为分别故。且于住梦翳惑知义，及如自宗闻时宗增益，及兔角石女子等言说时兔角等无，亦是分别所缘，由言说习气非无始故。

།ཁོ་བོ་ཅག་གིས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་གཅིག་རྟོགས་དོན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་དོན་གཅིག་བསྒྲུབ་པ་ལ་ཁ་ཅིག་ནི་ཞེས་བྱ་བ་འདིར་བསྟན་ཏོ། །གཞན་ཡང་ཇི་ལྟར་དྷ་བ་དང་སེང་ལྡེང་ལ་སོགས་པ་ཕན་ཚུན་ཐ་དད་པ་ དེ་ལ་བ་ལང་ལ་སོགས་པ་ཐ་དད་པར་མཚུངས་པ་ལ།གཞན་གྱིས་ཇི་ལྟར་ཤིང་ཉིད་ནི་དྷ་བ་ལ་སོགས་པ་ཁོ་ན་ལ་འཇུག་པ་ལ། བ་ལང་ལ་སོགས་པ་ལ་ནི་མ་ཡིན་ཞེས་དྲི་བ་དེ་ཉིད་ལ། དཔེར་ན་དྷ་བ་ལ་སོགས་པ་དག་ནི་གང་གིས་དེ་དག་ཉིད་ཤིང་ཉིད་དང་ཉེ་བ་ཡིན་གྱི། བ་ལང་ལ་སོགས་པ་དང་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ཡིན་པ་དེའི་ཚེ། ཐ་དད་པ་མཚུངས་པ་ཡིན་ན་རིགས་དངོས་པོའི་ནུས་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་གྱི་ཉེ་བར་གང་གིས་འགའ་ཞིག་ལ་སྟེ། དོན་གྱི་ཚོགས་རྟེན་དུ་མངོན་པར་འདོད་པ་ལ་རབ་ཏུ་འཇུག་སྟེ། ཁྱད་པར གནས་པའི་ནུས་པ་དེ་ཉིད་ནི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་ཅན་གྱི་སྒྲ་དང་ཤེས་པའི་རྒྱུ་ཡིན་ནོ།།དེ་བས་ན་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་བློས་ངེས་པའི་དབང་ལས་དངོས་པོ་དག་ལ་རྗེས་སུ་འགྲོ་བའི་ལྡོག་པ་ཁོ་ན་ཡིན་གྱི། དངོས་པོར་གྱུར་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་དེ་གནས་སོ། །འདིར་ གྲངས་ཅན་གྱིས་གལ་ཏེ་ལྡོག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་པ་ལ།དངོས་པོའི་རྗེས་འགྲོ་ནི་དངོས་པོ་རྣམས་ཀྱི་ངོ་བོ་གཅིག་པ་ཉིད་དོ། །གཞན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དངོས་པོར་གྱུར་པའོ། །དེའི་ཚེ་གཅིག་གི་འབྲས་བུ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་གཞན་ལ་སོགས་པའི་རུ་མི་ འགྱུར་རོ།།ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ས་བོན་དང་ས་དེ་དག་ནི་ཤིན་ཏུ་ཐ་དད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་འཆད་པར་བྱེད་པ་ལ། དེ་དག་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དངོས་པོ་དག་སྟེ། དཔེར་ན་ས་བོན་དང་ཆུ་ལ་སོགས་པ་དག་གི་མྱུ་གུ་ཞེས་བྱ་བའི་འབྲས་བུ་གཅིག་ལྟ་བུའོ། །དེའི་ ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་དེ་ཉིད་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་དེ་ས་བོན་དེའི་མྱུ་གུ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པའི་རང་བཞིན་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ས་ལ་སོགས་པ་གཞན་ལ་མེད་ཅིང་བློས་སྒྲོ་བཏགས་པའི་བཟློག་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་ལ་ཡོད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ།།ཅིའི་ ཕྱིར་ཞེ་ན།བཟློག་པ་སྟེ་གཞན་ལྡོག་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་རང་བཞིན་མེད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བས་ན་ས་བོན་གྱི་རང་བཞིན་མཚན་ཉིད་ཁོ་ན་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ཞིང་སྐྱེད་པར་བྱེད་པའི་ངོ་བོ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་དངོས་པོ་ཡིན་ནོ། །སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་དེ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མྱུ་གུ་ སྐྱེད་པར་བྱེད་པའི་རང་གི་མཚན་ཉིད་དོ།།གཞན་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ས་ལ་སོགས་པ་ལའོ། །ས་ལ་སོགས་པའི་གཞན་གྱི་མྱུ་གུ་བསྐྱེད་པར་མི་འགྱུར་རོ། །གལ་ཏེ་དེ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་ནི་སྒྲ་ཁོ་ནའི་དོན་ཏོ། །དེའི་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ས་བོན་གྱིའོ། །གཞན་ གྱིར་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ས་ལ་སོགས་པའིའོ།

"我等"等即"一了义"等，此中显示"有一"等一义成立。
又如帝婆树及檀香等互异，于彼牛等异相同时，他问如何树性唯于帝婆等转，于牛等则否？对此问，譬如帝婆等由何与树性近，非与牛等，当如是说时，异相若同，类事力相近由何于某，即于欲显义聚依处而转，差别住力即是随行声知因。
故由分别智定力，于事唯有随行遮，非成事性而住。此中数论说"若遮"等：事随行即诸事一性。"他"即成事。尔时一果即彼不成他等果。
何故？由种地彼等极异故。由"若"等解释："彼等"即诸事，如种水等一芽果。由"彼"等成立彼：彼种生芽自性于地等他无，而于智增益遮相有者即能生。
何故？由遮即他遮相自性无故。故唯种自性相能生，能生性即是事。"彼能生亦"即生芽自相。"于他"即于地等。不生地等他芽。
"若彼"等唯声义。"彼"即种。"他亦"即地等。

།ས་ལ་སོགས་པ་དེ་ནི་མྱུ་གུ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པའི་ས་བོན་གྱི་རང་བཞིན་དེས་ས་བོན་དེ་ལས་ཐ་དད་པར་མི་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རང་བཞིན་གྱི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་ཡོད་དོ། །དེ་བས་ན་རང་བཞིན་ཐ་དད་པ་འགའ་ཞིག་ལ་ཡང་ངོ་བོ་ཉིད་ ཀྱི་འབྲས་བུ་གཅིག་བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ།དབང་པོ་ལ་སོགས་པ་དང་འདྲའོ་ཞེས་བསྟན་པ་ནི་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། གྲུབ་པའི་མཐའ་སྨྲ་བས་གལ་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་པ་ལ། བདག་གཅིག་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྒྱུ་ཚོགས་པ་ཐ་དད་པ་མེད་པའི་བདག་ཉིད་ གང་གིས་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་ཉིད་དུ་འདོད་པའི་བདག་ཉིད་དེ་ནི་རྒྱུ་དེ་དག་གི་ནང་ནས་རྒྱུ་གཅིག་ལ་ཡང་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ཏེ།གཅིག་པོ་དེ་ཉིད་ཀྱིས་འབྲས་བུ་བྱས་པའི་ཕྱིར་ལྷན་ཅིག་བྱེད་པ་དོན་མེད་པར་འགྱུར། ལྡོག་པ་སྨྲ་བ་ལ་ཡང་གནས་སྐབས་ཐ་མ་ལ་ཐམས་ཅད་ བསྐྱེད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རྒྱུ་གཞན་དོན་མེད་པ་མ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན།དེ་ནི་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ཚོགས་པ་དེ་དག་ནི་གནས་སྐབས་ཐ་མ་ཁོ་ན་ལ་དེ་འདྲ་བར་ནུས་པ་ཡོད་དོ། །སྐད་ཅིག་མ་དག་ནི་རྒྱུ་རྐྱེན་ལས་པས་ཉེ་བ་ཅན་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཞན་རྟག་པར་སྨྲ་བ་དག་ལ་ནི་ རྟག་ཏུ་དེའི་ངོ་བོར་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རྒྱུ་གཞན་དོན་མེད་པར་འགྱུར་རོ།།དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར། གཅིག་ལའང་དེ་ཡོད་ཕྱིར་ཞེས་བཤད་དེ། རྒྱུ་གཞན་དང་བྲལ་བའི་གནས་སྐབས་ལ་ཡང་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །གལ་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་པ་འཆད་པར་ བྱེད་དེ།གལ་ཏེ་རང་བཞིན་གཅིག་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་དངོས་པོ་དུ་མ་འབྲས་བུ་གཅིག་བྱེད་པ་སྟེ། སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ན་རྒྱུར་མངོན་པར་འདོད་པའི་དོན་དེ་དག་གི་ཐ་དད་པ་མེད་པ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པའི་རང་བཞིན་དེ་ནི་རྒྱུ་གཅིག་ཉེ་བ་ལ་ཡོད་དོ། །དེ་བས་ན་གནས་སྐབས་ཐམས་ ཅད་དུ་རྒྱུ་དང་མ་བྲལ་བའི་ཕྱིར།གང་ལ་གནས་པ་དེ་ལ་གཅིག་ཀྱང་སྐྱེད་པར་བྱེད་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ཉིད་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་འདི་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། ཐ་དད་པ་མེད་པའི་ངོ་བོ་དེ་སྤྱི་འབྲས་བུ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་དེ་ནི་ས་བོན་ལ་སོགས་པ་ཉེ་བ་གཅིག་ ལས་ཀྱང་བྱེད་མི་ནུས་སོ།།ཐ་དད་པ་རྣམས་ཀྱི་ཁྱད་པར་རྣམས་དང་བྲལ་བའོ། །ཐ་དད་པའི་རང་བཞིན་དེ་ལས་ས་བོན་ལས་དོན་གཞན་ས་ལ་སོགས་པའི་ཁྱད་པར་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཁྱད་པར་ཡོད་ན་ཐ་དད་པ་མེད་པ་ཉམས་པའི་ཕྱིར་ཐ་དད་ པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།

地等由生芽种自性，不异于彼种故有自性随行。故于某异自性亦成一性果，如根等，说此非理。
宗论者说"若"等："于一我"即因聚无异自性，由何许为能生自性，彼于彼等因中一因亦有故。由彼一即作果故，助缘成无义。
于遮论者亦于最后位皆生故，岂非他因无义耶？彼非有，彼等聚唯于最后位有如是功能。刹那由因缘成近故。于他常论者，由常有彼性故，他因成无义。
故说"于一亦有故"，义为于离他因位亦。解释所说"若"等：若由一自性故，诸事作一果即能生，则于许为因义彼等，无异能生自性于一因近有。
故一切位不离因故，于所住彼一亦成能生。为显示彼故说"如是"等：无异性彼普生果能生，于一近种等亦不能作。离异等差别。
由异自性，种异义地等差别非有。何故？有差别则坏无异故，由无异故。

།ཐ་དད་པ་མེད་པ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པར་འདོད་པའི་རང་བཞིན་དེ་ཡང་ས་བོན་འབའ་ཞིག་པོ་དེ་ལ་ཡང་ཡོད་པས་ས་བོན་གཅིག་གི་གནས་པ་ལ་ཡང་དེའི་ཞེས་བྱ་བ་ཐ་དད་པ་མེད་པའི་ངོ་བོ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པར་འདོད་པའི་འབྲལ་བ་སྟེ། འཇིག་པ་ ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ།ཡོན་ཏན་གསུམ་ནི་བདག་ཉིད་ཐམས་ཅད་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཚེ་ཡོད་པ་ངེས་པའི་ཕྱིར། གང་ཁྱད་པར་གྱི་གནས་ཀྱི་ཁྱད་པར་དེ་དག་ལྷན་ཅིག་གནས་པ་ངེས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་བྲལ་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་དག་ཀྱང་ཁས་བླངས་ནས་བཤད་ཀྱི་གཞན་དུ་ན་ གནས་པ་པོ་ནི་རྟག་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ལྡོག་པ་མེད་པའི་ཁྱད་པར་དག་ཀྱང་ཇི་ལྟར་བྲལ་བར་འགྱུར་རོ།།དེ་དག་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཁྱད་པར་རོ། །ཅིའི་ཕྱིར་མི་འདོད་ཅེ་ན། ལྷན་ཅིག་བྱེད་བྱེད་པ་དག་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །དེ་བས་ན་ས་བོན་ལ་ སོགས་པའི་གནས་པའི་གཅིག་ལ་ཡང་སྐྱེད་པར་བྱེད་པའི་བདག་ཉིད་གནས་པའི་ཕྱིར་རོ།།གནས་པ་མེད་པ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཁྱད་པར་ནིའོ། །གནས་པ་གཅིག་གིས་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་ས་བོན་ལ་སོགས་པ་གཞན་གནས་པས་ཀྱང་འབྲས་བུ་བསྐྱེད་པར་འགྱུར་རོ། །འགྱུར་ བ་ཡང་མ་ཡིན་པ་ནི་འབྲས་བུ་བསྐྱེད་པར་འགྱུར་བའོ།།དེ་བས་ན་སྤྱི་གནས་ན་ཡང་ལྷན་ཅིག་བྱེད་པའི་ནང་ནས་ཁྱད་པར་གཅིག་དང་བྲལ་ནའང་འབྲས་མེད་ཕྱིར། ཁྱད་པར་རྣམས་ལས་དེ་དག་འབྱུང་སྟེ། འབྲས་བུ་དེ་དག་འབྱུང་གི་སྤྱི་ལས་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །འབྲས་བུ་དེ་ནི་མྱུ་གུ་ ལ་སོགས་པའོ།།ཇི་ལྟ་བུར་གྱུར་པ་ཞེ་ན། ལྷན་ཅིག་བྱེད་པ་དུ་མའི་ཐུན་མོང་དུ་གྱུར་པ་སྟེ། ལྷན་ཅིག་བྱེད་པ་དུ་མས་བསྐྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ཁྱད་པར་གཅིག་དང་བྲལ་ན་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལྷན་ཅིག་བྱེད་པའི་ཁྱད་པར་གཞན་དང་བྲལ་ན་ཡང་ངོ་། །འདིས་ནི་ལྡོག་ པ་བསྟན་ཏོ།།ཁྱད་པར་ཐམས་ཅད་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་བས་ན་ཁྱད་པར་ཁོ་ན་དག་ལ་འབྲས་བུའི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དང་ལྡོག་པ་ཡིན་གྱི་སྤྱི་ལ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ནི་མ་བྲལ་ན་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། ཁྱད་པར་གཅིག་གནས་ པ་ལ་མ་བྲལ་ན་ཡང་ཐ་དད་པ་མེད་པའི་ངོ་བོ་ལས་འབྲས་བུ་དེ་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ནོ།།འབྲས་བུ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་དེ་ཉིད་རྣམ་པར་འབྱེད་པར་བྱེད་དེ། འགའ་ཞིག་ལས་འབྱུང་ཞིང་སྐྱེ་བ་དེ་ཉིད་ཆོས་ཉིད་ཡིན་ཏེ་དེ་གང་ལ་ཡོད་པ་དེ་ནི་དེ་ལས་བྱུང་བའི་ཆོས་ཅན་འགའ་ ཞིག་ཏུ་མི་འགྱུར་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་དེ་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་རོ།

所许无异能生自性亦于唯一种有故，于一种住亦彼，即无异性能生所许离，非有坏灭。由三德性一切时定有故，若差别位差别彼等共住不定故成离。
彼等亦许已说，否则由住者常故，无遮差别亦何成离。"彼等能生"即差别。何故不许？说"诸助缘"等。故于种等住一亦由能生自性住故。
"无住"即差别。"由一住亦"即由种等他住亦当生果。"亦非"即当生果。故虽普住，由离助缘中一差别亦无果故，从差别彼等生，彼等果生非从普。
彼果即芽等。云何？成多助缘共同，义为多助缘所生。"虽离一差别"即虽离他助缘差别。此显遮。
由"一切差别"等即随行。故唯于差别有果随行遮，非于普。说"彼虽不离"等：于一差别住不离，亦不从无异性生彼果。
由"果"等分别彼：从某生起即法性，彼于谁有，彼不成从彼生法，由离彼能生故。

།ཐ་དད་པ་མེད་པའི་ངོ་བོ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པར་འདོད་པ་ལྷན་ཅིག་བྱེད་པའི་ནང་ནས་གཅིག་གནས་པ་ལ་ཡང་བྲལ་བ་ཉིད་ཡོད་པ་ཡིན་ལ། གང་གིས་ན་ཉེས་པ་འདིར་འགྱུར། འོན་ཀྱང་བདག་ཉིད་ གཅིག་པ་ཡིན་པ་དུ་མ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སྨྲས་སོ་ཞེ་ན།འདིར་གང་ཚོགས་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། ཁྱད་པར་གང་ཚོགས་པ་དང་བྲལ་བ་དག་ལས་འབྲས་བུ་ཡོད་པ་མེད་པ་འདྲ་བར་ཁྱད་པར་དེ་ཉིད་ལས་འབྲས་བུ་སྐྱེའོ། །དེ་ལ་ཡོད་ན་ཞེས་ བྱ་བ་ནི་རྒྱུའི་དངོས་པོར་རུང་བའི་ཁྱད་པར་ཡོད་ན་འབྲས་བུ་ཡོད་པར་འགྱུར་རོ།།དེ་ལས་གཞན་ལས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཁྱད་པར་ལས་གཞན་པ་སྤྱི་ལས་སོ། །ཧ་ཅང་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐམས་ཅད་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྒྱུར་འགྱུར་བའོ། །གང་གི་ ཕྱིར་དེ་ལྟར་ཡིན་པ་དེ་བས་ན་ཁྱད་པར་ཁོ་ན་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ།།དེའི་ཕྱིར་དེ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཁྱད་པར་དེ་ཁོ་ན་དངོས་པོ་ཡོད་དེ། དོན་དམ་པར་ཡོད་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། འདི་ལྟར་དོན་བྱེད་ནུས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་དོན་དམ་པར་ཡོད་པ་སྟེ། དངོས་པོ་དོན་དམ་པར་ཡོད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དངོས་པོ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་འཆད་པར་བྱེད་དེ། དོན་བྱེད་པར་རུང་བ་ཉིད་ནི་དངོས་པོའི་མཚན་ཉིད་ཡིན་ལ་མི་རུང་བ་ཉིད་ནི་དངོས་པོ་མེད་པའི་མཚན་ཉིད་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་རོ། །དོན་བྱེད་ནུས་པ་གང་ཡིན ཏེ།འདིར་ནི་དོན་དམ་པ་ཡོད་པ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་འཆད་པར་འགྱུར་རོ། །དོན་བྱེད་པར་རུང་བའི་དོན་དེ་ཁྱད་པར་གྱི་བདག་ཉིད་དེ་ཡང་རྗེས་འགྲོ་མེད་པ་སྟེ། ཁྱད་པར་ནི་གསལ་བ་གཞན་གྱི་རྗེས་སུ་མི་འགྲོ་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །གང་ཞིག་རྗེས་འགྲོ་སྟེ་སྤྱིའི་བདག་ ཉིད་དེ་ལས་འབྲས་བུ་ཡོད་མིན་དེ་བས་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་མཇུག་སྡུད་པར་བྱེད་དེ།དོན་བྱེད་པར་རུང་བ་མེད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དོན་བྱེད་པར་མི་རུང་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ལས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཁྱད་པར་ཉིད་ལས་སོ། །དེ་གྲུབ་པ་ནི་དོན་ བྱེད་པར་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ།།དེ་བས་ན་དེ་ལྟར་གཞན་དག་གིས་བརྟགས་པའི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་ཅན་གྱི་ངོ་བོ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་ཉིད་མ་ཡིན་པར་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ།

所许无异性能生于助缘中一住亦有离，由此成此过。然说一性即多能生。
此中说"何聚"等：如离何差别聚无果，从彼差别生果。"于彼有"即有可为因差别则有果。"从彼他"即从差别之外普。由太过故，即一切成一切因。
由如是故，唯差别能生。故由彼能生故，唯彼差别有事，义为胜义有。何故？如是能作义者即胜义有，义为事胜义有。
由"事"等解释：能作义性即事相，不能即无事相。能作义者，此中当由"此即胜义有"等解释。
能作义义彼差别自性亦无随行，由差别不随行他显故。从有随行即普性无果，故由"故"等结：由无能作义故，义为由不能作义故。
"从真实"即从差别。彼成由成作义故。故如是显示他所计随行性非能生。

།ད་ནི་གཞན་གྱིས་གཅིག་གི་འབྲས་བུ་གཞན་གྱིར་ནི། མི་འགྱུར་ཤིན་ཏུ་ཐ་དད་ཕྱིར། །ཞེས་བཤད་པ་གང་ ཡིན་པ་དེ་གསལ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རྒོལ་བ་དེ་ཉིད་འོན་ཀྱང་རང་བཞིན་གྱི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་མེད་པས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ཟློག་པར་བྱེད་དེ།ལྷན་ཅིག་པའམ་སོ་སོ་ཡིས། །རིམས་ལ་སོགས་པ་ཞི་བྱེད་ལ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ཇི་ལྟར་དེ་གོང་དུ་ཡོངས་སུ་བཙལ་བ་ དེ་ལྟ་ན་ཡང་ལྷག་པར་བྱ་བའི་དོན་དུ་ཡང་བཀོད་པ་ཡིན་ནོ།།ས་བོན་ལ་སོགས་པ་གཅིག་གིས་སྐྱེད་པར་བྱེད་པའི་ངོ་བོ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་གཞན་ས་ལ་སོགས་པ་ལ་མེད་པའི་ཕྱིར་ལྷན་ཅིག་བྱེད་པ་གཞན་བསྐྱེད་པར་མི་འགྱུར་བའམ། སྐྱེད་པར་བྱེད་པའི་རང་བཞིན་ལས་ རང་བཞིན་ཐ་དད་པ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་ཉིད་དུ་ཁས་བླངས་པ་ཡིན་ན་ཐ་དད་པར་ཁྱད་པར་མེད་པའི་ཕྱིར་ནས་ཀྱི་ས་བོན་ལ་སོགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་སཱ་ལུའི་མྱུ་གུ་སྐྱེད་པ་པོར་འགྱུར་རོ།།དེ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ལེན་འདེབས་པར་བྱེད་དེ། སཱ་ལུའི་ས་བོན་སྐྱེད་པར་ བྱེད་པ་བདག་ཉིད་དེས་ས་ལ་སོགས་པ་དང་ནས་ཀྱི་ས་བོན་ལ་སོགས་པ་ཤིན་ཏུ་ཐ་དད་ཀྱང་ས་ལ་སོགས་པ་འགའ་ཞིག་སཱ་ལུའི་མྱུ་གུའི་རྒྱུ་ཡིན་གྱི།ནས་ཀྱི་ས་བོན་ལ་སོགས་པ་གཞན་པའང་ཡིན་ནོ། །འང་གི་སྒྲ་ནི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་ཁ་བསྐང་བའི་དོན་ནམ། ཁོ་ནའི་དོན་ཡིན་ནོ། །ཅིའི་ ཕྱིར་ཞེ་ན།དངོས་པོ་རྣམས་ཀྱི་རང་བཞིན་འདི་ཡིན་ནོ། །གཅིག་གིས་སྐྱེད་པར་བྱེད་པའི་བདག་ཉིད་གང་ཡིན་པ་དེ་ལས་ཏེ། བདག་ཉིད་ཀྱི་རང་བཞིན་ལས་ཐམས་ཅད་ཐ་དད་པར་འགྱུར་བ་མཚུངས་པ་སྟེ། འདྲ་བ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་ཐོབ་པར་འགྱུར་བའམ། ཐ་དད་ཁྱད་པར་མེད་ པའི་ཕྱིར་འགའ་ཞིག་ཀྱང་བསྐྱེད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་དེར་འགྱུར་ན་ཞེས་བརྒལ་བའོ།།ཇི་ལྟར་གཅིག་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་བདག་ཉིད་ལས་ཐ་དད་པ་དེ་དག་ལ་དེ་དང་དེའི་འབྲས་བུ་མ་ཡིན་པ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པས་སོ་སོར་ངེས་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་གྱི་ཁྱད་པར་ཡོད་པར་མི་འགྱུར་ བ་ཞིག་ན་འོན་ཀྱང་ཡོད་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ།།དེ་བས་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཁྱད་པར་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཐ་དད་པའི་ཁྱད་པར་ཡོད་ན་ཡང་འགའ་ཞིག་ལས་བདག་ཉིད་ཕུལ་དུ་བྱུང་བ་སྟེ། ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་འབྲས་བུས་སོ་སོར་ངེས་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ས་ལ་སོགས་ པ་འགའ་ཞིག་སཱ་ལུའི་མྱུ་གུ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་ཡིན་གྱི་ནས་ཀྱི་ས་བོན་ལ་སོགས་པ་གཞན་མ་ཡིན་ནོ།།ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། སཱ་ལུའི་མྱུ་གུ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པའི་ཁྱད་པར་དེ་ནི་ས་ལ་སོགས་པ་དེའི་ལྷན་ཅིག་བྱེད་པའི་རང་བཞིན་ཡིན་གྱི་ནས་ཀྱི་ས་བོན་ལ་སོགས་པ་གཞན་གྱི་ནི་མ་ཡིན་ནོ།

今为明他说"一果不成他，由极异故"，彼论者虽然由"然无自性随行"等遮：如"共或各别，能息热病等"等，如前所寻求，为增益义亦立。
种等一能生性，由于地等他无故，他助缘不成生，或许能生自性异自性为能生，则由异无差别故，一切麦种等亦当成稻芽生者。
由"彼非"等答：由稻种能生自性，虽与地等及麦种等极异，地等某为稻芽因，非麦种等他。"亦"声为颂义圆满，或唯义。
何故？此是诸事自性。由一能生自性，即由自性，一切异成等，得同能生，或由异无差别故全非生，如是难。
如何由一能生自性异彼等，无彼及彼果非能生各别定相差别，然实有。故者，由有差别故。
虽有异差别，由从某殊胜自性，由差别果各别定相故，地等某生稻芽，非麦种等他。何故？彼稻芽能生差别是彼地等助缘自性，非麦种等他。

། གལ་ཏེ་རྣམ་པར་འབྱེད་པ་འདིས་ཅི་ཞིག་བྱ་ཞེ་ན། དངོས་པོའི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་པ་ལ། ཅིའི་ཕྱིར་མེ་ནི་སྲེག་པར་བྱེད་པའམ་དྲོ་བ་ཡིན་གྱི། ཆུ་ནི་སྲེག་པར་བྱེད་པའམ་དྲོ་བ་མ་ཡིན་ཞེས་བརྒལ་ཞིང་བརྟག་པར་འོས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཇི་སྐད་དུ་བཤད་པའི་རང བཞིན་འདི་དག་རྒྱུ་གང་ལས་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་དྲི་བ་དེ་ཙམ་ནི་རིགས་པར་འགྱུར་ཏེ།གདོན་མི་ཟ་བར་རང་བཞིན་ཐ་དད་པ་རྒྱུ་ལས་འགྱུར་གྱི། གང་གི་ཕྱིར་རྒྱུ་མེད་པ་ཅན་རྒྱུ་ལ་ལྟོས་པ་མེད་པ་ནི་ཡུལ་ལ་སོགས་པ་ངེས་པ་མེད་པས་ཧ་ཅང་ཐལ་བར་འགྱུར་ཏེ། ཐམས་ཅད་ལ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ ཚེ་བདག་ཉིད་ཐམས་ཅད་འབྱུང་བར་ཐལ་བའི་ཕྱིར་རོ།།དེ་བས་ན་རྒྱུར་འདོད་པའི་རང་བཞིན་ནི་རང་གི་རྒྱུ་ལས་འབྱུང་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བརྗོད་པར་བྱའོ། །རང་གི་རྒྱུ་དེ་ཡང་དེས་བསྐྱེད་པའི་བདག་ཉིད་དེ། དེ་ལྟ་བུར་གྱུར་པའི་རང་བཞིན་སྐྱེད་པར་བྱེད་པའི་བདག་ཉིད་དེ་ལས་རང་གི་རྒྱུ་ གཞན་ལས་ཞེས་བྱ་བའི་རྒྱུའི་བརྒྱུད་པ་ཐོག་མ་མེད་པ་ཅན་ཡིན་ནོ།།དངོས་པོ་ཐ་དད་པ་དག་གི་རྒྱུའི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་ལ་གནོད་པ་ཅན་གྱི་ཚད་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཉིད་ནི་ཐ་དད་པ་དག་གིས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་པ་ལ། རང་བཞིན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དངོས་པོ་གནས་པའི་ཕྱིར་རོ། ། གཅིག་ཉིད་ལ་ནི་གནོད་པ་ཅན་ཡོད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར། ཐ་དད་མིན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། ཕན་ཚུན་ཐ་མི་དད་པའི་ཕྱིར་གཅིག་འཇིག་པ་ན་ཅིག་ཅར་ཐམས་ཅད་འཇིག་པ་དང་། སྐྱེ་བ་ན་ཐམས་ཅད་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །རང་བཞིན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས པས་འཆད་པར་བྱེད་དེ།སྣ་ཚོགས་པ་སྟེ། དངོས་པོའི་ཚོགས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རང་བཞིན་ལ་ཐ་དད་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྣམ་པར་དབྱེ་བ་སྐྱེ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་གཅིག་སྐྱེ་བ་ན་གཞན་སྐྱེ་བ་དང་གནས་པ་ན་གཞན་འགོག་པ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ལྟ་བུའི་རྣམ་པར་དབྱེ་བས་སྐྱེ་བ་ལ་སོགས་པར་མི་ འགྱུར་གྱི།འོན་ཀྱང་ཅིག་ཅར་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ། །རང་གི་བདག་ཉིད་བཞིན་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དཔེར་ན་གཅིག་གི་གནས་སྐབས་ཀྱི་ཁྱད་པར་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་ལ་སོགས་པ་མ་ཡིན་པ་ལྟ་བུ་སྟེ། དེ་དང་འདྲ་བར་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །སོགས་པའི་སྒྲས་ནི་གཅིག་གཟུང་བ་ན་གཞན་མ་བཟུང་བ་ཞེས་ བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ།།མདོ་ལས་སྐྱེ་འཇིག་སྨོས་པ་ནི་ཉེ་བར་མཚོན་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟར་ནི་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་མེད་པའི་སྐྱེ་བ་ལ་སོགས་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཐ་དད་པ་ཉེ་བར་མཚོན་ཅིང་ངེས་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཞན་དུ་ན་ཐ་དད་པ་དང་ཐ་དད་པ་མེད་པར་གང་གིས་མཚོན་པར་བྱ། རྣམ་པ་གཅིག་ལ་ཡང་ཞེས་ བྱ་བ་ནི་རྣམ་པ་མཚུངས་པ་ལ་ཡང་ལྡོག་པ་སྟེ།རྣམ་པར་དབྱེ་བ་སོ་སོར་སྐྱེ་བ་ལ་སོགས་པ་དང་ལྡན་པ་དེ་ནི་ཐ་དད་པའི་མཚན་ཉིད་ཡིན་ནོ།

若问此分别有何用？说"事"等：何故火能烧或热，水不能烧或热，不应难诘。如所说此等自性从何因生，如是问则应理。必由因生异自性，由无因者无待因，无处等定故太过，一切时一切自性生故。
故当说所许因自性从自因生。彼自因亦彼所生自性，如是成自性能生自性，从自因他，即无始因果相续。
于异事因差别有能破量。即说"由异等"：由是自性故，即由事住故。为显一性有能破故，说"非异"等：由互非异故，一坏时顿一切坏，生时一切生。
由"自性"等解释：种种，由一切事聚自性无异故。"差别生"等，一生时他生，住时他灭，如是差别生等不成，然成顿时。
"如自体"者，如一位差别分别等非，如是义。"等"声谓一取时他不取等。经说生灭为近喻，如是由无差别生等显示定异故。
否则异非异由何喻？"于一相亦"即于同相亦遮：具别别生等差别，是异相。

།ལྡོག་པ་མེད་པ་སྟེ་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་མེད་པས་སོ་སོར་སྐྱེ་བ་ལ་སོགས་པ་དང་ལྡན་པ་དེ་ནི་ཐ་དད་པ་མེད་པའི་མཚན་ཉིད་དོ། །རྣམ་པར་དབྱེ་བས་སྐྱེ་ བ་ལ་སོགས་པ་དང་ལྡན་པ་ཡིན་དུ་ཟིན་ཀྱང་།ཅིའི་ཕྱིར་ཐ་དད་པ་ཡིན་ཞེ་ན། བདག་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། བདག་ཉིད་གཅིག་ལ་འགལ་བ་སྟེ། སྐྱེ་བ་དང་མི་སྐྱེ་བ་ལ་སོགས་པ་ཅིག་ཅར་འགལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དོན་རྣམས་ནི་ཐ་དད་པ་མེད་པ་ཉིད་མ་ཡིན་ཏེ། འོན་ཀྱང་ གལ་ཏེ་ཐ་དད་པ་ཡང་ཡོད་དེ་རྒྱུ་དེས་དེ་ལྟར་མིན་ཏེ།ཅིག་ཅར་སྐྱེ་བ་ལ་སོགས་པར་ཐལ་བར་མི་འགྱུར་རོ། །རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་འདི་ཉིད་རྣམ་པར་འཆད་པ་ཡིན་ཏེ། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཐ་དད་པ་མེད་པ་སྟེ། གཅིག་པ་སྨྲ་བ་མ་ཡིན་ན་གང་གིས་དེ་ལྟར་ འགྱུར་ཏེ།ཅིག་ཅར་སྐྱེ་བ་དང་འཇིག་པར་འགྱུར་རོ། །འོན་ཀྱང་ཕྱི་དང་ནང་གི་ཐ་དད་པ་འདིའི་བདག་ཉིད་འགའ་ཞིག་སྟེ། གནས་སྐབས་ཀྱི་ཁྱད་པར་གྱི་མཚན་ཉིད་ཐ་དད་གཞན་མ་ཡིན་པ་ཡོན་ཏན་གསུམ་གྱི་བདག་ཉིད་བདེ་བ་དང་སྡུག་བསྔལ་བ་དང་རྨོངས་པའི་བདག་ཉིད་དུ་ཐམས་ ཅད་ལ་ཁྱད་པར་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་བཤད་པའི་གནས་སྐབས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ལས་ཐ་དད་པའི་ཕྱིར་རོ།། །།བམ་པོ་བཅུ་དགུ་པ། དེ་ལྟར་ཏེ་སྤྱི་རྟག་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཐམས་ཅད་ལ་གནས་ལ་ཁྱད་པར་རྣམས་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། ཁྱད་པར་རྣམས་ཀྱང འཇིག་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཁས་ལེན་ནའོ།།དེ་བས་ན་ཁྱད་པར་གཅིག་འཇིག་པ་ན་སྤྱི་བདག་ཉིད་གནས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཁྱད་པར་དེའི་རང་བཞིན་མིན་ཏེ། ཆོས་འགལ་བ་གནས་པའི་ཕྱིར་སྤྱི་དང་ཁྱད་པར་དག་ནི་ཐ་དད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །གཞན་དུ་ན་གནས་པ་དང་གནས་ པ་མ་ཡིན་པ་དག་ནི་རྟེན་གྱི་བདག་ཉིད་གཅིག་ཡིན་པར་ཁས་ལེན་ན།བདག་ཉིད་གཅིག་ལ་ཡང་འགལ་བའི་ཆོས་དག་ཁས་བླངས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་བས་ན་ཐ་དད་པ་ཅན་གྱི་ཆོས་གཞན་ཅི་ཞིག་ཡོད་དེ་འགའ་ཞིག་ཀྱང་མེད་དོ། །གཅིག་ལ་ཆོས་འགལ་བ་དག་ ཁས་བླངས་པ་བྱས་པ་མེད་དེ་གང་གི་ཕྱིར་སོ་སོར་སྐྱེ་བ་ལ་སོགས་པས་ཁྱད་པར་ནི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་ཐ་དད་པ་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ཞིང་།སྤྱི་ཡང་ཐ་དད་པ་ལ་སོགས་པ་སྐྱེ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཐམས་ཅད་ལ་ཐ་དད་པ་མེད་པ་ཅན་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར་དོན་དག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་པ་ལ། ཁྱད་ པར་དང་སྤྱིའི་དོན་དག་གི་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་ཐ་དད་པ་དང་ཐ་དད་པ་མེད་པ་ཅན་ཁས་བླངས་པའི་ཕྱིར་རོ།།མིང་འབའ་ཞིག་ཅེས་བྱ་བ་ཁྱད་པར་དང་སྤྱི་ཐ་དད་པ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ནི་བརྗོད་པ་ཙམ་སྟེ། འདོད་པར་མི་འགྱུར་ཞིང་དངོས་པོར་ཡང་མི་འདོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། ། ཁྱད་པར་དང་སྤྱིའི་བདག་ཉིད་ཅན་གྱི་དངོས་པོ་ཕན་ཚུན་ཐ་དད་པར་འདོད་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ།

无遮即无差别，具别别生等者是无异相。虽具差别生等，若问何故为异？说"自体"等：一自体相违，由生不生等顿相违故。
诸义非无异，然若有异，由彼因非如是，不成顿生等过。由"一切相"等解释此：一切相无异，若非说一，云何如是成顿生灭。
然此内外异自性某，位差别相异非他，三德性乐苦痴性一切无差别故等，如所说位相异故。
卷十九。如是由普遍常故住一切，差别非尔，许差别亦坏故。故一差别坏时普遍自性住者，非彼差别自性，由住相违法故，普遍差别异，是谓。
否则若许住非住二依一自性，于一自性亦许相违法。故有异法何他，全无。未许一有相违法，由别别生等差别一切相具异，普遍亦由无异等生故一切无异。
故说"诸义"等：由许差别普遍诸义如次一切相异无异故。"唯名"者，所谓差别普遍异，仅说而已，非不许亦非不许事。唯许差别普遍性事互异。

།དེ་ཡང་མིང་ཐ་དད་པར་ཟད་དེ་དོན་ཁས་བླངས་ནས་དེ་སྐད་བརྗོད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གོང་དུ་བཤད་ཟིན་ཏོ། །དེ་བས་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེའི་ཕྱིར་རོ། །དངོས་པོ་འདི་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི ཁྱད་པར་དང་སྤྱི་ཕན་ཚུན་ཐ་དད་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ།།ཇི་ལྟ་བུར་གྱུར་པ་ཡིན་ཞེ་ན། གྲུབ་པ་དང་བདེ་བ་གཅིག་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ཆོས་འགལ་བ་གནས་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །རྒྱུ་དེ་ནི་སྤྱི་དང་ཁྱད་པར་བློར་མི་འགྱུར་ཏེ། སྤྱི་དང་ཁྱད་པར་དག་ནི་ཕན་ཚུན་འབྲེལ་པ་ཅན་གྱི་བློར་མི་ འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།བློ་མེད་པས་ཀྱང་སྒྲ་ཡང་སྤངས་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ། །དེ་ནི་བློའི་རྒྱུ་ཅན་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་འགྲེལ་པ་ལས་སྒྲ་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སྒྲ་མེད་པ་ཁོ་ན་བཤད་དོ། །དེ་མེད་པ་ནི་བློའི་མེད་པ་མེད་ན་མི་འབྱུང་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །བློ་ མེད་པ་ལ་ཡང་ཤུགས་ཀྱིས་བརྗོད་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ།།དེ་བས་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེའི་ཕྱིར་ཏེ། སྤྱི་འདི་ནི་ཁྱད་པར་དག་ལས་དོན་གཞན་དུ་གྱུར་པ་ཁྱད་པར་དག་ལ་ལྟོས་པ་མེད་པ་ཡིན་ནོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཁྱད་པར་དེ་དག་གིས་སྤྱི་དེ་ནི་མ་སྐྱེས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །དོན་གཉིས་པ་ནི་དེ་བས་ ན་སྤྱི་ལས་དོན་གཞན་ཁྱད་པར་གྱི་བདག་ཉིད་ཅན་གྱི་དངོས་པོ་འདི་ནི་སྤྱི་དེ་ལ་ལྟོས་པ་མེད་པ་ཡིན་ཏེ།དེས་མ་སྐྱེས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཏེ། རྟག་པ་ལ་དོན་བྱ་བར་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཁྱད་པར་འདིའི་སྤྱི་འདི་ཞེས་བྱ་བའམ་སྤྱི་འདིའི་ཁྱད་པར་འདི་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲ་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །གཞན་ སེལ་བ་ལ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྤྱི་ལ་གཅིག་ནི་འཇིག་ན་གནས་པའི་བདག་ཉིད་གང་ཡིན་པ་དེ་དེ་མིན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་དེ་ཉིད་དུ་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ།།དེ་ལྟར་དྷ་བའམ་སེང་ལྡེང་འཇིག་པ་ན་ཤིང་མ་ཡིན་པ་ལས་ལྡོག་པ་ཤིང་གཞན་ལ་གནས་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ། །མཚུངས་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ལེན་འདེབས་པར་བྱེད་དེ།འདིར་ནི་གཞན་སེལ་བ་ནི་རྣམ་པ་གསུམ་ཡིན་ཏེ། རེ་ཞིག་གཅིག་ནི་འདི་ལས་གཞན་དང་གཞན་སེལ་བར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རང་གི་མཚན་ཉིད་བཟློག་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ། །གང་གི་དབང་དུ་མཛད་ནས། མཐུན་དངོས་གཞན་གྱི་དངོས་དག་ལ། །ལྡོག་པ་ལ་ནི་ བརྟེན་པ་ཅན།།ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་སོ། །འདི་ཡང་སྒྲ་དང་རྟགས་ལ་བརྟེན་པའི་ཐ་སྙད་ཀྱི་རྟེན་ཉིད་དུ་རྣམ་པར་གཞག་པ་ཡིན་གྱི་སྒྲས་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ཉིད་དུ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །གཉིས་པ་ནི་གཞན་གཅོད་པའི་ཕྱིར་གཞན་རྣམ་པར་གཅོད་པ་ཙམ་ཡིན་ཞིང་། གང་སྔོན་གྱི་སློབ་དཔོན་ དག་གིས་ཐམས་ཅད་ལ་ཁྱད་པར་མེད་པ་རྣམ་པར་གཞག་པ་ཡིན་ཏེ།ཐམས་ཅད་ལ་དགག་པ་ཙམ་ལ་ཁྱད་པར་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།

如前所说"彼亦唯名异，许义故作是说"等。"故"者，由此故。"此事"者，差别普遍唯互异。
云何？非成乐一，由住相违法义。由此因普遍差别不成智，普遍差别不成互关联智义。
由无智亦定舍声，彼由是智因故。故注释说"声不应理"，唯说无声。彼无由无智无不生故。于无智亦唯以势说。
故者由此，此普遍异于差别，于差别无待。何故？由彼差别未生此普遍故。第二义故，此差别自性事异于普遍，于彼普遍无待，由彼未生故，由常不能作义故。
"此差别此普遍"或"此普遍此差别"声不应理。"于遮他亦"者，于普遍一坏时住自性者非彼等，如是成过。如是树或合欢坏时，遮非树住于余树。
由"非等"等答：此中遮他三种：且一由遮此异及异故，唯遮自相。由此说："于异事实等，依于遮"。此亦安立为言说依，依声相而非所说。
二者为遮他故唯遮他，如古师立一切无差别，由一切唯遮无差别故。

།གསུམ་པ་ནི་འདིས་གཞན་སེལ་བར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་བློ་ལ་སྣང་བའི་ཕྱིར་ཏེ། གང་བསྟན་བཅོས་མཛད་པས་སྒྲའི་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ཉིད་དུ་བཞེད་ པ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ཡིན་ནོ།།དེ་ལ་གལ་ཏེ་རང་གི་མཚན་ཉིད་ལྡོག་པའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་བརྗོད་པ་དེ་མི་རིགས་ཏེ། དེའི་བདག་ཉིད་དུ་འགྱུར་བ་ཡིན་ན་དེ་ཞིག་པ་འཇིག་པ་ཁོ་ནར་འགྱུར་ཏེ། ཐ་དད་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །རང་གི་མཚན་ཉིད་གནས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཡང་དེ་ལས་གཞན་ཉིད་དུ་འདོད་ དོ།།དགག་པ་ཙམ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཡང་རང་བཞིན་མེད་པ་ཉིད་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར་དེ་ནི་རྩོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ནི་ལྡོག་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པའི་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་སོ། །གནས་དང་གནས་མིན་རྟོག་པ་མིན། །ཁྱད་པར་གཅིག་ཞིག་པ་ན་ཅི་གཞན་སེལ་བ་གནས་སམ་འོན་ཏེ་ལོག་ཅེས་བྱ་བའི་གནས་ དང་གནས་པ་མ་ཡིན་པའི་རྟོག་པ་འདི་ནི་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ།།དེ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་གཞན་སེལ་བ་ནི་རང་བཞིན་གྱིས་རྗེས་སུ་སོང་བ་ཅན་ཏེ་དངོས་པོའི་རྗེས་སུ་འཇུག་པ་ཅན་ནོ། །རྣམ་པར་རྟོག་པའི་བློའི་རྣམ་པ་མཚན་ཉིད་ཅན་གཞན་ལྡོག་པར་འགྱུར་བ་གང་ཡིན་ པ་དེ་ནི་སྤྱིའི་བློ་སྟེ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཅན་བློ་ཡང་བསླད་ཅིང་འཁྲུལ་པ་ཡིན་ནོ།།དེ་བས་ན་འོན་ཀྱང་དེ་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །གང་གི་ཕྱིར་དེ་ལྟ་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར་ཏེ། བསླད་པའི་རྒྱུའི་ཕྱིར་ལྡོག་པ་དེ་ནི་སུན་ཕྱུང་བ་ཡང་མེད་པ་སྟེ། འདི་ལ་ཇི་སྐད་དུ་བཤད་པའི་སུན་དབྱུང་བ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཚིག་རྣམ་ པར་སྦྱར་རོ།།རྣམ་པར་རྟོག་པའི་ཤེས་པ་རྣམ་པ་གཅིག་པ་འདི་ནི་ཡུལ་མེད་པ་ཅན་ཁོ་ན་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར་ལོག་པའི་ཤེས་པ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་ཇི་ལྟར་ན་ལོག་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ཞེ་ན། དུ་མ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། འདི་ལྟར་དུ་མ་ལ་གཅིག་གི་རྣམ་པ་ཅན་དེ་ནི་ཡུལ་ཏེ་རྣམ་པར་ཤེས་ པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་ཡུལ་སྤྱི་ནི་གནས་པའམ་མི་གནས་པ་མ་ཡིན་ནོ།།ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ལོག་པའི་ཤེས་པའི་ཡུལ་དེ་ནི་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཉེས་པ་མཚུངས་པ་ཉིད་གསལ་ནས་ཡང་རྣམ་པ་གཞན་གྱིས་རྒོལ་བ་འདས་པ་ཡོངས་སུ་གསལ་བའི་ཕྱིར་གང་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ སྨོས་ཏེ།དེའི་སྐྱེད་པ་པོ་སྟེ་སཱ་ལུའི་མྱུ་གུ་དེ་སྐྱེད་པ་པོ་ནི་སཱ་ལུའི་ས་བོན་དེའི་རང་བཞིན་ཡིན་ན། སཱ་ལུའི་ས་བོན་དེའི་སཱ་ལུའི་མྱུ་གུ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པའི་ངོ་བོ་གང་ཡིན་ལ་སྐྱེ་བར་བྱེད་པའི་ངོ་བོ་དེ་ལས་ས་ལ་སོགས་པ་གཞན་ཇི་ལྟར་སྐྱེད་བྱེད་ཡིན། དེ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ངག་ཉེ་བར་དགོད་པའམ། རྒོལ་བ་དེ་ལ་ལན་འདེབས་པ་ཡིན་ཏེ། སཱ་ལུའི་ས་བོན་ལས་གཞན་ས་ལ་སོགས་པ་ལ་ནི་དེ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་སྟེ་མྱུ་གུ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པའི་ངོ་བོ་མེད་དོ་ཞེས་ནི་མི་སྨྲའོ།

第三由此遮他故，由现于分别智故，即论师许为声所诠者。
若依自相遮说者不应理，若成彼自性，彼坏定坏，由无异故。所住自相亦许异于彼。唯遮者由无自性故，彼非诤。故说"彼无遮体"。
"非住非住分别，一差别坏时，为余遮住耶抑遮耶"，如是住非住分别不应理。"彼亦"者，遮他随顺自性，随逐事。
分别智相状余遮者是普遍智，分别智亦虚妄错乱。故然彼亦非有。由如是故，由虚妄因故，彼遮无破，此无如所说破，是词相合。
此一相分别智唯无境，如是为颠倒智。若云何唯颠倒？说"于多"等：如是于多一相者是境，即分别识境普遍非住非不住。何故？由颠倒智境无故。
显过同已，为显余相过往诤故说"若"等：彼能生即稻芽能生是稻种自性，则稻种彼生稻芽体，从彼生体，云何地等他为能生？
"于彼"者，语安立或答彼诤：不说稻种异地等无彼能生即芽能生体。

།འོ་ན་ཅི་ཡིན་ཞེ་ན། སཱ་ལུའི་ས་བོན་གཅིག་གིས་སྐྱེད་པར་བྱེད་པའི་རང་གི་ངོ་བོ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་གཞན་ས་ལ་སོགས་པ་ནི མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སྨྲས་ཏེ།དངོས་པོ་རྣམས་ལ་ཕན་ཚུན་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཞན་དག་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །གཞན་གྱི་ངོ་བོས་ནི་མ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སཱ་ལུའི་ས་བོན་གྱི་ངོ་བོ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དེ་ཉིད་མེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེའི་རང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པའི་ ཕྱིར་རོ།།འདི་ལ་གནོད་པ་ཅན་གྱི་ཚད་མ་ནི་མེད་དོ་སྙམ་ནས་སྨྲས་པ། དེ་དག་ནི་ས་ལ་སོགས་པའོ། །བདག་ཉིད་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་གི་རང་གི་མཚན་ཉིད་གང་ཡིན་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དེ། རང་བཞིན་དེས་ཕན་ཚུན་ཐ་དད་པ་དང་འབྲས་བུ་གཅིག་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་འདི་ལ་འགལ་བ་ཅི་ཡོད་ དེ།གནོད་པ་ཅན་གྱི་ཚད་མ་ནི་མེད་པའི་ཕྱིར་འགའ་ཞིག་ཀྱང་མེད་དོ། །ས་ལ་སོགས་པ་ནི་སཱ་ལུའི་མྱུ་གུ་སྐྱེད་པར་འདོད་པའི་སཱ་ལུའི་ངོ་བོ་དང་བྲལ་བ་མ་ཡིན་ནམ། སཱ་ལུའི་མྱུ་གུའི་འབྲས་བུ་ཅན་ཉིད་ཡིན་པ་ནི་འགལ་ལོ་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར་ངོ་བོ་གཅིག་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་ པ་སྨོས་ཏེ།སཱ་ལུའི་ས་བོན་གཅིག་གིས་སྐྱེད་པར་བྱེད་པའི་ངོ་བོ་གང་ཡིན་པ་དེ་དང་ས་ལ་སོགས་པ་བྲལ་བ་ནི་དེའི་ངོ་བོ་སྟེ། སཱ་ལུའི་ས་བོན་གྱི་རང་བཞིན་དུ་མི་འགྱུར་རོ། །དེའི་འབྲས་བུ་ཅན་མ་ཡིན་པ་མ་ཡིན་ཏེ། འོན་ཀྱང་དེའི་འབྲས་བུ་ཅན་ཁོ་ན་ཡིན་ཏེ། འདི་ལ་སཱ་ལུའི་འབྲས་བུ་ ཡོད་པས་ཞེས་ཚིག་རྣམ་པར་སྦྱར་རོ།།གལ་ཏེ་ས་བོན་ཁོ་ན་མྱུ་གུ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་ཡིན་པར་འགྱུར་ན་འགལ་བར་འགྱུར་ཏེ་དེ་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཉིད་ནི་དེ་ཉིད་ཀྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་པ་ལ། དེ་ཉིད་ཀྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སཱ་ལུའི་ས་བོན་ཉིད་ཀྱིས་སོ། །དེའི་འབྲས་ བུ་ནི་མྱུ་གུ་ཞེས་བྱའོ།།གཞན་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་སྔར་བཤད་པ་དྲན་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ། གཅིག་དང་བྲལ་ན་འབྲས་མེད་ཕྱིར། །ཁྱད་པར་རྣམས་ལས་དེ་དག་བྱུང་། །ཞེས་བྱ་བའི་ཚད་མའི་སྟོབས་ཀྱིས་ཁྱད་པར་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་གོང་དུ་བཤད་ཟིན་ཏོ། ། བདག་ཉིད་དེས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྐྱེད་པར་བྱེད་པའི་ངོ་བོ་དེས་སོ། །ས་བོན་གཅིག་གིས་སྐྱེད་པར་བྱེད་པའི་ངོ་བོ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ས་ལ་སོགས་པ་གཞན་ལ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཙམ་གྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ས་བོན་གྱི་ངོ་བོ་དང་བྲལ་བ་ཙམ་གྱིས་ས་ལ་སོགས་པ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ།།གལ་ཏེ་དེ་དག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་དེ་དག་སྟེ། ཁྱད་པར་དག་ལ་ཐ་དད་མེད་པ་ཡང་ཡོད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དེ་ལྟར་གྱུར་པ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་འཆད་པར་བྱེད་དེ། དེ་དག་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཁྱད་པར་དག་གོ།

若问何者？说：稻种一能生自体者，非他地等，由诸事无互随行故。"余亦"等。"非由他体"者，非稻种体。何故？由彼无故，由彼自体无故。
思无能破量故说：彼等是地等。"如自性"者，谓何自相何体性，以彼自性互异及生一果，此有何违？由无能破量故全无。
若谓地等岂非离欲生稻芽稻体，与为稻芽果相违耶？故说"一体及"等：稻种一能生体与地等离者非彼体，即不成稻种自性。非非彼果，然唯彼果，由此有稻果，是词相合。
若唯种子能生芽则相违，然彼亦非有。即说"由彼"等："由彼"者由稻种。彼果谓芽。"复次"等忆前说：由量力"离一无果故，从差别彼等生"，如前已说差别为能生。
"彼自性"者，彼能生体。种子一能生体者非有于地等他。"唯尔"者，非由唯离种子体故地等非能生。
"若彼等"等，彼等即差别亦有无异义。由"如是"等解释："彼等亦"者是差别。

།ཐ་དད་པ་མེད་པའི་ངོ་བོ་དེ་ཉིད་ནི་ནུས་པ་ གཅིག་པོ་དེ་དག་ལྡན་པའི་ཕྱིར་རོ།།དེས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་སློབ་དཔོན་གྱི་ཡིན་ཏེ། ཐ་དད་པ་མེད་པའི་ངོ་བོ་དེས་ཁྱད་པར་དེ་སྐྱེད་བྱེད་མིན་པར་བཤད་དེ། སྤྱིའི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་འཆད་པར་བྱེད་དེ། ཁྱད་པར་དག་གི་སྤྱིའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡོད་དུ་ཟིན་ཀྱང་སྤྱིའི་ངོ་བོ་ དེས་ཁྱད་པར་དེ་དག་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ནོ།།ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། སྤྱིའི་ངོ་བོ་དེ་ལས་འཇིག་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྒྱུ་གཅིག་ལ་གནས་པས་ཀྱང་འབྲས་བུ་སྐྱེད་པར་རབ་ཏུ་ཐལ་བའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ཡང་། ཐ་དད་མེད་པའི་ངོ་བོ་དེ། །བྱ་མིན་ཁྱད་པར་རྣམས་དང་བྲལ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་གོང་དུ་ བཤད་ཟིན་ཏོ།།ཅིག་ཅར་སྐྱེ་འཇིག་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་འགལ་བའི་ཆོས་གནས་པས་ཐ་དད་པ་རབ་ཏུ་བསྒྲུབས་ན། སྣང་བ་ཐ་དད་པས་ཀྱང་བསྒྲུབས་པའི་ཕྱིར། གཞན་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །སྣང་བ་ཁྱད་པར་ཇི་ལྟ་བུ་ཞིག་ཅེ་ན། གཞན་མི་བརྟེན་པས་ཏེ་སོ་སོར་གསལ་བ་ དང་ཐ་དད་པའོ།།ཡང་གི་སྒྲས་ནི་སྐྱེ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཐ་དད་པར་བྱེད་པའོ། །དེ་ཡང་སྔར་བཤད་པ་ཁོ་ན་སྡུད་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །དེས་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐ་དད་པ་མེད་པར་སྨྲ་བའོ། །བློའི་སྣང་བ་ཐ་དད་པ་ནི་བློའི་རྣམ་པ་ཐ་དད་པའོ། །ཆོས་འགལ་བ་གནས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྐྱེ་བ་དང་འཇིག་པ་ལ་ སོགས་པས་ན་ཐ་དད་པའོ།།དེ་ལ་ཡོད་དེ་སྣང་བ་ལ་སོགས་པ་ཐ་དད་པའོ། །དངོས་པོ་ཐ་དད་པ་ཁས་ལེན་ན་ནི་འགའ་ཞིག་སྟེ་བདེ་བ་དང་སྡུག་བསྔལ་བ་དང་། རྨོངས་པ་དང་སེམས་དང་ལྡན་པ་རྣམས་ཀྱང་ཐ་དད་པར་མི་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟར་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐ་དད་པ་མེད་པ་ཡིན་ནའོ། །རྣམ་པར་དབྱེ་བ་ འདིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྣང་བ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པར་དབྱེ་བའོ།།གཅིག་གི་བདག་ཉིད་དང་འདྲ་བར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དཔེར་ན་བདེ་བའི་བདག་ཉིད་གཅིག་ལ་སྣང་བ་ལ་སོགས་པ་ཐ་དད་པ་མེད་པ་དེ་དང་འདྲ་བར་རོ། །དེ་བས་ན་ཕྱི་དང་ནང་གི་ཐ་དད་པ་འདི་ནི་ཁྱད་པར་ཁོ་ན་ཡིན་ཏེ། ཕན་ཚུན་མཚན་ ཉིད་མི་འདྲ་བ་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ།།ཇི་ལྟ་བུར་འགྱུར་ཞེ་ན། ཐ་དད་པར་སྣང་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། གང་ལ་ཐ་དད་པར་སྣང་བ་ལ་སོགས་པ་ཡོད་པ་ནི་ཞེས་ཚིག་རྣམ་པར་སྦྱར་རོ། །གལ་ཏེ་ཐ་དད་པ་མེད་པ་ཅན་འདི་ལ་ཡང་སྣང་བ་ཡོད་པ་དེ་བས་ན་ཐ་དད་པ་མེད་པ་ལ་ཡང་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། འདིར་ཞེས་བྱ་བ་ ལ་སོགས་པ་སྨོས་པ་ལ།འདིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐ་དད་པ་ལའོ། །གཞན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཉིས་པའོ། །གང་གི་སྟོབས་ཀྱིས་ཐ་དད་པ་མེད་པ་ཅན་གྱི་སྟོབས་ཀྱིས་སོ། །དེ་བས་ན་ཁྱད་པར་ཏེ་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཁོ་ན་ཡིན་གྱི་སྤྱི་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ཁྱད་པར་དེ་ཉིད་དོན་ཏེ་དངོས་པོ་ཡིན་ནོ།

无异体即具彼一功能故。"由彼"等是阿阇黎说：由无异体非生彼差别。由"普遍"等解释：虽有差别普遍体，然彼普遍体非生彼等差别。何故？由彼普遍体无坏故，由一因住亦过生果故。
如前已说"无异体彼，离诸差别非作"等。由"顿生灭"等住相违法成立差别已，由显现差别亦成故，说"复次"等。
云何显现差别？由不依他，即各别明显及差别。"亦"字表生等差别。彼亦唯摄前说。"由彼"者，说无差别。智显现差别即智相差别。"住相违法"者，由生灭等故差别。
彼有显现等差别。若许事差别，则某些乐苦痴有心者亦不成差别。"如是"者，若无差别。"此分别"者，显现等分别。"如一体"者，如乐一体无显现等差别，如是。
故此内外差别唯是差别，唯互不同相。云何？显现差别等，即有显现差别等，是词相合。
若谓此无差别亦有显现，故于无差别亦尔。说"此"等："此"者于差别。"他"者第二。由何力即由无差别力。故差别即唯自相非普遍。彼差别即是义事。

།ཤིང་ཉིད་ལ་ སོགས་པ་སྤྱིའི་ཆོས་གཞན་གང་དག་ཡིན་པ་དེ་དག་ནི་དེ་ཉིད་ཀྱི་ལྡོག་པར་བརྟགས་པ་ཡིན་ནོ།།དེ་ནི་རྒྱུ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་ཁྱད་པར་གྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ནི་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་བཤད་ཅིང་དེ་ཉིད་རང་གི་མཚན་ཉིད་དུ་བརྗོད་དོ། །དེ་སྤོང་ལེན་པའི་འབྲས་བུ་ཅན་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དོར་བར་བྱ་བ་དང་ བླང་བར་བྱ་བའི་ཁྱད་པར་དེ་ཉིད་ལ་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་སྤོང་བ་དང་ལེན་པའི་འབྲས་བུ་ལ་འཇུག་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ལ་དེ་སྐད་ཅེས་བྱའོ།།དོན་གྱི་བྱ་བ་བྱེད་པ་དེ་ལ་ཡང་ཁྱད་པར་ཁོ་ན་ཡིན་ཏེ། གང་ལ་ཡང་སྤྱི་རྣམ་པར་གཞག་པ་དེ་ནི་དེ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ཁྱད་པར་གཞན་ཏེ་རིགས་མཐུན་པ་ལས་ལྡོག་པ་ ཐ་དད་པ་ཙམ་ཡིན་གྱི།སྤྱི་ཞེས་བྱ་བ་དངོས་པོར་གྱུར་པ་དེ་ནི་ཅུང་ཟད་ཀྱང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་གྱུར་ན་དེ་དམིགས་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱིར་གྱུར་པ་ཡིན་ཏེ། ཁྱད་པར་མ་རྟོགས་པར་དམིགས་པར་འགྱུར་རོ། །གང་གི་ཕྱིར་སྤྱི་དེ་ནི་དོན་ཏེ་དངོས་པོ་ཉིད་དུ་ཡོད་ན་སྣང་བར་འགྱུར་ཏེ། དེའི་ངོ་བོ་དམིགས་ པའི་མཚན་ཉིད་དུ་མི་འགྱུར་ཞིང་རང་གི་ངོ་བོ་མི་འཛིན་པར་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ།།ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དེ་དམིགས་པའི་མཚན་ཉིད་དུ་བྱས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཏེ། ཁྱད་པར་དག་ལ་ཐ་དད་པ་མེད་པའི་ཤེས་པས་སྤྱི་ངེས་པར་བྱས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །བདག་ཉིད་གཟུང་བ་མེད་པ་གཞན་གྱི་ཤེས་པའི་རྒྱུ་ཡིན་ནོ། ། ཇི་ལྟར་གྲངས་ཅན་བས་ཐ་དད་པ་མེད་པར་ཁྱད་པར་མེད་པ་ཡིན་ན་ཐམས་ཅད་སྒྲུབ་བྱེད་མིན། དེ་ལྟར་སངས་རྒྱས་པས་ཀྱང་ཐ་དད་པས་ཁྱད་པར་མེད་པ་ཡིན་ན་ཡང་ངོ་། །ལན་འདི་ཡང་རྒོལ་བ་གང་ཡིན་ཞེ་ན། ཇི་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་པ་ལ། སྐྱེད་པར་བྱེད་པའི་རང་བཞིན་ལས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སཱ་ལུའི མྱུ་གུ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པའི་རང་བཞིན་ལས་ས་ལ་སོགས་པ་ཐ་དད་པའོ།།འདི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མྱུ་གུའོ། །ཇི་ལྟར་སྐྱེད་པར་བྱེད་པར་འགྱུར། སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་ཉིད་དུ་ཁས་ལེན་ན་ཡང་ཐ་དད་པ་ཁྱད་པར་མེད་པའི་ཕྱིར་ཐམས་ཅད་སྐྱེད་པར་བྱེད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་གང་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། །འདིར་བརྒལ་བའི་ལན་ བསྟན་ནས།ད་ནི་གཉིས་པ་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ། །ཡང་ཅི་ཞིག་རྟོག་ཅེ་ན། གལ་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་པ་ལ། གལ་ཏེ་ཞེས་ཐ་དད་པ་མཚུངས་པ་ཡིན་དུ་ཟིན་ཀྱང་སོ་སོར་ངེས་པའི་འབྲས་བུ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་དང་། སྐྱེད་པར་མི་བྱེད་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་གྱི་ཁྱད་པར་ མེད་པར་འགྱུར་བ་དེ་ལྟར་འགྱུར་ན་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བརྒལ་བའོ།།ཇི་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ཚིགས་སུ་བཅད་པའི་དོན་སྟོན་ཏོ།

树性等其他普遍法，即是彼遮遣分别。"彼是因"等中，差别体性即因果所说，彼即说为自相。
"彼有舍取果"者，即于所舍所取差别，随次于舍取果转，是为彼说。于义作用亦唯差别，于任何普遍安立，彼即差别他，即仅是异于同类遮遣差别。
所谓普遍成事者全无。若有则应成所缘相，应不知差别而缘。由彼普遍若有为义事则应显现，彼体不应非所缘相，不应不取自体。
何故？由彼成所缘相故，由无异智于差别定普遍故。无自体所取是他智因。
如数论派无异无差别则一切非能成，如是佛教徒亦由差别无差别则然。此答何诤？
说"如何"等：由能生自性者，由稻芽能生自性异于地等。"此"者是芽。云何能生？若许能生性，由差别无异故一切应成能生，如是所说。
此示诤答已，今说第二。复何思？说"若"等："若"者，虽差别相同，然有定别果能生不生相差别，若如是则，是诤。由"如何"等显偈义。

།བདག་ཉིད་ཐ་དད་པ་མེད་པར་སྨྲ་བ་གྲངས་ཅན་འདིའི་ཐ་དད་པ་མེད་པར་ཁྱད་པར་མེད་པ་ཡིན་ན་ཡང་ཡིན་ལ་ཇི་ལྟར་ཐམས་ཅད་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྐྱེད་པར་བྱེད་ པ་མ་ཡིན་པ་དེ་ལྟར་སངས་རྒྱས་པའི་ཐ་དད་པ་ཁྱད་པར་མེད་པ་ཡིན་ན་ཡང་ཐམས་ཅད་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྐྱེད་པར་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སྦྱར་རོ།།དངོས་ཆོས་ཉིད་ཀྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དངོས་པོའི་ནུས་པ་ཉིད་ཀྱིས་སོ། །དངོས་པོ་རྣམས་ཐ་དད་པ་མེད་པར་ཁས་ལེན་ན་ཡང་ཐམས་ཅད་དུ་ཐ་དད་ པ་མེད་པར་ཁས་བླངས་པ་གཅིག་པོ་དེའི་བྱ་བ་གཅིག་ལ་བྱེད་པ་འགལ་བར་འགྱུར་རོ།།ཐ་དད་པ་ཙམ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་འཆད་པར་བྱེད་དེ། རྒྱུ་སྟེ་ཉེ་བར་ལེན་པའི་རྒྱུ་དང་རྐྱེན་དེ་ལྷན་ཅིག་བྱེད་པའོ། །རང་གི་རྒྱུ་དང་རྐྱེན་དེ་དེ་དག་གི་ཁྱད་པར་གྱིས་འབྲས་བུ་གྲུབ་པར་བྱེད་ནུས་པ་ངེས་ པར་བྱས་པའི་རང་བཞིན་གང་ལ་ཡོད་པ་དེ་ལ་དེ་སྐད་ཅེས་བྱ་སྟེ།དེའི་དངོས་པོ་ནི་དེ་ཉིད་དེའི་ཕྱིར་རོ། །གཞན་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ནི་སྐྱེད་པར་བྱེད་པར་འདོད་པ་ལས་གཞན་ནི་བྱེད་པ་པོར་མི་འགྱུར་རོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དེའི་རང་བཞིན་ཅན་ཉིད་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེའི་འབྲས་བུ་སྐྱེད་ པར་བྱེད་པའི་རང་བཞིན་ཅན་ཉིད་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།།དེ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡོན་ཏན་གསུམ་པོ་གཅིག་ནའོ། །དེ་ཉིད་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འབྲས་བུ་གཅིག་ཉིད་ལའོ། །འདི་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐ་དད་པའི་རྣམ་པ་དེ་ཉིད་ཀྱིས་སོ། །གལ་ཏེ་འདི་ལྟར་སཱ་ལུའི་ས་བོན་སཱ་ལུའི་མྱུ་གུ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་དེ་ ཉིད་ཀྱི་ཚེ་ནས་ཀྱི་ས་བོན་ནི་མ་ཡིན་ལ།ནས་ཀྱི་ས་བོན་གང་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་སཱ་ལུའི་ས་བོན་གྱི་བདག་ཉིད་ཡིན་པ་དེ་ལྟར་ན་གཅིག་ལ་གཅིག་ནི་བྱེད་པ་དང་བྱེད་པ་མེད་པ་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ། །གལ་ཏེ་སཱ་ལུའི་ས་བོན་ལ་སོགས་པ་ཉེ་བར་གནས་པ་དེ་དང་དེས་ཡོན་ཏན་གསུམ་ལ་ཐ་དད་པ་ཡང་ཡོད་ པའི་ཐ་དད་པ་དེའི་ཕྱིར་བྱེད་པ་འགའ་ཞིག་ཀྱང་མེད་ལ།གལ་ཏེ་ཐ་དད་ན་ཡང་བྱེད་པ་མེད་པའི་གཏན་ཚིགས་ཀྱིས་ལྷན་ཅིག་བྱེད་པ་བྱེད་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། དེ་དག་ཀྱང་ཕན་ཚུན་ཐ་དད་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྣམ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་འཆད་པར་བྱེད་དེ། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་ཐ་དད་པ་མེད་པ་སྟེ། རྣམ་པ་ ཐམས་ཅད་དུ་གཅིག་པ་ཉིད་མ་ཡིན་ཏེ།ཐ་དད་པ་ཡང་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་ན་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐ་དད་པའི་ཕྱིར་བྱེད་པ་པོ་ཉིད་མ་ཡིན་ནོ། །རྣམ་པ་འགའ་ཞིག་གིས་ཐ་དད་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པ་འགའ་ཞིག་གིས་ཀུན་དུ་བརྟགས་པའི་གནས་སྐབས་ཐ་དད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་ མ་ཡིན་ན་ནི་གྲངས་ཅན་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་སྨྲ་བའི་གནས་སྐབས་ཐ་དད་པ་ཡང་རྙེད་པར་དཀའོ།

说无异体的数论派此无异无差别者亦然，如一切非一切能生，如是佛教徒差别无异者亦非一切成一切能生。
"由事法性"者，由事功能。若许诸事无异，则于一切处所许一无异之作用相违。
由"仅差别"等解释：因即取因及缘即助缘。由自因缘彼等差别定能成果之自性，有彼者即说为彼，彼事即彼故。"非他"者，除所许能生外，他非能作。何故？由非彼自性故，由非彼果能生自性故。
"彼"者，三德一处。"于彼"者，于一果。"如是"者，由彼差别相。若如是稻种生稻芽时非麦种，麦种者即稻种体，如是则得一于一有作无作。
若稻种等近住彼彼三德亦有差别，由彼差别故全无作用，若异亦由无作因故助缘不成能作，由彼等互异故。
由"相"等解释：一切相无异，即非一切相一性，由亦有差别故。"如是亦"者，由差别故非能作。"由某相差别故"者，由某相遍计位差别故。若非尔，则数论真实说位差别亦难得。

།གང་གི་ཚེ་སཱ་ལུའི་ས་བོན་གྱི་བདག་ཉིད་དེ་ཡོངས་སུ་གྱུར་པ་ཉིད་དུ་གཞན་དུ་ནས་ཀྱི་ས་བོན་ཀྱང་སཱ་ལུའི་མྱུ་གུའི་རྒྱུ་བྱེད་པའི་རིམ་པས་ཐམས་ཅད་ལ་ཐམས་ཅད་ཉེ་བར་སྦྱོར་བའི་ཕྱིར། བྱེད་པ་པོ་ཉིད་ མེད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན།དེའི་ཕྱིར་འོན་ཏེ་རིམ་བཞིན་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། རིམ་པ་དེ་སྤྱི་དངོས་པོ་གཅིག་པོ་དེ་ཉིད་ཡིན་ནམ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །རིམ་པ་ནི་ཐ་དད་པ་ལ་བརྟེན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བར་བསམས་པའོ། །འོན་ཏེ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་འཆད་པར་བྱེད་དེ། ཐ་དད་ པ་ཐམས་ཅད་ནི་འབྲས་བུ་ཐམས་ཅད་ལ་གོ་རིམས་ཏེ།རིམ་བཞིན་དུ་ཉེ་བར་སྦྱོར་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཡང་གང་གི་ཚེ་གཙོ་བོའི་ནུས་པས་བསྐྱེད་པའི་ཐ་དད་པའི་དངོས་པོར་ཡོད་པ་དེ་དག་ཉིད་ནི་ནུས་པ་གཅིག་དང་ལྡན་ཞིང་དོན་གྱི་བྱ་བ་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བརྟེན་པ་དེའི་ཚེ་བསྟན་ཏོ། །གང་གི་ གཙོ་བོའི་ནུས་པ་ཁོ་ན་དངོས་པོ་ཡོད་པ་ཡིན་ཞིང་དེ་ཉིད་དོན་བྱེད་པ་ལ་ཉེ་བར་སྦྱོར་བ་ཡིན་གྱི།ཐ་དད་པ་དག་ནི་གནས་སྐབས་འབའ་ཞིག་ཙམ་གྱི་རྒྱུ་ཡིན་ཏེ། དོན་དམ་པར་ཡོད་པ་ཉིད་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སྟོན་པ་དེའི་ཚེ། དེར་ཉེ་བར་གནས་པའི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། ནུས་པ་ནི་ ཡོན་ཏན་གསུམ་གྱི་མཚན་ཉིད་ཅན་ནོ།།དེར་ཉེ་བར་གནས་པ་ནི་སྔར་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་པར་འདོད་པའི་དོན་ལ་ཉེ་བར་གནས་ནས་དེས། ཕྱིས་ངོ་བོ་གཞན་དུ་ཡོངས་སུ་འགྱུར་བ་ལ་ཉེ་བར་སྦྱོར་བའི་ཕྱིར་འགའ་ཞིག་ཀྱང་བྱེད་པ་པོ་མ་ཡིན་པ་ནི་མེད་པར་འགྱུར་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་དང་སྦྱར་རོ། ། གཅིག་སྟེ་གཙོ་བོ་ནིའོ། །གོ་རིམས་གང་ལ་ཐ་དད་པའི་རྟེན་ཡོད་པ་དེ་ལ་དེ་སྐད་ཅེས་བྱའོ། །དེ་དག་གི་ནི་དེ་སྤྱི་དངོས་དེ་ཉིད་ཡིན་ནམ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་རྣམ་པར་འགྲེལ་པ་ཡིན་ནོ། །ནུས་པ་ཞེས་བཤད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ལ་ཡོངས་སུ་འགྱུར་བའམ་ཞེས་སྨོས་པ་ལ་ཐ་དད་པ་མེད་པ་སྟེ རྣམ་པར་དབྱེ་བ་མེད་པའོ།།ཡོངས་སུ་འགྱུར་བ་ནི་ཐ་དད་པའི་གནས་སྐབས་སྔ་མ་ལས་ཏེ། ཡོངས་སུ་འགྱུར་བའི་ནུས་པའི་གནས་སྐབས་གཞན་ཇི་ལྟར་ཐོབ་པར་འགྱུར། ཅི་སྟེ་གནས་སྐབས་སྔ་མ་ལས་ཕྱིས་ཡོན་ཏན་གསུམ་གྱི་ཁྱད་པར་འདོད་པ་ན། ཁྱད་པར་རྣམ་པ་འགའ་ཞིག་ ཁས་ལེན་པ་ཡིན་པ་དེ་བས་ན།གཙོ་བོ་གཅིག་པ་ཉིད་ཉམས་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཞན་ནི་སྤྱི་དང་ཁྱད་པར་དང་ལྡན་པའི་དངོས་པོ་གཅིག་འདོད་དེ། སྤྱི་དང་ཁྱད་པར་དག་ཀྱང་ཕན་ཚུན་ཐ་དད་པ་མེད་པར་འདོད་དོ། །དེ་ལྟ་ཡིན་ན་ནི་སྤྱི་དང་ཁྱད་པར་དང་ལྡན་པ་དེ་ནི་དེ་ལྡན་དངོས་པོའོ། །ཤིན་ཏུ་ནི་ཐ་ དད་ཐ་དད་མེད་པར་འགྱུར་བ་སྟེ།ཁྱད་པར་ལས་སྤྱི་ཐ་དད་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་སྤྱི་ཡང་ཁྱད་པར་གྱི་བདག་ཉིད་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཤིན་ཏུ་ཐ་དད་པ་ཡིན་ཏེ། སྤྱི་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།

若谓当稻种体转变时，麦种亦由次第成稻芽因，故于一切处一切相应，非无能作者。故说"然则次第"，意为此次第是否即彼一普遍事？由次第依差别故。
由"复次"等解释：一切差别于一切果次第，由次第相应故。当彼等由胜性力所生差别事有时，即具一功能作义用，如是所依时示。
当唯胜性力有事，彼即相应作义，差别仅是位分因，非胜义有时，说"彼近住"等。功能即三德相。彼近住者，先于所许非能生义近住已，后由彼相应于他体转变故，无有非能作者，如是相合。
一即胜性。有差别所依次第者，说为彼。"彼等彼普遍事耶"者是解释。于所说功能转变者，无异即无分别。转变者从前差别位，云何得转变功能他位？若许后三德差别异前位，由许某相差别故，则坏胜性一性。
他许具普遍差别一事，亦许普遍差别互无异。若尔，具普遍差别彼即具彼事。极成异无异者，由差别无异于普遍故，普遍亦是差别体，是极差别，由无普遍故。

།སྤྱི་ལས་ཁྱད་པར་རྣམས་ཐ་དད་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་གཅིག་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཤིན་ཏུ་ཐ་དད་པ་མེད་པ་ཡིན་ཏེ། རྣམ་པ་ ཐམས་ཅད་དུ་ཁྱད་པར་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།།ཁྱད་པར་དང་སྤྱིའི་བདག་ཉིད་ཅན་གྱི་དངོས་པོ་གཅིག་ནི་ཡོད་པ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །ཅི་སྟེ་སྤྱི་དང་ཁྱད་པར་དག་རྣམ་པ་འགའ་ཞིག་གིས་ཐ་དད་པར་འདོད་ན་རྣམ་པ་འདི་ལ་ཡང་། འདྲ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་པ་ལ། འདྲ་དང་མི་འདྲ་ བའི་བདག་ཉིད་ཅན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྤྱི་དང་ཁྱད་པར་དག་གོ།།གལ་ཏེ་ཐ་དད་པའི་དངོས་པོ་དག་ནི་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་རོ། །ཐ་དད་པ་མེད་པའི་བདག་ཉིད་དེ་གཙོ་བོ་ཞེས་བྱ་བའམ། ཐ་དད་པ་དེ་དག་གི་བདག་ཉིད་དུ་གྱུར་པས་དེ་དང་ལྡན་པར་འགྱུར་བ་སྟེ། ཐ་དད་པ་མེད་པའི་རང་བཞིན་དང་ལྡན་པར་ འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ།།ཐ་དད་གང་ལ་ཐ་དད་པ་མེད་པའི་ངོ་བོ་གཙོ་བོ་ཞེས་བྱ་བའི་བདག་ཉིད་ཀྱི་རང་བཞིན་དེ་ཡོད་པ་དེ་ནི་དེས་ཐ་དད་པ་མེད་པའི་རང་བཞིན་གྱི་བདག་ཉིད་ཅན་ཏེ། དེའི་དངོས་པོ་ནི་དེ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཐ་དད་པ་ལ་ཡང་གང་ལས་ཕན་ཚུན་ཐ་དད་པ་ཡིན་ཏེ། མེད་པ་ཁོ་ནའོ། ། འདིས་ནི་ཤིན་ཏུ་ཐ་དད་པ་མེད་པ་རྣམ་པར་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། །ཅི་སྟེ་དེའི་སྤྱི་གཅིག་པའི་བདག་ཉིད་དུ་མི་འགྱུར་ཏེ། ཁྱད་པར་དུ་མའི་བདག་ཉིད་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་ན་ནི་དེའི་བདག་ཉིད་དེ་ཐ་དད་པའི་རང་བཞིན་ཡོད་པ་ཉིད་དོ། །དེས་ཀྱང་སྟེ་སྤྱིས་སོ། །དེ་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྤྱིའི་བདག་ཉིད དུ་འགྱུར་བའི་རིགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ།སྤྱི་ནི་ཁྱད་པར་ཐ་དད་པ་པ་མེད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཏེ་མཚུངས་པ་ཉིད་དུ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དེས་ནི་ཤིན་ཏུ་ཐ་དད་པ་རྣམ་པར་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟ་བུའི་ངོ་བོ་ཡིན་ན་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཙོ་བོ་སྤྱིའི་བདག་ཉིད་ཅན་དུ་འདོད་ན། དེའི་ཆོས་སུ་མི་འགྱུར་ཏེ། གཙོ་བོ་བདག་ཉིད་ཐ་དད་པའི་ཆོས་སུ་མི་འགྱུར་ཏེ། ཐ་དད་པ་མེད་པའི་གནས་སྐབས་ཀྱི་ཆོས་ཀྱིས་དེ་དང་འདྲ་བར་མི་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །གནས་སྐབས་དེ་དང་ལྡན་པ་དག་ནི་ཕན་ཚུན་ཐ་དད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །དེ་ཉིད་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་གཅིག་པོ་འདི་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ སྨོས་ཏེ།རང་བཞིན་གཅིག་པོ་འདི་ནི་འཇིག་པ་དང་ལྡོག་པ་ཅན་དུ་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་རོ། །གནས་པ་འཇུག་པ་ཡིན་ལ་ཞིག་པ་ནི་ལྡོག་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ན་ནུས་པ་གནས་ན་གནས་སྐབས་དག་ལྡོག་པར་འདོད་དོ། །དེས་ནི་དེ་དག་ཕན་ཚུན་ཐ་དད་པར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ བཤད་པ་ཡིན་ནོ།།བདག་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་གཞན་གྱི་བསམ་པའི་དོགས་པ་བསུ་བ་ཡིན་ཏེ། སྤྱི་དང་ཁྱད་པར་དག་ནི་བདག་ཉིད་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཐ་དད་པ་མེད་པ་ཁོ་ན་ནི་མ་ཡིན་ནོ།

"由普遍无异于差别故一"者是极无差别，由一切相无差别故。意谓有一具差别普遍体之事。
若许普遍差别由某相异，于此相中，说"同异"等：同异体者，即普遍差别。若差别事者，相合。无异体即胜性，或成具彼，由成彼等体故，成具无异自性。
差别中有无异体胜性自性者，由彼成无异自性体，由彼事即彼故。于差别亦由何互异？全无。此说极无差别。
若谓彼非一普遍体，由具多差别体故。若尔，彼体有差别自性。由彼亦即普遍。"如是"者，非理成普遍体，由普遍无异于差别故，意为非有等性。此说极差别。
"若如是体"者，若许胜性具普遍体，则非彼法，意为胜性体非成差别法，由无异位法不同彼。意谓具彼位者互成差别。
为成彼故说"此一"等：此一自性不应有住灭，相合。住即转，灭即还。如是许功能住时位还。此说"彼等互成差别"等。
由"体"等迎他思疑：普遍差别非唯一切体无异。

།འོན་ཀྱང་གལ་ཏེ་དེ་ཡང་སྟེ། ཁྱད་པར་དང་སྤྱི་དག་ཀྱང་ངོ་། །ཐ་དད་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྤྱི་དང་ཁྱད་ པར་དག་གོ།།འགའ་ཞིག་ལ་ཡང་སྟེ། སྤྱི་དང་ཁྱད་པར་ཡང་ངོ་། །གྲངས་ཅན་འདི་ཐ་དད་པ་དང་ཐ་དད་པ་མེད་པ་ལ་མ་ངེས་པ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་རོ། །གཞན་ནི་གཅིག་ཏུ་སྨྲ་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཐ་དད་པ་ནི་ངེས་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཁོང་དུ་ཆུད་ནས། ཐ་དད་པ་མེད་པ་ནི་ཇི་ལྟར་ངེས་པ་མེད་པ་ཡིན་ ཞེ་ན།འདིར་རྒྱུ་ནི་སྤྱི་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། སྤྱི་ནུས་པ་དང་ཁྱད་པར་ཏེ་གསལ་བ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ལྟར་ཐ་དད་པ་རྣམ་པར་གཞག་པའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་སློབ་དཔོན་གྱི་ཡིན་ཏེ། གལ་ཏེ་བདག་ཉིད་གང་གིས་དེ་སྟེ། སྤྱི་དང་ཁྱད་པར་དག་གི་ནང་ནས་འདི་ ནི་ཁྱད་པར་ཡིན་ལ་འདི་ནི་སྤྱི་ཡིན་ནོ་ཞེས་དེ་ལྟར་རྣམ་པར་གཞག་པའི་བདག་ཉིད་དེས་སྤྱི་དང་ཁྱད་པར་དག་ཐ་དད་པའི་ཚེ།ཤིན་ཏུ་ཐ་དད་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་འཆད་པར་བྱེད་དེ། བདག་ཉིད་གང་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་གལ་ཏེ་ནུས་པ་དང་གསལ་བའི་ བདག་ཉིད་ཅན་ལ་བདག་ཉིད་དེས་སྤྱི་དང་ཁྱད་པར་དག་ལ་ཐ་དད་པ་ཡིན་ནོ།།དེ་ཉིད་གསལ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་གང་གི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་པ་ལ། དེ་དག་ནི་ཐ་དད་པ་རྣམ་པར་འཇིག་པར་བྱེད་པའི་བདག་ཉིད་དག་ནིའོ། །དེ་དག་གི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྤྱི་དང་ཁྱད་པར་དག་གིའོ། །རང་ གི་བདག་ཉིད་ཡིན་ཏེ་རང་བཞིན་དུ་གྱུར་པ་ཡིན་ནའོ།།གལ་ཏེ་ཐ་དད་པ་ཅན་དེ་དག་ཕན་ཚུན་ཐ་དད་པ་ཅན་ཡིན་པ་དེའི་ཚེ། ཐ་དད་པ་ཁོ་ན་སྟེ་ལྡོག་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། རང་བཞིན་ཐ་དད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདོད་པར་ནི་འགྱུར་ན་གནས་སྐབས་དང་གནས་སྐབས་ཅན་ཐ་དད་པ་རྣམ་པར་འཇོག་པའི་ རང་གི་ངོ་བོའི་ཁྱད་པར་དུ་བྱེད་པ་ཡིན་གྱི་དངོས་པོ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན།རང་གི་ངོ་བོ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། རང་གི་ངོ་བོ་ཁོ་ན་དངོས་པོ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དེ་ལྟར་ན་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྤྱི་དང་ཁྱད་པར་ཤིན་ཏུ་ཐ་དད་པ་ཡིན་ཏེ། ཁྱད་པར་སྤྱི་མེད་པ་ཅན་དང་སྤྱི་ཁྱད་པར་མེད་པ་ཅན་དུ་ འགྱུར་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་རོ།།སྤྱི་ནི་ཁྱད་པར་དང་ལྡན་པ་ཉིད་དང་ཁྱད་པར་སྤྱི་དང་ལྡན་པ་ཉིད་དུ་མི་འགྱུར་ཏེ། འབྲེལ་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དཔེར་ན་བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་ཐ་དད་པ་དག་འབྲེལ་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཕན་ཚུན་དེ་དང་ལྡན་པ་ཉིད་མེད་པ་ཡིན་ནོ། །ཁྱད་པར་དང་ཞེས་བྱ་བ་ ལ་སོགས་པས་དོན་འཆད་པ་ཡིན་ཏེ།སྤྱི་དང་ཁྱད་པར་དག་ལས་བསྐྱེད་བྱ་སྐྱེད་བྱེད་ཀྱི་འབྲེལ་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེས་སྤྱི་ཁྱད་པར་བློར་མི་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བའི་སྐབས་སུ་བཤད་པ་ཡིན་ནོ།

然若彼亦即普遍差别，"成异"者即普遍差别。"于某"者，亦即普遍差别。相合为：此数论于异无异不定。
他由唯说一故，了知无有定异。若问无异如何不定？此说"因即普遍"等：由安立普遍功能与差别即显现如是差别故。
"若"等是论师义：若由何体，于普遍差别中，此是差别此是普遍，如是安立体，普遍差别异时，即是极异。
由"若"等解释：若于何体，即于功能显现体，由彼体于普遍差别是异。为明彼故说"由何"等：彼等即坏异体。"彼等"者，即普遍差别。自体即成自性。
若彼异者互异时，唯异即唯还。何故？由自性异故。
若谓许由位与有位异安立自体差别非事，说"自体"等：意为唯自体是事。"如是亦"者，相合为：普遍差别极异，差别成无普遍，普遍成无差别。
意为普遍不成具差别性，差别不成具普遍性，由无关系故。如瓶等异者由无关系故互无具彼性。
由"差别"等释义：由普遍差别无所生能生关系故，如说"由彼普遍不成差别智"处。

།ཡང་གཞན་དག་གིས་བརྟགས་པའི་སྤྱི་རང་གི་མཚན་ཉིད་ལས་ཅི་དད་པ་ཡིན་ནམ་ཞེས་བྱ་བའི་ འབད་པ་འདི་ནི་གནས་པ་མེད་པ་ལ་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ།།ད་ནི་གཞན་གྱིས་བརྟགས་པར་འདོད་དེ་དེ་བས་ན། རི་བོང་གི་རྭ་དང་འདྲ་བར་དོན་གྱི་བྱ་བ་མི་བྱེད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར། དེ་ལ་དོན་བྱེད་པ་དོན་དུ་གཉེར་བ་དག་གིས་ཐ་དད་པ་ཐ་དད་པ་མེད་པར་དཔྱད་པས་ཅི་ཞིག་བྱ། དོན་གྱི་བྱ་བ་བྱེད་པའི་ངང་ ཚུལ་ཅན་ཉིད་ནི་དེ་དཔྱད་པའི་ཡུལ་ཡིན་ན།ཇི་ལྟར་ཀུན་དུ་བརྟགས་པའི་ལྡོག་པ་ལས་གཞན་དུ་དེ་ནི་རྣམ་པ་འགའ་ཞིག་གིས་ཀྱང་མཚུངས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་དེ་ལྟར་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། གཞན་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །དོན་བྱེད་པའི་རུང་བའི་བདག་ཉིད་གང་གིས་མདུན་དུ་བྱས་ནས་ ཏེ།དམིགས་པར་བྱས་ནས་སོ། །དེས་བསྒྲུབ་འབྲས་བུ་འདོད་པ་ཅན་ཏེ། བདག་ཉིད་དེ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་འབྲས་བུ་གང་ཡིན་པ་དེ་མངོན་པར་འདོད་པ་ཅན་གྱིས། སྐྱེས་བུ་འདི་ནི་འཇུག་པར་འགྱུར། དེའི་གནས་དག་སྟེ། དེ་རྟེན་ཐ་དད་ཐ་དད་མེད། །དཔྱད་བྱ་དོན་བྱེད་པར་རུང་བ་དེའི་ཡང་རང་གི་ ངོ་བོས།རང་བདག་ཉིད་ཐ་དད་པ་ཤིན་ཏུ་ཡོད་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ། །རྣམ་པར་རྟོག་པའི་བློའི་སྣང་བའི་ངོ་བོར་བྱས་ནས་དེའི་ངོ་བོར་ངེས་པ་ནི། ལྡོག་པ་མཚུངས་པ་ཉིད་དག་ནི། །ཡོད་ཉིད་དེ་འདི་ཙམ་ཁོ་ནས་དོན་བྱེད་པ་དོན་དུ་གཉེར་བ་དག་གིས་ཐ་དད་པ་དང་ཐ་དད་པ་མེད་པར་དཔྱོད་པ་རྫོགས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་བས་ན་ སྤྱི་དོན་གྱི་བྱ་བ་མི་བྱེད་པར་རང་གི་བྱ་བ་མི་བྱེད་པ་རང་གི་མཚན་ཉིད་ལས་ཐ་དད་པ་དང་ཐ་དད་པ་མེད་པ་དཔྱད་པས་ཅི་ཞིག་བྱ།སྤྱི་ནི་དངོས་པོ་ཉིད་མ་ཡིན་ཀྱང་བླ་སྟེ། ཀུན་དུ་བརྟགས་པའི་ལྡོག་པས་ཅི་ཞིག་བྱ་ཞེ་ན། དངོས་པོ་རྗེས་འགྲོ་མེད་ཅེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། རང་གི་མཚན་ཉིད་དག་ནི་ཕན་ཚུན་ཐ་ དད་པའི་ཕྱིར་རོ།།གལ་ཏེ་བུམ་པའི་དངོས་པོ་སྣམ་བུར་འགྱུར་ན། ཆུ་ལ་སོགས་པ་ལེན་པར་འདོད་པ་སྣམ་བུ་ལ་ཡང་འཇུག་པར་འགྱུར་བ་དེ་བས་ན། འཇུག་པ་ལ་སོགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་སོ། །སོགས་པའི་སྒྲས་ནི་ཅིག་ཅར་སྐྱེ་བ་དང་འགོག་པ་ལ་སོགས་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་ རོ།།བ་ལང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་འཆད་པར་བྱེད་དེ། དོན་བྱེད་པར་རུང་བའི་ཁྱད་པར་ཁོ་ན་ལ་རང་གི་ངོ་བོ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་སྟེ། བདག་ཉིད་དུ་གྱུར་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །གང་ཞེ་ན་དངོས་པོ་སྟེ། དངོས་པོ་ལྷག་པར་བྱས་ནས་འཇུག་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ཉིད་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དོན་གྱི་བྱ་བ་བྱེད་ པ་ཅན་ཏེ་ཁྱད་པར་ལའོ།།དེ་སྐད་ཅེས་བྱ་བ་སྟེ། བ་ལང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་སྒྲ་རྣམས་ཀྱིས་སོ།

他人所分别普遍是否异于自相之此勤勉，是对无住所作。今许他人分别，故如兔角，由不作义用故，于彼求义用者，何须观察异无异？若义用性是所观察境，为显如何非如遍计还异于彼任何相等，故说"复次"等。
由何义用可能体为前，即观察。由彼求成果者，即欲求彼体所成果者，此士夫当趣入。彼所依即彼依异无异，所观察义用可能彼亦由自体，自体极有异。
由分别智显现体而定彼体，还等性有，唯由此量，求义用者异无异观察圆满。
故普遍不作义用，何须观察异无异于不作自用之自相？虽普遍非事且可，遍计还何为？说"事无随行"，由自相互异故。
若瓶事成毯，则欲取水等者亦当趣入毯，故说"趣入等"。等字由同时生灭等过失故。
解释"牛"等：唯于义用可能差别是自体，意为成体。何者？事，由增益事而趣入。"于彼"者，即于有义用差别。如是即由牛等声。

།དོན་བྱེད་པ་དོན་དུ་གཉེར་བ་དག་ནི་རང་གི་མཚན་ཉིད་བསྟན་པའི་བསམ་པས་སྒྲ་སྦྱོར་ཞིང་། རྟོགས་པ་པོ་ཡང་སྣང་བ་དང་རྣམ་པར་བརྟག་པའི་དོན་གཅིག་ཏུ་བྱས་ནས་དེ་ཁོ་ན་བཞིན་དུ་རྟོགས་ པར་འགྱུར་བ་དེ་བས་ན།ཐ་སྙད་འདོགས་པ་པོ་དག་གི་ཞེན་པའི་དབང་གིས་སྒྲའི་བྱ་བ་ལ་ལྟོས་པས་དེ་སྐད་དུ་བཤད་དོ། །སྒྲ་ལས་བྱུང་བའི་ཤེས་པ་ལ་ཡང་རང་གི་མཚན་ཉིད་སྣང་བ་མེད་པའི་ཕྱིར། རང་གི་མཚན་ཉིད་བརྗོད་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པར་བཤད་པ་ལ་ འགལ་བ་མེད་དོ།།རྫས་ཉིད་ལ་སོགས་པ་ལ་ནི་འདིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བ་ལང་ཞེས་བྱ་ལ་སོགས་པའི་སྒྲ་རྣམས་ཀྱིས་བ་ལང་ལ་སོགས་པ་བརྗོད་པ་ནའོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། བདག་ཉིད་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རྫས་ཉིད་ལ་སོགས་པའི་སྒྲ་རྣམས་ཀྱིས་དེ་དག་ནི་བ་ལང་གི་རྫས་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ ལ་སོགས་པ་ཐ་དད་པར་བརྗོད་པའི་ཕྱིར་རོ།།འོ་ན་ཇི་ལྟར་བ་ལང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་སྦྱོར་བ་ན་ཡོད་པ་ཉིད་དང་བ་ལང་ཉིད་ལ་སོགས་པ་རྟོགས་པར་འགྱུར་ཞེ་ན། དོན་ལ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། བ་ལང་ལ་སོགས་པའི་དོན་ལ་ནི་བ་ལང་ཉིད་ལ་སོགས་པ་སྤྱི་དེར་མ་འཁྲུལ་ པའི་ཕྱིར་རོ།།དོན་གྱི་ཤུགས་དེ་ལས་སྤྱི་རྟོགས་པར་འགྱུར་གྱི། ཁྱད་པར་གྱི་སྒྲ་ནི་སྤྱིའི་བྱ་བ་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་དག་ནི་སློབ་དཔོན་ཕྱོགས་ཀྱི་གླང་པོས་སྤྱི་བརྟག་པ་ལ་སོགས་པ་ལས་འདི་ཁྱད་པར་སྒྲ་དག་ནི་སྤྱི་ལ་འཇུག་པ་ཡིན་པ་ལྟ་བུར་དཔྱད་ཟིན་ཏོ། །འདིར་ཡང་སྤྱི་གང་ཞིག་ཁྱད་ པར་གྱིས་མ་འཁྲུལ་པ་ཡིན།རེ་ཞིག་གཞན་གྱིས་ཡོངས་སུ་བརྟགས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་མེད་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ལ། གཞན་ལ་ལྡོག་པའི་མཚན་ཉིད་མེད་པར་དགག་པ་ཙམ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཡང་མེད་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ། །རྣམ་པར་རྟོག་པའི་བློ་ལ་སྣང་བ་ཡང་ཕྱི་རོལ་གྱི་རྫས་དང་མ་འཁྲུལ་པར་ཡོད་པ་ མ་ཡིན་ཏེ།དེས་ནི་རང་བརྒྱུད་པ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྨྲས་པ་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཁོ་ན་རིགས་མཐུན་པ་ལས་ལྡོག་པ་ནི་ཁྱད་པར་ཡིན་ལ། དེ་ཉིད་རིགས་མི་མཐུན་པ་ལས་ལོག་པ་ལ་ལྟོས་ནས་ཐ་དད་པར་བྱས་པ་ནི་སྤྱི་ཞེས་བྱའོ། །དེ་བས་ན་སྤྱི་དང་ཁྱད་པར་དག་ནི་དངོས་སུ་གཅིག་ ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་བྱས་པ་ཉིད་དང་མི་རྟག་པ་ཉིད་བཞིན་དུ་དོན་དམ་པར་མ་འཁྲུལ་པ་ཡིན་པས་འགལ་བ་མེད་ལ།སྒྲའི་བྱ་བའི་ཐ་དད་པ་ཡང་འགའ་ཞིག་ཏུ་སྒྲ་ལས་བྱུང་བ་འགའ་ཞིག་ལ་རྟོགས་པར་འགྱུར་ཞིང་། འགའ་ཞིག་ཏུ་དོན་ལས་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་བས་ན་ཞེས་བྱ་བ་ ནི་དེའི་ཕྱིར་རོ།།འདིས་ནི་སྐྱེས་བུའོ། །བ་ལང་ལ་སོགས་པའི་སྒྲ་ཉེ་བར་བྱས་པ་སྟེ་བ་ལང་ལ་སོགས་པའི་སྒྲ་ཐག་ཉེ་བར་བྱས་པའོ། །དོན་ནི་དོན་བྱེད་པའི་རྟེན་དུ་འགྱུར་བའོ།

求义用者以显示自相意趣而施设声，了解者亦将显现与分别义合为一而如实了解，故由施设名言者执著力，依声作用而如是说。
由声生知亦无自相显现故，说自相非所诠无相违。
"于实性等由此"者，即由牛等声说牛等时。何故？由如自体实性等声说彼等为"牛之实性"等异故。
若问如何于"牛"等配时了解有性、牛性等？说"于义"等：由于牛等义，彼牛性等普遍无错乱故。由义力了解普遍，差别声非作普遍用。
此等陈那论师已于《观普遍》等中观察此差别声似趣入普遍。此中何普遍为差别无错乱？且他遍计者唯无，余还相无遮量亦唯无。分别智显现亦非与外实无错乱，由彼是自续故。
说：唯自相离同类是差别，彼依离异类分异即名普遍。故普遍差别实一故，如所作性无常性，胜义无错乱故无相违。声作用差异或由声所生了解，或由义。
"故"者，由此故。"由此"者，由士夫。牛等声邻近，即牛等声近邻。义即成义用所依。

།དོན་གཞན་ཏེ་སྤྱི་ཉེ་བར་དགོས་པས་སྤྱི་དང་ཁྱད་པར་གྱི་རྣམ་པ་དག་གིས་བློ་གཉིས་གང་ཡོད་པ་དེ་ལ་ དེ་སྐད་ཅེས་བྱའོ།།བ་ལང་ལ་སོགས་པ་འདིའི་བདག་ཉིད་དེ། རང་བཞིན་གང་ཞིག་གཞན་བརྟེན་པ་དང་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་རང་གི་ངོ་བོ་དེ་ཉིད་བདག་ཉིད་ཇི་ལྟ་བུའི་སྒྲས་བརྗོད་པ་ཡིན་གྱི་ཞེས་འཆད་པར་འགྱུར་བ་དང་སྦྱར་རོ། །གང་ཞིག་སྟེ་ལྐོག་ཤལ་ལ་སོགས་པ་དང་ལྡན་པའི་དོན་ཏོ། ། མདུན་དུ་བྱས་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དམིགས་པར་བྱས་ནས། ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་དོན་བྱེད་པར་དོན་དུ་གཉེར་བའོ། །དེ་ཉིད་ནི་དཔེར་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། དཔེར་ན་བ་ལང་གི་རྨོ་བ་དང་བཞོ་བ་ལ་སོགས་པ་དོན་དུ་གཉེར་བ་དག་གིས་བ་ལང་ཉིད་མདུན་དུ་བྱས་ནས་འདུག་པ་ལྟ་བུའོ། ། གཞན་ལ་སྲིད་པའི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བ་ལང་ལས་གཞན་པ་རྟ་ལ་སྲིད་པའི་དོན་ལ་ནི་དོན་དུ་གཉེར་བས་བ་ལང་ལ་མདུན་དུ་བྱས་ནས་མི་འཇུག་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་ངག་གི་དོན་ལ་སྦྱར་བར་བྱའོ། །གཞན་ལ་སྲིད་པའི་དོན་ཡང་ཅི་ཞིག་ཡིན་ཞེ་ན། དཔེར་ན་གཡུལ་དུ་འཇུག་པ་ལྟ་བུའོ ཞེས་སྨྲས་སོ།།བདག་ཉིད་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ངག་གི་སྒྲ་གང་ཞིག་རྗོད་པར་བྱེད་པ་ཡིན་གྱི། རྫས་ཉིད་ལ་སོགས་པ་བརྗོད་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་རྟགས་རྣམ་པར་བསྒྱུར་བར་བྱས་ནས་སྦྱར་བར་བྱའོ། །བ་ལང་ལ་སོགས་པའི་ཐ་དད་པ་བ་ལང་ལ་སོགས་པའི་སྒྲས་དེ་བརྗོད་ཅིང་བསྟན་ པ་ན།དེའི་ཚེ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་བྱེད་པ་དོན་དུ་གཉེར་བ་འཇུག་པའི་དུས་སུ་ཐོབ་པར་མངོན་པར་འདོད་པ་ཉིད་མེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། བ་ལང་ཉིད་ལ་སོགས་པའི་སྤྱི་ལ་ཞེས་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་རྣམ་པར་བསྒྱུར་ནས་སྦྱར་བར་བྱའོ། །བདེན་ཏེ་དོན་བྱེད་པ་དོན་དུ་གཉེར་བ་དག་གིས་བ་ལང་ལ་ སོགས་པའི་ཁྱད་པར་བརྗོད་པ་ན།ཁྱད་པར་དེ་དག་ཀྱང་རྫས་ཉིད་ལ་སོགས་པའི་ངོ་བོར་ཐ་དད་པ་མེད་པ་དེ་བས་ན། གཉི་གའི་བདག་ཉིད་ཅན་གྱི་དངོས་པོ་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར་བ་ལང་ལ་སོགས་པ་ལ་རྗེས་སུ་ཞུགས་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། གྲངས་ཅན་དག་ཐ་དད་ པ་མེད་པར་སྨྲ་བས་བ་ལང་ལ་སོགས་པའི་ཁྱད་པར་དག་ལ་སྤྱི་རྗེས་སུ་ཞུགས་ཤིང་།དེའི་བདག་ཉིད་ཀྱིས་གནས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། བ་ལང་ལ་སོགས་པའི་རང་བཞིན་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།

由需他义即普遍，于普遍差别相二智，说彼名。牛等此体，即自性，何者依他不共自体，即如何体之声所诠，当解释配合。
何者即具垂胡等义。"为前"者，即观察，求具差别义用。即说"譬如"等：如求牛耕挤等者，以牛性为前而住。
"于他可能"者，配合语义为：于牛之他马可能义，求者不以牛为前而趣入。他可能义复何？说："如入阵等"。
"如何体"者，配合转变标记为：何语声是能诠，非诠实性等。
牛等差别由牛等声说示时，"彼时"者，求义用者趣入时，由无欲得故，于牛性等普遍，转变分别而配合。
诚然，求义用者说牛等差别时，彼等差别亦无异于实性等体，故说具二体事。
故说"由随入牛等故"：数论说无异，由普遍随入牛等差别而以彼体住故，即由是牛等自性故。

།གལ་ཏེ་ཁྱད་པར་གྱི་རང་བཞིན་ཉིད་སྤྱི་ཡིན་པར་འདོད་དོ་ཞེ་ ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་པ་ལ།དེའི་བདག་ཉིད་དུ་གྱུར་པ་དག་གིས་ཞེས་བྱ་བ་བ་ལང་ལ་སོགས་པའི་རང་བཞིན་གྱི་སྤྱི་དག་ནི། བ་ལང་ལ་སོགས་པ་དང་འདྲ་བར་རྗེས་སུ་བ་མེད་པའི་གཏན་ཚིགས་ཀྱིས་བ་ལང་ལ་སོགས་པའི་ཁྱད་པར་བརྗོད་པ་དེ་ལ་གཉི་གའི་ངོ་བོ་ཉིད་ མེད་པ་སྟེ།སྤྱི་དང་ཁྱད་པར་གྱི་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཁྱད་པར་གྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དེ་བས་ན་ཁྱད་པར་ཁོ་ན་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཉིད་ནི་འདི་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། དོན་བྱེད་པ་དོན་དུ་གཉེར་བའི་སྐྱེས་བུ་འདི་ཡང་གཞན་དང་ཐུན་མོང་ མ་ཡིན་པའི་དངོས་པོ་དེའི་བདག་ཉིད་དུ་འགྱུར་བ་དག་ལ་ཡང་ཐ་དད་པ་དང་ཐ་དད་པ་མེད་པའི་རྣམ་པ་རྣམས་ཀྱིས་བརྒལ་ཅིང་བརྟགས་པ་ཡིན་ནོ།།གཞན་སེལ་བ་སྨྲ་བ་དག་ཀྱང་རང་གི་མཚན་ཉིད་ལ་ཡང་ལྡོག་པའི་མཚན་ཉིད་རྫས་ཉིད་ལ་སོགས་པ་ཐ་དད་པ་མེད་པར་འདོད་པ་དེ་ བས་ན།ཁྱད་པར་དང་ཤིན་ཏུ་ཐ་དད་པ་འགལ་ལོ་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར་དེ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། དོན་གྱི་བྱ་བ་བྱེད་པའི་དོན་དེ་ནི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་ཐ་དད་པར་གནས་པ་ཡིན་དུ་ཟིན་ཀྱང་ལྡོག་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་གྱི་རྫས་ཉིད་ལ་སོགས་པ་ཐ་དད་པ་མེད་པ་དང་ཁྱད་པར་འདི་ལ་འགལ་བ་མེད་ པ་ཁོ་ན་ཡིན་ཏེ།དེ་ནི་བརྟགས་པ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་རང་གི་མཚན་ཉིད་རྣམས་ནི་དོན་དམ་པར་ཐ་དད་པ་ཡིན་ཞིང་གཅིག་པ་ཉིད་དུ་ཉེ་བར་བརྟགས་པ་ཡིན་ཏེ། རྣམ་པ་འདི་ཉིད་ཀྱིས་ཀྱང་ཁོ་བོ་ཅག་ཐ་དད་པ་དང་ཐ་དད་པ་མེད་པར་འདོད་དོ། །དེ་ཉིད་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ ཕྱིར་ལྡོག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་སྨོས་ཏེ།ལོག་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་གྱི་ཁས་བླངས་སོ་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་རོ། །གལ་ཏེ་ལྡོག་པའི་ངོ་བོ་སྤྱིས་ཐ་དད་པ་མེད་པ་ནི་མ་ཡིན་གྱི། འོན་ཀྱང་སྤྱི་དངོས་པོར་གྱུར་པ་ཁོ་ནས་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། སྤྱིའི་རང་བཞིན་དུ་གྱུར་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ ཏེ།སྤྱི་དངོས་པོར་གྱུར་པའོ། །ཐ་དད་པ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་གསལ་བ་དག་ལས་དོན་གཞན་དུ་འགྱུར་བ་མེད་པའོ།

说"若许差别自性即是普遍"等：由成彼体者，即牛等自性普遍，由如牛等无随行因，于说牛等差别彼无二体，即无普遍差别体，由是差别体故。故唯说差别。
即说"此亦"等：此求义用士夫，于成不共事彼体者，亦以异无异相观察。
由说他遮者亦许于自相有还相实性等无异故，差别极异相违。故说"彼即"等：作义用义彼虽由体异住，然与还相实性等无异及此差别无相违，由彼是分别故。
故自相等胜义异而遍计一，由此相亦我许异无异。为显彼故说"还"等：配合为"许还相"。
若还体非由普遍无异，然唯由普遍成事，说"成普遍自性"等：普遍成事。"无异"者，即不异于显现为他义。

།བཤད་ཟིན་ཏོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཁྱད་པར་དག་ནི་སྤྱི་ལས་ཐ་དད་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་གཅིག་པ་ཉིད་དམ་ཁྱད་པར་དང་འདྲ་བར་ཡང་དུ་མ་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ་ཞེས་གོང་དུ་བཤད་ཟིན་ ཏོ།།སྤྱི་ཁས་བླངས་ནས་ཁྱད་པར་དག་གཅིག་ཉིད་དུ་ནི་བརྗོད་པ་མ་ཡིན་གྱི་འོན་ཀྱང་ཁྱད་པར་གང་ཡིན་པ་དེ་ཐ་དད་པ་མེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། རང་གི་བདག་ཉིད་ཀྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། ཁྱད་པར་གྱི་ངོ་བོ་རང་གི་བདག་ཉིད་ཀྱིས་བ་ལང་ལ་སོགས་པ་ཐ་དད་པ་མེད་པ་ལ། བ་ལང་ གི་རྫས་དེའི་རྒྱུ་གང་ལ་དོན་བྱེད་པ་རྨོ་བ་དང་བཞོ་བ་ལ་སོགས་པའི་མཚན་ཉིད་ཡོད་པ་དེ་ལ་དོན་དུ་གཉེར་བ་སྟེ་སྐྱེས་བུའོ།།གཉི་ག་ལ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བ་ལང་དང་རྟ་ཞེས་བྱ་བའོ། །མཚུངས་པར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཉི་ག་ལ་དེའི་ངོ་བོར་ངེས་པའོ། །འདི་ལྟར་བ་ལང་གི་དངོས་པོ་གཅིག་ ཀྱང་རྒྱུ་ཉིད་དུ་འདོད་ན་དེའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ།དོན་གྱི་བྱ་བ་བྱེད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེའི་ནི་དོན་གྱི་བྱ་བ་རྨོ་བ་དང་བཞོ་བའི་རང་བཞིན་བྱེད་པ་ཡིན་ལ། དེ་ལས་གཞན་ལ་ཡང་སྟེ་བ་ལང་གི་རྫས་དེ་ལས་གཞན་པ་རྟ་ཡང་རྨོ་བ་བཞོ་བ་ལ་སོགས་བྱེད་པའི་རང་བཞིན་ཅན་དུ་ མཚུངས་པའི་ཕྱིར།རྟ་དེ་ཡང་བ་ལང་གི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་དོན་གྱི་བྱ་བ་ཅིའི་ཕྱིར་མི་བྱེད། དེ་ཉིད་ཀྱིས་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དོན་ཐམས་ཅད་ཐ་དད་པར་བསྒྲུབས་པས་སོ། །མཁའ་གོས་ཅན་ནི་ངོ་ཚ་དང་བྲལ་ཞིང་ངོ་ཚ་མེད་པ་སྟེ། ནམ་མཁའི་གོས་ཅན་ནོ། །མི་རིགས་པ་བརྗོད་པ་ནི་སྨད་ པར་བྱ་བ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཅི་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་སོ།།རིགས་མིན་གྲོང་བ་ཡིན་ཏེ། ཐམས་ཅད་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་ནོ་ཞེས་སྨྲ་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རང་བཞིན་མ་ཡིན་ཏེ་གསལ་བ་ཡིན་ནའོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། མཐའ་གཅིག་པ་ཉིད་སྲིད་ཕྱིར་རོ། །མཐའ་ གཅིག་ཉིད་ནི་ཤིན་ཏུ་ཐ་དད་པའི་རྣམ་པའོ།།རྔ་མོ་ནི་ཞོར་འགྱུར་ཏེ་རང་གི་མཚན་ཉིད་གཅིག་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །ཞོར་མི་འགྱུར་བ་ནི་གནས་སྐབས་ཐ་དད་པའི་ཕྱིར་རོ། །མི་རིགས་པའི་རྣམ་པར་བཤད་པ་མི་འཚམ་པ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ནི་རིགས་པ་མེད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་མཁས་པའི་སྐྱེ་བོར་ མི་རུང་བ་ཉིད་ཀྱིས་གྲོང་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསམས་པའོ།།མི་རིགས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གྲོང་བའི་རྣམ་གྲངས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་བླང་བར་བྱ་བ་དང་དོར་བར་བྱ་བ་མེད་པ་སྟེ། དོར་བ་མེད་པ་དང་བླང་བ་མེད་པའོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཡོངས་སུ་མཐར་ཕྱིན་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།

"已说"者，即已于上说：由差别不异于普遍故，或成一性，或如差别亦成多性。
若谓许普遍而非说差别一性，然何为差别即无异，说"由自体"等：差别体由自体牛等无异，于彼牛实因有作义耕挤等相，求者即士夫。
"于二"者，即牛马。"相等"者，即二者定为彼体。如是一牛事若许为因，由是彼体故，由是作义体故，彼作义耕挤自性，于彼他亦即牛实彼他马亦相等为耕挤等自性故，马彼何不作牛所成义用？
"由彼"者，由证一切义异故。裸行者无惭无耻，即裸体者。说"任何"者，由说不应理即应呵责故。
不应理即粗俗，说一切是一切体者，非一切自性，若显现故。何故？由有一边故。一边即极异相。
骡可产乳，由自相一故。不可产乳，由位差异故。
不应理释说不当者，思为：由无理故，由不堪为智者故是粗俗。
"不应理"者，由是粗俗异名故，无取舍，即无舍无取。何故？由无究竟故。

། གལ་ཏེ་ཅུང་ཞིག་བདེ་བ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཉིད་དུ་ངེས་ཤིང་གཞན་ཡང་སྡུག་བསྔལ་གྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཉིད་དུ་ངེས་པ་དེའི་ཚེ། གོ་རིམས་བཞིན་དུ་བླང་བར་བྱ་བ་དང་དོར་བར་བྱ་བ་ཉིད་དུ་འགྱུར་ན། དེ་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ་ཐམས་ཅད་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རང་བཞིན་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ལ ཐམས་ཅད་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རང་བཞིན་ཉིད་ཀྱང་མ་ཡིན་ནོ།།དེ་བས་ན་འཁྲུལ་པ་སྟེ། མཐའ་གཅིག་གཟུང་བ་ཉིད་དུ་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་ཡང་སྟེ། རང་བཞིན་ཐ་དད་པའི་ཕན་ཚུན་རྗེས་སུ་འགྲོ་བའི་ངོ་བོ་ཡིན་ཡང་། ཐམས་ཅད་གཉི་གའི་ངོ་བོ་ཉིད་དེ་གཉི་ག་ སྨོས་པ་ནི་དུ་མ་ཉིད་ཉེ་བར་མཚོན་པའོ།།དེ་ལྟ་ཡིན་ན་དེའི་ཁྱད་པར་ཏེ་རྔ་མོ་ནི་རྔ་མོ་ཁོ་ན་ཡིན་གྱི་ཞོ་མ་ཡིན་ལ། ཞོ་ནི་ཞོ་ཁོ་ན་ཡིན་གྱི་རྔ་མོ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ལྟར་མཚན་ཉིད་སྤངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྐྱེས་བུ་འདི་སྐད་དུ། ཞོ་འཐུང་ཞེས་ནི་བརྗོད་པ་ན། །ཅིའི་ཕྱིར་རྔ་མོ་བཟའ་བའི་ ཕྱིར་འགྲོ་བར་མི་བྱེད།རྔ་མོ་ཡང་རྣམ་པ་འགའ་ཞིག་གིས་ཞོར་འགྱུར་ཞིང་རྔ་མོ་དེ་ཉིད་ཀྱང་རྔ་མོར་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཐའ་གཅིག་ཏུ་སྨྲ་བ་ཡིན་ནོ། །གང་གིས་ཞོ་ལ་སོགས་པ་གཞན་ཡང་རྔ་མོར་འགྱུར་རོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཞོ་ཡང་རྔ་མོར་འགྱུར་ན་ཞོ་དེ་ཉིད་ཀྱང་ཞོ་མ་ ཡིན་ཏེ།གང་གིས་རྔ་མོ་ལ་སོགས་པ་གཞན་ཡང་ཞོར་འགྱུར་རོ། །དེས་ནི་ཐམས་ཅད་གཉི་གའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་པ་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཁྱད་པར་གསལ་བའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ནི་དེ་བས་ན་འདི་དག་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་འཆད་པར་བྱེད་དེ། ཞོ་དང་རྔ་མོ་དག་གི་ ཁྱད་པར་རྣམ་པ་གཉིས་སུ་འགྱུར་ཏེ།གལ་ཏེ་ཞོའི་ངོ་བོ་མེད་པ་རྔ་མོར་འགྱུར་བའམ། རྔ་མོའི་རང་གི་ངོ་བོ་ཞོ་ལ་ནི་མི་སྲིད་ཀྱི། རྔ་མོའི་རང་གི་ངོ་བོ་ཁོ་ན་ལ་ངེས་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཞོ་ལ་ཡང་བརྗོད་པར་བྱའོ། །རེ་ཞིག་དང་པོ་ཇི་སྲིད་པ་དེ་ནི་དེ་བས་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་ པས་སྟོན་པར་བྱེད་དེ།དེ་བས་ན་འདི་ལྟར་ཞོ་དང་རྔ་མོ་དག་ལ་ཁྱད་པར་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མེད་པར་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་རོ། །གཅིག་ལ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཞོའམ་རྔ་མོ་ལའོ། །དེའི་ངོ་བོ་འགའ་ཞིག་མེད་པ་སྟེ། ཞོའི་ངོ་བོ་མེད་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྣམ་པ་གཉིས་པ་ཡང་མེད་ པ་ནི་དེར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ།དེར་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་པ་ནི་རྔ་མོའི་རང་གི་ངོ་བོ་ཞོར་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་པའམ། ཞོའི་རང་གི་ངོ་བོ་རྔ་མོར་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་པ་སྟེ། རྔ་མོའི་རང་གི་ངོ་བོ་ལ་ངེས་པ་དང་ཞོའི་རང་གི་ངོ་བོ་ལ་ངེས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།

若定某为成乐因，定他为成苦因时，则依次应成可取可舍，然彼亦非有，由一切是一切自性故，然亦非一切是一切自性。故惑乱，由不能执一边故。
随行亦即：虽是自性差异互随行体，一切二体，说二者表示多性。如是则彼差别，骡唯是骡非乳，乳唯是乳非骡，如是由离相故。
士夫说："说饮乳时，何不往食骡？骡亦由某相成乳，而彼骡亦不成骡"，此是一边说。由此乳等他亦成骡。如是乳亦成骡时，彼乳亦非乳，由此骡等他亦成乳。此说一切是二体。
为明彼差别故，即由"故此等"等解释：乳骡二差别成二相：若无乳体成骡，或骡自体于乳不可能，唯定于骡自体。如是于乳亦应说。
且初如何，由"故"等显示：故如是配合为"于乳骡二全无少许差别"。"于一亦"者，即于乳或骡。无彼体某，由非无乳体故。
第二相亦无，说"于彼"等：不成彼者，即骡自体不成乳，或乳自体不成骡，由无定于骡自体及无定于乳自体故。

།ཅི་སྟེ་ཞོ་དང་རྔ་མོ་དག་ལ་ཕུལ་ དུ་འབྱུང་བ་འགའ་ཞིག་ཡོད་ལ།ཕུལ་དུ་བྱུང་བ་གང་གིས་ཞོ་འཐུངས་ཤིག་ཅེས་བརྗོད་པ་ན། སྐྱེས་བུ་ཁྱད་པར་གྱིས་འཇུག་པར་འགྱུར་བ་སྟེ། རྔ་མོ་ཡོངས་སུ་སྤངས་ནས་ཞོ་ཉིད་ལ་འཇུག་པར་འགྱུར་རོ། །ཕུལ་དུ་བྱུང་བ་དེ་ཉིད་ཞོ་ཡིན་ཏེ། གཞན་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྔ་མོ་ལ་ མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།།གཉི་ག་མེད་པ་སྟེ། དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རང་གི་ངོ་བོ་རྣམ་པར་ཕྱེ་བའོ། །དེ་ཉིད་ནི་མཆོག་སྟེ། དོན་དམ་གཅིག་ཉིད་དུ་བརྟགས་པའོ། །ཞོ་ལས་རྔ་མོ་ལ་སོགས་པ་གཞན་ཡིན་ཏེ། གཉི་གའི་ངོ་བོ་མེད་པ་ཞེས་བཤད་པར་བྱའོ། །འདི་དག་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ ཞོ་དང་རྔ་མོ་དག་ལའོ།།འདི་སྐད་དུ་བརྗོད་པ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཞོ་འཐུངས་ཤིག་ཅེས་བརྗོད་པ་ནའོ། །འོ་མ་ནི་རྣམ་པར་འགྱུར་བ་ཞོ་ལ་ཡིན་གྱི། གཞན་ལ་ཞེས་བྱ་བ་རྔ་མོ་ལ་མ་ཡིན་ཏེ། ཕུལ་དུ་བྱུང་བ་དེ་ཉིད་ནི་ཞོ་ཡིན་ནོ། །ཇི་ལྟ་བུར་གྱུར་པ་ཞེ་ན། དོན་བྱེད་པ་དོན་དུ་གཉེར་བའི་ འཇུག་པའི་ཡུལ་ཏེ།དོན་བྱེད་ཞོ་བསྒྲུབ་པ་གང་ཡིན་པ་དེས་སྐྱེས་བུ་དོན་དུ་གཉེར་བ་ལ་དེ་འཇུག་པའི་ཡུལ་ལོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དེ་འབྲས་བུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། ཞོ་ཉིད་ཀྱིས་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར། འབྲས་བུའི་ཁྱད་པར་ཏེ་དེ་ཡང་ཡིན་ལ་འབྲས་བུའི་ ཁྱད་པར་ཡང་ཡིན་པས་ཞེས་ཚིག་རྣམ་པར་སྦྱར་རོ།།དེའི་ཉེ་བར་ལེན་པའི་སྐྱེས་བུའི་ངོ་བོ་སྟེ། རྒྱུའི་ངོ་བོས་མཚོན་པའི་རང་བཞིན་དངོས་པོ་གང་ལ་ཡོད་པ་དེ་ཉིད་ཞོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་འདྲའི་རང་བཞིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བཤད་མ་ཐག་པའི་ཞོའི་རང་བཞིན་ནོ། །གཞན་ལ་ཞེས་ བྱ་བ་ནི་རྔ་མོ་ལའོ།།ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཞོ་དོན་དུ་གཉེར་བ་ནི་རྔ་མོ་ལ་འཇུག་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །བློ་སྒྲ་སྟེ་ཤེས་པ་དང་བརྗོད་པ་ནི་དོན་ངེས་པ་ཅན་གྱིས་ཐ་དད་པར་མི་འགྱུར་རོ། །དེ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ་བློ་དང་སྒྲ་ཐ་དད་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་གཅིག་ཏུ་བྱེད་པར་སྨྲ་བ་འདི་ལ་ སྲིད་པ་མ་ཡིན་ནོ།།ཐ་དད་པར་གཟུང་ཞིང་མཉན་པ་དག་ནི་རྔ་མོ་ནི་ཞོར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གཅིག་ཏུ་བསྡུས་པ་ན་ཉེ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། དེ་ནི་ཇི་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་འཆད་པར་བྱེད་དེ། འགའ་ཞིག་ལ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཞོའམ་རྔ་མོ་ལ་སྟེ། སོ་སོའི་ངེས་པའི་ རྣམ་པ་གཅིག་མཐོང་བའི་ཇི་ལྟར་བློས་དོན་ལ་མོས་པའམ་བརྗོད་པར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་རོ།།བློ་ཁྱད་པར་ཇི་ལྟ་བུ་ཅན་ཞིག་ཅེ་ན། རྣམ་པ་གཞན་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། དོན་གང་ལ་རྣམ་པ་གཞན་དང་འདྲེ་བ་མེད་པ་དེ་ལ་དེ་སྐད་ཅེས་བྱའོ། །བློ་གང་ལ་དེ་ཡོད་ཅིང་ དེ་རྣམ་པ་གཞན་དང་འདྲེས་པ་མེད་པ་དང་ལྡན་པ་ཅན་ནོ།།དོན་ཐ་དད་པ་འཛིན་པ་ཅན་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།

若乳与骡有某殊胜，由彼殊胜说"饮乳"时，士夫由差别而趣入，即舍骡而趣入于乳。彼殊胜即是乳，"于他"者，即于骡无故。
二俱无，即分别一切事自体。彼即最胜，即胜义一性分别。乳异于骡等他，应说无二体。
"于此等"者，即于乳骡。"如是说"者，即说"饮乳"时。牛乳变异为乳，非他即非骡，彼殊胜即是乳。云何？作义求者趣入境，即由彼成乳义用，于求义士夫是彼趣入境。
何故？于"彼果"等：由乳性即所成故，配合为"亦彼亦果差别"。彼近取士夫体，即由因体表示自性事于何有，彼即是乳故。"如是自性"者，即前说乳自性。"于他"者，即于骡。
何故？由求乳者不趣入骡故。智声即知与说由义定者不异。由彼无故，即由智声无异故，说一合者不可能。
若谓异取闻者，于"骡成乳"等合一时近成，由"彼如何"等解释：配合为"于某"即于乳或骡，"如何由见各别定相一，智于义信解或说"。
云何智差别？说"无余相"等：于何义无余相杂，说彼。智于何有彼，具彼无余相杂者。即义谓取异义者。

།ཇི་ལྟར་བརྗོད་པར་འགྱུར་བའི་དོན་སོ་སོར་ངེས་པའི་སྒྲས་ཞེས་བྱ་བར་བསམས་པའོ། །ཅིའི་ཕྱིར་མོས་པར་མི་བྱེད་ཅེ་ན། དངོས་པོ་རྣམས་ཀྱིས་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་མེད་པའི་ ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་སོ།།དེས་བསྡུས་པ་སྨྲ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐ་དད་པ་བསྡུས་པ་སྨྲ་བ་རྔ་མོ་ཞོར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པར་མི་འགྱུར་རོ། །གཞན་ཡང་ཞོ་དང་རྔ་མོ་མ་འདྲེས་པ་དག་རྟོགས་ནས་རྔ་མོར་འགྱུར་ཞིང་ཞོར་འགྱུར་རོ་ཞེས་སྡུད་པར་བྱེད་པ་དེའི་ཚེ་ཡང་། རྔ་མོའི་ངོ་བོའམ་ ཞོའི་ངོ་བོ་གཅིག་དང་འདྲེས་པ་ཅན་གྱི་བློ་སྟེ།རྣམ་པར་འདྲེས་པ་མེད་པ་ཅན་ནི་ཞོ་དང་རྔ་མོ་འགའ་ཞིག་ལ་སོ་སོར་ངེས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་སྣང་བའི་ཁྱད་པར་གྱིས་བྱས་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཏེ། བློ་ལ་སྣང་བའི་ཁྱད་པར་གྱིས་བྱས་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཞོ་དང་རྔ་མོའི་ངོ་བོ་དེ་དག་ནི་རང་བཞིན་ཐ་དད་པར་ འགྱུར་རོ།།ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། གཅིག་དང་དུ་མའི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། སྣང་བ་ཐ་དད་པ་ནི་དུ་མའི་ཐ་སྙད་ཀྱི་ཡུལ་ཡིན་ལ་སྣང་བ་ཐ་དད་མེད་པ་ལ་ནི་གཅིག་གི་ཐ་སྙད་ཀྱི་ཡུལ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སྦྱར་བར་བྱའོ། །སྣང་བ་ཐ་དད་པའི་ཡུལ་དག་ཀྱང་ཞོ་དང་རྔ་མོ་དག་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ན་ གཅིག་པོ་སྟེ།རྔ་མོ་ལ་ནི་ཞོ་ནི་དེ་གཉི་གའི་ངོ་བོ་མ་ཡིན་ཏེ། ཞོ་དང་རྔ་མོའི་བདག་ཉིད་ཀྱི་ངོ་བོ་གང་ལ་གཉི་ག་ཡོད་པ་ཞེས་བྱ་བར་ཚིག་རྣམ་པར་སྦྱར་རོ། །དེ་ནི་ལོག་པར་སྨྲ་བ་ཡིན་ཏེ། འགྱུར་བར་སྨྲ་བའོ། །ཐ་དད་པའི་མཚན་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ལྡོག་པའི་མཚན་ཉིད་དོ། །ངོ་བོ་ཉིད་ནི་རང་ བཞིན་གྱིས་སོ།།སོགས་པའི་སྒྲས་ནི་ཆུ་ལ་སོགས་པ་འཛིན་པ་ལ་སོགས་པའི་འབྲས་བུ་གཅིག་པ་ཅན་ནོ། །དངོས་པོ་རྣམས་ཀྱི་ཞེས་བྱ་བ་གཞན་གྱི་དངོས་པོ་རྣམས་ཀྱི་རང་གི་ངོ་བོ་ཐ་དད་པ་ནི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་གཞན་ལས་ལྡོག་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ནུས་པ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་དག་ལའོ། ། ཇི་ལྟར་བཞིན་ཐ་དད་པའི་ཡུལ་ཅན་ཏེ། ལྡོག་པའི་ཡུལ་ཅན་གྱི་སྒྲ་གཞན་སེལ་བ་སྨྲ་བར་བརྗོད་པར་མི་ནུས་ལ། ཉེ་བར་བརྗོད་པ་མེད་པ་དག་ལ་སྒྲ་རྣམས་འཇུག་པར་མི་འགྱུར་རོ་སྙམ་ན། གང་གི་ཕྱིར་དེ་དག་ལ་ཡང་གདོན་མི་ཟ་བར་སྒྲ་འཇུག་པར་འགྱུར་རོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཤེས་པ དང་སྒྲའི་ཡུལ་ཉིད་དུ་རྣམ་པ་འབའ་ཞིག་གིས་རྣམ་པར་མ་བཞག་པ་དག་ལ་སྟེ།ཉེ་བར་བརྗོད་པ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཐམས་ཅད་ལ་སྒྲུབ་པ་དང་དགག་པ་མི་རུང་བའི་ཕྱིར་གལ་ཏེ་འགའ་ཞིག་ཏུ་མེད་པའི་རྣམ་པ་བཀག་པས་ཤེས་པ་བརྗོད་པར་འགྱུར་བ་དེའི་ཚེ། བཀག་པའི་རྣམ་ པ་སྤངས་པའི་དོན་ནི་བསྒྲུབ་པར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན།དེ་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་སྒྲུབ་པ་དང་དགག་པར་འགྱུར་རོ།

思为"如何所说义各别定声"。何故不信解？说"由诸事无分别故"。
"彼合说"者，即说异合"骡成乳"等不成。又了知乳骡无杂后说"成骡成乳"合时，骡体或乳体一与杂智，由无杂者于某乳骡各别定故。
由彼显现差别所作故，即由智显现差别所作故，彼等乳骡体成异自性。
何故？于"一多"等：配合为"显现差异是多言说境，无显现差异是一言说境"。显现差异境即是乳骡二。如是一者，于骡乳非彼二体，配合为"乳骡自体体于何有二"。
彼是邪说，即说变异。"差异相"者，即返体相。"体性"者，即由自性。"等"声取水等执等一果者。
"诸事"者，他诸事自体差异即体性由他返。"于彼"者，即于无能。如自性差异境者，不能说返境声遮他，若谓于无近说者声不趣入，由彼等定当有声趣入。
何故？于智声境性唯由相未安立者，即于无近说义一切不应遮立故，若于某无相遮而成智说时，遮相舍义当成立者，如是成遮立。

།རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དང་ལྡོག་པ་དག་ནི་སྒྲུབ་པ་དང་དགག་པའི་རྟེན་གྱི་ཐ་སྙད་གང་ལ་ཡོད་པ་དེ་ལ་དེ་སྐད་ཅེས་བྱའོ། །ཐ་སྙད་དེ་ཉིད་མེད་པ་ནི་མེ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟོན་ཏེ། མེ་ནི་དྲོ་བའི་རང་བཞིན་ནི་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་རྗེས་སུ་འགྲོ་བའི་རྟེན་པ་ཅན་གྱི་ཐ་སྙད་ཡིན་ནོ། །དྲོ་བ་མེད་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལྡོག་པའི་རྟེན་ཅན་ནོ། །ཐ་སྙད་འདི་ཡང་འཇིག་རྟེན་ལ་རབ་ཏུ་གྲགས་པར་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ཡང་གི་སྒྲ་སྨོས་ཏེ། དྲོ་བའི་ཐ་སྙད་ནི་དྲོ བ་མེད་པ་རྣམ་པར་གཅད་པས།དྲོ་བ་མེད་པའི་མཚན་ཉིད་དེ་ཡང་རྣམ་པ་འགའ་ཞིག་རྣམ་པར་གཞག་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་རྣམ་པར་བཅད་ནས་ཇི་ལྟར་དྲོ་བ་རྣམ་པར་གཞག་པ་ཡིན་ཞེ་ན། དེ་ནི་རང་བཞིན་གཞན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། དྲོ་བ་མེད་པ་ཁོ་ན་དྲོ་བའི་རང་བཞིན་ ལས་དོན་གཞན་མཚན་ཉིད་མེད་པ་ཡིན་ཏེ།དེ་སྤངས་པའི་ཚུལ་གྱིས་ཞེས་བྱ་བས་རང་བཞིན་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་འཐད་ཀྱི། རང་གི་ངོ་བོ་ཁྱད་པར་གྱི་རང་བཞིན་གཞན་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །རྣམ་པ་འགའ་ཞིག་གིས་ཀྱང་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་བློ་ དང་སྒྲའི་ཡུལ་ཉིད་དུ་རྣམ་པར་གཞག་པ་མེད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།།རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་མེ་མེད་པ་རྟོགས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར། རྣམ་པར་གཅོད་པའི་མཚན་ཉིད་མེའི་རང་བཞིན་རྟོགས་པ་མེད་པ་སྟེ། དཔེར་ན་མེའི་རང་བཞིན་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ལ་ཡིན་པ་དེ་བས་ན་འགྲོ་ བ་རྨོངས་ཤིང་ངེས་པ་མེད་པའི་ངོ་བོར་འགྱུར་རོ།།དེ་ལྟར་གྱུར་ན་མེ་ལ་སོགས་པ་དེ་ལ་འགའ་ཞིག་མེད་པ་མ་ཡིན་པ་གང་གིས་མེད་དུ་ཟིན་ཀྱང་གདོན་མི་ཟ་བར་སྒྲ་འཇུག་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བརྒལ་བ་ཡིན་ཏེ། འོན་ཀྱང་དྲོ་བ་མ་ཡིན་པའི་རེག་བྱ་ཞེས་བྱ་བའི་དངོས་པོ་ཡོད་པ་ཁོ་ན་མེ་ལས་ དོན་གཞན་དུ་འགྱུར་བ་དགག་པ་ཡིན་ནོ།།དྲོ་བ་ནི་མེ་ཡིན་གྱི་དྲོ་བ་མེད་པ་ནི་མ་ཡིན་པའམ། མེ་ལ་དྲོ་བ་མ་ཡིན་པའི་རེག་པ་མེད་དོ་ཞེས་དེ་ལྟར་བཀག་པའི་ཕྱིར་རོ།། །།བམ་པོ་ཉི་ཤུ་པ། ད་ནི་ཇི་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཡོད་པ་ཁོ་ན་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་ ལས་ཡོད་པ་ཉིད་དུ་འདོད་པ་ཡིན་ལ།འགོག་པར་བྱེད་ཅེས་བྱ་བ་མེད་པ་ཉིད་ཡིན་ན། ཇི་ལྟར་གཅིག་ལ་ཡོད་པ་དང་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ཞེ་ན། ཐམས་ཅད་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ལན་འདེབས་པར་བྱེད་དེ་དེ་ལ་མེ་ལ་དྲོ་བ་མེད་པ་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་འདིས་ཐམས་ཅད་ལ་དྲོ་བ་མེད་པ་ མེད་པ་ཉིད་དོ་ཞེས་མི་སྨྲ་ལ།དེ་སྐད་དུ་སྨྲས་པ་ན་ཡོད་པ་ཉིད་དུ་ཁས་བླངས་པ་ཡིན་ཏེ། ཡང་ཐམས་ཅད་ལ་ཡོད་པ་ཉིད་བཀག་པ་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་བཀག་པ་སྟེ། གཅིག་ལ་ཡོད་པ་དང་མེད་པ་ཉིད་ཁས་བླངས་པར་འགྱུར་རོ།

随行与返体即于何有立遮依言说，说彼。无彼言说，即说"火"等：说"火是暖性"是随行依言说。"无暖非"是返依者。
说"又"声为显此言说于世间亦不成著名。暖言说由遮无暖，由无暖相亦无某相安立故。
遮彼后如何安立暖耶？说"彼他性"等：唯无暖异于暖性他无相，由"舍彼方式"说自性。故"无"说彼应理，非自体差别他性。由某相亦无分别智声境性安立故。
由一切相无了知无火故，无了知遮相火性，如火性一切事皆然，故成愚痴无定体。
如是则于火等彼，由何非无虽无定当有声趣入，此为难。然唯有非暖触事异于火成遮。由如是遮"暖是火非无暖"，或"火无非暖触"故。
第二十品。今"如何"等，由"唯有"语许为有，"遮"即无，云何一有无耶？
由"一切"等答：此说"火无无暖"不说一切无无暖，如是说则许为有。又遮一切有即遮一切法，成许一有无。

།མེ་དེ་འབའ་ཞིག་ལ་དྲོ་བ་མེད་པ་མེད་དོ་ཞེས་སྨྲའོ། ། དེ་བས་ན་གཞན་ལ་ཡོད་པ་དང་གཞན་ལ་མེད་པ་ཉིད་ནི་འགལ་བ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །འདི་ཉིད་ཀྱི་རིགས་པ་ཡང་དངོས་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། ཡུལ་འགོག་པ་ནི་འདི་ན་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །དུས་ནི་ད་ལྟ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའོ། །ཆོས་ནི་རྣམ་པ་འདིས ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ།།ཆོས་ཅན་འགོག་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དེ་བཀག་ན་སྟེ་ཆོས་ཅན་བཀག་ན། དེའི་ཡུལ་ཏེ་ཆོས་ཀྱི་ཡུལ་ཅན་གྱི་སྒྲ་ཡུལ་མེད་པ་ཅན་ཉིད་ཀྱིས་འཇུག་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བས་ན་ཆོས་ཅན་གྱི་སྒྲ་འཇུག་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་གང་ལ་ཡུལ་མ་བསྟན་ པ་ལ་དགག་པའི་སྦྱོར་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།།འདི་ན་འདི་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་གདོན་མི་ཟ་བར་འདི་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཚིག་གིས་དགག་པའི་ཡུལ་ལ་ཉེ་བར་དགོད་པར་བྱའི། གཞན་དུ་ན་ཡུལ་གང་ལ་འདི་དགག་པ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ཤེས་པར་མི་འགྱུར་རོ། །དེས་ཀྱང་གསལ་ བར་བྱེད་པ་ལ་སོགས་པའི་གཞུང་ཐམས་ཅད་ཕྱོགས་སྔ་མར་བྱས་པའི་སྒོ་ནས་སུན་དབྱུང་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དགོད་པ་ཡིན་ནོ།།འོ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་འདྲི་བར་བྱེད་པའོ། །དེ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡུལ་དང་དུས་དང་ཆོས་བཀག་པའོ། །ཡུལ་ལ་སོགས་པ་དག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་ པའི་སྒྲས་ནི་དུས་གཟུང་ངོ་།།གསལ་བ་ཐ་དད་པའི་ཕྱིར་མང་པོའི་ཚིག་ཡིན་ནོ། །དོན་ཡང་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་ཡིན་གྱི་དོན་གྱི་སྒྲས་ཆོས་ཅན་བསྟན་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། གཞན་ཡང་ཆོས་ཅན་འགོག་པར་མི་འདོད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །རི་བོང་གི་རྭ་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་ཅན་ འགོག་པར་མི་བྱེད་ཅིང་ཡུལ་ལ་སོགས་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ།འོན་ཀྱང་རི་བོང་གི་རྭ་མེད་དོ་ཞེས་རི་བོང་གི་རྭ་དང་ལྷན་ཅིག་འབྲེལ་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་བཀག་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་བཀག་ན་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འབྲེལ་པ་བཀག་པ་ན་ཡང་ཉེས་པ་མཚུངས་པ་ཡིན་ཏེ། ཆོས་ཅན་དང་འདྲ་བའི་ འབྲེལ་པ་ཡང་བཀག་པའི་ཕྱིར་རོ།།དེ་ཉིད་ནི་མེད་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་སྒྲུབ་པར་བྱེད་དེ། འབྲེལ་པ་མེད་པའི་སྒྲ་འཇུག་པར་མི་འགྱུར་རོ། །སོགས་པའི་སྒྲས་ནི་ཡུལ་མ་བསྟན་པ་ལ་དགག་པའི་སྦྱོར་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་ན་ཉེས་པ་མཚུངས་པ་ཡིན་ཏེ། ཇི་ ལྟར་ཞེ་ན་བཀག་པ་ཡིན་ཏེ་མེད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཁྱེད་ཉིད་ཀྱིས་བཀག་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བཤད་པར་བྱའོ།།ཇི་ལྟར་བཀག་པ་ཡིན་ཞེ་ན། མེད་པ་འདི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། མེད་པས་འབྲེལ་པ་འདི་བཀག་པ་དེ་དང་འདྲ་སྟེ། འབྲེལ་པ་དང་འདྲ་བར་ཆོས་ཅན་ཡང་བཀག་པ་ཡིན་ ནོ།།འབྲེལ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་འབྲེལ་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ལྟར་རང་གི་སྒྲས་འབྲེལ་པ་བཀག་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ།

说"唯于彼火无无暖"。故于他有于他无不相违。此理亦于"事"等：遮境即"此无"。时即"今无"。法即"此相无"。
不遮有法，何故？由遮彼即遮有法，其境即法境声由无境故无趣入。故由无有法声趣入，于何未显境无遮加故。
"此中此无"定当由"此中"等语安立遮境，否则不知于何境此为遮。由彼亦为破一切明等论作前宗故而安立。
"然则"等为问。"于彼"者，即遮境时法。"境等"等声取时。由显现差异故为多词。"义亦非"者，即法非义声显有法，又由不许遮有法故。
若谓不遮兔角等有法及境等，然遮兔角无即遮与兔角俱关联者。"遮彼亦"者，即遮关联亦过相等，由遮关联如有法故。
由"彼即无故"等成立：无关联声不趣入。"等"声由未显境无遮加故。或过相等，云何？说"遮即无，由汝遮故"。
云何为遮？说"无此"等：由无遮此关联，如是如关联亦遮有法。于"关联"等，非如是由自声遮关联说"关联非有"。

།འོ་ན་ཅི་ཡིན་ཞེ་ན། ས་ཕྱོགས་འདི་ན་དུས་ད་ལྟ་ནི་དེ་ལྟ་བུའི་བུམ་པ་མེད་དོ་ཞེས་བསྟན་པ་ན་ཡུལ་ལམ་དུས་འདི་དང་བུམ་པ་འབྲེལ་པ་ཡོད་པ་ མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་རྟོགས་སོ།།དེ་ལྟར་ན་དེ་ལྟ་བུ་མེད་པའི་རྣམ་པ་འདིས་བུམ་པ་མེད་དོ་ཞེས་བསྟན་པ་ན། དེ་དང་ལྡན་པའི་ཆོས་ནུས་པ་མེད་དོ་ཞེས་རྟོགས་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟར་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ལྟར་རྟོགས་པ་ཡོད་ནའོ། །ཇི་སྲིད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་པ་ལ་འདི་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ ལས་འདི་ན་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ཀྱང་ཇི་སྲིད་སྐྱེས་བུ་འདི་ལ་འབྲེལ་པའམ་ཆོས་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ་སྙམ་པའི་བློ་སྟེ།འདི་ན་འདི་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་དགག་པ་ལ་འབྲེལ་པ་མེད་དོ་སྙམ་པའི་བློ་དང་། དེ་ལྟ་བུ་མེད་དོ་ཞེས་བཀག་པ་ལ་ཆོས་མེད་དོ་སྙམ་པའི་བློར་མི་འགྱུར་ན། ཇི་ལྟར་བཀག་པ་ཡིན། ཆོས་བཀག་པ་ན་ཡང་འབྲེལ་པ་བཀག་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ཏེ། ཆོས་དང་ཆོས་ཅན་གྱི་འབྲེལ་པ་བཀག་པའི་ཕྱིར་རོ། །བདེན་ཏེ་ལྡན་པ་དང་འཕྲོད་པ་འདུ་བའི་མཚན་ཉིད་ཐ་དད་པ་ནི་འབྲེལ་པའམ་ཆོས་ཞེས་ཐ་དད་པ་བསྟན་ཏོ། །རྣམ་པ་འགའ་ཞིག་ཡོད་པ་སྟེ་ཡོད་པ་ཉིད་ཡིན་ན་ཡང་འབྲེལ་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས བྱ་བ་འདི་ནི་སྲིད་པ་མ་ཡིན་ནོ།།ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། མེད་པ་དག་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། དེ་ལྟ་བུའི་སྒྲ་ནི་ཅི་ལྟ་བུའི་དོན་གྱིས་ཕངས་པ་ཡིན་ཏེ། གང་དང་དེ་ནི་རྟག་ཏུ་འབྲེལ་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡུལ་ལ་སོགས་པ་ན་ཡོད་པ་དག་ལ་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ཇི་ལྟར་མེད་པ་ནི་ཡོད་པའི་ངོ་བོའི་བློ་དང་འགལ་བའི་ཕྱིར་ རོ།།དེ་དང་འདྲ་བ་མེད་པ་དག་ལ་མེད་པའི་བློ་ཁས་མ་བླངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བས་ན་འབྲེལ་པ་མེད་པ་རྟོགས་པ་ལས་འདི་འདི་ན་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་དང་པོར་རྟོགས་པ་དེ་ནི་དེ་མེད་པ་སྟེ། འབྲེལ་པ་མེད་པ་རྟོགས་པ་མེད་པར་མི་འགྱུར་བའམ། དེ་མེད་པ་སྟེ་འབྲེལ་པ་མེད་པར་རྟོགས་པ་ན་འབྲེལ་པ་ མེད་པ་རྟོགས་པ་ཅི་འདྲ་བ་སྐྱེས་བུ་གང་ལ་ཡོད་པ་དེ་ནི་རྟོགས་པར་འདོད་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་སྟེ།འབྲེལ་པ་མེད་པར་རྟོགས་པ་དེ་ལས་བྱུང་བ་ཅན་ཏེ་སྐྱེ་བའི་བདག་ཉིད་ཀྱི་སྒྲ་འབྲེལ་པ་མེད་པའི་ཡུལ་ཅན་གང་གིས་ལྡོག་པར་བྱེད། གལ་ཏེ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཉིད་ཀྱི་ཡུལ་ནི་འབྲེལ་པ་མེད་པ་ཡིན་ཏེ། སྒྲ་ རྣམས་ཀྱིས་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན།རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །རྣམ་པར་རྟོག་པ་རྣམས་ཀྱི་ཡུལ་མ་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་ནི་སྒྲ་རྣམས་ཀྱི་ཡུལ་མ་ཡིན་ཏེ། རྣམ་པར་རྟོག་པའི་ཡུལ་ཉིད་ནི་གདོན་མི་ཟ་བར་སྒྲའི་ཡུལ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །གལ་ཏེ་དེ་དག་འཇུག་པ་ཡིན་ན་ཞེས་བྱ་བ་ ནི་རྣམ་པར་རྟོག་པའོ།

若问何者？当说"此地今时无如是瓶"时，了知境或时此与瓶无关联。如是，当以如是无相说"无瓶"时，当了知无彼具法能。"如是"者，即如是有了知时。
说"乃至"等，由"此中"等，由"此中"等亦乃至于此士夫无关联或法之智，即于"此中此无"遮中无关联智，及于"如是无"遮中无法智若不生，云何为遮？
遮法时亦唯遮关联，由遮法与有法关联故。诚然，具与和合相异即显关联或法差异。某相有即有时，"无关联"此不可能。
何故？说"于无等"：如是声由何义所摄，由与彼常关联故。于境等有者说无，云何由与有体智相违故。如彼于无者，由未许无智故。
故由了知无关联而初了知"此此中无"者，彼无即无了知无关联不应有，或彼无即了知无关联时，如何无关联了知于何士夫有，如所欲了知，即由彼无关联了知所生体性声无关联境者，由何返？
若谓分别即境是无关联，非诸声。说"分别"等。分别等非境者即诸声非境，由分别境定是声境故为语义。"若彼等趣入"者，即分别。

།མདུན་ན་གནས་པའི་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པ་ལ་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་རྣམ་པ་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཡུལ་ཅན་མ་ཡིན་ནམ། རང་གི་མཚན་ཉིད་སྒྲའི་བརྗོད་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར་བརྗོད་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པའི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། བརྗོད་ པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པའི་དོན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རང་གི་མཚན་ཉིད་དོ།།རྣམ་པར་རྟོག་པའི་སྐབས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་བློ་གཟུང་ངོ་། །དམིགས་པ་ནི་ཉེ་བར་དམིགས་པར་བྱེད་པའོ། །སྤྱིའི་རྣམ་པ་ཅན་ཁོ་ན་རྟག་ཏུ་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་བློ་ཡིན་ལ། གང་ཡང་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཐག་ཉེ་བ་ན་རྣམ་པར་རྟོག་ པ་དང་བཅས་པ་དང་།རྣམ་པར་རྟོག་པ་མེད་པ་དག་ནི་ཅིག་ཅར་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར་བློ་དམན་པ་དེ་དག་ནི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་པ་ཅན་ཡིན་ནོ་ཞེས་མངོན་པའི་ང་རྒྱལ་བྱེད་དོ། །དེ་དག་ནི་བསྟན་བཅོས་མཛད་པས་ཚད་མ་རྣམ་པར་ངེས་པ་ལས་རྣམ་པར་དཔྱད་ཟིན་པས་འདིར་མ་སྨོས་སོ། ། གལ་ཏེ་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་བློས་ཡུལ་དུ་བྱས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་འབྲེལ་པ་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ཡིན་ན། འོ་ན་ཇི་ལྟར་ཕྱོགས་ཀྱི་གླང་པོས་དེ་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ཉིད་མ་ཡིན་པར་བཤད་ཅེ་ན། དེའི་ཕྱིར་འབྲེལ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་པ་ལ། རང་གི་ངོ་བོས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འབྲེལ་པའི་ངོ་བོས་སོ། ། འབྲེལ་པས་ན་འབྲེལ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕན་ཚུན་ལྟོས་པའི་མཚན་ཉིད་དངོས་པོ་ཙམ་རྫས་སུ་ཡོད་པ་དེའི་རང་གི་ངོ་བོས་ཏེ། ངོ་བོ་དེས་དེའི་བརྗོད་པར་བྱ་བའི་སྒྲ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །འབྲེལ་པའི་སྒྲ་ནི་དེའི་རྗོད་པར་བྱེད་པ་ཡིན་པར་འདོད་པར་བྱ་སྟེ། དེ་ལ་རབ་ཏུ་སྦྱོར་བ་ན་གང་དག་གི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཕེལ བར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ།།དེ་བས་ན་རྒྱལ་པོའི་སྐྱེས་བུའི་འབྲེལ་པ་བརྗོད་པ་ན། རྒྱལ་པོའི་སྐྱེས་བུ་དག་ཅེས་བྱ་བའི་འབྲེལ་པ་ནི་ལྡོག་པའི་རྒྱུ་ཡིན་པ་དེའི་ཚེ་འབྲེལ་པའི་ཚུལ་དུ་རྟོགས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར་བརྗོད་པ་ཡིན་ན་ནི་འབྲེལ་པ་ཉིད་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། རྒྱལ་པོ་དང་སྐྱེས་ བུ་དག་གི་འབྲེལ་པ་ཞེས་བྱ་བ་བརྗོད་པ་ཡིན་ན་ནི།རྒྱལ་པོ་དང་སྐྱེས་བུ་ཕན་ཚུན་ལྟོས་པ་དག་ལས་བྱུང་བ་དང་འབྲེལ་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ནི་འབྲེལ་པ་ཉིད་དུ་བློ་ལ་གནས་པའི་ཕྱིར། བསམ་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རྟོགས་པ་མ་ཡིན་པ་སྟེ། རྒྱལ་པོའི་སྐྱེས་བུ་ཞེས་བྱ་བ་ཕན་ཚུན་ ལྟོས་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་འབྲེལ་པ་ཇི་ལྟར་ཤེས་པར་འདོད་པའི་ཚུལ་གྱིས་དེ་ལྟར་རྟོགས་པ་མ་ཡིན་ནོ།།དེ་བས་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེའི་ཕྱིར་ཏེ། འབྲེལ་པ་འདི་འབྲེལ་པའི་སྒྲ་ལས་རྟོགས་པར་འགྱུར་ན་ཡང་། ཇི་སྐད་དུ་བཤད་པའི་རྣམ་པས་འབྲེལ་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རང་གི་ངོ་བོས་བརྗོད་པར་བྱ་ བ་མ་ཡིན་ནོ།

对于眼前的青等，青等分别之相非自相境，而自相非声所诠，故说"非所诠"等。"非所诠义"即自相。由是分别境故，当取分别智。所缘即近缘。
唯共相者常是分别智，若自相在近时，有分别与无分别同时生故，彼等劣智增上慢谓分别有自相相。此等论师于《量决定》中已观察故此不说。
若由分别智所缘故关联为所诠，则如何陈那说彼非所诠耶？故说"关联"等。"由自体"即由关联体。"关联"即相互观待相唯事实有，由彼自体即彼所诠声非有。
关联声应许为彼能诠，于彼加行时"彼等"即增益。故说王人关联时，"王人"关联为返因时，了知为关联相者。
故说"若诠则关联性"等：若说王与人关联，由王与人相互观待所生及关联体性住于关联性智故，非如所欲了知，即"王人"相互观待相关联非如所欲知相而了知。
"故"即由此，此关联虽由关联声了知，由如所说相是关联体性故，由自体非所诠。

།དེ་བས་ན་མེད་པ་དང་འདྲ་བར་འབྲེལ་པ་ལ་ཡང་ཐལ་བར་འགྱུར་བ་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། མེད་པ་ནི་ཇི་ལྟར་བློས་ཡུལ་དུ་བྱས་པའི་ཕྱིར་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ཡིན་པར་འདོད་པ་དེ་ལྟར་འབྲེལ་པ་ལ་ཡང་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ཉིད་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །མེད་པ་ནི་རང་གི་ངོ་བོ་བློའི་ཡུལ་ དུ་བྱས་པ་དེ་ལྟར་སྒྲས་ཀྱང་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ཡིན་ལ་འབྲེལ་པ་ནི་རང་གི་ངོ་བོར་གཟུང་བར་བྱས་པ་མ་ཡིན་ཞིང་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ།འབྲེལ་པའི་ངོ་བོ་ཐོབ་པ་ཉིད་ནི་ཡུལ་ཉིད་དུ་བྱེད་པའི་ཕྱིར་དང་བརྗོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་སྐད་དུ་ཡང་། འབྲེལ་པ་རྫས་ཡོད་མ་ཡིན་པས། །དེ་ཡི་ངོ་བོ་གཟུང་དུ་ མེད།།འབྲེལ་པའི་རང་གི་ངོ་བོར་ནི། །བརྗོད་པར་ཇི་ལྟར་ཡོད་པ་མིན། །དེ་བས་ན་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་ཡུལ་འདི་གདོན་མི་ཟ་བར་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་དེ་གནས་སོ། །དེའི་ཕྱིར་གལ་ཏེ་འབྲེལ་པ་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་བློར་འགྱུར་བ་དེའི་ཚེ་དེ་ལས་བྱུང་བའི་སྒྲ་ཡང་འཇུག་པར་ འགྱུར་བ་ཁོ་ན་ཡིན་ཏེ།དེ་ལྟར་ན་ཡང་མེད་པའི་ཡུལ་ཅན་གྱི་སྒྲ་ཐོབ་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ། །ཅི་སྟེ་ཉེས་པ་འདིར་མ་གྱུར་ཅིག་སྙམ་པས་འབྲེལ་པ་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་བློས་ཡུལ་དུ་བྱེད་པར་མི་འདོད་ན། དེའི་ཚེ་འདི་ན་བུམ་པ་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ལ་གང་འགོག་པར་བྱེད་པ་དེ་ལ་ཡུལ་ལ་སོགས་ པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ།དེ་ནི་ཡོད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །འབྲེལ་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དེའི་བྱེད་པ་མི་འཛིན་པའི་ཕྱིར་གང་དེ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །གཞན་ཡང་མེད་པ་བརྗོད་པར་བྱ་བ་སྨྲ་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་བརྗོད་པ་སྟེ། མེད་པར་བརྗོད་པར་སྨྲ་བ་འདི་མེད་པར་བརྗོད་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ཞེས་ལན་འདེབས་པ་ནི་མི་སྨྲ་བ་ན་ཇི་ ལྟར་ལན་གདབ་པར་བྱ་སྟེ།མེད་པའི་སྒྲ་བརྗོད་པ་མེད་པར་ནི་དེ་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ཉིད་མ་ཡིན་པར་བསྟན་པར་མི་ནུས་སོ། །འོན་ཏེ་མེད་པའི་ཚིག་འདོད་པ་དེའི་ཚེ་མེད་པའི་ཚིག་འདི་ལ་ཡང་ཇི་ལྟར་མེད་པ་བརྗོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། མེད་པ་ནི་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་མེད་པའི་སྒྲ་འདི་ཉིད་ཀྱིས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། ། གལ་ཏེ་མེད་པ་ཉིད་ནི་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་དེ་བས་ན། མེད་པ་ནི་ཡོད་པ་ཉིད་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་བརྗོད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། འོན་ཏེ་མེད་པ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་པ་ལ། དེ་བས་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པས་ནའོ། །དེ་ཉིད་དེ་མེད་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་ཇི་ལྟ་བུ་ཡིན། མེད་པ་ཡོད་མ་ཡིན ཞེས་བྱ་བ་མེད་པའི་སྒྲ་འདི་ཉིད་སྦྱོར་བར་མི་འགྱུར་རོ།།ཇི་ལྟར་མི་འགྱུར་ཞེ་ན། མེད་པ་ཉིད་ཁས་མ་བླངས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། མེད་པ་ནི་འདིའི་དེ་བརྗོད་པར་བྱ་བར་ཡང་ཁས་མ་བླངས་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ།

故说"如无，于关联亦无过"者，如无由智所缘故许为所诠，如是于关联亦非所诠之义。无以自体为智境如是亦为声所诠，而关联非取自体且为所诠，由得关联体性即成境及诠故。
如说：
"关联非实有，
故彼体不取，
关联自体性，
云何有所诠。"
故定住于"此分别境定是所诠"。故若成"无关联"智时，从彼所生声亦定趣入，如是亦定得无境声。
若欲此过不生而不许"无关联"为智所缘，尔时于"此中无瓶"此中所遮非境等，由彼是有故。非关联，由不取彼作用故，彼非是。
又说无为所诠者，说无为诠，此说无非所诠者不答时，云何应答？无声无诠时不能显彼非所诠性。
若许无语时，于此无语亦云何非诠无，由此无声即显"无是所诠"。若谓无性非有故，无由非有故非诠者，说"若无性"等。"故"即由非有。
彼即"无非有"语云何？"无非有"此无声即不应用。云何不应？由未许无性故，此亦未许无为彼所诠性。

།གལ་ཏེ་གཞན་གྱིས་ཀུན་དུ་བརྟགས་པའི་མེད་པ་བཀག་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། རེ་ཞིག་མེད་པའི་ཡུལ་ཅན་གྱི་སྒྲ་འདོད་ པ་དེ་བས་ན་ཇི་ལྟར་ཡང་མེད་པའི་ཐ་སྙད་ལ་འཇུག་པས་ན་གདོན་མི་ཟ་བར་མེད་པའི་ཡུལ་ཅན་གྱི་ཤེས་པ་དང་སྒྲ་དག་འདོད་པར་བྱའོ།།གང་ཡང་དེ་སྐད་དུ་བྱ་བ་བསྟན་པའི་དོན་བཀག་པ་ཡིན་ན་དོན་མེད་པའི་སྒྲ་མི་སྦྱོར་བའི་རྒྱུའི་ཕྱིར། ཡུལ་མེད་པའི་དགག་པའི་སྦྱོར་བ་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་འོག་ནས། ཐོག་མེད་བག་ཆགས་ལས་བྱུང་བའི། །རྣམ་པར་རྟོག་པས་མཐར་ཕྱིན་པ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་འཆད་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་བས་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཇུག་སྡུད་པ་ཡིན་ཏེ། གཞུང་འདི་ཙམ་གྱིས་ནི་གདོན་མི་ཟ་བར་སྒྲ་འཇུག་པར་འགྱུར་ཞེས་བཤད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་སློབ་དཔོན་གྱིས་གཞུང་འཛུགས་པ ཡིན་ནོ།།འདིར་གཞན་གྱིས་སྨྲས་པ། གལ་ཏེ་མེད་པ་དག་གིས་སྒྲ་ཡོད་དུ་ཟིན་ཀྱང་མེད་པ་དེ་དག་ཇི་ལྟར་རང་བཞིན་ཐ་དད་པ་སྟེ། སྒྲ་འཇུག་པའི་རྒྱུ་གང་གིས་སེལ་བའི་ཡུལ་ཅན་མེད་པ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་དག་ཏུ་འགྱུར། འདིར་ལན་དུ་སློབ་དཔོན་གྱིས་དེ་ལ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། མེད་པའི་ངོ་བོ་མེད་ པའི་ཕྱིར་ངོ་བོ་བརྗོད་པ་ཅན་ཏེ།རང་བཞིན་བརྗོད་པ་ཅན་གྱི་སྒྲ་རྣམས་ལ་ཐེ་ཚོམ་མེད་དོ། །གང་གི་ཕྱིར་མེད་པའི་ཡུལ་ཅན་གྱི་སྒྲ་དེ་དག་རྣམ་པར་གཅོད་པ་སྟེ། གཞན་སེལ་བ་རྗོད་པར་བྱེད་པ་སྒྲུབ་པ་ཉིད་དུའོ། །སྒྲ་རྣམས་གང་ཡིན་པ་དེ་དག་དངོས་པོའི་བྱ་བ་སྟེ། འཇུག་པ་དག་ལ་ཇི་ངོ་བོ་བརྗོད་པ་སྟེ། སྒྲུབ་པའི་ཚུལ་དུ་དངོས་པོ་བརྗོད་པའམ་འོན་ཏེ་ཐ་དད་པ་སྟེ། གཞན་རྣམ་པར་གཅོད་པ་བརྗོད་པ་ཞེས་དོགས་པར་འགྱུར་བ་ལ། མེད་པ་ནི་དབེན་པའི་མཚན་ཉིད་ཁོ་ན་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་རང་བཞིན་དང་བྲལ་བའི་མཚན་ཉིད་དོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། རྒྱུ་མཚན་དུ་བྱས་ཤིང་ཡུལ་དུ བྱ་བའི་ངོ་བོ་འགའ་ཞིག་ཀྱང་མེད་པའི་ཕྱིར་རམ་དེའི་ངོ་བོ་སྟེ།གཟུགས་སུ་ཡོད་པ་ལ་མེད་པ་མི་རུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་གཟུགས་ཀྱི་ངོ་བོ་ནི་དེའི་ངོ་བོའོ། །ངོ་བོ་གང་ལ་དེ་ཉིད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཡོད་པ་དེ་ལ་དེ་སྐད་ཅེས་བྱའོ། །འདི་ཉིད་དངོས་སུ་དབེན་པ་སྟེ། གཞན་[(]སལ་[,]སེལ་[)]བ་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ སྟོབས་ཡིན་ནོ།།དབེན་པ་དེ་ནི་དེ་ལྟ་བུའི་ངོ་བོ་རྗོད་པར་བྱེད་པ་སྟེ། དབེན་པའི་ངོ་བོ་རྗོད་པར་བྱེད་པའོ། །དབེན་པའི་ཡུལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཞན་སེལ་བའི་ཡུལ་ཅན་ནོ། །རྣམ་པར་རྟོག་པ་དག་ཀྱང་དབེན་པའི་ཡུལ་ཅན་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་རོ། །དངོས་པོ་གཅིག་ནི་ལྡོག་པ་ལ་བརྟེན་པར་འགྱུར་རོ། །གང་ གི་རྗེས་སུ་འབྲངས་ཤིང་བརྟེན་པའི་སྒྲ་དང་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དེ་དག་ལ་དེ་སྐད་ཅེས་བྱའོ།།དེ་དག་ནི་སྒྲ་དང་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དག་གོ།

若谓是遮他人遍计之无，则首先由许无境声故，如何亦入无言说，故定应许无境智与声。若遮如是所说义，由无义声不用因故，"无境遮用无"此下当由"无始习气所生，分别究竟"等解说。
"故"者为结语，即此文仅说"定有声入"者，即是论师立文。
此中他说：若无等有声，彼等无如何异性，以何因为遮境无成能诠声？此中论师答说"于彼亦"等。由无体无故，于体诠即自性诠声无疑。由彼无境声等诠遮即遮他为能诠成立性。
诸声于事用即趣入中，为如体诠即成立式说事，抑或异即说遮他，生疑时，无唯离性相，即离自性相。何故？由无少许所依所缘体故，或彼体即色有不应无故。彼色体即彼体，有彼相者说为彼。
此即实离即遮他，是一切事力。彼离即如是体能诠，即离体能诠。离境者即遮他境。分别亦配为离境。一事当依返。随行依彼声与分别，说为彼等。彼等即声与分别。

།འདི་ལྟར་མ་བྱས་པ་རྣམ་པར་བཅད་ནས། དངོས་པོ་བྱས་པའི་སྒྲའམ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་མི་རྟག་པ་དང་བདག་མེད་པ་ལ་སོགས་པའི་སྒྲའམ་རྣམ་པར་ རྟོག་པ་དག་ཀྱང་།དེ་དག་དེ་ལྟ་བུར་གྱུར་པ་ཡིན་ན་ཡང་ཐ་དད་པའི་ཡུལ་ཅན་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་རོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། བདག་ཉིད་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། གང་ཞིག་ལྡོག་པ་གང་ལས་རྣམ་པར་གཞག་པ་དེ་ནི་དེའི་ཁྱད་པར་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་བྱས་པ་ཞེས་བྱ་བ་རྣམ་པར་ གཅད་པའི་མ་བྱས་པའི་ལྟ་བུ་དང་།དེ་བཞིན་དུ་མི་རྟག་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་རྣམ་པར་གཅད་པའི་རྟག་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་ལྟ་བུའོ། །བདག་ཉིད་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཁྱད་པར་དག་ནི་ཐ་དད་པ་ནི། ཐ་དད་པ་དེ་དག་གིས་ཉེ་བར་བཏགས་པ་མི་རྟག་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པའི་དབེན་པ་དག་ཕན་ཚུན་ཐ་དད་པའི་ཁྱད་པར་ དེ་རྣམས་ཀྱིས་ཐ་དད་པ་ཅན་དག་བཞིན་དུ་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་བློ་ལ་སོ་སོར་སྣང་ཞིང་སོ་སོར་གསལ་བའི་དབེན་པ་དེ་དག་ལ་སྒྲ་དང་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དག་ཉེ་བར་གནས་པའི་ཕྱིར།གོ་རིམས་བཞིན་དུ་བརྗོད་ཉིད་དང་། །འཛིན་པ་པོ་ཉིད་དུ་ཉེ་བར་འདྲེན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བས་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལྡོག་པའི་ཁྱད་པར་ ཇི་སྐད་དུ་བཤད་པས་རང་བཞིན་གྱི་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཉིད་ནི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་དང་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་ངོ་བོ་ཡིན་དུ་ཟིན་ཀྱང་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་དང་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་དག་གཅིག་པ་ཉིད་དུ་འདྲེས་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ནོ།།དེ་བས་ན་རང་བཞིན་གྲུབ་པར་བྱ་བ་དམ་བཅས་པའི་དོན་གྱི་ཕྱོགས་གཅིག་གཏན་ཚིགས་སུ་ འགྱུར་རོ་ཞེས་གང་སྨྲས་པ་ལ།ཉེས་པ་དེ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། དེ་བས་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་པ་ལ། དེ་བས་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་རང་བཞིན་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་རོ། །གཏན་ཚིགས་ཉིད་དུ་བསྟན་པ་ནི་བརྗོད་པ་ནའོ། །ཁྱད་པར་བྱེ་བྲག་ལ་ལྟོས་པ་སྟེ། ཁྱད་པར་ཐ་དད་པ་ལྟོས་པ་ཅན་ལ་བརྗོད་པར་བྱའོ། །འབའ་ཞིག་ལས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཁྱད་པར་ལ་ཡང་ལྟོས་པ་མེད་པ་ལའོ། །ཅིའི་ཕྱིར་བརྗོད་པར་བྱ་ཞེ་ན། བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་བསྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཉི་ག་དཔེ་ཡང་འགའ་ཞིག་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། མི་རྟག་པ་ཉིད་དུ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ལ བྱས་པ་ཉིད་དེའི་འབྲས་བུ་ཉིད་དེ་ནི་བྱེད་པའི་བྱེ་བྲག་ལ་ལྟོས་པ་ཅན་ཡིན་ལ།དེ་ལ་ལྟོས་པ་མེད་པ་ནི་ཡོད་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །རང་གི་ངོ་བོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་བྱས་པ་ཉིད་ནི་ཁྱད་པར་གྱི་བྱེ་བྲག་ལ་ལྟོས་པར་བསྟན་ཏོ།

如是遮无作已，事物所作声或分别即是无常、无我等声或分别，彼等虽成如是，唯是异境者当配。
何故？说"如自性"等：从何返而安立者是彼差别，如"所作"遮无作等，如是无常性等遮常性等。如自性差别异者，由彼等假立无常性等离，以彼互异差别，如异者于分别智各别显现、各别明了彼等离中，声与分别近住故，如次引生能诠性与能取性故。
"故"者，由如所说返差别，自性因之自性虽是所立能立体，然不令所立能立混为一。故说"自性成立所许义一分成因"者，为显无彼过故，说"故"等。"故"即由此。配为"彼自性"。
说为因性者即说时。观待差别即别异，当说观待差别异者。"唯从"者即于差别亦无观待。何故当说？为成立所立故。
说"二例于某"等：于成立无常性，所作性彼果性即观待作用差别，于彼无观待即是有性。由"自体"等显所作性观待差别异。

།དངོས་པོར་གྱུར་པའི་རང་གི་ངོ་བོར་གྲུབ་པ་ལས་གཞན་ཏེ། གཏན་ཚིགས་ཉིད་དུ་མངོན་པར་འདོད་པའི་སྐྱེད་པར་ནུས་པ་ཁོ་ན་གཞན་གྱི་བྱེད་པ་ཡིན་ལ། རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དང་ལྡོག་པའི་རྗེས་སུ་བྱེད་པ་ཉིད་ནི་ལྟོས་པ་ཡིན་ནོ། །རང་གི་ངོ་བོ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཏེ། རང་གི་ངོ་བོ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་རྒྱུ་མཚན་གྱི་ཕྱིར་ངོ་བོ་གང་གིས་གཞན་གྱི་བྱེད་པ་ལ ལྟོས་པ་དེ་ནི་བྱས་པ་ཡིན་ནོ།།གང་གི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་ཡིན་པ་དེ་བས་ན་བྱས་པའི་སྒྲ་འདིས་གཞན་གྱི་ཁྱད་པར་ཅན་གྱིས་རང་བཞིན་བརྗོད་པ་ཡོད་པས་ཀྱང་རང་གི་ངོ་བོ་འདི་འཕངས་པ་ཡིན་ནོ། །དེས་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བྱས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཁྱད་པར་བྱེ་བྲག་ལ་ལྟོས་པ་ཉིད་དུ་བསྟན་པས་ནི་རྐྱེན་ཏེ་རྐྱེན་ རྣམས་ཀྱི་བྱེ་བྲག་ཡིན་པ་དེས་ཐ་དད་པའི་ངང་ཚུལ་ཅན་དུ་འགྱུར་བའི་ངོ་བོ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི།རྐྱེན་གྱི་བྱེ་བྲག་གིས་ཐ་དད་པ་ཅན་ཉིད་དེ། གནས་དང་སྩོལ་བ་ལ་སོགས་པའི་རྒྱུའི་བྱེ་བྲག་གི་ཐ་དད་པ་ཅན་གྱི་སྒྲའོ། །སོགས་པའི་སྒྲས་ནི་བསྩལ་མ་ཐག་ཏུ་བྱུང་བ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་བཤད་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་དག་ཀྱང་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་བྱ་བའི་ཁྱད་པར་ལ་ལྟོས་པ་ཅན་གྱི་རང་བཞིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་མཇུག་སྡུད་པ་ཡིན་ཏེ། འགའ་ཞིག་ཏུ་སྟེ་སྦྱོར་བ་ལ་ཁྱད་པར་གྱི་བྱེ་བྲག་ལ་ལྟོས་པ་མེད་པ་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་སྤྱིར་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་ངོ་བོས་ཚིག་གཉིས ཡིན་ལ།དཔེར་ན་མི་རྟག་པ་ཉིད་དུ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ལ་ཡོད་པ་ཉིད་དུ་ལྟ་བུའོ། །རང་བཞིན་དུ་འགྱུར་བ་ཡང་དེ་ཡིན་ལ་ཆོས་ཀྱི་བྱེ་བྲག་ཀྱང་ཡིན་པས་ན་ཞེས་ཚིག་རྣམ་པར་སྦྱར་རོ། །དེ་ཡོངས་སུ་གཟུང་བའི་སྒོ་ནས་འགའ་ཞིག་ཏུ་རང་བཞིན་གྱི་གཏན་ཚིགས་བརྗོད་པར་བྱ་བའི་སྐབས་ཡིན་ནོ། །དཔེར་ན་དེ་ཉིད་ ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མི་རྟག་པ་ཉིད་དུ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ལ་སྐྱེས་པ་ལྟ་བུའོ།།འདི་ལྟར་སྐྱེ་བའི་རང་བཞིན་དུ་གྱུར་པ་ཉིད་དུ་ཟིན་ཀྱང་། སྐྱེ་བ་ནི་ཆོས་ཀྱི་བྱེ་བྲག་ཉིད་དུ་ཁོང་དུ་ཆུད་པའི་ཕྱིར་ཆོས་ཀྱི་བྱེ་བྲག་ཉིད་དུ་རྟོགས་ཀྱི། ཡོད་པ་ཉིད་དང་འདྲ་བར་དག་པའི་རང་གི་ངོ་བོ་ཙམ་ནི་རྟོགས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །འདི་ཡང་ཁྱད་ པར་ལ་ལྟོས་པ་ཉིད་ཀྱི་རང་བཞིན་དུ་བལྟ་བར་བྱའོ།།བྱས་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་ནི་གཞན་དུ་འགྱུར་བའི་ཁྱད་པར་ཡིན་ལ། འདིར་ནི་བདག་ཉིད་དུ་འགྱུར་བ་ཉིད་ཀྱི་ཆོས་ཀྱི་བྱེ་བྲག་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ཙམ་ནི་ཁྱད་པར་རོ། །ཕྱོགས་འདིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཁྱད་པར་ལ་ལྟོས་པ་དང་མི་ལྟོས་པའི་གཏན་ཚིགས་ཀྱིས་རབ་ཏུ་ དབྱེ་བའི་ཕྱོགས་ཀྱིས་སོ།

异于成为事物之自体成立者，唯能生即他作用为显现欲为因性，随行与返随作即是观待。为成立自体，由成立自体因故，由何体观待他作用者即是所作。
由如是故，此所作声由他差别自性诠有亦引生此自体。"由彼"即由显示所作性差别观待性，由缘即缘等差别故成异性体者，即由缘差别成异性，即处所与加持等因差别异声。等声说加持后生性等，彼等亦是观待因作用差别之自性。
"如是"等为结语，于某即于相应中无观待差别异故说"总"，由因果体为二语，如于成立无常性中有性等。配为"亦成自性亦是法差别故"。由彼遍取门于某处是说自性因时。
如"即于彼"者，如于成立无常性中生等。如是虽成生自性，由生了知为法差别故了知为法差别，非如有性等仅了知净自体。此亦当见为观待差别性自性。
所作性等是转他差别，此中是成自性法差别，仅此为差别。"此分"即由观待与不观待因分别分。

སྤྱིར་ཆོས་ཅན་གྲུབ་པ་ཁྱད་པར་འགའ་ཞིག་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཡིན་ལ། ཆོས་ཅན་ཡང་ཡོད་པ་ཉིད་དུ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རིགས་པའོ། །དེ་ལ་གལ་ཏེ་ཡོད་པ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བའི་རང་བཞིན་ནི་ཡོད་པ་ཁོ་ན་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུའོ། །བྱས་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་ ཡང་རང་བཞིན་ཡིན་པས།དེ་ལྡོག་པའི་དོན་དུ་ཡོད་པ་ཉིད་སྨོས་སོ། །འགའ་ཞིག་ལྡོག་པ་ཡོད་པ་ཉིད་དུ་འདོད་པའི་ཕྱིར་རང་བཞིན་སྨོས་ཏེ། བདག་ཉིད་དུ་འགྱུར་བའི་ཡོད་པ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །གལ་ཏེ་གཏན་ཚིགས་ཡོད་རང་བཞིན་ཡིན་ན། ཅི་ལྟར་ཡོད་པ་བསྒྲུབ་བྱ་མིན་ཏེ། བསྒྲུབ་ བྱར་ཡང་འགྱུར་རོ།།འདོད་ན་ཡོད་པ་ཉིད་སྤྱི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཡིན་ན་ནི་གྲུབ་པ་ལ་སྒྲུབ་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་བ་དེ་བས་ན། ཡོད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཁྱད་པར་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཡིན་ལ། བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་དེ་ཡང་ཁྱད་པར་ལ་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར། དཔེ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བས་སྟོང་པར་འགྱུར་བ་དེའི་ཕྱིར་ཡོད་པ་ཉིད་བསྒྲུབ་ པར་མི་འགྱུར་རོ།།དེའི་ཚེ་གཏན་ཚིགས་ཡོད་པ་ཉིད་ཡང་ཁྱད་པར་གྱི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་དཔེ་གཏན་ཚིགས་ཀྱིས་སྟོང་པར་འགྱུར་རོ། །དེའི་ཁྱད་པར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་པ་ལ། ཁྱད་པར་ཏེ་བྱེ་བྲག་རྣམས་ཉམས་ཤིང་ཉེས་པ་དང་བཅས་པར་འགྱུར་རོ། །གཏན་ཚིགས་བསྒྲུབ་བྱ་ དག་ལ་ཡང་།།ཞེས་བྱ་བ་ཡང་འདུན་པའི་ཚིག་གཉིས་པ་ཡིན་ཏེ། གཏན་ཚིགས་དང་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་དག་ལ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །གཞན་གྱིས་ནི་བདག་མེད་པ་ལ་སོགས་པའོ། །དེ་ཞེས་པ་ནི་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་རབ་ཏུ་སྒྲུབ་པས་ན། །ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། གཙོ་བོ་ཡོད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་ པས་གཙོ་བོ་ལ་སོགས་པའི་མཚན་ཉིད་དང་ལྡན་པའི་ཁྱད་པར་དུ་འགྱུར་ན།ཁྱད་པར་ཡང་བསྒྲུབ་པར་ནུས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཁྱད་པར་དེ་ལ་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་སྐད་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་སློབ་དཔོན་ཕྱོགས་ཀྱི་གླང་པོ་སྟེ། གྲངས་ཅན་གྱི་གཙོ་བོ་ཡོད་དོ་ ཞེས་བྱ་བ་འདིས་གཙོ་བོའི་རང་གི་མཚན་ཉིད་སྒྲུབ་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་གང་སྨྲ་བ་དེ་ཉིད་དང་ལྡན་པའི་ཁྱད་པར་དུ་འགྱུར་ན་ཞེས་སྟོན་ཏོ།།རྗེས་སུ་དཔག་པ་ནི་སྤྱིའི་ཡུལ་ཅན་ཡིན་གྱི་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཡུལ་ཅན་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །སྐྱོན་ནི་ཉེས་པ་ཡིན་ཏེ་འོན་ཀྱང་གཏན་ཚིགས་ལ་ཡང་སྐྱོན་ མཚུངས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ།།དེ་ཉིད་ནི་གཏན་ཚིགས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་པ་ལ། གཏན་ཚིགས་འདི་ལ་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་མེད་པ་ན་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་མེད་པ་ཅན་ནོ། །གྲུབ་པའི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཡན་ལག་མ་ཡིན་ཞེ་ན། དེ་ལས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ སྨོས་ཏེ།ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་གཏན་ཚིགས་དེ་ལས་སོ།

总之，有法成立是为证成某差别，有法亦非为证成有性，此为正理。其中若谓有性之自性即唯有者，乃至所作性等亦是自性，故说有性为返义。由某许返为有性故说自性，即成自性有性之词义。
若因是有自性，云何有非所立，应成所立。若许有性总为所立，则成立已成，故有性差别是所立，彼所立亦由无随行差别故，应成喻空所立，故有性非能立。
尔时因有性亦由无随行差别故，喻应成因空。说"彼差别"等，差别即别异当损坏及有过。"于因所立等"亦是第二愿词，即于因与所立之义。他即无我等。"彼"即非有。
"如是广立故"，由"胜性有"等，若成胜性等相具差别，差别亦不能立。何故？由于彼差别无随行故。
"如是说"等即论师陈那：数论说"胜性有"此立胜性自相者，即显若成彼相具差别。比量是总境，非自相境。过即过失，然由因亦过同故。
即说"因"等，此因无随行时即无随行者。"成"即能立所立。何故非支分？说"由彼"等，由彼不共因。

།ཡོད་པ་ཉིད་ནི་ཡོད་པ་ཉིད་དོ། །ཆོས་ཅན་གང་ལ་ཁྱད་པར་ཏེ་བྱེ་བྲག་དེ་ཡོད་པ་དེ་ལ་དེ་སྐད་ཅེས་བྱའོ། །ཙམ་གྱི་སྒྲ་ནི་ངེས་པར་གཟུང་བ་སྟེ། ཡོད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཁྱད་པར་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟ་བུར་གྱུར་པའི་བསྒྲུབ་བྱ་སྤྱིའི་ཆོས་ཅན་ ལ།གྲངས་ཅན་ལ་དོན་འགའ་ཞིག་ཀྱང་བསྒྲུབ་པར་མི་འགྱུར། ཡོན་ཏན་གསུམ་ལ་སོགས་པའི་མཚན་ཉིད་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ནི་འདི་སྐད་དུ་རང་གི་ཕྱོགས་ལ་མ་གྲུབ་པས། བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་འབྲས་བུ་མེད་པར་བསྟན་ཏོ། །གཞན་གྱི་འདོད་པ་ཉིད་ཀྱང་བསྒྲུབས་པ་ཡིན་ ནོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་དེ་འདྲ་བ་ཡང་བཀག་པ་མེད་ཅེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ།དེ་འདྲ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྤྱིའི་ཙམ་མོ། །འདིས་ནི་གྲུབ་པ་ལ་སྒྲུབ་པ་བསྟན་ཏོ། །ཡང་ན། དོན་འགའ་ཞིག་ཀྱང་འགྲུབ་མི་འགྱུར། །དེ་འདྲ་བ་ཡང་བཀག་པ་མེད། །ཡང་གི་སྒྲ་ནི་གང་གི་ཕྱིར་གྱི་དོན་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་དེ་འདྲ་བ་བཀག་པ་མེད་པ་དེའི་ཕྱིར་གྲུབ་པ་སྒྲུབ་པའི་ཉེས་པ་ཡིན་པས་དོན་འགའ་ཞིག་ཀྱང་འགྲུབ་པར་མི་འགྱུར་རོ། །རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་འཆད་པར་བྱེད་དེ། ཡོད་པ་ཉིད་གྲུབ་པ་ནི་ཡོད་པ་ཉིད་དུ་གྲུབ་པའོ། །ཡོད་པ་ཙམ་ཁྱད་པར་ཅན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡོད་པ་ཉིད ཙམ་ཁྱད་པར་ཅན་ནོ།།གང་ལ་རང་གི་ངོ་བོའི་ཁྱད་པར་མ་བསྟན་པ་ཡོད་པ་ཞེས་ཚིག་རྣམ་པར་སྦྱར་རོ། །འདིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དངོས་པོ་ཙམ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ལ། ཡོད་པ་ཉིད་བསྒྲུབ་པ་འགོག་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །འོན་ཀྱང་རྒོལ་བ་དེ་འདི་ལྟར་སྤྱི་འགའ་ཞིག་ཡོད་དོ་ཞེས་ཆོས་ཅན་འདི་ལ་ཁྱད་པར་ཏེ། བྱེ་བྲག་ གཞན་འགའ་ཞིག་ལ་རེག་པ་མེད་པ་སྟེ།གཟུང་བ་མེད་ནའོ། །འདིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྒོལ་བས་སོ། །གཟུང་བའི་ཁྱད་པར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཟུང་བའི་བྱེ་བྲག་སྟེ། ཡོན་ཏན་གསུམ་གྱི་བདག་ཉིད་ཅན་རྟག་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པས་སོ། །ཁྱད་པར་གཟུང་བ་བསྒྲུབ་བྱ་འདིར་ཏེ། གཙོ་བོ་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་ ཅན་ལ།གཏན་ཚིགས་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་མེད་པ་ཅན་འགྱུར་བ་སྟེ། འདི་ལ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཁྱད་པར་དང་དཔེ་ལ་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པས་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་མེད་པ་ཅན་ཏེ། དཔེ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བས་སྟོང་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །གང་གི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་ཡིན་པ་དེས་ཡོད་པ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཡིན་ ན་སྟེ་གདོན་མི་ཟ་བར་ཁྱད་པར་དག་ནི་བསྒྲུབ་པར་འགྱུར།ཆོས་ཅན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་འཆད་པར་བྱེད་དེ། བདེ་བ་ལ་སོགས་པའི་བདག་ཉིད་ཅན་ནམ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བདེ་བ་དང་། སྡུག་བསྔལ་དང་། རྨོངས་པ་བདག་ཉིད་ཅན་ཏེ། དེ་ལྟ་བུར་གྱུར་པ་ཡང་གཞན་གྱིས་གཅིག་པུ་ཡན་ལག་མེད་ པ་ཅན་དུ་འདོད་པའོ།།གཞན་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བྱེད་པ་པོ་ལ་སོགས་པ་དང་ལྡན་པའོ།

有性即是有性。于何有法有差别即别异者，称为彼。"唯"字为定取，即是有性差别。如是所立总有法中，于数论任何义亦不成立，由三德等相成立故。由此说由自宗不成故，显示所立无果。
为显亦成立他许故，说"如是亦无遮"，"如是"即总唯。此显立已成。
或者："任何义亦不成，如是亦无遮。""亦"字为"由"义，由无遮如是故，是立已成过失，故任何义亦不成立。
由"一切种"等解说：有性成立即有性成立。"唯有差别"即唯有性差别。配为"于何未显自体差别有"。"此中"即于唯事立中，非遮有性立。
然彼论者如是于此有法某总有，无触即无取其他某差别。"由此"即由论者。"所取差别"即所取别异，由三德自性常性等。于此所立取差别，即于胜性等有法，因成无随行者，由此于所立差别与喻无随行故无随行，即喻空所立义。
由如是故，若有为所立，则定当立差别。由"有法"等解说："具乐等自性耶"即具乐、苦、痴自性，如是亦为他许一无支分。"为他"即具作者等。

།ཇི་ལྟར་རྣམ་པ་འགའ་ཞིག་གིས་ཀྱང་ཇི་སྐད་དུ་བཤད་པའི་བསྡུས་པ་དང་རྒྱས་པའི་ཆོས་དག་གིས་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་པའོ། །དེའི་རང་གི་ངོ་བོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཇི་སྐད་དུ་བཤད་པ་ཁྱད་པར་གྱི་བྱེ་བྲག་ཏུ་ བྱས་པ་རང་གི་ངོ་བོའོ།།དེ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་ཅན་ནོ། །དེ་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རང་གི་ངོ་བོ་ཁྱད་པར་ཅན་གྱིས་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཀྱི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་མ་ཡིན་ཞིང་རྗེས་སུ་ཞུགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟ་བུར་གྱུར་པའི་དཔེའི་ཆོས་ཅན་ནི་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །གྲུབ་པ་དེས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡོད་པ་ཉིད་ ཙམ་གྱིས་ཏེ།ཡོད་པ་ཙམ་ཉིད་ལ་བརྗོད་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་གཞན་གྱི་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟར་ཐལ་བར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་སྤྱི་དང་ཁྱད་པར་གྱི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཡོད་པ་ཉིད་དུ་བསྟན་པའོ། །འདི་ལྟར་ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་རྟེན་གྱིས་ཁྱད་པར་དུ་མ་བྱས་པའི་མེ་ལ་ སོགས་པ་ཡོད་པ་ཉིད་ཙམ་མམ།རྟེན་གྱི་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་པ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཡིན་གྲང་ན། ཕྱོགས་དང་པོ་ནི་གྲུབ་པ་སྒྲུབ་པ་ཉིད་ཡིན་ཏེ། དེ་ལ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་པ་ལ། དེ་ལ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མེ་ལ་སོགས་པ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ལའོ། །ཕྱོགས་གཉིས་པ་ནི་དཔེ་བསྒྲུབ་པར་ བྱ་བས་སྟོང་པ་ཡིན་ཏེ།རྟེན་གྱིས་ཁྱད་པར་བྱས་པ་ཅན་ཞེས་བྱ་བ་གང་སྨོས་པ་སྟེ། མེ་ལ་སོགས་པ་ནི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཁྱད་པར་དུ་བྱེད་པ་ཡོད་པ་དེ་ནི་ཁྱད་པར་ཅན་རྟེན་ཡིན་ལ། ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་རྟེན་གྱིས་མེ་ལ་སོགས་པ་གང་ལ་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་པ་ཡོད་པ་དེ་ནི་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་པ་ཅན་ཏེ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་ བ་ཉིད་དུ་འདོད་པ་དེ་ལའོ།།མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལ་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་མ་གྲུབ་པ་ཡིན་ནོ། །རྟེན་གཞན་དང་འབྲེལ་པའི་མེ་ནི་རྟེན་ལ་འཇུག་པ་མ་ཡིན་ནོ། །རྟེན་དེས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་སློབ་དཔོན་གྱི་ཡིན་ཏེ། རྟེན་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཆོས་ཅན་ཉིད་དུ་འདོད་པས། མེ་ལ་ སོགས་པ་ལ་དེ་ཁྱད་པར་དུ་བྱེད་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ།གང་ན་དུ་བ་ཡོད་པ་དེ་ནི་མེའི་སྤྱི་ཡོད་དེ། འདི་ན་ཡང་དུ་བ་ཡོད་པ་དེ་བས་ན་འདི་ན་ཡང་མེའི་སྤྱི་ཡོད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ལྟ་བུ་ནི་མེའི་སྤྱི་ཉིད་ཁོང་དུ་ཆུད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་རྟེན་གྱི་ཁྱད་པར་བྱས་པ་མེད་ན། འོ་ན་ཇི་ལྟར་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་ཤེས་དེ་ལྟར་ ཁྱད་པར་དུ་བྱས་ཤེ་ན།དེ་མི་ལྡན་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། ཆོས་དེ་ཆོས་ཅན་དེ་ལ་མ་འབྲེལ་པར་དོགས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་རྣམ་པར་བཅས་པས་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་པའི་ཕྱིར་རོ། །གོང་དུ་ཕྱོགས་ཆོས་དེའི་ཆས་ཁྱབ་པ་ནི་ཞེས་བྱ་བའི་འབྲེལ་པར་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ཡིན་གྱི། ཕྱོགས་ཉིད་ཀྱི་ ཆོས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བཤད་ཟིན་ཅིང་ལེའུ་བཞི་པ་ལས་ཀྱང་འཆང་བར་འགྱུར་རོ།

如何以某种方式由所说略广诸法作差别。"彼自体"即如所说由差别别异所作自体。"彼亦"即有法。"如是"即由具差别自体不随行亦不趋入同品，由如是喻有法不成故。"由彼成"即由唯有性，由于唯有无诠故。
"如是"等为他者，"如是应成"即显有总别分别有性。如是未由具差别所依作差别之火等唯有性，或所依差别所作为所立耶？初品即立已成，于"于彼亦"等中，"于彼亦"即于火等所立。
第二品即喻空所立，所说"具所依差别者"，火等是所立差别所作有者即具差别所依，由具差别所依于何火等有差别所作者即具差别所作者，即于许为所立者。由无随行同品故不成。系属他依之火不入所依。
"由彼依"等为论师语，由许依为所立有法，于火等彼非差别所作，由"何处有烟彼有火总，此亦有烟故此亦有火总"如是了知火总故。若无所依差别所作，则云何知为宗法如是作差别耶？
说"彼不相属"，由具相遣除疑彼法于彼有法不相属故。如上"由宗法彼分遍"之关联为宗法性，非宗性之法，如已说亦当说于第四品。

།དེ་བས་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཡིན་ནོ། །དེར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ས་ཕྱོགས་ལ་སོགས་པར་རོ། །དེ་མི་ལྡན་པར་རྣམ་པར་བཅད་པས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ས་ཕྱོགས་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་ཅན་ དེ་ལ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཆོས་དང་མི་ལྡན་པ་རྣམ་པར་བཅད་པས་སོ།།དེ་བས་ན་སྤྱི་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་མེད་པའི་ཉེས་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་དང་། དེ་མི་ལྡན་པ་རྣམ་པར་བཅད་པས་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་གྲུབ་པ་ལ་སྒྲུབ་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་དགོངས་སོ། །གལ་ཏེ་གཙོ་བོ་ ལ་སོགས་པའི་ཆོས་ལ་མི་ལྡན་པ་རྣམ་པར་གཅད་པ་ན་ཡང་ཡོད་པ་ཉིད་ཙམ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན།དེ་ལྟར་འདིར་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་པ་ལ། འགའ་ཞིག་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཙོ་བོ་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་ཅན་ལའོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། གཙོ་བོ་ལ་སོགས་པའི་སྒྲའི་བརྗོད་པར་ བྱ་བའི་དོན་ཡོན་ཏན་གསུམ་ལ་སོགས་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་མེད་པའི་ཕྱིར་ཡོད་པ་ཉིད་དུ་ཁྱད་པར་མེད་པ་ཅན་ཁོ་ན་ཡིན་ཏེ།ཁྱད་པར་དུ་གྱུར་པའི་རྟེན་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་གཞན་གྱི་ཡིན་ནོ། །ཆོས་ཅན་རེ་རེ་ལ་ཡོད་པ་ཉིད་དང་ཤེས་བྱ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་ཆོས་མ་ཡིན་པ་ ཡོད་པ་ཡིན་ནོ།།དེ་ལ་གལ་ཏེ་ཡང་གཙོ་བོ་ལ་སོགས་པ་ནི་ཡོད་པའི་ཆོས་ཀྱི་ངོ་བོར་མ་གྲུབ་པ་དེ་ལྟར་ན་ཡང་ཤེས་བྱ་དང་བརྗོད་བྱ་གཞལ་བྱ་དག་ཏུ་དངོས་པོ་དང་དངོས་པོ་མེད་པའི་ཆོས་ཉིད་དུ་འདོད་པས་གཙོ་བོ་ལ་སོགས་པ་དེ་ཡང་གྲུབ་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ཏེ། དེ་ལ་ཡོད་པ་ཉིད་སྤྱི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ ཡིན་ནོ།།རེ་ཞིག་འདིར་ཡང་ཆོས་ཅན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཚུལ་དུ་རྟོགས་པ་ན་བདེ་བ་ལ་སོགས་པའི་བདག་ཉིད་དུ་གཅིག་ནི་རྟག་པ་ལ་སོགས་པའི་ཁྱད་པར་དག་ཏུ་གྲུབ་པར་རྟག་པ་ཉིད་དུ་མི་ནུས་ཏེ། ཁྱད་པར་དེ་ཉིད་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་དེ་བས་ནི་འདི་ནི་ཤེས་བྱས་འགའ་ ཞིག་ཡོད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསྒྲུབ་པར་བྱའོ།།དེ་བས་ན་ད་ཅི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཁྱད་པར་མེད་པ་ཡོད་དོ་ཞེས་བྱ་བས་དོན་འདི་འགྲུབ་པ་སྟེ། གཙོ་བོ་ལ་སོགས་པ་གྲུབ་པ་ཡིན་ཡང་བླ་སྟེ། མེད་པ་ཁོ་ན་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །ཤེས་བྱ་ཡོད་པ་ཉིད་ཙམ་བརྗོད་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ཉིད་ནི་དེ་ལྟར་ན་ ཡང་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ།མངོན་པར་འདོད་པ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་གྲུབ་པར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །འོ་ན་མེ་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ན་ཡང་མེ་ཙམ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། གཞན་དུ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་སོ། །འདི་ན་དུ་བ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་མེ་ཡོད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ སྦྱོར་བ་ལའོ།།མེའི་སྤྱི་དེ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་གང་གིས་དེ་ལ་ཁྱབ་པའོ། །དེ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕྱོགས་ཀྱི་བྱེ་བྲག་ལའོ།

"是故"等。"彼处"即于地处等。"遣除彼不相属"即于地处等有法遣除不具所立法。是故由立总故无无随行过失，由遣除不相属故非立已成，此为意趣。
若谓于胜性等法遣除不相属时亦唯有性为所立，说"如是此亦"等，"于某"即于胜性等有法。何故？由无胜性等声所诠三德等相义故，唯是无差别有性，由无差别所依故。"如何"等为他者。
于一一有法有有性、所知性等非法。其中若胜性等虽不成有法自性，然由许为所知、所诠、所量等事无事之法性，彼胜性等亦唯成立，于彼有性总为所立。
且此亦如"有法"等方式了知时，具乐等自性一不能成立为常等差别，由彼差别即是所立故。由彼故，此"由所知有某"为所立。
是故"今"即由无差别有成此义，胜性等虽成立亦可，唯无之词义。非说唯所知有性，即说"如是亦"，义为不成任何所欲。
若谓比量火时亦由成立唯火故非所立，说"他处"。于"此有烟故有火"等相属。"彼火总"即由何遍彼。"于彼"即于宗差别。

།དེ་ཡང་དེ་དང་མི་ལྡན་པ་བྲལ་བ་ཅན་གྱི་ཞེས་བྱ་བ་ཕྱོགས་དང་མི་ལྡན་པ་དེ་ནི་དེ་མི་ལྡན་པ་སྟེ། དེ་དང་བྲལ་བའི་ཕྱོགས་དང་ལྡན་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །སྤྱི་གང་ལ་ཡོད་པ་དེ་ ལ་དེ་སྐད་ཅེས་བྱ་སྟེ།ཕྱོགས་ཁྱད་པར་ཅན་འབྲེལ་པ་ཅན་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་མ་གྲུབ་པ་ཁོ་ན་ནི་ཁྱད་པར་གྱི་ཕྱོགས་དང་འབྲེལ་བ་ཅན་གྱི་སྤྱི་གཞན་ལ་འཇུག་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། འགའ་ཞིག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ལན་འདེབས་པར་བྱེད་དེ། འགའ་ཞིག་ཅེས་ བྱ་བ་ནི་རིགས་པ་ཤེས་པའོ།།དེ་ལྟ་བུར་གྱུར་པའི་དོན་གྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་རྟེན་གྱིས་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་པ་ཅན་གྱི་སྤྱིས་སོ། །འོན་ཀྱང་གཞན་ཏེ་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱ་བ་ལ་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱེད་པས་དུ་བ་ནི་མེ་མེད་ན་མི་འབྱུང་བ་སྟེ། མེ་མེད་པར་འབྱུང་བ་མ་ཡིན་པར་བསྟན་པར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། ། ཅི་འདྲ་བའི་ཚིག་གིས་ཤེ་ན། གང་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། གང་འགའ་ཞིག་དུ་བ་ཡོད་པ་དེ་ན་མེ་ཡོད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ལྟ་བུའོ། །དེ་ལྟར་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐམས་ཅད་ལ་ཁྱབ་པར་ཉེ་བར་སྦྱོར་བ་བསྟན་པས་སོ། །དེ་ནི་དུ་བའོ། །མེ་ཙམ་གྱིས་ཁྱབ་པ་གྲུབ་པས་ཕྱོགས་ཅན་གང་ནས། བདག ཉིད་དེ་དུ་བའི་ངོ་བོར་འཁྲུལ་པའི་རྒྱུ་གསལ་བ་ཅན་དུ་སྣང་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱོགས་དེ་ཉིད་དུ་ཕྱོགས་འདི་ནི་མེ་དང་ལྡན་པའོ་ཞེས་མེའི་བློ་སྐྱེད་པར་བྱེད་དོ།།དེ་ལ་སྟེ་ཤུགས་ཀྱིས་རྗེས་སུ་དཔག་པར་བྱ་བ་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་དེ་ལའོ། །བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་བསྟན་པས་ཅིར་ཡང་མི་རུང་ཞིང་དགོས་པ་མེད་ དེ་དེ་མེད་པར་ཡང་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ།།དེ་ཉིད་ནི་དེ་ནི་དེ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་པ་ལ། བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཆོས་ཅན་དེ་ལ་རྟགས་མཐོང་བ་དེ་ལ་བསྟན་པ་ཙམ་དང་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཆོས་ཅན་དང་རྟགས་ཀྱི་འབྲེལ་པ་སྟེ། རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དང་ལྡོག་པའི་མཚན་ཉིད་གང་ཡིན་པ་ དེ་བསྟན་པ་ཙམ་གྱིས་དོགས་པ་འདོད་པ་སྟེ།བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །གང་གི་ཚེ་ཆོས་ཅན་མ་བསྟན་པ་དེའི་ཚེ། དེ་མ་བསྟན་པར་ཡང་ཇི་ལྟར་དེ་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་པ་སྟེ། བསྒྲུབ་པར་བྱས་པའི་ཆོས་ཀྱི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་ཡིན་པས། གང་གི་ཕྱིར་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་མེད་ པའི་ཉེས་པར་འགྱུར་ཏེ།དེ་བས་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེའི་ཕྱིར་ཏེ། དུ་བ་འདི་ནི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཆོས་མེ་མེད་ན་མི་འབྱུང་བར་གྲུབ་པའི་ཕྱོགས་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་མི་ལྡན་པ་རྣམ་པར་གཅད་པ་ཡིན་ཏེ། ཕྱོགས་མེ་དང་ལྡན་པར་སྒྲུབ་བྱེད་ཅེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ཕྱིར་ནི་གཏན་ཚིགས་སོ། །དེ་ནི་ཕྱོགས་སོ། །དེ་ ལྟར་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མེ་དང་ལྡན་པ་ཉིད་དུ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཞེས་བྱའོ།

"彼亦彼不相属离者"即不具宗者为彼不相属，义为具离彼之宗。于何有总即称彼，义为具系属差别宗。
若谓唯不成随行故无入于系属差别宗之他总，以"某"等答，"某"即知理者。"如是义"即由具差别所依作差别之总。然由能了于所了中，烟于无火不生，应显示无火不生。
以何言？说"何处"等，如"何处有烟彼处有火"。"如是"即由显示遍一切近系属。彼即烟。由成立唯火遍故，从具宗何处，由显现彼自性即烟体错乱因明相之处，于彼处生"此宗具火"之火觉。
于彼即于由势力所比度了知彼。由显示所立亦无任何不应理及无义，由无彼亦成立所立故。即说"彼于彼"等，于彼所立有法见因彼，唯由显示及所立有法与因系属，即具随行遮遣相者，唯由显示疑欲，由成立所立故。
当不显示有法时，不显示彼亦如何彼差别所作，由是所立法随行故，由何故成无随行过失。"是故"即由彼故，此烟于所立法无火不生成立之宗，彼即遣除不相属，义为能立宗具火。"故"即因。"彼"即宗。"如是"即称所立为具火性。

།ཚད་མའི་བྱ་བའི་ཕྱོགས་འབྱུང་བ་ཉིད་ཀྱིས་ཡིན་གྱི། འདི་ལྟར་ཉེ་བར་དགོད་པ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བ་ཅན་ཏེ། ཕྱོགས་ཁྱད་པར་ཅན་དང་འབྲེལ་པ་ཅན་གྱི་མེ་ཙམ་ཉེ་བར་དགོད་པ་སྔོན་དུ་འབྲེལ་པ་ཅན་གྱི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་ཅན་གྱི་རྗེས་ སུ་འགྲོ་བ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ།།ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་བསྟན་པ་འདིར་ཏེ། སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་སྦྱོར་བའི་ཚེ་ཡན་ལག་ཉིད་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཞན་ཡང་ཕྱོགས་ཉེ་བར་དགོད་པ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བ་ཅན་ཁོ་ན་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་ཡིན་པ་དེའི་ཚེ་དེ་སྔོན་དུ་སོང་བ་ཅན་ཏེ། ཕྱོགས་ཉེ་བར་དགོད་ པ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བ་ཅན་གྱི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་ནི་རིགས་པས་གྲུབ་པ་ཡིན་ན།དམ་བཅས་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པས་ཅི་ཞིག་སེལ་བར་བྱེད་དེ། ཕྱོགས་བསྟན་པ་དེའི་ཚེ་ཡང་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་ཡང་མ་ཡིན་པ་དེའི་ཚེ་ན་དེའི་ཕྱོགས་བསྟན་པ་མེད་པར་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཆོས་ཀྱི་སྤྱིས་ རྟགས་ལ་ཁྱབ་པར་བསྟན་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བར་གནས་སོ།།སློབ་དཔོན་ཕྱོགས་ཀྱི་གླང་པོ་ཡང་དེ་དག་བཞེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། དེ་སྐད་དུ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་པ་ལ། གཞན་ལ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཁྱད་པར་གྱི་ཆོས་དང་འབྲེལ་པ་བཏང་ནས། གཟུང་བ་མེད་པ་ཅན་གྱི་རྟེན་ གྱི་ཁྱད་པར་གྱི་ཆོས་ཅན་ཙམ་གཞན་ལའོ།།གཞན་དག་ནི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཆོས་ཅན་ལས་གཞན་པ་སྟེ། དཔེའི་ཆོས་ཅན་ལ་ཞེས་བྱ་བ་འཆད་པར་བྱེད་དེ། དེ་ཡང་མི་རིགས་ཏེ་ཐམས་ཅད་ལ་ཁྱབ་པར་ངེས་པ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རོ། །བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཆོས་དང་གཏན་ཚིགས་ཏེ་དུ་བ་ལ་སོགས་པ་ ནི་མ་འཁྲུལ་བ་ཡིན་ནོ།།ཅིའི་ཕྱིར་མ་འཁྲུལ་པ་བསྟན་ཅེ་ན། དེ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། རྩོད་པའི་གཞིར་འགྱུར་བའི་ཆོས་ཅན་དེ་དག་ལ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཆོས་ཅན་མེད་ན་མི་འབྱུང་བ་ཉིད་དུ་བསྟན་པའི་རྟགས་རབ་ཏུ་གྲུབ་ཅིང་ངེས་པ་དེ་དང་ལྡན་པ་སྟེ། ཁྱད་པར་དུ་བྱ་བའི་ཆོས་དང་ ལྡན་པའི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཆོས་ཅན་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ།།དེ་བས་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་མཇུག་སྡུད་པ་ཡིན་ནོ། །ཇི་ལྟར་ཡོད་པ་ཉིད་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ལ་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་མེད་པའི་ཉེས་པ་ཡོད་པ་དེ་ལྟར་གཏན་ཚིགས་ལ་ཡང་ཞེས་གང་སྨྲ་བ་དེའི་ལན་ནི། གཟུང་བ་མེད་པ་ཞེས་ བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ།གཟུང་བ་མེད་པ་ཅན་ནི་ཉེ་བར་གཟུང་བ་ཡོད་པ་ཉིད་ཀྱི་བྱེ་བྲག་དེའི་ཁྱད་པར་དངོས་པོ་ཙམ་སྟེ། ཡོད་པ་ཉིད་ཙམ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ན། ཡོད་པ་ཙམ་དེ་ནི་དེའི་དཔེའི་ཆོས་ཅན་གྱི་རྗེས་སུ་འགྲོ་ཞིང་འཇུག་པ་ལ་འགལ་བ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ།

由量的作用方面生起，而非如是由前行安立，具系属差别宗之唯火安立为前行系属随行之随行亦非。何故？于此显示所立，即能立相属时非支分故。
复次，若唯由前行宗安立之随行，尔时彼为前行，由理成立前行宗安立之随行时，立宗能立遣除何？由显示宗时亦是能立故。如是亦非时，住于无显示彼宗应显示所立法总遍因。
为显示"阿阇黎陈那亦许彼等"故，说"如是亦"等。"于他亦"即舍弃系属差别法，于唯具无所取所依差别有法之他。
他者释为"异于所立有法，即于喻有法"，彼亦不应理，由显示遍一切决定故。所立法与因即烟等是无错乱。
何故显示无错乱？说"于彼"等，于彼等成诤讼事之有法，具彼显示所立有法无则不生性成就决定之因，即能了具差别法之所立有法。"是故"等为结语。
如于有性所立有无随行过失，如是于因亦然之答，于"无所取"等中，无所取者即有所取性差别之唯事差别，若唯有性为能立，彼唯有于彼喻有法随行趋入无有相违。

།དངོས་པོ་ ཙམ་གྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ན་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཇི་ལྟ་བུ་ཞིག་ཡིན་ཞེ་ན།དེ་ཙམ་ཁྱབ་བྱེད་ཅེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། ཡོད་པ་ཉིད་ཙམ་ཁྱབ་པར་བྱེད་པའོ། །རང་གི་ངོ་བོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་འཆད་པ་ལ་དངོས་པོ་ཙམ་ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་དང་། སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་ཆོས་ལ་ཡང་རང་གི་ངོ་བོ་ཁྱད་པར་ཡོངས་སུ་ གཟུང་བ་མེད་པ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཡོད་པ་ཉིད་བྱེད་པ་ཡིན་ན་ཡང་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་ལ་འགལ་བ་མེད་དོ།།དཔེ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་སྟོང་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །དེ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཡོད་པ་ཉིད་ལའོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཡོད་པ་ཉིད་ཙམ་ལ་བརྟེན་པ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ ཏེ།ཡོད་པ་ཙམ་ལ་བརྟེན་པ་ནི་ཡོད་པ་ཉིད་ཙམ་ལ་བརྟེན་པ་སྟེ། གཏན་ཚིགས་ཉིད་དུ་བརྟེན་པ་ལ་ཡང་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཉིད་ཀྱང་མ་ཡིན་ཏེ། ཡོད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཁྱད་པར་གྱི་རྟེན་མ་ཡིན་ནོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཡོད་པ་ཙམ་ཉིད་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཡིན་ན། སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་འབྲས་ བུ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།།ཡོད་པ་ཉིད་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་སྐྱོན་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་སྒོ་ནས་བསྟན་ནས། སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་སྒོ་ནས་བསྟན་པའི་ཕྱིར། གཞན་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། ཡོད་པ་ཉིད་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ལ་གཏན་ཚིགས་ཡོད་པའི་ཆོས་སམ་མེད་པའི་ཆོས་སམ་ཡོད་པ་ དང་མེད་པའི་ཆོས་ཤིག་སྟོན་ན།དེ་ལ་མ་གྲུབ་པ་ལ་སྟེ་གཙོ་བོ་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་ཅན་ལ་ཡོད་ཆོས་མིན་ཞེས་བྱ་བའི་གཏན་ཚིགས་མ་གྲུབ་པ་ཡིན་ནོ། །གཉི་ག་ལ་སྟེ། ཡོད་པ་དང་མེད་པའི་ཆོས་ལ་བརྟེན་པ་དེ་ནི་ཡོད་པ་ཉིད་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ལ་འཁྲུལ་པ་སྟེ། མ་ངེས་པ་ཡིན་ནོ། ། མེད་པའི་ཆོས་གང་ཡིན་པ་དེ་ཡོད་པ་ཉིད་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ལ་འགལ་བ་ཡིན་ཏེ། མེད་པ་ཉིད་ཁོ་ན་བསྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡོད་པ་ཉིད་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་གང་ལ་ཡང་མ་གྲུབ་པ་ལ་སོགས་པའི་སྐྱོན་ཡོད་པའི་ཕྱིར་གཏན་ཚིགས་ཉིད་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ན། ཇི་ལྟར་ཡོད་པ་ཉིད་དེ་བསྒྲུབ་པར་འགྱུར། གཏན་ཚིགས་དེ་ཞེས བྱ་བ་ནི་ཡོད་པ་ཉིད་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་གཏན་ཚིགས་སོ།།སྐྱོན་གྱི་རྣམ་པ་གང་ལ་སྐྱོན་གྱི་རིགས་ཀྱི་ཡན་ལག་གསུམ་པ་ཡོད་པ་དེ་ནི་གསུམ་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི་ཅི་རིགས་པར་མ་འདས་པ་ཡིན་ནོ། །ཉེས་པ་གསུམ་པོ་དེ་ཡང་མ་གྲུབ་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་བསྟན་ཏེ། འགལ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འགལ་ བ་ཉིད་དོ།།དེ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་དེ་ཉིད་རྣམ་པར་འབྱེད་པ་ཡིན་ཏེ། གཏན་ཚིགས་ཡོད་པའི་ཆོས་ཤིག་སྟོན་ན་དེ་འབྲས་བུའི་བདག་ཉིད་དུ་འགྱུར་བའམ། དེའི་རང་བཞིན་དུ་འགྱུར་བ་ཞིག་གྲང་ན། རེ་ཞིག་ཕྱོགས་དང་པོ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་དངོས་པོ་ཉིད་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ།

若唯成立事物，如何是所立？说"彼唯遍"，即唯有性为所遍。由"自性"等解说，唯事遍及与能立法亦无所取自性差别为能立有性时，于随行亦无相违。义为喻能立非空。
"于彼"即于能立有性。何故？说"亦依唯有性"，依唯有性即依唯有性，义为亦依为因性。所立性亦非，非有性差别所依。何故？若唯有性为所立，由能立无果故。
显示有性所立过失已，为由能立门显示故，说"复次"等。于有性所立，若显因是有法或无法或有无法，于彼不成即于胜性等有法非有法之因不成。二者即依有无法于有性所立错乱，即不定。
若是无法，于有性所立相违，由唯成立无性故。由于任何有性所立皆有不成等过失故无因性，如何成立彼有性？"彼因"即成立有性之因。
具三者即具过失种类支分三者，彼如理未超。彼三过失亦显示"不成"等，"相违"即相违性。
由"于彼"等分别彼，若显因是有法，彼成果体性或彼自性耶？且初非，由因果事性不成故。

།རྒྱུའི་ཁྱད་ པར་གྱིས་རྒྱུ་འབྲས་བུའི་དངོས་པོ་གྲུབ་པ་ནི་མངོན་སུམ་དང་མི་འགལ་བ་ཡིན་ཏེ།རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་དངོས་པོའི་འབྲས་བུའི་ལྡོག་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་རྒྱུ་ཙམ་རྟོགས་པར་བྱེད་པ་ཡིན་གྱི་ཁྱད་པར་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ཅི་སྟེ་ཕྱོགས་གཉིས་པ་ཡིན་པ་དེའི་ཚེ། ཡོད་པ་ཉིད་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ལ། གལ་ཏེ་ཆོས་ཅན་གྱི་ རང་བཞིན་གྱི་ཆོས་ཅན་གཏན་ཚིགས་སུ་སྟོན་ན།གཙོ་བོ་ལ་སོགས་པ་ཇི་ལྟར་ཡོད་པ་མ་གྲུབ་པ་ཅན་དུ་འགྱུར། གང་གི་རྒོལ་བ་འགའ་ཞིག་གཙོ་བོ་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་སུ་གཏན་ཚིགས་འདོད་ན་དེ་ཇི་ལྟར་གཙོ་བོ་ལ་སོགས་པའི་དངོས་པོར་མི་འདོད་དེ། དངོས་པོའི་རང་བཞིན་གྱི་ངོ་བོ་ཉིད་དེ་ཆོས་ཉིད་ ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།།གལ་ཏེ་འོ་ན་ཇི་ལྟར་རང་བཞིན་གྱི་ཆོས་འདི་ནི་ཞེས་ལྡོག་པའི་སྒོ་ནས་བརྗོད་ཅེ་ན། རང་བཞིན་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་པ་ལ། འགའ་ཞིག་ལ་ལྟོས་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཁྱད་པར་གཞན་སྤོང་བ་དང་མི་སྤོང་བའི་མཚན་ཉིད་ཅན་གྱིས་སོ། །འདི་ལྟར་ཁྱད་པར་གཞན་མི་སྤོང་བས་ཆོས་ ཅན་རྣམ་པར་གཞག་ནས་དེ་ཉིད་ལ་ཡང་ཁྱད་པར་གཞན་སྤངས་ནས་ཆོས་ཉིད་དུ་རྣམ་པར་གཞག་ལ་དེ་ལྟར་བརྡ་བྱས་ནས།ཆོས་ཅན་ལས་ཐ་དད་པ་ཅན་བཞིན་ཏེ་བཟློག་པ་དང་འདྲ་བར་རྟོགས་པ་པོའི་འདོད་པའི་ངོར་བྱས་ནས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཡང་གོང་དུ་ངེས་པར་བྱས་ཟིན་ཏོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ཆོས་དང་ ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ།ཁྱད་པར་གཞན་ནི་སྤོང་བ་དང་། མི་སྤོང་བ་དག་དེ་གཉིས་ཀྱི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་བཤད་ཟིན་ཏོ། །ཅི་སྟེ་ཡང་གཉི་གའི་ཆོས་གཏན་ཚིགས་ཡིན་པར་སྨྲ་ན། ཇི་ལྟར་ན་དངོས་པོའི་ཆོས་དངོས་པོ་མེད་པའི་ཆོས་སུ་འགྱུར། གང་གིས་གཉི་གའི་ཆོས་གཏན་ཚིགས་སུ་ འགྱུར་བ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་དངོས་པོ་ལ་མི་རྟེན་པ་མ་ཡིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ།དེ་ནི་གལ་ཏེ་བསྒྲུབ་པའི་སྒོ་ནས་དངོས་པོའི་བདག་ཉིད་ཀྱི་ཆོས་ཁས་བླངས་ནས་མེད་པའི་ཆོས་བརྗོད་པའམ་གཅིག་དགག་པའི་སྒོ་ནས་དེ་ལ་བཟློག་པའི་དངོས་པོ་ལ་བརྟེན་པའི་བདག་ཉིད་ཅན་མ་ཡིན་ པར་དགག་པ་འཇུག་པས་དངོས་པོའི་ཆོས་ཁས་བླངས་ནས་མེད་པ་བརྗོད་ན་ཡང་འགལ་བར་འགྱུར་ན་དེ་ཡང་མེད་དོ་ཞེས་བསྟན་ཟིན་ཏོ།།གང་གི་ཕྱིར་ལྡོག་པ་ཙམ་སྟེ། གཞན་བཀག་པ་ཙམ་ཆོས་ཉིད་དུ་བརྟགས་པ་ནི་མེད་པ་ལ་ཡང་འགལ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྡོག་པ་སྨོས་པ་ནི་བསྒྲུབ་པའི་སྒོ་ནས་གཟུང་ བའི་ཆོས་གསལ་བ་ཡིན་ནོ།།ཙམ་སྨོས་པ་ནི་དགག་པའི་ཐབས་ཀྱི་ཐོབ་པ་འདི་དངོས་པོ་ལ་བརྟེན་པའི་བདག་ཉིད་ཅན་གསལ་བ་ཡིན་ནོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ལྡོག་པ་ཙམ་ཁོ་ནར་འགྱུར་ཞེ་ན། མ་ཡིན་པར་དགག་པ་མ་ཡིན་པས་ཞེས་བྱ་བ་དགག་པ་གཙོ་བོ་མ་ཡིན་པ་ཅན་གྱི་སྒྲུབ་པ་མ་ཡིན་པར་དགག་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ ཡང་མི་རྟེན་པ་ཙམ་ཡིན་ནོ།

由因差别成立因果事性不违现量，由因果事性果遮遣相唯了知因，非差别。若是第二分时，于有性所立，若显有法自性有法为因，胜性等如何成不成立者？
若某论者许胜性等法为因，彼如何不许胜性等事，由事自性体性即是法性故。若尔，如何由遮遣门说"此自性法"？
于"自性"等中，"依于某"即具遮遣与不遮遣他差别相。如是由不遮遣他差别安立有法已，复于彼遮遣他差别安立为法性，如是作表示已，如异于有法般，似遮遣随能知者意乐而显示。
为显示彼亦已上决定故，说"法"等，已说由"彼二遮遣与不遮遣他差别"等。若说二者法为因，如何事法成无事法？
为显示由何成二者法为因故，说"非不依事"等。彼若由成立门许事体性法已说无法，或由遮遣一门于彼入遮遣非依事体性，若许事法已说无亦成相违，已显示彼亦无。
由唯遮遣即唯遮他观察为法性于无亦无相违故。说彼遮遣即由成立门所取明显法。说"唯"即由遮遣方便所得此依事体性明显。
何故唯成遮遣？由非非遮遣，即非以遮遣为主之成立非遮遣，彼亦唯不依。

།དེའི་ཕྱིར་མ་ཡིན་པ་དགག་པ་ཁོ་ན་མི་རྟེན་པ་ཡིན་ཞེ་ན། དངོས་པོ་ལ་མི་རྟེན་པ་ཅན་ཞེས་སྨོས་ཏེ། དགག་པ་ཙམ་ལ་དངོས་པོ་མི་རྟེན་པ་དེ་ལ་དེ་སྐད་ཅེས་བྱའོ། །གང་ལ་གཞན་རྣམ་པར་གཅད་ནས་དངོས་པོ་ལ་བརྟེན་པ་དེ་ནི་མ་ཡིན་པ་རྣམ་པར་དགག་པའི་ཡུལ་ཡིན། འདིས་ དངོས་པོ་འགའ་ཞིག་ལ་བརྟན་པ་མ་ཡིན་ནོ།།རྣམ་པར་གཅད་པ་ཙམ་དེ་ཉིད་ནི་དཔེར་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། གཟུགས་ཅན་དུ་མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་གཟུགས་ཅན་མ་ཡིན་པ་ཡིན་པ་དེ་དེ་ཉིད་དེ། གཟུགས་ཅན་བཀག་པའི་མཚན་ཉིད་མེད་པ་ན། ཡོད་པ་རྟེན་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་ཉེ་བར་བརྗོད་པ་ མེད་པ་སྟེ་མེད་པ་ལ་ཡང་འགྱུར་བ་ལྟ་བུའོ།།གལ་ཏེ་ཉེ་བར་བརྗོད་པ་མེད་པ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གཞན་གྱི་ཡིན་ཏེ། ཡོད་པ་བཀག་པ་འདི་ནི་བཟློག་པ་ཡིན་ལ་དེ་ཡང་བྱ་བ་ཡིན་ན་བྱ་བའི་རྟེན་མ་གཏོགས་པར་བྱ་བ་མི་རུང་ངོ་། །དེ་བས་ན་མེད་པ་དགག་པའི་ཡུལ་མ་ཡིན་ནོ། ། དགག་པའི་ཡུལ་ཉིད་དུ་མེད་ན་ཡང་ཇི་ལྟ་བ་ནི་ཆོས་ཀུན་དུ་བརྟགས་པ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བར་བསམས་པའོ། །མེད་པ་དག་ནི་སྒྲ་དག་ཀྱང་ཡོད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་སྐབས་སུ་ཉེ་བར་བརྗོད་པ་མེད་པའི་དགག་པའི་ཡུལ་ཉིད་ཀྱང་བསྟན་པ་ཉིད་མ་ཡིན་ནམ། བདེན་ཏེ་འོན་ཀྱང་ཡུལ་མེད་པ་དགག་པའི་སྦྱོར་བ་མེད པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་འདིས་ཕྱོགས་སྔ་མའི་སྒོ་ནས་བསྟན་ལ།དེ་ནི་བྱ་བ་དང་བྱེད་པ་པོའི་འབྲེལ་པའི་སྒོ་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཁྱད་པར་རོ། །གལ་ཏེ་ཉེ་བར་བརྗོད་པ་མེད་ན་ནི་དགག་པའི་ཡུལ་ཉིད་མ་ཡིན་པ་དེ་བས་ན་ད་ནི་སྤྱིའི་ཉེ་བར་བརྗོད་པ་མེད་པའི་བསྒྲུབ་པའི་ཡུལ་ཡིན་ན་ཡང་བླའོ། །གལ་ཏེ་ཡང་སྟེ་མེད་ པ་བསྒྲུབ་པའི་ཡུལ་ཉིད་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན།ད་ཅི་ལྟ་མེད་པ་དགག་པའི་ཡུལ་ཉིད་མ་ཡིན། ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དགག་པ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་བསྒྲུབ་པ་ལོག་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་དགག་པ་ཡིན་ཏེ། བསྒྲུབས་པ་དང་དགག་པ་དག་ལས་གཞན་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ལོག་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དངོས་པོར་གྱུར་པའི་ ཆོས་ཀྱིས་བྱ་བ་འགའ་ཞིག་ཀྱང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་གང་གིས་མེད་པ་དག་ལ་ཡང་མི་འགྱུར།དེ་བས་ན་བཤད་མ་ཐག་པའི་རྣམ་པར་གཅད་པ་ཙམ་ཡོད་པ་དེ་དང་མེད་པ་གཉི་ག་ཡང་ཡོད་པས་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཡོད་པ་ཉིད་དུ་ཇི་ལྟར་བདག་གིར་བྱེད། གང་གི་ཕྱིར་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལ་འཇུག་པའི་དོགས་པ་རྣམ་པར་ གཅད་པའི་སྒོ་ནས་རྙེད་པར་བྱེད་པ་དེ་ནི་གོ་བར་བྱེད་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ།།མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལ་འཇུག་པ་ནི་རབ་ཏུ་སྤྱོད་པ་སྟེ། དེ་ལ་དོགས་པ་དེ་རྣམ་པར་གཅད་པའི་སྒོ་ནས་སོ། །ཡོད་པ་ཉིད་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ལ་ཡང་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་མེད་པ་ཉིད་ཡིན་ན། གཏན་ཚིགས་གཉི་གའི་ཆོས་ཀྱང་མི་མཐུན་ པའི་ཕྱོགས་མེད་པ་ཉིད་ལས་ལོག་པ་ཉིད་མ་ཡིན་ནོ།

是故若唯非遮遣为不依，说"具不依事"，于唯遮遣不依事说彼语。于何遮除他已依事，彼是非遮遣境，此非依于某事。
说"唯彼遮除即如"等，"不成有色"即是非有色，无有色遮遣相时，有依识与无近说，即于无亦成。
若"无近说"等是他者，此遮遣有是遮遣，彼亦是作用，离作用所依不应理作用。是故无非遮遣境。
即使无遮遣境性，如何是观察一切法之意。于"无等声亦当有"处，岂非已显示无近说亦是遮遣境性？
诚然，然由无境遮遣相属故，此由前分显示，彼由作用与作者关系门是差别。若无近说非遮遣境性，是故今虽是总无近说成立境亦可。
若复次无非成立境性，今何故无非遮遣境性？何故？于"遮遣"等中，何是成立遮遣即是遮遣，由离成立与遮遣无他故。
遮遣事成法亦无某作用，由何于无等亦不成。是故如前所说唯遮除，有与无二者亦有，如何执为所立有性？
由遮除入违品疑虑门而获得，彼即是能了知性。入违品即是行，由遮除于彼疑虑门。
于有性所立亦无违品性时，因二者法亦非离无违品性。

།རྒོལ་བ་དེ་ཡང་རང་གི་ཚིག་སྟེ་རང་གི་བརྗོད་པ་ཡོད་པ་ཉིད་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་གཏན་ཚིགས་སུ་གཉི་གའི་ཆོས་ཉིད་སྨྲ་བ་ན་ཡོད་པ་ཉིད་ལས་གཞན་པ་ཡང་སྟེ། མེད་པ་ལ་ཡང་གཏན་ཚིགས་གཉི་གའི་ཆོས་འདི་འཇུག་པར་བརྗོད་པ་ནའོ། །གལ་ཏེ་ ཡོད་པ་དང་མེད་པ་ལ་ཡང་གནས་པ་དེ་ལྟར་ན་ཡང་གཉི་གའི་ཆོས་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ།།ཡོད་པ་ཉིད་ལ་གཏན་ཚིགས་ཉིད་དུ་སྨྲ་བ་ན། ཡོད་པ་དེ་ལ་མ་འཁྲུལ་པར་བརྗོད་པའི་ཕྱིར་ཇི་ལྟར་འཁྲུལ་པ་མ་ཡིན། ཡོད་པ་ཉིད་ལ་མེད་པའི་ཆོས་ཀྱི་གཏན་ཚིགས་སུ་བརྗོད་པ་ན་ཡང་རྒོལ་བ་འདིའི་གཏན་ཚིགས་སུ་ འགྱུར་ཏེ་ཡོད་པ་ཉིད་ལས་ལྡོག་པ་མེད་པ་ཉིད་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ།།མེད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཆོས་སུ་འགྱུར་བ་གང་ཞེ་ན། དངོས་པོ་ཙམ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་པ་ལ། དངོས་པོ་ཙམ་ཁྱབ་པར་བྱེད་པའི་དོན་བྱེད་ནུས་པ་བྱས་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་གྱི་དོན་གང་ཡིན་པ་དེ་རྣམ་པར་གཅོད་ པའི་ངེས་པ་མེད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཆོས་ཡིན་ཏེ།དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་འགོག་པ་ནི་མེད་པ་ཁོ་ན་ལ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་འགལ་བ་ཉིད་སྟོན་པར་བྱེད་དེ། དེ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་དངོས་པོ་ཙམ་ཁྱབ་པར་བྱེད་པའི་དོན་རྣམ་པར་གཅོད་པ་ཡིན་ཏེ། འདི་ནི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལ་མེད་པ་ཉིད་བསྟན་ཏོ། ། མེད་པ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཉིད་ལ་ཡོད་པ་ཉིད་དོ། །དེ་བས་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེའི་ཕྱིར་ཏེ། ཇི་སྐད་དུ་བཤད་པའི་གཏན་ཚིགས་རྣམ་པ་གསུམ་པོ་འདི་ཡང་ཡོད་པ་ཉིད་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ལ་སྟེ། ཡོད་པ་ཉིད་བསྒྲུབ་པ་ལ་ཇི་སྐད་དུ་བཤད་པའི་གཏན་ཚིགས་གསུམ་ལས་རྣམ་པ་གཞན ནི་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ།།ཡོད་པ་ཉིད་འདིའི་ཕྱིར་ཏེ། ཁྱད་པར་གཟུང་བ་མེད་པར་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཉིད་དེ་རྟགས་ཉིད་ཡིན་ནོ། །ཡོད་པ་ཉིད་གྲུབ་པ་ཅན་ཏེ། བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཆོས་ཅན་ལ་མ་གྲུབ་པ་ཡིན་ནོ། །བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཆོས་ཁྱད་པར་ཇི་ལྟ་བུ་ཅན་དེའི་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཉིད་ཡིན་ཞེ་ན། དེ་ཙམ་ལ་ ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་པ་ལ་ཡོད་པ་ཙམ་ལ་ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་མི་རྟག་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་དངོས་པོའི་ཆོས་ཀྱིའོ།།དེ་ནི་མ་གྲུབ་པ་ཉིད་ཀྱི་སྐྱོན་གསལ་བ་ཡིན་ནོ།

彼论者亦自语即自说有性能立因为二者法性时，亦异于有性，即说此二者法因亦入于无时。若住于有无，如是亦成二者法性。
说有性为因性时，由说于彼有不错乱故，如何非错乱？说有性为无法因时，亦成此论者因，由能立离有性之无性故。
何为无性法？于"唯事"等中，遮除唯事遍能作用、所作性等相之义，即是无决定性法，由遮遣一切事唯于无有故。
由"彼"等显示相违性，"彼"即遮除唯事遍义，此显示同品无性。由"无"等即于异品有性。"是故"即由此，如所说此三种因亦于能立有性，即于成立有性，除如所说三因外无余相。
由此有性，即无所取差别能立性是因性。有性成就者，即于所立有法不成。
所立法具何差别之能立性耶？于"于彼唯"等中，于唯有遍无常性等事法。彼即明显不成性过。

།འགལ་བ་དང་མ་ངེས་པ་ཉིད་སྤངས་པའི་ཕྱིར་གལ་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། གལ་ཏེ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཆོས་དེས་ རྟགས་ལ་ཁྱབ་པ་རྣམ་པ་འགའ་ཞིག་གིས་རྗེས་སུ་འགྲོ་བའམ་ལྡོག་པའི་སྒོ་ནས་ངེས་པར་བྱས་པས་འགལ་བ་དང་འཁྲུལ་པ་དག་མེད་པ་སྟེ།འགལ་བ་ཉིད་དང་མ་ངེས་པ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཡོད་པ་ཉིད་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ལ། མ་གྲུབ་པ་ལ་ཡོད་ཆོས་མེད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་བཤད་མ་ཐག་ པའི་ཐལ་བར་འགྱུར་བ་འདི་ནི་མེད་དོ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ནི་ཆོས་ཀྱི་རྟགས་ལ་ཁྱབ་པའམ།ཆོས་ཅན་ལ་བརྟེན་པ་སྟེ་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་ལ་ངེས་པར་མ་བྱས་པ་ཅན་ཡོད་ན་ཡང་དེའི་རང་བཞིན་ཅན་ཉིད་དུ་སྟེ། ཁྱད་པར་དང་ཆོས་ཅན་ལ་བརྟེན་པ་ངེས་པར་བྱས་པའི་རང་བཞིན་ཅན་ ཉིད་དུ་གོ་བར་བྱེད་པར་འདོད་པ་ནི་གོ་བར་བྱེད་པ་འགའ་ཞིག་ཏུ་ཡང་མི་འགྱུར་རོ།།གཏན་ཚིགས་དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར། བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཆོས་ཅན་ལ་རང་གི་ཆོས་ཀྱིས་ཁྱབ་པའི་གཏན་ཚིགས་ནི་གྲུབ་པའི་རང་བཞིན་གོ་བྱེད་ཡིན་པར་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། ཚུལ་གསུམ་པ་ཉིད་དུ་ངེས་པར་བྱས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།།དེ་ཉིད་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། གསལ་བར་བྱ་བ་ཉིད་ཀྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། གསལ་བར་བྱེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཏེ། འོད་གསལ་བ་ཉིད་ཀྱིས་སྒྲོན་མས་བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་གསལ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ན། དེ་ལྟ་བུར་གྱུར་པ་དེ་འགའ་ཞིག་གི་ཚེ་བུམ་པ་ལ་སོགས་ པའི་ནང་ན་གནས་པ་དེའི་ངོ་བོ་རྟོགས་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་པ་ནི་རང་གི་དོན་བྱ་བ་ཀ་བ་ལ་སོགས་པ་གསལ་བར་བྱེད་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་མི་བྱེད་དོ།།གོ་བར་བྱེད་པའི་རང་བཞིན་ཅི་འདྲ་བ་དེ་ལྟ་བུ་ནི་བཤད་ཟིན་ཏོ། །འོན་ཀྱང་གོ་བར་བྱ་བ་ཅི་འདྲ་བ་ཞིག་ཡིན་ཞེ་ན། དེ་ལ་ཁྱབ་བྱེད་ངེས་པ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ སོགས་པ་སྨོས་པ་ལ།གང་དེ་གོ་བར་བྱེད་པ་ཁྱད་པར་བྱེད་པའི་རང་བཞིན་གང་ཡིན། དེས་ཁྱབ་བྱེད་ངེས་པ་ཡིན་ཏེ། ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ལྟར་ངེས་པ་ནི། རྟོགས་པར་བྱ་བའི་རང་བཞིན་ཡིན། དེའི་ཆོས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་འཆད་པར་བྱེད་དེ། ཆོས་ཅན་གྱི་ཆོས་གོ་བར་བྱ་བ་ཅི་འདྲ་ཞིག་ཅེ་ ན།གོ་བར་བྱེད་པ་ཉིད་དུ་འདོད་པ་དེའི་ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་ཉིད་དུ་ངེས་པའོ། །ཇི་ལྟར་ན་ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་ཉིད་དུ་ངེས་པ་ཡང་ཡིན་ཞེ་ན། དེའི་ཆོས་སུ་ངེས་པ་ཁོ་ནའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། གོ་བར་བྱེད་པ་དེའི་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་རང་བཞིན་དུ་ངེས་པ་ནི་དེའི་ཆོས་སུ་ངེས་པ་སྟེ། སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ནི་བསྒྲུབ་པའི་རང་ བཞིན་དུ་ངེས་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།

为断除相违与不定性故说"若"等。若由所立法以某种方式随行或遮遣门决定遍于因，则无相违与错乱，即相违性与不定性。于有性所立，无不成有法，如所说此应成无。
所立是法因遍或依有法，即未决定于法性，虽有亦成彼自性，即欲令了知为决定依差别与有法自性者，于任何能了知亦不成。
由彼因故，说所立有法以自法遍因是成就自性能了知，即决定为三相之义。
为显示彼故，说"由明显性"等。由能明显性，如灯以光明性明显瓶等，如是彼有时不了知住于瓶等内彼体，不作自义作用明显柱等相。
已说如是能了知自性。然何为所了知？于"彼中遍决定"等中，何是彼能了知差别自性？由彼遍决定，即如是决定遍，是所了知自性。
由"彼法"等解说，有法之法所了知为何？即决定为欲成能了知彼之遍性。云何亦是决定为遍性？说"由唯决定为彼法故"，即决定为彼能了知法性自性是决定为彼法，义为由能立决定为所立自性故。

།འདི་ཙམ་གྱིས་ནི་རྗེས་སུ་འཇུག་པ་དང་རྗེས་སུ་འཇུག་པར་བྱེད་པའི་ངོ་བོ་བཤད་ནས། ལྡོག་པ་དང་ལྡོག་པར་བྱེད་པའི་ངོ་བོ་ནི་འདི་ལྡོག་པ་ན་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་པ་ལས། འདི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཁྱབ་པར་བྱེད་པའི་ཆོས་ཏེ། བདག་ཉིད་ལོག་པ་ ཡོད་ན་ཁྱབ་པར་བྱ་བ་དེ་ལྡོག་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ན།བདག་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་འཆད་པར་བྱེད་པ་ལ། ཁྱབ་པར་བྱེད་པའི་ཆོས་ཀྱི་བདག་ཉིད་ལྡོག་པར་གྱུར་པ་ན། ཁྱབ་པར་བྱ་བ་དེ་ལྡོག་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་རོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། གང་གི་ཕྱིར་གལ་ཏེ་ཁྱད་པར་བྱེད་པ་འདི་མེད་ན་ཁྱབ་པར་བྱེད་ པ་མི་འབྱུང་བ་དེ་ལྟར་ན།བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཆོས་འདི་ནི་འདིའི་ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་གྲུབ་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་བས་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཚིག་ཉེ་བར་དགོད་པའོ། །འདིས་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བཤད་མ་ཐག་པའི་རྗེས་སུ་འཇུག་པ་དང་རྗེས་སུ་འཇུག་པར་བྱེད་པའི་ངོ་བོ་དང་། ལྡོག་པར་བྱེད་པའི་ངོ་བོར་རབ་ཏུ་བསྟན་པས་སོ། །སྒྲུབ་ པར་བྱེད་པའི་སྦྱོར་བ་རྣམ་པ་གཉིས་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་ཆོས་མཐུན་པ་ཉིད་ཅན་དང་ཆོས་མི་མཐུན་པ་ཉིད་ཅན་ཏེ།གོ་རིམས་བཞིན་དུ་གོ་བར་བྱེད་པའི་མཚན་ཉིད་དེ། བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་དང་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་མཚན་ཉིད་དུ་བཤད་པར་རིག་པར་བྱའོ།། །།བམ་པོ་ཉི་ཤུ་རྩ་གཅིག་པ། སྦྱོར་བ་རྣམ་ པ་གཉིས་པོ་དེ་ཉིད་ནི་སྦྱོར་བ་རྣམ་པ་གཉིས་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ།།གང་གཞན་དག་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རིགས་པའོ། །ཆོས་མཐུན་པ་ཉིད་ཅན་གྱི་སྦྱོར་བ་ནི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་ཅན་ཡིན་ལ། ཆོས་མི་མཐུན་པ་ཉིད་ཅན་ཡང་ལྡོག་པ་ཅན་ཡིན་ནོ། །དེ་དག་གི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དང་ལྡོག་པ་རྣམ་པར་གཞག་ པ་མ་ཡིན་ནམ།གང་ལ་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་མེད་པའི་ཕྱིར་ལྡོག་པ་མེད་པ་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཁོ་ན་ལ་ཡོད་པ་འབའ་ཞིག་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་ཅན་ལ། གང་ལ་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལས་གཅིག་ཏུ་ལྡོག་པ་ཡོད་པ་ནི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་མེད་པའི་ཕྱིར་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་མེད་པ་ཅན་ནི་ལྡོག་པ་ཅན་ ཡིན་ནོ་ཞེ་ན།རྣམ་པར་གཞག་པ་ནི་བདེན་མོད་ཀྱི། དེ་ལྟར་རྣམ་པར་གཞག་པ་ནི་རིགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ལྡོག་པ་མེད་པར་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དང་། རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་མེད་པར་ལྡོག་པར་མི་རུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བས་ན་གཏན་ཚིགས་ཐམས་ཅད་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དང་ལྡོག་པ་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ནོ། །འོན་ཀྱང་ སྦྱོར་བའི་བྱེ་བྲག་ལས་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་ཅན་དང་།ལྡོག་པ་ཅན་ཞེས་བརྗོད་པ་དེ་ལྟར་ན་དངོས་པོའི་དབང་གིས་ཀྱང་ཁས་བླང་བར་བྱའོ།

由此已说随行与能随行体性，遮遣与能遮遣体性由"此遮遣时亦"等说。"此"即遍法，若自体遮遣有时能遮遣彼所遍。
由"自体"等解说，遍法自体成遮遣时，能遮遣彼所遍。何故？由若无此差别则遍不生故，如是此所立法成为此遍成就。"是故"即是语句安立。"由此"即由如前所说随行与能随行体性及能遮遣体性显示。
二种能立相属，即同法性与异法性，应知依次为能了知相，即说为所立与所立相。
第二十一品。说彼二种相属即"二种相属"等。"何他等"即是正理。同法性相属是具随行，异法性亦是具遮遣。
岂非安立彼等随行与遮遣？由无异品故无遮遣，唯于同品有，彼于具随行；由于异品一向遮遣，由无同品故无随行者是具遮遣。
虽安立为真，然如是安立非理，由无遮遣不应有随行，无随行不应有遮遣故。是故一切因具随行与遮遣。然由相属差别说具随行与具遮遣，如是亦应由事力承许。

།དེ་ཉིད་བསྒྲུབ་པའི་ཕྱིར། སྦྱོར་བའི་བྱེ་བྲག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་པ་ལ། འདི་གཉིས་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་ཅན་དང་ལྡོག་པ་ཅན་གྱི་གཏན་ཚིགས་ དག་ལ་དོན་དུ་སྟེ།རང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་བྱེ་བྲག་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མེད་དེ། གཉི་ག་དག་ཀྱང་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དང་ལྡོག་པ་དང་ལྡན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །སྦྱོར་བའི་བྱེ་བྲག་མ་གཏོགས་པར་ཞེས་བྱ་བ་ནི། རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དང་ལྡོག་པ་དེ་དག་ལ་འགའ་ཞིག་ཏུ་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་ཉིད་ཅན་གྱི་སྦྱོར་ བས་སྟོན་པར་བྱེད་ལ།འགའ་ཞིག་ཏུ་ལྡོག་པ་དང་ལྡན་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཞེས་བྱ་བ་སྦྱོར་བ་ཙམ་ཐ་དད་པ་ཡིན་ན། གལ་ཏེ་ཆོས་མཐུན་པ་ཉིད་ཅན་གྱི་སྦྱོར་བ་ལ་ཆོས་མཐུན་པ་ཉིད་དང་། ཆོས་མི་མཐུན་པ་ཉིད་ཅན་ལ་ཆོས་ཉིད་མི་མཐུན་པ་ཉིད་ཅན་རྟོགས་པར་འགྱུར་བ་དེ་བས་ན། དོན་གྱི་བྱེ་བྲག་ཀྱང་ཡོད་དོ་ཞེ་ན། དེ་ནི་མེད་དེ་གང་གི་ཕྱིར་ཆོས་མཐུན་པ་ཉིད་ཅན་གྱི་སྦྱོར་བ་ལ་ཡང་། དོན་གྱིས་ཏེ་ཤུགས་ཀྱིས་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལས་གཏན་ཚིགས་ལྡོག་པ་ནི་ཆོས་མི་མཐུན་པ་ཉིད་ཅན་རྟོགས་པར་འགྱུར་བའོ། །ནུས་པ་དེ་ཉིད་དེ་མེད་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་པ་ལ། དེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་མི་མཐུན པ་ཉིད་ཅན་ཏེ།གལ་ཏེ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་མེད་ན་མི་འབྱུང་བ་དེ་ལྟར་ན་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་དང་ལྡན་པའི་གཏན་ཚིགས་སུ་འགྱུར་རོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཆོས་མི་མཐུན་པ་ཉིད་ཅན་གྱི་སྦྱོར་བ་ལ། དེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་སྟེ། གལ་ཏེ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བས་གཏན་ཚིགས་ལ་ཁྱབ་པར་འགྱུར་བ་དེ་ལྟར་ན། དེ་ལོག་པས་ དེ་ལྡོག་པར་འགྱུར་རོ།།ལྡོག་པའི་གཏན་ཚིགས་དེ་དག་དཔྱད་པ་ཡང་རྒྱས་པར་འཆད་པར་འགྱུར་རོ། །དཔེར་ན་མི་རྟག་པ་ཉིད་ལ་བྱས་པའམ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མི་རྟག་པ་ཁོ་ན་བྱས་པ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དེ་ནི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་ཅན་གྱི་དཔེ་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ། །འཇིག་པ་མེད་པ་ལ་བྱས་པ་ལྟ་བུའོ་ ཞེས་བྱ་བ་ལ།འཇིག་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་ནི་འཇིག་པ་མེད་པ་སྟེ། དེ་བས་ན་འཇིག་པ་མེད་པ་འཇིག་པ་མེད་པའི་ངོ་བོ་ཡོད་ན་མ་བྱས་པ་སྟེ། འབྲས་བུ་མ་ཡིན་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་འདིར་འགྱུར་རོ། །དེ་ནི་ལྡོག་པ་ཅན་གྱི་དཔེ་བརྗོད་པའོ། །དེ་ཉིད་ནི་འདིས་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་པ་ལ། འདི་ གཉིས་ཀྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དང་ལྡོག་པ་ཅན་གྱིའོ།།གང་ཅུང་ཟད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཐམས་ཅད་བསྡུས་ནས་ཁྱབ་པ་རྗོད་པར་བྱེད་པའོ། །དེ་བས་ན་དོན་གྱིས་བྱས་པ་ཉིད་ནི་རྟག་པ་ཉིད་ལས་ལྡོག་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ལྡོག་པ་རྟོགས་པར་འགྱུར་རོ། །གལ་ཏེ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་རྟག་པར་མི་འགྱུར་བ་དེ་ལྟར་ན་ བྱས་པ་ནི་མི་རྟག་པར་འགྱུར་རོ།

为证成彼故，说"相属差别"等。"此二"即随行与遮遣因，实际上自体无丝毫差别，由二者皆具随行与遮遣故。
"除相属差别"即于彼随行与遮遣，或以具随行相属显示，或以具遮遣显示，即唯相属差别。若于同法性相属了知同法性，于异法性了知异法性，则有义差别耶？
非有，由于同法性相属亦由义力成立所立异品遮遣因即了知异法性。
说"彼力即无彼"等。"彼"即异法性，若无能立则不生，如是成为具所立因。如是于异法性相属，"彼"即随行，若所立遍于因，如是由彼遮遣则彼遮遣。当广说观察彼等遮遣因。
如"于无常性所作"即义为唯无常是所作性。彼是随行者之例。"如于无坏所作"中，无有坏即无坏，是故若有无坏体性则非所作，即义为非果。彼是遮遣者之例。
即由"由此"等说。"由此二"即由随行与遮遣者。"何少许"即摄一切说遍。是故由义了知所作性遮遣于常性。若少许亦不成常，如是所作成无常。

།གལ་ཏེ་གང་རྟག་པ་ཉིད་མེད་པ་དེ་ལས་ལྡོག་པ་ཡོད་ཅེ་ན། དེའི་ཐེ་ཚོམ་ཉིད་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་མེད་པས་དེ་ལ་འཇུག་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྒྲ་ཡང་བྱས་པ་ཡིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་བརྗོད་པའོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཕྱོགས་མ་བསྟན་ཅེས་དོགས་པ་ལ་བྱས་པ་ ཉིད་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ།།སྒྲ་ཡང་བྱས་པ་ཉིད་དུ་བརྗོད་པའི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་གི་ཚེ། སྒྲ་ལ་བྱས་པ་ཉིད་མི་རྟག་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཁྱབ་པ་བརྗོད་པ་ན། དེ་ལ་ངེས་པར་བདག་ཉིད་ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་ཡིན་པར་ཉེ་བར་འཇོག་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར། ཤུགས་ཉིད་ལས་སྒྲ་མི་རྟག་ཅེས་བྱ་བར་འགྱུར་རོ། ། དེ་བས་ན་འདིར་གདོན་མི་ཟ་བར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། གདོན་མི་ཟ་བར་བསྟན་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་རོ། །འདིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་མཐུན་པ་ཉིད་ཅན་གྱི་སྦྱོར་བ་ལའོ། །ཆོས་མི་མཐུན་པ་ཉིད་ཅན་གྱི་སྦྱོར་བ་ནི་ལྡོག་པ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། མི་རྟག་པ་ཉིད་ཀྱི་ངོ་བོ མེད་པ་ལ་བྱས་པ་ཉིད་མེད་དེ་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་རོ།།དེ་ཡང་འཇིག་པ་མེད་པ་ལ་མ་བྱས་པ་ལྟ་བུའོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་རྣམ་པར་འགྲེལ་པའོ། །སྒྲ་ཡང་བྱས་པ་ཡིན་པས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་བརྗོད་པའོ། །འདིར་ཡང་དམ་བཅས་པའི་ཚིག་མ་བྱས་པ་ཡིན་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་དེའི་རང་བཞིན་ཉིད་དུ་གྲུབ་པ་ཡིན་ ཏེ་ཞེས་བྱ་བར་མི་རྟག་པ་ཉིད་ཀྱི་རང་བཞིན་དུ་སྟེ།རྒྱུར་གྱུར་པ་ཉིད་དུ་གྲུབ་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་མེད་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ། མི་རྟག་པ་ཉིད་མེད་པར་འགྱུར་ན་བྱས་པ་ཉིད་མི་འབྱུང་བས་སྒྲ་ལ་ཡོད་པ་ཉིད་དུ་བསྟན་པ་སྟེ། སྒྲ་ཡང་བྱས་པ་ཡིན་པས་ཞེས་བྱ་བ་ཉིད་དུ་བརྗོད་པར་བྱས་པ་ཡིན་ནོ། །དེའི་བདག་ཉིད་ཡོད་པ་ཉིད་ཀྱི་ ཞེས་བྱ་བ་མི་རྟག་པའི་རང་བཞིན་བྱས་པ་སྒྲ་ལ་ཡོད་པ་ཉིད་ཀྱི་ངོ་བོ་ཡིན་པས།ཤུགས་ཀྱིས་སྒྲ་མི་རྟག་ཅེས་བྱ་བར་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྔ་མ་བཞིན་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་མཐུན་པ་ཉིད་ཅན་གྱི་སྦྱོར་བ་དང་འདྲ་བར་རོ། །མི་རྟག་པ་ཉིད་མེད་པ་ལ་བྱས་པ་ཉིད་མེད་དེ་ཞེས་བྱ་བའི་སྦྱོར་བ་ལ་ཆོས་མི་མཐུན་པ་ཙམ་གྱི་ རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་མེད་པ་བསྟན་པ་མ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན།རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་མེད་པར་ཆོས་མི་མཐུན་པ་ཉིད་མི་འཐད་དོ། །དེ་ཉིད་ནི་དེའི་བདག་ཉིད་མ་ཡིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་བསྟན་པའི་ཕྱིར། དེའི་བདག་ཉིད་མ་ཡིན་པ་ངེས་པ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། མི་རྟག་པའི་རང་བཞིན་ཉིད་ལ་རག་ལུས་པ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དེ་ལོག་པ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མི་རྟག་པའི་རང་བཞིན་ཉིད་དུ་ངེས་པ་ཉིད་དེ་ལོག་པ་ན་ལྡོག་གོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།

若问是否从无常性遮遣，彼无疑虑，由彼无故于彼无趣入故。"声亦是所作"即说法性。
对何故不显示宗之疑虑，说"于所作性"等。"说声亦是所作性"即当说声所作性为无常性所遍时，于彼必定安立自体为能遍故，由势力成"声无常"。
是故此中"必定"等，配为"不必显示"。"此中"即于同法性相属。异法性相属由"遮遣亦"等说，配为"于无常性体无所作性"。
彼亦即"如于无坏非所作"此解释。"声亦是所作故"即说法性。此中亦未作立宗语，由彼成就为自性故，即成就为无常性自性，即为因性。
"彼无"中，若无常性则所作性不生，故显示于声有性，即说为"声亦是所作故"。"由彼自性有性"即无常自性所作于声有性体，由势力成就"声无常"故。
"如前"即如同法性相属。于"无常性体无所作性"相属，岂非仅显示异法随行耶？说"随行"等，无随行则异法性不应理。
即由"非彼自性"等显示故，说"决定非彼自性"，义为不依于无常自性。"彼遮遣时"义为无常自性决定遮遣时遮遣。

།གང་གི་ཕྱིར་དེ་ལྟ་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར་ངེས་པ་སྟེ། དེའི་བདག་ཉིད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཅན་གྱི་འབྲེལ་པ་ཚད་མས རབ་ཏུ་བསྒྲུབས་པས་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ལོག་པས་གཏན་ཚིགས་ལྡོག་པ་བརྗོད་པར་བྱའོ།།གལ་ཏེ་ངེས་པར་རབ་ཏུ་བསྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ལོག་པས་ལྡོག་པ་བརྗོད་པ་ཡིན་ནམ། ཚད་མ་གཞན་གྱིས་ངེས་པར་བསྒྲུབས་ན་ལྡོག་པའི་ཚིག་དོན་མེད་པའམ། ཇི་ལྟར་ངེས་པ་ཁོང་དུ་ཆུད་པ་ན་དེ་ལོག་པ་ན་དེ་ལྡོག་ པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ།གང་གི་ངེས་པར་རབ་ཏུ་བསྒྲུབས་ནས་ཕྱིས་ལྡོག་པ་སྟོན་པར་བྱེད་ཅེ་ན། འདིར་འགའ་ཞིག་སྨྲས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་རེ་ཞིག་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། ངེས་པར་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ལྡོག་པ་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་ལྡོག་པའི་ཚིག་ནི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལ་འཇུག་པའི་ དོགས་པ་ལྡོག་པའི་དོན་ཡིན་གྱི་ངེས་འབྲེལ་པ་བརྗོད་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ།བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་མེད་པ་ལ་གཏན་ཚིགས་མེད་པ་ནི་སྒྲ་ལ་ཁོང་དུ་ཆུད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་བདག་ཉིད་ཀྱང་གཞན་ཡིན་ལ། མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལ་མེད་པ་ཉིད་ཀྱང་གཞན་ཉིད་ཡིན་ན། གང་མི་མཁས་པ་འགའ་ཞིག་དེའི་བདག་ཉིད་བསྟན་དུ་ཟིན་ ཀྱང་།མཐུན་པའི་ཕྱོགས་དང་། མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་དག་ལ་ཡོད་པ་དང་། མེད་པ་ཉིད་དྲན་པ་ནི་ཡོད་དེ། དེ་ལ་འདི་སྐད་དུ། གང་གི་ཕྱིར་ཚད་མས་མི་རྟག་པའི་བདག་ཉིད་དུ་བྱས་པ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་དེ་ལོག་པ་ན་དེ་ལྡོག་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བརྗོད་པར་བྱའོ། །གལ་ཏེ་གྲུབ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ངེས་པར་གྲུབ་པའི་དུས་ཕྱིས་འབྱུང་ བ་ཅན་གྱི་ལྡོག་པ་གྲུབ་པ་ན་སྟེ།དེའི་བདག་ཉིད་ངེས་པ་ནི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཁོ་ན་ལ་ཡོད་པ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དོན་གྱིས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མི་རྟག་པ་ཡོད་པ་ཉིད་དུ་མི་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ནོ། །གཞན་དག་ནི་གཞན་དུ་འཆད་དེ། བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཁོ་ན་ལ། སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཡོད་པ་ངེས་པ་སྟེ། རབ་ ཏུ་སྒྲུབ་པའི་སྒྲ་ཡང་དོན་གྱིས་འཕངས་པའི་ཚིག་ཡིན་ནོ།།དེ་བས་ན་དེའི་ཕྱིར་ངེས་པར་རབ་ཏུ་བསྒྲུབ་པ་སྟེ། ངེས་པའི་དོན་གྱིས་འཕངས་ནས་ལྡོག་པ་བརྗོད་པར་བྱའོ་ཞེས་དོན་འདི་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་གྱུར་པའི་ཚིག་གིས་ལྡོག་པར་བརྗོད་པར་བྱ་བ་གང་ཡིན་པའི་ཤུགས་ལས་ངེས་པར་འཕངས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་གལ་ཏེ་དེ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་པ་ལ།དེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ངེས་པ་འཕེན་པར་བྱེད་པའི་ལྡོག་པའོ། །གྲུབ་པ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཞན་ལ་དེ་ལྟ་བུར་གྱུར་པའི་ཚིག་གིས་སྟོན་པ་ནའོ། །དེའི་བདག་ཉིད་དུ་ངེས་པ་ནི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་བདག་ཉིད་དུ་ངེས་པའོ། །དོན་གྱིས་ཏེ་བཤད་པའི་ཤུགས་ཀྱིས་ཏེ་འཕངས་ པ་ཡིན་ནོ།།ཕྱིར་ནི་གཏན་ཚིགས་ཏེ། རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་གྲུབ་པ་ཡིན་ནོ།

由如是故决定，即由量所成立彼自性相属，由所立遮遣说因遮遣。
若问为决定成立故由所立遮遣说遮遣耶？若由他量决定成立则遮遣语无义耶？如何于了知决定时彼遮遣时彼亦不遮遣，由决定成立后方显示遮遣耶？
此中有说者且当说，非为显示决定故说遮遣。由遮遣语义为遮遣于异品趣入疑虑，非说决定相属，由了知于无所立无因故。
彼自性亦他，于异品无性亦他，若有愚者虽已显示彼自性，然于同品异品有无性忆念，于彼如是说：由量成立无常自性所作故，彼遮遣时彼遮遣。
"若成立"即决定成立时后生遮遣成立时，义为彼自性决定唯于同品有性。"由义显示"即非不成为有无常。
他者异说：唯于所立有能立决定，成立声亦由义所引语。是故由彼决定成立，即由决定义所引说遮遣，此是其义。
如是语说遮遣者，由势力引决定。即由此说"若彼"，"彼"即引决定遮遣。"成立时"即于他如是语显示时。决定为彼自性即决定为所立自性。由义即由说势力所引。"故"即因，即成立随行。

།གཞན་གྱིས་ད་ནི་ཇི་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨྲས་ཏེ། གཞན་དག་ནི་བྱས་པ་ནི་དུས་གཞན་དུ་གནས་པ་དང་ངེས་པར་འཇིག་པར་འདོད་པ་དེ་བས་ན། བྱས་པ་ནི་སྐྱེས་མ་ཐག་ཏུ་འཇིག་པ་ཉིད་ཀྱིས་གདོན་མི་ཟ་བར་མི་རྟག་པ་ཡིན་ཞེས་ཇི་ ལྟར་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱ།དུས་གཞན་དུ་གནས་ནས་འཇིག་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ཅིའི་ཕྱིར་མི་འགྱུར་ཏེ། གང་གིས་དེ་སྐད་དུ་བརྗོད་པར་བྱ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། བྱས་པ་ཐམས་ཅད་སྐྱེས་མ་ཐག་ཏུ་འཇིག་པ་ཞེས་བརྗོད་པའོ། །འདི་ལྟར་བྱས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་མི་རྟག་པ་ཉིད་གྲུབ་པ་ན་ཡང་བླ་སྟེ། སྐད་ཅིག་མ་ནི་མ་གྲུབ་ པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་འདྲི་བའི་དོན་ཡིན་ནོ།།ལན་འདི་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་པ་ལ། རང་བཞིན་ཡིན་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི། རང་ཉིད་བྱས་པའི་ངོ་བོར་བྱུང་ཞིང་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར་རྗེས་སུ་འབྲེལ་བ་ཉིད་བྱས་པའི་རང་བཞིན་གྲུབ་པ་ཡོད་ན། མི་རྟག་པ་ཉིད་ཀྱི་རང་བཞིན་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ ཏོ།།དེ་བས་ན་བྱས་པ་ནི་མི་རྟག་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་གང་ལས་ཤེ་ན། རྒྱུ་མིན་ཕྱིར་ཏེ་གང་གི་ཕྱིར་སྐྱེད་པར་བྱེད་པའི་རྒྱུ་ལས་གཞན་པ་འཇིག་པའི་རྒྱུ་མ་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར་རང་བཞིན་དང་རྗེས་སུ་འབྲེལ་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཉིད་ནི་དངོས་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་པ་ལ། དེའི་ངོ་བོ་ནི་མི་རྟག་པ་ཉིད་ཀྱི་ངོ་བོའོ། ། འོན་ཏེ་དེ་དག་གི་དེའི་རང་བཞིན་ཉིད་གང་ལས་ཡིན་ཞེ་ན། རང་གི་རྒྱུ་ཉིད་ལས་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། སྐྱེད་པར་བྱེད་པའི་རྒྱུ་ཉིད་ལས་འཇིག་པའི་ངང་ཚུལ་ཅན་ཏེ། མི་རྟག་པའི་རང་བཞིན་དག་ཏུ་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ཀྱང་། རང་བཞིན་ཡིན་ཕྱིར་རྗེས་འབྲེལ་ཉིད། །ཅེས་བྱ་བ་འདི་རྣམ་པར་འབྲེལ་བའོ། ། གང་གི་ཕྱིར་དེ་ལྟ་ཡིན་པ་དེ་བས་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་པ་ལ། རང་བཞིན་གྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་སོ། །གལ་ཏེ་རྒྱུ་དང་བཅས་པ་འཇིག་པ་ཡིན་པ་དེ་བས་ན། གདོན་མི་ཟ་བར་འགྱུར་བ་ཅན་དུ་མི་འགྱུར་བ་དེ་བས་ན་དེ་ཉིད་བསྟན་པའི་ཕྱིར། དངོས་པོ་ལྟོས་དང་བཅས་རྣམས་ནི། །ཞེས་བྱ་བ་ལ སོགས་པ་སྨོས་པ་ལ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་གི་ཕྱིར་ཏེ།དངོས་པོ་ལྟོས་དང་བཅས་རྣམས་ནི། །ངེས་པར་འགྱུར་བ་ཅན་མི་མཐོང་། །དེ་ཕྱིར་དངོས་པོ་འཇིག་པ་ནི་ཡང་ལྟོས་པ་མེད་པའི་རང་བཞིན་ཡིན་ནོ། །ཡང་གི་སྒྲ་ནི་ངེས་པར་གཟུང་བའི་དོན་ཏོ། །ལྟོས་པ་དང་བཅས་པ་ཡིན་ན་ནི་ཞེས་བྱ་ བ་ལ་སོགས་པས་ཚིག་ལེའུར་བྱས་པའི་དོན་འཆད་པ་ལ།འགའ་ཞིག་རྟག་པ་ཉིད་དུ་ཡང་འགྱུར་བ་སྟེ། གང་དག་གིས་འཇིག་པ་རྒྱུ་ཐག་ཉེ་བ་ན་མེད་པའིའོ།

他者说"今如何"等。他人认为所作于他时住而必定坏灭，是故所作生已即坏，如何了知必定无常？为何不成为住于他时而坏灭？由何如是说，即说一切所作生已即坏。如是由所作性故成就无常性可尔，然刹那性未成就，此是问义。
答"如是"等。"由自性故"即自身生起为所作体性故，由随系即成就所作自性时，由成就无常性自性故，此是其义。是故所作是无常。
彼从何？由非因故，由生因外无坏因故，是故与自性随系。即说"事物"等，彼体即无常性体。
若问彼等彼自性从何？说"从自因"，从能生因生为坏灭法性，由生为无常自性故。由此解释"由自性故随系性"。
由如是故说"由自性"等。"由自性"即由体性。若由有因坏灭故，不成必定变化，是故为显示彼说"有待事物"等。"即"为由何，有待事物不见必定变化，是故事物坏灭亦是无待自性。"亦"字义为决定。
由"若有待"等解释偈颂义，或成常性，由彼等坏灭因近时无故。

།གལ་ཏེ་འཇིག་པའི་རྒྱུ་མང་པོ་ཡོད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་འགའ་ཞིག་ཏུ་ཡང་ཐག་ཉེ་བ་ན་མེད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། གང་གིས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་གང་གིས་ ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་གི་ཕྱིར་རོ།།དེ་རྒྱུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཇིག་པའི་རྒྱུ་སྟེ། འཇིག་པའི་རྒྱུ་དེ་དག་རྣམས་ཀྱང་གདོན་མི་ཟ་བར་ཐག་ཉེ་བ་མ་ཡིན་པས་ན་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་རོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། རང་གི་རྐྱེན་ལ་ལྟོས་པ་ཐག་ཉེ་བ་ཅན་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རང་གི་རྒྱུ་ལ་རག་ལས་པ་ཐག་ཉེ་བ་ཅན་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །འཇིག་པའི་ རྒྱུ་རྣམས་ཀྱི་རྒྱུ་དག་ནི་ཐམས་ཅད་དུ་ཐག་ཉེ་བ་དག་མ་ཡིན་པ་དེ་བས་ན།འཇིག་པའི་རྒྱུ་ཐག་ཉེ་བ་མ་ཡིན་པས་ན། འགའ་ཞིག་ཀྱང་འཇིག་པར་མི་འགྱུར་རོ། །རྒྱུ་ཉེ་བ་ནི་ཡོད་དུ་ཟིན་ཀྱང་ངེས་པར་འཇིག་པ་མ་ཡིན་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་རྒྱུ་དག་ནི་གདོན་མི་ཟ་བར་འབྲས་བུ་དང་ལྡན་པ་མ་ཡིན་ཏེ། འཇིག་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ འབྲས་བུ་དང་ལྡན་པའོ།།ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། མ་ཚང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་མ་ཚང་བ་ནི་ལྷན་ཅིག་བྱེད་པ་ཉེ་བ་ཅན་མེད་པ་དང་། གགས་བྱེད་པ་ནི་འགལ་བ་ཉེ་བར་འགྱུར་བའོ། །དེ་བས་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལྟོས་པ་དང་བཅས་པའི་གདོན་མི་ཟ་བར་འགྱུར་བ་མེད་པ་ཉིད་ཀྱིས། འཁྲུལ་པ་ཉིད་དུ་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། ། འཇིག་པའི་རྒྱུ་ནི་ཐམས་ཅད་དག་སྟེ། འཇིག་པའི་རྒྱུ་གང་ཡིན་པ་དེ་དག་རྟགས་ཉིད་དུ་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། འབྲས་བཞག་མེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ་འཇིག་པའི་རྒྱུ་ལས་འཇིག་པའི་རང་བཞིན་གྱི་འབྲས་བུ་འབྱུང་བར་ངེས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྒོལ་བ་གང་དག་ལ་འདི་ཐལ་བར་འགྱུར་བ་དེ་དག་ཡིན་ཞེ་ན། འཇིག་པ རྒྱུ་ལྡན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ།འཇིག་པ་རྒྱུ་དང་ལྡན་པར་སྨྲ་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་རྣམས་ལའོ། །དེ་བས་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་མཇུག་སྡུད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་བས་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེའི་ཕྱིར་རོ། །འཇིག་པ་ལ་རྒྱུ་མེད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར། བྱས་པའི་ངོ་བོ་འདི་དེའི་ངོ་བོ་ལ་སྟེ། འཇིག་པའི་ངོ་བོ་ལ་ལྟོས་པ་མེད་ པ་ཅན་ཏེ།འདིས་ནི་གཏན་ཚིགས་བསྟན་ཏོ། །དེའི་ངོ་བོ་ལ་ངེས་པ་ནི་འཇིག་པའི་ངོ་བོ་ལ་ངེས་པ་ཡིན་ཏེ། འདིས་ནི་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་འབྲས་བུའོ། །ཚོགས་པའི་ཐ་མ་གང་ལས་གགས་བྱེད་པ་མི་སྲིད་པ་ཡོད་པ་དེ་ལ་དེ་སྐད་ཅེས་བྱའོ། །གགས་བྱེད་པ་ཅན་མི་སྲིད་པ་ཡང་གང་ཡིན་ཞེ་ན། རྒྱུ་མ་ལུས་པ་ཞེས་ བྱ་བ་སྨོས་ཏེ།ལྷན་ཅིག་བྱེད་པ་དག་གྱུར་པ་སྟེ། ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །འདིས་ནི་དཔེ་བསྟན་ཏོ། །སྦྱོར་བ་ནི་ངོ་བོ་གང་ལྟོས་པ་མེད་པ་དེ་དག་ནི་དེའི་ངོ་བོ་ལ་ངེས་པ་དག་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་རྒྱུའི་ཚོགས་ལ་འབྲས་བུ་བསྐྱེད་པ་ལ་གགས་བྱེད་པ་ཅན་མི་སྲིད་པ་ལྟ་བུའོ།

若问由有多坏灭因故非于某处近时无，说"由何"等。"由何"即由何故。"彼因"即坏灭因，配为彼等坏灭因亦必定非近。
何故？由待自缘近故，由依自因近故。坏灭因之因非一切近故，由坏灭因非近故，任何亦不坏灭。
虽有近因亦非必定坏灭，由因非必定有果故，即有坏灭果。何故？"不具"等中，不具即无近助缘，障碍即近违缘。"是故"即由有待无必定变化性，说为错乱性。
坏灭因即一切，显示彼等坏灭因为相。何故？由无果定故，由从坏灭因无定生坏灭自性果故。
问于何诤者成此过？说"有坏灭因"等，即于说坏灭有因者。由"是故"等结语。"是故"即由此故。
由坏灭无因故，此所作体于彼体，即于坏灭体无待，此显因。决定于彼体即决定于坏灭体，此显能立果。
于聚集终无可能障碍者说此。问何为无可能障碍？说"无余因"，即成助缘，义为圆满。此显喻。
相属为：凡无待体者，决定于彼体，如因聚于生果无可能障碍。

།གཞན་ལ་ལྟོས་པ་མེད་པར་ བྱས་པའི་ངོ་བོ་ཡང་མི་རྟག་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རང་བཞིན་གྱི་གཏན་ཚིགས་སོ།།འགའ་ཞིག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་པས་མ་ངེས་པར་གྱུར་པ་དོགས་པ་སྟེ། འབྲས་བུ་འགའ་ཞིག་ལ་ལྟོས་པ་མེད་དུ་ཟིན་ཀྱང་། གདོན་མི་ཟ་བར་དེའི་ངོ་བོ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་གང་ལ་ལྟོས་པ་དེའི་ངོ་བོ་ལ་ངེས་པ་ཡོད་པ་མ་ ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།དེ་དག་ཀྱང་ཞེ་ན། ས་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། དེའི་འབྲས་བུ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་ན་ལྟོས་པ་མེད་པ་དེ་ལྟ་བུ་ཡིན་དུ་ཟིན་ཀྱང་། གགས་བྱེད་པའི་དུས་འགའ་ཞིག་ཏུ་མྱུ་གུ་མི་སྐྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཡང་རྒྱུན་ལ་གཅིག་ཉིད་དུ་ངེས་པར་བྱས་ནས་སྨྲ་བ་ཡིན་ནོ། །མ་ཡིན་ ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་ལན་འདེབས་པར་བྱེད་དེ།དེ་ལ་ཇི་སྐད་དུ་བཤད་པའི་ཚོགས་པ་ལ་མ་ངོས་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། འབྲས་བུ་བསྐྱེད་པ་ནི་རྒྱུན་གྱུར་པ་ལ་ལྟོས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བས་ན་ལྟོས་པ་མེད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཏན་ཚིགས་དེ་ནི་དེ་ལ་འཇུག་པ་མ་ཡིན་ན། །འཇིག་པ་ལ་ བྱས་པ་ཡོད་དུ་ཟིན་ཀྱང་དུས་གཞན་ལ་ལྟོས་པ་དེ་བས་ན་གཏན་ཚིགས་མ་གྲུབ་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན།འདི་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། བྱས་པའི་ངོ་བོ་འཇིག་པ་ལ་འགའ་ཞིག་ཏུ་སྟེ། དུས་གཞན་ལ་ལྟོས་པ་མེད་པ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་གྱུར་ན་ནི་རང་གི་ངོ་བོ་ལ་ཁྱད་པར་མེད་པའི་སྔ་མ་བཞིན་དུ་ཕྱིས་ ཀྱང་འཇིག་པར་མི་འགྱུར་རོ།།ས་དང་ས་བོན་ལ་སོགས་པ་ནི་རང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་གཅིག་པ་ཡིན་ན། གང་ལས་དེ་དག་རྒྱུན་གྱུར་པ་ལ་ལྟོས་པ་ཉིད་ཡིན། དེ་བས་ན་གཏན་ཚིགས་འཁྲུལ་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ལ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། ས་དང་ས་བོན་ལ་སོགས་པ་ནི་རང་གི་ངོ་བོ་གཅིག་ པ་མ་ཡིན་ཏེ།ཕྱི་མ་དང་འདྲ་བར་སྔར་ཡང་འབྲས་བུ་བསྐྱེད་པ་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །འོན་ཀྱང་ཕྱི་མ་ཕྱི་མར་འགྱུར་བས་ཐ་དད་པ་དག་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་ཞེས་བྱ་བའི་རྒྱུན་གྱུར་པ་ལས་ཐ་དད་པའི་ཚོགས་དེ་ལའོ། །ཚོགས་པ་ཐ་མ་སྟེ་ཕྱིས་བྱུང་བ་འབྲས་བུ་བསྐྱེད་པའི་ཕྱིར་སྐད་ཅིག་མ་ གཞན་གྱིས་བར་ཆད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་འབྲས་བུ་དང་ལྡན་པ་ཁོ་ན་ཡིན་པའི་ཕྱིར།གང་གིས་གཏན་ཚིགས་འཁྲུལ་པ་ཡིན། །དེ་ཉིད་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བཤད་མ་ཐག་པའི་ཚོགས་ལའོ། །དེའི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཚོགས་པར་གྱུར་པ་དེ་དག་གི་ནང་ནས་སོ། །འོ་ན་ཅིའི་ཕྱིར་སྔར་གྱུར་པའི་དོན་ཇི་ལྟར་ན་རྒྱུ་ཞེས་བརྗོད་ཅེ་ ན།གཞན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། སྐྱེད་པར་བྱེད་པར་འདོད་པར་གྱུར་པ་ཐ་མ་དེ་ལས་གཞན་ནོ། །དེ་ལས་གཞན་པ་གཞན་ཡང་ཡོད་དོ་ཞེ་ན། སྔར་གྱུར་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་སོ། །དེའི་དོན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ནུས་པའི་སྐད་ཅིག་མའི་དོན་ཏོ།

无待他者，所作体亦是无常，此为自性因。说"某"等表疑为不定，虽于某果无待，然非必定无彼体，义为于所待彼体无决定。
若问彼等何？说"地"等，虽如是于生彼果无待，然于障碍时不生芽故。彼亦由决定相续为一而说。
由"非"等答，于如前所说聚集无不定，由生果待相续故。是故由无待故，因于彼不入。
若谓虽坏灭有所作，然待他时故因不成，说"如是"等。所作体于坏灭某处，即于他时无待。若尔，由自体无差别，如前后亦不坏灭。
地与种子等若是自体一，由何彼等待相续？是故因唯错乱。说"于彼亦"等，地与种子等非自体一，由如后前亦应生果故。然由后后变异故为异。
"于彼"即于异于相续之聚。最后聚即后生，由生果故，由他刹那间隔者唯有果故，由何因错乱？
"即彼"即于如前所说聚。"彼"即从彼等聚中。
若问何故说前事如何为因？说"他"等，即异于欲为能生最后者。若谓有异于彼之他，说"前事"。"彼义"即功能刹那义。

།དེ་བས་ན་རྒྱུའི་རྒྱུ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཉེ་བར་བཏགས་ནས། རྒྱུའི་ཐ་སྙད་དུ་བྱས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་དགོངས་སོ། །སྐད་ཅིག་མ་ཐ་མ་ལ་ཡང་གགས་བྱེད་པ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་འབྲས་བུ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་ལ་ངེས་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་དེ་བས་ན་དཔེ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བས་སྟོང་པ་ཡིན་ཞེ་ན། དེར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་པ་ལ། དེར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཚོགས་པ་ཐ་མ་ལའོ། །དེ ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྒྱུའི་གྱུར་པའི་སྲིད་གཅིག་པ་ཐ་མ་ལའོ།།འགྱུར་བ་བསྐྱེད་ན་སྐད་ཅིག་མ་དེའི་གཅིག་པ་ཉིད་ཉམས་པའི་ཕྱིར་སྔ་མ་འཕོས་པའི་ཕྱིར་དང་། གཉིས་པར་འགྱུར་བ་ཞེས་བྱ་བ་བསྐྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བས་ན་དེའི་ཐ་མར་མི་འགྱུར་རོ། །ཇི་སྟེ་ཉེས་པ་དེར་མ་གྱུར་ཅིག་སྙམ་པས་སྐད་ཅིག་ མ་དེའི་སྐྱེད་པར་བྱེད་པའི་རང་བཞིན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་འཕོ་སར་མི་འདོད་པ་དེའི་ཚེ།དེའི་བདག་ཉིད་ལ་སྟེ། སྐྱེད་པར་བྱེད་པའི་བདག་ཉིད་ལས་སྐད་ཅིག་མ་ཐ་མས་བསྡུས་པའི་རྒྱུ་འཕོ་བ་མེད་པ་ནི་དེ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་ལ་སྟེ། འབྲས་བུ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་ལ་གགས་བྱེད་པའི་རྒྱུ་མི་མཐུན་པ་མི་བྱེད་པ་ནི་གགས་ བྱེད་པ་ཉིད་མ་ཡིན་ཞིང་གནོད་པ་བྱེད་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།།ནས་ཀྱི་ས་བོན་ལ་སོགས་པ་འབྲས་བུ་སཱ་ལུའི་མྱུ་གུ་སྐྱེད་པ་གང་ལ་ལྟོས་པ་དང་བཅས་པ་མེད་པ་ཡིན་ནོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དེ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པའི་ས་དང་ཆུ་ལ་སོགས་པ་རྐྱེན་དག་ནི་འགའ་ཞིག་ཏུ་ནས་ཀྱི་ས་བོན་ལ་སོགས་པ་དེ་ལ་ཡང་ཉེ་ བའི་ཕྱིར་རོ།།དེ་དག་ལྟོས་པ་མེད་དུ་ཟིན་ན་ཡང་སཱ་ལུའི་མྱུ་གུ་སྐྱེད་པར་མི་བྱེད་པ་དེ་བས་ན་དེའི་གནས་སྐབས་ཅན་ནི་མ་ངེས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། གྲུབ་པའི་མཐའ་སྨྲ་བས་ཇི་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། ལྟོས་པ་དང་བཅས་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དེ་དག་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནས་ཀྱི་ས་བོན་ལ་སོགས་པ་དག་ལ་ སཱ་ལུའི་ས་བོན་གང་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་སྟེ།སཱ་ལུའི་མྱུ་གུ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པའི་རང་བཞིན་ཉིད་དག་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་རོ། །དེའི་རང་བཞིན་ལ་ལྟོས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སཱ་ལུའི་མྱུ་གུ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པའི་རང་བཞིན་ལ་ལྟོས་པའོ། །དེ་བས་ན་དེ་ལ་གཏན་ཚིགས་མི་འཇུག་པའི་ཕྱིར་མ་ངེས་པ་མ་ ཡིན་ནོ།།འོན་ཏེ་དེ་ལྟར་ཡིན་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་གཞན་གྱི་ཡིན་ཏེ། ཁྱད་པར་ལ་ལྟོས་པ་དང་དག་པའི་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་ནས། འགའ་ཞིག་བྱས་པའམ་ཡོད་པ་ཉིད་ལ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་སྨྲས་ཏེ། དེ་ལ་ཡང་ཞིག་ཅེས་བྱ་བར་སྦྱར་རོ། །འཇིག་པའི་རང་བཞིན་གང་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་ཡོད་པ་མ་ ཡིན་ཏེ་སྐད་ཅིག་མ་རེ་རེར་འཇིག་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།

是故由为因之因故假立，作为因之名言，此为意趣。由最后刹那亦有障碍故，于生果无决定，是故喻空无所立。
说"于彼"等，"于彼"即于最后聚。"于彼"即于因事一性最后。若生变化，由彼刹那一性坏故，由前转故，及由生第二变化故。是故非彼最后。
若欲避此过失，由彼刹那是能生自性故不欲转时，于彼体，即从能生体最后刹那摄因无转，于彼能生，即于生果无违因，由非障碍性及非害故。
大麦种等于生稻芽果无有待。何故？由生彼地水等缘于某处亦近于彼大麦种等故。虽彼等无待然不生稻芽，是故彼位不定。
说"如何由宗论者"，义为唯有待。"于彼等"配为于大麦种等无彼稻种能生，即无生稻芽自性。"待彼自性"即待生稻芽自性。是故由因不入彼故非不定。
"若如是"等为他说，由待差别清净因故，说"于某所作或有性亦"，配为"于彼亦"。坏灭自性即非有，义为每刹那坏灭。

།དེ་བས་ན་དེའི་རང་བཞིན་ལ་ལྟོས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཏེ། འཇིག་པའི་རང་བཞིན་ལ་ལྟོས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་འཇིག་པ་དག་མ་ཡིན་ནོ། །འདིས་ནི་ལྟོས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བའི་གཏན་ཚིགས་འདི་ལ་མ་གྲུབ་པ་ཉིད་སྨྲས་པ་ཡིན་ནོ། །སཱ་ལུའི་ས་བོན་ ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ལན་འདེབས་པར་བྱེད་དེ།སོགས་པའི་སྒྲས་ནི་ནས་ཀྱི་ས་བོན་ལ་སོགས་པ་བསྡུའོ། །རང་བཞིན་དེ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་མངོན་པར་འདོད་པ་དང་ཅིག་ཤོས་ཏེ། འབྲས་བུ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་དང་སྐྱེད་པར་མི་བྱེད་པའི་རང་བཞིན་ཡིན་ནོ། །རང་གི་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ནས་ཀྱི་ས་བོན་ལ་སོགས་ པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་སཱ་ལུའི་ས་བོན་དེའི་རྒྱུ་མ་ཡིན་ཏེ།གང་གི་རྒྱུར་མི་འགྱུར་བའོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དེ་དེའི་རང་བཞིན་དུ་མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ནི། སཱ་ལུའི་མྱུ་གུ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པའི་རང་བཞིན་འབྱུང་བ་དང་འབྱུང་བ་ལས་གྱུར་པར་བྱེ་བྲག་མེད་པའི་ཕྱིར་རྒྱུའི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེའི་ནུས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ སོགས་པ་སྨོས་ཏེ།རང་གི་ངོ་བོ་སྟེ་རང་བཞིན་གྱི་རྣམ་པར་དབྱེ་བས་མངོན་སུམ་གྱིས་ཁོང་དུ་ཆུད་པ་ཡིན་ནོ། །རྗེས་སུ་དཔག་པས་ཀྱང་ངེས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར། རང་བཞིན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་པ་ལ་རང་བཞིན་ངེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བའི་རང་བཞིན་ཉིད་དོ། །དོན་རྣམས་ལ་ནི་ཞེས་ བྱ་བ་ནི་དངོས་པོ་རྣམས་ལའོ།།གློ་བུར་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྒྱུ་མེད་པར་རོ། །ཅིའི་ཕྱིར་རིགས་པ་མ་ཡིན་ཞེ་ན། ལྟོས་པ་མེད་པ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། རྒྱུ་ལ་ལྟོས་པ་མེད་པ་ནི་ཡུལ་འགའ་ཞིག་ཁོ་ན་ལ་ཡིན་གྱི་ཐམས་ཅད་ལ་མ་ཡིན་ཞིང་། དུས་འགའ་ཞིག་ཏུ་ཡིན་གྱི་ཐམས་ ཅད་ཀྱི་ཚེ་མ་ཡིན་ལ།ནས་ཀྱི་ས་བོན་ལ་སོགས་པ་རྫས་འགའ་ཞིག་ལ་ཡིན་གྱི་ཐམས་ཅད་ལ་མ་ཡིན་པ་དེ་ལྟ་བུ། གང་འདི་ཡུལ་དང་དུས་དང་རྫས་ངེས་པ་དེ་ལ་མི་རུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །ངེས་པ་ཡང་དེའི་ཕྱིར་ཡུལ་ལ་སོགས་པ་ལ་ལྟོས་ནས་ཡོད་པ་ནི་རྒྱུ་དང་ལྡན་པ་ཞེས་བྱ་བར་རྟོགས་སོ། །དེ་ཙམ་ནི་རྒྱུ་ དང་ལྡན་པ་ཐ་སྙད་ཀྱི་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རང་བཞིན་པའི་རྒྱུ་ནི་རྒྱུའི་ཁྱད་པར་ཡིན་ནོ།།ཇི་ལྟར་སཱ་ལུའི་ས་བོན་ལ་སོགས་པ་དག་རྒྱུ་ཐ་དད་པའི་ཕྱིར་རང་བཞིན་ངེས་པ་ཡིན་པ་དེ་ལྟར་འདི་ལ་ཡང་བྱས་པའམ་ཡོད་པ་དག་གི་ངེས་པའི་རྒྱུ་བརྗོད་པར་བྱའོ། །གང་གི་ཕྱིར་ཏེ་ངེས་པར་བྱེད་པའི་རྒྱུའི་ཕྱིར་བྱས་ པའམ་ཡོད་པ་འགའ་ཞིག་འདི་ནི་འཇིག་པའི་བདག་ཉིད་ཅན་དུ་འབྱུང་བ་དག་ཡིན་གྱི་གཞན་དུ་ནི་མ་ཡིན་ལ།འདིར་འགའ་ཞིག་ངེས་པར་བྱེད་པའི་རང་བཞིན་ནི་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ།

是故由待彼自性故，由待坏灭自性故非坏灭。此说由无待故之因不成。
由"稻种"等答，等字摄大麦种等。"彼自性"即所欲及其他，即能生果与不能生果之自性。由是自因故，凡大麦种等非彼稻种之因，义为不成其因。
"彼不成彼自性"者，由生稻芽自性于大种及所造无差别故，若谓是因之差别，说"彼功能"等。自体即由自性差别现量所知。
为显亦由比量决定故，说"自性"等，"自性决定"即差别自性。"于诸义"即于诸事。"骤然"即无因。
若问何故非理？说"无待"等，无待因唯于某境非一切，于某时非一切时，于大麦种等某物非一切，如是由不应于境时物决定故。
决定亦是故待境等所有，了知为有因。彼量由是名言因故，自性因是因差别。
如稻种等由因异故自性决定，如是于此亦应说所作或有性决定因。由何故，即由决定因故，某所作或有性生为坏灭体性非他，此中无某决定自性。

།ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། སྐྱེ་བ་དང་ལྡན་པ་ཐམས་ཅད་ནི་མི་རྟག་པ་ཉིད་དུ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་ཏེ། སྐྱེ་བ་གང་ལ་ཡོད་ན་ཐམས་ཅད་ནི་སྐྱེ་བ་ དང་ལྡན་པ་ཐམས་ཅད་རྒྱུ་ཙམ་དག་ལས་སྐྱེས་པ་དག་ལ་ཁྱད་པར་མེད་པར་འཇིག་པར་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།དེ་ཡང་གཞན་ལ་དུས་གཞན་དུ་འཇིག་པར་རབ་ཏུ་གྲགས་པ་ཁོ་ནས་གཟུང་ནས་བཤད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཤེས་པར་བྱའོ། །སྐད་ཅིག་མར་འཇིག་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ཉིད་ནི་གྲུབ་པའི་ སྐབས་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།།དུས་གཞན་དུ་འཇིག་པར་གྲུབ་པ་ན་ཡང་དེ་འཇིག་པའི་བདག་ཉིད་དུ་གྲུབ་པར་འགྱུར་ཏེ། དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་སྔ་མ་དང་འདྲ་བར་ཕྱིས་ཀྱང་འཇིག་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། ཁྱད་པར་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བས་ན་འཇིག་པ་མེད་པའི་བདག་ཉིད་དུ་རྒྱུས་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་འདོད་ པས།དུས་ཐམས་ཅད་དུ་གནས་པའི་ངང་ཚུལ་ཅན་དུ་སྐྱེད་པར་བྱེད་དོ་ཞེས་ཁས་བླང་བར་བྱའོ། །དེ་ལྟ་བུར་གྱུར་པའི་བྱས་པའི་དངོས་པོ་ནི་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ཐམས་ཅད་དུས་གཞན་དུ་འཇིག་པར་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །རེ་ཞིག་ནང་གི་བདག་ཉིད་ཅན་བློ་དང་དབང་པོ་དང་ལུས་རྒྱུན་ཆད་བ་ཅན་དག་དམིགས་ལ། ཕྱི་ རོལ་གྱི་ཤིང་ལ་སོགས་པ་ཡང་དམིགས་སོ།།རི་ལ་སོགས་པ་དག་ཀྱང་དེ་ལ་བརྟེན་པའི་ཤིང་ལ་སོགས་པ་འཇིག་པའི་ཕྱིར་འཇིག་པ་ཁོ་ནར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་བརྟེན་པ་ཡང་འཇིག་པར་མི་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །གཞན་དག་ཀྱང་འགའ་ཞིག་ཏུ་ཐ་ན་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་འབྲས་བུ་ཡང་མི་སྐྱེད་པའི་ཕྱིར། རྡོ་རྗེ་ལ་སོགས་པ་དག་ཀྱང་དེའི་རིགས་ཅན་ཉིད་ཡིན་པས་ན་འཇིག་པ་གྲུབ་པ་ཡིན་ནོ། །འཇིག་པ་དང་འཇིག་པ་མེད་པའི་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་ནི་རྒྱུས་བྱས་པ་མ་ཡིན་གྱི། འོན་ཀྱང་གལ་ཏེ་སྐྱེ་བ་དང་ལྡན་པའི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། འདི་ལ་སྐྱེ་བ་ཡོད་པས་ན་སྐྱེ་བ་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ལ་དེའི་རང་བཞིན་ནི་སྐྱེ་བ དང་ལྡན་པའི་རང་བཞིན་ཏེ།འཇིག་པ་དང་ལྡན་པ་དེ་ཉིད་འཇིག་པ་ཅན་ཡིན་ནོ། །དེ་སྐད་དུ་འགའ་ཞིག་དེ་ལ་དེ་འདྲ་བའི་སྐྱེ་བ་ཡོད་པ་ཉིད་གང་གིས་འགའ་ཞིག་འགག་པར་འགྱུར་གྱི་གཞན་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པར་འགྱུར་རོ། །གཞན་ནི་སྐྱེ་བ་ནི་འཇིག་པ་ཅན་གྱི་རང་བཞིན་གྱི་རྒྱུ་མ་ཡིན་ཏེ། སྐྱེ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ ཅུང་ཟད་ཐ་དད་པ་ནི་ཅུང་ཞིག་མ་ཡིན་ན་གང་གིས་འཇིག་པ་ཅན་གྱི་རང་བཞིན་ཅི་ཞིག་བྱེད་པར་འགྱུར།དངོས་པོ་རྣམས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཉིད་སྐྱེ་བ་ཡིན་ཏེ། དེ་ཉིད་ལས་གང་ལས་སྐྱེ་བ་འདི་འདྲ་བ་ཞེས་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་དཔྱོད་པར་བྱེད་དོ།

若问何故？由一切有生皆成无常故，义为凡有生者，一切有生者皆从仅因所生，无差别成坏灭故。
应知此亦唯依他于他时坏灭极成而说，非刹那坏灭，由彼即是成立处故。
于他时成坏灭时，亦成彼为坏灭体性，若非尔者，如前后亦不坏灭，由无差别故。是故若许因生无坏灭体性，应许生为一切时住性。如是所作事非有，由一切于他时成坏灭故。
且内自性心根身有间断可见，外树等亦可见。山等亦由所依树等坏灭故唯成坏灭。若非尔者，所依亦不应坏灭故。
其他亦于某处乃至不生识果故，金刚等亦由是彼类故成坏灭。坏灭与无坏灭之差别非因所作，然若"有生"等，此有生故为有生，彼自性即有生自性，有坏灭即是坏灭者。
如是将显示某于彼有如是生故某成灭，非他。他说生非坏灭者自性因，生谓稍异非少许，由何成何坏灭者自性？
诸事自性即是生，由彼故，从何有如是生，以因差别而观察。

།རྒྱུ་མེད་པ་ཅན་གྱི་སྐྱེ་བའི་རང་བཞིན་ངེས་པ་ཡོད་པ་ མ་ཡིན་ཏེ།གང་གི་ཕྱིར་སྐྱེ་བ་དང་ལྡན་པ་ཐམས་ཅད་ནི་འཇིག་པ་གྲུབ་པས་སྐྱེ་བ་འཇིག་པ་ཅན་གྱི་རང་བཞིན་གྱི་རྒྱུ་མ་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར་བྱས་པའམ་ཡོད་པ་འདི་ལས་རྒྱུ་ལས་འཇིག་པ་དང་། འཇིག་པ་མེད་པར་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་ཉིད་དུ་འདོད་པ་རང་གི་ངོ་བོའི་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་མེད་དོ། །དེ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་ རྣམ་པར་དབྱེ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་འབྲས་བུ་བྱས་པའམ་ཡོད་པ་ཉིད་ལ་འཇིག་པ་དང་།འཇིག་པ་མེད་པ་ཉིད་དུ་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པས་ན། ནས་ཀྱི་ས་བོན་ལ་སོགས་པ་དང་མཚུངས་པ་ཡིན་ནོ། །བྱས་པ་ཉིད་ལ་ལྟོས་ནས་དེ་སྐད་དུ་སྐྱེ་བ་དང་ལྡན་པ་ཐམས་ཅད་ནི་འཇིག་པ་གྲུབ་པས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ སོགས་པས་བསྟན་ཏོ།།ཡོད་པ་ཉིད་ལ་ཡང་ལྟོས་པར་མི་རིགས་ཏེ། རྟག་པ་དག་ནི་གཞན་གྱིས་ཡོད་པ་ཉིད་དུ་ཁས་བླངས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ནི་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། བྱས་པ་མ་ཡིན་པ་ལ་ཡོད་པ་ཉིད་མི་རུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཡོད་པ་ཉིད་ཐམས་ཅད་ནི་ཡུལ་དང་དུས་དང་དངོས་པོ་ལ་ངེས་པ་ཡིན་ ན།རྒྱུ་མེད་པ་ཅན་ཉིད་ནི་དེ་ལ་ངེས་པར་མི་རུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །གཞན་གྱིས་རྡུལ་ཕྲ་རབ་དག་དང་ཡིད་ནི་ལུས་ཅན་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཡུལ་ངེས་པ་ཁས་བླངས་པ་ཡིན་ན། དེས་བྱས་པའི་ཕན་བཏགས་པ་མེད་པ་ལ་ཡུལ་འདི་ན་རྡུལ་ཕྲ་རབ་ཡོད་ཀྱི་གཞན་ན་མེད་ལ་དེ་བཞིན་དུ་བདག་གི་ ཕྱོགས་འདི་ན་ཡིད་ཡོད་ལ་གཞན་ན་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཡུལ་ངེས་པར་མི་འགྱུར་རོ།།ཡུལ་ཐམས་ཅད་ལ་རྡུལ་ཕྲ་རབ་ལ་སོགས་པ་ཐམས་ཅད་ཡོད་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་བས་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་གང་དག་ཡོད་པ་ལ་ལྟོས་པ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་སྦྱོར་བའི་དོན་མཇུག་སྡུད་པ་ཡིན་ནོ། །འཇིག་ པ་ལ་ལྟོས་པ་མེད་པ་འདིས་དངོས་པོ་ཞེས་འགའ་ཞིག་ལ།དུས་འགའ་ཞིག་གི་ཚེ། འཇིག་པ་ཡོད་པ་གང་དེ་དང་འགལ་བ་ཅན་ཅི་ཞིག་བྱེད་དེ་མེད་པ་སྟེ་འགའ་ཞིག་ལ་འགའ་ཞིག་གི་ཚེ་འཇིག་པ་དེ་མེད་པའི་རང་བཞིན་དེ་ཡོད་པ་ཉིད་དུ་གྲུབ་པར་བྱེད་དེ། ཐམས་ཅད་ལ་དུས་ཐམས་ཅད་དུ་འཇིག་པ་ཡོད་པར་གྲུབ་ པར་བྱེད་ཅེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། གང་གི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་པ་ལ། ཡུལ་དང་རྫས་དེ་ལ་ལྟོས་པ་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དུས་གང་ལའམ་རྫས་གང་འགྱུར་བའི་དུས་དང་རྫས་དེ་ལ་ལྟོས་པ་ཅན་ཏེ། ལྟོས་པ་མེད་པ་ཉིད་དུ་མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་གོང་དུ་བཤད་ཟིན་ཏོ། །འོན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ སོགས་པ་ནི་གཞན་གྱི་ཡིན་ནོ།།རྒྱུ་མེད་པ་ཅན་ནི་མ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡོད་པ་ཉིད་ཀྱི་རྒྱུའི་ངོ་བོ་ཉིད་ལས་དེ་ལྟར་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར་ཏེ། འཇིག་པའི་རང་བཞིན་དུ་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར་རོ།

无因生之自性决定非有，由一切有生皆成坏灭故，生非坏灭者自性因故，此所作或有从因生为坏灭与无坏灭，无自体差别。由彼无故，即由因差别无故，果所作或有性于坏灭与无坏灭无差别，故与大麦种等相同。
依所作性故如是由"一切有生皆成坏灭"等而说。于有性亦不应待，由常法为他许有性故。彼非有，由非所作不应有性故。一切有性于境时事决定，无因性于彼不应决定故。
他许极微与意由有身故境决定，于彼所作无益，此处有极微他处无，如是此方有意他方无之境决定不成。一切境皆应有一切极微等。
是故等结"于有无待"等之合义。此无待坏灭于某事某时有坏灭，与彼相违何为无，即于某时某处无坏灭自性成有，义为成一切时一切处有坏灭。
若问何故？说"由何故"等，由待彼境物故，即待何时何物变化之时物，无待性不成，如上已说。"若"等为他说。"非无因"即由有性因体性如是生故，由生为坏灭自性故。

།དེ་ཉིད་གསལ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཡོད་པ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་པ་ལ། ཡོད་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། ཡོད་པ་ཉིད་ཐོབ་པར་འགྱུར་ བ་ནི་དེ་འདྲ་བ་ཉིད་དེ།འཇིག་པའི་རང་བཞིན་ཅན་གྱི་ངོ་བོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་གདོན་མི་ཟ་བར་དངོས་པོ་ཡོད་པ་ཉིད་ནི་རྒྱུ་འགའ་ཞིག་ལས་ཀྱང་བྱུང་བ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་བསམ་པ་ནི་ཡོད་པ་ཐམས་ཅད་ནི་རྒྱུ་ལ་རག་ལུས་པ་མ་ཡིན་གྱི། ཕྱོགས་དང་དུས་དང་རྡུལ་ཕྲ་རབ་ལ་སོགས་པ་ཉིད་འགའ་ཞིག་ བསགས་པས་བརྟག་པ་ཡིན་པ་དེ་བས་ན་ཡོད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བའི་གཏན་ཚིགས་ནི།དེ་དག་གིས་མ་ངེས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །འོན་ཏེ་བསྟན་པ་ཉིད་དུ་འདོད་པ་དག་གི་ཡོད་པ་ཉིད་ནི་བློ་བུར་བ་སྟེ། རྒྱུ་མེད་པ་ཅན་ཡིན་པའི་ཡོད་པ་འདི་དོན་འགའ་ཞིག་ལ་དུས་འགའ་ཞིག་གི་ཚེ་ཡུལ་ འགའ་ཞིག་ཏུ་ལྡོག་པར་མི་འགྱུར་ཏེ།རྫས་དང་ཡུལ་དང་དུས་ངེས་པར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དེ་ཉིད་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དེ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། དངོས་པོ་དེ་ནི་རྟེན་དུ་གྱུར་པ་འགའ་ཞིག་ལ་འབྲེལ་པ་སྟེ་བརྟེན་པར་འགྱུར་བའམ། གང་གང་ལ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་པོ་ལ་སོགས་པ་ལ་ ཅུང་ཞིག་རག་ལུས་པ་སྟེ་ལྟོས་པའམ།འབྲེལ་པ་མེད་པ་མ་ཡིན་ཞིང་གང་གང་ལ་རག་ལུས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་ཡོད་པ་ཉིད་དེ་འདི་ནི་འགའ་ཞིག་ལ་རག་ལུས་པ་ཅན་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། རྫས་དང་ཡུལ་དང་དུས་ལ་ལྟོས་པར་ངེས་པ་ཅན་དུ་མི་འགྱུར་ཏེ། འདི་ལྟར་ནམ་མཁའ་ལ་འདི་ཡོད་པ་ཉིད་ཡིན་གྱི་བདག་ ལ་མ་ཡིན་ལ།བདག་ལ་ཡོད་པ་ཉིད་ཡིན་གྱི་དུས་ལ་ཡོད་པ་ཉིད་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པར་མི་འགྱུར་རོ། །འདི་ལྟར་ཡུལ་འདི་ལ་རྡུལ་ཕྲ་རབ་ཡོད་ཀྱི་གཞན་ལ་མ་ཡིན་ལ། བདག་གི་ཕྱོགས་འདི་ལ་ཡིད་ཡོད་པ་ཉིད་ཡིན་གྱི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ཡུལ་ངེས་པར་མི་འགྱུར་རོ། །ཡུལ་ཐམས་ཅད་ལ་ རྡུལ་ཕྲ་རབ་ལ་སོགས་པ་ཐམས་ཅད་དང་ཕྱོགས་ལ་སོགས་པ་དག་ལ་ཡང་འགྱུར་ཏེ།བདག་ཉིད་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་འབྲས་བུ་མེད་པ་ལ་དུས་དང་རྫས་ལ་ལྟོས་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། དུས་འགའ་ཞིག་གི་ཚེ་ལྷན་ཅིག་བྱེད་པ་འགའ་ཞིག་དང་ལྷན་ཅིག་འབྲས་བུ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཞན་དུ་དེ་ལ་རག་ལས་པའི་འབྲས་བུ་ཅིག་ ཅར་བསྐྱེད་པར་འགྱུར་རོ།།གང་ཞིག་ལ་ལྟོས་པ་དེ་ནི་དེ་ལས་སྐྱེ་བ་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ཏེ་མྱུ་གུ་ལ་སོགས་པ་བཞིན་ཏེ། དེ་བས་ན་ཡོད་པ་ཉིད་འདི་ནི་འགའ་ཞིག་ཏུ་རྟག་པར་མངོན་པར་འདོད་པ་ཡིན་དུ་ཟིན་ཀྱང་བློ་བུར་བ་མ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་ཡོད་པ་ཉིད་ཀྱི་རྒྱུ་ཁོ་ན་ལས་འཇིག་པ་འབྱུང་བ་ཡིན་ནོ། །འོ་ན་ད་ཇི་ལྟར་འཇིག་པ་རྒྱུ་ མེད་པ་ཅན་དུ་བསྟན་ཞེས་བྱ་བ་འགལ་བ་སྟོན་པའོ།

为明彼故说"有性"等，"成有性"即得有性如是，由是坏灭自性体故。若谓必定事物有性非从某因生，此意为一切有非待因，而由方位时极微等积聚而观察，是故由有性因于彼等不定。
若许所说有性为骤然，即无因有于某义某时某处不转，义为不决定于物境时。
为显彼故说"彼"等，彼事或系属某所依即成所依，或稍待何能作者等即待或系属，非无系属亦非不待何。
若谓此有性非待某，则不应决定待物境时，如是虚空有性非我，我有性非时等不应成。如是此处有极微非他处，此方有意等不应成境决定。一切境应有一切极微等及方位等，如自性于无果不应待时物，由某时与某俱作无果故。
否则应顿生待彼之果。待何者从彼有生，如芽等，是故此有性虽许为某常，然非骤然。若唯从有性因生坏灭，今云何说坏灭无因，此显相违。

།སྐྱེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་ལན་འདེབས་པར་བྱེད་པ་སྟེ། ཡོད་པ་ཉིད་ཀྱི་རྒྱུ་ལས་འཇིག་པའི་རང་བཞིན་སྐྱེས་པ་དེའི་ངོ་བོ་སྟེ། འཇིག་པའི་རྒྱུ་གཞན་ལ་ཡང་ལྟོས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་འཇིག་པ་རྒྱུ་མེད་པར་བཤད་དོ། །གང་དུ་འདིར་ཡང་འཇིག་པ་ ཞེས་བྱ་བ་དངོས་པོ་ལས་གཞན་འགའ་ཞིག་ཀྱང་མེད་དེ་དངོས་པོ་ཉིད་འཇིག་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བཤད་དོ།།ཞིག་ནས་མེད་པ་འཇིག་པ་མ་ཡིན་ནམ། དེ་དེ་ལྟར་དངོས་པོའི་ངོ་བོར་འགྱུར་ཞེ་ན། དེ་ཉིད་སྐད་ཅིག་མར་གནས་པའི་ཚུལ་ཅན་དུ་སྐྱེས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། རང་གི་རྒྱུ་ཁོ་ན་ལས་སྐད་ ཅིག་མར་གནས་པའི་ངང་ཚུལ་ཅན་དུ་སྐྱེས་པའི་ཕྱིར་འཇིག་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ།སྐད་ཅིག་མར་གནས་པ་ཁོ་ན་འཇིག་པ་ཡིན་པར་འདོད་ཀྱི། ཞིག་ནས་མེད་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །གལ་ཏེ་སྐད་ཅིག་མར་གནས་པ་ཅན་གྱི་ངོ་བོ་དེ་ཉིད་འཇིག་པ་ཡིན་ན་ཡང་ཅིའི་ཕྱིར་རྒྱུན་ཆད་པ་ལས་སྔར་ ཡང་དེ་ལྟར་མི་འཛིན།མ་བཟུང་བ་དེའི་ཕྱིར་སྐད་ཅིག་མར་གནས་པ་ཅན་གྱི་ངོ་བོ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་རྟོགས་པར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར་བླུན་པོ་དག་གིས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། བླུན་པོ་སྟེ་མཐོང་བ་གསལ་པོ་དང་བྲལ་བ་དག་གིས་བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་དངོས་པོ་འདིའི་རང་བཞིན་སྐད་ཅིག་མར་གནས་ པ་ཅན་དེ་ནི།རྒྱུན་ཆད་པའི་དུས་ཕྱིས་དངོས་པོ་འདི་འཇིག་པ་ཅན་ཡིན་ནོ་ཞེས་ངེས་པ་སྟེ། གསལ་བར་གྱུར་གྱི་སྔར་ཡོད་པ་ཉིད་ཀྱི་དུས་སུ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །མཐོང་ན་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཇིག་པའི་རང་བཞིན་མཐོང་བ་ཡོད་ན་ཡང་མཐོང་བའི་དུས་སུ་ངེས་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། མ་རིག་པའི་མུན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་དང་གཞན་རྒྱུན་ འདྲ་བ་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར་རོ།།མཐོང་བ་གསལ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་དབང་གིས་ཏེ་ཕྱིས་ངེས་པའི་དབང་གིས་མི་རྟག་གོ་ཞེས་བྱ་བར་རྣམ་པར་འཇོག་པར་བྱེད་དེ། དཔེ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་མི་མཁས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། དཔེར་ན་སྐྱེས་བུ་མཁས་པས་དུག་གི་རྫས་གཟུང་དུ་ཟིན་ཀྱང་འཁྲུལ་པའི་ རྒྱུ་མཚན་ཡོད་པའི་ཕྱིར་སྔར་ངེས་པར་མ་བཟུང་ལ།ཕྱིས་དུག་གིས་བྱས་པའི་འགྱུར་བ་ཁ་ཆུ་འཛག་པ་ལ་སོགས་པ་མཐོང་ནས་དུག་ཏུ་འཇོག་པ་དེ་བཞིན་ནོ། །དེ་བས་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེའི་ཕྱིར་ཏེ། འཇིག་པ་འདི་ནི་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་རོ། །དངོས་པོའི་ཡོད་པ་ཉིད་གང་ཡིན་པ་དེ་མ་གཏོགས་པར་འཇིག་ པའི་རྒྱུ་ཅུང་ཟད་ལ་ཡང་ལྟོས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར།དེ་ལ་ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་སྟེ་ཡོད་པ་ཉིད་ལ་ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །འཇིག་པ་ལ་ལྟོས་པ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་གཞན་གྱིའོ། །དེའི་རྒྱུ་ནུས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལན་གྱི་ཚིག་གོ། །དེ་རྒྱུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཇིག་པའི་རྒྱུའོ།

由"生"等而答，从有性因生坏灭自性之体，由亦不待余坏灭因故说坏灭无因。此中亦说坏灭非异于事某物，事体即是坏灭。
若谓坏已无为坏灭，彼如何成事体？说"由彼生为刹那住性故"，由唯从自因生为刹那住性故名坏灭，许唯刹那住为坏灭，非坏已无，此为其义。
若谓若刹那住性体即是坏灭，何故于断前亦不如是取？由未取故，应知非刹那住性体。是故说"由愚者"等，愚者即离明见者，于此瓶等事之刹那住自性，于断时后决定此事为坏灭者，明显，非先有性时。
"虽见"即虽有见坏灭自性，见时无决定，由无明暗故及生余相续相似故。由无明见故，由彼力即后决定力安立为无常。
为显喻故说"非智"等，如智者虽执毒物，由有迷因故先不决定，后见毒所作变化流涎等而立为毒，如是。
"是故"即由此故，配"此坏灭"。由除事有性外全不待少许坏灭因故，于彼遍行即于有性遍行。"无待坏灭"等为他说。"由彼因无能故"为答语。"彼因"即坏灭因。

།མེད་པ་ཞེས་བྱ་ བ་ལ་དངོས་པོ་གྲུབ་པའི་ཕྱིས་མེད་པ་ཞེས་མངོན་པར་འདོད་པ་གང་ཡིན་པ་དེའི་བྱ་བ་དགག་པའི་ཕྱིར་དང་།གཏན་ཚིགས་གཞན་བསྡུ་བའི་ཕྱིར་ཡང་གི་སྒྲ་སྨོས་པ་ཡིན་ནོ། །ཇི་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་གཞན་གྱིའོ། །སློབ་དཔོན་གྱིས་དངོས་པོ་གྲུབ་པ་ལ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། དགོངས་པ་ནི་འཇིག་ པའི་རྒྱུའི་དངོས་པོ་དེ་ཉིད་དམ་དེ་ལས་གཞན་བྱེད་ཅེས་བྱ་བ་འདི་ཡིན་ནོ།།རེ་ཞིག་ཕྱོགས་དང་པོ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་དངོས་པོ་གྲུབ་པ་ལ་ནི་བྱེད་པ་སྟེ། འཇིག་པའི་རྒྱུ་ནི་དངོས་པོ་དེ་ལ་མི་བྱེད་དེ། དེས་ནི་རང་གི་རྒྱུ་ཁོ་ན་ལས་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཕྱོགས་གཉིས་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། གང་གི་ ཕྱིར་གཞན་ལ་བྱེད་པ་ནི་དངོས་པོ་དེ་ལ་ཅུང་ཞིག་ཀྱང་མ་ཡིན་ཏེ།དེའི་གནས་སྐབས་ཅན་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་དང་དེ་མ་ཡིན་པའི་ངོ་བོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། ཇི་སྐད་དུ་བཤད་པའི་རྣམ་པ་དངོས་པོའི་ངོ་བོ་དང་དེ་ལས་གཞན་པའི་ངོ་བོ་ལ་མི་བྱེད་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ཀྱང་གི་ སྒྲས་ནི་མེད་པ་རྣམ་པ་གསུམ་སྡུད་པར་བྱེད་པའོ།།དེ་བས་ན་འཇིག་པའི་རྒྱུ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མི་བྱེད་པ་ནི་འཇིག་པ་ལ་ལྟོས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་ནུས་པ་མེད་པ་གྲུབ་པ་ཡིན་ནོ། །བྱ་བ་དགག་པའི་ཕྱིར་ཡང་ཞེས་བྱ་བའི་ཡང་གི་སྒྲས་བསྡུས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་གསལ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར། ཇི་ལྟར་བྱ་བ་འགོག་ཅེ་ན་ཞེས་བྱ་ བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་པ་ལ་འཇིག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི།འཇིག་པ་རྒྱུ་དང་ལྡན་པར་སྨྲ་བ་དེ་དག་གིས་དངོས་པོའི་ངོ་བོ་མེད་པ་ཡིན་པར་སེམས་སོ། །དེ་བས་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེའི་ཕྱིར་ཏེ། འཇིག་པའི་རྒྱུ་འདི་ནི་མེད་པའི་ངོ་བོ་བྱེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ཐོབ་པོ། །དེ་ལྟར་གནས་པ་དེ་ལ་གལ་ཏེ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་འགའ་ཞིག་ འཇིག་པའི་རྒྱུས་འབྲས་བུའི་རང་བཞིན་དུ་འགྱུར་བ་དེའི་ཚེ་མྱུ་གུ་ལ་སོགས་པ་དང་འདྲ་བར་འབྲས་བུ་ཉིད་ཡིན་པས་ན།དེ་ཉིད་དངོས་པོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་མེད་པའི་ངོ་བོར་མི་འགྱུར་རོ། །དེ་བས་ན་གང་དངོས་པོ་འདི་མེད་པ་འཇིག་པའི་རྒྱུས་བྱེད་དོ་ཞེས་སྨྲ་བ་དེས། དངོས་པོ་མི་བྱེད་དོ་ཞེས་འཇིག་པའི་རྒྱུ་འདིའི་ བྱ་བ་འགོག་པ་བྱེད་པར་མི་འགྱུར་རོ།།བྱ་བ་འགོག་པ་དེ་ལྟ་ན་ཡང་ཅུང་ཞིག་ཀྱང་མི་བྱེད་པའི་འཇིག་པའི་རྒྱུ་འདི་ཅིའི་ཕྱིར། དངོས་པོས་འཇིག་པ་ལ་ལྟོས་པར་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟར་ན་དངོས་པོ་ནི་འཇིག་པ་ལ་ལྟོས་པ་མེད་པར་གྲུབ་པ་ཡིན་ནོ། །ལྟོས་པ་མེད་པ་དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར། གང་ཞེས་དེ་ཉིད་རང་བཞིན་ གྱིས་འགྱུར།དངོས་པོ་འགའ་ཞིག་ལ་མཐོང་བར་འགྱུར་བ་དེ་ལ་འཇིག་པའོ།

于"无"者，为遮遣所许事成后为无之作用，及摄余因故说"亦"字。"如何"等为他说。
阿阇黎说"于事成"，意为彼坏灭因事体或异彼作。且非初边，由于事成即作，坏灭因于彼事不作，由彼唯从自因成故。亦非第二边，由于他作于彼事全无，由是彼位故。
"彼与非彼体"等，义为如所说相于事体及异彼体不作故。"亦"字摄三种无。是故坏灭因全不作，由无待坏灭故成无能。
为明"为遮作用故亦"之"亦"字所摄，说"云何遮作用"等。"坏灭"即说坏灭有因者思为事体之无。"是故"即由此故，得"此坏灭因作无体"。
如是住彼，若"无"为坏灭因所成果性，尔时如芽等由是果性，即是事故不成无体。是故说"此事为坏灭因作无"者，不成遮此坏灭因之作用。
如是遮作用，此全不作之坏灭因何故应待于事坏灭？如是成事无待坏灭。由无待故，"由何"即彼自性成，于某事见彼即坏灭。

།དེ་ལས་གཞན་པ་དག་ལ་ཡང་། རང་བཞིན་ཉིད་ཀྱིས་འགྱུར་བ་ཡིན། རང་བཞིན་ཙམ་གྱིས་ངོ་བོ་འདི་ལས་དངོས་པོ་གཞན་དག་ལས་མ་མཐོང་ན་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ཤེས་པར་བྱའོ། །དེ་འདི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་འཆད་ པར་བྱེད་པ་ལ།འདི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཇིག་པའོ། །དེ་ལྟར་གཞན་དག་ལ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མ་མཐོང་བ་ལ་ཡང་ངོ་། །དངོས་པོའི་ཡུལ་ཅན་གྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསྒྲུབ་པའི་ཡུལ་ཅན་ནོ། །འབྲས་བུའི་ངོ་བོ་དེས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཞི་མཐུན་པ་ཉིད་དུ་སྦྱོར་རོ། །དེ་ཡང་ལྔ་པའི་ཚིག་གཉིས་པ་ ཡིན་ཏེ།འབྲས་བུ་དང་ངོ་བོ་དེ་དག་གིས་བྱས་པའོ། །གང་ལ་འབྲས་བུའི་རྟགས་ཀྱི་རྗེས་སུ་དཔོག་པ་ཡོད་པ་དེ་ལ་དེ་སྐད་ཅེས་བྱའོ། །དེ་བཞིན་དུ་གང་ལ་རང་བཞིན་རྟགས་ཀྱིས་ཞེས་བྱ་བར་ཚིག་རྣམ་པར་སྦྱར་རོ། །བདག་ཉིད་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། འབྲས་བུའི་རྒྱུ་ ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཡིན་ལ།རང་བཞིན་གྱི་ཡང་རང་བཞིན་ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་རྟགས་ཅན་དེ་ལ་འབྲས་བུ་དང་། རང་བཞིན་གྱི་རྟགས་དེ་དག་དེ་ཉིད་རག་ལུས་པའི་ཕྱིར་རོ། །མི་དམིགས་པའི་དབང་དུ་མཛད་ནས། འཇུག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། ཡོད་པ་ ངེས་པ་དང་སྒྲ་དང་ཐ་སྙད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཅན་གྱི་འཇུག་པ་བློ་སྔོན་ཅན་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར།ཚད་མ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བ་ཅན་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ངོ་བོ་མི་དམིགས་ན། འཇུག་པའི་ཡུལ་དེའི་ངོ་བོ་མངོན་སུམ་དང་རྗེས་སུ་དཔག་པ་དག་གིས་མི་དམིགས་ནའོ། །རྟོག་པ་དང་ལྡན་པ་འཇུག་པར་མི་བྱ་ཞེས་བྱ་བས་ཞེས་བྱ་བའི་ ཆ་འདི་ཙམ་གྱིས་མ་མཐོང་བའི་ཡུལ་ཅན་ལ་ཡང་མི་དམིགས་པ་ནི་ཚད་མར་བཤད།གསུམ་པ་མི་དམིགས་པའི་གཏན་ཚིགས་ནི་གོ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བརྗོད་དོ་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་རོ། །བྱེ་བྲག་མེད་པར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཐོང་བའི་ཡུལ་ཞེས་བྱ་བའི་ཁྱད་པར་འདི་སྤངས་ནས། སྤྱིར་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་དོན་འགའ་ ཞིག་གིའོ།།ཡོད་པར་ངེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་དོན་དེ་ཉིད་སྟོན་པར་བྱེད་དོ། །ཡོད་པའི་སྒྲ་ནི་རེ་རེ་ལ་ཡང་སྦྱར་བར་བྱའོ། །ཚད་མའི་ཕྱིས་འབྱུང་བ་ཅན་གྱི་ཡོད་པ་ཞེས་བྱ་བའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ནི་ཡོད་པར་ངེས་པའོ། །དེའི་ཕྱིས་འབྱུང་བ་ཅན་ཁོ་ནའི་ཡོད་པ་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲ་ནི་ཡོད་པའི་སྒྲའོ། །དེ་ ཁོ་ན་བཞིན་དུ་ཡོད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་འཇུག་པ་ནི་ཡོད་པའི་ཐ་སྙད་དོ།།ཐམས་ཅད་ཁོ་ན་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲ་ནི་མཐོང་བའི་ཡུལ་ཅན་དང་མ་མཐོང་བའི་ཡུལ་ཅན་ནོ།

于余者亦由自性成。应知"虽由仅自性此体于余事未见亦"。由"此彼"等而释，"此"即坏灭。"如是于余亦"即于未见亦。"事境者"即所立境。"果体彼"即同基相合。彼亦为第二第五词，由果与体彼等所作。于有果相比量者说彼。如是配"于有自性相"等词。
"如自体遍所立"者，果因遍所立，自性亦自性遍所立，由所立有相于彼，果与自性相彼等待故。
为显不见故说"趣入"等，由有性决定、声、言说相趣入具前智故，即具量前行故。若不见彼体，即于趣入境彼体现量比量不见。由"具分别不应趣入"此分，说未见境亦不见为量，配"第三不见因为能诠"。
"无差别"即舍此见境差别，总于某所立义。由"有性决定"等显彼义。"有"字应配各各。量后起有性分别即有性决定。唯彼后起有性声即有性声。如是"有"之趣入即有性言说。"一切"声即见境与未见境。

།མདོ་ལས་འཇུག་པའི་སྒྲར་གསུངས་ལ། །འགྲེལ་པ་ལས་ཀྱང་ཡོད་པར་ངེས། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ན། དེ་ཅི་ལྟར་དོན་འབྲེལ་པ་མེད་པ་ ཅན་མ་ཡིན་ཞེ་ན།ཡོད་པར་ངེས་པ་ལས་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། མངོན་སུམ་གྱིས་ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་ཕྱིས་འབྱུང་བ་ཅན་བླང་བར་བྱ་བ་དང་དོར་བར་བྱ་བ་དང་། བཏང་སྙོམས་སུ་བྱ་བའི་དོན་ལ་བླང་བ་དང་དོར་བ་དང་བཏང་སྙོམས་སུ་བྱེད་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཡོད་པར་ངེས་པ་དེ་ལས། སྒྲ་དང་ཐ་སྙད་ དག་འཇུག་པར་འགྱུར་བ་དེའི་ཕྱིར་ཡོད་པར་ངེས་པ་དང་སྒྲ་དང་ཐ་སྙད་གསུམ་པོ་དེ་དག་ཀྱང་ཅི་རིགས་པར་འཇུག་པའི་ཡན་ལག་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་དང་།འཇུག་པའི་རང་བཞིན་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར། མདོ་ལས་འཇུག་པ་ཞེས་བྱ་བར་བཤད་དོ། །དེའི་ཕྱིར་མདོ་དང་འགྲེལ་པ་དག་ལ་འགལ་བ་མེད་དོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཤེས་པ་ ལོག་པ་ན་ཡང་ཡོད་པའི་ཐ་སྙད་ལྡོག་པར་འགྱུར།གང་གི་ཕྱིར་ཤེས་པ་དེ་ཉིད་ཡོད་པ་ཉིད་ཡིན་ལ་དེ་མེད་པ་ནི་མེད་པ་ཉིད་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟར་ན་མི་དམིགས་པ་ཉིད་རྣམ་པ་གཉི་ག་ལ་ཡང་བྱེ་བྲག་མེད་པར་མེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་གོང་དུ་བཤད་ཟིན་ཏོ། །མེད་པ་ཉིད་དེ་ཡང་བསྐལ་པའི་ཡུལ་ཅན་གྱི་མི་དམིགས་པ་རྟོགས་ པའི་དབང་གིས་བཤད་པ་ཡིན་ཏེ།རྟོགས་པ་པོས་ནི་དམིགས་པར་མི་འགྱུར་བས་ན་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བར་ངེས་པར་བྱེད་ཀྱི། དངོས་པོའི་དབང་གིས་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །འདི་ལྟར་བསྐལ་པའི་དོན་ལ་ཡོད་པ་ཉིད་དང་མེད་པ་ཉིད་ཐེ་ཚོམ་དུ་འགྱུར་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་ཇི་སྲིད་འདི་ལ་རྟོགས་པ་མེད་པ་དེ་སྲིད་དུ་འདི་ལ་བསྐལ་ པའི་དངོས་པོ་དེའི་རྟོགས་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ།།ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཡོད་པ་ཉིད་དུ་ཟིན་ཀྱང་བསྐལ་པའི་དོན་མི་དམིགས་པས་དེས་དེའི་དོན་མི་བྱེད་པ་སྟེ། སྐྱེས་བུ་དེའི་དོན་མི་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡོད་དུ་ཟིན་ཀྱང་རྟོགས་པ་པོ་ལ་མེད་པ་དང་འདྲའོ། །དངོས་སུ་ནི་མི་དམིགས་པ་ཡིན་ཡང་མེད་པ་དང་ཡོད་པ་མ་ ཡིན་ནོ།།ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཡོད་པ་ཉིད་ཡིན་ན་ཡང་རང་བཞིན་ལ་སོགས་པས་བསྐལ་པས་འགའ་ཞིག་ཏུ་མི་དམིགས་པ་དེའི་ཕྱིར། མེད་པ་ཉིད་ངེས་པ་ཡང་མ་ཡིན་ལ། ཡོད་པ་ཉིད་དུ་ངེས་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། མི་དམིགས་པ་དེ་ནི་མེད་པ་དག་ལ་ཡང་མཚུངས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །ཡོད་པ་ཉིད་དེ་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་ རོ།།དམིགས་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་ཅི་འདྲ་བ་ཞིག་ཅེ་ན། དམིགས་པའི་རང་བཞིན་ཅན་གྱི་ཡོད་པ་ཉིད་ཀྱི་ལྡོག་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཡིན་གྱི། དངོས་སུ་ཡོད་པ་ཉིད་ལྡོག་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི་ཐེ་ཚོམ་དུ་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །གང་གི་ཕྱིར་དེ་ལྟ་ཡིན་པ་དེ་བས་ན་དམིགས་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱིར་གྱུར་པ་འགའ་ ཞིག་མི་དམིགས་པ་གང་ཡིན་པ་འདི་ཡང་དངོས་སུ་མེད་པ་ཉིད་ཀྱི་ངོ་བོ་ཡང་ཡིན་ནོ།

经中说为趣入声，注中亦说有性决定等，云何非无关联？说"由有性决定"等，由现量所经验后起取舍舍处之取舍舍分别有性决定，由彼起声与言说，是故有性决定、声、言说三者亦随应为趣入支分故，及为趣入自性故，经中说为趣入。是故经与注无相违。
何故知转时亦有性言说转？由彼知即有性，彼无即无性，如是不见于二相亦无差别为无，如上已说。彼无性亦由超境不见解力说，由能解者不得见故定为无，非由事力。如是于超境有性无性成疑，由乃至此无解，尔时此无彼超事之解。
何故？虽是有性，由超境不见故彼不作彼义，由不作彼士夫义故。虽有，于能解者如无。虽实不见，非无非有。何故？虽是有性，由自性等超故于某处不见，是故非定无性亦非定有性，由彼不见于无等亦等故。配"彼有性"。
云何所见相？义为见性有性之转，非实有性转，由彼成疑故。由如是故，凡某所见相不见，此亦实为无性体。

།ཡང་གི་སྒྲས་ནི་རྟོགས་པ་པོའི་དབང་གིས་ཀྱང་ངོ་། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། འཇུག་པར་མི་རུང་བ་ཉིད་དེ་ཡོད་པའི་ཐ་སྙད་དུ་མི་རུང་བ་དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་མི་དམིགས་པ་ནི་ཡོད་པའི་ཐ་སྙད་དུ་ འགོག་པའི་ཡུལ་འདི་ལ་ཡོད་པའི་ཐ་སྙད་འགོག་པའི་འབྲས་བུ་ཅན་ཉིད་དུ་དེ་ཚད་མར་མཚུངས་པ་ཡིན་ནོ།།དམིགས་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱིར་གྱུར་པའི་མི་དམིགས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་མེད་པར་ངེས་པའི་འབྲས་བུ་ཅན་ཡང་ཡིན་ཏེ། གང་ལ་མེད་པར་ངེས་པའི་འབྲས་བུ་ཅན་ཡོད་པ་ཞེས་ཚིག་རྣམ་པར་སྦྱར་རོ། ། ཡོད་པ་ཉིད་མ་ཡིན་དུ་ཟིན་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་གསལ་བར་བྱེད་པ་ལ་ཡོད་པ་ཉིད་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མེད་པའི་ཐ་སྙད་དོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། གང་དམིགས་སུ་རུང་བའི་ངོ་བོ་ལ་དམིགས་པའི་རྒྱུ་གཞན་ཚོགས་པ་དག་ཡོད་ཅིང་སྣང་བ་ནི་མི་དམིགས་པ་སྲིད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །བསྐལ་པའི་ཡུལ་མི་དམིགས པ་སྔ་མ་ནི་མེད་པ་ཉིད་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ།འདི་ལྟར་མངོན་སུམ་དང་རྗེས་སུ་དཔག་པ་དང་ལུང་ལྡོག་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་ཁོ་ན་ཡིན་ན། དེ་ལ་བསྟན་བཅོས་ཀྱི་དབང་དུ་བྱེད་པའི་སྐབས་གང་ཡིན་པ་དེ་ལ་འབྲེལ་པ་མེད་ཅིང་མེད་ན་མི་འབྱུང་བ་ཅན་ཡིན་ཏེ། བསྟན་བཅོས་སྐབས་དང་འབྲེལ་པ་མེད་ པའི་རང་བཞིན་ལ་སོགས་པ་བསྐལ་པའི་དོན་མང་པོ་དག་སྟེ།བསྟན་བཅོས་ཀྱི་དབང་དུ་མ་བྱས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དེ་དག་མངོན་སུམ་གྱིས་ཡུལ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར། དབང་པོ་ལས་འདས་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར་རྟགས་ཅན་ལ་མིན་ཏེ། དེ་དག་ ལ་འབྲས་བུའི་རྟགས་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།།ཚད་མ་གསུམ་གྱི་ཡུལ་ལས་འདས་པ་དེ་དག་ལ་ནི་ཚད་མ་གསུམ་ལྡོག་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་ཡིན་ན། ཇི་ལྟར་མི་དམིགས་ཕྱིར་ན་མེད་དེ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་མེད་པ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་འཆད་པར་བྱེད་པ་ལ། དེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྒོལ་བའོ། །དོན་ཐམས་ཅད་ལ་ ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡུལ་དང་དུས་དང་རང་བཞིན་གྱིས་བསྐལ་པ་དག་ལ་ཡང་ངོ་།།ཚད་མ་གསུམ་ལྡོག་པས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མངོན་སུམ་དང་རྗེས་སུ་དཔག་པ་དང་ལུང་ལྡོག་པ་ལས་སོ། །ལུང་གི་ཚད་མ་ཁས་བླངས་ནས་དེ་སྐད་དུ་བཤད་དོ། །དེ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་བསྟན་བཅོས་ནི་དབང་དུ་བྱས་པ་མེད་པ་སྟེ། དབང་ དུ་བྱེད་པ་མེད་པར་སྐྱེས་བུའི་དོན་ལ་ཏེ་བར་མཁོ་བ་མེད་པའི་དོན་འགའ་ཞིག་ལ་འཇུག་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།།དེ་ཉིད་བསྟན་པའི་ཕྱིར། བསྟན་བཅོས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་པ་ལ། གཞན་དུ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྐྱེས་བུའི་དོན་ལ་ཉེ་བར་མཁོ་བ་མ་ཡིན་པའི་དོན་ལ་བརྟེན་ནས་བསྟན་བཅོས་འཇུག་པ་ནའོ། །འབྲེལ་ པ་མེད་པའི་བརྗོད་པ་སྟེ།འབྲེལ་པ་མེད་པའི་མངོན་པར་བརྗོད་པའི་བསྟན་བཅོས་ནི་ཚད་མར་མི་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ།

"亦"字表由能解者力亦然。何故？由不应趣入即不应有性言说故。"彼亦"即不见于此有性言说遮境，为有性言说遮果性，彼等为量。凡所见相之不见即为无性决定果性，配"于有无性决定果性"语。
由"虽非有性"等而明，"非有性"即无性言说。何故？凡可见体具见因他缘而显，不见不可能。前超境不见亦非能立无性，如是唯由现量、比量、教量转相，于彼依论处，无关且无则不生，论处无关之自性等诸多超义，义为非依论。
为显彼等非现量境故，说"超根"，亦非比量，如是非有相，由彼等无果相故。于超三量彼等若为三量转相，云何由不见故非无。
由"彼无性"等而释，"彼"即论者。"一切义"即于境时性超等亦然。"三量转"即由现量、比量、教量转。许教量已如是说。"彼"即论非所依，由无所依于士夫义即无所需义某处无趣入故。
为显彼故，说"论"等，"若异"即依非士夫义所需义而论趣入时。无关说即无关诠说之论非为量故。

།སྐྱེས་བུའི་དོན་ལ་ཉེ་བར་མཁོ་བ་ཉིད་ལ་བསྟན་བཅོས་འཇུག་པ་ནི་བདེན་ཏེ། འོན་ཀྱང་སྐྱེས་བུའི་དོན་ལ་ཉེ་བར་མཁོ་བའི་སྐབས་དེ་ལ། ཉེ་བར་མཁོ་བའི་དོན་ཐམས་ཅད་ནི་དངོས་སུའམ་ བརྒྱུད་པས་བསྟན་པར་བྱ་བ་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར།བསྟན་བཅོས་ནི་དོན་ཐམས་ཅད་ཡུལ་དུ་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར་སྐབས་དེ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། སྐྱེས་བུའི་དོན་དཔྱོད་པའི་སྐབས་སུ་མང་པོ་དག་གདོན་མི་ཟ་བར་བསྟན་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དཔེར་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ སོགས་པ་སྨོས་པ་ལ།སོ་སོར་ངེས་པའི་བདག་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་བ་ནི་སྐྱེས་བུ་སོ་སོར་ཐ་དད་པ་དག་གོ། །དེ་ནི་སྐྱེས་བུ་དག་མཐའ་ཡས་པའི་ཕྱིར་སེམས་ཀྱི་འཇུག་པ་མཐའ་ཡས་པར་བསྟན་ཏོ། །ངེས་པའི་རྒྱུ་མཚན་ལས་འབྱུང་བ་མ་ཡིན་པའི་ངང་ཚུལ་གང་ལ་ཡོད་པ་ཞེས་བྱ་བར་ཚིག་རྣམ་པར་སྦྱར་རོ། །འདིས་ ནི་སྐྱེས་བུ་གཅིག་ལ་ཡང་རྒྱུ་མཚན་ཐ་དད་པའི་ཕྱིར་མང་པོ་ཉིད་དང་གོ་རིམས་ངེས་པ་མེད་པ་ཉིད་བསྟན་ཏོ།།སྐྱེས་བུའི་དོན་ལ་ཉེ་བར་མཁོ་བ་ཉིད་ཡོད་དུ་ཟིན་ཀྱང་། དེ་ལྟ་བུར་གྱུར་པའི་སེམས་ཀྱི་འཇུག་པ་མ་ལུས་པར་ཚིག་རེ་རེ་ནས། གདོན་མི་ཟ་བར་བསྟན་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ཏེ་མི་ནུས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། ། ཡུལ་དང་དུས་ཀྱིས་ཆོད་པའི་སྐྱེས་བུའི་དོན་གྱི་སྐབས་ལ་ཉེ་བར་མཁོ་བ་མེད་པའི་རྫས་ཀྱི་བྱེ་བྲག་གདོན་མི་ཟ་བར་བསྟན་པར་མི་བྱའོ་དེ་བས་ན་དེ་བསྟན་བཅོས་ཀྱི་ཡུལ་དུ་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སེམས་ཀྱི་འཇུག་པ་ཡིན་ལ། དེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྫས་ཀྱི་བྱེ་བྲག་དེ་དག་ཀྱང་ངོ་། །དེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི སྐྱེས་པའི་རྟགས་སུ་བསྟན་ཏེ།སྐྱེས་པ་བུད་མེད་དང་ཞེས་བྱ་བ་སྐྱེས་པ་ལྷག་པར་མ་བྱས་པའོ། །མངོན་སུམ་ལྡོག་པ་ཡང་མེད་པ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར། དེ་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་པ་ལ། དེ་ལྟར་བསྐལ་པ་དག་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ཡུལ་ལ་སོགས་པས་བསྐལ་པ་དག་ ལ་རང་གི་ནུས་པ་ཉེ་བའི་ཕྱིར་ཏེ།རང་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་གཏོད་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར། ཤེས་པ་སྐྱེས་པའི་ནུས་པ་དེ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེས་ནི་དབང་པོ་ལས་འདས་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་དེ་རྣམ་པར་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། །རྗེས་སུ་དཔག་པའི་ཡང་དེ་དག་ཡུལ་མ་ཡིན་པར་བསྟན་པར་ བྱ་བའི་ཕྱིར།དེ་དག་གི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་པ་ལ། དེ་དག་གི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡུལ་ལ་སོགས་པ་དག་གིའོ། །གང་གིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འབྲས་བུ་མི་དམིགས་པས་སོ། །དེ་ནི་རྟགས་ཅན་མིན་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་དེ་རྣམ་པར་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་དག་གི་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསྐལ་པ་དག་ནིའོ།

论趣入于士夫义所需确实，然于士夫义所需处，一切所需义应直接或间接宣说故，论为一切义境。故说"于彼处"，于观察士夫义处，多非必宣说。
为显彼故说"譬如"等，"各别定性"即各异士夫。由士夫无边故说心行无边。配"有非定因所生性"语。此说一士夫亦由因异故，显多性及无定次第性。
虽有士夫义所需，如是一切心行逐字必说非应理，由不能故。于境时隔绝士夫义处无所需事差别不应必说，故非论境。"彼"即心行，"彼"亦即事差别。"彼"显为男相，"男女"即未增上男。
为显现量转亦非能立无，故说"如是"等。"如是于超"即于境等超由自力近故，由引生自识故，无生知能力。此释"超根"语。
为显比量亦非彼等境故，说"彼等"等。"彼等"即境等。"由何"即由果不见。此释"非有相"语。"彼等"即超等。

།གང་གི་ཕྱིར་ དེ་ལྟར་ཡིན་པ་དེ་བས་ན་ཡུལ་ལ་སོགས་པས་བསྐལ་པའི་ཡུལ་མི་དམིགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་།ལྡོག་པ་ངེས་པ་སྟེ་མེད་པ་ངེས་པར་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཇུག་སྡུད་པར་བྱེད་པའོ། །ཡོད་པའི་ཐ་སྙད་འགོག་པ་ཡང་འདིར་ཚད་མར་ཁས་བླངས་ནས་བཤད་ཀྱི། དངོས་སུ་དེ་ལ་ཡང་ཚད་ མ་མེད་དོ་ཞེ་ན།དེ་བས་ན་འདི་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་པ་ལ། འདི་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མི་སྣང་བའི་ཡུལ་ཅན་གྱི་མི་དམིགས་པ་ནིའོ། །ཡོད་མེད་ངེས་པའི་འབྲས་ཅན་མིན། ཕྱིར་ན་སྟེ་ཡོད་པར་ངེས་པའི་འབྲས་བུ་ཅན་དུ་མི་འགྱུར་ཏེ། ཡོད་པའི་ཐ་སྙད་ཀྱི་རྒྱུ་མཚན་མེད་པའི་ངོ་བོ་ཅན་ ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།།མེད་པར་ངེས་པའི་འབྲས་བུ་ཅན་དུ་ཡང་མི་འགྱུར་ཏེ་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཕྱིར་ནི་གཏན་ཚིགས་སོ། །མི་དམིགས་པ་འདི་ནི་ཚད་མ་ཉིད་མི་འགྱུར། མི་དམིགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་འཆད་པར་བྱེད་དོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཚད་མ་དག་ནི་ངེས་པའི་འབྲས་བུ་ཅན་ཏེ་ཡིད་ ཆེས་པའི་འབྲས་བུ་ཅན་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།།མངོན་སུམ་གྱི་ཚད་མ་ཡང་རྣམ་པ་ཀུན་འཛིན་པ་ན་འཇུག་པའི་ཡུལ་གྱི་རྣམ་པར་ངེས་པར་བྱེད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་དག་ལ་ཚད་མ་ཡིན་གྱི། མི་དམིགས་པ་འདི་ནི་འགའ་ཞིག་ཡོད་པ་དང་མེད་པ་ངེས་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་མི་འགྱུར་མོད་ཀྱི། འཇུག་པ་འགོག་པ་ལ་ ཚད་མར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན་བདེན་ཏེ།འོན་ཀྱང་འདི་འཇུག་པ་འགོག་པ་ཡིན་ཡང་སེམས་ལ་ཐེ་ཚོམ་ཡོངས་སུ་གཅོད་པ་ཅན་མ་ཡིན་ནོ། །སེམས་གང་ལ་ཐེ་ཚོམ་ཡོངས་སུ་གཅོད་པ་ཡོད་པ་ཞེས་བྱ་བར་ཚིག་རྣམ་པར་སྦྱར་རོ། །ཐེ་ཚོམ་ཟ་བ་ཡོད་ན་གདོན་མི་ཟ་བར་འདུག་པར་མི་བྱའོ་ཞེས་དེ་ལྟར་སེམས་ལ་ངེས་པ་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་ བའི་དོན་ཏོ།།ཐེ་ཚོམ་ལས་ཀྱང་འགའ་ཞིག་ལ་ཞིང་པ་ལ་སོགས་པའི་སྐྱེས་བུ་འཇུག་པའི་ཕྱིར་རོ། །འོ་ན་ཇི་ལྟར་འཇུག་པ་མེད་པའི་འབྲས་བུ་ཅན་ཉིད་ཀྱིས་འདི་ཚད་མར་བཤད་ཅེ་ན། དེའི་ཕྱིར་གལ་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། དེ་བཞིན་ཁོ་ན་ཡིན་པ་ལ་འཇུག་པར་བྱེད་པ་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་མེད་པ་ཡིན་ནོ། ། གལ་ཏེ་རྟོག་པ་སྔོན་དུ་གཏོང་བ་ཅན་ངེས་པ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བའི་ཐ་སྙད་དུ་བྱེད་པ་ཅན་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར་ངེས་པར་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་འཇུག་པ་དོན་དུ་གཉེར་བར་འདོད་པ་ལའོ། །མི་སྣང་བའི་ཡུལ་མི་དམིགས་པ་དེ་ནི་མི་འཇུག་འབྲས་བུ་ཅན་ཞེས་བཤད་ཟིན་ཏོ། །རྟགས་ཀྱི་ཕུལ་དུ་བྱུང་བ་ཡོད་པ་ཅན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་མི དམིགས་པའི་རྟགས་དེ་ཕུལ་དུ་བྱུང་བའི་ཁྱད་པར་དམིགས་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱིར་གྱུར་པ་དེ་ཡོད་པ་སྟེ།ཡོད་པ་དེ་ཉིད་དེ་གང་ལ་ཡོད་པ་དེ་ལ་དེ་སྐད་ཅེས་བྱའོ། །རྟགས་ཀྱི་ཁྱད་པར་ལྡན་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།

由如是故，一切由境等超境不见亦非能立转定即无性定。此为结论。虽许有性言说遮为此量，然实于彼亦无量者。
故说"是故此"等。"此"即不显境之不见。由非有无定果故，即非有性定果，由有性言说因无性故。亦非无性定果，由疑故。"故"为因。此不见非为量。由"不见"等而释。何故？量为定果即信果性故。
现量亦于遍取时，于趣入境定解彼为量，此不见非能定某有无。虽非如是，于遮趣入为量者，诚然。然此虽遮趣入，非心疑遍断。配"有心疑遍断"语。有疑时必不住，义为心无定。由疑亦有农夫等士夫趣入故。
云何说此由无趣入果性为量？故说"若"等。如是趣入无过。若分别前行、定前行、言说作者，故于欲求如实定趣入者。已说彼不显境不见为无趣入果。
"有相殊胜"者，彼不见相殊胜差别所见相性有，即有彼者如是称。义为具相差别。

།དམིགས་པའོ་མཚན་ཉིད་ཀྱིར་གྱུར་པ་མི་དམིགས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །རྟགས་ཀྱི་ཁྱད་པར་ལས་ ཡོད་པ་སྟེ།སྐྱེ་བ་གང་ལ་ཡོད་པ་སྟེ་སྐྱེ་བ་གང་ལ་ཡོད་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དམིགས་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱིར་གྱུར་པའི་ཞེས་བྱ་བའི་ཁྱད་པར་འདི་ལས་མི་དམིགས་པ་སྐྱེ་བ་མ་ཡིན་ནོ། །འདིར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་འཆད་པར་བྱེད་པ་ལ། འདིར་ཞེས་བྱ་བ་མེད་པའི་ཐ་སྙད་ལ། གཏན་ཚིགས་བྱེ་ བྲག་ལ་ལྟོས་ནས།།ལ་ལར་མེར་ཤེས་འབྲས་བུ་ཅན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཇི་ལྟར་གོང་དུ་དཔེར་བྱས་པ་ལྟ་བུའོ། །གང་ཡང་མི་དམིགས་པ་ཚད་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བཤད་པ་ནི་བྱེ་བྲག་མེད་པར་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་མི་བྱའོ། །འོན་ཀྱང་རང་བཞིན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་བསྐལ་པ་ཅན་ནི་རང་བཞིན་ཡིན་ལ་ ཤེས་བྱེད་ནི་རྟགས་ཡིན་ཏེ།དེ་དག་མི་ཤེས་པ་ནི་རང་བཞིན་ཤེས་བྱེད་མི་ཤེས་ལ། དེ་ལ་མེད་པ་ཉིད་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ལ་ཚད་མ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་རིགས་པ་འདི་བརྗོད་པ་ཡིན། རང་བཞིན་མི་ཤེས་པ་ནི་མངོན་སུམ་ལོག་པ་ཡིན་ལ། ཤེས་བྱེད་མི་ཤེས་པ་ནི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ལས་ལོག་པ་ཡིན་ནོ། ། མི་སྣང་བའི་ཡུལ་ཅན་གྱིས་མངོན་སུམ་དང་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ལོག་པ་ལ་རིགས་པ་འདི་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསྡུས་པའི་དོན་ཏོ། །གང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་འཆད་པར་བྱེད་དེ། གང་བསྐལ་པའི་དོན་འགའ་ཞིག་གི་རང་གི་ངོ་བོ་མངོན་སུམ་གྱིས་མི་དམིགས་ཏེ། ཡུལ་ལ་སོགས་པས་བསྐལ པའི་རྒྱུའི་ཕྱིར་རོ།།རང་བཞིན་དེ་ནི་མི་དམིགས་པ་ཙམ་སྟེ་དེའི་ཡུལ་ཅན་གྱིས་མི་དམིགས་པ་ཙམ་མངོན་སུམ་ལོག་པ་ཙམ་དེས་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་མ་ཡིན་ནོ། །གང་དུ་ཇི་སྐད་བཤད་པ་ལྟ་བུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ལྟར་བསྐལ་པ་དག་ལ་རང་གི་ནུས་པ་ཉེ་བའི་ཕྱིར་ཤེས་པ་བསྐྱེད་པའི་ནུས་པ་ཡང་ ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་སོ།།རང་བཞིན་མི་ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་བཤད་ནས་ཤེས་བྱེད་མི་ཤེས་པ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་བཤད་པའི་ཕྱིར། ཤེས་པར་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་པ་ལ། ཤེས་པར་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བའི་འགྲེལ་པ་ནི་རྟགས་ལས་ཞེས་བྱ་བའོ་དབང་པོ་ལས་འདས་པའི་དོན་རྣམ་ པ་ཐམས་ཅད་དུ་དཔེར་ན་སེམས་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་སྤོང་བར་བྱེད་དོ།།དེ་བཞིན་དུ་ཤེས་པར་བྱེད་པ་རྟགས་ལ་མེད་པའི་ཕྱིར་རང་བཞིན་གྱིས་ཁྱད་པར་སྤོང་བར་བྱེད་དོ། །དཔེར་ན་སྦྱིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་འདིར་ནི་ཁྱད་པར་སྤོང་བ་ཡིན་གྱི་ཆོས་ཅན་ཡོད་པ་ཉིད་ཙམ་ནི་མ་ཡིན་ ནོ།།སྦྱིན་པ་དང་འཚེ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་ཟླས་དབྱེ་བའོ། །དེའི་ཡུལ་ཅན་གྱི་སེམས་དེ་ལ་དེ་སྐད་ཅེས་བྱའོ། །སྦྱིན་པའི་སེམས་དག་ལ་འཚེ་བ་ལ་སོགས་པ་ལས་ལྡོག་པའི་སེམས་དག་ཅེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།

"所见相性之不见"为语义。由相差别有，非谓"生于何有"义，由此"成所见相"差别非生不见。
由"此"等而释，"此"即无性言说。依因差别，"于某为知火果"等，如前所举例。所说不见为量者，不应无差别了知。
然"自性"等超者，自性为能知，相为因，彼等不知即自性能知不知，于彼立无性无量，此为所说理。自性不知为现量转，能知不知为比量转。不显境者现量比量转说此理，此为摄义。
由"何"等而释，何超义某自体现量不见，由境等超因故。彼自性仅不见，即彼境者仅不见、仅现量转，彼非谓无。"何处如所说"即"如是于超由自力近故，亦无生知能力"等。
说已"自性不知"，为说"于能知不知"故，说"能知"等。"能知"释为"由相"。超根义一切如"无离贪心"等遮。如是由无能知相故遮自性差别。如"布施"等，此为遮差别，非唯有法性。布施害等为对分。彼境心于彼如是称。义为布施心等离害等心。

། །།བམ་པོ་ཉི་ཤུ་རྩ་གཉིས་པ། མངོན་པར་མཐོ་བའི་རྒྱུ་ཉིད་ནི་མ་འོངས་པའི་ འབྲས་བུ་ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་རྒྱུ་ཉིད་དུ་འདིར་སེམས་པ་དག་གི་རང་གི་ངོ་བོ་སྤོང་བ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ།དེ་དག་ནི་མངོན་སུམ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །འོན་ཀྱང་མངོན་པར་མཐོ་བའི་རྒྱུ་ཉིད་དེ་རང་བཞིན་གྱི་ཁྱད་པར་ཞེས་བྱའོ། །སེམས་པ་དག་ནི་མངོན་སུམ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དེའི་བདག་ཉིད་དུ་གྱུར་པ་མངོན་པར་མཐོ་བའི་ རྒྱུ་ཉིད་ཀྱང་མངོན་སུམ་ཉིད་ཡིན་པ་དེ་བས་ན་འཁྲུལ་པ་འདི་གང་ལས་ཡིན་ཞེ་ན།དེའི་ཕྱིར་མངོན་སུམ་གྱི་དོན་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨྲས་ཏེ། མངོན་སུམ་གྱི་དོན་ལ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་པས་ཞེས་བྱ་བ་འདི་དང་སྦྱར་རོ། །མངོན་པར་མཐོ་བའི་རྒྱུ་མེད་དོ་ཞེས་དེ་ལྟར་སྐུར་པ་འདེབས་པར་བྱེད་ན་ཡང་ངོ་། །ཅི་ ལྟར་ཕྱིན་ཅི་ལོག་པས་ཞེ་ན།དེའི་འབྲས་བུ་མེད་པ་ཅན་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨྲས་ཏེ། དེའི་འབྲས་བུ་མེད་པ་ཅན་ཏེ་མངོན་པར་མཐོ་བའི་འབྲས་བུ་མེད་པ་ཅན་སེམས་པའི་ཁྱད་པར་ལུང་དུ་མ་བསྟན་པར་མཐོ་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་དག་དང་ཆོས་མཐུན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་ཇི་ལྟར་ཆོས་མཐུན་པ་ ཅན་ཡིན་ཞེ་ན།འབྲས་བུ་དེ་མ་ཐག་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་སྨྲས་ཏེ། དེའི་འབྲས་བུ་མེད་པ་ཅན་གཞན་གང་ལས་འབྲས་བུའི་དེ་མ་ཐག་པ་མ་མཐོང་ངོ་། །དེ་ཙམ་གྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འབྲས་བུ་དེ་མ་ཐག་པ་མཐོང་བ་ཙམ་གྱིས་དེ་མེད་པ་ཉིད་དེ་འབྲས་བུ་མེད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། འབྲས་བུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་ པ་སྨོས་ཏེ།འབྲས་བུ་དུས་གཞན་ཕྱི་མ་ཕྱི་མ་གནས་སྐབས་གྱུར་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་གྱིས་ཆོས་པ་དག་ནི་རྒྱུ་ལས་སྐྱེས་པ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རོ། །བྱི་བ་དང་ཁྱི་སྨྱོན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཟླས་དབྱེ་བའོ། །བྱི་བ་དང་ཁྱི་སྨྱོན་པ་དག་གི་སོས་བཟུང་བའི་དུག་གང་ཡིན་པའི་སྔར་འགྱུར་བ་མ་མཐོང་བ་དེ་ལས། དུས་གཞན་དུ་བརྒྱལ་བ་ལ་ སོགས་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་གྱི་འགྱུར་བ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རོ།།བྱི་བའི་དུག་ལ་སོགས་པའི་ཕྱིས་འགྱུར་བ་མཐོང་བ་ལས་དེ་འབྲས་བུའི་ནུས་པ་རྗེས་སུ་དཔག་པར་རིགས་པ་ཡིན་ནོ། །སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པའི་སེམས་པའི་མ་འོངས་པའི་འབྲས་བུ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཤིན་ཏུ་མི་རིགས་པའི་ཕྱིར་མེད་པ་ཉིད་རིགས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ཞེས་བྱ་ བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ།དེ་ལ་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པའི་སེམས་པ་དག་ལས་མ་འོངས་པའི་འབྲས་བུ་འབྱུང་བ་འགལ་བ་མེད་པ་སྟེ། གནོད་པ་ཅན་གྱི་ཚད་མ་མེད་པའི་ཕྱིར། བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་འབྲས་བུ་འབྱིན་པའི་ནུས་པ་མེད་པ་འདི་ལ་མི་དམིགས་པ་ཙམ་ནི་ཚད་མ་མ་ཡིན་ནོ།

第二十二品。增上因性非遮此等思维自性为未来殊胜果因性，彼等为现量故。然增上因性为自性差别。由思维为现量故，彼自性所成增上因性亦为现量，故此迷惑从何而来？
故说"于现量义"等。配"由现量义颠倒"。如是诽谤说"无增上因"。云何颠倒？说"彼无果"等。彼无果即增上果无性思维差别，无记增上何者，由与彼等法同性故。
若云何为法同性？由无等无间果故。彼无果他由何无见等无间果。"仅彼"即仅见等无间果非无性即非无果。何故？说"果"等。由见后后时位性相法从因生故。
"鼠与狂犬"为对分。由鼠与狂犬咬毒何者先无变异，见后时昏迷等相变异故。由见鼠毒等后变异，应推度彼果功能。
若布施等思维未来果何者，由极不应理故，应为无性者。说"彼"等。于彼布施等思维生未来果无违，由无违害量故。于所立出果功能无性，仅不见非为量。

།གལ་ཏེ་གནོད་པ་ཅན་གྱི་ཚད་མ་མེད་ པའི་ཕྱིར་སྤོང་བ་ནི་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ན།ཡོད་པ་ཉིད་ལ་ཚད་མ་གང་ཡིན་ཏེ། ཚད་མ་མེད་པ་དེ་བས་ན་ཡོད་པ་ཉིད་དུ་ངེས་པ་ཡང་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། གནོད་པ་ཅན་དང་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་ཚད་མ་མེད་པ་དེའི་ཕྱིར་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བ་ཡིན་ཡང་བླ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། སྤོང་བ་ནི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །སེམས་འདོད་ ཆགས་དང་བྲལ་བ་དང་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ལ་ཚད་མ་ཡང་སྲིད་པའི་ཕྱིར་མི་སྤོང་ངོ་།།སྲིད་པའི་ཚད་མ་དེ་ཡང་ལེའུ་གཉིས་པ་ལས་བསྒྲུབ་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟར་ནི་འགྱུར་མོད་ཀྱི། འདི་ལྟར་སྦྱིན་པ་དང་འཚེ་བ་ལས་ལྡོག་པའི་སེམས་པ་དག་ལ་མངོན་པར་མཐོ་བའི་རྒྱུའི་རང་བཞིན་ཡོད་པ་དེའི་ཚེ་དེ་དག་གཟུང་བ་ ན་དེ་ཡང་གཟུང་བར་འགྱུར་ན་གང་བཟུང་བ་ན་གང་མ་བཟུང་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་དེའི་རང་བཞིན་དུ་རིགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ།དེ་ཉིད་གནོད་པ་ཅན་གྱི་ཚད་མ་ཡིན་ལ་ལྷ་ཉིད་ཀྱི་ཁྱད་པར་ལ་སོགས་པ་ཡང་ཅི་སྟེ་ཡོད་ན། དེ་དག་གིས་གདོན་མི་ཟ་བར་དོན་གྱི་བྱ་བ་འགའ་ཞིག་བྱེད་ན། མི་སྣང་བ་དེ་བས་ན་དོན་གྱི་བྱ་བ་མི་བྱེད་པའི་ ཕྱིར་ཡོད་པ་ཉིད་མ་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་གནོད་པ་ཅན་གྱི་ཚད་མར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན།དེ་བས་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་པ་ལ། དེ་བས་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དག་ཉེ་བར་དགོད་པའོ། །འདིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ངེས་པར་གཟུང་བ་སྟེ། བསྐལ་པའི་དོན་འདས་མ་ཐག་པ་དེ་དག་གི་ནང་ནས་སོ། །དོན་ནམ་རང་གི་ངོ་ བོ་འགའ་ཞིག་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཇི་ལྟར་གཞུང་གི་རིམ་པ་ཡིན་པ་དེ་ལྟར་ན་ཅི་རིགས་པར་སྦྱར་ཏེ།སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པའི་སེམས་པའི་རང་བཞིན་འགའ་ཞིག་ལ་ཤེས་པ་མེད་པ་མ་གྲུབ་པར་འགྱུར་རོ། །ཅི་ལྟར་ཞེ་ན། མཐོང་བ་གསལ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཡུལ་དེ་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ལ་ཇི་ལྟར་གཟུང་བའི་རང་བཞིན་གྱི་ངོ་བོ་ངེས་ པར་བསྐྱེད་པའི་ནུས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།།རང་བཞིན་ལ་སོགས་པས་བསྐལ་པའི་དོན་འགའ་ཞིག་ལ་ཤེས་པར་བྱེད་པ་འབྲས་བུ་དེ་མེད་པའི་ཕྱིར། ཤེས་པར་བྱེད་པ་མ་གྲུབ་པར་འགྱུར་རོ། །ཅིའི་ཕྱིར་འབྲས་བུ་ཉིད་མེད་པ་ཡིན་ཞེ་ན། རྒྱུ་རྣམས་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། རྒྱུ་རྣམས་ཀྱིས་ནི་དུས་ ཐམས་ཅད་དུ་སྐྱེས་བུ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་གཟུང་བར་བྱ་བ་བདག་ཉིད་ཤེས་པར་བྱེད་པ་འབྲས་བུ་གདོན་མི་ཟ་བར་བརྩམ་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ངེས་པའོ།།རང་བཞིན་ལ་སོགས་པས་བསྐལ་པ་དེ་དག་ནི་དོན་བྱེད་པས་སྟོང་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ཚུ་རོལ་མཐོང་བའི་ཡུལ་དུ་གྱུར་པ་མ་ཡིན་པ་ནི་དོན་གྱི་བྱ་བ་བྱེད་ པའི་ཕྱིར་རོ།

若由无违害量故无遮，于有性何为量？由无量故，定为有性亦不应理者。说"虽由无违害及能立量故疑惑亦可"。遮非一切应理。由离贪心及一切智亦有量故不遮。彼可能量当于第二品成立。
虽如是，如是布施离害思维有增上因自性时，取彼亦当取，何取时何不取，彼非应为彼自性。彼即违害量，天性差别等若有，彼等必作义用，由不显故不作义用，故非有性，彼即成违害量者。
说"是故"等。"是故"为近置。"此"为定取，从彼等刚过超义中。"于义或自性某"者，如文次第随应配：于布施等思维自性某无知不成。云何？由无明见故，于彼境经验如所取自性体无定生功能故。
由自性等超义某无能知果故，能知不成。何故为无果？说"诸因"等。诸因于一切时非一切士夫所取自体能知果必应作，此为定。彼等由自性等超非空无作用，由非此岸见境作义用故。

།འདི་ཙམ་གྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཇི་སྐད་དུ་བཤད་པའི་ཤེས་པར་བྱེད་པ་མེད་པས། དེ་མེད་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། དབང་པོ་ལས་འདས་པ་ལྷ་ཉིད་ཀྱི་ཁྱད་པར་དང་། མངོན་པར་མཐོ་བའི་རྒྱུ་ལ་སོགས་པ་རང་བཞིན་གྱི་ཁྱད་པར་དག་མེད་པ་ཡིན་ཏེ། མངོན་སུམ་དང་རྗེས་སུ་དཔག་པ་དག་ལོག་པ་ ཙམ་གྱིས་མེད་པ་ཉིད་མི་འགལ་བའི་ཕྱིར་རོ།།ཇི་སྐད་དུ་བཤད་པའི་དབང་པོ་ལས་འདས་པ་དག་ལ་ཤེས་པར་བྱེད་པ་མེད་དོ་ཞེས་བསྟན་པར་མི་ནུས་སོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཡང་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་འགའ་ཞིག་ལ་མངོན་པར་གསལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ལྟར་ཇི་ལྟར་ཡང་ལ་ལར་མཐོ་བ་དང་དམན་པའི་ཕྱིར་ མཐོང་བའི་རང་བཞིན་ངེས་པ་མེད་པ་ལ་ཡང་དེ་གསལ་བ་ལ་སོགས་པ་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་མཐོང་བ་ངེས་པར་བྱེད་དེ།དཔེར་ན་དྲུག་ལ་སོགས་པའི་རྫས་གོམས་པ་ལྟ་བུའོ། །དེ་བཞིན་དུ་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་ཐམས་ཅད་ལ་ཡང་རབ་ཏུ་གསལ་བར་བྱེད་པ་འབྱུང་བ་ཅན་དག་མངོན་པར་གསལ་བར་བསམ་པར་བྱའོ། ། རྣལ་འབྱོར་སྒྲུབ་པ་ལས་སྲིད་པའི་ཚད་མ་འཆད་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་བཞིན་དུ་ས་བོན་འབྲས་བུ་རྩོམ་པ་མེད་པ་འགའ་ཞིག་གི་དུས་གཞན་དུ་འབྲས་བུ་ཚད་མ་མངོན་པར་གསལ་བར་སྣང་བ་དེ་ལྟར་དབང་པོ་ལས་འདས་པ་དག་ལ་ཡང་བསམ་པར་བྱའོ། །འདི་ལྟར་འདྲ་བ་ལ་སོགས་པ་འགའ་ཞིག་ལ་བདག་གི ཡུལ་ཅན་གྱི་ཤེས་པའམ།རིམས་ལ་སོགས་པའི་འབྲས་བུ་སྐྱེད་པར་བྱེད་དོ། །དེ་བས་ན་བསྐལ་པ་དག་ལ་རང་བཞིན་མི་དམིགས་པ་ནི་མེད་པ་ཉིད། སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ཞིང་འབྲས་བུ་མི་དམིགས་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་རྒྱུ་མི་དམིགས་པ་ནི་མེད་པ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར། རྒྱུ་ མི་ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ།རྒྱུ་མི་ཤེས་པ་སྟེ། རྒྱུ་མི་དམིགས་པ་ནི་འབྲས་བུ་རང་བཞིན་གྱིས་བསྐལ་པ་ཅན་གྱི་ཡང་། མེད་པ་ཉིད་ནི་སྒྲུབ་བྱེད་ཡིན། །རང་གི་ངོ་བོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་འཆད་པར་བྱེད་དེ། བསྐལ་པའི་ཡུལ་གྱི་ངོ་བོ་མེད་པ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ལ་རང་བཞིན་མི་དམིགས་པ་ཉིད་ནི་ཚད་མར་མི་ བརྗོད་ཀྱི།རྒྱུ་མི་དམིགས་པ་ཁོ་ན་ཚད་མ་ཡིན་ནོ། །བསྐལ་པའི་ཡུལ་ལ་རྒྱུ་མི་དམིགས་པ་ཉིད་ཀྱིས་ངེས་པར་མི་ནུས་པ་མ་ཡིན་ནམ། རང་བཞིན་ལ་སོགས་པས་བསྐལ་པ་དག་ནི་འགའ་ཞིག་དང་ལྷན་ཅིག་བྱེད་པ་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་དངོས་པོ་ཉིད་ངེས་པར་མི་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ནི་བདེན་ཏེ་འོན་ཀྱང་མ་ བསྟན་པའི་ཡུལ་མེད་པ་ཙམ་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་རྒྱུ་མེད་པ་རང་བཞིན་ལ་སོགས་པ་བསྐལ་པའི་འབྲས་བུ་ཡང་གདོན་མི་ཟ་བར་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་དེ་ཙམ་དུ་བསྟན་པར་ནུས་ཏེ།ཆ་འདི་ཙམ་གྱིས་རྒྱུ་ཉེ་བར་བཀོད་པ་ཡིན་ནོ།

"仅此"即如所说无能知，非令彼无，谓：超根天性差别及增上因等自性差别无，由仅现量比量转亦不违无性故。如所说超根等无能知不能显示。何故？由次第于某明显故。
如是如于某高下故，虽无见自性定，由彼明显等生故定见，如六等物习。如是于一切布施等亦当思惟明显有生明显者。由瑜伽成就当说可能量。
如是种子无果作某后时果量明显显现，如是于超根等亦当思惟。如是于相似等某生自境识或生热等果。是故于超者自性不见非能立无性，果不见亦非。
为显示于彼因不见能立无性故，于"因不知"等，因不知即因不见，能立果自性超者亦无性。由"自体"等而释，于超境体无所立，自性不见非说为量，唯因不见为量。
于超境由因不见岂不能定？由自性等超者不定与某俱作因果事故。虽此为实，然由了知仅无无记境故，能显示仅此：无因自性等超果亦必非有，仅此为因近置。

།དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་སྤྱི་གང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། འདི་ལྟར་བསྐལ་ པ་དག་ལ་རང་བཞིན་མི་དམིགས་པ་ནི་མ་བསྟན་པའི་ཡུལ་ཅན་ཡིན་དུ་ཟིན་ཀྱང་།རྣམ་པར་གཞག་པར་ནུས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ལ་ལར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་གཞན་གྱི་ཡིན་ཏེ། གནས་ཁང་ལ་སོགས་པར་མེ་ཤིར་ཟིན་ཀྱང་དུ་བ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་ན་རྒྱུ་ཞིག་ཏུ་ཟིན་ཀྱང་། འབྲས་བུ་མཐོང་ ངོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཁྲུལ་པ་ཡིན་ནོ།།རྒྱུ་མེད་པར་འབྲས་བུ་མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་འདིས་ནི་རྒྱུ་གནས་པའི་དུས་ན་འབྲས་བུ་ཡོད་པ་སྟེ། ཇི་སྲིད་རྒྱུ་ཡོད་པ་དེ་སྲིད་དུ་འབྲས་བུ་ཡོད་པ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དེ་སྐད་དུ་མི་སྨྲ་སྟེ། གང་གི་རྒྱུ་ཞིག་ན་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ཐལ་བར་འགྱུར་ཏེ། རྒྱུ་ལས་ཅིག་ཅར་སྐྱེས་པའི་འབྲས་བུ་ནི་རྒྱུ་ཞིག་ན་ཡང་དུས་གཞན་ན་གནས་པའི་ཕྱིར་རོ། །འོ་ན་ཚིག་འདིས་ཅི་བརྗོད་ཅེ་ན། རྒྱུ་མེད་པར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། འདི་ལྟར་གཞུང་འདིས་དངོས་པོ་དེ་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་གཞུང་གིས་ཆོད་པ་དེ་ལྟར་ན་ཡང་། དོན་གྱི་དབང་གིས་དེ་ལྟར སྦྱར་བ་ཡིན་ནོ།།དེ་ལྟར་རེ་ཞིག་བསྟན་པ་ཉིད་དུ་ཁས་བླངས་ནས་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། །དངོས་པོ་སྐད་ཅིག་མ་ཡིན་པ་དེ་བས་ན་རྒྱུ་ཞིག་པའི་འབྲས་བུ་གནས་པ་དག་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་གང་ལ་འཁྲུལ་པ་ཐེ་ཚོམ་ཟ། འདི་ལྟར་མེས་བསྐྱེད་པའི་དུ་བའི་སྐད་ཅིག་མ་གང་ཡིན་པ་དེ་མེ་ཞིག་པ་ན་གནས་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། མེས་ བསྐྱེད་པའི་དུ་བའི་སྐད་ཅིག་མ་གཉིས་པ་ཡོད་པ་དེ་ཉིད་ཀྱི་ཚེ།རྒྱུར་གྱུར་པའི་མེའི་སྐད་ཅིག་པ་གསུམ་པ་ལ་དུ་བའི་སྐད་ཅིག་མ་ཡང་འཇིག་པ་དེ་ལྟར་ན། གང་ལས་རྒྱུ་ལས་རྒྱུ་འཇིག་པའི་ཕྱིས་འབྲས་བུ་གནས་པ་ཡིན། གང་ཡང་ཕྱིས་འབྲས་བུ་གཞག་པ་ཅན་གྱི་དུ་བ་ནི་དུ་བའི་རྟགས་ཅན་ཉིད་ཀྱི་མེའི་རྟགས་ཅན་མ་ ཡིན་པ་དེ་ཉིད་བསྟན་པའི་ཕྱིར།དངོས་པོ་དེ་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་པ་ལ། དེ་ལྟར་གནས་པ་ཅན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དང་པོའི་རྒྱུ་ཞིག་ན་ཡང་དུས་ཕྱིས་གནས་པ་ཅན་ཏེ། དེའི་རྒྱུ་ཅན་ནི་རྒྱུ་སྔར་འགག་པའི་ཉེ་བར་ལེན་པ་ཅན་ནི་མ་ཡིན་པའོ། །འོ་ན་ཇི་ལྟར་དུ་བ་ཕྱིས་འབྱུང་བ་མེའི་རྒྱུ་ཅན་ཡིན་ཞེས་ བརྗོད་ཅེ་ན།བརྒྱུད་པས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། རེ་ཞིག་དུ་བའི་སྐད་ཅིག་མ་དང་པོ་ནི་མེ་ཉིད་ཀྱིས་སྐྱེད་པར་བྱེད་ལ་དུ་བའི་སྐད་ཅིག་མ་དེས་ཀྱང་གཞན་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ལྟར་བརྒྱུད་པས་སོ། །དེ་ཉིད་གསལ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རྒྱུན་ལ་ཕན་འདོགས་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། ཐོག་མར་རྒྱུན་སྐྱེད་པར་ བྱེད་པའི་ཕྱིར་དེ་འབྲས་བུ་བསྟན་པ་ཏེ།རྒྱུ་དང་པོ་དེའི་ཕྱི་མ་དག་ཀྱང་འབྲས་བུ་ཡིན་ནོ་ཞེས་དེ་ལྟར་ཐ་སྙད་དུ་བྱས་པའོ།

是故说"何总"等。如是于超者虽自性不见为无记境，不能安立。"于某"等为他说，如房舍等虽火灭由见烟故。如是虽因灭，见果为迷乱。
"无因不成果"此语非谓因住时有果，义为乃至有因尔时有果。不如是说，由"何因虽灭"等成过失，由因俱生果虽因灭于他时住故。
若此语说何？说"无因"等。如是此论由"如是事物"等论隔，然由义力如是配。如是且承许为说明。
由事物为刹那，是故无因灭果住者，于何迷乱疑惑？如是火生烟刹那何者，火灭时无住，由火生烟第二刹那有时，因位火第三刹那烟刹那亦灭，如是从何因灭后果住？
又后果所立烟为烟相者非火相者，为显示此故，说"事物如是"等。"如是住者"即初因虽灭后时住者，彼因者非因先灭所取者。
若云何说后生烟为火因者？说"由相续"等。且初烟刹那由火生，由彼烟刹那亦生他，如是由相续。为明显此故说"由益相续故"，由初生相续故说彼果，彼初因后者亦为果，如是假立。

།གལ་ཏེ་རྒྱུའི་ཚད་མ་རྣམ་པ་འགའ་ཞིག་གིས་མེད་པ་གྲུབ་པ་དེའི་ཚེ་དེའི་འབྲས་བུ་སྟེ། རྒྱུ་བཀག་པར་གྱུར་པ་དེའི་འབྲས་བུ་ཡོད་དོ་ཞེས་ངེས་པར་མི་འགྱུར་རོ། །འདི་ནི། གལ་ཏེ་གཏན་ ཚིགས་འགའ་ཞིག་གིས།།དེ་མེད་པ་ནི་རྟོགས་པར་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པའི་ཆ་འཆད་པར་འགྱུར་བ་ཡིན་ཏེ། འདི་ནི་དོན་གྱི་སྦྱོར་བའོ། །དེས་ཀྱང་བསྟན་པའི་ཡུལ་ཅན་གྱི་མེད་པ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པར་འདོད་པ་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །མ་བསྟན་པའི་ཡུལ་ཅན་ནི་དེ་ལྟར་ལྟོས་པར་བྱ་བ་མ་ ཡིན་ཏེ།གལ་ཏེ་རྒྱུ་མེད་ན་ཡང་འབྲས་བུ་ཡང་གདོན་མི་ཟ་བར་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ཏེ། རྒྱུ་མེད་པར་དངོས་པོ་འབྱུང་བ་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ཙམ་ནི་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཡང་དེ་མ་ཐག་པ་ཉིད་དུ་བཤད་ཟིན་ཏོ། །དོན་གྱི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་དོན་ཞེས་བྱ་བ་ཁྱབ་པར་བྱེད་པའི་རང་བཞིན་རྟགས་ཅན་ཏེ་ མེད་པ་ཉིད་དུ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ལ།རང་བཞིན་མི་དམིགས་པ་ཡང་སྟེ། ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་མི་དམིགས་པ་ཡང་མེད་པ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་སྐབས་ཡིན་ནོ། །རང་བཞིན་ཉིད་ཀྱི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་འཆད་པར་བྱེད་པ་ལ་འགའ་ཞིག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་མི་དམིགས་པའོ། །གལ་ཏེ་ཁྱབ་ པར་བྱེད་པ་མི་དམིགས་པ་ན་ཁྱབ་པར་བྱ་བ་འདོད་པ་འདིའི་རང་བཞིན་གྲུབ་པར་འགྱུར་བ་དེའི་ཚེ་ཚད་མར་འགྱུར་རོ།།གལ་ཏེ་གཏན་ཚིགས་འགའ་ཞིག་གིས་ཏེ་རང་བཞིན་མི་དམིགས་པ་ཞེས་བྱ་བས། དེ་མེད་པ་ནི་རྟོགས་པར་འགྱུར། །གལ་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་དོན་འཆད་པ་ཡིན་ཏེ། གལ་ཏེ་ རྒྱུ་འདི་མེད་པ་གྲུབ་པར་འགྱུར་བ་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་རོ།།ཁྱབ་པར་བྱེད་པའི་རང་བཞིན་གོ་བར་བྱེད་པ་གཏན་ཚིགས་འགའ་ཞིག་ལས་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །དམིགས་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱིར་གྱུར་པ་ལས་མི་དམིགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་ན་དགག་པ་ལ་གོ་བར་བྱེད་པའི་གཏན་ཚིགས་ནི་མི་དམིགས་པ་ ཙམ་མ་ཡིན་ནོ།།རྒྱུའམ་ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་དེ་ནི་གོ་བར་བྱེད་པའི་གཏན་ཚིགས་ལས་མེད་པ་ཉིད་དུ་གྲུབ་པས་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་འབྲས་བུའམ་ཁྱབ་པར་བྱ་བ་ལྡོག་པར་བྱེད་དེ། དེ་མེད་པར་མ་གྲུབ་ན་སྟེ། རྒྱུ་དང་ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་མ་གྲུབ་ན་འབྲས་བུ་དང་ཁྱབ་པར་བྱ་བ་ལྡོག་པ་ལ་ཡང་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བའི་ཕྱིར་རོ། ། དེ་ཡང་གོང་དུ་ཇི་སྐད་དུ་བཤད་པའི་བསྟན་པའི་ཡུལ་ཅན་གྱི་མེད་པ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཡིན་པར་བལྟ་བར་བྱའོ།

若由某种因量成立无时，其果即被遮因之果不得决定。此即将解释"若由某因相，了知彼为无"偈颂分，此为义理配合。由彼亦显示欲立无记境之能立。
无记境非如是观待，仅显示：若无因则果亦必非有，由无因事物不可能生故。此亦已于刚才说明。
于"义"等中，"义"即遍摄自性相，于所立无性，自性不见亦即遍摄不见亦为能立无性，此为此处。
由"自性"等而释，"某"即遍摄不见。若遍摄不见时，此所欲遍摄之自性成就时，则成量。
"若由某因相"即自性不见，"了知彼为无"。由"若"等释义，配为"若此因成立无"。由某遍摄自性能知因而无，由不见见相故。如是于遮非仅不见为能知因。
由能知因成立彼因或遍摄为无性，则次第遣除果或所遍摄，若彼无未成，即因及遍摄未成，于果及所遍摄遣除亦疑惑故。此亦当视为如上所说无记境之能立。

།གལ་ཏེ་རང་བཞིན་མེད་པ་ཉིད་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ལ་དེ་མི་དམིགས་པ་ཉིད་ཚད་མ་ཡིན་པར་མ་བརྗོད་དམ། ཇི་ལྟར་ན་དེ་བུམ་པ་ལ་སོགས་པའི་དངོས་པོའི་བདག་ཉིད་མི་དམིགས་པ་ལས་མེད་པ གྲུབ་ཅེ་ན།ལེན་དུ་མཐོང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། བསྐལ་པའི་ཡུལ་ཉིད་ལ་རང་བཞིན་མི་དམིགས་པ་ཚད་མ་མ་ཡིན་གྱི། སྣང་བ་ལ་ནི་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་བསྡུས་པའི་དོན་ཏོ། །སྣང་བ་ཞེས་བྱ་བ་འདིས་ནི་རང་བཞིན་ལ་སོགས་པས་མ་བསྐལ་པ་བསྟན་ཏོ། །དེ་ལྟ་བུའི་རྣམ་པ་ཅན་གྱི་ དངོས་པོ་དེ་ནི་མི་དམིགས་པ་ཡོད་པའི་དངོས་པོ་མེད་པ་སྟེ་ཡོད་པ་ཉིད་རྟོགས་པར་འགྱུར་རོ།།གང་གི་ཚེ་ཞེ་ན་མཐོང་བ་མེད་པ་དག་གི་རྒྱུ་མི་སྲིད་པར་ནི་འགྱུར་བ་ན་མཐོང་བ་མེད་པའི་རྒྱུ་སྟེ་རྒྱུ་གཞན་མ་ཚང་བ་དེ་མི་སྲིད་པར་འགྱུར་བ་ན་སྟེ། དམིགས་པའི་རྐྱེན་གཞན་ཚོགས་པར་གྱུར་ཅེས་ བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།གལ་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་འཆད་པར་བྱེད་དེ། བདག་ཉིད་གོ་བར་བྱེད་ཅིང་རྟོགས་པར་བྱེད་པས་ན་དངོས་པོའོ། །གལ་ཏེ་རང་བཞིན་ལ་སོགས་པས་མ་བསྐལ་པས་རང་བཞིན་གྱི་ཁྱད་པར་དུ་འགྱུར་ན། བདག་ཉིད་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་འཛིན་པར་བྱེད་པ་པོ་སྟེ། གང་ཞིག་གང་གིས་འཛིན་པ་པོའི་དབང་ པོ་དེས་དམིགས་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ།།འདིས་ནི་སྣང་བའི་ཞེས་བྱ་བ་དེ་རྣམ་པར་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཡང་ཇི་སྐད་དུ་བཤད་པའི་དངོས་པོ་མཐོང་བའི་གེགས་བྱེད་པ་ཅན་ཏེ། རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པའི་རྒྱུ་ལ་གནོད་པར་བྱེད་པ་ཅན་ནོ། །བར་ཆད་ལ་སོགས་པ་དག་ཅེས་བྱ་བའི་སོགས་པའི་སྒྲས་ནི་མ་ཚང་བ་ གཟུང་ངོ་།།གགས་བྱེད་པ་ལ་སོགས་པ་མེད་པ་སྟེ་དམིགས་པའི་རྐྱེན་དག་ཡོད་ན་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དམིགས་པ་ཁོ་ནར་འགྱུར་ཏེ། རྣམ་པ་གཞན་དུ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟ་བུར་གྱུར་པ་མི་དམིགས་པ་ནི་མེད་དོ་ཞེས་ངེས་པར་འགྱུར་རོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དེ་འདྲ་བར་འགྱུར་བ་སྟེ། དམིགས་པའི་མཚན་ཉིད་ ཀྱིར་གྱུར་པ་ཡོད་ན་དམིགས་པ་ལ་འཁྲུལ་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།།གང་འདི་ཉིད་ནི་རང་གི་ངོ་བོ་མེད་པར་ངེས་པ་ན་མཐོང་བ་མེད་པ་དག་གིས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་གཏན་ཚིགས་འདི་ཉིད་བཤད་པར་བྱ་བ་རིགས་པར་བྱའོ། །བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་གང་ལ་ཞེ་ན། རྒྱུ་དང་ཁྱད་པར་བྱེད་པ་དག་མེད་པའི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ལ་ ཡང་ངོ་།།དངོས་པོ་འགལ་བ་ཡོད་ན་ཡང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། ཡང་གི་སྒྲ་ནི་རིམ་པ་གཞན་དང་སྦྱར་ཏེ། དེ་དང་འགལ་བ་དམིགས་ན་ཡང་ཞེས་བྱ་བར་བལྟ་བར་བྱའོ། །གང་མེད་པ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་དེ་དང་འགལ་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་དམིགས་པ་མེད་པ་ཉིད་དེ་དགག་པར་བྱ་བ་མེད་པར་འགྱུར་རོ།

若说于所立自性无性，其不见即为量，云何由不见瓶等事物自性而成无？说"见为所取"等。于超境自性不见非量，于显现则是，此为摄义。"显现"此说示非由自性等超。
如是相事物，由不见有事物无，即了知有性。何时？当见无因不可能时，即见无因，即余因不具不可能时，即具足见缘等聚集之义。
由"若"等而释：由自体令知令了故为事物。若由自性等非超而成自性差别，则如其自体能取者，即由何所取根成为所见。此释"显现"。
彼亦如所说事物见障碍者，即损害生识因者。"障碍等"之等字摄不具。无障碍等，即有见缘之义。唯成所见，非余相。如是不见即决定为无。
何故？如是，由有见相时于见无迷乱故。此即当由"见无等"说明此因相应理。于何所立？于因及差别无之所立亦尔。
于"有违事物亦"等中，"亦"字配他次第，当视为"见彼违亦"。与所立无性相违何者，彼不见即所遮无。

།ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དངོས་པོ་འགལ་བ་ཡོད་ན་ནི། །དེ་ཡོད་པ་ལ་གནོད་བྱེད་ཕྱིར་ཏེ། །དགག་པར་བྱ་བར་འདོད་པ་དེ་ཉིད་ཡོད་པ་ཉིད་ལ་གནོད་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། གཉི་ག་ལྷན་ཅིག་མི་གནས་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དངོས་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་འཆད་པར་བྱེད་དེ། དངོས་པོ་གང་ཞིག་བདག་ཉིད་འགལ་བ་གང་དང ལྷན་ཅིག་མི་གནས་ཏེ།དཔེར་ན་གྲང་བ་དང་དྲོ་བའི་རེག་པ་ལྟ་བུའོ། །ཅིའི་ཕྱིར་མི་གནས་ཤེ་ན། དེ་དག་གི་ཉེ་བར་ལེན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་པ་ལ། འགལ་བ་དེ་དག་གི་ཉེ་བར་ལེན་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་དག་ནི་ཕན་ཚུན་གཅིག་ལ་གཅིག་མི་མཐུན་པ་གང་ཡིན་པ་དེའི་རྟེན་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཏེ། དྲོ་བའི་ཉེ་བར་ལེན་པ་ནི་གྲོང་བའི་ ཉེ་བར་ལེན་པ་དང་མི་མཐུན་པའི་རྟེན་ཡིན་པས་སོ།།དེ་བས་གཅིག་གིས་ཀྱང་ཅིག་ཤོས་ཀྱི་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །རྒྱུ་དེས་གྲང་བ་དང་དྲོ་བ་འགལ་བ་དག་གིས་འབྲས་བུ་དག་ནི་གཅིག་ལ་ཡང་ཅིག་ཅར་རྩོམ་པ་འགལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །སྔར་མི་དམིགས་པའི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་འདི་ན་གྲང་བའི་རེག་པ་མེད་དེ་མེ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ་ ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཇི་སྐད་བཤད་མ་ཐག་པའི་རྣམ་པ་གྲང་བ་དང་དྲོ་བ་འགལ་བ་དེ་དག་ནི་གཅིག་ཡོད་ན་ཡང་གཞན་མེད་པ་རྟོགས་པར་འགྱུར་རོ།།ཅི་སྟེ་ཡང་འདིར་མི་དམིགས་པ་ཞེས་མ་ཐོས་པ་དེ་ལྟར་ན་ཡང་རང་བཞིན་འགལ་བ་ཞེས་བྱ་བའི་རྟགས་ནི་མི་དམིགས་པ་ལས་ཐ་དད་པར་བརྗོད་པར་མི་བྱའོ། ། ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། མི་དམིགས་པ་དེ་ཉིད་ལས་འགལ་བ་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་དང་། འགལ་བ་ལས་ཀྱང་མེད་པ་བསྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །འགལ་བ་ཡང་ཇི་ལྟར་ངེས་པར་འགྱུར། གལ་ཏེ་དམིགས་པ་ན་ཅིག་ཤོས་མི་དམིགས་པར་འགྱུར་གྱི། དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་ཅིག་ཤོས་དམིགས་པ་མ་བཀག་པ་ཅན་མེད་པ་མི་འགྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། ། དེ་ལྟར་ན་དོན་གྱིས་འགལ་བ་གྲུབ་པ་ན་མི་དམིགས་པ་ཁོ་ན་རབ་ཏུ་སྦྱོར་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟ་བུའི་རྣམ་པ་སྟེ་སྣང་བའི་ཡུལ་མི་དམིགས་པ་ལས་མེད་པ་རྟོགས་པར་འགྱུར་བ་དེ་བས་འདི་ཚད་མ་ཡིན་པ་ནི་བླ་སྟེ། དེ་ཡང་ཇི་ལྟར་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཉིད་མ་ཡིན་གྱི་འོན་ཀྱང་ཚད་མ་གཞན་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསམས པའོ།།ཇི་ལྟར་ཡང་མི་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སློབ་དཔོན་གྱིའོ། །དཔེ་ལ་ལྟོས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཞན་གྱི་ཡིན་ཏེ། རྗེས་སུ་དཔག་པ་ནི་དཔེ་ལ་ལྟོས་པ་ཡིན་ཏེ་རྗེས་སུ་དཔག་པ་འགྲོ་བ་དང་ལྡོག་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་མི་དམིགས་པ་ནི་མ་ཡིན་པ་དེ་བས་ན་རྗེས་སུ་དཔག་པའི་མཚན་ཉིད་དང་མི་ལྡན་པའི་ ཕྱིར་རྗེས་སུ་དཔག་པ་མ་ཡིན་ནོ།།དཔེ་ལ་ལྟོས་པ་མེད་པ་ཉིད་འདི་ལ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨྲས་ཏེ། འདི་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མི་དམིགས་པ་ལའོ།

何故？"有违事物时，由损害彼有"，即由损害所欲遮者之有性故，由二者不俱住故之义。
由"事物"等而释：何事物自体与何相违不俱住，如冷暖触。何故不住？说"彼等所取"等，彼相违等所取何者，彼等互不相顺，由彼所依性故，由暖所取与冷所取不相顺所依故。是故一亦由他之义。
由此因冷暖相违者之果，于一亦同时作违故。如前不见分类中所说"无冷触，由有火故"等，如是冷暖相违者，一有时亦了知他无。
虽此中未闻"不见"，然不应说自性相违因异于不见。何故？由由不见了知相违故，由相违亦立无故。相违亦云何决定？若见时他不见，非尔则不遮他见者无不成故。
如是由义成相违时，唯不见极为相应。由如是相即显境不见而了知无故，此为量极善，然彼云何非比量而是别量耶？
"云何亦不成"为阿阇黎语。"由无待喻故"为他说，比量待喻，由比量随行返故。如是不见非尔，是故由不具比量相故非比量。
说"此无待喻"等，"此"即不见。

།ཅིའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་སློབ་དཔོན་གྱི་ཡིན་ཏེ། དཔེ་ཉིད་ཡིན་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་པ་ནི་གཞན་གྱི་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི་ ནམ་མཁའི་མེ་ཏོག་ལ་སོགས་པའོ།།མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཇི་ལྟར་ཚད་མ་གང་གིས་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱ་ཞིང་གང་གིས་དེ་ལྟར་འགྱུར་ཏེ། མི་དམིགས་པའི་རྟགས་ཀྱིས་མེད་པ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ལ་དཔེར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །གལ་ཏེ་མི་དམིགས་པའི་རྟགས་ཁོ་ན་ལས་ནམ་མཁའི་མེ་ཏོག་ ལ་སོགས་པ་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན།དེ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ནམ་མཁའི་མེ་ཏོག་ལ་སོགས་པ་ལའོ། །ཇི་ལྟར་དཔེ་མེད་པ་ཅན་དག་སྟེ། མེད་པ་ཉིད་མ་གྲུབ་པ་ཅན་གང་ལ་དཔེ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བར་ཚིག་རྣམ་པར་སྦྱར་རོ། །ཅི་སྟེ་འདི་ལ་ཡང་དཔེ་གཞན་ཡོད་པ་དེའི་ཚེ་ནམ་མཁའི་མེ་ཏོག་ལ་སོགས་པ་མེད་པ་ཉིད་མ་ གྲུབ་པ་དེ་དཔེ་དང་བཅས་པ་ཉིད་ཡིན་ན་ནི་ཐུག་པ་མེད་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་ཏེ།དེ་ལ་ཡང་དཔེ་གཞན་དང་དཔེ་གཞན་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཐུག་པ་མེད་པ་ཡིན་པ་དེ་ལྟ་ན། གཅིག་ཀྱང་མ་གྲུབ་ན་ཐམས་ཅད་ལ་རྟོགས་པ་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་བས་ན་ཐུག་པ་མེད་པའི་ཉེས་པ་སྤངས་པའི་ཕྱིར་དཔེ་འགྱུར་བ་ཉེ་བར་ བརྗོད་པ་མེད་པ་མེད་པར་གྲུབ་པ་དཔེ་མེད་པ་ཅན་བྱའོ།།དེ་བས་ན་གཞན་ལ་ཡང་སྟེ་འདི་ན་དམིགས་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱིར་གྱུར་པའི་བུམ་པ་མི་དམིགས་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བའི་སྦྱོར་བ་ལ་ཡང་། དཔེ་ལ་ལྟོས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་མི་དམིགས་པ་ནི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་མ་ཡིན་ནོ། །སློབ་དཔོན་གྱིས་ཐོས་སུ་ཟིན་ཀྱང་ཞེས་བྱ་ བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ།འདི་ལྟར་རང་བཞིན་མི་དམིགས་པ་ལ་མེད་པ་བསྒྲུབ་པ་ནི་མ་ཡིན་གྱི། འོན་ཀྱང་མེད་པའི་ཐ་སྙད་ཡིན་ནོ་ཞེས་མང་དུ་བཤད་ཟིན་ཏོ། །དེ་བས་ན་ཐོས་སུ་ཟིན་ཀྱང་ངོ་། །གླེན་པའི་མིང་ནི་ལྷ་དང་ལྷར་འགྱུར་སྐྱེ་དགུའི་བདག་ཅེས་བྱ་བ་གསུམ་གསུངས་པ་དེ་བས་ན། ལྷ་རྣམས་དགའ་བ་ སྟེ་གླེན་པ་དག་གིས་ངེས་པ་གཟུང་བ་གསལ་བ་མེད་པ་གང་གིས་དཔེ་ཡོད་དུ་ཟིན་ཀྱང་དེ་མ་གྲུབ་པར་རྒོལ་ཏེ།གལ་ཏེ་འདིར་མེད་པ་གྲུབ་པར་བྱ་བ་ལ་དཔེ་མ་གྲུབ་པར་ནི་འགྱུར་ན། འོན་ཀྱང་མེད་པའི་ཐ་སྙད་བསྒྲུབ་པ་ཡིན་ནོ། །མེད་པའི་ཐ་སྙད་དེ་ཉིད་བསྒྲུབ་བྱར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་སྒྲ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ སྨོས་ཏེ་མེད་པའི་ཐ་སྙད་ཀྱི་རྒྱུ་མཚན་ཏེ།རྒྱུ་དམིགས་པ་མི་དམིགས་པ་སྣང་བ་མི་དམིགས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་བདག་ཉིད་ཐག་ཉེ་སྟེ། རང་ཉིད་ཐག་ཉེ་བའི་ཕྱིར་བདག་མི་དམིགས་པའི་ངོ་བོར་རྒྱུ་མཚན་གང་ལ་ཡོད་པ་དེ་དག་ནི་རང་གི་རྒྱུ་མཚན་ཅན་ཏེ། མེད་པའི་ཐ་སྙད་དེ་དག་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ ཐམས་ཅད་ནི་འདིར་དཔེ་ཡིན་ནོ།

"何故"等为阿阇黎语，即"为喻"之义。说"彼"等为他语，彼即虚空花等。"无"如何由何量了知及如何成，即不见因于所立无为喻之义。
若唯由不见因了知虚空花等，则"于彼"即于虚空花等。云何无喻者，即无性未成者于何无喻，如是配词。若此亦有余喻时，则虚空花等无性未成者有喻，将成无穷，由于彼亦有余喻故。
若无穷，则一未成时于一切无了知。是故为断无穷过失，说无喻者即无所说喻而成无。
是故于余亦，即此中由见相瓶不见故之相应，由无待喻故不见非比量。
阿阇黎说"虽闻"等，如是自性不见于无非能立，然为无之言说已广说。是故虽闻。
愚者名说天、天生、众生主三，是故天喜即愚者，由无明确执定，虽有喻亦诤未成。若此于所立无无喻成，然为立无言说。
为显彼无言说即所立故，说"声"等，无言说因由，即因见不见、显现不见何者，彼即自体近，由自近故自不见体为因由何有者，彼等为自因者，为立彼等无言说故，此中一切为喻。

།རང་གི་རྒྱུ་མཚན་གྱི་ཚོགས་པ་རུང་བ་ཐག་ཉེ་བ་ཅན་ཇི་ལྟ་བུར་གྱུར་པ་ཞིག་ཅེ་ན། མྱུ་གུ་ལ་སོགས་པ་གང་ལ་རང་གི་རྒྱུ་མཚན་གྱི་ཚོགས་པ་རུང་བ་ཐག་ཉེ་བ་དེ་ཡོད་པ་དང་བ་ལང་གི་ཐ་སྙད་ལ་སོགས་པ་གང་ལ་ལྐོག་ཤལ་ལ་སོགས་པ་གོང་བུའི་རྒྱུ་མཚན་ཡོད་པ་དེ་ལ་དེ་སྐད་ཅེས་བྱའོ། ། སྦྱོར་བ་ཡང་གང་ལ་གང་གི་རྒྱུ་མཚན་གྱི་ཚོགས་པ་གགས་མེད་པ་ཅན་ཡོད་པ་དེ་ལ་དེར་འགྱུར་ཏེ། དཔེར་ན་གང་ཅུང་ཞིག་རྒྱུ་མཚན་ཚོགས་པ་གགས་མེད་པ་ཅན་གཞན་ལྟ་བུའོ། །དམིགས་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱིར་གྱུར་པའི་མི་དམིགས་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཡོད་ན་ཡང་མེད་པའི་ཐ་སྙད་དུ་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རང་བཞིན གྱི་གཏན་ཚིགས་སོ།།འདིར་ཡང་ཅིའི་ཕྱིར་མེད་པའི་ཐ་སྙད་ཁོ་ན་སྒྲུབ་པར་བྱེད་ཀྱི་མེད་པ་ཉིད་ཀྱང་མ་ཡིན་ཞེ་ན། མེད་པ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། སྔར་ཇི་སྐད་བཤད་པ་བཞིན་དུ་སྣང་བ་མི་དམིགས་པ་འདི་ལ་མེད་པ་ཉིད་མི་དམིགས་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ། །དེ་བས་ན་འདིར་མེད་པ་བསྒྲུབ་པ་མ་ ཡིན་ཏེ།བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་དང་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་དག་ལ་ཁྱད་པར་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གང་གིས་འདི་མེད་པའི་ཐ་སྙད་བསྒྲུབ་པ་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་སྣང་བ་མི་དམིགས་པ་འདི་ནི་རང་བཞིན་གྱི་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་ནང་དུ་འདུ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་སྦྱར་རོ། །སྣང་བ་མི་དམིགས་པའི་རྒྱུ་ལས་མེད་པའི་ཐ་སྙད་ཀྱི་འབྲས་བུ་ རྗེས་སུ་དཔག་པ་སྟེ།དེ་ཉིད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་གང་ལ་ཡོད་པ་ཞེས་སྤྱིར་གཞན་གྱི་ཚིག་ཅན་དུ་བསྟན་ནས། ཕྱིས་དངོས་པོའི་རྐྱེན་བྱའོ། །དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་འབྲས་བུ་རྗེས་སུ་དཔག་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་བུད་མེད་ཀྱི་རྟགས་སུ་འགྱུར་རོ། །རྒྱུ་ཚོགས་པ་ལས་འབྲས་བུ་རྗེས་སུ་དཔག་པ་རུང་བ་ ཉིད་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར།རང་བཞིན་གྱི་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་ནང་དུ་འདུ་བར་འགྱུར་བ་ལེའུ་བཞི་པ་ལས་འཆད་པར་འགྱུར་རོ། །སྣང་བ་མི་དམིགས་པ་ནི་དཔེ་གྲུབ་པར་འགྱུར་ན་མི་སྣང་བ་མི་དམིགས་པ་ཇི་ལྟར་འགྲུབ་ཅེ་ན། ཡོད་པའི་སྒྲ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། ཡུལ་ལ་སོགས་པ་བསྐལ་ པ་དག་ལ་ཚད་མ་ལོག་པས་ཡོད་པའི་སྒྲ་དང་ཐ་སྙད་འགོག་པ་ལ།རྒྱུ་མེད་པའི་ཕྱིར་འབྲས་བུ་མེད་པར་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཡིན་པས་ན། འདིར་ཉེ་བར་བརྗོད་པ་མེད་པ་འབའ་ཞིག་དཔེ་མ་ཡིན་གྱི། འོན་ཀྱང་རྒྱུ་མཚན་ཏེ་རྒྱུ་མ་ཚང་བས་མྱུ་གུ་ལ་སོགས་པ་མེད་པ་ཡང་དཔེ་ཡིན་ནོ། །སྦྱོར་བ་ནི་རྒྱུ་མཚན་མ་ཚང་ བ་ཅན་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་མི་འགྱུར་ཏེ།དཔེར་ན་ས་ཕྱོགས་ས་བོན་གྱིས་སྟོང་པའི་མྱུ་གུ་ལྟ་བུའོ། །མི་དམིགས་པ་ཡང་ཡོད་པའི་སྒྲ་དང་ཐ་སྙད་ཀྱི་རྒྱུ་མ་ཚང་བ་ཡང་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྒྱུ་མི་དམིགས་པའོ།

何为自因聚合适宜近者？如芽等何有自因聚合适宜近，及牛言说等何有垂胡等聚因者，于彼如是说。
相应亦于何有何因聚障碍者，于彼成彼，如何少因聚障碍者他。有见相不见因亦成无言说，此为自性因。
此中何故唯立无言说非无性耶？说"无性"等，如前所说，此显现不见即唯无性不见。是故此非立无，由所立能立无差别故。
由此即无言说立故，此显现不见摄入自性因中。由显现不见因推度无言说果，即具彼相何者，先总示为他语，后作事缘。若非尔，由果推度相故，将成女相。
由因聚推度果适宜即是推度故，摄入自性因中，当于第四品中说。显现不见若成喻，不显现不见云何成？
说"有声"等，于境等超越者，由量倒而遮有声言说，由无因故立无果，故此非唯无所说为喻，然因即因不具故芽等无亦为喻。
相应为：何有因不具者不成，如无种子地处之芽。不见亦是有声言说因不具，此为因不见。

།གང་ཡང་ཉེ་བར་བརྗོད་པ་མེད་པ་དེ་མེད་པ་ཇི་ལྟར་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱ་ཞེས་སྨྲས་པ་དེ་ ལ་ཡང་།ཉེ་བར་བརྗོད་པ་མེད་པ་དཔེར་གྱུར་པ་ལ་མི་དམིགས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར། ཡོད་པའི་ཤེས་པ་དང་སྒྲ་དང་ཐ་སྙད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཅན་གྱི་འཇུག་པ་འདི་ཉིད་འགོག་པ་ཡིན་གྱི། མེད་པ་བསྒྲུབ་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །གང་གི་སྒྲ་ནི་རིམ་པ་བཞིན་དུ་སྦྱར་ཏེ། འགོག་པ་ཡང་ཞེས་བྱ་བར་བལྟ་བར་བྱའོ། །ཡང་གི་སྒྲས་ནི་ ལ་ལར་མེད་པའི་ཤེས་པ་ལ་སོགས་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་གྱི་འཇུག་པ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་དོ།།དེ་དག་གི་མེད་པ་ཉིད་ཀྱང་ཇི་ལྟར་གྲུབ་ཅེ་ན། མི་དམིགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། རྭ་ལ་སོགས་པས་དབེན་པའི་རི་བོང་གི་མགོ་བོ་ལ་སོགས་པ། དམིགས་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་མི་དམིགས་པ་སྟེ། མ་ཡིན་པར་དགག་པའི་ འཇུག་པས་གང་ལ་མཚན་ཉིད་དེ་ཉིད་ཡོད་པ་མེད་པ་ཉིད་དུ་གྲུབ་སྟེ།རི་བོང་གི་རྭ་ལ་སོགས་པས་དབེན་པའི་མགོ་བོ་ལ་སོགས་པ་གྲུབ་པ་ཡིན་ཏེ། རི་བོང་གི་རྭ་ལ་སོགས་པ་མེད་པ་ཉིད་དུ་གྲུབ་ཅེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །དེ་ལྟར་མི་འགྱུར་ན་སྣང་བ་མི་དམིགས་པ་ལ་མེད་པ་ཉིད་ཡུལ་དུ་འགྱུར་བ་གྲུབ་ན། དེའི་རྒྱུ་མཚན་ཅན་ གྱི་མེད་པའི་ཐ་སྙད་ཀྱང་སྒྲུབ་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ན་དེ་བསྒྲུབས་པས་ཅི་ཞིག་བྱ།མི་སྣང་བ་མི་དམིགས་པ་ལ་ཡང་མེད་པའི་ཐ་སྙད་ཀྱི་རྒྱུ་མཚན་མེད་པའི་ཕྱིར་ཡོད་པའི་ཐ་སྙད་ལོག་པར་གྲུབ་པ་དེ་ལྟར་ན། དེ་དགག་པ་བསྒྲུབས་པས་ཅི་ཞིག་བྱ། དེ་ལྟར་ན་མི་དམིགས་པ་ལ་སྔར་རབ་ཏུ་གྲགས་པའི་ཡུལ་ཉེ་བར་མཚོན་པར་ བྱེད་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་གྱི་དཔེས་དགོས་པ་ཅུང་ཞིག་ཀྱང་མེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན།རྒྱུ་མཚན་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། རྨོངས་པ་ལ་བསྒྲུབ་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །སྣང་བ་མི་དམིགས་པ་ལ་མེད་པའི་ཐ་སྙད་ཀྱི་རྒྱུ་མཚན་ཏེ་མེད་པ་ངེས་པ་ཁས་བླངས་ཤིང་། མི་སྣང་བ་མི་དམིགས་པ་ལ་དེ་མེད་ པས་ཏེ།མེད་པའི་ཐ་སྙད་ཀྱི་རྒྱུ་མཚན་གྱི་ཚད་མ་མེད་པ་ཁས་བླངས་པས་སོ། །གང་མེད་པར་ངེས་པ་ལ་མེད་པའི་ཐ་སྙད་བྱ་བ་དེ་ལ་མི་བྱེད་པའི་ཕྱིར་འཇུག་པ་ལུགས་ལས་ལྡོག་པར་བྱེད་པའོ། །མི་སྣང་བའི་མི་དམིགས་པ་ལ་གང་ཐེ་ཚོམ་དུ་གྱུར་པའི་དོན་ལ་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་སྙད་བཟློག་པར་བྱ་བ་དེ་ལ། མེད་པའི་ཐ་སྙད་འཇུག་པའི་ཕྱིར། ཟློག་པ་ལུགས་ལས་ལྡོག་པར་བྱེད་པའོ། །དེ་ལྟར་སྨོས་པ་དེ་ལ་ཇི་ལྟར་ཁས་བླངས་པ་བཞིན་དུ་བསྟན་ཏོ་ཞེས་བྱ་བས་ནི། སྣང་བ་མི་དམིགས་པ་གང་ལ་འདིས་མེད་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཁས་བླངས་པ་དེ་ལ་མེད་པའི་ཐ་སྙད་ལ་འཇུག་པར་བྱའོ་ཞེས་དེ་ལྟར་སྟོན་ཏོ། །མི་སྣང་བ་མི་དམིགས པ་གང་ལ་མེད་པའི་ཐ་སྙད་ཀྱི་རྒྱུ་མཚན་མེད་པར་ཁས་བླངས་པ་དེ་མེད་པའི་ཐ་སྙད་མ་བྱེད་ཅིག་ཅེས་དེ་ལྟར་བསྟན་ཏོ།

对于"无所说者如何了知为无"之说，于无所说为喻者，由不见性故，遮遣此有知、声、言说相之行，非立无。"何"字依次配合，应视为"亦遮"。"亦"字表示于某处立无知等相之行。
彼等无性亦云何成？说"不见"等，如无角等之兔头等，见相不见，即由非遮行于何有彼相者成无性，即成无兔角等之头等，即成兔角等无性之义。
若非如是，于显现不见成无性为境时，其因之无言说亦唯是立，立彼何用？于不显现不见亦由无无言说因故，成遮有言说，如是立彼遮何用？如是于不见前极成境表示相之喻亦全无少许用处耶？
说"因"等，即于愚者应立之义。于显现不见许无言说因即决定无，于不显现不见彼无，即许无无言说因之量。于决定无者不作无言说故，行相违。于不显现不见，于疑惑义遮"无"言说者，由无言说行故，遮相违。
如是所说，如许而示，即于显现不见，于此许无因者，应行无言说，如是而示。于不显现不见，于何许无无言说因者，勿作无言说，如是而示。

།དཔེ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ཉེ་བར་བརྗོད་པ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། ཉེ་བར་བརྗོད་པ་མེད་པ་བཞིན་ཉེ་བར་བརྗོད་པ་དང་འདྲ་བ་སྟེ། ཇི་ལྟར་ཉེ་བར་བརྗོད་པ་མེད་པ་རི་བོང་གི་རྭ་ལ་སོགས་པ་ལ་མེད་ པའི་ཐ་སྙད་ཀྱི་རྒྱུ་མཚན་མི་དམིགས་པ་སྲིད་པའི་ཕྱིར་མེད་པའི་ཐ་སྙད་ཡིན་པ་དེ་ལྟར་འདི་ལ་ཡང་ངོ་།།གཞན་དང་འདྲ་བར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་གཞན་གྱི་དང་འདྲ་བ་སྟེ། ཇི་ལྟར་རྒྱུ་མཚན་ཐག་ཉེ་བ་ཅན་གྱི་མྱུ་གུ་ལ་སོགས་པའི་འཇུག་པ་དེ་ལྟར་མེད་པའི་ཐ་སྙད་ཀྱི་ཡང་ཡོད་པ་ཡིན་ནོ། །མི་སྣང་བ་མི་དམིགས་པ་ལ་ ལྟོས་ནས་དཔེ་གཉི་ག་ལ་ཡང་གྲུབ་པ་དོན་གྱི་འདྲ་བ་ཡིན་ཏེ།ཇི་ལྟར་རྒྱུ་མེད་པར་རི་བོང་གི་རྭ་ལས་ཉེ་བར་བརྗོད་པ་མེད་པའི་མེད་པའམ། རྒྱུ་མ་ཚང་བའི་མྱུ་གུ་ལ་སོགས་པའི་གཞན་གྱི་མེད་པ་དེ་དང་འདྲ་བར་ཡུལ་ལ་སོགས་པ་བསྐལ་པ་དག་ལ་མེད་པའི་ཐ་སྙད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་དཔེ་གྲུབ་པར་བསྟན་ཏེ། གལ་ ཏེ་རེ་ཞིག་དམིགས་པ་མེད་པ་སྟེ།མི་དམིགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ཉིད་ཇི་ལྟར་ཚད་མ་གང་གིས་གྲུབ་པ་སྟེ། མ་གྲུབ་པ་ཡང་རྟགས་མ་ཡིན་ནོ་སྙམ་དུ་བསམས་པའོ། །དེ་ནི་འོག་ནས། དེ་ལ་ཁྱད་པར་ཅན་དམིགས་པ། །དེའི་ཕྱིར་དེ་ཡང་མི་དམིགས་ཏེ། །དེས་ན་མི་དམིགས་པ་འདི་ནི། །མངོན་སུམ་ བདག་ཉིད་ཁོ་ནར་རྟོགས།།ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་འཆད་པར་འགྱུར་རོ། །གང་ཡང་མི་དམིགས་པ་ལ་སྔར་རབ་ཏུ་གྲགས་པའི་ཡུལ་ཉེ་བར་མཚོན་པར་བྱེད་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་གྱི་དཔེ་ཉེ་བར་བསྟན་པས་ཅི་དགོས་ཞེས་སྨྲས་པ་འདིར། དྲི་བའི་ཚུལ་དུ་རྗེས་སུ་དཔག་པ་གཞན་ལ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ སོགས་པ་སྨོས་ཏེ།ཡོད་པ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཡང་། ཁྱབ་པར་བྱེད་པའི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཆོས་ཀྱིས་ཁྱབ་པར་བྱ་བའི་ཆོས་བྱས་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པས་ཏེ། གོ་བར་བྱེད་པ་བསྟན་པར་འདོད་ན་ཅིའི་ཕྱིར་དཔེ་རྟོགས་པར་བྱ་བ་ཡིན་ཞིང་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། ཤེས་ པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ནོ།།ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། བདག་ཉིད་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བས་ཁྱབ་པར་བྱ་བ་གཏན་ཚིགས་བསྟན་པས། ཁྱབ་པར་བྱེད་པའི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཆོས་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་དོན་ངེས་སུ་ཟིན་ཀྱང་སྟེ། འབྲེལ་པ་གཟུང་དུ་ཟིན་ཀྱང་རྗེས་སུ་དཔག་པ་འདི་ལ་དཔེ་ནི་ དྲན་པའི་དོན་ཡིན་ཏེ།ཇི་ལྟར་གཞན་ལ་ཁྱབ་པར་བྱ་བ་ཐག་ཉེ་བ་ན་ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་རྟོགས་པར་འགྱུར་བ་དེ་ལྟར་འདི་ལ་ཡང་རྟོགས་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་པ་ལྟར་རྨོངས་པ་དྲན་པ་བསྐྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ནི་དཔེས་རྨོངས་པ་དྲན་པ་བསྐྱེད་པ་དེའོ། །ཅིག་ཤོས་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མི་དམིགས་པ་ལའོ།

为示喻故说"无所说"等。无所说如同所说，如无所说兔角等由无无言说因之不见可能故为无言说，此中亦如是。
"如他"者，即如他者，如因近芽等之行，无言说亦如是有。对于不显现不见，二喻皆成义相似，如无因故兔角无所说之无，或因不具故芽等他之无，如是于超越境等之无言说，如是示喻成就。
若暂时无见即不见者，如何由何量成就，思未成亦非因。此于下文："于彼见差别，故彼亦不见，是故此不见，唯由现量知"等当说。
又说"于不见何用示前极成境表示相喻"，此中以问询方式说"于余推度亦"等。有能立推度亦由遍所立法所遍法所作性等能立，若欲示能解，何故应了知喻而应通达，不应知耶？
何故？由如自性所立所遍因示故，由遍能立法成故。虽已定义，虽已取关联，此推度中喻为忆念义，如于他所遍近时了知能遍，此中亦当了知，如是为生愚者忆念故。彼即由喻生愚者忆念。"于余"者，即于不见。

།དེ་ཉིད་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ དེ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ།བསྟན་པར་བྱ་བ་དེ་ནི་མེད་པའི་ཐ་སྙད་དུ་རུང་བའི་རི་བོང་གི་རྭ་ལ་སོགས་པ་གཞན་མི་དམིགས་པ་ཙམ་ལས་མེད་པའི་ཐ་སྙད་རྟོགས་སུ་ཟིན་ཀྱང་། དངོས་པོར་གྱུར་པ་སྤྱིའམ་ཡན་ལག་ཅན་གྱི་རྫས་ལ་སོགས་པ་དམིགས་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱིར་གྱུར་པ་མི་དམིགས་པ་དང་ ལྡན་པའི་ཐ་སྙད་དུ་རུང་བ་འདི་ལ་ཡང་རྨོངས་པའི་ཕྱིར་དཔེ་ཉེ་བར་བསྟན་པས་ཡུལ་ཅན་དྲན་པར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ།།གལ་ཏེ་སྣང་བའམ་མི་སྣང་བའི་ཡུལ་ཅན་ལ་མི་དམིགས་པ་ཐམས་ཅད་ལ་ཅི་རིགས་པར་མེད་པའི་ཐ་སྙད་དམ་ཡོད་པའི་ཐ་སྙད་འགོག་པ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཡིན་ན། ཅི་སྟེ་གང་འདི་སློབ་དཔོན་ ཕྱོགས་ཀྱི་གླང་པོ་ལ་སོགས་པས་གཙོ་བོ་ལ་སོགས་པ་ནི་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ་མི་དམིགས་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་སྦྱོར་བ་མཛད་དེ།མི་དམིགས་པའི་སྦྱོར་བ་དེ་ལ་ཇི་ལྟར་མེད་པའི་ཐ་སྙད་བསྒྲུབ་པའམ་ཡོད་པའི་ཐ་སྙད་དེ་འགོག་པར་འགྱུར་ཏེ། བརྒལ་བ་སྨྲས་མ་ཐག་པ་བློ་ལ་བཞག་ནས་གཉི་ག་ཡང་མི་འཐད་དོ་ ཞེས་བསམས་པའོ།།གྲུབ་པའི་མཐའ་སྨྲ་བས་ཀྱང་རེ་ཞིག་འདིར་རྩོད་པ་སྨྲར་བཅུག་ལ་དེ་ནས་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་ལན་བརྗོད་པར་བྱའོ་སྙམ་པས་ཅི་ལྟར་མི་འགྱུར་ཞེས་སྨོས་སོ། །རྩོད་པར་བྱེད་པའི་བསམ་པ་ནི་དེའི་དོན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨྲས་ཏེ། གཙོ་བོ་ལ་སོགས་པའི་སྒྲ་དེའི་ཡོན་ཏན་ གསུམ་ལ་སོགས་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་གྱི་དོན་འགོག་པ་ཡོད་ན།རྗོད་པར་བྱེད་པ་གཙོ་བོ་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་ཅན་གྱི་ཚིག་མི་སྦྱོར་བའི་ཕྱིར་ཏེ། བརྗོད་པར་བྱ་མ་གཏོགས་པར་རྗོད་པར་བྱེད་པའི་སྦྱོར་བ་ནི་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །གང་གི་ཚེ་གཙོ་བོ་ལ་སོགས་པ་སྒྲ་དག་མི་སྦྱོར་བ་དེའི་ཚེ་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་ བའི་འགོག་པ་བརྗོད་པ་ཁོ་ནའི་སྒྲས་ཁྱད་པར་དུ་བྱེད་དོ།།དེ་ཡང་དགག་པར་བྱ་བའི་དོན་བསྟན་པ་མེད་པར་ཡུལ་མེད་པ་ཅན་གྱི་དགག་པ་ཞེས་བྱ་བ་དགག་པའི་ཚིག་གི་སྒྲ་མི་རུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་ན་གཙོ་བོ་ལ་སོགས་པ་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་དམ་བཅས་པའི་ཚིག་གཉི་ག་ཡང་སྦྱོར་བར་མི་རུང་བའི་ཕྱིར་ གང་ལ་གཅིག་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཡིན་པ་དེ་ལྟར་ན།མི་དམིགས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་སྦྱོར་བ་དོན་བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ། གཙོ་བོ་ལ་སོགས་པའི་ཕྱོགས་སུ་གྱུར་པ་དག་ཀྱང་མེད་པའི་ཕྱིར་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་མ་ཡིན་པ་གཏན་ཚིགས་སུ་འགྱུར་བའམ། དམ་བཅས་པའི་ཚིག་དག་ཕན་ཚུན་འགལ་བར་ འགྱུར་རོ།།འདི་ལྟར་གཙོ་བོ་ལ་སོགས་པ་ཞེས་སྦྱོར་བའི་ཕྱིར་དེའི་དོན་ཐག་ཉེ་བ་ཡིན་ན་ཡོད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བརྗོད་པའི་ཕྱིར་ཐག་ཉེ་བ་མ་ཡིན་ཏེ། ཐག་ཉེ་བ་དང་ཐག་ཉེ་བ་མ་ཡིན་པ་གཅིག་ལ་ཅིག་ཅར་འགལ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྒོལ་བའི་བསམ་པའོ།

为显示此义，说"彼即"等。所示彼即虽从仅不见兔角等他而了知无言说，然于成事之总或具支实等见相不见具无言说此中，由迷惑故，以示喻令忆持境者。
若于显现或不显现境者之一切不见，随应立无言说或遮有言说，则何故法称等师立"胜论等非有，由不见故"之相应，于彼不见相应如何成立无言说或遮有言说？思及方才所诘，二者皆不应理。
宗论者亦先令说此诤，后当说随顺答，故说"如何不成"。诤者意趣说"彼义"等，若遮胜论等声彼三德等相义，则不应配胜论等法之词，除所诠外无能诠相应故。
当不配胜论等声时，唯以"无"声限定遮诠。彼亦无示所遮义，无境之遮即遮词声不应理故。如是"胜论等无"之立宗语二者皆不应配合，故于何立一者，如是不见之能立相应有用，胜论等分亦无故，或成非宗法因，或立宗语相违。
如是由配"胜论等"故近义，说"亦非有"故非近，近与非近同时相违于一，此为诤者意趣。

།ཉེས་པ་དེ་ནི་མེད་དེ་ཞེས་བྱ་བ་ ལ་སོགས་པས་ལེན་འདེབས་པར་བྱེད་དེ།འདི་སྐད་དུ་ཇི་ལྟར་གཞན་དག་གི་ཕྱི་རོལ་གྱི་ངོ་བོ་ཡོན་ཏན་གསུམ་གྱི་བདག་ཉིད་ཅན་གཙོ་བོ་ལ་སོགས་པ་བརྟགས་པ་དེ་ཉིད་གལ་ཏེ་སྒྲ་རྣམས་ཀྱི་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ཡིན་པ་དེའི་ཚེ། ཕྱི་རོལ་གྱི་གཙོ་བོ་ལ་སོགས་པ་མེད་པའི་ཕྱི་རོ་གཙོ་བོ་ལ་སོགས་པའི་སྒྲ་མི་སྦྱོར་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་ བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་བརྒལ་བ་སྨྲ་བར་འགྱུར་རོ།།འདི་ལྟར་ཕྱི་རོལ་གྱི་སྒྲའི་དོན་ཡིན་པར་མ་ཟད་ཀྱི། འོན་ཀྱང་ཐོག་མ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་སྔ་མ་སྔ་མས་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཕྱི་མ་ཕྱི་མ་བསྐྱེད་པའི་ཕྱིར། བག་ཆགས་ཀྱི་ནུས་པ་གཞག་ཅིང་རྣམ་པར་རྟོག་པ་སྔ་མ་དེ་ཡང་བག་ཆགས་ གཞན་ལས་སྐྱེ་སྟེ་དེ་ཡང་གཞན་ལས་ཞེས་བྱ་བ་འཁོར་བ་ཐོག་མ་མེད་པ་ཅན་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཐུག་པ་མེད་པའི་ཉེས་པ་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཐོག་མ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་སོ།།ཐོག་མ་མེད་པ་ཡང་དེ་ཡིན་ལ་བག་ཆགས་ཀྱང་ཡིན་པ་དེ་ལས་བྱུང་བ་ནི། ཐོག་མེད་བག་ཆགས་ལས་བྱུང་ བ།།དེ་ལྟ་བུར་གྱུར་པ་ཡང་དེ་ཡིན་ལ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཡང་ཡིན་པ་དེས་ཡོངས་སུ་བསྒྲུབས་པ་སྟེ། དེ་ལྟ་བུར་གྱུར་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་གཟུང་བའི་རྣམ་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །དེ་ནི་སྒྲ་དོན་ཏེ་དེ་ཡང་ཆོས་ནི་རྣམ་པ་གསུམ་སྟེ་རང་བཞིན་རྣམ་པ་གསུམ་མོ། །ཇི་ལྟར་ཞེ་ན། ཡོད་མེད་ཅེས་བྱ་ བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ།ཡོད་པ་དང་མེད་པ་དང་གཉི་ག་ཞེས་ཟླས་དབྱེ་བར་བྱས་ནས་དེ་ལ་བརྟེན་པ་ཞེས་བྱ་བ་གཉིས་པ་དེའི་སྐྱེས་བུའོ། །དེ་ལ་དངོས་པོ་མཐོང་བའི་བག་ཆགས་ལས་བྱུང་བ་ནི་ཡོད་པ་ལ་བརྟེན་པ་སྟེ། དཔེར་ན་སྐྱེ་བ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ལྟ་བུའོ། །མེད་པའི་ རྣམ་པར་རྟོག་པའི་བག་ཆགས་ལས་བྱུང་བ་ནི་མེད་པ་ལ་བརྟེན་པ་སྟེ།རི་བོང་གི་རྭ་ལ་སོགས་པ་སྐྱེ་བ་མེད་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པའོ། །ཡོད་པ་དང་མེད་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་བག་ཆགས་ཀྱི་སྒོ་ལས་བྱུང་བ་ནི་གཉི་ག་ལ་བརྟེན་པ་སྟེ། ཤེས་བྱ་ཉིད་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པའོ། །དེ་བས་ན་གཙོ་བོ་ལ་ སོགས་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དག་གིས་ཡོངས་སུ་བསྒྲུབས་པའི་གཟུང་བའི་རྣམ་པ་གཙོ་བོ་ལ་སོགས་པའི་སྒྲའི་བརྗོད་པར་བྱ་བ་དེ་ཉིད་ནི་ཆོས་ཅན་ཡིན་ལ།དངོས་པོ་ཉེ་བར་ལེན་པ་མེད་པ་ནི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་སྟེ། འདི་ལ་ཕ་རོལ་གྱིས་ཀུན་དུ་བརྟགས་པའི་གཙོ་བོ་ལ་སོགས་པའི་དངོས་པོ་ཉེ་བར་ལེན་པ་ ཅན་མེད་པས་ན།དེ་དངོས་ཉེར་ལེན་ཅན་མེད་པ་བསྒྲུབ་ལའོ། །དེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བློ་ལ་གནས་པའི་གཙོ་བོ་ལ་སོགས་པ་ཆོས་ཅན་ནོ།

以"彼过无"等作答。如是说：如他人所计外境三德性之胜论等，若是诸声所诠，则由外境胜论等无故不配胜论等声等诘难。
不仅是外境声义，且由无始等中前前分别生后后分别故，安立习气功能，彼前分别亦从他习气生，彼复从他，由是轮回无始故，亦无无穷过失，故说"无始"。
无始亦彼，习气亦彼，从彼所生即"从无始习气所生"。如是亦彼，分别亦彼所成就，即如是分别所取相之义。彼即声义，彼复有三法，即三自性。
云何？说"有无"等，分别有、无、二俱，依彼即第二补特伽罗。其中从见事习气所生是依有，如生等分别。从无分别习气所生是依无，如兔角等无生分别。从有无分别习气门所生是依二俱，如所知性等分别。
是故由胜论等分别所成就所取相胜论等声所诠彼即是有法，无实事所取是所立，此中由无他方所计胜论等实事所取故，"彼无实事所取"为所立。"彼"即住心胜论等有法。

།མི་དམིགས་པ་ནི། དེ་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕྱི་རོལ་གྱི་གཙོ་བོ་ལ་སོགས་པའི་ཉེ་བར་ལེན་པ་ཅན་ཉིད་དུ་མི་དམིགས་པ་སྟེ། དེ་ནི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དང་ལྡོག་པའི་རྗེས་སུ་ བྱེད་པ་མི་དམིགས་པ་ནི་གཏན་ཚིགས་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།རེ་ཞིག་གཙོ་བོ་ལ་སོགས་པ་མེད་ན་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མེད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། རྟག་པ་ཉིད་ཀྱིས་གཙོ་བོ་ལ་སོགས་པ་མེད་པ་ཉིད་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཡོད་ན་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། རྟག་ཏུ་ཡོད་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །གང་ཞིག་ གང་གི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དང་ལྡོག་པ་རྗེས་སུ་མི་བྱེད་པ་དེ་ནི།ཇི་ལྟར་དེའི་ཉེ་བར་ལེན་པ་ཅན་དུ་འགྱུར། དེ་ལྟར་གཙོ་བོ་ལ་སོགས་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། མི་དམིགས་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ནི་གཙོ་བོ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། གཙོ་བོ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དེ་དག་ནི་གཙོ་བོ་ལ་སོགས་པའི་རྒྱུ་ཅན་ ཉིད་དུ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་གྱི།དེ་དག་ནི་རང་གི་ཉེ་བར་ལེན་པ་ཁོ་ན་ལ་རག་ལུས་པ་ཡིན་ནོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། མི་དམིགས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རྣམ་པར་རྟོག་པ་ནི་ཕྱི་རོལ་གྱི་གཙོ་བོ་ལ་སོགས་པའི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དང་ལྡོག་པའི་རྗེས་སུ་བྱེད་པར་མི་དམིགས་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ཡིན་ནོ། །དེ་བས་ན་འདི་ལྟར་རྣམ་ པར་རྟོག་པ་ནི་ཕྱི་རོལ་གྱི་ཉེ་བར་ལེན་པ་ཅན་ཉིད་དུ་འགོག་པ་ཡིན་གྱི།རང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་ངེས་པ་ནི་མ་ཡིན་པ་དེ་བས་ན། དེ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་པ་ལ། རྣམ་པར་རྟོག་པས་ཡོངས་སུ་སྒྲུབ་པ་དེ་ཉིད་ཀྱི་ཆོས་ཅན་མེད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། གཙོ་བོ་ལ་སོགས་པའི་སྒྲ་སྦྱོར་བའི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་བཀག་ན་ནི་ཡུལ་མེད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་སྒྲ་སྦྱོར་བ་ཉིད་དུ་མི་འགྱུར་རོ། །དེ་བས་ན་འདི་ལྟར་བློའི་སྣང་བ་ཁས་བླངས་ནས་གཙོ་བོ་ལ་སོགས་པའི་སྒྲ་དག་སྦྱོར་བ་དང་། ཡུལ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་དགག་པར་བརྗོད་པའི་སྒྲ་ཡང་ཡོད་པར་མི་རུང་བ་མ་ཡིན་པས། ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་ཅན་ཉིད་མ་ཡིན་པའི་གཏན་ཚིགས་ཀྱང མ་ཡིན་པ་སྟེ།བློའི་སྣང་བ་ཉིད་ཕྱོགས་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དམ་བཅས་པའི་ཚིག་ལ་འགལ་བ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ཡོད་པ་དང་མེད་པ་དག་ནི་ཡུལ་ཐ་དད་པ་ཅན་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། བློ་སྣང་བ་ཉིད་དུ་ཡོད་པ་ཉིད་དང་ཕྱིའི་ཉེ་བར་ལེན་པ་ཅན་ཉིད་དུ་མེད་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བས་ཐམས་ཅད་བསལ་བ་ ཡིན་ནོ།།ཇི་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་འཆད་པར་བྱེད་དེ། ཇི་ལྟར་སྒྲ་དེ་དག་ནི་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཡུལ་ཅན་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སྔར་བཤད་ཟིན་ཏོ། །འོན་ཀྱང་ཐོག་མ་མེད་པའི་བག་ཆགས་ལ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་གང་ལས་བྱུང་ཞིང་སྐྱེ་བ་ཡོད་པ་དེ་ལ་སོ་སོར་སྣང་བའི་ངང་ཚུལ་ཅན་གྱི་དོན་གང་ཡིན་པ་དེ་ ཡུལ་ཉིད་དུ་བདག་གིར་བྱེད་དོ།

不见者，即如是者，谓不见为外境胜论等所取性，此即随顺及返遮之不见为因，此为义。
暂时，若无胜论等非无分别，以常性故胜论等非无故。有时亦非有，以应恒有过故。若某不随顺及返遮于某，如何成为彼所取？如是胜论等非有，以不见故之义即胜论等，彼等胜论等分别非是胜论等为因，彼等唯依自所取。
何故？以不见故，即不见分别随顺及返遮于外境胜论等故。是故如是分别遮为外境所取性，非定为自性故，说"彼即"等，分别所成就彼之有法非无。
何故？以配胜论等声故，若遮彼则由无境故不应配声。是故如是许心显现而配胜论等声，由有境故遮诠声亦不应非有，故非无宗法因，以心显现即是宗故。立宗语无相违，以有无具异境故，即心显现为有及外所取性为无，由此遣除一切。
以"云何"等解说，如前已说彼等声非自相境者。然从无始习气有分别生起处，于彼各别显现性之义即执为境。

།རྒྱུ་གཞན་ཡང་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། རྣམ་པར་རྟོག་པ་དེ་ལ་བརྟེན་པའི་འཆད་པ་པོ་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་རོ། །འདི་དང་འདི་བསྟན་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་པ་དེ་ལྟར་རྣམ་པར་རྟོག་པ་སྤྱིའི་རྣམ་པར་བརྟེན་པའོ། །དངོས་པོ་ཇི་ལྟར་སྣང་བ་བཞིན་དུ་ ནི་སྤྱིའི་རྣམ་པར་རོ།།དངོས་པོར་སྣང་བ་དེ་སྟོན་པར་འདོད་པ་སྟེ། བརྗོད་པར་འདོད་པ་དེས་སྒྲ་སྦྱོར་བའི་ཕྱིར་ཏེ། གནས་སྐབས་དེ་ལ་རང་གི་མཚན་ཉིད་སོ་སོར་སྣང་བ་ནི་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཉན་པ་པོ་ལ་དེའི་རྣམ་པ་ཅན་གྱི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་བསྐྱེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཇི་ལྟར་འདོད་པ་བཞིན་དུ་སྤྱིའི་རྣམ་པ་ ཅན་གྱི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་བསྐྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ།།སྒྲ་ལ་ཉན་པ་པོའི་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་པ་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ནི་སྐྱེ་བ་མ་ཡིན་ཏེ། ལོང་བ་ལ་སོགས་པ་མེད་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །འདོད་པར་མི་འགྱུར་ན་གལ་ཏེ་འཆད་པའི་དོན་སྟོན་པར་འདོད་པ་དེའི་ཚེ་ཉན་པ་པོའི་ཡང་སྒྲ་ལས་ བྱུང་བའི་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་ཤེས་པ་ལ་རང་གི་མཚན་ཉིད་སྣང་བ་མ་ཡིན་པ་དེ་ལྟར་ན་ཡང་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཁོ་ན་སྒྲའི་དོན་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན།དེའི་ཕྱིར་ཉེ་བར་ལེན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། ཉེ་བར་ལེན་པ་དང་འབྲས་བུ་ནི་ཉེ་བར་ལེན་པ་དང་འབྲས་བུའོ། །དེ་དག་ཉིད་ཀྱི་ ཤེས་པ་སྟེ།རྟོག་པ་དེ་ལ་སྣང་བའི་ངོ་བོ་མ་ཡིན་པ་སྟེ། མེད་པ་ཉིད་ནི་དེའི་ཡུལ་ཅན་ཏེ། སྒྲའི་ཡུལ་ཅན་ཉིད་དུ་ངེས་པར་ནུས་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་རོ། །དེ་ལ་ཉེ་བར་ལེན་པའི་ཤེས་པ་ནི་འཆད་པ་པོའི་བསྟན་པར་འདོད་པའི་དུས་ན་ཡོད་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་སྒྲའི་རྒྱུ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། ། འབྲས་བུའི་ཤེས་པ་ནི་སྒྲ་ལས་བྱུང་བའི་ཉན་པ་པོའི་རྣམ་པར་རྟོག་པའོ། །དེའི་སྒྲའི་དོན་མ་ཡིན་ཏེ། གང་སྒྲ་ལས་བྱུང་བའི་ཤེས་པ་ལ་སོ་སོར་སྣང་བ་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསྡུས་པའི་དོན་ཏོ། །འདི་ཙམ་གྱིས་ནི། ཐོག་མེད་བག་ཆགས་ལས་བྱུང་བའི། །རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཡོངས་བསྒྲུབས་པ། །སྒྲ དོན་ཞེས་བྱ་བ་དེ་རྣམ་པར་འགྲེལ་པ་ཡིན་ནོ།།རྣམ་པར་རྟོག་པ་དེ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་ཚིག་ལེའུར་བྱས་པ་ལྷག་མའི་ཆ་འཆད་པར་བྱེད་དེ། ཡོད་པ་དང་མེད་པ་དང་གཉི་ག་ཅན་གྱི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ནི་ཡོད་པ་དང་མེད་པ་དང་གཉི་གའི་ཤེས་པ་སྟེ། དེས་བསྒོས་ཤིང་འཕངས་པའི་བག་ཆགས་ཀྱི་ ནུས་པ་དེ་ལས་རྣམ་པར་རྟོག་པ་གང་ལས་བྱུང་ཞིང་སྐྱེ་བ་ཡོད་པ་དེ་ལ་དེ་སྐད་ཅེས་བྱའོ།།འདིས་ཀྱང་ཡོད་མེད་གཉི་ག་ལ་བརྟེན་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་རྐང་དེ་རྣམ་པར་ཕྱེ་བ་ཡིན་ནོ། །ཕྱིར་ཏེ་གཏན་ཚིགས་ཀྱིས་ཡོད་པ་དང་མེད་པ་དང་གཉི་གའི་ཆོས་ཞེས་བརྗོད་དོ།

说"其他因即分别"等，配为"依彼分别之说者"。如是依分别总相，谓"此此应示"。如事显现即总相。欲显彼事显现，由彼说欲而配声故，尔时无各别显现自相。为于闻者生彼相分别故，为如所欲生总相分别故。
于声不生闻者自相相之体验，以应无盲等过故。若不欲，则说者欲显说义时，闻者亦于从声所生分别智中不显自相，如是若谓唯自相是声义，故说"所取"等。所取及果即所取果，即彼等之智，即分别中显现之非性，即无性是彼境者，谓不能定为声境。
其中所取智即说者欲显时有分别之声因性故。果智即从声所生闻者分别。彼非声义，谓于从声所生智中无各别显现，此为摄义。
仅此即是"从无始习气所生，分别所成就，声义"之广释。
以"彼分别亦"等释余偈，有无二俱分别即有无二俱智，从彼熏发习气功能中有分别生起处，说为彼。此亦分别"依有无二俱"句。以因说有无二俱法。

།དེ་ལ་ཡོད་པའི་ཤེས་པས་བསྒོས་ པའི་བག་ཆགས་ལས་བྱུང་བ་ནི་ཡོད་པའི་ཆོས་ཡིན་ལ།མེད་པའི་ཤེས་པའི་བག་ཆགས་ལས་བྱུང་བ་མེད་པའི་ཆོས་ཡིན་ཞིང་གཉི་གའི་ཤེས་པས་བསྒོས་པའི་བག་ཆགས་ལས་བྱུང་བའི་གཉི་གའི་ཆོས་ཞེས་བྱའོ། །དེར་སྣང་བའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། རྣམ་པར་རྟོག་པ་དེ་ ཉིད་ལ་སྣང་བའི་རྣམ་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཡོད་པ་དང་མེད་པ་ཉིད་དུ་ངེས་པ་དེའི་དབང་གིས་ཡོད་པ་དང་མེད་པ་དང་གཉི་ག་ཆོས་ཞེས་བརྗོད་དོ།།དེ་སྐད་དུ་རང་ཉིད་རྣམ་པ་དངོས་པོ་ཉིད་དུ་རྣམ་པར་རྟོག་པས་ངེས་པར་བྱས་པའི་རྣམ་པ་དེ་ནི་ཡོད་པའི་ཆོས་ཞེས་བྱའོ། །དེ་བཞིན་དུ་མེད་པ་དང་གཉི་ གའི་ཆོས་དག་ལ་ཡང་བལྟ་བར་བྱའོ་ཞེས་བཤད་པར་འགྱུར་རོ།།དེ་བས་ན་བློ་ལ་སྣང་བའི་ཆོས་ཅན་འདི་ལ་བརྟེན་ནས་ཏེ། སྐྱེས་བུ་དག་ཆོས་ཅན་དེ་ལ་དཔྱོད་པའི་གནས་ཉིད་དུ་བརྟེན་ནས། ཕྱི་རོལ་གྱི་ཉེ་བར་ལེན་པ་ཅན་ཉིད་དུ་ཡོད་པ་མེད་པ་ཉིད་སྤྱོད་པར་བྱེད་དོ། །ཅི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་གཙོ་བོའི་ སྒྲ་བརྗོད་པ་ལས་ཉན་པ་པོའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ལ་སྣང་བའི་དོན་གང་ཡིན་པ་དེ་གཙོ་བོའི་སྒྲ་ལས་སྣང་བ་སྟེ།ཅི་དངོས་པོ་ཉེ་བར་ལེན་པ་ཅན་ནམ་མ་ཡིན་ཞེའོ། །གཙོ་བོ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་སྣང་བ་དེ་ནི་དངོས་པོ་ཉེ་བར་ལེན་པ་ཅན་མེད་པ་ཉིད་དུ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ལ། རྣམ་པར་རྟོག་པའི་སྣང་བ་ དེ་ཉིད་བློའི་རང་བཞིན་ཉིད་དུ་སོ་སོ་རང་གི་རིག་པ་ཉིད་དེ།རང་རིག་པའི་མངོན་སུམ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་སྤོང་བར་འོས་པ་མ་ཡིན་པ་ནི་ཆོས་ཅན་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་བློ་ལ་སྣང་བ་དེ་ཉིད་ཕྱི་རོལ་གྱི་གཙོ་བོ་ལ་སོགས་པའི་མཚན་ཉིད་ལ་དེ་ཡང་སྤོང་བར་འོས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །འོ་ན་ནི་གཙོ་བོ་ལ་སོགས་པ་ ཡང་འགྲུབ་པར་འགྱུར་རོ།།ཅི་སྟེ་གཙོ་བོ་ལ་སོགས་པའི་རང་གི་མཚན་ཉིད་སྤོང་བ་དེའི་ཚེ་སྣང་བ་དེ་ཉིད་སྤོང་བར་འགྱུར་ཏེ་རང་གི་མཚན་ཉིད་དང་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་སྣང་བ་དག་ནི་གཅིག་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། དེ་ཉིད་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། རྣམ་པར་རྟོག་པའི་བློ་ལ་སྣང་བའི་དོན་དེ་ ཉིད་ཀྱང་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཡིན་ནོ་ཞེས་བརྗོད་པར་མི་ནུས་སོ།།ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། མ་ཐོབ་པ་དང་འགགས་པའི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། རང་གི་མཚན་ཉིད་ལ་མ་སྐྱེས་པ་དང་འགགས་པ་དག་ཡོད་ན་ཡང་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་སྣང་བ་དེ་དང་མ་བྲལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་ཕྱི་རོལ་གྱི་རང་ གི་མཚན་ཉིད་ཁོ་ན་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་སྣང་བར་འགྱུར་ན་མ་ཐོབ་པ་དང་འགགས་པ་དེ་ནི་སོ་སོར་སྣང་བ་དང་བྲལ་བར་འགྱུར་རོ།

其中，从有智熏习气所生是有法，从无智习气所生是无法，从二俱智熏习气所生称为二俱法。
关于"彼中显现识"等，即于彼分别中显现之相，由彼定为有无之力，说为有无二俱法。如是说：自身相以分别定为事物性之相，称为有法。如是亦应观无及二俱法。
是故依此心显现有法，即诸补特伽罗依彼有法观察处，观察外境所取性有无。
关于"云何"等，从胜论声中于闻者分别显现之义，即从胜论声显现，是否为实事所取耶？彼胜论等分别显现于证成无实事所取中，彼分别显现即心自性，以是各别自证故，即自证现量故，不应舍离者是有法。
若心显现即外境胜论等相，彼亦不应舍离。若尔，胜论等亦应成立。若舍胜论等自相时，彼显现亦应舍，以自相与分别显现是一故。
说"彼亦"等，不能说分别心所显现义即是自相。何故？说"未得及灭"等，虽有自相未生及灭，然不离彼分别显现故。若唯外境自相成为分别显现，则未得及灭应离各别显现。

།དངོས་པོ་ལ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་པ་ཡང་དེ་ཡིན་ལ། རྣམ་པ་ཡང་ཡིན་པ་དེ་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པའི་ངང་ཚུལ་ཅན་གཞན་མུ་སྟེགས་པའི་ཤེས་པ་སྟེ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ དག་ལ་སྒྲའི་དོན་སྣང་བ་ཡོད་པའི་ཕྱིར།རྣམ་པར་རྟོག་པའི་སྣང་བ་དེ་ཉིད་རང་གི་མཚན་ཉིད་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་སྐབས་དང་སྦྱར་རོ། །འདི་སྐད་དུ་གལ་ཏེ་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཁོ་ན་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་སྣང་བར་འགྱུར་བ་དེའི་ཚེ་རང་གི་མཚན་ཉིད་ནི་གཅིག་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་གྲུབ་པའི་མཐའ་ཐམས་ཅད་ལ་ རྣམ་པ་གཅིག་ཁོ་ན་སྐྱེ་བར་འགྱུར་ཏེ།རྟག་པ་དང་མི་རྟག་པ་དང་གཉི་ག་དང་གཉི་ག་མ་ཡིན་པའི་ཁྱད་པར་གྱི་ཐ་དད་པར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་བསྟན་པར་འགྱུར་རོ། །ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གཉིས་ཀྱིས་དོན་འདི་ཉིད་བསྡུས་པར་མཛད་པ་ལ། དོན་དམ་པ་ནི་རང་གི་མཚན་ཉིད་ དོ།།གཅིག་ཕྱོགས་ཉིད་ཡོད་ཅེས་བྱ་བའི་སྒྲ་ནི་མཐར་ཕྱིན་པའི་ཚིག་ཏུ་གྲགས་པ་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་བསམ་གཏན་ལ་རྩེ་གཅིག་པར་གྱུར་ཅེས་བྱ་བ་ལྟ་བུའོ། །རང་གི་མཚན་ཉིད་ལ་ཕྱོགས་པ་ནི་རང་གི་མཚན་ཉིད་གཅིག་ཏུ་ཡུལ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བའི་ཚིག་གོ། །གཞན་དག་ནི་སྒྲ་སྒྲུབ་པ་སྔོན་དུ་སོང་བ་ཅན་ འཆད་པར་བྱེད་དེ།གང་གིས་རྣམ་པར་ཤེས་པ་རྒྱས་པར་བྱེད་ཅིང་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་དེ་ནི་རྒྱས་པར་བྱེད་དེ་ཡུལ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །གང་ལ་ཡུལ་དོན་དམ་པ་གཅིག་རྒྱས་བྱེད་ཡོད་ཅེས་བྱ་བ་ཚིག་རྣམ་པར་སྦྱར་རོ། །དེའི་དངོས་པོ་ནི་དེ་ཉིད་དེ། སྒྲ་རྣམས་ཀྱི་ཁས་བླངས་པར་འགྱུར་བ་དེ་ཡོད་ན་དོན་རྣམས་ ལ་ནི་སྒྲ་དེ་དག་གི་རྒྱུ་མེད་པ་ཅན་རྟེན་མེད་པ་ཅན་འཇུག་པར་མི་འགྱུར་ཏེ།དེ་ལྟ་བུར་གྱུར་པའི་རང་གི་མཚན་ཉིད་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་ལྟ་བུར་གྱུར་པ་དག་ལ་ཞེ་ན། མཐོང་བའི་བྱེ་བྲག་དག་ཐ་དད་པ་སྟེ། གྲུབ་པའི་མཐའ་ཁྱད་པར་ཐ་དད་པ་ཕན་ཚུན་འགལ་བ་དག་གི་ལའོ། །འདས་དང་མ་སྐྱེས་ པ་ལ་ཡང་།།ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདས་པ་དང་མ་འོངས་པ་རྣམས་ལ་སྒྲ་འཇུག་པར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་གོང་མ་དང་སྦྱར་ཏེ་རང་གི་མཚན་ཉིད་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཞན་ཡང་ཚིག་འགའ་ཞིག་ཀྱང་བརྫུན་པའི་དོན་ཅན་ཉིད་དུ་སྟེ། བརྫུན་པའི་དོན་ཅན་ཁོ་ནར་མི་འགྱུར་ཏེ། གང་ཐམས་ཅད་ནི་རང་གི་ མཚན་ཉིད་ལ་གཅིག་ཏུ་ཕྱོགས་པ་ཉིད་ཡིན་པས་ན་བདེན་པའི་དོན་དུ་འགྱུར་རོ།།ཕྱིར་ཏེ་ཇི་སྐད་དུ་བཤད་པའི་གཏན་ཚིགས་ཀྱིས་ཚིག་དེ་དག་བློའི་ཡུལ་ཅན་འདོད་དོ། །དེ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་གཙོ་བོ་ལ་སོགས་པ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ལ་སྣང་བ་ནི་ཇི་ལྟར་འདོད་པའི་ངོ་བོ་ཉེ་བར་ལེན་པ་ཅན་མེད་པ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ ལ་སྟེ།འདི་ལ་ཇི་ལྟར་འདོད་པ་སྟེ་ཇི་ལྟར་ཀུན་ཏུ་བརྟགས་པའི་ཕྱི་རོལ་གྱི་གཙོ་བོ་ལ་སོགས་པའི་ངོ་བོ་ཉེ་བར་ལེན་པ་ཡོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཚིག་རྣམ་པར་སྦྱར་རོ།

于事颠倒亦是彼，相亦是彼，具执著性之他外道智即分别，于彼等有声义显现故，分别显现非自相，应配此处。此说若唯自相成为分别显现时，以自相唯一故，于一切宗派当生唯一相，不应有常无常二俱非二俱差别之异。
以二偈摄此义：胜义即自相。"一向"声为究竟语，如说"专注禅定"。趣向自相即"唯以自相为境"之语。
他人作声成立为先而释：谓能广生识者即广作，义为境。配语为"于何有一胜义境广作"。彼事即彼，若有诸声所许，则于诸义彼等声不应无因无依而转，以无如是自相故。
云何如是者？见解差别各异，即诸宗派差别互违。"于过未"者，配上文谓于过去未来诸声不转，以无自相故。
复次，某语亦不应唯成虚妄义，以一切唯趣向自相故当成实义。以如所说因故许彼等语以心为境。
"彼"者，胜论等于分别显现，于证成无如所欲体性所取中，于此如所欲即如所计度外境胜论等体性有所取，如是配语。

།རྣམ་པར་རྟོག་པའི་སྣང་བ་འདི་ལ་འདོད་པའི་ངོ་བོ་ཉེ་བར་ལེན་པ་ཅན་དེའི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དང་ལྡོག་པའི་རྗེས་སུ་བྱེད་པ་དེ་ལྟར་མི་དམིགས་ པ་སྟེ།སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་ཆོས་ཡོད་པའི་ཕྱིར་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་ཆོས་མ་གྲུབ་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་མ་ཡིན་པ་ནི་གཏན་ཚིགས་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །སྦྱོར་བ་འདི་ལ་སྒྲ་ལས་ཏེ། །རྣམ་པར་རྟོག་པ་སྣང་བའི་དོན་འདི་ཉིད་ནི་བསྙོན་པར་ནུས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། སྒྲ་ལས་བྱུང་བའི་རྣམ་པར་རྟོག་ པའི་སྣང་བའི་དོན་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།།ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། རྣམ་པར་རྟོག་པ་སྣང་བའི་དོན་དེ་ཉན་པ་པོའི་བློ་ལ་བསྐྱེད་པའི་ཕྱིར། སྒྲ་སྦྱོར་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་མེད་ན་སྟེ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ལ་སྣང་བའི་དོན་མེད་ན་ནི་དེ་རུང་བ་སྟེ་སྒྲ་སྦྱོར་བར་མི་རུང་བའི་ཕྱིར་རོ།། །།བམ་པོ་ཉི་ཤུ་རྩ་ གསུམ་པ།གཞན་ཡང་གལ་ཏེ་སྒྲའི་དོན་ཉིད་ལ་བསྙོན་པ་སྒྲུབ་པ་དེའི་ཚེ། སྒྲ་དོན་བསྙོན་ན་བསྒྲུབ་བྱའི་ཆོས་དེའི་རྟེན་སྒྲ་དང་དོན་གྱི་མཚན་ཉིད་ཅན་གྱི་ཆོས་དེ་ནི་བསྩལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཆོས་དང་ཆོས་ཅན་གྱི་བདག་ཉིད་ཅན་གྱིས་བསྡུས་པ་བསྒྲུབ་བྱར་མི་འགྱུར་ཞིང་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ཙམ་གྱིས་ཆོས་ཙམ་ ལུས་པར་འགྱུར་བ་དེ་ཡང་ཡན་གར་ཆོས་ཀྱང་གྲུབ་པ་ཡིན་ཏེ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ཙམ་གྱིས་ནི་མ་གྲུབ་པ་མ་ཡིན་ནོ།།གལ་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་འཆད་པར་བྱེད་པ་ལ། གཙོ་བོའི་སྒྲའི་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཙོ་བོའི་སྒྲས་བསྟན་པར་བྱའོ། །དེ་བས་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེའི་ཕྱིར་རོ། ། འདི་ནི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཆོས་སོ། །གང་རྟེན་གྱིས་རྣམ་པར་གཅོད་པ་སྟེ་ཁྱད་པར་འདི་ལ་འདི་མེད་པ་ཉིད་དོ། །དེ་ལ་ལྟོས་པ་མེད་པ་ཅན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ལ་ལྟོས་པ་མེད་པ་དེ་ལྟར་ན་རྩོད་པའི་གཞི་མ་ཡིན་པ་སྟེ་མེད་པ་ཉིད་ཅན་དུ་འགྲུབ་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་གཏན་ཚིགས་ཀྱིས་གྲུབ་པའི་དུས་སུ ཉེ་བར་འདོད་པར་བྱ་བ་ཉིད་དུ་མི་འགྱུར་རོ།།སྒྲ་དོན་བསྙོན་པ་མེད་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཉེ་བར་མཚོན་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟར་ན་སྒྲའི་དོན་གྲུབ་པར་མི་བྱེད་པ་དག་གིས་ཞེས་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། སྒྲའི་དོན་སྒྲུབ་པར་མི་བྱེད་པ་དག་གིས་སྒྲའི་དོན་བསྒྲུབ་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་དང་བསྙོན་པ་མི་ནུས་པ་ཉིད་ཀྱི་ ཕྱིར་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་ཡོད་པ་ཉིད་དང་མེད་པ་ཉིད་དུ་དངོས་པོ་ཉིད་ལ་བརྗོད་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།།ཡོད་མེད་ཕྱོགས་ཀྱི་བྱེ་བྲག་གིས། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡོད་པ་དང་མེད་པར་དམ་བཅས་པའི་ཁྱད་པར་གྱིས། དངོས་པོ་ཉིད་ནི་དཔྱད་པར་བྱའོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། འདི་ལྟར་དངོས་པོ་འདི་ལ་འབྲས་ བུར་ག་ལས་ཕྱིར་སྒྲའི་དོན་ལ་ནི་མ་ཡིན་ནོ།

于此分别显现，不见如所欲体性所取之随行及返遮，以有能立法故，能立法非不成，义为非宗法非因。
于此论式中，从声即分别显现义不可诤，谓从声所生分别显现义。何故？以于闻者心生分别显现义故，故配声。若无彼，即无分别显现义，则不应配声故。
【第二十三品】
复次，若于声义本身诤论成立时，若诤声义，则所立法之所依声义相法已遣故。以法与有法自性所摄不成所立，仅以"无"之言说余唯法，彼亦唯法不成立，仅以"非有"之言说非不成。
以"若"等而释：胜论声所诠即胜论声所显。"是故"即因此。此是所立法。由所依遮别即此别无性。"无所待"者，无所待故非诤处，以成无性故，以此因于成立时不应许为所欲。
"无诤声义者"为譬喻，如是应说"不成立声义者"，以不成立声义者成立声义故，以不可诤故，如其次第应说有性无性于事本身。
"由有无分差别"者，由有无立宗差别，应观察事性。何故？如是于此事由果故，非于声义。

།གལ་ཏེ་དེ་ལྟར་ན་ཡང་སྒྲའི་དོན་དཔྱད་པར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དོན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། སྒྲའི་དོན་བྱེད་ནུས་པ་མ་ཡིན་ལ། དོན་བྱེད་པར་འདོད་པ་དག་ནི། དེ་འདོད་བརྟག་པས་ཅི་ཞིག་བྱ། །དཔེ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་མ་ནིང་ཞེས་བྱ་ བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ།སྐྱེས་པའི་དབང་པོ་དང་བྲལ་བ་ནི། མ་ནིང་གཟུགས་བཟང་མི་བཟང་ཞེས། །ཡུལ་དེ་ལ་འཁྲིག་པ་མངོན་པར་འདོད་པའོ། །འདོད་ལྡན་རྣམས་ཀྱིས་བརྟགས་ཅི་ཕན། །སྒྲ་དོན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་འཆད་པར་བྱེད་དེ། སྒྲའི་དོན་མེད་པ་ནི་སྐྱེས་བུའི་དོན་བྱེད་ཅུང་ཟད་ཀྱང་ ཉེ་བར་དགག་པ་སྟེ་དགག་པ་མི་བྱེད་པའམ།ཡོད་པ་ནི་ཡང་དག་པར་བྱེད་པ་སྟེ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཅི་རིགས་པར་སྦྱར་རོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། མངོན་པར་ཞེན་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་སྟེ་ཇི་ལྟར་སྐྱེས་བུའི་སྒྲའི་དོན་ལ་དོན་བྱེད་པའི་ནུས་པ་ཉིད་དུ་མངོན་པར་ཞེན་པ་དེ་ལྟར་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དུ་མངོན་ པར་ཞེན་པ་དེ་ལྟར་ཁོ་ན་ཉིད་དུ་མེད་པ་སྟེ།ཡོད་པ་ཉིད་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་སྟེ། ཇི་ལྟར་རང་གི་མཚན་ཉིད་གནས་པ་སྟེ་དེ་ལྟར་སྒྲའི་དོན་མི་གནས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །གང་གི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་ཡིན་པ་དེ་བས་ན་སྐྱེས་བུ་འདི་ཐམས་ཅད་དུ་སྟེ། དུས་ཐམས་ཅད་དུ་ཡོད་པ་དང་། མེད་ པ་དཔྱད་པ་ལ་འཇུག་པ་ན།རྣམ་པར་རྟོག་པའི་སྣང་བ་ལ་ལྟོས་པ་མེད་པར། དངོས་པོ་གང་ལ་སྐྱེས་བུའི་དོན་འདི་རག་ལུས་པའི་དངོས་པོ་ཉིད་ལ་དམིགས་པར་བྱེད་ཅིང་ཡུལ་དུ་བྱེད་དེ། དཔེ་ནི་དཔེར་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་པ་ལ། མེ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མེའི་རང་བཞིན་གྱི་མཚན་ཉིད་ཅན་ཉིད་ནིའོ། །སོགས་ པའི་སྒྲས་ནི་སྲེག་པ་དང་འཚེད་པ་ལ་སོགས་པ་གཟུང་ངོ་།།གྲང་བ་ལྡོག་པར་བྱེད་པ་ལ་སོགས་པ་འདི་ལ་སྒྲའི་དོན་ལ་ནུས་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དེ་ཉམས་སུ་མྱོང་བར་འགྱུར་བ་ཡིན་དུ་ཟིན་ཀྱང་སྟེ། སྒྲའི་དོན་དེ་ནི་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་བདག་ཉིད་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རང་རིག་པས་ཉམས་སུ་མྱོང་བར་འགྱུར་ ཀྱང་དེ་མེད་པ་སྟེ།གྲང་བ་ལ་ཟློག་པར་བྱེད་པ་ལ་སོགས་པས་དེ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བས་ན་ཞེས་བྱ་བ་དེའི་ཕྱིར་སྐྱེས་བུའི་དོན་བྱེད་པར་འདོད་པ་དེ་ནི་མི་ནུས་པ་ལ་སྟེ། དོན་བྱེད་པ་དེ་མི་ནུས་པའི་སྒྲའི་དོན་ལ་གུས་པས་རྗེས་སུ་སྦྱར་ཞིང་གུས་པར་བྱེད་པར་འགྱུར་བ་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །འདོད་ལྡན་རྣམས་ ཀྱི་སྟེ་འཁྲིག་པར་འདོད་པ་རྣམས་ཀྱིས་མ་ནིང་གཟུགས་བཟང་བ་དང་གཟུགས་མི་བཟང་བ་ཡོངས་སུ་བརྟག་པ་ལ་གུས་པར་མི་འགྱུར་རོ།

若谓如是亦应观察声义，说"义"等。声义不能作用，欲求作用者，何须观察彼欲？为示例故说"黄门"等：离男根者，黄门美丑等，于彼境欲求淫欲。欲者观察何益？
以"声义"等而释：声义无者，于补特伽罗义作用全无遮止，即不遮止；有者，真实作用，即非能立，如是配释。何故？如执著，即如补特伽罗于声义执著有作用功能，如是执著真实性，如是实无，以非有故。如真实性，即如自相安住，声义不如是安住故。
由如是故，此补特伽罗于一切处，即一切时，趣入有无观察时，不待分别显现，于何事此补特伽罗义所依之事性而缘取为境。
举例说"譬如"等：火即具火自性相者。"等"字摄取烧煮等。于遮寒等，此中声义无功能。何故？虽彼可经验，然彼声义以是分别自性故，虽由自证可经验，然彼无，以于遮寒等彼无故。
是故，欲求补特伽罗义作用者，于不能，即于不能作用之声义恭敬随行及恭敬，不应理。欲者，即欲淫者于黄门美丑观察不应恭敬。

།གང་ཡང་འདི་སྐད་དུ་སློབ་དཔོན་གྱིས་བརྟགས་པའི་ཆོས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ལ། མུ་སྟེགས་བྱེད་ཀྱིས་ཀུན་དུ་བརྟགས་པའི་ཕྱི་རོལ་གྱི་གཙོ་བོ་ ཉིད་ལ་སོགས་པ་མི་དམིགས་པ་ཆོས་ཡིན་ནོ་ཞེས་སློབ་དཔོན་གྱིས་བཤད་ན།ཁྱོད་ཀྱིས་སྒྲའི་དོན་དངོས་པོ་ཉེ་བར་ལེན་པ་ཅན་ཉིད་དུ་མི་དམིགས་པ་ཆོས་སུ་རྣམ་པར་གཞག་པ་དེ་ལྟར་ན་འགལ་བ་མེད་ཅེས་བྱ་བ་འདི་ནི་འདྲི་བ་པོའི་བསམ་པའོ། །འདོད་པ་གཅིག་པ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རྟོག་པའི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ སོགས་པ་སྨོས་ཏེ།རྟོག་པའི་ཤེས་པའི་ཡུལ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར། གཙོ་བོ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་སྣང་བའི་རྣམ་པ་སྒྲའི་དོན་ནི་བརྟགས་པ་ཡིན་པར་འདོད་ཀྱི། མུ་སྟེགས་བྱེད་ཀྱིས་ཀུན་བརྟགས་པའི་ཕྱི་རོལ་གྱི་གཙོ་བོ་ལ་སོགས་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དངོས་པོ་ལ་རྟེན་པར་བྱེད་པ་ནི་དངོས་པོ་ རྟེན་ཏེ།དངོས་པོའི་ཉེ་བར་ལེན་པར་བྱེད་པ་ཅན་ཉིད་ཡིན་ན། དེར་མ་གྲུབ་པ་ནི་མི་དམིགས་པའོ། །སྒྲའི་དོན་འདི་དངོས་པོའི་ཉེ་བར་ལེན་པ་མེད་པ་ཅན་དུ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་རྟགས་སུ་གྱུར་པའི་ཆོས་སུ་རིགས་པར་སྨྲ་བའི་སློབ་དཔོན་ཕྱོགས་ཀྱི་གླང་པོས་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། །གཞན་དག་ནི་ བཤད་པ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་བུད་མེད་ཀྱི་རྟགས་འཆད་དེ།དངོས་རྟེན་མ་གྲུབ་བཤད་པ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་རོ། །ཅི་ཞིག་བཤད་ཅེ་ན། ཆོས་ཏེ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་ཆོས་སོ། །རྟོག་པའི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་འཆད་པར་བྱེད་པ་ལ། དེ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྒྲའི་དོན་ཏོ། །དངོས་རྟེན་མ་གྲུབ་ཅེས་བྱ་ བའི་རྣམ་པར་འགྲེལ་པ་ནི།དངོས་པོ་ལ་བརྟེན་པ་མི་དམིགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །གཞན་གྱིས་ཚད་མ་གསུམ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨྲས་པ་ལ། ཚད་མ་གསུམ་ལོག་པ་ཞེས་བྱ་བ་མངོན་སུམ་དང་རྗེས་སུ་དཔག་པ་དང་ལུང་ལོག་པ་ན་དངོས་པོ་མེད་པར་མ་གྲུབ་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བཤད་པ་གང་ཡིན་ པ་དེ།ཚད་མ་གཞན་ལོག་པ་ན་ཞེས་བྱ་བ་མངོན་སུམ་དང་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ལོག་པ་ན་ཡུལ་ལ་སོགས་པས་བསྐལ་པའི་དངོས་པོ་དག་ནི་ལོག་པར་མི་འགྱུར་རོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། མངོན་སུམ་དང་རྗེས་སུ་དཔག་པ་དེ་དག་ནི་མ་ལུས་པའི་ཡུལ་ཅན་ཉིད་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ལུང་གིས་ནི་ཅི་ཞིག་ཀྱང་ མ་ཁྱབ་པ་མེད་དེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐམས་ཅད་ལ་ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་དེ་ལོག་པ་སྟེ།ལུང་གི་ལོག་པ་དེ་ཇི་ལྟར་གོ་བར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། བསྐལ་པ་ཅན་དག་གིས་མེད་པ་གོ་བར་བྱེད་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསམས་པའོ། །སློབ་དཔོན་གྱིས་འདིར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། རྩོད་པ་འདི་ ལ་བཤད་ཟིན་ཏོ།།ཅི་ཞིག་བཤད་ཅེ་ན། ལུང་དག་ཏུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ།

若有如是说，阿阇黎说"所计法"等，谓外道所遍计外境胜论等不可得为法，阿阇黎如是说时，汝立声义事有所取性不可得为法，如是则无相违，此为问者之意。
为显同一意趣故说"分别"等：以是分别智境故，胜论等分别显现相声义许为所计，非外道所遍计外境胜论等。依事即事依，若有事所取性，于彼不成即不可得。此声义无事所取，成为所立相法，如是正理论师阿阇黎陈那已说。
他人说"已说"者，释女相，配为"事依不成已说"。何所说？法即能立法。以"分别"等而释：彼即声义。"事依不成"之解释为"依事不可得"。
对于他人所说"三量"等，说"三量返"者，谓现量、比量、教量返时事无不成，彼"余量返时"者，现量比量返时，不能返远等事。何故？彼现量比量非遍一切境故。"教无不遍"者，遍一切彼返，教之返如何不能了知，意谓唯由远境能了知无。
阿阇黎说"此中"等，于此诤已说。何所说？说"于教"等。

།ཅིའི་ཕྱིར་ཉེ་བར་སྦྱར་བར་མ་བྱས་ཤེ་ན། སྐབས་སུ་བབ་པ་ཉིད་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། སྐྱེས་བུའི་དོན་དཔྱད་པའི་སྐབས་ལ་ཉེ་བར་སྦྱར་བ་ཉིད་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །བསྟན་བཅོས་སྐབས་དང་འབྲེལ་མེད་དང་། ། དབང་པོ་ལས་འདས་རྟགས་ཅན་མིན། །ཞེས་བྱ་བའི་སྐབས་སུ་བཤད་ཟིན་ཏོ། །གལ་ཏེ་འོ་ན་ཅིའི་ཕྱིར་ཡང་ཕྱོགས་སྔ་མར་བྱས་ཤེ་ན། ལུང་ནི་ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་ལ་ཚད་མ་ཉིད་ཡིན་པ་བསལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །སྔར་ནི་ཁས་བླངས་ནས་ཚད་མར་བཤད་པ་དེ་ཉིད་ཚད་མ་ཉིད་མ་ཡིན་པར་བསྒྲུབ་པའི་ཕྱིར གཞན་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ།སྒྲ་རྣམས་དངོས་པོ་སྟེ་རང་གི་མཚན་ཉིད་དང་ལྷན་ཅིག་ཏུ། མེད་ན་མི་འབྱུང་ཉིད་མེད་ཕྱིར། །སྒྲ་དེ་ལ་དོན་གྲུབ་མིན་ཏེ་ཕྱི་རོལ་གྱི་དངོས་པོ་ངེས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །འོ་ན་དེ་གང་དག་ལ་ཚད་མ་ཡིན་ཞེ་ན། དེ་དག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། སྨྲ་བ་པོ་བརྗོད་ པར་འདོད་པའི་དོན་འགའ་ཞིག་རྣམ་པར་གནས་པ་སྟོན་པར་བྱེད་པ་སྟེ་གོ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ།།དེ་བཤད་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། སྒྲ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། དངོས་པོ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུའོ། །གང་གི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དངོས་པོ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་འཇུག་ པའི་ཕྱིར་སྒྲ་དེ་དག་ལ་དོན་གྱི་རང་བཞིན་ཏེ།དངོས་པོ་ངོ་བོ་ཉིད་ངེས་པར་གྱུར་ན་སྒྲ་དེ་དག་ནི་སྨྲ་བ་པོ་བརྗོད་པར་འདོད་པ་ལ་རག་ལུས་པས་འཇུག་པ་ཅན་དག་སྟེ། དེ་ལ་རག་ལུས་པ་སྐྱེ་བ་ཅན་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དེ་མེད་ན་མི་འབྱུང་བ་སྟེ། རྗོད་པར་བྱེད་པ་མེད་ན་མི་འབྱུང་བའོ། །དེ་ཉིད་ཅེས་བྱ་ བ་བརྗོད་པར་འདོད་པ་ཁོ་ན་ནི་གོ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་པར་འགྱུར་གྱི་ཕྱི་རོལ་གྱི་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ནི་མ་ཡིན་ནོ།།སྒྲ་དག་ནི་བརྗོད་པར་འདོད་པའི་གོ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ཡང་དེའི་ཕྱི་རོལ་གྱི་རང་གི་མཚན་ཉིད་མེད་པར་མི་འབྱུང་བ་དེ་བས་ན། སྒྲ་རྣམས་དང་དངོས་པོ་དག་ལྷན་ཅིག་འབྲེལ་པ་ཡོད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར་ སྐྱེས་བུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ།དོན་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་ཏེ་དངོས་པོ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་འགྱུར་བའི་ངང་ཚུལ་གང་ལ་ཡོད་པ་དེ་ལ་དེ་སྐད་ཅེས་བྱའོ། །ཉེས་པ་ཟད་པ་བརྩེ་བ་དང་ལྡན་པ་ནི་དོན་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་འགྱུར་བ་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། སྐྱེས་བུའི་འདོད་པ་ཐམས་ཅད་ཅེས་བྱ་བ་སྨོས་སོ། །གལ་ཏེ་ དོན་ལ་རག་ལུས་པ་མེད་ཀྱང་སྒྲས་དོན་གོ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན།དེ་ལ་རག་ལུས་པ་མེད་པའི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། དངོས་པོ་དེ་ལ་རག་ལུས་པ་མེད་པའི་རང་བཞིན་གྱི་སྒྲའི་བདག་ཉིད་ཅན་གྱི་དངོས་པོ་གང་ལ་ཡོད་པ་ཞེས་བྱ་བར་ཚིག་རྣམ་པར་སྦྱར་རོ། །གང་ལ་རག་ལུས་པ་མེད་པ་ནི་ གཞན་དེའི་གོ་བར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་རོ།

若问何故未作配释？因非时机，非于观察补特伽罗义之时机而配释故。如说"论典无关时机，及超根境非相"之处已说。
若问何故又作前说？为遮遣教于外境为量故。先前许为量已说彼非量性故，说"复次"等：诸声与事，即自相俱，以无不离故，彼声于义不成，即不决定外事。
若问彼于何者为量？说"彼等"等：显示说者欲说义之安住，即能令了知。为说彼故，于"声"等中，"如事"者，即如自相。"由何"者，由如事而转故，彼等声于义自性，即事体性若定，彼等声依说者欲说而转，即依彼而生之义。不离彼，即无能诠则不生。
"彼"即唯能令了知欲说，非外自相。诸声虽能令了知欲说，然无外自相则不生，是故声与事有俱系。
为此说"补特伽罗"等：如义，即如事而成性者，名为如是。尽过具悲者，以如义而成故，说"补特伽罗一切欲"。
若谓虽不依义，声亦能令了知义，说"无所依"等：配为"于何有无依彼事自性声体性事"。配为"于何无所依者非能令了知彼"。

།གལ་ཏེ་ཕྱི་རོལ་གྱི་དངོས་པོ་ལ་སྒྲ་ཚད་མ་ཉིད་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ན། འོན་ཀྱང་གང་འདི་ཡིད་ཆེས་ཚིག་ནི་མི་སླུ་བ་སྤྱི་ལས་ཏེ་གང་དང་གང་ཉེས་པ་ཟད་པའི་ཚིག་དེ་དང་དེ་ནི་མི་སླུ་བ་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་འདུས་བྱས་ཐམས་ཅད་ནི་སྐད་ཅིག་མ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ སོགས་པ་ལྟ་བུའོ།།ཤིན་ཏུ་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པའི་དོན་ལ་ཉེས་པར་ཟད་པའི་ཚིག་འདི་ཡང་ཡིན་ནོ། །དེ་བས་ན་འདི་ཡང་མི་སླུ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ལྟ་ན་ཉེས་པ་ཟད་པའི་ཚིག་ནི་མི་སླུ་བ་སྤྱི་ལས་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཉིད་ཡིན་པ་དེ་ལྟར་ན། སློབ་དཔོན་གྱི་ལུང་ནི་ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་ལ་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཉིད་དུ་གསུངས་ པ་ཡིན་ནོ།།ཇི་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་འདིས་ནི་ཁས་བླངས་ལ་གནོད་པར་སྨྲས་པའོ། །སྐྱེས་བུ་འདི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་ལན་འདེབས་པར་བྱེད་དེ། འདི་སྐད་དུ་སློབ་དཔོན་གྱིས་དངོས་སུ་ཚད་མ་ཉིད་དུ་བརྗོད་པས་ལུང་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཉིད་དུ་གསུངས་པ་ནི་མ་ཡིན་གྱི། འོན་ཀྱང་སྐྱེས་ བུའི་འཇུག་པ་ལ་ལྟོས་ནས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ།།གང་གི་ཕྱིར་སྐྱེས་བུ་འཇུག་པར་འདོད་པ་འདི་ལུང་གི་ཚད་མ་ལ་མ་བརྟེན་པར་གཞག་པར་ནུས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། འབྲས་བུ་མངོན་སུམ་དུ་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་པ་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པ་གང་དག་ལ་ཡོད་པ་དེ་དག་ལ་སྟེ། ལ་ལ་དག་གིས་འཇུག་ པ་དང་ལྡོག་པ་ཞེས་བྱ་བས་ཅི་རིགས་པར་སྦྱར་རོ།།འཚོ་བ་ལ་སོགས་པའི་སེམས་པའི་ཁྱད་པར་ལྡོག་པའི་མཐོ་རིས་ལ་སོགས་པའི་འབྲས་བུ་ཉིད་ཀྱིས་ཕན་ཡོན་ཆེན་པོ་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་དང་། འཚེ་བ་ལ་སོགས་པའི་སེམས་པ་ལ་སོགས་པའི་ཁྱད་པར་དག་གིས་འཇུག་པའི་དམྱལ་བ་ལ་སོགས་པ་ཉིད་ ཀྱིས་ངན་སོང་ཆེན་པོ་ཐོས་པའི་ཕྱིར་རོ།།འདི་ལ་ཡང་དངོས་པོའི་སྟོབས་ཀྱིས་ཞུགས་པའི་གཞན་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་ཚད་མ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ན། གང་གི་ལུང་ལྟོས་པ་མེད་པར་ཚད་མ་གཞན་ལ་འཇུག་པར་འགྱུར་ཞིང་། གནོད་པ་ཅན་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ལ་གང་ལ་ལྟོས་པར་ འགྱུར་གནོད་པ་ཅན་མེད་པ་ཉིད་ན་དེ་ཡོད་པ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ།ཇི་སྐད་དུ་བཤད་པའི་འཇུག་པ་དང་ལྡོག་པ་ལས་འབྲས་བུ་འདོད་པ་དང་མི་འདོད་པ་ཡོད་པ་ལ་འགལ་བ་མ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ལུང་གི་དབང་གིས་འཇུག་པར་འདོད་པ་དེ་བས་ན། འཇུག་པར་བྱ་བ་ཡོད་ན་འདི་ལྟར་ ལུང་ཡོངས་སུ་བརྟགས་ནས་འཇུག་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར།སློབ་དཔོན་གྱིས་ལུང་བརྟགས་ནས་ཚད་མར་གསུངས་སོ། །བསྟན་བཅོས་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་བརྟགས་པའི་དབང་དུ་བྱས་པ་མ་ཡིན་གྱི། འོན་ཀྱང་དེ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། དེ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསྟན་བཅོས་སོ།

若于外事声非量，然此可信语无欺，总之凡是尽过语皆无欺，如"一切有为皆刹那"等。于极隐义此尽过语亦是。是故此亦无欺，如是尽过语由无欺总相而为比量，如是阿阇黎说教于外境为比量。
以"如何"等说违所许。以"此补特伽罗"等而答：此说阿阇黎非直说教为量即比量，然依补特伽罗趣入而说。以此欲趣入补特伽罗不能离教量而立。何故？于果非现前隐蔽者，由某些趣入及返遮，如是配释。
由离害等思差别，得天界等果故获大利益，由害等思差别趣入，闻地狱等故得大恶趣。于此亦无由事力趣入之他能立量，何者不待教而趣入余量，亦无能害，何者待之无能害，说"于彼有"等：以如所说趣入返遮，于果有欲不欲，未见相违故。
此欲由教力趣入，是故有所趣入时，如是观察教而趣入故，阿阇黎说教观察为量。非就一切论典观察，然"彼亦"等中，"彼亦"即论典。

།ཚིག་ གི་དོན་དག་ཕན་ཚུན་འབྲེལ་པའི་ཕྱིར་འབྲེལ་པ་དང་།བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ནུས་པ་འབྲས་བུ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་ཐབས་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་རྗེས་སུ་མཐུན་པས་ཐབས་ཏེ། འབྲེལ་པ་ཡང་དེ་ཡིན་ལ་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་ཐབས་ཀྱང་ཡིན་པས་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཁྱད་པར་གྱིས་བསྡུས་པའོ། ། གཞན་དག་ནི་འབྲེལ་པའི་སྒྲ་ནི་དབང་དུ་བྱེད་པའི་རྐྱེན་གྱི་མཐའ་ཅན་ཡིན་པར་བརྗོད་དེ། དེ་ཡང་། ངག་གི་ཚིག་དོན་འབྲེལ་པ་མེད། །ཅེས་བྱ་བ་དབང་དུ་བྱེད་པ་སྒྲུབ་པ་ཡིན་པར་བལྟ་བར་བྱའོ། །དེ་ལྟར་ན་ངག་གི་སྒྲ་དང་གཞི་མཐུན་པར་འགྱུར་རོ། །གལ་ཏེ་དེ་ལྟ་བུར་གྱུར་པ་ཡིན་ཡང་སྐྱེས་བུའི དོན་ནི་རྗོད་བྱེད་ཡིན་པ་དེའི་ཚེ།ངག་ཡོངས་སུ་བརྟགས་པས་དབང་དུ་བྱས་པ་ཡིན་ནོ། །ཇི་སྐད་དུ་བཤད་པའི་རང་བཞིན་དེ་ལས་གཞན་པ་ཡོངས་སུ་བརྟགས་པས་དབང་བྱས་མིན་ནོ། །འབྲེལ་པ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་འཆད་པར་བྱེད་དེ། ངག་རྣམས་གཙོ་བོ་དང་གཙོ་བོ་མ་ཡིན་པ་ ཉིད་ཀྱིས།སྒྲུབ་པ་དང་དགག་པ་དང་བཏང་སྙོམས་སུ་བྱ་བའི་དོན་གཅིག་ལ་སྡུད་པ་སྟེ། འཕྲོད་པར་བྱེད་པ་དེས་ཕན་འདོགས་པར་བྱེད་པ་སྟེ། སྟོན་པར་བྱེད་པ་ནི་ངག་རྣམས་ཀྱིས་འབྲེལ་པ་ཡིན་ནོ། །གང་དག་བསྡུར་མེད་པ་ཡང་ཡིན་ཞེ་ན། སེའུ་བཅུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། སེའུ་བཅུ་དང་། ཁུར་བ་དྲུག་དང་འཁར་གཞོང་དང་། པགས་པ་དང་། ཤ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ལྟ་བུ་ལ་སོགས་པའི་ངག་རྣམས་སོ། །དེ་དག་ནི་དོན་གཅིག་ལ་བསྡུར་མེད་པ་ཡིན་ཏེ། ཕན་ཚུན་མ་འབྲེལ་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་ཞེས་བྱ་བ་འབྲེལ་པ་ཉིད་ཡིན་ན་འཆད་པ་པོ་སྟེ་བསྟན་བཅོས་བྱེད་པ་མི་མཐུན པ་སྟེ་འབྲེལ་པ་མེད་པ་བརྗོད་པ་ཉིད་སྟོན་པར་འགྱུར་རོ།།སྐྱེས་བུ་འབྲས་བུ་འདོད་པ་འབྲས་བུ་གང་ལ་ཐབས་ནུས་པ་མེད་པ་ཡོད་པ་དེ་ནི་ཐབས་ནུས་པ་མེད་པ་ཅན་ནོ། །བསྟན་བཅོས་གང་ལ་དེ་ལྟ་བུར་གྱུར་པའི་འབྲས་བུ་ཡོད་པ་དེ་ནི་དཔྱད་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་གུས་པར་མི་འགྱུར་རོ། །དེ་ཡང་རྗེས་སུ་མཐུན་པ་ཐབས་ ཞེས་བྱ་བ་དེའི་ཆོས་མི་མཐུན་པ་ཉིད་ཀྱི་སྒོ་ནས་རྣམ་པར་འགྲེལ་པའོ།།བསྟན་བཅོས་གང་ལ་སྐྱེས་བུའི་དོན་གྱི་འབྲས་བུ་ཡོད་པ་དེ་ལ་དེ་སྐད་ཅེས་བྱའོ། །དེ་ལས་གཞན་པ་སྐྱེས་བུའི་དོན་གྱི་འབྲས་བུ་མེད་པ་ཅན་དཔྱད་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་གུས་པར་མི་འགྱུར་རོ། །ཐབས་ནུས་པ་མེད་པ་ཅན་གྱི་འབྲས་བུ་ཅན་གྱི་ དཔེ་ནི་དུག་ཞི་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཡིན་ཏེ།གལ་ཏེ་འདི་ལྟར་ཀླུའི་རྒྱལ་པོ་འཇོག་པོའི་སྤྱི་གཙུག་ན་ཡོད་པའི་རིན་པོ་ཆེས་རྒྱན་བྱས་ན་འདི་དུག་གཞི་བར་བྱེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ཡང་བསྒྲུབ་པར་མི་ནུས་པ་ཡིན་ནོ།

由语词义相互关联故为关联，为所立故，能力为成果之随顺方便，即随顺方便；既是关联亦是随顺方便，此为差别摄。
他人说关联声带自在词根词尾，如说"语词义无关联"，应视为成立自在。如是则与语声成同基。虽如是，补特伽罗义为能诠时，由观察语而成自在。非由观察离如所说自性而成自在。
以"关联是"等而释：诸语由主与非主性，摄集一义之成立、遮遣及舍置，由彼相应而作利益，即显示是诸语之关联。
若问何者无摄集？说"猴十"等：猴十、六瓮、木盆、皮革、肉等如是诸语。彼等于一义无摄集，以相互无关联故。若非如是，即若是关联性，则说者即造论者不相顺，即说无关联。
补特伽罗欲果，于何果无能力方便，即无能力方便者。何论有如是果，为观察故不应恭敬。此即由不相顺门释"随顺方便"。
何论有补特伽罗义果，名为如是。余无补特伽罗义果者，为观察故不应恭敬。无能力方便果之例如"为息毒故"等：若如是，以龙王持明顶上宝为严饰能息毒，此亦不能成立。

།སྐྱེས་བུའི་དོན་གྱི་འབྲས་བུ་མེད་པ་ཅན་གྱི་དཔེ་ནི། བྱ་རོག་གི་སོ་བརྟག་པ་ལྟ་བུའོ་ ཞེས་བྱའོ།།དེ་བཟློག་པ་དེ་ཇི་སྐད་དུ་བཤད་པའི་གསུམ་པོ་དེ་དག་བཟློག་ནས་སོ། །སྡུད་པ་དང་ལྡན་པ་ཞེས་བྱ་བ་འདིས་ནི་འབྲེལ་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་དེ་དང་། ཐབས་ནུས་པ་ཅན་དང་ཞེས་བྱ་བ་འདིས་ནི་རྗེས་མཐུན་ཐབས་ཞེས་བྱ་བ་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། །འབྲེལ་པ་ལ་སོགས་པ་གསུམ་དང་བྲལ་བ་ གཞན་ལ་གུས་པར་བྱ་བ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་དད་པ་ནིའོ།།དེ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཇི་སྐད་དུ་བཤད་པའི་ཡོན་ཏན་གསུམ་དང་ལྡན་པའི་བསྟན་བཅོས་དེ་ནི་ཡོངས་སུ་བརྟག་པར་བྱས་པས་ན་སླུ་བ་བསྟེན་པར་མི་འགྱུར་རོ། །སླུ་བ་བསྟེན་པ་མེད་པའི་བསྟན་བཅོས་དེ་ལ་འཇུག་པ་ན་སྐྱེས་བུ་མཛེས་པར་ འགྱུར་རོ།།བསྟན་བཅོས་འདིའི་མི་སླུ་བ་ཡང་གང་ཞེ་ན། མཐོང་བ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། དོན་གྱི་སྒྲ་དང་པོ་ནི་བརྗོད་པ་ཡིན་ལ་གཉིས་པ་ནི་ཡུལ་བརྗོད་པ་ཡིན་པ་དེ་བས་ན། དོན་ནི་མཐོང་བ་དང་མ་མཐོང་བའི་དངོས་པོ་མངོན་སུམ་དང་རྗེས་སུ་དཔག་པའི་ཡུལ་གྱི་དོན་དེ་དག་ལ་གོ་ རིམས་བཞིན་དུ་མངོན་སུམ་དང་རྗེས་སུ་དཔག་པས་གནོད་པ་མེད་པ་བསྟན་བཅོས་འདིའི་མི་སླུ་བ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ཡིན་ནོ།།ཅི་དངོས་པོའི་སྟོབས་ཀྱིས་ཞུགས་པའི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཁོ་ནས་གནོད་པ་བྱེད་པ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན། མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རྣམ་པ་གཉིས་ཀྱང་ཞེས་བྱ་ བ་སྨོས་ཏེ།དངོས་པོ་སྟོབས་ཀྱིས་ཞུགས་པ་དང་ལུང་ལ་བརྟེན་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །མངོན་སུམ་གྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་འཆད་པར་བྱེད་དེ། བསྟན་བཅོས་ལ་མངོན་སུམ་དུ་འདོད་པ་སྟེ། མངོན་སུམ་ཉིད་དུ་ཁས་བླངས་པའི་དོན་དག་ལ་དེ་བཞིན་ཉིད་དུ་འགྱུར་བ་སྟེ་མངོན་སུམ་དུ་འགྱུར་བ་ནི་ མངོན་སུམ་གྱིས་གནོད་པ་མེད་པའོ།།དཔེར་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་རང་གི་གྲུབ་པའི་མཐའ་ལ་མངོན་སུམ་དུ་འདོད་པའི་དོན་ཕུང་པོ་ལྔས་བསྡུས་པ་སྟོན་པར་བྱེད་དོ། །སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་འདིས་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ཡུལ་ལྔ་བསྟན་ཏོ། །འདིས་ནི་གཟུགས་ཀྱི་ཕུང་པོ་བཤད་པ་ཡིན་ནོ་ བདེ་བ་དང་སྡུག་བསྔལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཚོར་བའི་ཕུང་པོ་སྟེ།ཉམས་སུ་མྱོང་བ་གསལ་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་བདེ་བ་དང་སྡུག་བསྔལ་གཟུང་གི་འདིར་བཏང་སྙོམས་ཀྱང་བལྟ་བར་བྱའོ། །རྒྱུ་མཚན་ནི་སྐྱེས་བུ་ལ་སོགས་པའི་རྟགས་དེ་འདི་ཉེ་བར་མཚོན་པར་བྱེད་པའོ། །འདིས་ནི་འདུ་ཤེས་ཀྱི་ཕུང་པོའོ། །འདོད་ཆགས་ ལ་སོགས་པ་སྨོས་པས་འདུ་བྱེད་ཀྱི་ཕུང་པོའོ།།སོགས་ཀྱི་སྒྲས་ནི་ཞེ་སྡང་དང་གཏི་མུག་ལ་སོགས་པ་གཟུང་ངོ་། །བློ་སྨོས་པས་ནི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཕུང་པོའོ།

无补特伽罗义果之例如观察乌鸦牙。其相反即如所说三者之反。"具摄集"说明"关联"，"具能力方便"说明"随顺方便"。
离关联等三者之他不应恭敬，即信心。"彼"等，如所说具三功德之论，由观察故不成依止欺诳。于无依止欺诳之论趣入时，补特伽罗成庄严。
若问此论无欺为何？说"见"等：第一义声为能诠，第二为境所诠，故于见与未见事，即现量与比量境之义，次第由现量与比量无害，此为此论之无欺。
若问是否唯由事力趣入之比量能害？为显非故说"二种亦"：即事力趣入与依教之义。
以"由现量"等而释：于论欲为现量，即于许为现量之义如是成，即成现量是无现量害。以"譬如"等显自宗欲为现量义摄于五蕴。"青等"显五境。此说色蕴。
"乐与苦"是受蕴，以领受明显故取乐苦，此中亦应观舍。因相即补特伽罗等相，此能表示，此为想蕴。说"贪等"为行蕴，等字摄嗔痴等。说"觉"为识蕴。

།སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པ་དང་བདེ་བ་དང་སྡུག་བསྔལ་དང་རྒྱུ་མཚན་ཉེ་བར་མཚོན་པར་བྱེད་པ་དང་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་དང་བློ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ ཟླས་དབྱེ་བའོ།།བསྟན་བཅོས་ལ་མངོན་སུམ་དུ་འདོད་པ་དེ་དག་ནི་མངོན་སུམ་ཁོ་ན་ཡིན་ཏེ། སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པ་དག་ནི་མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་སོགས་པའི་མངོན་སུམ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་དག་ཀྱང་རང་རིག་པའི་མངོན་སུམ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །རང་རིག་པའི་མངོན་ སུམ་ཡང་འོག་ནས་བསྒྲུབ་པར་འགྱུར་རོ།།དེ་ལྟར་མངོན་པར་འདོད་པ་མ་ཡིན་པ་དག་ནི་མངོན་སུམ་དུ་འདོད་པ་མ་ཡིན་པའི་དོན་ཀྱང་མངོན་སུམ་ཉིད་མ་ཡིན་ཏེ། མངོན་སུམ་གྱིས་གནོད་པ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བའི་སྐབས་ཡིན་ནོ། །མངོན་སུམ་དུ་འདོད་པ་མ་ཡིན་པ་དག་ཀྱང་དཔེར་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་ པས་བསྟན་ཏོ།།གཞན་དག་གིས་མངོན་སུམ་ཉིད་དུ་བསྟན་པ་གང་དག་ཡིན་པ་དེ་དག་ནི་སངས་རྒྱས་པའི་གྲུབ་པའི་མཐའ་མངོན་སུམ་དག་མ་ཡིན་ཏེ། རྣམ་པར་དཔྱད་པར་གྱུར་པའི་དེ་དག་ཀྱང་མངོན་སུམ་ཉིད་མ་ཡིན་པ་ཁོ་ནའོ། །བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ་སྡུག་བསྔལ་དང་གཏི་མུག་གང་དག་ལ་སྒྲ་ལ་ སོགས་པའི་ངོ་བོར་ཞེན་པའི་ངང་ཚུལ་གང་ཡིན་པ་དེ་དག་ནི་མངོན་སུམ་ཉིད་མ་ཡིན་ནོ།།ནང་གི་དགའ་བ་དང་ཡོངས་སུ་གདུང་བའི་ངོ་བོ་བདེ་བ་དང་སྡུག་བསྔལ་དུ་མྱོང་བར་འགྱུར་གྱི། གཞན་སྒྲ་ལ་སོགས་པའི་ངོ་བོ་ཞེན་པའི་བདེ་བ་ལ་སོགས་པའི་ངོ་བོ་འབའ་ཞིག་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་གྲངས་ཅན་གྱི་འདོད་ པ་སྤོང་བའི་སྒོ་ནས་བཤད་ནས།བྱེ་བྲག་པ་ལ་སོགས་པའི་འདོད་པ་སྤངས་པའི་ཕྱིར་རྫས་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། རྫས་ནི་ཡན་ལག་ཅན་གྱི་མིང་ངོ་། །ལས་ནི་འདེགས་པ་ལ་སོགས་པའོ། །སྤྱི་ནི་ཡོད་པ་ཉིད་དང་བ་ལང་ལ་སོགས་པའོ། །སོགས་པའི་སྒྲས་ནི་རྣམ་པར་ཕྱེ་བ་ལ་སོགས་པ་གཟུང་ ངོ་།།སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པའི་ཡུལ་མ་གཏོགས་པར་གཞན་མངོན་སུམ་ཉིད་དུ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་མ་གཏོགས་པར་མི་དམིགས་པའི་ཕྱིར་དང་སྤྱི་མངོན་སུམ་ཉིད་མ་ཡིན་པ་ནི་བཤད་ཟིན་ཏོ། །རྫས་ལ་སོགས་པ་དག་ཀྱང་ལེའུ་གསུམ་པ་ལས་སྟོན་པར་འགྱུར་རོ། །དངོས་པོའི་སྟོབས་ཀྱིས་ཞུགས་ པའི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ནི་ལུང་ལ་ལྟོས་པ་མེད་པའི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཡིན་ཏེ།དེའི་ཡུལ་ཉིད་དུ་འདོད་པ་དག་ལ་དེ་བཞིན་དུ་འགྱུར་པ་སྟེ། རྗེས་སུ་དཔག་པའི་ཡུལ་དུ་འགྱུར་རོ། །དེའི་ཡུལ་དུ་འདོད་པ་རྗེས་སུ་དཔག་པས་གནོད་པར་བྱེད་པ་ནི་དཔེར་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། དེ་ཡང་འོག་ནས་ ལེའུ་གཉིས་པ་ལས་སྟོན་པར་འགྱུར་རོ།།རྗེས་སུ་དཔག་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པ་དག་ནི་དེ་ལྟར་འགྱུར་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྗེས་སུ་དཔག་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་དོ།

"青等、乐与苦、因相能表示、贪等、觉"为复合分别。于论欲为现量彼等唯是现量，以青等是眼识等现量故，乐等亦是自证现量故。自证现量亦将下文成立。
如是非欲为现量者，非欲为现量义亦非现量，此是"无现量害"之处。以"譬如"等显非欲为现量。他宗所说为现量者，非佛教宗现量，以观察彼等唯非现量。乐等即苦与痴，于声等性执著之性相非现量。内喜与遍恼性为乐苦所领受，非唯他声等性执著之乐等性。
如是说已遮数论宗见，为遮毗湿奢等宗见说"实"等：实即有分者名。业即举等。总即有性及牛等。等字摄差别等。
除青等境外，他无现量，以离彼不可得故，总非现量已说。实等亦将于第三品中说。事力趣入比量即不待教比量，于许为其境者如是成，即成比量境。以"譬如"等说许为其境为比量所害，此亦将于下第二品中说。非所比量者如是成，即非所比量性。

།གང་དག་ཅེ་ན། དཔེར་ན་བདག་ལ་སོགས་པ་ལྟ་བུའོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། སོགས་པའི་སྒྲས་ནི་གཙོ་བོ་དང་དབང་ཕྱུག་ལ་སོགས་པ་གཟུང་ངོ་། ། དེ་དག་ནི་གང་གི་རྗེས་སུ་དཔག་པར་བྱ་བར་འགྱུར་བའི་རྟགས་ཅུང་ཞིག་ཀྱང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །རེ་ཞིག་རང་བཞིན་གྱི་རྟགས་ནི་མ་ཡིན་ཏེ་དེའི་རང་བཞིན་ཉིད་ནི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་རང་བཞིན་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །འབྲས་བུའི་རྟགས་ཀྱང་མ་ཡིན་ཏེ་རྟག་པ་དག་གི་འབྲས་བུ་མི་རུང་བའི་ཕྱིར་རོ། ། དངོས་པོ་སྟོབས་ཀྱིས་ཞུགས་པའི་ཚད་མ་གཉིས་ཀྱིས་ལུང་རྣམ་པར་དག་པའི་དུས་ཕྱིས་ཚད་མ་ཁས་ལེན་པ་ཅན་གྱི་བསྟན་བཅོས་ཀྱི་ཆོས་ཅན་རྣམ་པར་གཞག་ནས། སྔ་ཕྱི་འགལ་བ་རྗེས་སུ་དཔག་པའི་ཕྱིར། གང་གི་ཚེ་ཁྱད་པར་དཔྱོད་པ་ལ་འཇུག་པ་དེའི་ཚེ་ལུང་ལ་ལྟོས་པའི རྗེས་སུ་དཔག་པ་སྟེ།ལུང་ལ་ལྟོས་པའི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་དེ་ལ་གནོད་པ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བའི་སྐབས་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་གནོད་པ་མེད་པ་ཡང་ཅི་འདྲ་བ་ཞིག་ཅེ་ན། དཔེར་ན་འདོད་ཆགས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པའི་ངོ་བོ་སྟེ། འདོད་ཆགས་དང་། ཞེ་སྡང་དང་། གཏི་མུག་གི་ རང་བཞིན་ཆོས་མ་ཡིན་པ་ཁས་བླངས་པ་དང་།དེ་ལས་བྱུང་བ་སྟེ་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པས་ཀུན་ནས་བསླངས་པའི་ལུས་དང་ངག་གི་ལས་ཆོས་མ་ཡིན་པ་ཁས་བླངས་ནས། དེ་སྤངས་པ་སྟེ་ཆོས་མ་ཡིན་པ་དེ་བསལ་བའི་ཕྱིར་ཁྲུས་དང་མེ་ལ་སྦྱིན་སྲེག་ལ་སོགས་པ་དང་། འབབ་སྟེགས་ཀྱི་ཁྲུས་ཀྱིས་ སྡིག་བ་ཟད་པར་འགྱུར་ཞིང་།གང་གི་ཆེད་དུ་མེ་ལ་མར་ལ་སོགས་པའི་སྦྱིན་སྲེག་བྱས་པས་སྡིག་པ་ཟད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ལྟ་བུ་ལ་སོགས་པ་མ་བསྟན་ཏོ། །སོགས་པའི་སྒྲས་ནི་ཟས་གཅོད་པ་ལ་སོགས་པ་གཟུང་ངོ་། །དེ་ལྟར་ན་ཁྲུས་ལ་སོགས་པས་སྡིག་པ་ལྡོག་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། སྡིག་ པའི་ཉེ་བར་ལེན་པ་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་དང་འགལ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།།གང་ཞིག་གང་གི་རྒྱུ་ལ་གནོད་པ་མི་བྱེད་པ་དེ་ནི་དེའི་གནོད་པ་ཅན་མ་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་བད་ཀན་ཅན་གྱི་ནད་ལ་མངར་བ་དང་བསིལ་བ་དང་སྣུམ་པའི་རྫས་དག་གནོད་པ་ཅན་མ་ཡིན་པ་དག་ལྟ་བུའོ། །ཁྲུས་ལ་སོགས་པ་ནི་ སྡིག་པའི་རྒྱུ་ལ་གནོད་པ་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་འགལ་བ་དམིགས་པའོ།།བཤད་མ་ཐག་པའི་མངོན་སུམ་དང་རྗེས་སུ་དཔག་པ་རྣམ་པ་གཉིས་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་གཅོད་པར་ནུས་ཏེ། ཡོངས་སུ་གཅོད་པར་ངེས་པའི་གནོད་པ་མེད་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་གྱི་རྣམ་པར་དག་པ་ དེ་ནི་མི་སླུ་བ་ཡིན་ནོ།

若问何者？说"譬如我等"，等字摄主宰、自在天等。彼等全无可为比量之相。且非自性相，以其自性即是所立自性故。亦非果相，以常法不应有果故。
由事力趣入二量于清净教后许量之论建立有法已，由前后相违比量，当入差别观察时，即依教比量，此是"于依教比量无害"之处。
若问于彼无害云何？说"如贪"等：贪等性，即贪、嗔、痴性非法之许，及从彼生，即由贪等发起身语业非法之许，为断彼，即为除彼非法故沐浴、火施等，及于河岸沐浴能尽罪，为此以酥等火施能尽罪等如是未说。等字摄断食等。
如是沐浴等非能返罪，以不违罪之取因贪等故。若于何因不作害，彼非彼之能害，如甜、凉、油性物非能害痰病。沐浴等非害罪因，此为能遍相违之所见。
由如说二种现量比量能遍断，即具无遍断决定害相之清净，是为无欺。

།ཉེས་པ་ཟད་པའི་ཚིག་དེ་ནི་མི་སླུ་བར་མཚུངས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཅི་ལྟར་མངོན་སུམ་དང་རྗེས་སུ་དཔག་པས་མི་སླུ་པའི་དོན་ཡོངས་སུ་གཅོད་པར་ནུས་པ་ལ་ཉེས་པ་ཟད་པའི་ཚིག་མི་སླུ་བ་དེ་ལྟར་ཤིན་ཏུ་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པ་ཡང་ཡིན་ཏེ། ཉེས་པ་ཟད་པའི་ཆོག་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ བས་ན་དོན་ལ་མི་སླུ་བ་ཉེས་པ་ཟད་པའི་ཚིག་གི་མཚན་ཉིད་ཅན་གྱི་རྟགས་ལས་བྱུང་བའི་བློ་ནི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཉིད་དུ་སློབ་དཔོན་གྱིས་བརྗོད་དོ།།ཡུལ་གང་ལ་ཞེ་ན། འདིའི་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པའི་ཡུལ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། བསྟན་བཅོས་འདིའི་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཤིན་ཏུ་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པའི་ཡུལ་ཏེ་སྤྱོད་ཡུལ་ ལ་ཡང་ངོ་།།དེ་ཡང་གོ་སྐབས་མེད་དེ་རྣམ་པ་གཞན་གྱིས་ཤིན་ཏུ་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པ་ལ་འཇུག་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འཇུག་པ་ཡོད་ན་དེ་ལྟར་འཇུག་པར་བྱའོ། །དེ་ལྟ་བུར་གྱུར་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་འཆད་པ་ལ། དེ་དང་འདི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མིང་ཐམས་ཅད་པ་གཉིས་ཀྱིས་ནི་ཆོད་པ་དང་ཐག་ཉེ་བའི་ཚིག་ ཡིན་ཏེ།འདི་སྐད་དུ་སློབ་དཔོན་ཕྱོགས་ཀྱི་གླང་པོས་བསྟན་པའི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཉིད་ཅན་དེ་དང་། ཁོ་བོ་ཅག་གིས་འབྲེལ་པ་དང་ནི་རྗེས་མཐུན་ཐབས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་རྣམ་པར་དཔྱད་པར་བྱ་བ་འདི་ནི་ཞེས་སྟོན་པར་བྱེད་དོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་དེ་ལྟ་བུར་གྱུར་པའི་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། འབྲེལ་ པ་ལ་སོགས་པའི་ཡོན་ཏན་ལྡན་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།མངོན་སུམ་དང་རྗེས་སུ་དཔག་པས་གོ་བར་བྱ་བའི་དངོས་པོ་དེ་ལ་མི་སླུ་བར་མཚུངས་པའི་རྒྱུའི་ཕྱིར་མ་མཐོང་བར་འཁྲུལ་པ་མེད་པ་ཅན་ཏེ། ཉེས་པ་ཟད་པའི་ཚིག་མངོན་སུམ་དང་རྗེས་སུ་དཔག་པས་གོ་བ་མ་ཡིན་པའི་དོན་ཏེ་ཡུལ་ཉེས་པ་ ཟད་པའི་ཚིག་ལས་བྱུང་བའི་རྟོགས་པ་ནི་མི་སླུ་བའི་རྗེས་སུ་དཔག་པར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ།།ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དེ་ལ་བརྟེན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཏེ་ཉེས་པ་ཟད་པའི་ཚིག་ལ་བརྟེན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལས་གཞན་པའི་རྟོགས་པ་དང་འདྲ་བ་སྟེ། ཤིན་ཏུ་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པ་ལས་གཞན་པ་སྟེ། མངོན་སུམ་དང་རྗེས་སུ་དཔག་པས་གོ་ བར་བྱ་བའི་ཡུལ་རྟོགས་པ་ལྟ་བུའོ།།སྦྱོར་བ་ཡང་གང་དང་གང་ཇི་སྐད་དུ་བཤད་པའི་ལུང་གི་ཁྱད་པར་ལ་བརྟེན་པའི་རྟོགས་པ་དེ་དང་དེ་ནི་མི་སླུ་བ་ཅན་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་མངོན་སུམ་དང་རྗེས་སུ་དཔག་པས་གོ་བར་བྱ་བའི་དོན་མ་ལུས་པར་རྟོགས་པ་ལྟ་བུའོ། །ཤིན་ཏུ་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པའི་དོན་རྟོགས་པ་ཡང་ ཇི་སྐད་དུ་བཤད་པའི་ལུང་གི་ཁྱད་པར་ལ་བརྟེན་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རང་བཞིན་གྱི་གཏན་ཚིགས་སོ།

尽过之语与无欺相等故，如现量比量能遍断无欺义，如是尽过之语无欺亦极隐蔽，以是尽过之法故。故于义无欺尽过语相之相所生觉，阿阇黎说即是比量。
若问于何境？说"于此隐蔽境"，即于此论极隐蔽境即行境。此亦无余机会，以无余方式入极隐蔽故。若有入，则如是入。
以"如是"等而释，"彼与此"二普遍名词为远近语，即显示陈那阿阇黎所说具比量性彼，及我等以"关联及随顺方便"等所观察此。故说"如是"，即具关联等功德义。
于现量比量所知事同等无欺因故，无未见错乱，即尽过语非现量比量所知义境，从尽过语所生解为无欺所比。何故？以依彼故，即依尽过语故。
如余解，即异极隐蔽，如现量比量所知境解。
若合：凡依如说教差别之解皆有无欺，如现量比量所知义无余解。极隐蔽义解亦依如说教差别，此为自性因。

།མངོན་སུམ་དང་རྗེས་སུ་དཔག་པས་གོ་བར་བྱ་བའི་གནས་བཤད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་ཀྱིས་གནས་གསུམ་པ་བཤད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་གང་ལ་ངེས་པ་ཡིན། དེ་བས་ན་འདིར་ཤིན་ཏུ་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པའི་ རྟོགས་པ་ཡང་ཇི་སྐད་དུ་བཤད་པའི་ལུང་གི་ཁྱད་པར་ལ་བརྟེན་པ་ཞེས་བྱ་བ་གཏན་ཚིགས་ལ་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བའི་མ་གྲུབ་པར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན།ཉེས་པ་འདི་ནི་མེད་དེ། རེ་ཞིག་བསྟན་པ་ཐག་ཉེ་བ་ཅན་གྱི་ཉན་པ་པོ་གང་ཡིན་པ་དེ་དག་ནི་སྟོན་པ་གཅིག་གིས་གནས་གསུམ་པ་ཡང་བསྟན་ པར་འགྱུར་བ་ན།མངོན་སུམ་ཉིད་དུ་ཁོང་དུ་ཆུད་པའི་ཕྱིར། དེ་ལྟ་བས་ཀྱང་ཉེས་པ་ཟད་པར་བྱས་པ་ལས་ཀྱང་ཡིན་ཏེ། ཉེས་པ་ཟད་པའི་ཚིག་གི་མཚན་ཉིད་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་སྐད་དུ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་མདོ་སྡེ་ལ་སོགས་པ་འཇུག་པ་སྟེ། འདུས་བྱས་ཐམས་ཅད་ནི་སྐད་ཅིག་མ། ཆོས་ ཐམས་ཅད་ནི་བདག་མེད་པ།མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ནི་ཞི་བའོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཆོས་རྣམ་པ་གསུམ་ལ་ལུགས་ལས་བཟློག་པ་མེད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི། ང་འདས་ནས་ཀྱང་ཁྱེད་ཅག་གིས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བཀའ་ཉིད་དུ་གཟུང་བར་བྱའོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །གནས་གསུམ་པ་ཡང་ཆོས་ཉིད་ལུགས་ལས་ལྡོག་པ་མེད་ པར་གནས་པ་ཡིན་ཏེ།སྐད་ཅིག་མ་དང་བདག་མེད་པ་ལ་སོགས་པ་མེད་པ་དང་ལྡན་པའི་གནས་གསུམ་པ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་དང་། ཆོས་ཉིད་དང་འགལ་བའི་ཉེས་པ་ཟད་པའི་ཚིག་ལོ་ཁས་མ་བླངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་ཉེས་པ་ཟད་པའི་ཚིག་གི་མཚན་ཉིད་ཉེས་པ་ཟད་པར་བྱས་པ་དེ་ཉིད་ཡིན་ནོ་ཞེས་གང་ལས་ ངེས་ཤེ་ན།རིགས་པ་དང་ལྡན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །གང་གི་ཕྱིར་ཡུལ་ཐམས་ཅད་ལ་རིགས་པ་དང་ལྡན་པར་སྨྲ་བ་པོ་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་ནི་འཇུག་པར་འདོད་པ་ཡིད་ཆེས་པར་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། ཞར་ལ་འོངས་པས་ཆོག་གོ། །ཤིན་ཏུ་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པའི་དོན་ལ་ཇི་སྐད་དུ་བཤད་པའི་དོན་ལ་མི་སླུ་བ་དེས་ན། ཇི་སྐད་དུ་ བཤད་པའི་ལུང་ལ་བརྟེན་པའི་བློའི་སྒྲས་རབ་ཏུ་བཤད་པ་ཅན་ཡིན་དུ་ཟིན་ཀྱང་སྟེ།གང་ལ་སྒྲ་ལས་བྱུང་ཞིང་སྐྱེ་བ་ཡོད་པ་ཞེས་བྱ་བར་ཚིག་རྣམ་པར་སྦྱར་རོ། །སྒྲ་ལས་བྱུང་བ་འདྲ་བར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཇི་ལྟར་སྒྲ་ལས་བྱུང་བའི་རྐྱེན་གཞན་ཙམ་སྟོན་པར་བྱེད་པ་དེ་བཞིན་དུ་བློ་འདི་ནི་བསམ་པ་ཉིད་སྟོན་པར་བྱེད་ པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ།།དེ་ལྟར་མངོན་སུམ་དང་རྗེས་སུ་དཔག་པས་རྟོགས་པའི་དོན་ལ་བསྟན་མ་ཐག་པའི་ཚུལ་དུ་མི་སླུ་བའི་ཕྱིར་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཡང་ཡིན་ཏེ། སྐྱེས་བུ་འཇུག་པར་འདོད་པའི་བསམ་པའི་དབང་གིས་སོ། །བླང་བྱ་དང་སྟེ་ཉོན་མོངས་པ་ཐམས་ཅད་སྤངས་པས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་དང་ དོར་བྱ་ནི་སྡུག་བསྔལ་ཐམས་ཅད་དོ།།དེ་དག་གི་དེ་ཉིད་ནི་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པའི་ངོ་བོ་སྟེ། སྡུག་བསྔལ་གྱི་བདེན་པ་དང་འགོག་པའི་བདེན་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།

于何处确定说明现量比量所知处即说第三处？故此中极隐蔽解亦依如说教差别，此因有疑成不成者。
此过非有。且近教闻者，由一师亦将说第三处，以现量通达故。复由尽过故，以具尽过语相故。如是世尊于经等入：一切有为刹那，一切法无我，涅槃寂静，于此三法无违正理者，我灭后汝等当持为佛语。
第三处亦住法性无违理，以说无刹那、无我等相违之第三处故，未许违法性之尽过语故。若问从何定尽过语相即尽过？以具正理故。以于一切境具正理说者即所欲入可信，旁说足矣。
于极隐蔽义如说义无欺故，虽以依如说教之觉声说，于何有声生起，如是安立语。如声生相似者，如唯显声生余缘，如是此觉非唯显思。
如是于现量比量所知义如说理无欺故亦是比量，由补特伽罗欲入思力故。所取即涅槃由断一切烦恼，所舍即一切苦。彼等之性即无倒性，即苦谛、灭谛义。

།བླང་བར་བྱ་བ་དང་དོར་བར་བྱ་བའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཐབས་དང་བཅས་པར་འཇུག་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཐབས་བཅས་སོ། །དོར་བར་བྱ་བའི་ཐབས་ནི་ཀུན་ འབྱུང་གི་བདེན་པའོ།།བླང་བར་བྱ་བའི་ཐབས་ནི་ལམ་གྱི་བདེན་པའོ། །བླང་བར་བྱ་བ་དང་དོར་བར་བྱ་བ་དེ་ཉིད་ཐབས་དང་བཅས་པར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བསྟན་པ་འདི་ནི་དངོས་པོའི་སྟོབས་ཀྱིས་འོངས་པའི་ཚད་མས་རབ་ཏུ་ངེས་པ་སྟེ་རབ་ཏུ་གྲུབ་པའི་རྒྱུའི་ཕྱིར་རོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བསྟན་ པའི་བདེན་པ་བཞིའི་མཚན་ཉིད་ཅན་གྱི་གཙོ་བོའི་དོན་ལས་མི་སླུ་བ་སྟེ།བདེན་པ་བཞིའི་དོན་གྱི་གཙོ་བོ་དེ་ཁོང་དུ་ཆུད་པས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཙོ་བོའི་དོན་ལ་སླུ་བ་མེད་པ་དེའི་ཕྱིར་ཤིན་ཏུ་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པའི་དོན་གཞན་ལ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་བཀའ་ལས་སྐྱེས་པའི་ཤེས་པ་ནི་རྗེས་སུ་ དཔག་པ་ཡིན་ནོ།།འང་གི་སྒྲ་ནི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་སྔ་མ་ལ་ལྟོས་ནས་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་དོན་ཏོ། །བླང་བར་བྱ་བ་དང་དོར་བར་བྱ་བ་དག་གི་ཐབས་ནི་དེའི་ཐབས་ཏེ། བླང་བར་བྱ་བ་དང་དོར་བར་བྱ་བའི་ཐབས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཟླས་དབྱེ་བའོ། །དེས་བསྟན་པ་དག་ལ་སྟེ། ཡིད་ཆེས་པ་དེས་བསྟན་པ་དེ་དག་ལ་ རྗེས་སུ་དཔག་པས་བརྟགས་པས་ན་ཡང་ཕྱིན་ཅི་ལོག་མེད་ཅིང་དེ་ཁོ་ན་བཞིན་ཡིན་པ་ནི་མི་སླུ་བ་ཡིན་ཏེ།དཔེར་ན་སྡུག་བསྔལ་ལ་སོགས་པའི་འཕགས་པའི་བདེན་པ་བཞི་པོ་དག་ལེའུ་གཉིས་པ་ལས་འཆད་པར་འགྱུར་བའི་ཚུལ་ཏེ་དཔྱད་པ་ལྟ་བུའོ། །དེ་དང་འདི་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་གོང་ དུ་བསྟན་པ་དེ་དང་དེ་ནི་རྣམ་པར་འཆད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་བདེན་པ་བཞིའི་མཚན་ཉིད་ཅན་འདིའོ།།ཇི་ལྟ་བུར་འགྱུར་ཞེ་ན། སྐྱེས་བུའི་དོན་ལ་ཉེ་བར་མཁོ་བ་ཅན་ཏེ། སྐྱེས་བུའི་དོན་ནི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཡིན་ལ། དེ་ཉེ་བར་མཁོ་བ་ནི་རྒྱུ་ཉིད་དེ། དེ་གང་ལ་ཡོད་པ་དེ་ནི་སྐྱེས་བུའི་དོན་ལ་ཉེ་བར་མཁོ་བ་ཅན་ནོ། ། དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་གོམས་པར་བྱ་བར་འོས་པ་སྟེ། མངོན་པར་སྦྱར་བར་འོས་པ་ནི་མི་སླུ་བའི་ཕྱིར་མངོན་སུམ་དང་རྗེས་སུ་དཔག་པས་གོ་བར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པའི་ཡུལ་གཞན་ལ་ཡང་ཁོ་ན་བཞིན་དུ་ཁས་བླང་བར་བྱ་བ་ཞེས་བྱ་བ་མི་སླུ་བར་ཁས་བླང་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། གཙོ་བོ་མ་ཡིན་པའི་དོན་ལ་སླུ་བའི ཕྱིར་རྟག་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། འགལ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། སྐྱེས་བུའི་གཙོ་བོའི་དོན་ལ་ཚད་མས་སླུ་བ་མེད་པ་ཅན་ལ་གནོད་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གནས་གསུམ་པ་ལ་ཁས་བླངས་པའི་མི་སླུ་བའི་ཚིག་ནི་སྐྱེས་བུའི་དོན་གྱི་སྐབས་དང་འགལ་བ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་ ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ།

所取所舍之真实与方便相入者即具方便。所舍方便即集谛，所取方便即道谛。世尊所说此所取所舍真实具方便，由事力所生量极定，即极成因故。
于世尊所说四谛相之主要义无欺，以通达四谛主要义得涅槃故。以于主要义无欺故，于余极隐蔽义，从世尊语所生智即是比量。
"亦"字观待前分别义。所取所舍之方便即彼方便，"所取所舍方便"为重言。于彼所说，即于彼信所说，由比量观察亦无颠倒如实即无欺，如苦等四圣谛将于第二品所说之理。
"彼与此"即世尊前所说彼，以正说故此具四谛相。云何？具补特伽罗义用，补特伽罗义即涅槃，用即因性，具彼者即具补特伽罗义用。
故应修习，应加行，以无欺故，于非现量比量所知余境亦如实应许，非为许无欺故，以于非主要义有欺故非常义。
何故？以无相违故，于补特伽罗主要义量无欺者无害故。于第三处所许无欺语全无违补特伽罗义处。

།བདེན་པ་བཞི་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་སྟོན་པར་མཛད་པ་ནི་གཙོ་བོའི་དོན་ལ་འཇིག་རྟེན་སླུ་བ་མ་ཡིན་ཏེ། གཙོ་བོའི་དོན་ལ་སྐྱེས་བུ་མ་བསླུས་པས་གནས་གསུམ་པ་ལ་ཡང་འཆད་པ་པོ་ཡང་དགོས་པ་མེད་པར་ལྡོག་པར་སྟོན་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་འབྲས་བུ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་ སྐྱེས་བུ་གཙོ་བོའི་དོན་ལ་སླུ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ལ།གཞན་ལ་ཕན་པས་འཇུག་པ་དབང་པོ་ལས་འདས་པའི་དོན་མཐོང་བ་ཅན་ཡིན་ན། གདོན་མི་ཟ་བར་འགའ་ཞིག་ལ་གཞན་མི་སླུ་བར་འགྱུར་བ་ཡིན་པ་དེའི་དབང་པོ་ལས་འདས་པའི་དོན་མཐོང་བ་ཉིད་ནི་ངེས་པར་ནུས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་བས་ན་རིགས་པས་ བགྲོད་པར་བྱ་བའི་སྐྱེས་བུའི་དོན་ལ་མི་སླུ་བ་ཡིན་གྱི་མི་ཤེས་པ་ཉིད་ཀྱིས་ན་ཤིན་ཏུ་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པ་ལ་སླུ་བར་ཡང་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན།ངེས་པར་མི་ནུས་པ་ཅན་གྱི་དོན་འདི་ཉིད་ནི་བདེན་ཏེ། འོན་ཀྱང་སྐྱེས་བུའི་འཇུག་པ་ལ་ལྟོས་ནས་དེ་ལྟར་རྣམ་པར་གཞག་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཉིད་བསྟན་པའི་ཕྱིར་དེ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ ལ་སོགས་པ་སྨོས་པ་ལ།རྣམ་པ་གཉི་གས་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གཉིས་བསྟན་པ་རྣམས་སོ། །དེ་དང་དེ་གོ་སྐབས་མེད་པས་ལུང་ནི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཉིད་དུ་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་རོ། །རྗེས་སུ་དཔག་པའི་རྒྱུ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཉིད་ཡིན་ཞེས་བྱ་བར་བལྟ་བར་ བྱའོ།།ལུང་ལ་འཇུག་པ་ཡོད་ན་དེ་ལྟ་བུའི་ལུང་གི་འབྲེལ་པས་འཇུག་པར་བྱ་བའི་དོན་ཁོ་ན་ཉིད་ལ་མི་སླུ་བར་བྱེད་པས་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ན་སྟེ། བཤད་པའི་རྣམ་པས་ཀྱང་ལུང་ལ་བརྟེན་པའི་ཤེས་པ་ཉེས་པ་མེད་པ་མ་ཡིན་ཏེ་སྐྱོན་དང་བཅས་པ་ཡིན་ནོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། སྒྲ་དག་ནི་དོན་རྣམས་ལ་ མེད་ན་མི་འབྱུང་བ་ཉིད་མ་ཡིན་ཏེ།འབྲེལ་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། སྒྲ་རྣམས་དངོས་དང་ལྷན་ཅིག་ཏུ། །མེད་ན་མི་འབྱུང་ཉིད་མེད་ཕྱིར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་བསྟན་ཟིན་ཏོ། །སྐྱེས་བུའི་ཕུལ་དུ་བྱུང་བ་ཉིད་ནི་ཉེས་པ་ཟད་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པའོ། །དེ་ལ་ལྟོས་པའི་ཚིག་གང་ཡིན་པ་དེ་ ནི་ཇི་བཞིན་དོན་དུ་གཞན་གྱིས་ཤེས་ཏེ།རབ་ཏུ་ཤེས་པར་འགྱུར་རོ། །དོན་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་དངོས་པོ་ཇི་ལྟར་གནས་པ་དེ་བཞིན་དུ་མཐོང་བ་སྟེ་ཤེས་པ་ནི་དོན་ཇི་ལྟ་བ་མཐོང་བའོ། །གང་ལ་དེ་དང་བར་བྱས་པའི་རྩེ་བ་དང་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་ལ་སོགས་པ་ཡོད་པ་དེ་ནི་དོན་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་མཐོང་ བ་ལ་སོགས་པའོ།།དེ་ཉིད་ཡོན་ཏན་ཡིན་ཏེ། དེ་དང་ལྡན་པའི་སྐྱེས་བུ་ནི་ཉེས་པ་ཟད་པའོ། །དེས་བྱས་པ་ནི་ཉེས་པ་ཟད་པ་དེས་སྦྱར་བ་སྟེ། ལུང་ནི་མི་སླུ་བ་ཞེས་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཞན་དག་གིའོ།

正说四谛者于主要义不欺世间，以于主要义不欺补特伽罗故，于第三处亦无需说者而返，以无果故。若补特伽罗于主要义欺，而由利他入超根境见者，定于某处不欺他者，其超根境见定不能确定。
故由理趣所至补特伽罗义无欺，而由不知于极隐蔽亦成欺者。此不能确定义诚然，然依补特伽罗入而如是安立。
为显此故说"彼等"等。"二种皆"即说二偈。由彼彼无余机会，说教即比量。应知以是比量因故即是比量。
若入教，非由如是教关联入义真实无欺。如是即由说相亦依教之智非无过而有过。何故？声于诸义非有不生，以无关联故，如"诸声与事俱，无不生性故"等已说。
补特伽罗殊胜性即尽过性等。依彼之语为他如实了知。如实见义即如所住事如是见知。具彼及戏论、离贪等者即如实见等。彼即功德，具彼补特伽罗即尽过。彼所作即尽过所造，教即无欺，此为他说。

།གྲུབ་པའི་མཐའ་སྨྲ་བས་གལ་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། བཤད་མ་ཐག་པའི་དོན་ གང་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་ནི་ཁོ་བོ་ཅག་འདོད་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ཏེ།ཁོ་བོ་ཅག་ནི་དེ་ལྟ་བུར་གྱུར་པ་སྤོང་བར་ནི་མི་བྱེད་དོ། །འོན་ཀྱང་གལ་ཏེ་དོན་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་མཐོང་བ་ལ་སོགས་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་གྱི་ཕུལ་དུ་བྱུང་བ་དེ་སྐྱེས་བུས་ངེས་པར་ཤེས་པར་ནུས་ན་དེ་ཡང་ཤེས་པར་མི་ནུས་སོ། །རྟོག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ སོགས་པས་འཆད་པར་བྱེད་དེ།རྟོག་པ་སྔོན་དུ་གཏོང་བ་ཐམས་ཅད་ནི་ལུང་ངམ་ལུང་མ་ཡིན་པ་ཚོལ་བར་བྱེད་པ་སྟེ་དཔྱོད་པར་བྱེད་དོ། །ལུང་མ་ཡིན་པ་བཏང་ནས་ལུང་གི་སྒོ་ནས་འཇུག་པ་ཅན་ཏེ། ལུང་གི་དོན་ལ་ནན་ཏན་དུ་བྱེད་པར་འདོད་པ་ཡིན་གྱི། ཕོངས་པ་སྟེ་ཆགས་པས་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །འཇུག་པ་ འདོད་པ་ཅན་དེ་ཉིད་ཀྱང་ཇི་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་སྟོན་པར་བྱེད་དོ།།ཇི་ལྟར་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྲིད་པར་གྱུར་པའོ། །འདི་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལུང་ལས་སོ། །ནན་ཏན་དུ་བྱས་པ་སྟེ། མངོན་སུམ་བྱས་པའི་དོན་ཤེས་ནས་འཇུག་པ་ན་དོན་དང་ལྡན་པར་འགྱུར་ཏེ། འབྲས་བུ་དང་ལྡན་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟར་སྐྱེས་ བུ་ཚོལ་བར་བྱེད་པ་ན་མཐོང་བར་ནུས་པ་ཅན་ཏེ་ངེས་པ་མངོན་སུམ་དང་རྗེས་སུ་དཔག་པས་ཤེས་པར་བྱ་བའི་དོན་གང་ཡིན་པ་དེ་ལ།མངོན་སུམ་དང་རྗེས་སུ་དཔག་པ་དག་གིས་གནོད་པ་མེད་པ་ནི་སླུ་བ་མེད་པ་སྟེ། དེ་ཉིད་རྐྱེན་དེ་དམིགས་པ་དེས་མངོན་སུམ་དང་རྗེས་སུ་དཔག་པས་ཤེས་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པའི་ དོན་གཞན་དག་ལ་ཡང་འཇུག་ནུས་པར་འགྱུར་རོ།།ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། འཇིག་རྟེན་གྱི་ཐ་སྙད་ནི་དེ་ལྟར་ཕལ་ཆེ་བ་ཅན་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡུལ་གཅིག་ལ་མི་སླུ་བ་མཐོང་བས་འཇིག་རྟེན་པའི་ཐ་སྙད་གང་ལ་གཞན་ལ་འཇུག་པ་ཕལ་ཆེ་བ་ཡོད་པ་དེ་ལ་དེ་སྐད་ཅེས་བྱའོ། །གལ་ཏེ་སྐྱེས་བུ་ ཉེས་པ་ཟད་པ་གང་ཡིན་པ་དེའི་ཚིག་ལས་འཇུག་པར་བྱའོ་ཞེས་དེ་ལྟར་འདོད་པ་དེའི་ཚེ།སྐྱེས་བུ་ཡོངས་སུ་བརྟགས་ནས་འཇུག་པར་ཁས་ལེན་པར་འགྱུར་བ་ན་མི་འཇུག་པ་ཁོ་ནར་འགྱུར་རོ་འཇུག་པ་ཉིད་དུ་མི་འགྱུར་རོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དེ་ལྟ་བུར་གྱུར་པའི་དོན་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་ དུ་མཐོང་བ་ལ་སོགས་པའི་ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་པའི་སྐྱེས་བུ་དེ་ཤེས་པར་མི་ནུས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ།།འཇུག་པ་མེད་པར་བརྒལ་བ་ཡིན་གྱི། དོན་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་མཐོང་བ་ལ་སོགས་པའི་ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་པའི་སྐྱེས་བུ་དག་མི་འདོད་པའི་ཕྱིར་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟ་བུར་གྱུར་པ་ཉིད་ནི་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ ཞེས་ཁོ་བོ་ཅག་འདོད་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ཏེ།དེ་དག་ཀྱང་བདེན་པ་སྨྲ་བ་ཡིན་ནོ།

宗论师说"若"等。方才所说义即我等所许，我等不舍如是。然若能定知如实见等相之殊胜补特伽罗，此亦不能知。
以"思择"等解说：一切先思者，皆寻求是教非教而观察。舍非教从教门入，欲勤于教义，非由贫爱。
彼欲入者亦以"云何"等显示。"云何"即可能。"于此"即从教。勤修即现见知义而入则有义，即有果。
如是补特伽罗寻求时，于能见即现量比量所知定义，由现量比量无害即无欺，由彼缘彼所缘，于非现量比量所知余义亦能入。
何故？以世间言说如是多故。"如是"即于一境见无欺，世间言说于余入多者，说为如是。
若许从尽过补特伽罗语入时，观察补特伽罗而许入者，则唯不入，不成入。何故？以不能知具如是如实见等功德补特伽罗故。
此为无入难，非不许具如实见等功德补特伽罗故。如是性非有即我等所许，彼等亦说真实。

།ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དོན་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་མཐོང་བ་ལ་སོགས་པའི་ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་པའི་སྐྱེས་བུ་དེ་འདྲ་བ་དག་ནི་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་སྟོན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དངོས་པོ་ཇི་ལྟར་གནས་པ་བཞིན་དུ་སྟོན་པར་མཛད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། ། དེ་ལྟ་བུར་གྱུར་པའི་སྐྱེས་བུ་ཤེས་པར་མི་ནུས་པ་ཡང་། ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཚད་མ་རྣམས་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། སྐྱེས་བུ་འདི་ནི་འདི་ལྟར་ཉེས་པ་དང་ལྡན་པའམ། མིན་ཏེ་ཉེས་པ་དང་ལྡན་པ་མ་ཡིན་ཏེ་འོན་ཀྱང་ཉེས་པ་མེད་པ་ཅན་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ལྟར་ཏེ། གཞན་ཉེས་པ་མེད་ཀྱང་རྟོགས་དཀའ ཞེས་ནི་གཞན་གྱིས་ཤེས་ཉེས་མེད་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ལ་ལྟོས་ནས་རྟོགས་དཀའ་བའི་ཞེས་བྱ་བ་བུད་མེད་ཀྱི་རྟགས་ཚིག་གཅིག་པར་བསྟན་ཏེ།གཞན་ཉེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ལ་ལྟོས་ནས་རྟོགས་དཀའ་ཞེས་བྱ་བ་རྣམ་པར་བསྒྱུར་ལ་སྐྱེས་པའི་རྟགས་ཀྱིས་མང་པོའི་ཚིག་རྣམ་པར་སྦྱར་བར་བྱའོ། །ཅིའི་ ཕྱིར་ཞེ་ན།གཞན་གྱི་ཡོན་ཏན་དང་ཉེས་པ་ངེས་པར་བྱེད་པ་དག་གི། ཚད་མ་རྣམས་ནི་རྙེད་དཀའི་ཕྱིར་ཏེ། ཐོབ་པར་དཀའ་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །སྐྱེས་བུ་དག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་འཆད་པར་བྱེད་དེ། སྐྱེས་བུ་གང་དག་ལ་ཡང་དག་པ་དང་ལོག་པར་འཇུག་པའི་ལུས་དང་ངག་གི་ལས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ ཅན་ཡོད་པ་དེ་དག་ནི་ཡང་དག་པ་དང་ལོག་པར་འཇུག་པ་ཅན་ཡིན་ནོ།།སེམས་ལས་བྱུང་བ་ནི་སེམས་ལས་བྱུང་བ་སྟེ། ཡོན་ཏན་དང་སྐྱོན་དག་གོ། །སེམས་ལས་བྱུང་བའི་ཡོན་ཏན་སྙིང་རྗེ་དང་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་དང་རྟོགས་པ་ལ་སོགས་པའི་རྒྱུ་དག་ལས་ཡང་དག་པར་འཇུག་པ་ཅན་དང་། སེམས་ལས་བྱུང་བའི་སྐྱོན་ཞེ་སྡང་ལ་སོགས་པའི་རྒྱུ་ལས་ལོག་པར་འཇུག་པ་ཅན་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དགོངས་པ་འགའ་ཞིག་གིས་བློ་སྔོན་དུ་སོང་བ་ཅན་གྱི་བསམ་པ་ལོག་པར་སྟོན་པ་ལས། ལུས་དང་ངག་གི་ལས་ལ་ཡང་དག་པར་ལོག་པར་འཇུག་པ་ཅན་དག་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསམས་པའོ། ། དེ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་གཞན་དག་གི་སེམས་ལས་བྱུང་བའི་ཡོན་ཏན་དང་སྐྱོན་དབང་པོ་ལས་འདས་པ་སྟེ། མིག་གི་དབང་པོ་ལ་སོགས་པ་དག་ལས་ཤིན་ཏུ་འདས་པ་དེ་བས་ན་མངོན་སུམ་གྱིས་ཡོངས་སུ་གཅད་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ནོ། །རྗེས་སུ་དཔག་པར་བྱ་བར་འགྱུར་ན་ཡང་རང་བཞིན་གྱི་རྟགས་ཀྱིས་ནི་མ ཡིན་ཏེ།རང་བཞིན་ཉིད་ནི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།

何故？如是具如实见等功德补特伽罗无倒说故，如实说住事故。如是补特伽罗不能知者，何故？说"诸量"等。
此补特伽罗如是有过或非有过而无过者如是，即"他无过亦难知"，观待"他知无过"说"难知"为女性词一致。观待"他过"说"难知"变为男性词多数。
何故？定他功德过诸量难得故，即难获故。
以"诸补特伽罗"等解说：诸补特伽罗有正邪入身语业相者即正邪入者。心所即心所，即功德过。由心所功德悲离贪觉等因正入，由心所过嗔等因邪入义。
由某密意说先有心邪思，非身语业正邪入者所思。
彼亦即他心所功德过超根，极超眼根等，故非现量所断。若比量亦非由自性相，以自性即所立故。

།འོན་ཀྱང་རྗེས་སུ་དཔག་པས་རང་སྟེ་ཡོན་ཏན་དང་སྐྱོན་གྱི་རང་བཞིན་ལས་བྱུང་ཞིང་སྐྱེས་པའི་ལུས་དང་ངག་གི་ལས་གང་ལ་ཡོད་པའི་འབྲས་བུའི་རྟགས་དེས་རྗེས་སུ་དཔག་པར་བྱ་བ་དག་ཡིན་ན། དེ་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། གང་གི་ ཕྱིར་ལུས་དང་ངག་གི་མཚན་ཉིད་ཅན་གྱི་ཐ་སྙད་ཀྱང་ཕལ་ཆེར་མང་དུ་བློ་སྔོན་དུ་གཏོང་བ་ཞེས་བྱ་བ་སོ་སོར་བརྟགས་པ་བསམ་པ་ལས་རྣམ་པ་གཞན་དུ་ཡང་བྱ་བར་ནུས་ཏེ།འདི་ལྟར་འདོད་ཆགས་དང་བཅས་པ་ཡིན་ཡང་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་བཞིན་དུ་བདག་ཉིད་སྟོན་པར་བྱེད་ཅིང་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་ཡང་ འདོད་ཆགས་དང་བཅས་པ་བཞིན་དུ་སྟོན་པར་བྱེད་དོ།།ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཐ་སྙད་དག་ནི་སྐྱེས་བུའི་འདོད་པས་འཇུག་པ་ཅན་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གང་ལ་སྐྱེས་བུའི་འདོད་པས་འཇུག་པ་ཡོད་པ་ཞེས་བྱ་བར་ཚིག་རྣམ་པར་སྦྱར་རོ། །གལ་ཏེ་སྐྱེས་བུའི་འདོད་པས་འཇུག་པ་ཅན་ཡིན་པ་དེ་ལྟར་ན་ཡང་ཅིའི་ ཕྱིར་རྣམ་པ་གཞན་བྱེད་ཅེ་ན།དེ་དག་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། སྐྱེས་བུ་གང་དག་ལ་ཐ་སྙད་འདོགས་པར་འཇུག་པ་ཅན་ཡིན་པ་དེ་དག་ཀྱང་བསམ་པ་སྣ་ཚོགས་པ་ཉིད་དེ། འདོད་པ་ཐ་དད་པ་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བས་ན་ཇི་ལྟར་འདོད་པ་བཞིན་དུ་ཐ་སྙད་ལ་འཇུག་པའི་ཕྱིར། ཡོན་ཏན་དང་སྐྱོན་ ལས་བྱུང་བའི་ཐ་སྙད་དག་ནི་ཐ་དད་པའི་ངེས་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ།།དེ་བས་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེའི་ཕྱིར་ཏེ། རྗེས་སུ་དཔག་པའི་སྐྱེས་བུ་འདི་ནི་གཏན་ཚིགས་འཆོལ་བ་སྟེ། གཏན་ཚིགས་འཁྲུལ་པའི་ཕྱིར་སྐྱེས་བུ་ཉེས་པ་ཟད་པ་ངེས་པ་མེད་པ་ཡིན་ནོ། །ཇི་ལྟར་ལུང་བྱེད་པ་པོའི་རྟོགས་པར་འགྱུར་ཏེ་མ་ ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཇུག་བསྡུ་བའོ།།མི་འདོད་པའི་ཕྱིར་ནི་མ་ཡིན་ཏེ་དེ་འདྲ་བ་ནི་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པ་སྟོན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ཉེས་པ་མ་ལུས་པ་ཟད་པར་འདོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ཁས་བླངས་ནས་སྲིད་པའི་ཚད་མ་བསྟན་པའི་སྒོ་ནས་དེ་བསྒྲུབ་པར་འདོད་པའི་ཕྱོགས་སྔ་ མ་ཅི་སྟེ་གང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་འགོད་པར་བྱེད་དོ།།གང་ཉེས་པ་མེད་པ་ནི་ཉེས་པ་དང་བྲལ་པ་སྟེ། །དེ་འདྲ་བའི་སྐྱེས་བུ་ཡོད་པ་ཉིད་མ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན། ཡོད་དོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་འགྲིབ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། གཉེན་པོའི་ཕྱོགས་མངོན་སུམ་དུ་འགྱུར་བ་ན་འགྲིབ་པ་སྟེ་མ་ བསགས་པ་དང་།གཉེན་པོའི་ཕྱོགས་མངོན་སུམ་དུ་མ་གྱུར་པ་ན་ཕུལ་དུ་བྱུང་སྟེ། ཉེ་བར་བསགས་པ་བསྟན་པའི་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པའི་དངོས་པོ་གང་ཡིན་པ་དེ་དག་འགྲིབ་པ་དང་ཕུལ་དུ་བྱུང་བ་བསྟེན་པ་དག་གོ། །དེ་དག་ཀུན་མི་མཐུན་ཕྱོགས་དང་བཅས་པ་ཉིད་ཕྱིར་ཏེ། གང་གི་མངོན་ སུམ་དུ་གྱུར་པ་དང་མི་འགྱུར་བ་འགྲིབ་པ་དང་ཕུལ་དུ་བྱུང་བ་བརྟེན་པ་དེ་དག་དེ་ཉིད་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཏེ་གནོད་པ་ཅན་ཡིན་ནོ།

然由比量自即功德过自性所生身语业有果相者应比量，彼亦非有。以身语相言说多由先思即别观察意乐亦能异作，如有贪亦示现如离贪，离贪亦示现如有贪。
何故？言说是由补特伽罗欲入性故。于有补特伽罗欲入者，如是安立语。若是补特伽罗欲入者，何故作异相？说"彼等亦"：诸补特伽罗有言说入者，彼等亦种种意乐，以有异欲故。故随欲入言说故，功德过所生言说无定异。
故者即因此，此比量补特伽罗因相错乱，以因相错乱故，无定尽过补特伽罗。云何知教作者，非是结语。
非由不欲，如是无倒说故等，许尽一切过已，由示可能量门欲成彼前宗，以"何"等安立。
何无过即离过，如是补特伽罗岂非有耶？为显有故说"衰"等：对治分现前时衰即未积，对治分未现前时胜即近积所示贪等事，彼等衰胜所依。彼等皆有违品性故，即彼现前不现前衰胜所依者，即彼违品即能害。

།དེ་དང་བཅས་པས་འཇུག་པས་ན་མི་མཐུན་ཕྱོགས་དང་བཅས་པ་སྟེ། དེའི་དངོས་པོ་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །གནོད་པ་ཅན་དང་བཅས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ ཏོ།།གནོད་པ་བྱེད་པ་ཅན་གང་གིས་ཉེས་པ་དག་གི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་དང་བཅས་པ་ཉིད་ཀྱིས་གནོད་པ་ཅན་དེ་གོམས་པ་ཡང་དང་ཡང་དུ་རྒྱུན་མི་འཆད་པར་སྐྱེས་པ་ལས་བདག་གྱུར་པས་ཏེ། དེར་འདོད་ཅིང་དེའི་བདག་ཉིད་དུ་གྱུར་པ་ཉིད་དེ་གནོད་པ་ཅན་གྱི་བདག་ཉིད་དུ་གྱུར་པ་དེའི་ཕྱིར། ཉེས་པའི་གཉེན་པོའི་ཕྱོགས་ཀྱི་བདག་ཉིད་དུ་གྱུར་པའི་རྒྱུད་ལ་ལར་ཟག་པ་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་ཟད་ཅིང་ཉམས་པར་འགྱུར་རོ། །ཉེས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གནོད་པ་ཅན་ནི། བདག་མེད་པའི་ཤེས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ལེའུ་གཉིས་པ་ལས་སྟོན་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་བས་ན་དེ་ལྟ་བུར་གྱུར་པའི་སྐྱེས བུ་ནི་འདོད་པ་མ་ཡིན་གྱི།སྐྱེས་བུ་སྟོན་པ་པོ་ཟག་པ་ཟད་པ་དེ་ཡང་ཤེས་པར་དཀའ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་དེ་ཙམ་ཞིག་སྨྲའོ། །ཉེས་པ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ཚིག་ལེའུར་བྱས་པའི་དོན་སྟོན་པ་ཡིན་ཏེ། ཉེས་པ་ནི་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པའོ། །ཅི་ལྟ་བུར་གྱུར་པ་ཞིག་ཅེ་ན། འགྲིབ་པ་དང་ཕུལ་དུ་ བྱུང་བའི་ཆོས་ཅན་ཏེ།ཁྱད་པར་དུ་བྱེད་པ་དང་མི་བྱེད་པའི་རང་བཞིན་ཅན་དུ་ཡོད་པ་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པ་ཁྱད་པར་དུ་བྱེད་པ་དང་མི་བྱེད་པ་སྟེ། །མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཀྱིས་བྱས་པའི་ཟིལ་གྱིས་ནོན་ཅིང་གསལ་བ་གང་ཡིན་པ་དེའི་ཁྱད་པར་དུ་བྱེད་པ་དང་མི་བྱེད་པ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་ ཅིང་གོ་བར་བྱེད་དོ།།འགྲིབ་པའི་ཆོས་ཅན་གྱིས་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པའི་ཁྱད་པར་དུ་བྱེད་པ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་ཅིང་གནོད་པ་ཅན་གྱིས་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པའི་ཁྱད་པར་དུ་བྱེད་པས་ཉེས་པ་དག་འགྲིབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཕུལ་དུ་བྱུང་བའི་ཆོས་ཅན་གྱིས་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པའི་ཁྱད་པར་དུ་བྱེད་པ་སྒྲུབ་ པར་བྱེད་དེ།གནོད་པ་ཅན་གྱིས་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པ་སྨོས་པས་དེ་དག་ཕུལ་དུ་བྱུང་བའི་ཆོས་ཅན་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །མེ་ལ་སོགས་པ་དང་འདྲ་བར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་སྒྲས་ནི་གྲང་བ་དང་དྲོ་བའི་རེག་པ་ལ་སོགས་པ་གཟུང་ངོ་། །དཔེར་ན་མེ་ལ་སོགས་པ་དག་ནི་ཆུ་ལ་སོགས་པ་གནོད་པ་ཅན་ཁྱད་ པར་དུ་གྱུར་པ་དང་།ཁྱད་པར་དུ་གྱུར་པ་མེད་པ་ཡོད་ན་འཕེལ་བ་དང་འགྲིབ་པའི་ཆོས་ཅན་དག་གིས་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་ཆུ་ལ་སོགས་པ་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པས་ཁྱད་པར་དུ་གྱུར་པ་དང་ཁྱད་པར་དུ་གྱུར་པ་མེད་པ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་དེ་དང་འདྲའོ།

由彼俱入故有违品，即彼事性故。义为有能害故。
由何能害诸过有违品故有能害，由数数修习相续生成自性，即欲彼成彼自性故，成能害自性故，于过对治分自性相续中，漏贪等尽灭。
一切过能害即无我智，如第二品中将说。故如是补特伽罗非所欲，然说补特伽罗教者尽漏亦难知。
以"过即"等显偈义：过即贪等。云何？有衰胜法性，即有差别无差别自性，违品胜伏差别无差别，即违品所作胜伏显现者，成立显示彼差别无差别。
由衰法性成立违品胜伏差别，由能害胜伏差别故诸过衰故。由胜法性成立胜伏差别，由说能害胜伏故，彼等即胜法性故。
"如火等"等声取冷暖触等。如火等有水等能害差别无差别时，由增衰法性如次成立水等胜伏差别无差别。

།འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་དག་ནི་ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་ལ་རག་ལས་པ་ཡིན་ ལ།ཕྱི་རོལ་གྱི་དངོས་པོ་ཡང་དཔྱད་པར་མི་ནུས་པ་མ་ཡིན་ནམ། བཅད་པར་མི་ནུས་པ་དེའི་ཕྱིར་ཉེས་པ་དག་བཅད་པར་མི་ནུས་པ་ཡིན་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར་དེ་དག་ནི་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་པ་ལ་ནིའི་སྒྲ་ནི་གང་གི་ཕྱིར་གྱི་དོན་ཏོ། །འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་དེ་དག་ནི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ལས་བྱུང་བ་ཅན་དག་སྟེ། ཚུལ་བཞིན་ མ་ཡིན་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་གྱི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ལས་སྐྱེས་པ་དེ་དག་ལ་ཞེས་ཚིག་རྣམ་པར་སྦྱར་རོ།།འདི་ལྟར་ཚུལ་བཞིན་མ་ཡིན་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་མེད་པའི་ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་ཡོད་ན་ཡང་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་སྐྱེ་བར་མི་འགྱུར་ལ། དེ་སྔོན་དུ་བྱ་བ་ཡོད་ན་དོན་མེད་པར་ཡང་སྐྱེ་བར་འགྱུར་ བ་དེ་བས་ན།རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དང་ལྡོག་པའི་རྗེས་སུ་བྱེད་པའི་ཕྱིར་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་ནི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ལས་བྱུང་བ་ཅན་ཡིན་ནོ། །གང་གི་ཕྱིར་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ལས་བྱུང་བ་དེའི་ཕྱིར་ཇི་སྐད་དུ་བཤད་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་གྱི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཉེ་བར་ལེན་པ་ཡོད་ན་ཡང་། བདག་མེད་པར་ སྟོན་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་གྱི་ཡད་ཀྱི་ཡོན་ཏན་འགའ་ཞིག་གོམས་པ་ལ་ནང་གི་ཉེ་བར་ལེན་པ་ལ་གུས་པ་མེད་པར་ཁྱད་པར་དུ་གྱུར་པ་མེད་པ་སྟེ།འཕེལ་བ་མེད་པ་ཅན་དུ་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དེ་སྐད་དུ་རེ་ཞིག་འདི་ལྟར་གཉེན་པོའི་ཕྱོགས་ཤིན་ཏུ་གསལ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར། ཉེས་ པའི་རྒྱུ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་གཅད་པ་མེད་པ་དེ་ལྟ་ན་ཡང་།གཉེན་པོའི་ཕྱོགས་གོམས་པས་ནུས་པ་ཉམས་པར་བྱས་པ་ཅན་གྱི་ཞུ་ཉེ་བར་ལེན་པ་ལས་ཁྱད་པར་དུ་གྱུར་པ་མེད་པར་བྱེད་དེ་ཉུང་ཞིང་ཆེས་ཉུང་བར་འགྱུར་རོ་འདིས་ནི་གཏན་ཚིགས་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། །གང་གི་ཚེ་ཇི་སྐད་དུ་བཤད་པ་ཡིན་གྱི་ཡོན་ཏན་ བསྒོམས་པ་རབ་ཀྱི་མཐར་ཕྱིན་པ་ལ་གནས་པས་གསལ་པོར་གྱུར་པ་དེའི་ཚེ།དེ་གསལ་བ་ན་སྟེ། ཡིད་ཀྱི་ཡོན་ཏན་གསལ་བ་ན་ཡོད་ནའོ། །འདི་རྒྱུ་མཚན་གྱི་བདུན་པའོ། །རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་ནི་ཉོན་མོངས་པའི་ས་བོན་ཏེ། འདི་ལས་ཉེས་པ་དག་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་ཞེས་བྱའོ། །འཇིག་པ་གང་ ལ་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་དེ་ནི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་མེད་པ་ཅན་གྱི་འཇིག་པའོ།།ཉེས་པ་གང་དག་ལ་ཆོས་དེ་ཡོད་པ་དེ་དག་ནི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་མེད་པ་ཅན་གྱི་འཇིག་པའི་ཆོས་ཅན་ཏེ། བག་ཆགས་དང་བཅས་པའི་འཇིག་པའི་ཆོས་ཅན་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །མེ་ལ་སོགས་པ་དང་འདྲ་བ་སྟེ། དཔེར་ ན་མེ་ལ་སོགས་པ་ནི་ཆུ་ལ་སོགས་པ་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཤིན་ཏུ་ཁྱད་པར་གྱུར་པ་ཡོད་ན།ཤིན་ཏུ་འཇིག་པའི་ཆོས་ཅན་ཡིན་པ་དེ་དང་འདྲའོ།

贪等依外境，外事亦非不能观察，由不能断故诸过不能断耶？故说"彼等即"，"即"字义为"由"。贪等彼等从分别生，即从非理作意相分别生彼等，如是安立语。
如是无非理作意有外境亦不生贪等，有彼为先无境亦生，故随顺返遮故，贪等从分别生。
由从分别生故，有如说相分别所取时，由修习某示无我相意功德，于内所取无敬无差别，即无增义。
如是且由无极明对治分故，虽无一切门断过因，然由修习对治分坏力所取，作无差别，渐少极少。此说因相。
当如说意功德修习至究竟住明显时，彼明显时，即意功德明显有时。此为因相第七。
随行即烦恼种子，由此生诸过故名随行。灭无随行者即无随行灭。诸过有彼法者即无随行灭法性，义为有习气灭法性。
如火等，如火等有水等违品极差别时，是极灭法性。

།སྦྱོར་བ་ཡང་གང་དང་གང་ཉེ་བ་ལས་ཁྱད་པར་དུ་གྱུར་པ་མེད་པའི་ཆོས་ཅན་དེ་དག་ནི་དེ་ཤིན་ཏུ་འཕེལ་བར་གྱུར་པ་ན་དེ་དག་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པའི་ཕྱིར་རྗེས་སུ་ འགྲོ་བ་མེད་པ་ཅན་གྱི་འཇིག་པའི་ཆོས་ཅན་ཡིན་ཏེ།དཔེར་ན་མེ་ལ་སོགས་པ་ནི་ཆུ་ལ་སོགས་པ་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པ་འཕེལ་བ་ལྟ་བུའོ། །ཉེས་པ་དག་ཀྱང་བདག་མེད་པ་མཐོང་བ་ཉེ་བ་ལས་ཀྱང་ཉེས་པ་ཁྱད་པར་དུ་གྱུར་པ་མེད་པའི་ཆོས་ཅན་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རང་བཞིན་གྱི་གཏན་ཚིགས་སོ། ། གང་གི་ཕྱིར་དེ་ལྟ་ཡིན་པ་རྒྱུ་དེ་བས་ན་ཉེས་པ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །ཉེས་པ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གཞན་གྱི་ཡིན་ཏེ། ཉེས་པ་མེད་པ་འགའ་ཞིག་ཀྱང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། འདི་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་པ་ལ། འདི་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ནི རྣམ་པར་དབྱེ་བ་ལྟར་བཅོས་པའི་ཚིག་གི་ཕྲད་ཡིན་ཏེ།གང་གི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དོན་འདི་ལ་འཇུག་གོ། །ཉེས་པའི་བདག་ཉིད་དུ་འགྱུར་བའི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་སྐྱེ་བ་དང་འདྲ་བར་ཞེས་བྱ་བ་ནི། ཇི་ལྟར་ཐོག་མ་མེད་པའི་དུས་ནས་གོམས་པའི་ཕྱིར་སྐྱེས་བུ་ཉེས་པའི་བདག་ཉིད་དུ་གྱུར་པའི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ སྐྱེ་བ་སྟེ།བདག་མེད་པར་མཐོང་བ་སྐྱེ་བ་དེ་བཞིན་དུ་ཉེས་པའི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཀྱི་བདག་ཉིད་དུ་གྱུར་པ་ཉིད་ཡོད་ན་ཡང་རྐྱེན་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་ཏེ་བྱེད་པའི་རྒྱུ་ཐག་ཉེ་བ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཉེས་པ་ཡང་འབྱུང་བ་ཡིན་ནོ། ། ཇི་ལྟར་ཉེས་པའི་བདག་ཉིད་དུ་གྱུར་པ་ལ་ཡང་ལམ་གྱིས་གནོད་པར་འགྱུར་བ་དེ་ལྟར། ཉེས་པའི་ བདག་ཉིད་དུ་གྱུར་པའི་གཉེན་པོའི་ཕྱོགས་ལ་ཉེས་པ་གནོད་པར་གྱུར་ཏེ་གཉིས་ཀ་འགལ་བར་འདྲ་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ།། །།བམ་པོ་ཉི་ཤུ་རྩ་བཞི་པ། ཉེས་པ་འདི་ནི་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ལན་འདེབས་པར་བྱེད་དེ། འཚེ་བ་མེད་པ་ནི་འཁོར་བའི་ཉེ་བར་འཚེ་བ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ བའི་ཕྱིར་རོ།།འདི་ལ་མི་རྟག་པ་ལ་སོགས་པའི་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་དོན་གྱི་ཡུལ་ཡང་དག་པ་འདི་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པས་ན་ཡང་དག་པའི་དོན་ནོ། །ཡང་དག་པའི་དོན་སྨོས་པ་ཡང་ལམ་གྱི་སེམས་ཀྱི་རང་བཞིན་ནོ། །ཡང་དག་པའི་དོན་སྨོས་པ་ནི་སེམས་ཀྱི་དོན་ཡིན་ཏེ། དེ་ལ་སྒྲོ་བཏགས་པའི་རྣམ་པས་འཇུག་ པ་དེ་ནི་འཁྲུལ་པ་ཡིན་ནོ།།དེ་ཡང་སེམས་ཀྱི་རང་བཞིན་མ་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཉེས་པ་ནི་གློ་བུར་བ་དག་ཡིན་ཏེ། སྒྲོ་བཏགས་པའི་རྣམ་པས་འཇུག་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ།

比量亦何近无差别法性者，彼等极增时，由胜伏彼等故，是无随行灭法性，如火等为水等胜伏增长。诸过亦由近见无我故是无差别法性，此为自性因。
由如是因故，全无少许过。"无过"等为他说，义为全无无过。何故？说"如是"等，"如是"为分别如词缀，"由"字入此义。
过自性违品生如，即如无始时来由串习故补特伽罗成过自性违品生，即生见无我，如是有过违品自性时亦随缘，即随近作因生过。
如于过自性亦为道所害，如是于过自性对治分为过所害，由二俱相违同故。
第二十四品
以"此过无"等答：无害即离一切轮回近害故。此中无常等自相义境真实无倒故真实义。说真实义亦是道心自性。说真实义是心义，于彼增益相入即迷乱。彼亦非心自性故，过即客尘，由增益相入故。

།རེ་ཞིག་གོམས་པར་མ་བྱས་པའི་ལམ་གྱི་གནས་སྐབས་ལ་ཡང་ལམ་གྱི་སེམས་ནི་ཚད་མའི་གྲོགས་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རང་བཞིན་ཉིད་དུ་རིགས་ན་ཅི་ གོམས་པར་བྱས་པའི་ལམ་ལ་ཡང་མ་ཡིན།དེ་ཡང་ལེའུ་གཉིས་པ་ལས། སེམས་འདི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་ནི། །འོད་གསལ་དྲི་མ་གློ་བུར་བ། །དེ་ཡི་རང་བཞིན་ཐོག་མ་ནས། །ནུས་མེད་པའང་ཕྱིས་ནུས་མེད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་གསལ་བར་བྱེད་པར་འགྱུར་རོ། །འཚེ་བ་མེད་པར་ཡང་དེ་ཡིན་ལ་ཡང་དག་པའི་ དོན་སེམས་ལ།དེ་ལྟ་བུར་གྱུར་པ་ཡང་དེ་ཡིན་ལ། རང་བཞིན་ཡང་ཡིན་པས་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལས་འཛིན་པའི་སྙིང་པོ་ཅན་གྱི་ལས་འཛིན་པའི་བསྡུ་བའོ། །ཉེ་བར་འཚེ་བ་མེད་པ་ཡང་དག་པའི་དོན་སེམས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཉེས་པའི་གཉེན་པོར་གྱུར་པ་ནི་ཡང་དག་པའི་དོན་ཉིད་དུ་གོམས་པའི་ཕྱིར་དང་བདག་ ཉིད་དུ་གྱུར་པ་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་ཕྱིན་ཅི་ལོག་སྟེ།ཇི་སྐད་དུ་བཤད་པ་གསུམ་པའི་མཚན་ཉིད་དང་བྲལ་བ་རྣམ་པར་འཚེ་བ་དང་ཡང་དག་པའི་དོན་མ་ཡིན་པ་དང་རང་བཞིན་མ་ཡིན་པའི་ཉེས་པ་དག་གིས་མི་ལྡོག་སྟེ། ལམ་གོམས་པར་གྱུར་པ་ཟིལ་གྱིས་མནན་པས་ཉེས་པ་དག་མི་འབྱུང་ ངོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། འབད་དུ་ཟིན་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། དེ་ནི་ལམ་གོམས་པར་གྱུར་པ་ཅན་ལ་ཉེས་པ་བསྐྱེད་པའི་ཕྱིར་རྩོལ་བ་ཉིད་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་དེ་ལྟ་ན་ཡང་ཁས་བླངས་ནས་བརྗོད་པར་བྱའོ། །ཉེས་པ་བསྐྱེད་པའི་ཕྱིར་འབད་དུ་ཟིན་ཀྱང་། བློ་ནི་དེ་ ཕྱོགས་འཛིན་ཕྱིར་རོ།།ཉེས་པའི་གཉེན་པོའི་ཕྱོགས་སུ་གྱུར་པ་ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་པ་བདག་མེད་པའི་ལམ་དེའི་ཕྱོགས་འཛིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཉེས་པ་བསྐྱེད་པའི་རྩོལ་བ་བཟློག་ནས་ཡོན་ཏན་གྱི་ཕྱོགས་འཛིན་པ་ཉེས་པའི་གཉེན་པོའི་ཕྱོགས་ཁོ་ན་ལ་འབད་རྩོལ་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། ། རེ་ཞིག་དང་པོར་རང་བཞིན་འཆད་པར་བྱེད་དེ། རང་བཞིན་ཏེ་བདག་མེད་པའི་མཚན་ཉིད་ནི་སྐྱེས་བུའི་གཉེན་པོའི་ཕྱོགས་ལ་གནས་པའི་འབད་རྩོལ་མེད་པར་ཟློག་པར་བྱེད་པར་ནུས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །གཙང་སྦྲ་ཅན་ཐོད་པ་ཅན་ལ་འདོད་པ་དང་འདྲའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། དཔེར་ན་གཙང་སྦྲ་ཅན་དུ་གྱུར་ནས་ཐོད་པ་ཅན་དུ་གྱུར་པ་གང་ཡིན་པ དེའི་གཙང་སྦྲ་ཅན་གྱི་གནས་སྐབས་ལས་འདོད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ལ་འབད་རྩོལ་མེད་པར་ལྡོག་མི་ནུས་པ་དེ་དང་འདྲའོ།།ལམ་གྱི་རང་བཞིན་བཟློག་པའི་ཕྱིར་འབད་རྩོལ་བྱེད་པ་ན་ཡང་ཐོབ་པའི་རང་བཞིན་ཡོན་ཏན་ཐོབ་པ་དང་ལྡོག་པའི་རང་བཞིན་སྐྱོན་མཐོང་བར་བྱས་པ་ཡིན་ནོ། །སྐྱོན་མཐོང་བ་དེ་ཡང་མི་མཐུན་པའི་ ཕྱོགས་ཀྱི་བདག་ཉིད་ཅན་དུ་གྱུར་པ་སྟེ།སྐྱོན་གྱི་གཉེན་པོའི་ཕྱོགས་ཀྱི་གོམས་པ་ཅན་གྱི་སྐྱེས་བུའི་ཉེས་པའི་གཉེན་པོའི་ཕྱོགས་ལ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ།

且于未修习道位时，由道心是量伴故应是自性，况于已修习道。此亦如第二品所说："此心本性即，光明客尘垢，彼自性始来，无力后亦尔。"等当明显。
无害亦彼，真实义心亦如是，如是亦彼，亦是自性故，此为业执摄持之业执摄。无近害真实义心自性成过对治，由修习真实义故，由得成自性故返转，如说三相离害、非真实义、非自性诸过不返，由修习道胜伏故诸过不生义。
何故？说"虽勤"等，彼于修习道者无生过勤故，然许说。虽勤生过，心执彼分故。由执过对治分功德无我道彼分故，遮止生过勤已执功德分，唯于过对治分勤故义。
且初说自性，自性即无我相于补特伽罗对治分住无勤不能遮止。如净行者于颅鬘者欲，如净行成颅鬘者彼，于净行位欲彼无勤不能返如是。
于遮止道自性勤时亦，得自性功德得及返自性见过。彼见过亦成违品自性，即过对治分修习补特伽罗过对治分无有。

།དེ་བཞིན་དུ་ཡོན་ཏན་མཐོང་བ་དེ་ཡང་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་གོམས་པ་ཅན་གྱི་སྐྱོན་དག་ལ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཅིའི་ཕྱིར་གཉེན་པོའི་ཕྱོགས་ལ་ཡང་ཉེས་པ་མཐོང་བ་ ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཞེ་ན།དེ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། གཉེན་པོའི་ཕྱོགས་དེ་ནི་ཉེ་བར་འཚེ་བ་མེད་པ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གང་ལ་རྣམ་པར་འཚེ་བ་རྣམ་པ་གསུམ་མེད་པའི་ཕྱིར་ལམ་ནི་རྣམ་པར་འཚེ་བ་མེད་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །འདི་ལྟར་སེམས་རྣམ་པར་འཆིང་བའི་རྒྱུ་ནི་ཉེས་པའི་རྣམ་པར་འཚེ་བ་ཡིན་ཏེ། གང་གིས་ སེམས་རྣམ་པར་བཅིངས་པ་ན་ཡང་དག་པའི་དོན་མཐོང་བ་ལ་མི་འཇུག་པ་དང་།ལུས་དང་སེམས་ཀྱི་གདུང་བའི་རྒྱུ་ནི་སྡུག་བསྔལ་དང་ཡིད་མི་བདེ་བའི་རྣམ་པར་འཚེ་བ་དང་ཟག་པ་དང་བཅས་པའི་བདེ་བ་རབ་ཏུ་ཞི་བ་ཉིད་མ་ཡིན་པས་དེའི་ཉེ་བར་ལོངས་སྤྱོད་པ་ན་རོ་མྱོང་བ་ཉིད་ཀྱིས་སྐྱོ་བའོ། །དེ་ལ་རྣམ་པར་འཚེ་བ་ དང་པོ་མེད་པ་ནི་ཉེས་པ་མ་ལུས་པ་སྤངས་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ།འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པའི་ཉེས་པ་ཐམས་ཅད་སྤངས་ཤིང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཀུན་ནས་དཀྲིས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་གཉིས་པ་མེད་པར་སྟོན་ཏོ། །འདོད་ཆགས་ལ་མངོན་དུ་རྒྱུ་བ་ནི་ཀུན་ནས་དཀྲིས་པའོ། །ཀུན་ནས་དཀྲིས་པ་དང་ སྐྱེ་བ་ནི་ཀུན་ནས་དཀྲིས་པ་དང་སྐྱེ་བ་དག་སྟེ།དེ་དག་ལ་རག་ལུས་པའི་སྡུག་བསྔལ་གང་ཡིན་པ་དེ་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པའི་སྐྱེ་བའི་ཚེ་ལུས་དང་སེམས་ཡོངས་སུ་གདུང་བའི་མཚན་ཉིད་ཅན་གྱི་སྡུག་བསྔལ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཀུན་ནས་དཀྲིས་པ་ལ་རག་ལུས་པའོ། །སྐྱེ་ བ་དང་རྒ་བ་དང་ན་བའི་སྡུག་བསྔལ་ནི་སྐྱེ་བ་ལ་རག་ལུས་པའོ།།རྣམ་པར་འཚེ་བ་གསུམ་པ་མེད་པ་ནི་རབ་ཏུ་ཞི་བའི་བདེ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། རབ་ཏུ་ཞི་བ་ནི་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་དང་བྲལ་བའི་མཚན་ཉིད་ཅན་གྱི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའོ། །དེའི་ཟག་པ་མེད་པའི་བདེ་བ་གང་ཡིན་ པ་དེའི་རོ་མྱང་བ་དེ་ལ་སྐྱོ་བ་མེད་པ་སྟེ།རྒྱབ་ཀྱིས་ཕྱོགས་པར་མི་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་དག་པའི་དོན་ཅན་མ་ཡིན་པ་ནི་ཡང་དག་པའི་ཡུལ་ཅན་མ་ཡིན་པ་སྟེ། འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པའི་ངོ་བོའོ། །འདིས་ནི་ཕྱི་རོལ་གྱི་རྒྱུ་མཚན་མེད་པར་བསྟན་ཏོ། །འོ་ན་དེ་ཇི་ལྟར་སྐྱེ་བ་ཡིན་ཞེ་ན། ཉེ་བར་ལེན་པའི་སྟོབས་ ལས་བྱུང་བ་ཅན་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ།ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་རྣམ་པར་རྟོག་ཅིང་བག་ཆགས་ཀྱི་སྟོབས་ལས་བྱུང་བ་ཅན་ནོ། །དེ་ལྟ་བུར་གྱུར་པ་དེ་ནི་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པའི་ས་བོན་གྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་རྒྱུ་ལ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་གྱུར་པའི་ཕྱིར་ཏེ། འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་ལས་བཟློག་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་གྱི་གཉེན་པོའི་ ཕྱོགས་ཡོངས་སུ་གཟུང་བའི་ཕྱིར་མི་འགྱུར་རོ།

如是见功德亦非有于修习违品诸过。何故对治分亦无见过？说"彼"等，由彼对治分即无近害故。由无三种害故，道即无害。如是心缚因是过害，由彼缚心时不入见真实义，及身心热恼因是苦不悦害，及有漏乐非寂灭故，受用彼时由味厌离。
其中无初害者，说"由断尽过故"，即由断离一切贪等过故。以"缠"等示无第二。贪现行是缠。缠及生即缠生二，由离彼等所依苦故。贪等生时身心热恼相苦即依缠。生老病苦即依生。
无第三害者，说"寂灭乐"等。寂灭即离贪等相涅槃。彼无漏乐味无厌离，由不背故。非真实义者即非真实境，即贪等体。此示无外因。
若尔彼云何生？说"从所取力生"，即从颠倒分别习气力生。如是彼由颠倒于贪等种识因故，由遍取对治分贪等返相故不生。

།ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་རྣམ་པར་སྒྲོ་བཏགས་ནས་འཇུག་པའི་ཉེས་པ་དག་ནི་ཡང་དག་པའི་དོན་འཛིན་པ་གཉེན་པོའི་ཕྱོགས་གནོད་པ་ཅན་ཡོངས་སུ་གཟུང་བའི་ཕྱིར་སྐྱེ་བར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །ཡང་དག་པའི་དོན་ཅན་ཏེ། ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པའི་ ཡུལ་ཅན་ནི་མི་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ཏེ་འགྱུར་བ་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ།།ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དངོས་པོའི་སྟོབས་ཀྱིས་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར་ཏེ། ཇི་ལྟར་གནས་ལ་སོགས་པའི་དངོས་པོའི་ནུས་པ་བསྐྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །རེ་ཞིག་ཉེས་པའི་བདག་ཉིད་ཅན་དུ་གནས་ན་ཡང་མི་རྟོག་པ་ལ་སོགས་པ་ཡང་དག་པའི་རྣམ་པར་ འཛིན་པའི་ཚད་མ་དག་གིས་གཉེན་པོའི་ཕྱོགས་ཀྱི་ལམ་སྐྱེད་པར་བྱེད་ན།འོན་ཀྱང་ལྷག་མཐོང་གོམས་པ་ལ་གནས་པ་ལྟ་ཅི་སྨོས། འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པའི་ཉེས་པ་ཡང་དག་པའི་དོན་མ་ཡིན་པ་ཅན་ཏེ། བདེན་པའི་དོན་ཅན་མ་ཡིན་པ་ཡང་དག་པའི་དོན་ཅན་གཉེན་པོའི་ཕྱོགས་ཀྱི་བདག་ཉིད་ ཅན་དུ་འགྱུར་བ་སྟེ།རང་བཞིན་དུ་འགྱུར་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ལ་གནོད་པ་བྱེད་པར་མི་འགྱུར་རོ། །གང་གི་ཕྱིར་དེ་ལྟ་ཡིན་པ་དེ་བས་ན་ཉེས་པ་སྤངས་པ་ཅན་དག་གི་ཉེས་པ་ཡང་སྐྱེ་བ་མ་ཡིན་ནོ། །ཉེས་པ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པའི་འབད་རྩོལ་ཡོད་ན་ཡང་བློ་ནི་ཡོན་ཏན་གྱི་ཕྱོགས་འཛིན་པའི་རྒྱུའི་ཕྱིར་འདོད་ཆགས་ལ་ སོགས་པའི་གཉེན་པོའི་ཕྱོགས་ཉིད་ལས་རྩོལ་བར་བྱེད་པ་སྟེ།རབ་ཏུ་བརྩོན་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གང་ཞེ་ན། རྟོགས་པ་དང་ལྡན་པའི་སྟེ། རེ་ཞིག་ཉེས་པའི་བདག་ཉིད་ཅན་དུ་གནས་ན་ཡང་རིགས་པ་དཔྱོད་པར་བྱེད་པའོ། །ཁྱད་པར་དུ་སྟེ་ཕུལ་དུ་བྱུང་བར་སྐྱོན་མེད་པའི་བདག་ཉིད་ཅན་ཏེ། གཉེན་ པོའི་ཕྱོགས་ཀྱི་བདག་ཉིད་ལ་གནས་པ་ཡོན་ཏན་དག་ལ་རྩོལ་བ་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ།།འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པའི་ཉེས་པ་དེ་དག་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་ནི་སྐྱེད་པར་བྱེད་པའི་རྒྱུ་སྟེ་འདི་ལས་སྐྱེ་ཞིང་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཉེས་པའི་རྒྱུ་གང་གིས་གཉེན་པོའི་ཕྱོགས་གོམས་པ་ལས་དེའི་བདག་ཉིད་དུ་གྱུར་པས་ ཉེས་པ་སྤོང་བར་འགྱུར་བ་ཡང་གང་ཞེ་ན།ཉེས་པའི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ཉེས་པའི་རྒྱུ་སྨོས་ཏེ། ཉེས་པའི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དག་སྟེ། ཉེས་པའི་རིགས་ནི་འཇིག་ཚོགས་ལྟ་བས་སྐྱེ་བ་ཡིན་ཏེ། བདག་དང་བདག་གིར་མངོན་པར་ཞེན་པ་དག་ལས་བྱུང་བ་ཡིན་ནོ། །ལུང་ལས་ཉོན་མོངས་པ་དག་ནི་མ་ རིག་པའི་རྒྱུ་ཅན་དུ་གསུངས་པ་མ་ཡིན་ནམ།དེ་ལ་ཇི་ལྟར་གནོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་མ་རིག་ཅེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། འཇིག་པའི་ཚོགས་སུ་ལྟ་བ་དེ་ཉིད་མ་རིག་པ་ཡིན་པ་དེ་བས་ན་འགལ་བ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ།

颠倒增益而入诸过，由遍取真实义执持对治分能害故不生，此为语义。真实义者，即无倒境者非不变，唯是变。何故？由事力生故，即如住等事力生故。
且住过自性时，亦由无分别等真实相执持诸量生对治分道，况住修习胜观。贪等过非真实义者，即非谛义者，真实义者对治分自性成，即成自性彼不能害。由如是故，诸断过者过亦不生。
虽有生过勤，心由执功德分因故，唯于贪等对治分勤，由精进故。何者？具证者，且住过自性时亦观察正理。殊胜即最胜无过自性，由于对治分自性住勤功德故。
彼等贪等过生者，即生因，由从此生起故。过因由何对治分修习成彼自性而断过？以"过"等说过因，即一切过相，过类从萨迦耶见生，从我我所执生。
经说烦恼以无明为因，于彼岂非相违？说"彼无明"，由彼萨迦耶见即无明故无相违。

།གོ་རིམས་གང་གིས་ཉེས་པ་རྣམས་འཇིག་ཚོགས་སུ་ལྟ་བ་ལས་སྐྱེ་བ་ཡིན་ཞེ་ན། དེར་ཆགས་ ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ།བདག་དང་བདག་གི་ཉིད་དུ་མངོན་པར་ཞེན་པ་ཅན་གྱི་ཡུལ་དེ་ལ་དེར་ཆགས་པ་སྟེ་བདག་གིར་ཆགས་པའོ། །བདག་དང་བདག་གིར་ཆགས་པ་དེ་ལས་ཞེ་སྡང་ལ་སོགས་པ་འབྱུང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གོ་རིམས་ཡིན་ནོ། །ང་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་འཆད་པར་བྱེད་པ་ལ། ང་མ་ ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བདག་གི་རྣམ་པ་འགོག་པའོ།།ངའི་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བདག་གི་བའི་རྣམ་པ་འགོག་པ་སྟེ། བདག་མེད་པའི་རྣམ་པ་དང་བདག་གི་མེད་པའི་རྣམ་པར་སྐྱེས་བུ་ལྟ་བའོ། །འཛིན་པ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བདག་དང་བདག་གི་ཉིད་དང་དེའི་རྗེས་སུ་འཛིན་པར་བྱེད་པས་ཀུན་དུ་བརྟགས་པའི་ འཛིན་པ་ནི་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་སྟེ།དེ་མེད་པར་ཡུལ་འགའ་ཞིག་ལ་ཡང་ཆགས་པ་མེད་དོ། །རྗེས་སུ་ཆགས་པ་མེད་པ་སྟེ། བདག་དང་བདག་གི་ལ་སོགས་པའི་ཆགས་པ་མེད་པ་འགའ་ཞིག་ལ་ཡང་ཞེ་སྡང་མེད་དེ། རྗེས་སུ་ཆགས་པ་མེད་པ་དེ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་ཇི་ལྟར་ཞེ་ན། བདག་ དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ།བདག་དང་བདག་གི་ལ་ཉེ་བར་གནོད་པ་མེད་པ་ཅན་ཏེ། མི་མཐུན་པར་གནས་པ་མེད་པའི་ངང་ཚུལ་ཅན་བར་མའི་ཕྱོགས་ལ་དེ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཞེ་སྡང་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཉེ་བར་གནོད་པ་འཇོམས་པར་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། བདག་དང་བདག་གིར་འཛིན་པ་ཉེ་བར་གནོད་ པ་སྟེ།འཚེ་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་འཇོམས་པར་བྱེད་ཅིང་དེ་འགོག་པར་བྱེད་པ་མཛའ་བོའི་ཕྱོགས་ལ་དེ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཞེ་སྡང་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འོན་ཀྱང་བདག་དང་བདག་གིར་ཆགས་པའི་ཡུལ་དུ་གྱུར་པ་ལ་འགལ་བར་གནས་པ་མི་མཐུན་པར་འཇུག་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ལ་ཞེ་སྡང་ཡོད་པ་ཡིན་པ་དེ་བས་ན། བདག་དང་ བདག་གིར་ཆགས་པ་མེད་པར་ཞེ་སྡང་མེད་པ་ཡིན་ནོ།།དེ་བས་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་མཇུག་སྡུད་པར་བྱེད་དེ། གང་གི་ཕྱིར་དེ་ལྟ་ཡིན་པ་དེ་བས་ན། དེ་དག་གིས་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་དང་བདག་གིར་འཛིན་པ་དག་གིས་ཆགས་པ་སྐྱེད་པར་བྱེད་དོ་ཞེས་ཚིག་རྣམ་པར་བསྒྱུར་ནས་སྦྱར་རོ། །འདོད་ཆགས་ དེས་ཞེ་སྡང་ལ་སོགས་པ་སྐྱེད་ཅིང་སྐྲུན་པར་བྱེད་དོ།།འོན་ཀྱང་བདག་ཏུ་ལྟ་བ་དང་བདག་གིར་ལྟ་བ་དེ་དག་གི་རྒྱུ་གང་ཡིན་ཞེ་ན། རྣམ་པ་མཚུངས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། རིགས་མཚུངས་པ་ནི་བདག་ཏུ་ལྟ་བ་དེ་ཉིད་དེ། དེ་གོམས་ཏེ་ཐོག་མ་མེད་པའི་དུས་ནས་ཡང་དང་ཡང་དུ་སྐྱེ་ བ་དང་།དེའི་བག་ཆགས་དེ་ལས་སྐྱེས་པའི་བདག་ཏུ་ལྟ་བས་བདག་གིར་འཛིན་པ་སྐྱེད་པར་བྱེད་དོ། །དེ་བས་ན་ཉོན་མོངས་པ་ཐམས་ཅད་ནི་འཇིག་ཚོགས་སུ་ལྟ་བ་ལས་སྐྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །གྲུབ་པའི་མཐའ་ལས་འཇིག་ཚོགས་སུ་ལྟ་བ་དེ་ཉིད་ཀྱང་མི་ཤེས་པ་སྟེ་མ་རིག་པའོ་ཞེས་ གསུངས་སོ།

云何次第诸过从萨迦耶见生？说"于彼贪"，即于我我所执境彼贪，即我所贪。从彼我我所贪生瞋等，此为次第。
以"非我"等解释，"非我"即遮我相，"非我所"即遮我所相，即补特伽罗见无我相及无我所相。"无执"即我及我所及随彼执所分别执即遍执，无彼则于任何境亦无贪。无随贪即无我我所等贪者于任何亦无瞋，由无彼随贪故。
若云何？说"我"等，于我我所无近害，即无违住性中分彼无故，即无瞋故。"摧近害"者，我我所执近害即害，彼摧即遮于友分彼无故，即无瞋故。然于我我所贪境成违住不顺入彼有瞋故，是故无我我所贪则无瞋。
是故以"故"等结，由如是故，"彼等亦"即我所执等生贪，转语相连。彼贪生瞋等。然彼我见我所见因为何？说"相同"等，类同即彼我见，彼修习无始时数数生，及从彼习气生我见生我所执。是故一切烦恼从萨迦耶见生。宗说彼萨迦耶见即无知即无明。

།གང་གིས་ཇི་ལྟར་འཇིག་ཚོགས་སུ་ལྟ་བ་ཁོ་ན་མ་རིག་པ་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར། འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་ཉེས་པ་རྣམས་ཀྱི་གཙོ་བོའི་རྒྱུ་ནི་གཏི་མུག་ཡིན་ཏེ། མདོ་ལས་ཉོན་མོངས་པ་ཐམས་ཅད་ནི་མ་རིག་པའི་རྒྱུ་ཅན་ཡིན་ཞེས་གསུངས་སོ། །མདོ་གཞན་ལས་ཉེས་པ་རྣམས་ཀྱི་རྒྱུ་ནི་ འཇིག་ཚོགས་སུ་ལྟ་བ་ཡིན་པར་གསུངས་སོ།།ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དེ་སྤངས་པ་ན་སྟེ། འཇིག་ཚོགས་སུ་ལྟ་བ་སྤངས་པ་ན་ཉེས་པ་རྣམས་སྤངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་གཏི་མུག་དེ་ནི་ཉེས་པའི་རྒྱུ་སྟེ། ཉེས་པའི་བྱེད་རྒྱུར་གསུངས་སོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། རྨོངས་པ་མེད་པ་སྟེ། མི་ཤེས་པ་དང་བྲལ་བ་ལ་ཉེས་པ་དག་ནི་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཕྱོགས་གཞན་དག་ཏུ་ནི་འཇིག་ཚོགས་སུ་ལྟ་བ་ཉེས་པའི་རྒྱུར་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །གཏི་མུག་དང་འཇིག་ཚོགས་སུ་ལྟ་བའི་རྒྱུ་དེ་དང་དེ་ཉིད་རྒྱུའི་གཙོ་བོར་བསྟན་པ་ཡིན་ན་འགྱུར་གྱི་རྒྱུ་ཙམ་བསྟན་པ་ལ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དབང པོ་དང་ཡུལ་དང་ཚུལ་བཞིན་མ་ཡིན་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པའི་ཚོགས་དུ་མ་ལས་སྐྱེ་བ་ཅན་གྱི་ཉེས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་དག་ནི་གཏི་མུག་དང་འཇིག་ཚོགས་སུ་ལྟ་བ་གཅིག་ལས་སྐྱེས་པ་འགལ་བའི་ཕྱིར་རོ།།དེ་བས་ན་རྒྱུ་གཞན་ཡོད་ན་ཡང་གཙོ་བོ་གཟུང་ནས་གཏི་མུག་དང་འཇིག་ཚོགས་སུ་ལྟ་བ་དག་རྒྱུ་ཉིད་དུ་གསུངས་པ་ ཡིན་ནོ་ཞེས་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱའོ།།གལ་ཏེ་གཏི་མུག་ཀྱང་གཞན་ཡིན་ཞིང་འཇིག་ཚོགས་སུ་ལྟ་བ་ཡང་གཞན་ཡིན་ལ། དེ་དག་ཀྱང་གཙོ་བོ་ཡིན་པ་དེའི་ཚེ། གཏི་མུག་དང་འཇིག་ཚོགས་སུ་ལྟ་བ་གཉི་གའི་གཙོ་བོ་ཡིན་ན་ནི་རེ་རེ་བསྟན་པ་སྟེ། ལ་ལར་གཏི་མུག་དང་ལ་ལར་འཇིག་ཚོགས་སུ་ལྟ་བ་ བསྟན་པས་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།།མཛེས་པ་ལ་བརྟེན་པ་མ་ཡིན་པ་སྟེ། འཆད་པ་པོ་མཁས་པ་ཉིད་མ་ཡིན་པར་སྟོན་པར་བྱེད་ཅེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །གང་གི་ཚེ་དེ་དག་གི་རང་བཞིན་དབྱེ་བ་མ་ཡིན་པ་དེའི་ཚེ། གཏི་མུག་གི་སྒྲ་དང་འཇིག་ཚོགས་སུ་ལྟ་བའི་སྒྲ་རྣམ་པ་གཉིས་ཀ་ཡང་དོན་གཅིག་ གིས་རྣམ་གྲངས་སུ་བསྟན་པས་གཙོ་བོ་ལ་འགལ་བ་མེད་དོ།།འཇིག་ཚོགས་སུ་ལྟ་བ་གཙོ་བོ་ཡིན་པ་ཡང་ཉེས་པ་དེ་དག་གི་ཉེ་བར་ལེན་པ་ཉིད་དེ་རྒྱུ་ཉིད་ཀྱིས་ཡིན་ནོ། །དེ་ཉིད་ཀྱང་འདས་མ་ཐག་ཏུ་བསྟན་ཅིང་ལེའུ་གཉིས་པ་ལས་སྟོན་པར་འགྱུར་རོ། །འཇིག་ཚོགས་སུ་ལྟ་བ་དེ་སྤངས་པ་ན་ཉེས་པ་རྣམས་སྤངས་ པའི་ཕྱིར་གཙོ་བོ་ཡིན་ནོ།།གང་གི་ཕྱིར་དེ་ལྟ་ཡིན་པ་དེ་བས་ན། འཇིག་ཚོགས་སུ་ལྟ་བ་ལས་སྐྱེ་བ་ཅན་གྱི་ཉེས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་རྣམས་ནི་འཇིག་ཚོགས་སུ་ལྟ་བ་དེའི་གཉེན་པོའི་ཕྱོགས་བདག་མེད་པ་མཐོང་བ་དེ་གོམས་པ་ལས་སྤངས་པ་ཡོད་པར་འགྱུར་རོ།

由何故唯萨迦耶见即是无明？由贪等过主因是痴，经说一切烦恼以无明为因。他经说诸过因是萨迦耶见。何故？由断彼时，即断萨迦耶见时诸过断故。佛世尊说彼痴是过因，即过生因。何故？由无痴即离无知者诸过不生故。他处说萨迦耶见为过因。
若说痴及萨迦耶见彼彼因为主因，非唯说为因。何故？由根境非理作意诸聚生诸过，彼等从一痴及萨迦耶见生相违故。是故虽有余因，取主说痴及萨迦耶见为因，应如是了知。
若痴异萨迦耶见亦异，彼等亦为主时，痴萨迦耶见二俱为主则各别说，即或说痴或说萨迦耶见，此为语义。非依美，即示说者非善巧，此为语义。
若彼等性非异时，痴声萨迦耶见声二俱以一义异名说故，于主无违。萨迦耶见为主亦由彼等过近取即因故。彼亦如前已说，及第二品当说。由断彼萨迦耶见时诸过断故为主。
由如是故，从萨迦耶见生诸过，由修习彼萨迦耶见对治分无我见故有断。

།སྐྱེས་བུ་ཆེད་དུ་བྱ་བ་ཉེས་པ་ཟད་པ་ཅན་ རྟོགས་དཀའ་བ་སྟེ།ཁོང་དུ་ཆུད་པར་དཀའ་བ་དེ་ཉེས་པ་ཟད་པ་གང་གིས་བསྟན་པ་ལས་འཇུག་པར་འདོད་པ་ཅན་འདིས་རྟོགས་པ་སྟེ། དེས་བསྟན་པའི་དོན་ནན་ཏན་དུ་བྱེད་པར་འགྱུར་རོ། །སྐྱེས་བུ་ལ་བརྟེན་པ་ཅན་ཏེ་སྐྱེས་བུའི་རྒྱུ་ཅན་གྱི་ཚིག་ནི་ལུང་མ་ཡིན་ནོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། བཤད་མ་ཐག་པའི་ཚུལ་ གྱིས་ལུང་བྱེད་པ་པོ་རྟོགས་དཀའ་བ་ཉིད་དེ་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་དཀའ་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ།།ཡང་ན་རྟོགས་པ་ནི་བསམ་པ་ཡིན་ཏེ། འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པའི་ཉེས་པ་ཡོད་པ་དེ་ལ་ཞེས་ཚིག་རྣམ་པར་སྦྱར་རོ། །བསམ་པ་དཀའ་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ཚིག་རྣམས་ལོག་པ་ཉིད་ཀྱི་རྒྱུ་ ཉེས་པ་རྣམས་སྐྱེས་བུ་ལ་བརྟེན་ཕྱིར་ཏེ།ལོག་པའི་དོན་གྱི་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པའི་རྒྱུ་ཉེས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་རྣམས་ཀྱིས་ཏེ། འདི་ནི་བྱེད་པ་པོའི་དྲུག་པ་ཡིན་ནོ། །རྟེན་པར་བྱེད་པས་ན་བརྟེན་པ་སྟེ་སྐྱེས་བུ་ལ་བརྟེན་པའོ། །སྐྱེས་བུ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལས་ཀྱི་དྲུག་པའོ། །དེ་བས་ན་དོན་ནི་ལོག་ པ་ཉིད་ཀྱི་རྒྱུ་ཉེས་པ་རྣམས་ཀྱིས་སྐྱེས་བུ་ཡོངས་སུ་གཟུང་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ཡིན་ནོ།།ཡང་ན་ཉེས་པ་རྣམས་ཞེས་བྱ་བ་ལས་ཀྱི་དྲུག་པ་ཡིན་ཏེ། ཉེས་པ་རྣམས་སྐྱེས་བུ་ལ་བརྟེན་ཕྱིར་ཏེ། སྐྱེས་བུ་རྣམས་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་གཟུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །སྐྱེས་བུས་མ་བྱས་པའི་ཚིག་ནི་བདེན་པའི་ དོན་ཅན་ཡིན་ཏེ།ལོག་པ་ཉིད་ཀྱི་རྒྱུ་ཉེས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལ་ལ་སྟེ་དཔྱོད་པ་པོ་རྗོད་པར་བྱེད་དོ། །སྐྱེས་བུས་བྱས་པའམ་མ་བྱས་པའི་ལུང་ཐམས་ཅད་ནི་འཁྲུལ་པར་མི་སྲིད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། འཁྲུལ་པ་སྟེ་སླུ་བ་གང་ལ་སྲིད་ཅིང་དོགས་པ་ཡོད་པ་ཞེས་བྱ་བར་ཚིག་རྣམ་པར་སྦྱར་རོ། ། འོན་ཀྱང་སྐྱེས་བུས་བྱས་པ་ཁོ་ན་འཁྲུལ་པ་སྲིད་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། འཁྲུལ་པའི་རྒྱུ་སྟེ། སླུ་བའི་རྒྱུ་ཉེས་པ་རྣམས་ནི་སྐྱེས་བུ་ལ་བརྟེན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །སྐྱེས་བུས་མ་བྱས་བདེན་དོན་ཅན། །ཞེས་བྱ་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་གཞན་དག་གི་ཡིན་ཏེ། སྐྱེས་བུས་མ་བྱས པའི་ངག་ལ་སྐྱེས་བུ་ལྡོག་པས་དེ་ལ་བརྟེན་པའི་ཉེས་པ་ལྡོག་པ་ཉིད་ཀྱི་རྒྱུ་རྣམས་མེད་པ་ཡིན་ལ།རྒྱུ་མེད་པས་ནི་འབྲས་བུ་མེད་པ་སྟེ་ལྡོག་པ་ཉིད་མེད་པ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་བཤད་མ་ཐག་པའི་ཚུལ་གྱིས་སྐྱེས་བུས་མ་བྱས་བདེན་དོན་ཅན་ཡིན་ནོ། །དེ་སྐད་དུ་སྨྲ་བའི་དཔྱོད་པ་དེ་ཉིད་ལ་གཞན་གྱི་སྒོ་ ནས་བསྟན་བཅོས་མཛད་པ་ཉིད་ཀྱིས་བསྟན་ཏོ།

所化补特伽罗尽过难解，即难通达，彼尽过由何说而欲入者，此解即勤行彼所说义。依补特伽罗即以补特伽罗为因之语非为圣教。何故？由如前说理，说教者难解即难通达故。
或解即思，于有贪等过彼，如是相连。由思难故，此为义。诸语倒因诸过依补特伽罗故，即倒义贪等因诸过，此为作者第六格。由依故名依，即依补特伽罗。"于补特伽罗"为业第六格。是故义为倒因诸过遍执补特伽罗故。
或"诸过"为业第六格，由诸过依补特伽罗故，由补特伽罗遍执故。非补特伽罗所作语具谛义，由无倒因过故，此为有论者说。
一切补特伽罗所作及非所作圣教非不可错，即于彼可错即可欺有疑，如是相连。然唯补特伽罗所作定可错。何故？由错因即欺因诸过依补特伽罗故。
"非补特伽罗所作具谛义"彼为他说，于非补特伽罗语由补特伽罗返故，于彼依过返故因无，由无因无果即无返成立故，如前说理非补特伽罗所作具谛义。于如是说论者，由他门造论者说。

།ཅི་ཞིག་བརྗོད་ཅེ་ན། ཚིག་རྣམས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། ཚིག་རྣམས་བདེན་པ་ཉིད་ཀྱི་རྒྱུ་ཡོན་ཏན་དེ་རྣམས་ནི་སྐྱེས་བུ་ལ་བརྟེན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། སྐྱེས་བུས་མ་བྱས་པའི་ངག་ལ་སྐྱེས་བུ་ལྡོག་པས་བདེན་པ་ཉིད་ཀྱི་རྒྱུ་ཡོན་ཏན་ལོག་པའི་ ཕྱིར་འབྲས་བུ་བདེན་པ་ཉིད་ཀྱང་ལྡོག་པས་སྐྱེས་བུས་མ་བྱས་པའི་ངག་ལོག་པའི་དོན་དུ་ཅིའི་ཕྱིར་མི་འགྱུར་ཞེས་གཞན་དག་རྗོད་པར་བྱེད་དོ།།ཇི་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་འཆད་པར་བྱེད་དེ། འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་དང་ལྡན་པའི་སྐྱེས་བུ་བརྫུན་དུ་སྨྲ་བ་དེ་ལྟར་བརྩེ་བ་སྟེ། སྙིང་རྗེའི་བདག་ ཉིད་ཅན་དུ་གྱུར་པའི་ཆོས་ཉིད་ཀྱང་ཡིན་ནོ།།སྩོགས་པའི་སྒྲས་ནི་ཤེས་རབ་དང་དད་པ་ལ་སོགས་པ་གཟུང་ངོ་། །དེ་དག་དང་ལྡན་པ་བདེན་པ་སྨྲ་བ་མཐོང་ངོ་། །དེ་བས་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེའི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་ལྟར་ཚིག་ནི་སྐྱེས་བུ་ལ་བརྟེན་པའི་ཕྱིར་ལོག་པའི་དོན་ཉིད་ཡིན་པ་དེ་ལྟར་བདེན་པའི་དོན་ཡང་ སྐྱེས་བུ་ལ་བརྟེན་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར།སྐྱེས་བུ་ལོག་པ་ན་བདེན་པའི་དོན་དེ་ཡང་ལྡོག་པར་བྱེད་དོ། །ཡང་གི་སྒྲ་ནི་ལྡོག་པའི་དོན་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །སྐྱེས་བུས་མ་བྱས་པ་དོན་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །ཅི་སྟེ་བདེན་པའི་དོན་ལོག་པ་དེ་ལྟ་ན་ཡང་དོན་མེད་པར་མི་འདོད་པ་དེའི་ཚེ་བདེན་པའི་དོན་ཅན་ ཉིད་དམ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་པ་སྟེ།ལོག་པའི་དོན་ཅན་ཉིད་དུ་འགྱུར་ཏེ། དོན་གྱིས་བདེན་པའི་དོན་ཅན་ལྡོག་པ་ན་རྣམ་པ་གཞན་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །བསམ་པ་འདིས་ཀྱང་ལོག་པའི་དོན་ཅི་མིན་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་ལེའུར་བྱས་པ་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། །གཞན་དུ་ན་ནི་དོན་མེད་པ་ཉིད་དུ་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ། ། འདོད་པར་ནི་འགྱུར་ན་སྐྱེས་བུ་ལ་ལྟོས་པས་སྒྲ་རྣམས་དོན་དང་ལྡན་པ་ནི་མ་ཡིན་གྱི། འོན་ཀྱང་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། སྒྲ་རྣམས་ཀྱི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། ངོ་བོ་སྟེ་རང་བཞིན་གྱིས་དོན་དང་ལྡན་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། བརྡ་བརྡས་བྱས་པ་སྐྱེས་བུས་བྱས་པ་ཉིད་མ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར སྐྱེས་བུས་ལེགས་པར་བྱས་པས་དོན་གསལ་བར་བྱེད་པ་ཡོད་དུ་ཟིན་ཀྱང་།རིག་བྱེད་ནི་སྐྱེས་བུས་བྱས་པ་ཉིད་ཡིན་པར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བར་བསམས་པའོ། །དེ་ལྟར་ཡང་དོན་ཤེས་བྱེད་པ་དག་གི་རྒྱུ་སྟེ། དོན་གསལ་བར་བྱེད་པའི་རྒྱུ་བརྡ་ནི་རང་ཉིད་ཀྱིས་དོན་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་རོ།

云何说？说"诸语"等，诸语谛因功德彼等依补特伽罗故，于非补特伽罗所作语由补特伽罗返故谛因功德返故，果谛亦返，故非补特伽罗所作语何故不成倒义，他人如是说。
以"如何"等解释，如具贪等补特伽罗说妄语，如是悲即具悲性法性亦尔。"等"声摄慧信等，见彼等具者说谛。"是故"即由此。如语由依补特伽罗故成倒义，如是谛义亦依补特伽罗故，补特伽罗返时彼谛义亦返。"亦"声即倒义亦。非补特伽罗所作成无义。
若谛义返尔时亦不许无义者，尔时或具谛义或颠倒即具倒义，由义谛义返时无余相故。由此意趣说"何非倒义"颂。否则成无义过。
若许由观待补特伽罗诸声非具义，然由自性者，说"诸声之"等，由体即自性非具义。何故？表示非补特伽罗所作，如是虽由补特伽罗善作有显义，然吠陀非成补特伽罗所作，如是思。如是亦义知作者因即显义因表示，由自了知义故。

།དེ་ཡང་བརྡ་ནི་སྐྱེས་ བུ་ལ་བརྟེན་པས་ཏེ།སྐྱེས་བུའི་འདོད་པའི་རྗེས་སུ་བྱེད་ཀྱི་དངོས་པོ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་གྱི་དབང་གིས་འཇུག་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཚིག་རྣམས་སྐྱེས་བུས་བྱས་མིན་ཡང་སྟེ། ཁས་ལེན་པ་ན་བརྡ་སྐྱེས་བུའི་འདོད་པ་རྗེས་སུ་འཇུག་པ་ལས་དེ་ཕྱིར་ལོག་པ་ཉིད་དུ་སྲིད། འདི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་འཆད་པར་ བྱེད་དེ།རིག་བྱེད་འདི་སྐྱེས་བུས་མ་བྱས་པ་ཉིད་དུ་བརྟགས་པས་ཅི་ཞིག་བྱ་སྟེ། དགོས་པ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། བརྡ་གང་ལས་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་བརྡ་ལས་སྐྱེས་བུས་མ་བྱས་པའི་ངག་ནི་དོན་རྟོགས་པ་སྟེ། དོན་གསལ་བར་བྱེད་པའི་བརྡ་དེ་སྐྱེས་བུས་བྱས་པ་ཡིན་ པ་དེའི་ཕྱིར་ཕྱིན་ཅི་ལོག་སྟེ།བརྫུན་པར་ཡང་འགྱུར་ཏེ་རང་དབང་ཅན་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བས་ན་ཚུལ་ཁྲིམས་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་སྟེ། རྒྱུ་མཐོ་རིས་འདི་ལ་ཡོད་པ་དེ་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཅན་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་གྱུར་པ་ཡང་དེ་ལ་མཐོ་རིས་ཀྱང་ཡིན་པས་ན་དེ་སྐད་ཅེས་བྱའོ། །རིག་བྱེད་ཀྱི་ཚིག་ གང་ཡིན་པ་དེ་དང་དེ་ལ་སྐྱེས་བུ་འདི་ནི་མངོན་པར་འདོད་པའི་དོན་ལས་བརྡ་རྣམ་པ་གཞན་གྱིས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་འགྱུར་ཏེ།དོན་ཕྱིན་ཅི་ལོག་པ་ཉིད་བྱེད་པར་འགྱུར་རོ། །རྒྱུ་དེས་ན་དོན་ཅི་ལྟ་བ་བཞིན་མ་ཡིན་པ་ཡང་སྟོན་པར་བྱེད་པ་སྲིད་པའི་ཕྱིར་དེ་ཉིད་སྟོན་པ་ཡིན་ཏེ། སྐྱེས་བུས་བྱས་པ་དག་ལ་སྐྱེས་ བུས་བྱས་པ་ནི་སྐྱེས་བུས་ཉེས་པ་ལས་འཁྲུལ་པ་སྲིད་པ་ཅན་ཡིན་ནོ་ཞེས་བཤད་ཟིན་ཏོ།།སྐྱེས་བུ་རྣམས་ཀྱིས་སྒྲ་རྣམས་དོན་དང་ལྷན་ཅིག་འབྲེལ་པ་མ་བྱས་སུ་ཟིན་ཀྱང་། སྒྲའི་རང་གི་ངོ་བོ་དང་འདྲ་བར་རིག་བྱེད་པའི་སྒྲ་རྣམས་དོན་དང་འབྲེལ་པ་ཡིན་ན་ཡང་སྐྱེས་བུས་མ་བྱས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། འབྲེལ་པ་སྐྱེས་བུས་མ་བྱས་མིན་ན་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། རིག་བྱེད་པའི་སྒྲ་རྣམས་དོན་དང་ལྷན་ཅིག་འབྲེལ་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་སྐྱེས་མ་བྱས་པ་ཉིད་དུ་ཁས་ལེན་ན། དོན་རྟོགས་པ་ནི་བརྡ་རིག་པ་མེད་པར་རྟོགས་པར་འགྱུར་ཏེ། བརྡ་ཤེས་པ་ནི་བརྡའི་རིག་པའོ། །དེ་གང་ལ མེད་པ་དེ་ནི་བརྡ་རིག་པ་མེད་པ་སྟེ།བརྡ་མངོན་པར་མི་ཤེས་པ་ཅན་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དེ་ལྟར་ནི་འགྱུར་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་འཆད་པ་ལ་སྒྲ་གང་དག་ལ་སྐྱེས་བུས་མ་བསྐྱེད་ཅིང་འབྲེལ་པ་མ་བྱས་པ་ཡོད་པ་དེ་དག་ལ་དེ་སྐད་ཅེས་བྱའོ། །སྒྲ་དེ་དག་ནི་དོན་རྣམས་ལ་སྐྱེས་བུ་དག་གི་རང་ བཞིན་དུ་གནས་པའི་དོན་ལས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་པ་མ་ཡིན་པར་འགྱུར་ཏེ།འཁྲུལ་པའི་རྒྱུ་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པའི་རྒྱུ་དེ་བས་ན་སྐྱོན་ཡོད་པ་སྟེ། སླུ་བའི་མཚན་ཉིད་ཅན་གྱི་ཉེས་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ།

彼亦由表示依补特伽罗，由随补特伽罗欲行非由事物如实力转故。诸语虽非补特伽罗所作，然许时由表示随补特伽罗欲行故可成倒。
以"此"等解释，此吠陀计为非补特伽罗所作有何用，全无少许义利。何故？由表示，即由表示非补特伽罗所作语了知义，即显义表示彼是补特伽罗所作故颠倒，即成虚妄，由自在性故。
是故戒成因即因此有天趣彼具戒成因。如是亦彼有天趣故如是说。于彼彼吠陀语，此补特伽罗于所欲义由异表示成颠倒，即成倒义。由此因非如实义亦可示故即示彼，已说于补特伽罗所作，补特伽罗所作由补特伽罗过可错。
虽补特伽罗未作声与义相属，然如声自性吠陀诸声与义相属亦是非补特伽罗所作者，说"若相属非补特伽罗所作"，若许吠陀诸声与义相属非补特伽罗所作，则无知表示而了知义，表示知即表示解。彼所无即无知表示，即不解表示义。
如是以"若尔"等解释，于彼等声有非补特伽罗所生及未作相属者如是说。彼等声于诸义非补特伽罗等自性住义颠倒，非错因。由无倒因故有过，即无欺性过。

།གྲུབ་པའི་མཐའ་སྨྲ་བས་ད་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། ད་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འབྲེལ་ བ་སྐྱེས་བུས་བྱས་མིན་ན་བརྡ་ལ་དགོས་པ་ཅི་ཞིག་ཡོད་དེ།ཅུང་ཟད་ཀྱང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །གང་ལས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། གང་ལས་དོན་རྟོགས་པ་དེ་ཉིད་ནི་སྒྲ་དང་དོན་དག་གིས་འབྲེལ་པ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་དོན་རྟོགས་པའི་རྒྱུའི་འབྲེལ་པ་སྟེ། སྐྱེས་བུས་མ་བྱས་པ་ཡིན་པ་དེའི་ཚེ། སྐྱེས་ བུ་འདི་ནི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པའི་འབྲེལ་པ་ཅན་གྱི་སྒྲ་ལས་དོན་རྟོགས་པར་བྱེད་པ་ན་སྒྲོན་མ་ལ་སོགས་པ་དང་འདྲ་བར་བརྡ་ལ་ལྟོས་པ་མེད་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ།།རིག་བྱེད་པའི་སྒྲ་ལས་ཀྱང་དོན་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་སྐྱེས་བུ་བརྡ་ལ་ལྟོས་བདེ་བས་ན། སྒྲ་རྣམས་དོན་ཏེ་གདམས་པ་ལས་ཡིན་ཏེ། སྒྲ་དེ་ལས་དོན་རྟོགས་ པ་སྟེ།དོན་ཁོང་དུ་ཆུད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ལུས་ཀྱི་བརྡ་ལ་སོགས་པ་ལྟ་བུ་སྟེ། ལུས་ཀྱི་འགྱུར་བ་དང་མིག་འཛུམས་པ་ལ་སོགས་པ་ནི་ལུས་ཀྱི་བརྡའོ། །དཔེར་ན་དེ་ལ་བརྡ་ལས་དོན་འགའ་ཞིག་རྟོགས་པ་དེ་དང་འདྲའོ། །གང་གི་ཚེ་རང་བཞིན་ཉིད་ཀྱིས་སྒྲ་རྣམས་རབ་ཏུ་གསལ་བར་བྱེད་པར་འགྱུར་བ་དེའི་ཚེ། བརྡ་ལ་ལྟོས་པར་མི་འགྱུར་བ་དེ་བས་ན། སྒྲ་རྣམས་ནི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་དོན་རྟོགས་པར་རུང་བ་ཉིད་མ་ཡིན་གྱི། འོན་ཀྱང་རྗེས་སུ་མཐུན་པར་ཡང་རུང་བ་ཉིད་ཡིན་ཏེ། སྒྲ་རྣམས་ནི་སྒྲ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་འཇུག་པ་ཉིད་དུ་རུང་བ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་ཇི་ལྟར་རྟོགས་པར་འགྱུར་སྙམ་ན། བརྡ་སྟེ་གདགས་པའི ཚེ་སྐྱེས་བུ་དེའི་གང་ལ་སྦྱར་བར་འདོད་པས་སྒྲ་རྣམས་ཇི་ལྟར་འདོད་པ་བཞིན་དུ་བརྡར་བྱས་ཤིང་བརྩམས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ།།གལ་ཏེ་ཡང་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པ་ནི་དོན་འགའ་ཞིག་ལ་སྒྲ་རྣམས་འགྱུར་བ་དེའི་ཚེ། ཁོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པ་དག་ལ་སྐྱེས་བུ་འདོད་པའི་དབང་གིས་ཏེ། ཇི་ལྟར་འདོད་པ་བཞིན་དུ་ བརྡས་དོན་བསྟན་པར་མི་རུང་བའི་ཕྱིར་རོ།།དེ་བས་ན་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་དོན་མེད་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་དག་ཀྱང་དོན་མེད་པ་ཅན་དུ་གྱུར་པར་སྐྱེས་བུས་ལེགས་པར་བྱས་པ་སྟེ། སྐྱེས་བུའི་བརྡ་ལས་དོན་དང་ལྡན་པར་འགྱུར་གྱི། ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་དོན་གསལ་བར་བྱེད་པར་ནུས་པ་ནི་སྒྲོན་མ་ལ་སོགས་པ་དང་འདྲ་བར་སྐྱེས་ བུའི་བརྡ་ལ་ལྟོས་པར་འགྱུར་བ་ནི་མ་ཡིན་ནོ།།ཅི་སྟེ་དོན་མེད་པ་ཅན་དུ་མ་གྱུར་ཅིག་སྙམ་པས་རིག་བྱེད་པའི་སྒྲ་རྣམས་ནི་སྐྱེས་བུས་ལེགས་པར་བྱས་པ་ཉིད་དུ་འདོད་པ་དེའི་ཚེ་སྐྱེས་བུས་བྱས་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ། །གང་གི་ཕྱིར་སྒྲ་དེ་དག་ཀྱང་དེ་དག་གིས་ལེགས་པར་བྱས་པ་སྟེ། སྐྱེས་བུས་ལེགས་པར་བྱས་ པ་ཁོ་ན་སྐྱེས་བུས་བྱས་པ་ཉིད་དུ་རིགས་ཀྱི་སྐྱེས་བུ་ལས་སྐྱེས་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ།

论师说"今"等，"今"即若相属非补特伽罗所作，表示有何用，全无少许。于"由何"等，由何了知义彼即声义相属。若了知义因相属非补特伽罗所作时，此补特伽罗由自性成就相属声了知义时，如灯等无待表示。
由吠陀声亦了知义故补特伽罗待表示，诸声由义即教示，由彼声了知义即通达义故。如身表示等，身变化及眨眼等为身表示。如于彼由表示了知某义，如是。
若时由自性诸声能显时，不待表示故，诸声非由自性能了知义，然亦可随顺，诸声可如声而行。若念如何了知，由表示即施设时，彼补特伽罗于何欲用诸声如欲作表示及造作故。
若亦由自性成就诸声于某义转时，于自性成就者由补特伽罗欲力，不可如欲由表示示义故。是故由自性无义，彼等亦成无义者由补特伽罗善作，由补特伽罗表示成具义，非由自性能显义如灯等不待补特伽罗表示。
若念勿成无义者，许吠陀诸声是补特伽罗善作时成补特伽罗所作。由彼等声亦彼等善作，即唯补特伽罗善作理应是补特伽罗所作，非从补特伽罗生。

།ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། སྐྱེས་བུའི་བརྡ་དེ་ཉིད་ལས་དོན་ལས་འཁྲུལ་པ་སྟེ་སླུ་བའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ནི་མི་སླུ་བའི་ཕྱིར་སྐྱེས་བུས་མ་བྱས་པར་འདོད་དོ། །གལ་ཏེ་མ་སྐྱེས་པ་ཡང་སྐྱེས་བུས་ལེགས་པར་བྱས་པ་ལས་འཁྲུལ་པར་ དོགས་ན་མ་སྐྱེས་པ་ཉིད་ཀྱིས་སྐྱེས་བུས་མ་བྱས་པ་ཉིད་ནི་དོན་མེད་པ་ཡིན་ཏེ།འདི་ལྟར་སྐྱེས་བུས་ལེགས་པར་བྱས་པ་ཉིད་ལས་སྒྲ་རྣམས་ནི་སྐྱེས་པ་དང་མ་སྐྱེས་པ་དག་གིས་ལོག་པ་དང་བདེན་པའི་དོན་ཅན་དུ་མི་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟར་ན་སྐྱེས་པ་ཡང་རྣམ་པ་གཞན་དུ་བརྡར་བྱས་པས་ཞེས་བྱ་བ་ལོག་ པའི་དོན་ཅན་ཉིད་དང་འགལ་བས་དངོས་པོ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་བརྡར་བྱས་ཤིང་བརྡར་བཏགས་པས།དེ་ལས་གཞན་པའི་སྐྱེས་བུའི་ཆོས་དང་འདྲ་བ་སྟེ། དཔེར་ན་སྒྲ་ལས་གཞན་པ་སྐྱེས་བུའི་ཆོས་མིག་འབྱེད་པ་དང་འཛུམས་པ་ལ་སོགས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་དོན་མེད་པ་ཅན་ཡིན་ན་ཡང་། དངོས་པོ་ ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་སྐྱེས་བུ་བརྡར་བྱས་པ་མི་སླུ་བ་ཡིན་པ་དེ་དང་འདྲ་བར་འགལ་བ་མེད་པ་ཅན་ཏེ།འཁྲུལ་པ་མེད་པ་ཡིན་ནོ། །ཇི་སྟེ་འཁྲུལ་པ་ཡོད་པར་མ་གྱུར་ཅིག་སྙམ་པས་སྐྱེས་བུས་ལེགས་པར་བྱས་པ་མི་འདོད་པ་དེའི་ཚེ། བྱ་རོག་གི་སྐད་ལ་སོགས་པ་དང་འདྲ་བར་དོན་མེད་པ་ཅན་དུ་འགྱུར་ རོ།།དེ་བས་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་པ་ལ། དེ་བས་ན་ཞེས་བྱ་བ་དེའི་ཕྱིར་སྐྱེས་བུ་འདི་ལྡོག་པས་རང་གིས་བྱས་པའི་བརྡ་ལས་བྱུང་བ་ཅན་ཏེ། གང་ལ་སྐྱེས་པ་ཡོད་པའི་དོན་གྱི་བློ་སྟེ་དོན་དུ་སྤོབས་པ་དེ་ལྡོག་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་བས་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེའི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་ལྡོག་པ་སྟེ་ལྡོག་པའི་ དོན་ཅན་གྱི་རྒྱུ་མཚན་གྱི་སྐྱེས་བུ་དེ་ལོག་པས་གང་ལས་བདེན་པའི་དོན་ཅན་ཉིད་ཡིན་ཏེ།འོན་ཀྱང་དོན་མེད་པ་ཅན་ཁོ་ནར་འགྱུར་རོ། །ཅི་སྟེ་ཡང་སྐྱེས་པ་ཁོ་ན་སྐྱེས་བུས་བྱས་པ་ཉིད་ཡིན་གྱི། བརྡས་བྱས་པ་མ་ཡིན་ན་སྟེ། དག་ལ་འབྲེལ་པ་ནི་སྐྱེས་བུས་མ་བྱས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། རྒྱལ་མཚན་གྱི་རྟགས་ ལ་སོགས་པ་དང་འདྲའོ་ཞེས་བྱ་བར་དགོངས་སོ།།འདོད་པར་ནི་འགྱུར་ན་སྒྲ་དང་དོན་དག་གིས་འབྲེལ་པ་ནི་སྐྱེས་བུས་མ་བྱས་པ་ཉིད་ཁོ་ན་ཡིན་ཏེ། དེ་ཡང་རྟོགས་པ་ལ་བརྟེན་པ་མ་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར་སྐྱེས་བུས་བརྡ་ལ་ལྟོས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། རྟོགས་པ་ལ་བརྟེན་པ་མ་ཡིན་ན་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། དོན་ རྟོགས་པ་ལ་བརྟེན་པ་མ་ཡིན་པ་ཡང་ཅི་ལྟར་ན་འབྲེལ་པ་ཡིན་ཏེ།རྟོགས་པ་ལ་བརྟེན་པ་ཉིད་ནི་སྒྲ་དང་དོན་དག་གིས་འབྲེལ་པ་ཡིན་གྱི། དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་གང་ཡང་རུང་བའི་ཚིག་དང་དོན་དག་གི་འབྲེལ་པར་འགྱུར་རོ།

何故？由彼补特伽罗表示于义错乱即欺故。此由不欺故许非补特伽罗所作。若疑未生亦由补特伽罗善作错乱，则未生即非补特伽罗所作无义，如是由补特伽罗善作，诸声不由生与未生成倒义与谛义。
如是生亦由异表示，即与倒义性相违，由如实事物表示及施设，如余补特伽罗法，如异于声补特伽罗法开眼闭眼等虽由自性无义，然如实由补特伽罗表示不欺，如是无相违即无错。
若念勿有错故不许补特伽罗善作时，如乌鸦声等成无义。是故说"是故"等，"是故"即由此补特伽罗返，由自作表示所生，于何有生义智即义解彼返。"是故"即由此，彼返即具返义因由彼补特伽罗返，由何是具谛义，然唯成无义。
若亦唯生是补特伽罗所作非表示作，即相属非非补特伽罗所作，如幢相等，如是思。若许声义相属唯是非补特伽罗所作，彼亦非依了知故，补特伽罗待表示。说"若非依了知"，非依义了知亦云何是相属，依了知即是声义相属，若非尔时成任何语义相属。

།ཅི་སྟེ་འདོད་མོད་ཀྱི། དོན་རྟོགས་པའི་རྒྱུ་ཁོ་ན་འབྲེལ་པ་ཡིན་ཞིང་སྐྱེས་བུས་མ་ བྱས་པ་ཡང་ཡིན་ལ།དེ་ལ་ཡང་བརྡས་གསལ་བར་བྱས་ནས་དོན་རྟོགས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། བརྡས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་པ་ལ། བརྡའི་རྒྱུས་འབྲེལ་པ་དེ་དག་གསལ་བར་བྱ་བ་ཡིན་ན་བརྡ་ལས་གཞན་འབྲེལ་པའི་དོན་རྟོགས་པ་དོན་མེད་པར་འགྱུར་ཏེ་ནུས་པ་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །འབྲེལ་པ་ཡོད་ན་ ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་འཆད་པར་བྱེད་དེ།འབྲེལ་པ་ཡོད་ན་ཡང་གསལ་བར་བྱེད་པ་མེད་ན་སྟེ། རབ་ཏུ་གསལ་བར་བྱེད་པ་མེད་ན་རྟོགས་པའི་རྒྱུ་མ་ཡིན་ནོ། །བརྡས་འབྲེལ་པ་འདིས་གསལ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །འོན་ཏེ་འབྲེལ་པ་དེ་བརྡ་ལས་དོན་རྟོགས་པ་གྲུབ་པ་ཡིན་ལ། གྲུབ་པ་ཡོད་ན་ དེ་ལ་ཉེ་བར་གནས་པའི་ངང་ཚུལ་གང་ལ་ཡོད་པ་དེ་ནི།གྲུབ་པ་ཉེ་བར་གནས་པ་ཅན་རྒྱུ་མ་ཡིན་པ་འབྲས་བུ་མེད་པ་ཅན་གསོ་ཞིང་ཡོངས་སུ་སྐྱོང་བས་ཅི་ཞིག་བྱ། འབྲས་བུ་མེད་པ་ཉིད་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། འབྲེལ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། འབྲེལ་པའི་བྱ་བ་ནི་དོན་རྟོགས་པ་སྐྱེད་ པར་བྱེད་པ་སྟེ།ཤེས་པ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་དེ་ཙམ་མོ། །རྟོགས་པ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་དེ་ནི་བརྡ་ཁོ་ནས་བྱས་ཟིན་པའི་ཕྱིར་འབྲེལ་པ་ནི་འབྲས་བུ་མེད་པ་ཅན་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་རྟོགས་པ་ལ་རུང་བ་མ་ཡིན་པ་སྟེ། སྒྲ་ནུས་པ་མེད་པའོ། །བརྡ་སྟེ་ཐ་སྙད་ཀྱི་ནུས་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་སྒྲའི་རུང་བ་ཉིད་འབྲེལ་པ་ཡིན་ནོ་ ཞེ་ན།དེ་བས་ན་ཅི་སྒྲ་འབྲེལ་པ་ཡིན་པ་ནི་བླ་སྟེ། དེ་ཉིད་འབྲེལ་པ་ཅན་ཡིན་ཞིང་དེ་ཉིད་འབྲེལ་པ་ཡིན་པ་ནི་རིགས་པ་དང་ལྡན་པ་མ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་རུང་བ་ཉིད་འབྲེལ་པ་མ་ཡིན་པར་ཁས་བླངས་ནས་ཅིའི་ཕྱིར་སྒྲའི་རང་བཞིན་ཉིད་འབྲེལ་པར་ཁས་ལེན་པར་འགྱུར་ཞེ་ན། རྒྱུ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་ པ་སྨོས་ཏེ།རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་རུང་བ་ཉིད་དང་འདྲ་བར་སྒྲའི་ནུས་པའི་ངོ་བོ་ཁོ་ན་རུང་བ་ཉིད་ཡིན་གྱི། དེ་ལས་གཞན་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །འབྲས་བུ་མེད་པའི་རྒྱུའི་རུང་བ་ཉིད་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་དཔེར་ན་རྒྱུའི་བདག་ཉིད་དུ་འགྱུར་བ་དེ་དང་འདྲ་བར་སྒྲའི་རུང་བ་ཉིད་དམ། ཡང་ན་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་དག་གི་རུང་བ་ཉིད་ཅེས་བལྟ་ བར་བྱ་སྟེ།འདི་ཉིད་ཀྱིས་འདི་ནི་འབྲས་བུ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་འབྲས་བུའི་རུང་བ་ཉིད་དོ། །འདིའི་འདི་ཉིད་རྒྱུ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་འདིའི་རྒྱུའི་རུང་བ་ཉིད་དེའི་དེ་ཡང་དེ་དག་གི་བདག་ཉིད་དུ་གྱུར་པ་ཁོ་ནའོ།

若虽许，唯了知义因是相属亦是非补特伽罗所作，于彼亦由表示显已了知义者，说"由表示"等，由表示因显彼等相属时，异于表示相属义了知成无义即成无能。
以"若有相属亦"等解释，若有相属亦无显，即无显明时非了知因。由表示此相属能显。若彼相属由表示成就义了知，有成就时于彼近住性有者，成就近住者非因无果养育有何用。为示无果故，说"相属"等，相属作用即生义了知，即生智而已。彼生了知唯由表示已作故，相属是无果。
若非能了知即声无能。由非表示即言说能故，声能性是相属者，是故声是相属固可，彼是具相属亦彼是相属非有理。若许能性非相属，何故许声自性是相属？
说"因"等，如因果能性，唯声能自性是能性，非余。无果因能性者，如成为因性，如是声能性，或应观因果能性，由此彼是果之果能性。此之此是因之此因能性，彼之彼亦唯成彼等性。

།ཅི་སྟེ་འབྲེལ་པ་ཅན་ཉིད་འབྲེལ་པའི་རང་བཞིན་ཐོབ་པར་མ་གྱུར་ཅིག་སྙམ་པས་གལ་ཏེ་རུང་བ་ཉིད་དེ་སྒྲ་དེ་ ལས་དོན་གཞན་ཡིན་པ་དེའི་ཚེ།དོན་གཞན་དུ་འགྱུར་བའི་རུང་བ་ཉིད་འདིའི་སྒྲའི་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲ་དང་རུང་བ་དག་གི་འབྲེལ་པ་བརྗོད་པས་ཅི་ཞིག་བྱ། གཞན་དུ་ན་སྒྲའི་རུང་བ་ཉིད་འདི་ཞེས་བྱ་བ་གྲུབ་པར་མི་འགྱུར་རོ། །གལ་ཏེ་ཐ་དད་པའི་རུང་བ་ཉིད་དང་གང་ཡིན་པ་དེ་ལ་སྒྲས་ཕན་འདོགས་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ ཏེ།སྒྲས་རུང་བ་ཉིད་ལ་ཕན་འདོགས་པར་བྱེད་ཅེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །སྒྲས་བསྐྱེད་པར་བྱ་བ་ཉིད་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར་སྒྲའི་རུང་བ་ཉིད་ཅེས་བརྗོད་པར་རུང་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསམས་པའོ། །སྒྲས་རུང་བ་ཉིད་ལ་ཕན་བཏགས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། རྟག་པ་ཉིད་དེ་རུང་བ་ཉིད་ནི་ཕུལ་དུ་བྱུང་དུ་མེད་པ་ཉིད་ཀྱི་ ཕྱིར་རོ།།ཅི་སྟེ་རུང་བ་ཉིད་ལ་ཡང་སྒྲས་ཐ་དད་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཕན་འདོགས་པར་བྱེད་པ་དེའི་ཚེ། སྒྲས་བྱས་པའི་ཕན་འདོགས་པར་བྱེད་པ་དང་རུང་བ་ཉིད་ཀྱིས་འབྲེལ་པ་གང་ཡིན་པ་ཞེས་བརྗོད་པར་བྱའོ། །ཅི་སྟེ་ཕན་འདོགས་པ་དང་རུང་བ་དེ་དག་ལ་ཡང་ཕན་འདོགས་པར་བྱེད་པ་གཞན་ཡོད་པ་དེའི་ཚེ། དེ་ལ་ ཡང་ཇི་སྐད་བཤད་པའི་རྣམ་པས་ཕན་འདོགས་པར་བྱེད་པ་གཞན་དང་གཞན་རྟོགས་པ་ན།ཤིན་ཏུ་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཐུག་པ་མེད་པ་དེས་ན་ཐ་དད་པ་ལ་ཕན་འདོགས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ཕན་འདོགས་པར་མ་གྲུབ་པ་ཉིད་ནི་རུང་བ་ཉིད་དང་ལྷན་ཅིག་འབྲེལ་པའི་ འབྲེལ་པ་མ་གྲུབ་པ་ཡིན་ནོ།།འོན་ཀྱང་རུང་བ་ཉིད་ཐ་དད་པ་ལ་ཕན་འདོགས་པར་བྱེད་པ་ན། སྒྲ་དང་རང་གི་ངོ་བོས་ཕན་འདོགས་པར་བྱེད་ཀྱི་གཞན་གྱི་ངོ་བོས་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། སྒྲ་ནི་ཕན་འདོགས་པའི་བྱེད་པ་ཉིད་མ་ཡིན་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཚེ་རུང་བ་ཉིད་ལ་ཡང་སྒྲའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་རུང་བ་ཉིད་ དེ།སྒྲའི་རང་བཞིན་ཉིད་ཀྱིས་དོན་ལ་རྟོགས་པ་བསྐྱེད་པར་རུང་བར་ཅིའི་ཕྱིར་མི་འདོད། ཇི་ལྟར་རུང་བ་ཉིད་ལ་ཕན་འདོགས་པར་བྱེད་པར་འདོད་པ་དེ་ལྟར་རུང་བ་བདག་ཉིད་གྱུར་པས་དོན་རྟོགས་པ་ཁོ་ན་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་འདོད་པར་བྱའོ། །བརྒྱུད་པས་ཅི་ཞིག་བྱ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །དེ་བས་ན་རུང་བ་ཉིད་ ཅེས་བྱ་བའི་འབྲེལ་པ་ཐ་དད་པ་འགའ་ཞིག་ཀྱང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ།དེ་ནི་དོན་རྟོགས་པའི་རྒྱུ་མ་ཡིན་གྱི་བརྡ་ཁོ་ན་ལས་དོན་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་རོ།

若念勿得具相属性相属自性，若彼能性异于彼声时，异成能性此之声，说声与能二相属有何用？否则此声能性不成。若异能性于何者，声作利益，即声于能性作利益之义。由声所生性故，可说声能性，如是思。声非利益能性。
何故？常性即能性无殊胜故。若于能性亦由声异性作利益时，应说何是声作利益与能性相属。若于彼等利益与能亦有余利益时，于彼亦如所说相由知异异利益，由成太过故。无穷故非利益异。如是未成利益即未成与能性俱相属之相属。
然能性于异作利益时，声由自性作利益非由他性，由声成非利益作用故。尔时于能性亦声自性之能性，声自性于义生了知能，何故不许？如许于能性作利益，如是应许由成能自性唯作义了知。何用间接，是词义。
是故无有某异能性相属，彼非义了知因，唯由表示了知义故。

།འོ་ན་སངས་རྒྱས་པ་ཁྱེད་ཀྱི་ཡང་བརྡ་ནི་ཇི་ལྟར་སྒྲ་དང་དོན་དག་གི་འབྲེལ་པ་ཡིན། ཅི་ལྟར་ན་མི་འགྱུར་ཏེ། སྐྱེས་བུ་རྣམས་ལ་འཇུག་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དོན་འདིའི་སྒྲ་རྗོད་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་བསམ་པ་རྗོད་པར་བྱེད་པ་ནི་བརྡ་ཡིན་ལ། དེ་ཡང་སྐྱེས་བུ་རྣམས་ལ་འཇུག་པར་འགྱུར་གྱི། སྒྲ་དང་དོན་དག་ལ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། ཆོས་ནི་གཞན་གྱི་འབྲེལ་པ་མ་ཡིན་ཏེ། རྟའི་ཆོས་པ་ལང་དག་མ་ཡིན་པ་བཞིན་ནོ། །སློབ་དཔོན་གྱིས་བརྡ་འབའ་ཞིག་འབྲེལ པ་མ་ཡིན་པར་མ་ཟད་ཀྱི།སྒྲ་དང་དོན་དག་གི་འབྲེལ་པ་གཞན་དོན་དམ་པ་པ་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་མ་འདྲེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། འདི་ལྟར་དངོས་པོ་རྣམས་ཀྱི་རང་གི་ངོ་བོ་འདྲེས་པའམ། གཞན་གྱི་དབང་ངམ་ཕན་ཚུན་ལྟོས་པའི་འབྲེལ་པར་འགྱུར་གྲང་ན། མ་འདྲེས་ པ་ཕན་ཚུན་ཐ་དད་པ་རྣམས་ལ་དེའི་ངོ་བོ་མ་འདྲེས་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་གྱི་འབྲེལ་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ།དེ་དག་ཐ་དད་པ་མེད་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་ཏེ། གཅིག་ཉིད་དུ་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བཞིན་དུ་གྲུབ་པ་རྣམས་ཏེ། རང་གི་ངོ་བོ་མཐར་ཕྱིན་པ་རྣམས་ལ་གཞན་གྱི་དབང་གི་མཚན་ཉིད་ཅན་གྱི་འབྲེལ་ པ་འགའ་ཞིག་ཀྱང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ།གྲུབ་པ་ལ་གཞན་གྱི་དབང་མི་རུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཕན་ཚུན་ལྟོས་པ་ཅན་གྱི་འབྲེལ་པ་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་ནི། ལྟོས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། གྲུབ་པ་ནི་གཞན་ཐམས་ཅད་ལ་ལྟོས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཡང་འབྲེལ་པ་རྟག་པ་ལས་རྒྱས་པར་བཤད་ཟིན་པའི་ ཕྱིར་འདིར་མ་སྤྲོས་སོ།།འོ་ན་གལ་ཏེ་སྒྲ་དང་དོན་དག་གི་འབྲེལ་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ན། ཇི་ལྟར་སྒྲ་བྱུང་བ་རྗེས་སུ་དཔག་པའི་ནང་དུ་འདུ་བར་འགྱུར་ཞིང་། དེའི་ཚེ་བརྡ་ལ་ཡང་དགོས་པ་ཅི་ཞིག་ཡོད་པར་བྱེད་ཅེ་ན། དེའི་ཕྱིར་དོན་གྱི་ཁྱད་པར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། དོན་གྱི་ཁྱད་པར་ནི་སྨྲ་བ་པོའི་རྣམ་ པར་རྟོག་པའི་བློ་ལ་གནས་པ་དེ་སྟོན་པར་བྱེད་ཅིང་བརྗོད་པར་འདོད་པ་དེས་འཕངས་ཤིང་བསྐྱེད་པའི་ངག་གིས་རང་གི་རྒྱུད་ལ་སྣང་བའི་དོན་ཏེ།ཚིག་རང་གི་རྒྱུ་བརྗོད་པར་འདོད་པ་དེ་ལ་སྣང་བ་སྟོན་ཅིང་གསལ་བར་བྱེད་དོ། །རྟོགས་པ་པོ་གང་ལ་སྟོན་པར་བྱེད་ཅེ་ན། འདི་ལས་འདིའི་ཞེས་ཤེས་པའི་སྟེ། བརྗོད་པར་འདོད་པ་འདི་ལས་ཚིག་འདི་འོངས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་རྟོགས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ལའོ། །ཕྱིར་ནི་དེ་ལྟར་ཏེ། བརྗོད་པར་འདོད་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་གྱི་རང་གི་ངོ་བོ་དང་ངག་གི་རྣམ་པར་རིག་བྱེད་དག་ནི་སྐྱེད་པར་བྱ་བ་དང་སྐྱེད་པར་བྱེད་པའི་ངོ་བོའི་འབྲེལ་པ་ཡིན་ཏེ། བློ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་དང་སྒྲ བསྐྱེད་པར་བྱ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།

若尔，汝佛教徒之表示云何是声义相属？云何非是，由入于诸补特伽罗故，此义之声能诠者，如是思表诠即是表示，彼亦入于诸补特伽罗，非于声义，法非他相属，如马法非牛。
阿阇黎不仅表示非相属，且示声义余胜义相属亦无故，说"无杂"等。如是诸事物自性杂或他力或互观待成相属耶？于无杂互异者，无彼性无杂相相属，由彼等无异过故，由成一性故。
如是诸成就，于究竟自性者亦无某他力相相属，由成就不应他力故。互观待相属亦无，说"由无观待故"，由成就于一切他无观待故。彼亦于常相属已广说故此不繁。
若尔，若无声义相属，云何声生入比量中，尔时于表示亦有何用？是故说"义差别"等。义差别即住说者分别智中彼能示，由欲说彼引生语于自相续显义，语示明自因欲说彼所显。
于何了知者能示？于从此此知，即知从此欲说来此语。由如是，欲说相自性与语表二是所生能生性相属，由是智能生声所生故。

།དེ་བས་ན་སྒྲ་ལས་རྟོགས་པ་ནི་མེད་ན་མི་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་ཏེ། བསྐྱེད་པར་བྱ་བ་དང་བསྐྱེད་པའི་ངོ་བོ་ཡིན་པ་དེ་བས་ན། བློ་ལ་ཡོད་པའི་དོན་མེད་ན་སྒྲ་མི་འབྱུང་བ་ཡིན་ལ། མེད་ན་མི་འབྱུང་བའི་རྒྱུའི་ཕྱིར་སྒྲ་ལས་དོན་རྟོགས་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་བས་ན་ཇི་ ལྟར་ན་སྒྲ་ལས་དོན་རྟོགས་པ་དང་།ཇི་ལྟར་སྒྲ་ལས་འབྱུང་བའི་ཤེས་པ་རྗེས་སུ་དཔག་པའི་ནང་དུ་འདུ་བར་འགྱུར་ཞེས་བཤད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ལན་བཏབ་པ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཚེ་བརྡ་ལ་དགོས་པ་ཅི་ཞིག་ཡོད་ཅེ་ན་ཞེས་སྨྲས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ལ་ཡང་དེ་གསལ་བར་བྱེད་པ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ སོགས་པ་སྨོས་ཏེ།དེ་གསལ་བར་བྱེད་པ་ནི་མེད་ན་མི་འབྱུང་བ་གསལ་བར་བྱེད་པ་བརྡ་ཡིན་ཏེ། འདིས་གསལ་བར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་སྐད་དུ་རྗོད་པར་བྱེད་དེ། ཇི་སྐད་དུ་བཤད་པའི་སྒྲ་དང་དོན་དག་གིས་འབྲེལ་པ་ནི་ལྡོག་པར་མི་བྱེད་དེ། དེ་མེད་ན་མི་འབྱུང་བའི་མཚན་ཉིད་ཅན་གྱི་འབྲེལ་པ་ ཁས་བླངས་པའི་ཕྱིར་རོ།།འོན་ཀྱང་གང་ཞིག་དོན་དམ་པའི་འབྲེལ་པ་དོན་གཞན་འདོད་པ་དེ་བཀག་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བརྡ་ལས་ཤེས་པར་བྱེད་པ་སྟེ། དོན་རྟོགས་པར་བྱེད་པའི་ཡན་ལག་ནི་མེད་ན་མི་འབྱུང་བའི་མཚན་ཉིད་ཅན་གྱི་འབྲེལ་པ་གྲུབ་ པའི་ཕྱིར་རོ།།འབྲེལ་པ་གསལ་བར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་བརྡ་ལ་ཉེ་བར་བཏགས་ནས་འབྲེལ་པའི་ཐ་སྙད་དུ་བྱས་པ་ཡིན་ཏེ། ཕྱོགས་ལ་ལར་འབྲེལ་པའི་ཐ་སྙད་དུ་བྱས་པ་ལ་འགལ་བ་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ཁོང་ནས་དབྱུང་ངོ་། །བརྡ་དེ་ཉིད་ཀྱང་ཡོངས་སུ་འབྲེལ་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ཇི་སྐད་ དུ་བཤད་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་གྱི་འབྲེལ་པ་ལས་གཞན་ཉིད་སྒྲ་དང་དོན་དག་གིས་འབྲེལ་པ་རྟག་པ་ཉིད་ཡིན་པ་ནི་བླ་སྟེ།དེས་ནི་ཚིག་སྟེ་སྒྲ་རྣམས་དོན་གཅིག་ལ་ངེས་པ་ཡོད་ན་བརྡའི་དབང་ལས་ཀྱང་གང་ལ་སྒྲ་འདི་མ་ངེས་པ་དེ་ལ་དོན་གཞན་རྟོགས་པར་མི་འགྱུར་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་མི་ འགྱུར་རོ།།ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། གང་གི་ཕྱིར་དོན་གཅིག་ལ་སོ་སོར་ངེས་པའི་འབྲེལ་པ་དེས་འབྲེལ་པ་མེད་པའི་དོན་རྟོགས་པར་རིགས་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། འབྲེལ་པ་དེ་ནི་དོན་མེད་པ་ཅན་དུ་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ།

是故从声了知由无不生故，由是所生能生性故。是故心中有义无则声不生，由无不生因故从声了知义。是故如何从声了知义，及如何声生智入比量中所说者已答。
若问尔时表示有何用？对彼所说，说"彼显"等。彼显即无不生显是表示，由此能显故。云何诠说？如所说声义相属不返，由许无不生相相属故。然遮许胜义相属异义者。
"从彼"即从表示令知，由成就义了知支分无不生相相属故。由显相属故，假立表示为相属言说，应知于某分立相属言说无违。彼表示亦非遍相属。
如所说相相属异声义常相属固可，由彼诸语声于一义定有时，由表示力于何声此不定，于彼不成了知异义不成通达。何故？由于一义各别定相属，彼不应了知无相属义。何故？由彼相属成无义故。

།འདོད་པར་མི་འགྱུར་ན་འབྲེལ་པ་དེས་འབྲེལ་པ་མེད་ པའི་དོན་རྟོགས་པ་ཉིད་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན།འདོད་པའི་དབང་གིས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། སྐྱེས་བུ་འདོད་པའི་དབང་གིས་བརྡར་བྱས་པ་ཅན་གྱི་སྒྲ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་དོན་ཐམས་ཅད་གསལ་བར་བྱེད་པ་སྟེ། རབ་ཏུ་གསལ་བར་བྱེད་པར་མཐོང་ངོ་། །གལ་ཏེ་དོན་གཅིག་ལ་ སྒྲ་ནི་དངོས་སུ་འབྲེལ་པ་མ་ཡིན་གྱི།འོན་ཀྱང་དོན་དུ་མ་ལ་སྒྲ་འབའ་ཞིག་གིས་དོན་དེ་དང་དེ་ལ་གནས་པ་ཙམ་བྱེད་དོ་ཞེ་ན། དོན་དུ་མ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། དོན་དུ་མ་དང་མངོན་པར་འབྲེལ་པར་སྒྲས་ཁས་ལེན་ན་དོན་དུ་མ་ལ་སོ་སོར་ངེས་པའི་རིག་བྱེད་པའི་སྒྲ་གང་གི་ ཚེ་དོན་གཅིག་ལ་ངེས་པས་བརྡ་བྱེད་པས་མངོན་པར་གསལ་བར་བྱེད་པ་དེའི་ཚེ་མངོན་པར་འདོད་པའི་དོན་ཁོ་ན་བྱེད་ཀྱི།གཞན་འགལ་བ་ཉིད་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ངེས་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་དེ་བས་ན། འགལ་བ་གསལ་བར་བྱེད་པ་སྲིད་དེ། མངོན་པར་འདོད་པའི་དོན་ལས་འགལ་བའི་དོན་ གསལ་བར་བྱེད་པ་སྲིད་པར་འགྱུར་རོ།།ཅི་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་འཆད་པར་བྱེད་དེ། དོན་གཅིག་ལ་སོ་སོར་ངེས་པ་ཡིན་ན་བརྡའི་དབང་གིས་དོན་དུ་མ་སྟོན་པར་བྱེད་པ་མཐོང་བ་དང་འགལ་བ་དེ་བས་ན་མཐོང་བ་དེ་དང་འགལ་བར་མ་གྱུར་ཅིག་སྙམ་པས་སྒྲ་ཐམས་ཅད་དོན་ཐམས་ཅད་ ཀྱི་རྗོད་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ།།དེ་ལྟར་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་འགལ་བ་གསལ་བར་བྱེད་པ་སྲིད་པ་སྟོན་པར་བྱེད་དེ། ཇི་ལྟར་ཐམས་ཅད་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྗོད་པར་བྱེད་པར་འདོད་པ་དེ་ལྟར་འདི་ལ་ཡང་འདོད་པར་བྱ་སྟེ། དོན་ཐམས་ཅད་ནི་འབྲས་བུ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་མ་ ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་རིགས་ལ་ཐོབ་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ།།རིགས་ལ་ནི་རྒྱུ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་སོ་སོར་ངེས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལས་ཏེ་རིགས་པ་དེ་ཡོད་ན་སོ་སོའི་ངེས་པ་ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་དངོས་པོ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་རྒྱུ་མངོན་པར་འདོད་པའི་དོན་མཐོ་རིས་ལ་ སོགས་པ་གང་ལ་ཡོད་པ་དེའི་ཡུལ་དུ་གྱུར་པ་ལ།སྒྲ་ནི་འདོད་པའི་དོན་མངོན་པར་གསལ་བར་བྱེད་པ་ཉིད་དེ་མངོན་པར་འདོད་པའི་དོན་ཉིད་མངོན་པར་གསལ་བར་བྱེད་པ་བརྡ་བྱེད་པས་བྱས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་གང་ལས་ཡིན། སྒྲ་ཁྱད་པར་ལྟ་བུ་ཞིག་ཅེ་ན། བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་དང་སྒྲུབ་པར་ བྱེད་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཐུན་མོང་སྟེ།བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་འབྲས་བུ་ཐམས་ཅད་དང་། བདག་ཉིད་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་རྒྱུ་རང་གི་མཚན་ཉིད་གང་ཡིན་པ་དེ་དག་ནི་རྗོད་པར་བྱེད་པ་ཉིད་དུ་ཐུན་མོང་དུ་གྱུར་པའོ།

若不许由彼相属了知无相属义不存在，说"由欲力"等。由补特伽罗欲力作表示之一切声显一切义，见极显。若于一义声非直接相属，然于多义唯声仅作住彼彼义，说"多义"等。
若声许与多义显相属，多义各别定表声何时由一义定表示显时，唯作所欲义，非余相违，如是无定，是故能显相违，能显违所欲义。
由"若"等解释，于一义各别定时，由表示力示多义所见相违，是故为勿违彼所见，一切声是一切义能诠。如是由"如是"等示能显相违，如许一切是一切能诠，如是此亦应许，由得一切义非一切果能立之理故。
说"理即因"等，由因果各别定故。由彼即由彼理有各别定差别事能立因所欲义天等于何有，于彼境，声即所欲义显性，即所欲义显是表示所作，此从何？
若问声差别云何？一切所立能立共，即一切所立果及如自性能立因自相彼等是能诠性共。

།འདི་སྐད་དུ་མེ་ལ་སྦྱིན་སྲེག་སྦྱིན་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་སྒྲ་ ནི་དོན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྗོད་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ན་ཡང་།གང་མེ་ལ་སྦྱིན་སྲེག་གི་སྒྲས་བསྟན་པའི་དོན་འགའ་ཞིག་པོ་དེ་ཉིད་ནི་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ཐམས་ཅད་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྒྲུབ་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་བཀག་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལ་ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་དོན་འགའ་ཞིག་ནི་ མཐོ་རིས་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ།རང་བཞིན་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལ་དོན་འགའ་ཞིག་དངོས་པོའི་གནས་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་མཐོ་རིས་གྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཉིད་ལ་བརྡའི་རྣམ་པ་འདིས། མེ་ལ་སྦྱིན་སྲེག་གི་སྒྲ་གསལ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ནམ། ཅི་མཐོ་རིས་དང་འགལ་བའི་དོན་གཞན་ལ་ ཡིན་ཞེས་བློ་དམན་པ་ཐེ་ཚོམ་དུ་འགྱུར་རོ་ཞེས་བསྟན་པར་འགྱུར་རོ།།མེ་ལ་སྦྱིན་སྲེག་སྦྱིན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། མེ་ལ་མར་ལ་སོགས་པ་འཛུད་པ་ཉེ་བར་མཚོན་པ་ཙམ་གྱི་ངག་གི་དོན་དེ་ནི་མཐོ་རིས་གྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཉིད་ཚད་མ་མ་ཡིན་གྱི། ལུང་ལས་གྲུབ་པ་ཡིན་ན་ ཡང་དེ་ནི་དུ་མ་ཅན་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཡིད་ཆེས་པ་མ་ཡིན་ནོ།།དེ་སྐད་དུ་མེའི་སྦྱིན་སྲེག་ལས་མཐོ་རིས་ཐོབ་པ་འགལ་དུ་ཟིན་ཀྱང་བློ་དམན་པའི་ཕྱིར་འདིས་ཤེས་པར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་འཆད་པར་འགྱུར་རོ། །སྒྲ་དེ་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ཐམས་ཅད་ལ་མ་ངེས་པར་འགྱུར་བ་དོན་འགའ་ཞིག་ལ་ངེས་པ་ སྐྱེས་བུ་སྟེ་སྐྱེས་བུའི་བརྡ་ལས་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ།།སྐྱེས་བུ་དེས་ཀྱང་མི་ཤེས་པའི་ཕྱིར། དོན་འགལ་བ་ཡང་བརྡ་བྱེད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བཤད་ཟིན་ཏོ། །འདི་ལྟར་འགལ་བ་གསལ་བར་བྱེད་པ་འབའ་ཞིག་ནི་མ་ཡིན་གྱི། རིག་བྱེད་སྐྱེས་བུས་མ་བྱས་པ་ཉིད་ཀྱི་འདོད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཡང་། ཀུན་དུ་རྟོག་པ་ཡང་དོན་མེད་པར་འགྱུར། ཅི་ལྟར་ཡང་ཞེས་བྱ་བའི་ཚོགས་པ་འདི་ནི་མངོན་པར་འདོད་པའི་དོན་ལ་སེམས་པའོ། །དོན་མ་ཚོལ་བ་སྟེ་མི་འདོད་པ་དང་མ་འདྲེས་པའི་འདོད་པའི་དོན་ཁོ་ན་སྐྱེས་བུས་མ་བྱས་པའི་སྒྲ་དག་ལ་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་འདོད་པ་དང་མི་འདོད་པ་འདྲེས་མར་བྱེད པ་སྐྱེས་བུས་རྒྱུར་འཚོལ་བ་གསལ་བ་སྟེ།རིག་བྱེད་པ་དག་ལས་ཕྱི་རོལ་དུ་བྱས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་གནས་པ་དེ་ལས་སྐྱེས་བུ་རྣམས་ཀྱིས་ཅི་འདྲ་བ་སྟེ། སྐྱེས་བུས་བྱས་པ་ཉིད་དུ་མངོན་པར་འདོད་པའི་སྒྲ་རྣམས་རྗོད་པར་བྱེད་པའི་སྒྲ་འགའ་ཞིག་ལ་རབ་ཏུ་སྦྱར་བ་འཆོལ་བར་འགྱུར་བ་སྟེ། འཁྲུལ་པར་འགྱུར་བ་དེ་འདྲ་བ་ཉིད་སྐྱེས་བུས་མ་བྱས་པར་མངོན་པར་འདོད་པའི་སྒྲ་རྣམས་ཀྱང་། དོན་ཐམས་ཅད་དང་ཐུན་མོང་དུ་འགྱུར་བ་ཡོད་ན་འགའ་ཞིག་ལ་སྐྱེས་བུ་དེ་རྣམས་ཀྱི་འདོད་པའི་རྒྱུ་ཅན་གྱི་བརྡ་འདོད་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ངེས་པས་བྱས་པ་ཡིན་ནོ།

如说"应于火作护摩"等声虽是一切义能诠，然由火护摩声所示某义彼非能立，由遮"一切是一切能立"等故。其中某差别义是天界能立，由是自性故。其中某义由一切事位能立天界性，由此表示相，火护摩声是显，抑或于违天界余义耶？如是劣慧成疑，当示。
于"于火作护摩"等，于火投油等近喻唯语义，非天界能立性量，虽由教成，然由是多性故非可信。如是虽火护摩得天界相违，由劣慧故此不能知，当解。
彼声于一切所诠不定，于某义定由补特伽罗即补特伽罗表示得。由彼补特伽罗亦不知故，违义亦成表示，已说。如是非唯显相违，吠陀非人作性所许彼亦，一切分别亦成无义。
"云何亦"此聚是于所欲义思。由于非人作声了知唯所欲义，非所求即非所欲及无杂所欲义故，显补特伽罗寻求欲与非欲杂因，是离吠陀者所作。如是住彼，诸补特伽罗如何即人作性所欲诸声，能诠声于某极加杂乱即错乱，如是性非人作所欲诸声亦，有与一切义共时，于某由彼诸补特伽罗欲因表示，如欲定所作。

།ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། སྐྱེས བུ་དེ་རྣམས་ལ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།།གལ་ཏེ་རིག་བྱེད་པའི་སྒྲ་ནི་ངོ་བོ་ཉིད་དེ་རང་བཞིན་གྱིས་མངོན་པར་འདོད་པའི་དོན་ལ་ངེས་པ་ཉིད་ཡིན་པ་དེ་བས་ན་སྐྱེས་བུས་ལེགས་པར་བྱས་པའི་ཉེས་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ལྟ་ཡིན་ན་རིགས་པའི་སྒྲ་ནི་དོན་ གསལ་བར་བྱེད་པ་ན་བསྟན་པ་ལ་རག་ལས་པ་མེད་པར་འགྱུར་ན།རག་ལས་པར་ཡང་འགྱུར་བ་ཡིན་ཏེ། ངོ་བོ་ཉིད་དེ་དག་ལས་དོན་རྟོགས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་ཡང་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་སོ་སོར་ངེས་པར་འགྱུར་བ་ཡིན་པ་དེའི་ཚེ་གང་དུ་དོན་འགའ་ཞིག་དུས་གཅིག་གི་ཚེར་རྡར་བྱས་པ་ཡང་ རྣམ་པ་འགའ་ཞིག་གིས་དེ་ལས་བརྡ་རྣམ་པ་གཞན་གྱིས་དོན་གཞན་སྟོན་པར་མི་འགྱུར་ན།རབ་ཏུ་གསལ་བར་བྱེད་པ་ཡང་ཡིན་པ་དེ་བས་ན་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་དོན་གཅིག་ལ་ངེས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་ཡང་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་དོན་གཅིག་ལ་ངེས་པ་ཡིན་ན་ནི་དོན་གཅིག་ལ་སོ་སོར་ངེས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར། རིག་བྱེད་པའི་ངག་རྣམས་ལ་འཆད་པ་པོ་རྣམས་ཀྱི་འཆད་པ་པོའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་སྟེ། འཆད་པའི་ཁྱད་པར་གཞན་དང་གཞན་གང་ཡིན་པ་འདིར་ཡང་མི་འགྱུར་ན། འགྱུར་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་བས་ན། དེ་བས་གཞན་པའི་སྐྱེས་བུས་བྱས་པའི་ངག་དང་འདྲ་བར་བྱེད་པའི་སྒྲ་རྣམས་ནི་དོན གཅིག་ལ་ངེས་པ་ཉིད་མ་ཡིན་ནོ།།འཆད་པའི་ཁྱད་པར་ཡང་ཡོད་པ་ཡིན་ཏེ། རིག་བྱེད་པའི་ངག་རྣམ་པར་རྟོག་པར་ནུས་པ་ཅན་ཡིན་ཏེ། དོན་སྣ་ཚོགས་པ་ཉིད་དུ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ནུས་པ་ཡོད་པ་འདི་ལ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྣམ་པར་རྟོག་པ་ནུས་པ་ཅན་རིག་བྱེད་པའི་ངག་དེ་ལ་སྟོན་པ་ སྟེ།འཆད་པ་གང་ཡིན་པ་དེའི་འདོད་པ་ལ་མི་སླུ་བ་མེད་པ་ཡིན་ཏེ། འདི་ཡང་འགའ་ཞིག་ཏུའམ་གཞན་དག་ཏུ་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ངེས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཕྱིར་ཏེ་གཏན་ཚིགས་ཀྱིས་སྐྱེས་བུས་མ་བྱས་པ་ཉིད་ནི་དོན་མེད་པ་ཅན་ཉིད་དུ་འགྱུར་ཏེ། དེ་བརྟགས་སུ་ཟིན་ཀྱང་འཁྲུལ་པའི་ དོགས་པ་མི་ལྡོག་པའི་ཕྱིར་རོ།།རིག་བྱེད་པའི་སྒྲ་རྣམས་དོན་དང་ལྷན་ཅིག་འབྲེལ་པར་འདོད་པ་གང་ཡིན་པ་དེས་ཀྱང་། འབྲེལ་པ་ཡང་རྣམ་པར་གཞག་པའི་ཕྱིར་གཏན་ཚིགས་བརྗོད་པར་བྱའོ། །གང་དག་གི་ཞེ་ན། ཐ་དད་པ་རྣམས་ཀྱི་སྟེ་སྒྲ་དང་དོན་དག་གི་རང་བཞིན་རྣམས་ཀྱིའོ། །རང་ བཞིན་ཐ་དད་པ་ཅན་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དེའི་བདག་ཉིད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཅན་གྱི་འབྲེལ་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ཕྱི་རོལ་གྱི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ།ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་བུམ་པ་དང་སྣམ་བུ་ལ་སོགས་པ་ནི་སྒྲའི་ངོ་བོ་མ་ཡིན་ཞིང་རང་བཞིན་མ་ཡིན་ཏེ། སྒྲ་ནི་བུམ་པ་དང་སྣམ་བུ་ ལ་སོགས་པའི་ངོ་བོར་འགྱུར་ན་སྒྲའི་རང་བཞིན་ཉིད་ཉམས་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ།

何故？由彼诸补特伽罗无遍知真实故。若谓吠陀声由自性即自性于所欲义定性故，是故无人善作过失，尔时吠陀声显义时应不待教示，然亦成待，由从彼等自性无了知义故。
若亦由自性各别定时，于何某义一时作表示亦，由某相由彼异相表示不示异义，然亦极显故，非由自性于一义定。若亦由自性于一义定，由于一义无各别定故，于吠陀语诸释者之释者分别即释差别异异此亦不应，然有故，是故如异彼人作语诸声非于一义定性。
亦有释差别，吠陀语是能分别，由此有能分别种种义性故。于彼能分别吠陀语，彼教示即释无不欺欲，由无定此或于某或于余故。由因非人作性成无义，由虽观察不遣错疑故。
由吠陀声与义欲相属彼亦，由安立相属故当说因。谁之？异者之即声义自性之。由有异自性故无彼体相相属，为示故说"外"等。外义瓶毛等非声体非自性，声若成瓶毛等体，应成坏声自性故。

།སྒྲ་ནི་དོན་རྣམས་ནི་ངོ་བོ་མ་ཡིན་ཏེ། དོན་རྣམས་ནི་སྒྲའི་རང་བཞིན་དུ་གྱུར་པས་བུམ་པ་ལ་སོགས་པའི་རང་བཞིན་ཉིད་ཉམས་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཐ་དད་པ་ མེད་པའི་བདག་ཉིད་ཅན་གང་གིས་མེད་ན་མི་འབྱུང་བ་ཉིད་དུ་འགྱུར་བ་སྟེ།མེད་ན་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །གནས་སྐབས་ཐ་དད་པ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལྡོག་པའི་བྱེ་བྲག་ལ་བརྟེན་ནས་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་དང་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཐ་དད་པ་ཡང་ངོ་། །ཅི་འདྲ་བར་ཞེ་ན། བྱས་པ་ཉིད་དང་མི་རྟག་པ་ཉིད་དག་ ནི་ལྡོག་པས་ཐ་དད་པ་ཡིན་ན་ཡང་བདག་ཉིད་གཅིག་ཉིད་ཀྱིས་མེད་ན་མི་འབྱུང་བ་ཉིད་ཡིན་པ་དེ་དང་འདྲའོ།།དེ་ལས་བྱུང་བའི་མཚན་ཉིད་ཅན་གྱི་འབྲེལ་པ་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར། སྒྲ་དེ་དག་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །དེ་ཉིད་ནི་སྒྲ་རྣམས་ཀྱི་དེ་ལས་ བྱུང་བའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་འབྲེལ་པར་གྱུར་ནས་བརྗོད་པར་འདོད་པ་ལ་བརྟེན་པའི་དོན་ནམ་ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་ལས་འགྱུར་གྲང་ན།རེ་ཞིག་ཕྱོགས་དང་པོ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར་རིག་བྱེད་པ་དག་གི་སྒྲ་དེ་བརྗོད་པར་འདོད་པ་ལས་སྐྱེ་བ་ཅན་དུ་འདོད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །བརྗོད་པར་འདོད་པ་ལས་སྐྱེས་ ཤིང་འབྱུང་བ་གང་ལ་ཡོད་པ་ཞེས་ཚིག་རྣམ་པར་སྦྱར་རོ།།ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། རྟག་པ་ཉིད་དུ་ཁས་ལེན་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྐྱེ་བ་མེད་པ་ཅན་ཏེ་འབྱུང་བ་མེད་པ་ཅན་ཡིན་ན་ཡང་བརྗོད་དུ་འདོད་པས་གསལ་བར་བྱ་བ་དག་མ་ཡིན་ཏེ། རྟག་པ་ཉིད་ཉམས་པའི་ཕྱིར་རོ། །གསལ་བར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ན་ཡང་། བསྐྱེད་པར་བྱ་བ་ཉིད་ཡིན་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་གོང་དུ་བཤད་ཟིན་ཏོ། །ཕྱོགས་གཉིས་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། དོན་ལ་རག་ལས་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་ལ་རག་ལས་པ་ཉིད་མ་ཡིན་ཏེ། རྟག་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །གཞན་དག་གིས་ནི་གཞུང་གཅིག་ཏུ་བྱས་ནས་འཆད་པར བྱེད་དེ།གང་གི་ཕྱིར་བརྗོད་པར་འདོད་པ་ལས་སྐྱེ་བ་ཅན་ཡང་མ་ཡིན་ཞིང་། དེས་གསལ་བར་བྱ་བ་ཡང་མ་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར། རྣམ་པ་གཉི་ག་ལྟར་ན་དོན་ལ་རག་ལས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ཕྱི་རོལ་གྱི་དངོས་པོ་ལ་ལྷོས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །བརྗོད་པར་འདོད་པའི་སྒོ་ནས་དོན་རྣམས་ལ་སྒྲ་སྦྱོར་བའི་ཕྱིར། དོན་ ཡོད་ན་དེ་བསྟན་པར་འདོད་པ་དེ་ལས་སྒྲ་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ།།དེ་བས་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ངག་ཉེ་བར་དགོད་པའམ་དེའི་ཕྱིར་གྱི་དོན་ཏོ། །དེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འབྲེལ་པ་མེད་པའོ། །དེའི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བའི་དོན་གྱི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་ཡོད་པར་འགྱུར་བ་སྒྲ་དེ་དག་གིས་ཇི་ལྟར་བསྒྲུབ་པར་འགྱུར། ཇི་ལྟ་བུར་གྱུར་ པ་ཞིག་ཅེ་ན།དེ་ལ་སོ་སོར་ངེས་པ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་སྟེ། དོན་དེ་ལ་སྒྲ་རྣམས་ཀྱི་དེའི་བདག་ཉིད་དེ་ལས་བྱུང་བ་དག་གི་འབྲེལ་པ་སོ་སོར་ངེས་པ་གང་ཡིན་པ་དེས་བསྒྲུབ་པར་བྱའོ།

声非诸义体，诸义若成声自性，应成坏瓶等自性故。无异体者，若无即无生性，即无则无。"异位亦"者，依返体差别，所立能立异亦。云何？如作性无常性虽由返异，由一性故若无即无生性，如是。
为示亦无从彼生相相属故，说"彼等声"等。彼即成声等从彼生相相属，依欲说所依义或外义耶？且非初分，如是吠陀等声亦非许从欲说生。配词"从欲说生起有"。何故？由许常性故。虽无生即无起，亦非欲说所显，由坏常性故。若非所显亦，成所生性已如上说。
亦非第二分，说"不待于义"，即非待外义，由常性故。他说合为一文解释：由非从欲说生亦非彼所显故，二相皆不待于义，即不观外事。由以欲说门于诸义配声故，由有义时从欲示彼生声故。
"是故"者，即语近置或因义。"彼"者，无相属。彼等声如何能立有随彼义随行？云何者？于彼应立各别定，由彼诸声于彼义彼体从彼生等相属各别定应立。

།དོན་གང་ལ་རག་ལས་པ་མེད་པ་དེ་ནི་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ།། །།བམ་པོ་ཉི་ཤུ་ རྩ་ལྔ་པ།དོན་བཤད་ཟིན་པ་ཚིགས་སུ་བཅད་པས་སྡུད་པར་བྱེད་དེ། སྐྱེས་བུས་ལེགས་པར་བྱས་པ་ལ་ལྟོས་པའི་སྒྲ་རྣམས་ནི་བདེན་པའི་དོན་ཅན་ནམ་ལོག་པའི་དོན་དག་ཡིན་ལ། སྐྱེས་བུ་དེ་དག་གིས་རིག་བྱེད་པའི་སྒྲ་རྣམས་ནི་ལེགས་པར་མ་བྱས་པར་ཁས་ལེན་པ་དེ་བས་ན། སྐྱེས་བུས་ ལེགས་པར་མ་བྱས་པ་སྟེ།གཏན་ཚིགས་སུ་གྱུར་པས་རིག་བྱེད་པའི་སྒྲ་རྣམས་ནི་བདེན་པའི་དོན་ཅན་ནམ་བརྫུན་པའི་དོན་ཅན་ཉིད་དེ། རྣམ་པ་ཀུན་དུ་དོན་མེད་པར་འགྱུར། དོན་མེད་པར་གསལ་བའི་ཕྱིར་སྐྱེས་བུས་ལེགས་པར་བྱས་པ་ཁས་ལེན་པར་བྱེད་ན། སྐྱེས་བུ་སྤོང་བས་ལོག་པའི་དོན་ཅན་ ལྡོག་པས་སེམས་ལ་དྲི་མ་མེད་པར་བྱས་ནས།ཡང་ལེགས་པར་བྱས་པ་འདོད་པས་དྲི་མ་དེ་ཉིད་ཕྱིར་འཇོག་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར། དངོས་སུ་གླང་པོ་ཁྲུས་འདྲར་འགྱུར་ཏེ། གླང་པོ་ཆེ་ནི་དྲི་མ་བསལ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཁྲུས་བྱས་ནས་ཡང་འདམ་གྱིས་བདག་ཉིད་ལ་གོས་པར་བྱེད་དོ། །གཞན་ཡང་ སྒྲ་དང་དོན་དག་གི་འབྲེལ་པ་ཡོད་པར་འགྱུར་ན།རྟག་པའམ་མི་རྟག་པར་འགྱུར་ཏེ། དངོས་པོ་ལ་རྣམ་པ་གཞན་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་མི་རྟག་པ་ཡིན་ན་དེ་ལ་ཡང་བརྟག་པ་གཉིས་བྱ་སྟེ། སྐྱེས་བུའི་འདོད་པས་འཇུག་པ་ཅན་ཡིན་ཏེ། བརྐྱང་བསྐུམ་ལ་སོགས་པ་དང་འདྲ་བར་སྐྱེས་བུའི་ འདོད་པའི་དབང་གིས་འབྱུང་བར་འགྱུར་བའམ།མི་འཇུག་པ་ཅན་ཡིན་ཏེ། འདི་ནི་མྱུ་གུ་ལ་སོགས་པ་དང་འདྲ་བར་སྐྱེས་བུའི་འདོད་པའི་དབང་གིས་འཇུག་པ་མ་ཡིན། དེ་ལ་མི་རྟག་པ་ཡིན་ན་གལ་ཏེ་སྐྱེས་བུ་ལ་རག་ལས་པ་མ་ཡིན་པ་དེའི་ཚེ། དེ་ནི་སྐྱེས་བུ་ལ་རག་ལས་པ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ ཡོད་ན།ཡུལ་ལ་སོགས་པ་གྱུར་པ་སྟེ། ཡུལ་ལ་སོགས་པ་རྣམ་པ་གཞན་ཉིད་དུ་གྱུར་པས་སོ། །སོགས་པའི་སྒྲས་ནི་དུས་དང་གནས་སྐབས་གཟུང་ངོ་། །སྐྱེས་བུའི་བསམ་པ་ཇི་བཞིན་དུ་སྟེ་སྐྱེས་བུ་གང་གིས་ཇི་ལྟར་བསྟན་པར་འདོད་པ་དེ་ལྟར་སྒྲ་དེས་སྟོན་པར་ མི་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་རོ།།ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། སྐྱེས་བུས་སྟོན་པར་འདོད་པ་ཡོད་ན་ཡང་རག་ལུས་པ་མེད་པའི་སྒྲ་ནི་འགའ་ཞིག་ཏུ་ཡང་མི་རུང་བའི་ཕྱིར་ཏེ། སྐྱེས་བུས་སྦྱར་བ་འགའ་ཞིག་ཏུ་ཡང་མི་ནུས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །རི་བོ་ལ་སོགས་པ་དང་འདྲ་བ་སྟེ། དཔེར་ ན་རི་བོ་ལ་སོགས་པ་སྐྱེས་བུ་ལ་རག་ལས་པ་མ་ཡིན་པ་དག་ནི་འདོད་པ་ཡིན་དུ་ཟིན་ཀྱང་ཇི་ལྟར་འདོད་པ་བཞིན་དུ་སྦྱོར་བ་ནུས་པ་མ་ཡིན་པ་དེ་དང་འདྲའོ།

不待于义者非能立理。
第二十五品。
以偈总摄已说义：依人善作诸声是真义或妄义，彼等补特伽罗许吠陀声非善作故，由非人善作为因，吠陀诸声是真义或虚义性，一切成无义。
由明无义故若许人善作，由离人返妄义返，令心无垢已，复由欲善作置彼垢故，直如象浴，如象为除垢浴已复以泥涂自身。
复次，若有声义相属，应成常或无常，由事无余相故。若无常，于彼亦应二察：是随补特伽罗欲行，如伸屈等由补特伽罗欲力生起，或是不行，此如芽等非由补特伽罗欲力而行。
其中若无常，若不待补特伽罗时，彼若有不待补特伽罗性，由处等变即处等成异相故。等声摄时位。配"不如补特伽罗意"，即彼声不如某补特伽罗欲示而示。
何故？由虽有补特伽罗欲示，不待声于一切不应理故，即由补特伽罗于一切不能配故义。如山等，如山等不待补特伽罗者，虽是所欲，不能如欲配。

།ཡུལ་ལ་སོགས་པ་གཞན་དུ་གྱུར་པ་བསམ་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་སྟོན་པ་ནི་མཐོང་སྟེ། ཡུལ་གཞན་ལ་སོགས་པ་ལ་དོན་གཞན་པ་ཅན་གྱི་སྒྲ་དེ་ཉིད་ ནི།ཡུལ་ལ་སོགས་པ་དོན་གཞན་དུ་སྟོན་པ་དམིགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བས་ན་སྐྱེས་བུ་རྣམས་ལ་འབྲེལ་པ་རག་ལས་པ་མེད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །འབྲེལ་པ་མི་རྟག་པ་སྐྱེས་བུ་ལ་རག་ལས་པ་ཉིད་མ་ཡིན་པ་དེའི་ཉེས་པ་བཤད་མ་ཐག་པ་གང་ཡིན་པའི་ཉེས་པ་འདི་ཉིད་ནི་འབྲེལ་པ་རྟག་པའི་ཡང་ སྐྱོན་ཡིན་ནོ།།ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། འབྲེལ་པ་དེའི་རྟག་པའི་ངོ་བོ་སྟེ། རྟེན་པའི་རང་བཞིན་ཡུལ་ལ་སོགས་པ་གཞན་དུ་གྱུར་པས་གཞན་དུ་གྱུར་པ་མི་རུང་བའི་ཕྱིར་ཏེ། ནམ་མཁའ་དང་འདྲ་བར་རྣམ་པ་གཞན་ཉིད་དུ་མི་རུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་དོན་གཅིག་ལ་ངེས་པར་འབྲེལ་པར་གྱུར་ན་ཉེས་ པ་འདིར་འགྱུར་མོད་ཀྱི།འོན་ཏེ་དོན་ཐམས་ཅད་ལ་འབྲེལ་པ་མཚུངས་པར་གནས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། གནས་སྐབས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། འབྲེལ་པའི་གནས་སྐབས་ལ་དོན་རྟོགས་པར་གྱུར་པའི་དོན་ཐམས་ཅད་ལ་མཚུངས་ཤིང་འདྲ་བ་ཡིན་ཏེ། འདོད་པའི་དོན་གང་ཡིན་པ་དེ་ལ་ སོ་སོར་ངེས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།།དེ་ཉིད་ལ་ངེས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར། དོན་ཐམས་ཅད་དང་ཐུན་མོང་དུ་གྱུར་པ་དེ་ལས་མངོན་པར་འདོད་པའི་དོན་གྱི་ཁྱད་པར་རྟོགས་པར་མི་འགྱུར་བའི་ཕྱིར། དོན་དུ་མ་དང་འབྲེལ་པ་ཅན་གྱི་སྒྲས་ཀྱང་སྐྱེས་བུས་ལེགས་པར་བྱས་པ་ལས་འདོད་པའི་དོན་ལ་སོ་སོར་ ངེས་པ་སྟོན་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཁས་བླང་བར་བྱའོ།།དེ་ཡང་སྔ་མ་བཞིན་ཏེ། དོན་དུ་མ་དང་མངོན་འབྲེལ་ན། །འགལ་བ་གསལ་བར་བྱེད་པ་སྲིད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་དེས་ཐར་པར་འགྱུར་བ་བཤད་ཟིན་ཏོ། །རེ་ཞིག་དེ་ལྟར་འབྲེལ་པ་རྟག་པ་དང་མི་རྟག་པ་དག་སྐྱེས་བུ་ལ་རག་ལས་པ་ ཉིད་མ་ཡིན་པའི་སྐྱོན་བཤད་ཟིན་ཏོ།།འབྲེལ་པ་སྐྱེས་བུའི་འདོད་པས་འཇུག་པ་ཡིན་ན་ཡང་སྐྱེས་བུས་བྱས་པ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་འཁྲུལ་པར་དོགས་པར་འགྱུར་ཏེ། སྐྱེས་བུ་འཁྲུལ་པའི་རྒྱུ་ཁས་ལེན་པའི་ཕྱིར་རོ། །འབྲེལ་པ་རྟག་པ་ཉིད་ཀྱི་སྐྱོན་གཞན་ནི་གཞན་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། བརྗོད་པར་བྱ་བའི་དོན་འབྲེལ་པ་ཅན་རྣམས་མི་རྟག་ཕྱིར། དེ་དག་འཇིག་པ་ཅན་ཡིན་ན་དེ་ལ་བརྟེན་པ་འབྲེལ་པ་ཡང་འཇིག་པ་ཡིན་པ་དེ་ལྟར་ན། འབྲེལ་པ་ལ་རྟག་ཡོད་མ་ཡིན། །གཞན་ལ་བརྟེན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་འཆད་པར་བྱེད། གཞན་ལ་བརྟེན་པ་ཅན་འབྲེལ་པ་ཡིན་ཏེ། འབྲེལ པ་འདི་ལ་གཞན་ལ་བརྟེན་པ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ།།ནིའི་སྒྲས་ནི་ངེས་པར་གཟུང་བའོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། འབྲེལ་པ་ཅན་ལ་འབྲེལ་པ་རག་ལས་པ་མེད་པ་ཡིན་ན་འབྲེལ་པ་ཅན་དེ་དག་གི་འབྲེལ་པ་ཉིད་མི་རུང་བའི་ཕྱིར་རོ།

见如意示处等异，即彼异义声于异处等示异义所缘故。是故诸补特伽罗非无待相属。
相属无常不待补特伽罗性彼过，即前说过亦是常相属过。何故？由彼相属常性即依止自性，由处等异不应异故，如虚空不应异相故。
若定于一义相属则有此过，然若于一切义相属平等住。说"位"等，于相属位于所知一切义等同，由于所欲义无各别定故。由于彼无定故，由从彼一切义共不能了所欲义差别故，应许由与多义相属声从人善作于所欲义示各别定。
彼亦如前，已说"若与多义显相属，可有显示相违"等得解脱。且如是已说常无常相属不待补特伽罗性过。
若相属随补特伽罗欲行亦由是人作性故成疑惑，由许补特伽罗错因故。说"复次"等显常相属余过，由所说义相属者无常故，彼等若是坏性，依彼相属亦坏，如是于相属无常有，由"依他"等释。
相属是依他性，由此相属有依他故。"尼"声取定。何故？若无待相属于相属者，由彼等相属者相属不应理故。

།རྟ་བ་ལང་དང་འདྲ་བར་ལྟོས་པ་མེད་པས་དོན་འགའ་ཞིག་དེ་དང་ལྡན་པར་མི་འགྱུར་ རོ།།སྒྲ་དང་དོན་གྱི་འབྲེལ་པའི་རྟེན་དེ་ཡང་མི་རྟག་པ་ཡིན་ཏེ། དོན་རྣམས་མི་རྟག་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །རྟེན་དེ་ཞིག་ཅིང་ཉམས་པ་དང་། འབྲེལ་པ་བརྟེན་པ་ཡང་ཞིག་པར་འགྱུར་ཏེ། སྒྲོན་མ་འཇིག་པ་ན་དེ་ལ་བརྟེན་པའི་འཇིག་པ་ལྟ་བུའོ། །དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་སྟེ། གལ་ཏེ་རྟེན་འཇིག་པ་ན་ཡང་ བརྟེན་པ་མི་འཇིག་པ་འདོད་པ་དེའི་ཚེ།རྟེན་དུ་མངོན་པར་འདོད་པ་དེ་ལ་འབྲེལ་པ་བརྟེན་པར་མི་འགྱུར་རོ། །གང་ཞིག་གང་འཇིག་པ་ན་མི་འཇིག་པ་དེ་ནི་དེ་ལ་བརྟེན་པར་རིགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་བུམ་པ་འཇིག་པ་ན་སྣམ་བུ་མི་འཇིག་པ་ལྟ་བུའོ། །རྟེན་འཇིག་པ་ན་འཇིག་པར་འགྱུར་བ་ དེ་བས་ན་འབྲེལ་བ་རྟག་པ་མ་ཡིན་ནོ།།དེའི་རྟེན་གྱི་དོན་ཡང་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འབྲེལ་པ་དེའི་འབྲེལ་པ་ཅན་ཅིའི་རྟེན་ཡིན་ཞེས་རྟེན་བརྗོད་པར་བྱའོ། །རྟེན་གྱི་དོན་ནི་ཕན་འདོགས་པའི་དོན་ཡིན་ན་དེ་ལ་ཡང་འདི་ལ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། འབྲེལ་པ་རྟག་པ་ལ་ཕན་གདགས་སུ་མེད་པ་ ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཏེ།ཕུལ་དུ་བྱུང་བར་བྱར་མེད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །ཕན་འདོགས་པར་མི་བྱེད་པའི་རྟེན་དུ་མངོན་པར་འདོད་པ་ཡང་རྟེན་མ་ཡིན་པར་འགྱུར་རོ། །གལ་ཏེ། འབྲེལ་པ་ཅན་རྣམས་མི་རྟག་ཕྱིར། །འབྲེལ་པ་ལ་རྟག་ཡོད་མ་ཡིན། །ཞེས་གང་བཤད་པ་གསལ་བར་བརྗོད་པར་ བྱ་བར་འགྱུར་ན་སྐྱོན་དེར་འགྱུར་ཏེ།འོན་ཀྱང་རིགས་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། རིགས་རྟག་པ་དེ་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར། འབྲེལ་པ་ཅན་ཞིག་པས་འབྲེལ་པ་མི་རྟག་པ་ཉིད་ཀྱི་སྐྱོན་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། མ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་འགོག་པར་བྱེད་དེ། ལན་ནི་དེ་ལྟར་ཡིན་ན་གལ་ཏེ་ རིགས་བརྗོད་པར་བྱ་བ་གྲུབ་ན་རིགས་ནི་བརྗོད་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ཏེ།དེ་བརྗོད་པ་ལ་དགོས་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཅི་ནས་སྐྱེས་བུ་དོན་བྱེད་པར་ནུས་པ་ཤེས་ནས་དེ་བསྒྲུབ་ཕྱིར། འཇུག་པར་འགྱུར་ཞེས་དོན་རྣམ་ལ། །རྗོད་པར་བྱེད་པ་སྦྱོར་བར་བྱེད། །དེ་ལ་རིགས་དོན་བྱེད་རུང་མིན། །ཞེས་བྱ་བ་གཞན་ སེལ་བའི་སྐབས་སུ་དཔྱད་ཅིང་བརྟགས་ཟིན་ཏོ།།བརྗོད་པ་ཐམས་ཅད་ལ་རིགས་མེད་པའི་རྒྱུའི་ཕྱིར། རིགས་བརྗོད་པ་མི་རུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །གང་ལ་རིགས་མེད་པ་ཡིན་ཞེ་ན། འདོད་རྒྱལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། ཕྱི་རོལ་གྱི་རྒྱུ་མཚན་མེད་པར་སྒྲ་སྦྱོར་བར་འདོད་པ་ན་འདོད་རྒྱལ་ཉིད་དེ། ཕ་རོལ་གྱི་རྒྱུ་མཚན་མེད་པར་གསལ་བ་རྣམས་ལ་སྦྱོར་བར་བྱེད་ཅེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།

如马牛无所待故，某义不成与彼相应。声义相属依亦无常，由诸义无常性故。彼依坏灭时，所依相属亦坏，如灯坏时依彼之坏。
若不尔，若许依坏时所依不坏者，则于所许依不成相属所依。若某于某坏时不坏，彼不应依彼，如瓶坏时毯不坏。由依坏时坏故，相属非常。
"彼依义亦应说"者，即应说彼相属之相属者何所依。依义若是益义，于此亦无。何故？由常相属无可益故，由无可增胜故。所许非能益依亦非依。
若如所说"由相属者无常故，于相属无常有"明说者则有彼过，然应说类，由类常是所说故，由相属者坏非相属无常性过。
说"非"等破。答若尔，若成类所说，类非所说，由说彼有用故，即为令补特伽罗知能作义已为成彼故。"于诸义行，配能诠说，于彼类非能作义"，已于遮余品观察。
由一切说无类因故，由类说不应理故。于何无类耶？说"任运"等，无外因相而欲配声是任运性，即无他因而配诸显义。

།ལྷ་སྦྱིན་ལ་སོགས་པའི་སྒྲ་གསལ་བར་བརྗོད་པ་རྣམས་ལ། སྒྲ་རྣམས་ཀྱི་འཇུག་པ་རྣམ་པ་བཞིས་སྟོན་ལ་གང་ཡིན་པ་དེ་དག་གི་འདོད་པས་འདི་སྐད་དུ། རིགས་ཀྱི་སྒྲ་དང་། ཡོན་ཏན་གྱི་སྒྲ་དང་། བྱེད་པའི་སྒྲ དང་།འདོད་རྒྱལ་གྱི་སྒྲ་ཞེས་བརྗོད་དོ། །འདིར་ལྷ་སྦྱིན་ལ་སོགས་པ་སྤྱིའི་སྒྲ་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་རིགས་བརྗོད་པ་དེའི་ཚེ་ཐམས་ཅད་དུ་རིགས་བརྗོད་པར་ཁས་ལེན་པ་ན་ཁྱད་པར་གཞན་སྤངས་པ་སྟེ། གསལ་བ་གཞན་ཡོངས་སུ་བཏང་ནས་གསལ་བ་གཞན་ མངོན་པར་འདོད་པ་འགའ་ཞིག་ལ་འཇུག་པར་མི་རུང་བའི་ཕྱིར་རོ།།སྤྱི་བརྗོད་པ་ན་ཁྱད་པར་གཞན་སྤངས་ནས་ཁྱད་པར་གཞན་ལ་འཇུག་པར་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །བ་ལང་གསད་པར་མི་བྱ་ཞེས་བརྗོད་པ་ན། གསལ་བ་འགའ་ཞིག་ཡུལ་དུ་བྱེད་པ་ནི་མ་ཡིན་གྱི། འོན་ཀྱང་བྱེ་བྲག་མེད་པར་ ཐམས་ཅད་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ།།ཁྱད་པར་གཞན་འགའ་ཞིག་ལ་འཇུག་པ་ཡང་མཐོང་སྟེ། འདི་ལྟར་བའི་བདག་པོས་ཁུགས་ཤིག་ཅེས་བརྗོད་པ་ན། བདག་པོ་གཞན་དང་ལྡན་པའི་བོར་ནས་བ་རྣམ་པར་ངེས་པ་དེད་ནས་འོངས་པར་འགྱུར་བ་དེ་བས་ན་ཐམས་ཅད་དུ་རིགས་བརྗོད་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ནོ། ། གང་གི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་ཐ་དད་པ་དག་གི་འབྲེལ་པ་དོན་དམ་པ་པ་མི་འཐད་པ་དེའི་ཕྱིར་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དང་ལྡོག་པ་ཅན་གྱི་ཞེས་བྱ་བ་ཡོད་པ་དང་ལྡན་པའི་དངོས་པོ་སྟེ། འབྲས་བུ་མངོན་པར་འདོད་པའི་རྒྱུར་མངོན་པར་འདོད་པ་ཡོད་པ་དང་མེད་པའི་སྒོ་ནས། ཡོད་པ་དང་མེད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་དག ནི་འབྲེལ་པ་པ་ཡིན་ཏེ།བསྐྱེད་པར་བྱ་བ་དང་སྐྱེད་པར་བྱེད་པའི་དངོས་པོ་ཉིད་ནི་ཐ་དད་པ་རྣམས་ཀྱི་འབྲེལ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །གང་གི་ཕྱིར་དེ་ལྟ་ཡིན་པ་རྒྱུ་དེའི་ཕྱིར་རྒྱུར་གྱུར་པ་དོན་རྣམས་དང་ལྷན་ཅིག་འབྲས་བུའི་བདག་ཉིད་ཅན་གྱི་སྒྲ་རྣམས་ཀྱི་འབྲེལ་པ་དེ་བྱེད་པ་པོ་སྐྱེས་བུའི་བློ་ སྟེ་ཤེས་པས་ལེགས་པར་བྱས་ཤིང་རྣམ་པར་གཞག་པ་ཡིན་ནོ།།དོན་ཡོད་ན་སྒྲ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་དང་མེད་ན་མི་སྦྱོར་བའི་ཕྱིར་དོན་ཡོད་པ་དང་མེད་པའི་སྒོ་ནས་སྒྲ་ཡོད་པ་དང་མེད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་དག་ལ་བརྟེན་ནས་བློས་དོན་དང་སྒྲ་དག་གི་འབྲེལ་པ་རྣམས་གཞག་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ངག་ གི་དོན་ཏོ།།དེ་ཉིད་ཡོད་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་འཆད་པར་བྱེད་དེ། དོན་གྱི་སྒོ་ནས་སྒྲ་ཡོད་པ་དང་མེད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་དག་ལ་བརྟེན་ནས། རང་བཞིན་གྱི་འབྲེལ་པ་ཅན་གྱི་དོན་དང་སྒྲ་དག་མ་འདྲེས་སུ་ཟིན་ཀྱང་ཐོག་མ་མེད་པའི་དུས་ནས་ཐ་སྙད་ལ་གོམས་པ་ལས་སྐྱེས་བུ་ལ་འདྲེས་པར་ སྣང་བ་སྟེ།རྣམ་པར་རྟོག་པའི་བློ་ལ་སྣང་བར་འགྱུར་རོ།

于提婆达多等声明说中，以四种行相示诸声行，彼等欲说此：类声、德声、作声及任运声。此中提婆达多等无共声所说。
若一切相是类说者，若许一切是类说时，舍余差别，即舍余显已于某所欲显不应行故。说共时舍余差别而行余差别不应理。说"不应杀牛"时，非以某显为境，然无差别唯一切。
见于余差别亦行，如是牛主说"来"时，舍具余主牛已，驱定牛而来，是故非一切是类所说。
由如是自性异者无胜义相属故，说"具随行返"者，即有具事，由所欲果所欲因有无门，彼等有无是相属，即所生能生事性是异者相属义。
由如是因故，因性诸义与果性诸声相属，彼由作者补特伽罗智即慧善作安立。由义有则声有故，无则不配故，依彼等由义有无门声有无，慧立义声诸相属，是语义。
由"彼有"等释，依由义门声有无彼等，自性相属义声虽无杂，然由无始时来串习言说故，于补特伽罗现杂，即现分别慧。

།ཕྱིར་ནི་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་དངོས་པོ་རྣམས་ཀྱིས་འདྲེས་པ་དང་འབྲེལ་པ་ནི་སྐྱེས་བུས་བྱས་པ་ཡིན་ཏེ། ཐ་སྙད་ཀྱི་བག་ཆགས་ཀྱི་སྟོབས་ཀྱིས་གཞག་པར་འགྱུར་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །འབྲེལ་པ་དོན་དམ་པར་ཡོད་པར་འགྱུར་བ་ཁས་ ལེན་པ་ལ་སྐྱོན་གཞན་བསྟན་པའི་ཕྱིར།གཞན་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། བརྗོད་པར་བྱ་བ་ཉིད་དུ་འདོད་པའི་རྟེན་ཞིག་པ་ལས་འབྲེལ་པ་ཞིག་པར་གྱུར་པ་ན། དེའི་རྗོད་པར་བྱེད་པ་ཉིད་དུ་འདོད་པས་འབྲེལ་པ་མེད་པ་ཅན་གྱི་སྒྲ་དེ་ཡང་། འདི་ལ་འབྲེལ་པ་མེད་པ་དེ་ལྟར་ན་དེའི་ དངོས་པོ་སྟེ།འབྲེལ་པ་མེད་པའི་ཕྱིར། འདི་ནི་སྔ་ན་མེད་པའི་བརྗོད་པར་བྱ་བ་དང་འབྲེལ་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ནི་བརྗོད་པར་བྱ་བ་དང་སྔར་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་འབྲེལ་པར་རྣམ་པར་གཞག་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི། རྟེན་ཞིག་པ་ལས་ཞིག་པར་འགྱུར་ལ་འབྲེལ་པ་གཞན་ནི་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ པས་ན་མེད་པ་དང་འབྲེལ་པར་མི་འགྱུར་རོ།།གལ་ཏེ་བརྗོད་པར་བྱ་བར་མངོན་པར་འདོད་པས་གསལ་བྱ་རྣམས་མཐའ་ཡས་པ་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། གསལ་བ་རེ་རེ་ཞིག་ན་ཡང་གསལ་བ་གཞན་སྲིད་པས། འབྲེལ་པ་ཞིག་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། གདོན་མི་ཟ་བར་འབྲེལ་པ་ཞིག་པར་ཁས་བླང་བར་ བྱའོ།།དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་གསལ་བ་འབྲེལ་པའི་རྟེན་དུ་མི་འགྱུར་ཏེ། ཞིག་ན་ཡང་འབྲེལ་པ་ལ་འཇིག་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྐྱེས་ཤིང་འབྱུང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྔར་མ་བྱུང་བ་ཡིན་ཏེ། གང་དང་གང་དག་སྐྱེས་པ་དེ་རྣམས་ལ་རེ་ཞིག་སྐྱེས་པ་ལས་སྔར་འབྲེལ་པ་གནས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། གཉི་ག་ ལ་གནས་པ་ནི་འབྲལ་བ་ཅན་མེད་པར་གནས་པར་མི་རུང་བའི་ཕྱིར་རོ།།འབྲེལ་པ་གནས་པ་མེད་པ་དེའི་ཕྱིར་དེ་དག་ནི་འབྲེལ་པ་ཅན་མ་ཡིན་པར་འགྱུར་བ་དེ་བས་ན་བརྗོད་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པར་ཡང་འགྱུར་རོ། །གལ་ཏེ་ཡང་དེ་ལ་འབྲེལ་པ་གནས་པ་མེད་པ་དེ་ལྟར་ན་ཡང་དོན་དེ་རྣམས་དང་ ལྷན་ཅིག་འབྲེལ་པ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་བ་དེ་བས་ན་སྐྱོན་འདི་མེད་དོ་ཞེ་ན།དེ་ལ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། སྐྱེས་ཤིང་བྱུང་བའི་དངོས་པོ་དེ་ཡང་འབྲེལ་པ་དོན་དང་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པ་ན་སྟེ་རྟོགས་པར་འགྱུར། སྒྲ་རྣམས་ལ་ནི་རང་བཞིན་དག་།རྣམ་པར་ལྡོག་པར་མི་རིགས་སོ། །གང་ འདི་ཕྱིས་དོན་དང་ལྷན་ཅིག་འབྲེལ་པ་སྐྱེས་པར་འགྱུར་ན།སྒྲ་ལ་སྔར་དེ་དང་འབྲེལ་པ་ཅན་གྱི་རང་བཞིན་ཉིད་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། འབྲེལ་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཕྱིས་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། སྒྲ་རྣམས་ཀྱི་རང་བཞིན་རྣམ་པར་བཟློག་པར་གྱུར་ན་དེ་ཡང་རྟག་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་མི་རིགས་སོ།

由因相诸事杂相属是人作，由言说习气力安立故。为示许胜义有相属余过故，说"复次"等。
由所说性所许依坏故相属坏时，彼能诠性所许无相属声亦如是无相属，如是彼事由无相属故，此非先前无所说相属。彼先自性立相属者，由依坏故坏，余相属亦无故不成与无相属。
若由所说所欲显所显无边故，一一显坏时亦有余显可能，故相属非坏。应定许相属坏。若不尔，显非相属依，由坏时亦相属无坏故。
"生起"者是先无，凡诸生者，且于生前相属不住，由二俱住不应无相属者住故。由无相属住故，彼等非相属者，是故亦成非所说。
若虽于彼无相属住，然与彼等义俱生相属，是故无此过。说"于彼亦"等，彼生起事亦与义俱生相属时即了知。诸声自性，返异不应理。
若此后与义俱生相属，声先无彼相属性自性，由无相属故。若谓后成，诸声自性若返，彼亦由常性故不应理。

།ཅི་སྟེ་ཞེས་བྱ་ བ་ལ་སོགས་པས་འཆད་པར་བྱེད་དེ།སྔར་འབྲེལ་པ་ཅན་ཞིག་ནས་སྒྲ་གང་ལ་འབྲེལ་པ་ཞིག་ཡོད་པ་དེ་ལ་དོན་གཞན་ཏེ་ཕྱིར་འབྱུང་བ་ལ་འབྲེལ་པ་མེད་ཅིང་བྲལ་བའམ། དེ་བཞིན་དུ་དོན་རྣམས་ཏེ། ཕྱིས་འབྱུང་བ་རྣམས་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ཡིན་པར་མ་གྱུར་ཅིག་སྙམ་པས་སྐྱེས་ཤིང་འབྱུང་བའི་ དོན་འབྲེལ་པ་དང་ལྡན་པ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་བ་དེའི་ཚེ།འབྲེལ་པ་སྐྱེས་བུས་ཟིན་ཀྱང་སྒྲ་ལ་མི་འགྱུར་ཏེ། འབྲེལ་པ་དེ་དང་ལྡན་པར་མི་འགྱུར་རོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཕྱིས་སྐྱེས་པ་དེ་དང་འབྲེལ་པ་མེད་པ་ཅན་གྱི་རང་བཞིན་གྱི་སྒྲ་དེ་ནི་སྟེ། སྒྲ་ལ་སྔར་ཡང་འབྲེལ་པ་མེད་པས་དེ་དང་འབྲེལ་པའི་རང་བཞིན་ ཅན་ཉིད་ཡོད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བརྗོད་པར་མི་ནུས་སོ།།སྒྲ་ནི་རྟག་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་འབྲེལ་པ་མེད་པ་ཅན་གྱི་རང་བཞིན་ལྡོག་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་དེ་བས་ན། རང་བཞིན་བཟློག་པ་མེད་པ་སྟེ། སྔར་འབྲེལ་པ་མེད་པའི་རང་བཞིན་ཅན་ཡིན་པ་དོར་བ་མེད་པའི་དེའི་ངོ་བོ་མི་རུང་བའི་ཕྱིར་ཏེ། འབྲེལ་པ་དེ་དང་ འབྲེལ་པ་ཅན་གྱི་ངོ་བོ་མི་རུང་བའི་ཕྱིར་རོ།།དེ་བས་ན་སྒྲ་འབྲེལ་པ་ཅན་མ་ཡིན་པར་འགྱུར་ཞེས་བསྟན་ཏོ། །ཅི་སྟེ་སྒྲ་ཕན་འདོགས་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་པ་ཡང་འབྲེལ་པའི་རྟེན་དུ་འགྱུར་བ་དེ་བས་ན། འདིར་དོན་དང་ལྷན་ཅིག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་པ་ལ། གཞན་ལས་གྲུབ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ སྒྲ་ལས་གཞན་པའི་དོན་ལས་གྲུབ་པ་སྒྲ་ཕན་འདོགས་པ་མེད་པ་ལ་དེ་མི་རྟེན་པའི་ཕྱིར་རོ།།ཅི་སྟེ་སྒྲ་ནི་འབྲེལ་པ་སྐྱེད་པ་ལ་ལྷན་ཅིག་བྱེད་པ་ཉིད་དུ་འདོད་པ་དེའི་ཚེ། སྒྲ་དེ་ཡང་དེ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པའི་ལྷན་ཅིག་བྱེད་པ་ཉིད་དེ། འབྲེལ་པ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པའི་ལྷན་ཅིག་བྱེད་པ་ཉིད་ཡིན་ན་སྒྲའི་ནུས་པ་ ཉིད་རྟག་ཏུ་སྐྱེད་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་བ་སྟེ།དུས་ཐམས་ཅད་དུ་འབྲེལ་པ་སྐྱེད་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ལྟོས་པ་མེད་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ། །ཅི་ལྟར་གཞན་ལ་ལྷན་ཅིག་བྱེད་པ་ལ་ལྟོས་པ་མེད་པ་ཡིན་ཞེ་ན། སྒྲ་རྟག་པ་ལ་ཡང་ལྷན་ཅིག་བྱེད་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཕན་ གདགས་སུ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།།གལ་ཏེ་སྔར་འབྲེལ་པ་སྐྱེད་པ་ལ་འདི་ནུས་པ་མེད་པ་ཡིན་པ་དེ་བས་ན་རྟག་ཏུ་འབྲེལ་པ་སྐྱེད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། ནུས་པ་མེད་པ་ཡིན་ན་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། སྔར་འབྲེལ་པ་སྐྱེ་བ་ལ་ནུས་པ་མེད་པ་ཡིན་ན་ཡང་། ཕྱིས་ཀྱང་འབྲེལ་པའི་དུས་སུ་ ཡང་ནུས་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ།།ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། སྔར་གྱི་ནུས་པ་མེད་པའི་རང་བཞིན་མི་འདོར་བའི་ཕྱིར་རོ། །དོན་དམ་པའི་འབྲེལ་པའི་སྐྱོན་གང་ཡིན་པ་འདི་ནི་རྣམ་བརྟགས་ཏེ། བློ་ལ་སྣང་བ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ།

以"若"等释。先相属者坏已，于某声有相属坏者，于余义即后生无相属断离，如是诸义即后生者非所说故，由生起义具相属生时，虽人取相属于声不成，即不成具彼相属。
何故？由后生彼无相属性自性声即声，由先亦无相属故，不能说彼具相属自性有。由声是常故，无相属自性无返，是故无自性返，由先无相属自性无舍故，彼体不应理故，由彼相属具相属体不应理故。是故示声非相属者。
若声虽非能益亦成相属依故，此说"与义俱"等。"从他成"者，从异声义成，由声无益于彼不依故。若许声于生相属是俱作性时，彼声亦是彼生作俱作性，若是相属生作俱作性，则声能力常生，即一切时应生相属。
何故？应无所待。云何于余俱作无所待耶？由常声亦诸俱作无可益故。若谓先于生相属此无能力故非常生相属。说"若无能力亦"等，若先于生相属无能力，后亦于相属时无能力。
何故？由不舍先无能力自性故。此胜义相属过是分别，于慧无现。

།དངོས་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་འཆད་པ་ལ་སྐྱེས་བུ་གོམས་པ་སྟེ། རྣམ་ པར་རྟོག་པའི་བློ་དེ་ལ་སྣང་བའི་ངང་ཚུལ་གང་ལ་ཡོད་པ་དེ་ནི་སྐྱེས་བུ་གོམས་པ་ལ་སྣང་བ་ཅན་ནོ།།དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་དེ་ལ་ལྟོས་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་ཏེ། བློ་དེ་ལ་གོམས་པ་ལ་ལྟོས་པའི་རྒྱུ་མཚན་འགའ་ཞིག་གིས་སྦྱར་བའི་རྒྱུ་མཚན་ཅན་དེ་ཡང་། སྐྱེས་བུས་བྱས་པའི་འབྲེལ་པ་ ཡིན་གྱི།དངོས་པོ་འདྲེས་པ་ལ་ལྟོས་པ་ཅན་ནི་མ་ཡིན་ཞིང་། དངོས་པོ་རྣམས་འདྲེས་ཤིང་གཅིག་ཏུ་གྱུར་པ་དེ་ལ་ལྟོས་པ་ཅན་དུ་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ཏེ། དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རང་བཞིན་ཐ་དད་པའི་རང་གི་ངོ་བོར་གནས་པའི་ཕྱིར་རོ། །འོན་ཀྱང་སྐྱེས་བུ་དེས་རྟག་ཏུ་ཟིན་ཀྱང་རང་བཞིན་ཏེ། བདག་ཉིད་ གཞན་དུ་བསྒྱུར་བ་མེད་པ་སྟེ།འབྲེལ་པ་ཅན་མ་ཡིན་པའི་རང་བཞིན་བསྟན་པ་མ་གསལ་ཞིང་། གཞན་འབྲེལ་པ་ཅན་གྱི་རང་བཞིན་བྱས་པ་མེད་པ་འགའ་ཞིག་ལས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་གི་དེ་ལྟ་བུར་གྱུར་པའི་བག་ཆགས་ཡོངས་སུ་སྨིན་པ་ལས་སོ། །རང་ཉིད་ཀྱིས་དཔྱད་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདི་ལ་འབྲེལ་པ་མ་ ཡིན་ནོ་ཞེས་སྦྱོར་བར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ།སྐྱེས་བུའི་ཐ་སྙད་གོམས་པའི་ཕྱིར་རྟག་པ་ཉིད་དུ་མངོན་པར་འདོད་པ་དེ་དག་ཀྱང་དེ་ལྟར་འགྱུར་ཏེ། སྐྱེས་བུས་ཉེ་བར་བཏགས་པའི་འབྲེལ་པ་ཅན་དུ་འགྱུར་ན་ཡང་དེ་ཙམ་གྱིས་སྔ་མའི་གནས་སྐབས་འབྲེལ་པ་མེད་པ་ཅན་གྱི་རང་བཞིན་ལས་འཇིག་པའི་ཆོས་ཅན་མ་ ཡིན་ནོ།།འདི་སྐད་དུ་བློས་ཀུན་དུ་བརྟགས་པའི་འབྲེལ་པ་དེ་ནི་ཀུན་དུ་བརྟགས་པ་དག་རྟག་པ་ཡིན་དུ་ཟིན་ཀྱང་འགལ་བ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་དེ་བས་ན། དེ་ཉིད་བརྟེན་པར་བྱ་བར་རིགས་ཀྱི་དོན་དམ་པར་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པར་འགྱུར་རོ། །རྟེན་ཞིག་པས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གཞན་གྱི་བསམ་པ་ ལ་དོགས་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ།གང་དུ་རྟེན་ཉམས་པའི་རྒྱུས་བརྟེན་པ་འཇིག་པའི་ཕྱིར་འབྲེལ་པ་མི་རྟག་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བཤད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ལ་སྟེ། སུན་འབྱིན་པ་འདི་ལ་གལ་ཏེ་རྟེན་ནི་འཇིག་ན་ཡང་འབྲེལ་པ་ནི་འཇིག་མིན་རྟག་ཕྱིར་རིགས་དང་འདྲ་ཞེས་བྱ་བ་བརྗོད་དེ། འདི་ལྟར་འབྲེལ་ པ་ནི་རིགས་རྟག་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ།།རྟེན་ཞིག་ན་ཡང་མི་འཇིག་པ་དེ་དང་འདྲའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལེན་ཡིན་ནོ།

以"事"等释，补特伽罗串习即分别慧，于彼现行相者，是补特伽罗串习现者。是故彼待相，即于彼慧串习所待因由某因配因者，亦是人作相属，非待事杂，非待诸事杂一，由一切事自性异自体住故。
然彼补特伽罗虽常取自性，无转异体性，即无相属性自性示不明，无作余相属性自性某者，即由如是习气圆熟故。"自观察"者，由配此非相属故，由补特伽罗言说串习故，彼等所欲常性亦如是，虽成人假立相属者，然仅彼不成前位无相属自性坏法性。
此说慧遍计相属，虽遍计是常，无违故，应依彼，非胜义，如是当示。"由依坏"等是疑余意，说由依损因所依坏故相属无常者，于此能破，若谓依虽坏相属不坏由常故如类，如是由相属如常类故，虽依坏亦不坏，是许。

།དེ་ལ་ཡང་སུན་འབྱིན་པ་སྨོས་ཏེ། རྟག་རྣམས་ཏེ། རིགས་ལ་སོགས་པ་འགྱུར་བ་མེད་པར་མངོན་པར་འདོད་པ་རྣམས་ལ་རྟེན་གྱི་ནུས་པ་གང་། ཅུང་ཞིག་ཀྱང་བྱེད་པ་མེད་པ་གང་གིས་རྟེན་ དེ་འདོད་པ་ཡིན།འདི་སྐད་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ཚིག་ལེའུར་བྱས་པའི་དོན་འཆད་པར་བྱེད་པ་ལ། ཐོས་མོད་ཀྱི་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་རབ་ཏུ་གྲགས་པ་ཙམ་དེ་ནི་དངོས་པོ་མེད་པ་ཅན་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར། རིགས་རྟག་པ་དེ་ཡང་གསལ་བ་རྣམས་ལ་བརྟེན་པ་ཡིན་ན་ཡང་། རྟེན་དང་ལྷན་ ཅིག་འཇིག་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཐོས་མོད་ཀྱི།འོན་ཀྱང་རིགས་ལ་སོགས་པ་རྟག་པ་རྣམས་ལ་རྟེན་གྱིས་བྱས་པའི་ཕན་འདོགས་པའི་རྟེན་གྱི་ནུས་པ་མ་མཐོང་ན། གང་གིས་ན་འདི་རྟེན་མངོན་པར་འདོད་པའི་རྟེན་ཡིན། ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། བྱས་པ་སྟེ་གྲུབ་པའི་རང་བཞིན་ལ་བྱེད་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་དང་། རྟེན་བྱེད་པ་པོ་མ་ཡིན་པ་ཡང་མི་ལྟོས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་རིགས་དང་འབྲེལ་པ་ནི་རྟེན་ལས་གསལ་བ་སྟེ། མངོན་པར་གསལ་བ་དམིགས་སུ་རུང་བ་ཉིད་དུ་འགྱུར་བ་དེ་ཉིད་རྟེན་གྱིས་བྱས་པའི་ཕན་འདོགས་པའི་རྒྱུ་ཡིན་པ་དེ་བས་ན་དངོས་པོ་ལ་རྟེན་ཞེས་བྱའོ་ཞེ་ན། ལན་དུ་ཤེས་པ་ཞེས་བྱ བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ།ཤེས་པ་སྐྱེད་བྱེད་ལྷན་ཅིག་བྱེད། སྒྲོན་མ་ལ་སོགས་པ་ལ་རྒྱུ་རྣམས་ཚོགས་པར་འགྱུར་བ་ལས་ཏེ། ཡུལ་རུང་བའི་གནས་སྐབས་ལས་སོ། །དེ་སྐྱེད་པར་ནི་རུང་ཉིད་ཕྱིར་ཏེ། རང་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྐྱེད་པའི་ནུས་པ་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་ཕྱིར་ རོ།།རིགས་པ་ཤེས་པ་སྟེ་རིགས་པ་ལ་མཁས་པས་གསལ་བྱ་བུམ་སོགས་ཀྱི། གསལ་བ་སྐྱེ་བ་ལ་ཡང་འདོད། །ཁྱད་མེད་འགྱུར་བ་མེད་རྣམས་ཀྱི་སྟེ། གསལ་བ་དག་ལས་ཤེས་པ་སྐྱེར་རུང་བ་ཉིད་སྐྱེ་བར་མི་བྱེད། རིགས་ལ་སོགས་པ་གསལ་བྱ་དག་རྟག་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །རིགས་ ལ་སོགས་པ་དེ་རྣམས་ཀྱི་གསལ་བྱེད་རང་གི་དོན་ཅི་བྱས་ཏེ་ཕན་གདགས་པ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ།།གང་གི་ཕྱིར་རིགས་ལ་སོགས་པ་དེ་དག་གསལ་བྱེད་དེས་གསལ་བ་སྟེ་མངོན་པར་གསལ་བར་འདོད། ལྷན་ཅིག་བྱེད་པ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་འཆད་པར་བྱེད་དེ། ལྷན་ ཅིག་བྱེད་པ་སྣང་བ་སྟེ།སྒྲོན་མ་ལ་སོགས་པ་ལས་སོ། །ཅི་ལྟ་བུར་གྱུར་པ་ཞེ་ན། ཉེ་བར་ལེན་པ་ལ་ལྟོས་པ་ལས་ཏེ། བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་སྐད་ཅིག་མ་སྔ་མ་ནི་ཤེས་པ་བསྐྱེད་པའི་ནུས་པ་མེད་པ་ཡིན་ལ། བུམ་པ་ལ་སོགས་པའི་སྐད་ཅིག་མའི་ནུས་པ་ནི་ཉེ་བར་ལེན་པའི་རྒྱུ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལ་ ལྟོས་པ་ལས་རང་གི་ཡུལ་ལ་ཤེས་པ་སྐྱེད་པར་རུང་བའི་སྐད་ཅིག་མ་གཞན་སྐྱེ་བ་ཁོ་ན་བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་མངོན་པར་གསལ་བ་མ་ཡིན་ནོ།

于彼亦说能破。常者即类等所欲无变者，于依何能力，全无作用，何故许彼依？以"此说"等释颂义。
"虽闻"者，仅为显示极成彼无事故。虽彼常类依诸显，然闻与依俱坏。然于类等常者未见依作益依能力，何故此欲依是依？何故？由于已成自性无作故，由非作者依亦无待故。
若谓类及相属从依显，即成可得明显性，彼即是依作益因故，说事依者。答说"智"等，生智俱作，由灯等诸因和合，即由境可位。由彼生应理故，由随顺自分别识生能力随顺故。
理智即通达理者，于所显瓶等，亦许显生。无差无变诸，即不作从显生智应理性。由类等所显是常故。彼等显作自义何益，全无。
由彼等类等欲彼显作显即明显。以"俱作"等释，俱作现，即从灯等。云何？由待取故，瓶等前刹那无生智能力，瓶等刹那能力是取因，由待彼从自境生智应理余刹那生，即非瓶等明显。

།དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་གལ་ཏེ་སྒྲོན་མ་ལ་སོགས་པ་ལས་ཤེས་པ་སྐྱེད་པར་རུང་བ་ཉིད་བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་ཐོབ་པར་མི་འགྱུར་བ་དེའི་ཚེ་ དེ་ལ་ཕན་འདོགས་པ་སྟེ།སྒྲོན་མ་ལ་ཕན་འདོགས་པ་དག་ཤེས་པ་བསྐྱེད་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཅི་སྟེ་སྒྲོན་མ་ལ་སོགས་པས་སྔར་གསལ་བ་ནུས་པ་མེད་པ་ནི་ནུས་པ་བྱེད་པར་འདོད་པ་དེའི་ཚེ། ནུས་པ་བྱེད་པ་སྒྲོན་མ་ལ་སོགས་པ་ནི་བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་ཤེས་པ་སྐྱེད་པར་ བྱེད་པ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།།ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ནུས་པ་དེ་ནི་དེའི་བདག་ཉིད་ཅན་ཉིད་དེ། གསལ་བའི་བདག་ཉིད་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་སྐྱེས་པས་བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་ཉིད་བསྐྱེད་པར་འགྱུར་རོ། །ཅི་སྟེ་ཉེས་པ་དེར་མ་གྱུར་ཅིག་སྙམ་པས། སྒྲོན་མ་ལ་སོགས་པས་བྱས་པའི་ ནུས་པ་ནི་གསལ་བྱ་ལས་དོན་གཞན་ཉིད་དུ་འདོད་པ་དེའི་སྟེ།ནུས་པའི་དོན་གཞན་དུ་ཁས་ལེན་ན་ནི་བུམ་པ་ལ་སོགས་པའི་དངོས་པོ་ལ་སྒྲོན་མ་ལ་སོགས་པ་ཕན་འདོགས་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །གཞན་ལ་བྱས་པ་ནི་གཞན་ལ་ཕན་བཏགས་པར་འགྱུར་བ་མ་ ཡིན་ཏེ།ཤིན་ཏུ་ཐལ་ཆེས་པའི་ཕྱིར་རོ། །གང་ཡང་སྒྲོན་མ་ལ་སོགས་པའི་ནུས་པ་དོན་གཞན་ཡིན་པ་དེས་ཀྱང་བུམ་པ་ལ་སོགས་པའི་ཤེས་པ་བསྐྱེད་པའི་ཕྱིར་དུས་ཐམས་ཅད་དུ་ནུས་པ་ཁོ་ན་གཟུང་བར་བྱ་བ་ཡིན་པས། རང་གི་ཡུལ་ལ་ཤེས་པ་བསྐྱེད་པ་མ་ཡིན་པ་བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་དག་ནི་ མི་འཛིན་པར་འགྱུར་རོ།།བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་འཛིན་པར་འདོད་པ་དེའི་ཚེ། ཡང་སྣང་བ་ལ་ལྟོས་པ་མེད་པ་ཅན་འཛིན་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་ཏེ། སྣང་བ་ལ་ལྟོས་པ་མེད་པའི་བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་འཛིན་པ་ཐོབ་པར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །གལ་ཏེ་ཇི་ལྟར་ན་སྣང་བ་ལ་ལྟོས་པ་མེད་ པ་ཡིན་ཞེ་ན།ལྟོས་པ་མེད་པ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་སྣང་བ་ལ་ལྟོས་པ་མེད་པ་ཐོབ་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་བདག་ཉིད་ལ་ཕན་འདོགས་པ་མེད་པ་སྟེ། སྒྲོན་མ་ལ་སོགས་པས་བུམ་པ་ལ་སོགས་པའི་བདག་ཉིད་ལ་ཕན་འདོགས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ནུས་པ་ ཐ་དད་པ་ཡིན་ན་བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་དག་ཅུང་ཟད་ཀྱང་ཕན་འདོགས་པ་མ་ཡིན་ནོ།།དེ་བས་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེའི་ཕྱིར་རོ། །གསལ་བྱ་འདི་དག་ནི་རང་གི་ཡུལ་ལ་རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེའི་རྒྱུ་མཚན་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །གཞན་བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་ཡང་ལྟོས་པར་གྱུར་པ་ ན།དེ་ལས་ཞེས་བྱ་བ་གཞན་ལས་རང་གི་ངོ་བོ་ཕུལ་དུ་བྱུང་བ་སྟེ། ཤེས་པ་སྐྱེད་པར་རུང་བའི་རང་གི་ངོ་བོ་བདག་གིར་བྱེད་དོ། །རྒྱུ་དེས་ན་སྒྲོན་མ་ལ་སོགས་པ་འདིའི་གསལ་བྱར་མངོན་པར་འདོད་པ་དེ་དག་བསྐྱེད་པར་བྱ་བ་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ།

若不尔，若从灯等不得生智应理性瓶等时，于彼益，应成灯等益生智故。若许灯等于先显无能力作能力时，作能力灯等即是于瓶等生智性故。
何故？彼能力即彼体性，由显体性故。由彼生即生瓶等。若欲无彼过，许灯等所作能力异于所显，若许能力异义，则应成瓶等事非灯等作益故。于余所作非成益余，由太过故。
又由彼灯等能力异义亦为生瓶等智故，一切时唯应取能力，则不取非生自境智瓶等。若欲取瓶等时，应成取无待光明者，即得取无待光明瓶等义。
若云何无待光明耶？说"无待"等。所得瓶等无待光明者，即无益自体，由灯等于瓶等自体无益故。若能力异，全无益于瓶等。是故者，即由此故。此等所显为生自境分别识故，即彼因由义。
又瓶等亦成待时，从彼即从余得殊胜自体，即得生智应理自体。由彼因此灯等所欲显彼等唯是所生。

།གལ་ཏེ་བསྐྱེད་པར་བྱ་བ་ལ་ཅིའི་ཕྱིར་གསལ་བྱ་ཞེས་ དེ་ལྟར་སྟོན་པར་བྱེད་ཅེ་ན།ཤེས་བྱའི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། གསལ་བྱེད་སྒྲོན་མ་ལ་སོགས་པ་ལས་ཤེས་པའི་ངོ་བོ་སྟེ། གཟུང་བའི་ངོ་བོ་ཐོབ་པ་སྟེ། རྙེད་པའི་རྒྱུའི་ཕྱིར་རོ། །གདོན་མི་ཟ་བར་དེའི་ཡུལ་ཅན་གྱི་ཤེས་པར་འགྱུར་བ་དེ་བས་ན། ཤེས་པའི་དབང་གིས་ཏེ་འབྲས་བུའི་ ཁྱད་པར་དུ་བརྗོད་པ་ཀུན་ནས་འཛིན་པའི་ཤེས་པ་ནི།འབྲས་བུའི་ཁྱད་པར་དུ་བརྗོད་པ་གསལ་བྱ་ལ་སོགས་པའི་སྒྲས་ཀུན་ནས་མ་བཟུང་བའི་ཤེས་པ་ཅན་གྱི་འབྲས་བུ་རྣམས་ལས་ཁྱད་པར་དུ་བྱ་བའི་ཕྱིར། གདོན་མི་ཟ་བར་ཤེས་པས་གཟུང་བར་བྱ་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་བསྐྱེད་པར་བྱ་བ་ཡིན་དུ་ཟིན་ ཀྱང་གསལ་བྱ་ཞེས་བརྗོད་དོ།།དེ་ལྟར་གྱུར་པ་ཡིན་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་འབྲས་བུ་ཉིད་ཅེས་བརྗོད་དེ། དེ་ལྟར་རབ་ཏུ་གྲུབ་པའི་དོན་དུ་གསལ་བྱ་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །དེ་ལྟར་རིགས་དང་འབྲེལ་པ་ལ་སོགས་པ་དག་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རིགས་དང་འབྲེལ་པ་དང་། དེ་དག་དང་པོར་ བྱས་པ་གང་ལ་ཡོད་པ་དེ་དག་ནི་རིགས་དང་འབྲེལ་པ་ལ་སོགས་པ་དག་གོ།།སོགས་པའི་སྒྲས་ནི་གཞན་རྟག་པ་ལ་མངོན་པར་འདོད་པའི་རྟེན་ཡང་ཡོངས་སུ་གཟུང་ངོ་། །རྟེན་དུ་འདོད་པ་རྣམ་པ་འགའ་ཞིག་གིས་ཕན་གདགས་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཕན་འདོགས་ པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་པ་དེས་དེ་ལྟར།གསལ་བར་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་རོ། །གལ་ཏེ་ཡང་སྒྲ་དང་དོན་དག་གི་འབྲེལ་པ་དངོས་པོ་ཉིད་ཡིན་པར་འགྱུར་བ་ཉིད་ཡིན་པ་དེའི་ཚེ། འབྲེལ་པ་དངོས་པོ་ཉིད་ཡིན་ན་ཡང་འབྲེལ་པ་ཅན་དག་ལས་འབྲེལ་པ་ནི་ཐ་དད་ཕྱིར་ཏེ། འབྲེལ་པ་ཞེས་ བྱ་བ་དངོས་པོ་གསུམ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་ལ།དེ་ཡང་གལ་ཏེ་དམིགས་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱིར་གྱུར་པ་དེའི་ཚེ། ཐ་དད་ཕྱིར་བློ་སྣ་ཚོགས་འགྱུར་པ་སྟེ། དོན་གསུམ་དམིགས་པ་ཉིད་ཀྱིས་སོ། །འབྲེལ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་འཆད་པར་བྱེད་དེ། སྒྲ་དང་དོན་དག་གི་ འབྲེལ་པ་དེ་ཡང་དངོས་པོར་འགྱུར་ན།དེས་པར་སྒྲ་དང་དོན་དག་ལས་ཐ་དད་པ་དང་ཐ་དད་པ་མེད་པ་ལས་འདས་པ་སྟེ་བརྒལ་བ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཉིད་དང་གཞན་ཉིད་ལས་དངོས་པོ་རྣམ་པ་གཞན་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བས་ན་གལ་ཏེ་འབྲེལ་པ་ཅན་དག་ལས་དེ་ཐ་དད་པ་ཡིན་པ་དེའི་ཚེ། དེ་ལས་གཞན་ མ་ཡིན་ཏེ།གང་གི་ཕྱིར་ངོ་བོ་སྟེ་རང་བཞིན་དངོས་པོ་ཡིན་ན་རང་བཞིན་དེའི་ངོ་བོ་ཉིད་མ་ཡིན་པ་ཉིད་དེ། དེ་ཉིད་མ་ཡིན་པ་ནི་གཞན་ཉིད་ཡིན་ནོ་ཞེས་ངོ་བོ་དེར་གྱུར་པ་མ་ཡིན་པ་ནི་གཞན་ཉིད་ལས་མ་འདས་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་སྐབས་སུ་བཤད་ཟིན་ཏོ།

若问何故于所生说为所显？说"所知"等。由从显作灯等得智体即所取体因故。必成彼境智故，由智力即果差别说遍取智，为别于果差别说所显等声未摄智者果故。虽必为智所取是所生，说为所显。
如是所成者说为果性，如是为成立义说所显，是语义。如是类及相属等者，即类及相属，及彼等初作所有者是类及相属等。等声亦摄余常所欲依。由依所欲某分非所益性故，由非能益如是，不应显，是配。
若声义相属成事性时，虽相属是事，然由相属异于相属者故。相属即生三事，若彼成所缘相时，由异故成种种智，即由缘三义故。
以"相属"等释。彼声义相属若成事，定异不异于声义不超。由无余事异于彼性异性故。是故若彼异于相属者时，非异彼，由若体性是事，非彼体性即异性，如说"非彼性是异性，由不超异性"处已说。

།འབྲེལ་པ་དེ་ཡང་མིག་གིས་གཟུང་བར་བྱ་ བ་ཡིན་ན།རང་གི་བློ་སྟེ་འབྲེལ་པ་ལ་དམིགས་པ་ཅན་གྱི་བློ་ལས་དེ་ལས་གཞན་པ་དག་ལས་ངོ་བོ་ཐ་དད་པ་ཅན་ཞེས་བྱ་བའི་འབྲེལ་པ་གཞན་པ་དེ་ལས་ངོ་བོ་ཐ་དད་པ་ཅན་དེ་ཉིད་འབྲེལ་པའི་བདག་ཉིད་ཅན་ཡིན་ཏེ། འབྲེལ་པ་ཅན་གྱི་ངོ་བོར་སྣང་བ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ཇི་ལྟར་ན་དེ་ལྟར་འགྱུར་བ་སྟེ། དེ་ ལས་གཞན་པ་དག་ལས་ངོ་བོ་ཐ་དད་པ་ཅན་དུ་ཇི་ལྟར་འགྱུར།ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། གནས་སྐབས་ཀྱི་དོན་ལ་སྣང་བ་ཐ་དད་པ་མེད་པ་སྟེ་བྱེ་བྲག་མེད་ཅིང་ཁྱད་པར་མེད་པ་དང་། མ་མཐོང་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་དག་ནི་སྣང་བ་ཐ་དད་པ་མེད་པ་དང་། མ་མཐོང་བ་དག་སྟེ་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་ཐ་དད་པ་དང་ཡོད་པ་ཉིད་བཟློག་པ་ དག་གི་བརྟེན་པ་ཅན་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།།ཐ་དད་པ་བཟློག་པ་ནི་ཐ་དད་པ་མེད་པ་སྟེ། དེ་མཐོང་བ་དང་ཐ་དད་པ་མེད་པ་རྟེན་ཡིན་ཞིང་། ཡོད་པ་ཉིད་བཟློག་པ་ནི་མེད་པ་ཡིན་ཏེ། སྣང་བ་མ་མཐོང་བ་རྟེན་པ་ཡིན་ནོ། །གང་ལས་ཁྱད་པར་དམིགས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ལས་གཞན་མ་ཡིན་ཏེ། སྣང་དུ་ཟིན་ ཀྱང་མི་དམིགས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།དེ་ལྟ་མ་ཡིན་པ་གང་ཞིག་གང་ལས་དོན་གཞན་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཁས་ལེན་པ་དང་། སྣང་བ་དེ་ལས་ཐ་དད་པ་མེད་པ་དང་། མ་མཐོང་བ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་ལ། གལ་ཏེ་ཐ་དད་པ་དང་ཡོད་པ་ཉིད་དུ་བརྟགས་པ་དེའི་ཚེ། དེ་དག་གིས་ གནས་པ་སྟེ།ཐ་དད་པ་མེད་པ་དང་ངོ་བོ་མེད་པ་དག་གི་གནས་སྐབས་ནི་མེད་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ། །འདི་ལྟར་གལ་ཏེ་སྣང་བ་ཐ་དད་པ་མེད་པ་དང་མ་མཐོང་བ་དེ་དག་ནི་གནས་འདིའི་རྒྱུ་མཚན་ཡིན་ན། ཐ་དད་པ་མེད་པ་དང་ངོ་བོ་མེད་པ་དག་ནི་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པར་འདོད་པ་མ་ཡིན་པ་དེའི་ཚེ། དེའི་གནས་ སྐབས་རྒྱུན་ཆད་པར་འགྱུར་རོ།།གལ་ཏེ་འབྲེལ་པ་ནི་དབང་པོ་ལས་འདས་པ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཐ་དད་པ་བློ་ལ་མི་སྣང་དུ་ཟིན་ཀྱང་དབང་པོ་ལ་སོགས་པ་དང་འདྲ་བར་ཇི་སྐད་དུ་བཤད་པའི་སྐྱོན་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ་ཇི་ལྟར་མིག་ལ་སོགས་པའི་དབང་པོ་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ལས་ཐ་དད་པ་བློ་ལ་སྣང་བ་མེད་པ་དེ་ལྟ་ན་ ཡང་།ཐ་དད་པ་ཡོད་པ་དེ་དང་འདྲ་བར་འབྲེལ་བ་ཡང་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །མ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་འགོག་པར་བྱེད་དེ། འབྲེལ་པ་དབང་པོ་ལས་འདས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དབང་པོ་ལས་འདས་པའི་འབྲེལ་པ་དེ་ལས་དོན་མི་རྟོགས་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། ། ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། རབ་ཏུ་མ་གྲུབ་པ་སྟེ་རང་གི་ངོ་བོར་མ་ངེས་པ་ནི་ཤེས་པར་བྱེད་པ་ཉིད་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། གང་ཞིག་གང་ན་ལྷན་ཅིག་འབྲེལ་པ་མ་བཟུང་བ་དེའི་སྒོ་ནས་དེ་རྟོགས་པར་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ།

若彼相属为眼所取，从自智即缘相属智，异于彼余者有异体性之相属，彼异体性即是相属体性，即无现为相属者体性义。
云何如是，云何成异于彼余者异体性？何故？由位义无异现即无差别，及未见者即无异现及未见，如次依止遮异及有性故。遮异即无异，彼见及无异是依，遮有性即无，未见现是依。从何所见差别，彼非异，虽现若不见即非有义。
若非尔，许异于某义，于彼现无异及未见非有，若计异及有性时，彼等住即应无无异及无体性位。如是若彼无异现及未见是此住因，无异及无体性非许能立时，彼位应断。
若谓相属超根性故，虽异不现于智，如根等无如前说过，如眼等根虽异于色等不现于智，然有异，相属亦应尔义。以"非"等破。相属非超根。何故？应成从超根相属不了义故。何故？由非极成即未定自体非能知故，若于何未取俱相属，不应由彼门了彼。

།དེ་ལྟར་ནི་འགྱུར་ན་གསལ་བར་བྱེད་པ་ཐམས་ཅད་ནི་རང་གི་བདག་ཉིད་ཀྱི་ཤེས་པ་ལ་ལྟོས་ནས། གསལ་བའི དོན་གསལ་བར་བྱས་པ་མ་ཡིན་གྱི།འོན་ཀྱང་དབང་པོ་དང་འདྲ་བ་ཐག་ཉེ་བ་ཙམ་གྱིས་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། ཐག་ཉེ་བ་ཙམ་གྱིས་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། ཡོད་པ་ཙམ་གྱིས་དོན་ཤེས་པར་བྱ་བ་ཉིད་ཡིན་པར་ཁས་ལེན་ན་ནི་སྒྲ་དང་དོན་གྱི་འབྲེལ་པ་ལ་བློ་མ་བྱང་བ་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་དོན་འདི་རྗོད་པར་བྱེད་པ་དོན་འདིའི་ཡིན་ནོ་ཞེས་རྟོགས་པར་ འགྱུར་རོ།།འདོད་པར་ནི་འགྱུར་ན་འབྲེལ་པ་ཐ་དད་པར་དམིགས་པ་ཉིད་ནི་ཡོད་པ་དེ་ཡང་མངོན་སུམ་ལས་འདས་པ་མ་ཡིན་གྱི། འོན་ཀྱང་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ལས་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ལས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། འབྲེལ་པ་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ལས་རྟོགས་པ་མ་ཡིན་ ནོ།།ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། རྟགས་མེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ་འབྲེལ་པ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་རྟགས་ནི་ཅུང་ཟད་ཀྱང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །འབྲས་བུར་གྱུར་པའི་དོན་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བརྟགས་པ་ཡིན་པར་བརྗོད་ན། དེ་ཡང་འབྲེལ་པ་གྲུབ་པ་སྔོན་དུ་སོང་བ་ཅན་ཡིན་ན་དེ་གྲུབ་པ་མེད་པར་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རྟགས་མ་ཡིན་ ནོ།།དཔེ་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་ཡང་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ལས་རྗེས་སུ་གྲུབ་པ་མ་ཡིན་ནོ། །བརྗོད་པར་བྱ་བ་དང་རྗོད་པར་བྱེད་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་གྱི་འབྲེལ་པ་ལོག་པར་རྟོགས་པ་དེ་ལྟ་བུར་གྱུར་པའི་འབྲེལ་པ་འགའ་ཞིག་ཀྱང་གྲུབ་པ་མེད་ན་གང་ཞིག་དཔེར་འགྱུར། ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དཔེ་ཉིད་དུ་བསྟན་ པར་འགྱུར་བ་དེ་ཡང་དབང་པོ་ལས་འདས་པའི་རྒྱུ་ཉིད་ཀྱིས་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ལ་ལྟོས་པའི་ཕྱིར་རོ།།སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ཡང་དཔེ་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་དབང་པོ་ལ་སོགས་པ་དག་ལ་ཡང་སྟེ། དབང་པོ་ལས་འདས་པ་ཉིད་དུ་ཡོད་པ་དག་ལ། སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་རྗེས་ སུ་དཔག་པར་བྱེད་ན།དཔེ་དང་བྲལ་བ་དེ་དང་དེ་ལ་མཚུངས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། མཚུངས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དབང་པོ་ལ་སོགས་པ་དེ་དག་ནི་རྣམ་པ་གཞན་གྱི་རྗེས་སུ་དཔག་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དབང་པོ་མངོན་སུམ་མ་ཡིན་པ་རྣམས་ཀྱི་ངོ་བོ་འགའ་ཞིག་འདིས་སྒྲུབ་པར་མི་བྱེད་ན་གང་གིས་སྐྱོན་ མཚུངས་པར་འགྱུར།འོན་ཀྱང་སྣང་བ་ལ་སོགས་པ་འགའ་ཞིག་ཡོད་པ་ན་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དང་། ལྡོག་པ་དང་ལྡན་པ་སྟེ། ཡོད་པ་དང་མེད་པ་དང་ལྡན་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏེ། མིག་འཛུམས་པ་ལ་སོགས་པའི་གནས་ནི་ལྡོག་པ་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ལ། བཟློག་པའི་གནས་སྐབས་ནི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དང་ལྡན་པའོ། ། ཤེས་པ་ནི་མངོན་སུམ་འབྲས་བུར་གྱུར་པའོ།

若如是，则一切显作非依自体智显所显义，然仅由如根近故。说"仅由近"，若许仅由有性是所知性，则未习声义相属者亦应了知此义能诠是此义。
若许相属异见性亦非超现量，然从比量。故说"从比量"等。相属非从比量了。何故？由无因故，全无能立相属因故。若说计所了果义，彼亦须先成相属，无彼成故非因。
由无喻故亦非从比量成。若无成如是所诠能诠相相属颠倒了知某相属，何为喻？何故？由彼所示为喻亦依超根因能立故。能立亦无，由彼亦无喻成故。
若于根等即超根性有，以比量为能立，彼彼无喻同。非同。何故？由根等从异相比量故，若不立某非现量根体性，何有过同？然有光等某，有随行及遮，即有及无义。闭眼等位有遮，返位有随行。智是现量果。

།དེ་ལྟ་བུར་གྱུར་པའི་འབྲས་བུའི་ཤེས་པ་དེས་དེ་ཙམ་ལ་མི་འབྱུང་བ་ཅན་ཏེ། གང་ཡོད་པ་དག་ལ་ཡང་མེད་པར་མ་མཐོང་བ་དེ་ཙམ་ལས་མི་འབྱུང་བ་ཅན་ཏེ། མི་སྐྱེ་བའི་བདག་ཉིད་སྒྲུབ་པར་བྱེད་དོ། །དེ་ལས་ལྡོག་པ་ལ་ལྟོས་པ་སྟེ། ཇི་ལྟར་རྒྱུ་ཐག་ཉེ བར་གྱུར་པ་ལས་ལྡོག་པའི་རྒྱུ་ལ་ལྟོས་པ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་དོ།།རྒྱུ་གཞན་འགའ་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་དེ་བས་ན། ཇི་སྐད་དུ་བཤད་པའི་རིགས་པས་འབྲས་བུའི་སྒོ་ནས་དབང་པོ་གྲུབ་པ་ཡིན་ནོ། །འདིར་དཔེ་ཡང་མྱུ་གུ་ལ་སོགས་པ་རྒྱུ་མ་ཚང་བའི་མི་འབྱུང་བ་ཅན་དག་ཡིན་ནོ། །འདི་ལྟར་ འབྲེལ་པ་ནི་མིག་ལ་སོགས་པ་དང་འདྲ་བར་འབྲས་བུ་ལྡོག་པའི་སྒོ་ནས་རྗེས་སུ་དཔག་པ་མ་ཡིན་ཏེ།འབྲེལ་པ་དེ་མ་གྲུབ་ན་འབྲེལ་པའི་འབྲས་བུ་ཤེས་པ་ཉིད་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་སྒྲ་དང་དོན་ཉིད་འབྲེལ་པ་རྗེས་སུ་དཔོག་པའི་རྟགས་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། འབྲེལ་པ་དེ་ལ་ནི་སྒྲ་དང་དོན་གྱི་ངོ་བོ་སྟེ། རང་བཞིན་རྟགས་མ་ཡིན་ནོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། སྒྲ་དང་དོན་དག་ནི་ཐམས་ཅད་རུང་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཏེ། སྒྲ་ཐམས་ཅད་ནི་དོན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བརྗོད་པར་རུང་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་དང་། དོན་ཐམས་ཅད་ནི་སྒྲ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ཉིད་དུ་རུང་བའི་ཕྱིར་རོ། ། དོན་གྱི་ཁྱད་པར་རྟོགས་པའི་རྒྱུ་མཚན་ནི་འབྲེལ་པ་ཡིན་ལ། དོན་གྱི་ཁྱད་པར་རྟོགས་པ་ལ་བརྟེན་པའི་འབྲེལ་པ་ནི་སྒྲ་དང་དོན་མ་ངེས་པ་དག་ལས་རྟོགས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རམ། རྟོགས་ན་ཁྱད་པར་མེད་པར་འབྲེལ་པ་མེད་པ་ཐམས་ཅད་རྟོགས་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་དོན་ཐམས་ཅད་རྟོགས་པར་འགྱུར་རོ། ། དེ་ལྟར་ཡང་མ་ཡིན་པ་དེ་བས་ན་སྒྲ་དང་དོན་དག་ལས་འདི་རྟོགས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་སྒྲ་དང་དོན་དག་ལས་འབྲེལ་པའི་ཁྱད་པར་དང་ལྷན་ཅིག་འགའ་ཞིག་ཏུ་འབྲེལ་པ་གྲུབ་པར་འགྱུར་བ་དེའི་ཚེ། འབྲེལ་པའི་ཁྱད་པར་རྟོགས་པར་འགྱུར་ན། འབྲེལ་པའི་ཁྱད་པར་གྱི་སྒྲ་དང་དོན་ལ་རྒྱུ་མཚན་མེད་པ ཅན་ཉིད་ལ་འབྲེལ་པའི་ཁྱད་པར་རྟོགས་པར་འདོད་ན།འབྲེལ་པ་རྟོགས་པ་དེ་རྒྱུ་མཚན་མེད་པ་ཅན་ཡིན་པར་འདོད་ན་དེའི་ཁྱད་པར་རྟོགས་པ་ངེས་པ་དང་འདྲ་བ་སྟེ། འབྲེལ་པའི་ཁྱད་པར་རྟོགས་པའི་ངེས་པ་དང་འདྲ་བར་སྒྲ་རྣམས་ཀྱིས་དོན་བསྟན་པ་ན་ཡང་རྒྱུ་མཚན་མེད་པ་ཅན་དུ་ཅིའི་ཕྱིར་མི་འདོད། སྒྲ་ དང་དོན་གྱི་རང་བཞིན་ཅན་གྱི་རྟགས་དེ་ནི་འབྲེལ་པ་ཐམས་ཅད་གོ་བར་འགྱུར་རོ།།དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཁྱད་པར་མེད་པ་ཉིད་དུ་དོན་ཐམས་ཅད་རྟོགས་པར་འགྱུར་རོ། །ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཏེ་སྐྱེས་བུས་བཟུང་བའི་བརྡ་དང་མ་བཟུང་བའི་བརྡས་དོན་ཐམས་ཅད་རྟོགས་པར་འགྱུར་རོ།

如是果智于彼量不生，即于有者亦未见无量不生，立不生性。依彼遮，如从近因遮因立。由无余因故，如说理由从果成立根。此中喻如芽等因不具不生者。
如是相属非如眼等从果遮比量，由若无成相属则无相属果智故。若谓声义即是比相属因，说"于彼"等。于彼相属，声义体性非因。何故？由一切声义皆可故，一切声可说一切义故，一切义可为一切声所说故。
义差别了因是相属，依义差别了相属从未定声义不了故，或若了则无差别应了无相属一切，应了一切义。既非如是，故不从声义了此。
若从声义与相属差别俱成相属时，应了相属差别，若许于无因相属差别声义了相属差别，若许彼了相属无因，则如定了彼差别，如了相属差别定，声显义时何不许无因？彼声义性因应了一切相属。由此即无差别应了一切义。一切即由人所执未执表示应了一切义。

།དེ་བས་ན་ཇི་སྐད་དུ་བཤད་པའི་ རིགས་པས་འབྲེལ་པ་གྲུབ་པས་དོན་རྟོགས་པའི་རྒྱུའི་ཕྱིར།སྐྱེས་བུ་འགའ་ཞིག་གིས་དོན་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་ཡང་དག་པའི་མན་ངག་སྟེ། གཞན་གྱི་མན་ངག་ལ་ལྟོས་པར་མི་འགྱུར་རོ། །གལ་ཏེ་སྒྲ་ཡན་གར་བ་ནི་འབྲེལ་པ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རྟག་པ་ཉིད་མ་ཡིན་གྱི་འོན་ཀྱང་མན་ངག་དང་བཅས་པའི་ སྒྲ་ནི་རྟག་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན།དེ་བས་ན་ད་ནི་བརྒྱུད་པ་འདིས་ཅི་ཞིག་བྱ་སྟེ། ཡང་དག་པའི་མན་ངག་དང་དེ་ལས་སྒྲ་རྟགས་ཉིད་དང་དེ་ལས་དོན་རྟོགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་བརྒྱུད་པ་འདིས་ཅི་ཞིག་བྱ། ཡང་དག་པའི་མན་ངག་ལ་ལྟོས་པར་སྒྲ་ཡན་གར་བ་དོན་དམ་པའི་འབྲེལ་པས་སྟོང་པ་དེ་ཉིད་དོན་ཤེས་ པར་བྱེད་པར་ཅིའི་ཕྱིར་མི་བྱེད་དེ།གང་གི་འབྲེལ་པས་གཞན་རྣམ་པར་རྟོག་པར་བྱེད། སྒྲ་དེ་ཡང་གང་ལ་བསམ་པ་ཅན་གྱིས་ཏེ། དོན་གང་ཞིག་བརྗོད་པའི་བསམ་པ་ཅན་གྱི་སྐྱེས་བུས་རབ་ཏུ་སྦྱོར་བར་བྱེད་པ་བརྡའི་དུས་སུ་མཐོང་གི་གཞན་དུ་མི་མཐོང་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བརྗོད་པར་འདོད་ པའི་དོན་ལས་ལྡོག་པར་སྦྱོར་བ་ནི་མི་མཐོང་ངོ་།།འདིས་ནི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དང་ལྡོག་པ་བཤད་པ་དེ་ལྟར་ན། ཇི་སྐད་དུ་བཤད་པའི་མཐོང་བ་དང་མ་མཐོང་བ་དག་ལས་དུ་བ་ལ་སོགས་པ་དང་འདྲ་བར་དོན་དེ་རྟོགས་པ་སྐྱེད་པར་བྱེད་དོ། །མཐོང་བ་དང་མ་མཐོང་བ་དག་གིས་བསྟན་པ་སྒྲ་དང་དོན་དག་གི་མེད་ན་མི་ འབྱུང་བ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ཉིད་འབྲེལ་པ་ཡིན་ནོ།།དོན་རྟོགས་པ་བསྐྱེད་པ་འདི་ལ་ཡང་ཇི་སྐད་དུ་བཤད་པའི་མེད་ན་མི་འབྱུང་བའི་འབྲེལ་པ་མ་རྟོགས་པར། གཞན་དོན་དམ་པའི་འབྲེལ་པའི་ནུས་པ་མ་མཐོང་ཞིང་། འབྲེལ་པའི་དོན་གཞན་དེ་བསྒྲུབ་པའི་ཐབས་ཏེ། བསྒྲུབ་པའི་རྟགས་ཀྱང་ཅུང་ཟད་ ཙམ་ཡང་མ་མཐོང་ངོ་།།དེ་ལྟར་རེ་ཞིག་འབྲེལ་པ་ཐ་དད་པའི་སྐྱོན་དག་བཤད་ནས། ཐ་མི་དད་པར་ཁས་ལེན་པའི་སྐྱོན་ནི་ཅི་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། གལ་ཏེ་སྒྲ་དང་དོན་དག་གི་འབྲེལ་པ་གཞན་ཉིད་མ་ཡིན་པ་དེའི་ཚེ། འབྲེལ་པ་ཅན་དེ་དག་ལས་འབྲེལ་པ་ཐ་དད་མིན་ན། འབྲེལ་པ་ ཅན་སྒྲ་དང་དོན་འབའ་ཞིག་དེ་ཉིད་ཡིན་པ་དེ་ལྟར་ན།འབྲེལ་པ་ཞེས་བྱ་བ་གང་ཡང་མེད་དོ། །གལ་ཏེ་འོ་ན་དེ་ཉིད་དང་གཞན་ཉིད་དང་བྲལ་བའི་འབྲེལ་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། འདི་ལས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། དེ་ཉིད་དང་གཞན་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་འདི་ལས། དངོས་པོ་གཞན་ཡོད་པ་མ་ ཡིན་ཏེ་དངོས་པོ་ཡང་ངོ་བོ་མེད་པའི་ཕྱིར།དེ་ཉིད་དང་གཞན་ཉིད་ལས་འདས་པ་ཡིན་ནོ། །གནས་སྐབས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་འཆད་པར་བྱེད་དེ། གནས་སྐབས་གཞན་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རང་བཞིན་གཞན་གྱི་གནས་སྐབས་ནའོ། །ངོ་བོ་ཐ་དད་པའི་རྒྱུ་ཅན་ཉིད་ཡིན་པ་དེ་ནི་རང་བཞིན་སྣ་ ཚོགས་པའི་རྒྱུ་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།

是故如前所说理由，由相属成立是了义因，由某人了义故，真实教授即不待他教授。若谓独立声非为显相属故非常，然具教授声是常。
则今此传承何用？即真实教授、从彼声因性、从彼了义，此传承何用？何不依真实教授，令独立声虽空胜义相属即能令知义？以何相属分别他？
彼声亦于何有意乐者，即有说何义意乐之人于表示时见用，余处不见，即不见用于离所欲说义。此说随行及遮，如是从如说见及未见，如烟等生彼义了。
以见及未见所示声义无则不生，即是相属。于此生义了亦如说无则不生相属未了，未见余胜义相属功能，亦全未见立彼余相属义方便即能立因。
如是已说异相属过，说"云何"等明不异许过。若声义相属非异时，若相属者彼等无异于相属，相属者唯声义性，如是则全无所谓相属。若谓是离一异相属，说"从此"等。从此一异分别，无余事由无体性故，超一异性。
以"位"等释。他位即于他自性位。异体因性即由种种自性因故。

།གང་ཡང་ཐ་དད་པའི་ངོ་བོ་ཅན་ནི་མ་ཡིན་གྱི་འོན་ཀྱང་དེའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཅན་ཏེ། འབྲེལ་པའི་ངོ་བོ་ཁོ་ནར་འདོད་པ་འབྲེལ་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དངོས་པོ་དེ་ཉིད་ཡིན་པར་འགྱུར་ཏེ། འབྲེལ་པ་ཅན་གྱི་རང་བཞིན་ཁོ་ནར་འགྱུར་གྱི་གཞན་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །སྣ་ཚོགས་པ་ཉིད་ མ་ཡིན་དུ་ཟིན་ཀྱང་ཁྱོད་ཀྱིས་བྱས་པ་དང་མི་རྟག་པ་ཉིད་ཐ་དད་པར་གཞག་པར་བྱས་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཞེ་ན།སྔར་བཤད་པའི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། ཆོས་ཐ་དད་པ་ཀུན་དུ་བརྟགས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྔར་བཤད་པའི་རིམ་པས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཞན་སེལ་བར་བྱས་པའི་ལྡོག་པས་བྱས་པའི་ཐ་དད་པའི་ རྟེན་ཅན་གྱིས་སོ།།ལྡོག་པར་བྱས་པའི་ཐ་དད་པ་རྟོགས་པས་བྱས་པ་དེ་ཡང་གཅིག་ལ་འགལ་བ་མེད་པ་ཡིན་གྱི། དངོས་པོ་ཐ་དད་པ་ནི་གཅིག་ལ་འགལ་བ་མེད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། འོན་ཀྱང་འགལ་བ་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ། །གཅིག་ལ་དོན་དམ་པར་སྣ་ཚོགས་པ་ཉིད་མི་རུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཐ་དད་པ་དང་ཐ་དད་པ་ མེད་པ་མ་གཏོགས་པ།དངོས་པོ་རྣམ་པ་གཞན་ནི་མེད་དོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དངོས་པོ་དེ་ནི་ངོ་བོ་སྟེ་རང་བཞིན་གྱི་མཚན་ཉིད་ཅན་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ངོ་བོ་ཡང་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དེ་ལས་མ་འདས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཐ་དད་པ་དང་ཐ་དད་པ་མེད་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ལས་མ་འདས་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཞན་ ཡང་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་དངོས་པོའི་ངོ་བོ་ཐ་དད་ཕྱིར།ངོ་བོ་འདྲེས་པ་ལ་སོགས་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་གྱི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི་འབྲེལ་པ་ནི་མེད་ཀྱི། འོན་ཀྱང་འབྲེལ་པ་རྟོགས་པས་བྱས་པ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི། སྔར་ཡོད་པ་དང་མེད་པ་དེ་དག་ལ་བརྟེན་ནས་མ་འདྲེས་སུ་ཟིན་ཀྱང་། ཐ་སྙད་ལ་གོམས་པའི་སྐྱེས་བུ་ལ་འདྲེས་ པར་སྣང་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་བཤད་ཟིན་ཏོ།།གང་གི་ཕྱིར་འདྲེས་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་གྱི་འབྲེལ་པ་ནི་དངོས་པོ་མ་འདྲེས་པ་སྟེ་མཚན་ཉིད་ཐ་དད་པ་རྣམས་ལ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །སྒྲའམ་དོན་རྣམས་ཀྱི་ངོ་བོ་འདྲེས་པ་ལས་དོན་གཞན་ཉིད་ནི་འབྲེལ་པའི་དངོས་པོ་གསུམ་པ་ཡིན་ནོ་ ཞེ་ན།དེ་དག་གི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །དངོས་པོ་ཡོད་པར་གྱུར་པ་དོན་གཞན་ལ་རག་ལུས་པ་སྟེ། འབྲེལ་པ་ཅན་ལ་རག་ལུས་པ་དངོས་པོ་གཞན་གྱི་འབྲེལ་པར་ཇི་ལྟར་འགྱུར། ཅི་སྟེ་ཡང་འགྱུར་ན་ངོ་བོ་ཡང་འདྲེས་པ་ཁོ་ན་འབྲེལ་པ་ཡིན་ན། དེ་ཡང་འབྲེལ་པའི་རྒྱུ་རྫས་གཞན་ གསུམ་པ་ཡོད་ན་འགྱུར་རོ་ཞེས་བསྟན་པར་བྱ་བ་དེའི་ཕྱིར།རྫས་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། རྫས་ཞེས་བྱ་བ་དོན་གཞན་དངོས་པོ་གསུམ་པ་ཇི་ལྟར་ན་གཞན་གྱི་འབྲེལ་པ་ཡིན་ཞེས་སྦྱར་བར་བྱ་སྟེ། འབྲེལ་པའི་རྒྱུའི་འབྲེལ་པའི་ངོ་བོར་འདྲེས་པའི་རྒྱུར་ཇི་ལྟར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བའི་ དོན་ཏོ།

非是异体性，然是彼体性，即许唯相属体之相属事即是，唯成相属者自性非他。虽非种种性，汝亦不立所作无常性异。
说"如前说"等，由遍计异法故。"如前说次第"即由遮他返遮所作异依。由返遮异了所作亦于一无违，异事于一非无违，然唯相违。由一胜义种种性不应故。
除异及无异，无余事相。何故？由彼事即体性相故。体性亦不超彼分别故，不超异及无异分别故。
又由体性事体异故，无体杂等相真实相属，然由相属了所作，如前依彼有无虽无杂，于习名言人现为杂故等已说。由杂相相属于无杂事即异相者非有。
若谓声或义体杂异即是相属第三事，说"彼等"等。有事待他即待相属者，云何成他事相属？若成，体性亦唯杂为相属，彼亦须有相属因第三实，为显此故。
说"实"等，实即他事第三事云何是他相属应配，即云何成相属因相属体杂因义。

།དངོས་པོ་ཡོད་པ་གཞན་ལ་རག་ལུས་པའི་འབྲེལ་པ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི། དངོས་པོ་གསུམ་པ་ཁོ་ན་འབྲེལ་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བཤད་ཟིན་ཏོ། །རྫས་འབྲེལ་པར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་འདིས་ནི་དངོས་པོ་གསུམ་པ་ལ་ནི་ངོ་བོ་འདྲེས་པའི་རྒྱུ་ཉིད་དུ་བཤད་དེ། འབྲེལ་པ་ནི་ངོ་བོ་འདྲེས་པའི་ རྒྱུ་ཡིན་ནོ།།འདི་གཉི་ག་ཡང་མི་རིགས་སོ། །དེ་ལ་དང་པོར་རུང་བ་སྟོན་ཏེ། ཡོད་པ་གྲུབ་པ་གཞན་ལ་ལྟོས་པར་མི་འགྱུར་བ་ཞེས་བྱ་བ་གྲུབ་པ་ལ་ཐམས་ཅད་དུ་འདོད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །ལྟོས་པ་མེད་པར་རང་བརྒྱུད་པ་དེ་ལྟ་བུར་གྱུར་པ་དེ་ནི་གཞན་གྱི་འབྲལ་པ་མ་ཡིན་ནོ། །རུང་བ་ཡིན་པ་གཉིས་པ་ནི་ རྫས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ།རྫས་ཞེས་བྱ་བ་རང་བཞིན་བརྗོད་པ་སྟེ། དངོས་པོ་གཞན་ཁོ་ན་བརྗོད་པ་ཡིན་ན། དེ་ཇི་ལྟར་འབྲེལ་པ་ཅན་གྱི་རང་བཞིན་གྱི་དངོས་པོ་གཞན་ལ་འདྲེས་པར་འགྱུར་ཏེ། འདྲེས་པའི་རྒྱུར་ཇི་ལྟར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །རང་བཞིན་གཞན་ཡོད་པ་ཉིད་ཀྱིས་གཞན་ འབྲེལ་པ་ཅན་གྱི་རང་བཞིན་འདྲེས་པ་མ་ཡིན་ནོ།།གལ་ཏེ་མ་འདྲེས་པ་ཅན་ཏེ་འབྲེལ་པ་ཞེས་བྱ་བའི་འབྲེལ་པ་མེད་པ་དང་འདྲེས་པར་འགྱུར་མོད་ཀྱི་འདྲེས་པ་ཅན་ཏེ་འབྲེལ་པ་དང་འདྲེས་པར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན་དེ་ཉིད་དེ་ལྟར་མ་ཡིན་ནོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། འབྲེལ་པ་འདྲེས་པར་འགྱུར་བ་གང་གིས་འབྲེལ་པ་ཅན་ དེ་དག་ལ་འདྲེས་པར་འགྱུར་བའི་འབྲེལ་པ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ཉིད་འབྲེལ་པ་ཅན་དེ་དག་དང་འདྲེས་པར་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ།།དེ་བས་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། གལ་ཏེ་དོན་འབྲེལ་པ་ཅན་གཞན་དག་དོན་གཞན་གསུམ་པ་དང་འདྲེས་པར་གྱུར་པ་དེའི་ཚེ། ཐམས་ཅད་གསུམ་པ་འགའ་ཞིག་དང་འདྲེས་ པར་ཐལ་བར་འགྱུར་ཏེ།ཁྱད་པར་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འབྲེལ་པ་མངོན་པར་འདོད་པ་དང་། གཞན་ནི་དངོས་པོ་གཞན་དང་འབྲེལ་པ་ཅན་ཉིད་དུ་ཁྱད་པར་ཅུང་ཞིག་ཀྱང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །གཞན་ཡང་རེ་ཞིག་དཔྱོད་པ་ལ་ཡི་གེ་སྟེ། དངོས་པོ་ཡོད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་དག་དོན་མེད་པ་ཅན་ཡིན་ནོ། །དེ་ བས་ན་དེ་དག་རྗོད་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར།དེ་ལ་བརྗོད་པར་བྱ་བ་དང་རྗོད་པར་བྱེད་པའི་འབྲེལ་པ་གནས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །འོ་ན་ཚིག་ལ་སོགས་པ་དོན་དང་བཅས་པ་ཅན་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དེ་ལ་འབྲེལ་པ་གནས་པར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། ཚིག་སོགས་ཀུན་བརྟགས་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་སོ། །སོགས་པའི་ སྒྲས་ནི་ངག་ཀུན་དུ་བརྟགས་པ་ཡིན་ཏེ།ཡི་གེ་བཀོད་པ་ཁོ་ན་ཚིག་དང་ངག་ཀུན་དུ་བརྟགས་པ་དེ་ནི་རྗོད་པར་བྱེད་པར་འགྱུར་རོ།

有事待他相属此说，唯第三事是相属已说。"实成相属"此说第三事为体杂因，相属是体杂因。
此二皆不应理。首先示不应，有成待他不应，由于成立一切处皆许故。无所待独立如是者非他相属。
第二不应说"实"等。实即说自性，若唯说他事，云何于相属者自性他事成杂，云何成杂因义。由有他自性故，他相属者自性非杂。
若谓无杂者即无相属相属成杂，然有杂者即与相属成杂，此亦非尔。何故？由相属成杂，以何相属令彼等相属者成杂，彼相属与彼等相属者未成杂故。
是故等，若义相属者他等与第三他事成杂时，应一切与某第三成杂，由无差别故。于欲相属及他为他事相属者，全无少许差别。
又且观察文字，凡有事皆无义者。是故彼等非能诠，故于彼不住所诠能诠相属。若谓句等有义故于彼住相属，说"句等遍计"。等字摄语遍计，唯文字安立遍计句语成能诠。

།བློས་ཀུན་ནས་བརྟགས་པའི་ཚིག་དང་ངག་དེ་ཡང་། དངོས་མེད་ལ་སྟེ་དངོས་པོ་མེད་པའི་རང་བཞིན་ལ་ཇི་ལྟར་དོན་དམ་པར་ཏེ། དངོས་པོའི་རང་བཞིན་གྱིས་བརྗོད་ པར་བྱ་བ་དང་རྗོད་པར་བྱེད་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་གྱི་འབྲེལ་པ་འདི་ནི་གནས་པར་གྱུར་པ་ཡིན་ཏེ་མ་ཡིན་ནོ།།རྗོད་པར་བྱེད་པ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་འཆད་པར་བྱེད་དེ། རྗོད་པར་བྱེད་པ་ནི་ཚིག་གི་ཡན་ལག་སྟེ། འབྲེལ་པ་ཞེས་བྱ་བའི་རྒྱུས་དེ་དང་ལྡན་ཏེ། འབྲེལ་པ་དང་ལྡན་པར་འགྱུར་ནའོ། །ཡི་གེ་ཡོད་ དེ་སྣང་དུ་ཟིན་ཀྱང་རྗོད་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ཏེ།དོན་མེད་པ་ཅན་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བས་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེའི་ཕྱིར་ཏེ། ཡི་གེ་དེ་དག་ལ་བརྗོད་པར་བྱ་བ་དང་རྗོད་པར་བྱེད་པའི་འབྲེལ་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་དག་ལ་གནས་པ་སྟེ། རྗོད་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་པའི་ཡི་གེ་དེ་དག་འབྲེལ་པ་གནས་པ་ཡོད་ ན།འབྲེལ་པ་རྗོད་པར་བྱེད་པའི་རང་གི་ངོ་བོ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཉམས་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །རྗོད་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་པ་དག་ལ་གནས་པ་ནི་རྗེ་ཁོལ་གྱི་འབྲེལ་པ་དང་འདྲ་བར་རྗོད་པར་བྱེད་པར་འགྱུར་བར་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་བཀོད་པའི་ཁྱད་པར་ཏེ་མཐར་གྱིས་པའི་ཁྱད་པར་གྱིས་ཡི་གེ་ཉིད་རྗོད་པར་ བྱེད་པ་ཡིན་པ་དེ་བས་ན།ཇི་སྐད་དུ་བཤད་པའི་སྐྱོན་འདི་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ཉིད་ནི་དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར་ཡི་གེ་རྣམས་ལས་བཀོད་པ་དོན་གཞན་ཉིད་མ་ཡིན་པའམ། དོན་གཞན་ཉིད་དུ་འགྱུར་གྲང་ན། དེ་ལ་ཕྱོགས་དང་པོ་ནི་ཡི་གེ་རྣམས་ལས་བཀོད་པ་ནི་དོན་གཞན་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱི་ རྒྱུས་ཐ་དད་པ་མེད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཏེ།བྱེ་བྲག་མེད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །གང་ཞིག་གང་ལས་དོན་ཐ་དད་པ་མེད་པ་དེ་ནི། དེ་ལས་རང་བཞིན་ཐ་དད་པ་ཅན་དུ་མི་འགྱུར་རོ། །དེ་བས་ན་ཡི་གེའི་བདག་ཉིད་ཅན་གྱི་བཀོད་པ་དེའི་ངོ་བོ་ཅན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་ངོ་བོ་གང་ཡིན་པ་དེ་ལས་བཀོད་པ་གཞན་འཚོ་ཞེས་ བྱ་བ་དེ་ཡང་།ཡི་གེ་རྣམས་ལས་ཁྱད་པར་མེད་པའི་ཕྱིར་དོན་རྟོགས་པ་མཚུངས་པར་འགྱུར་རོ། །འོན་ཏེ་ཡི་གེ་རྣམས་ལས་བཀོད་པ་ཐ་དད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར་དོན་གཞན་ཉིད་ཡིན་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། ཡི་གེ་རྣམས་ལས་བཀོད་པ་དོན་གཞན་ཉིད་ཡིན་ན་ཡང་འོག་ནས་ འགོག་པར་འགྱུར་རོ།།དེ་བས་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ངག་ཉེ་བར་དགོད་པའམ་དེའི་ཕྱིར་གྱི་དོན་ཏེ། ཡི་གེ་རྣམས་རྗོད་པར་བྱེད་པ་ཉིད་མ་ཡིན་ན་ཡང་ཚིག་ལ་སོགས་པ་རྗོད་པར་བྱེད་པ་ཡིན་པར་འགྱུར་རོ་སྙམ་ན། ཚིག་ལ་སོགས་པ་དེ་ནི་ཅི་ཡང་མི་རུང་ངོ་། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཡི་ གེ་རྣམས་ལས་ཚིག་ལ་སོགས་པ་དེ་ཐ་དད་པ་དང་ཐ་དད་པ་མེད་པ་དག་ཀྱང་འགལ་བའི་ཕྱིར་རོ།

意识遍计的句语，于无事即无事自性，云何胜义即事自性有所诠能诠相相属住耶？非也。
以"能诠"等释。能诠是句支，由相属因与彼相应，即成相属。虽有文字显现非能诠，由无义者故。
是故即由此，彼等文字无所诠能诠相属，于彼等住，即非能诠文字有相属住，则相属能诠自体性应坏故。于非能诠住如主仆相属，不应理成能诠。
若谓由安立差别即次第差别文字即是能诠故，如说过失此非有。若谓非尔，如是文字等安立非他事，或成他事耶？
此中初分，由文字等安立非他事故无异故，无差别故。若彼于彼无异义，则彼于彼非异自性。是故文字体性安立彼体性，谓彼体性安立余活，由于文字等无差别故，应同了义。
若谓文字等异于安立，故说"若是他事"等。若文字等安立是他事，亦当下破。
是故即语近安立或由此义，若文字等非能诠亦成句等能诠耶？彼句等全不应理。何故？由文字等句等异及无异皆相违故。

།ཐ་དད་པ་ཡིན་ན་ནི་སྣང་བ་ཐ་དད་པར་དམིགས་པར་འགྱུར་ལ། མི་སྣང་བ་ཉིད་ཡིན་ན་ཡང་རྗོད་པར་བྱེད་པ་ཉིད་མ་ཡིན་ཏེ། མ་བཟུང་བར་ཤེས་པར་བྱེད་པ་ཉིད་དུ་མི་རུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཐ་དད་པ་མེད་ པ་ཡིན་ན་ཡང་ཡི་གེ་ཉིད་དང་འདྲ་བར་བརྗོད་པ་ཉིད་མ་ཡིན་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ།།གང་གི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་ཡི་གེ་རྣམས་ལས་ཚིག་ལ་སོགས་པ་ཐ་དད་པ་དང་ཐ་མི་དད་པ་འགལ་བ་དེ་བས་ན། ཚིག་ལ་སོགས་པ་དངོས་པོར་གྱུར་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དབང་པོའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཁྱད་པར་ཅན་ཏེ། ཡི་གེ་བཀོད་པ་འཛིན་པ་ལ་གསལ་བའི་རྣ་བའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དེའི་རྗེས་སུ་འཇུག་པ་ཞེས་བྱ་བ་དེས་ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་སྒོ་ནས་འོངས་པ། རིགས་མཐུན་པའི་བག་ཆགས་རིགས་གཅིག་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་ནུས་པ་ཉེ་བར་ལེན་པ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་གང་ལ་ཡོད་པ་དེ་ལ་དེ་སྐད་ཅེས་བྱའོ། ། རིགས་མཐུན་པའི་བག་ཆགས་ཀྱི་ཉེ་བར་ལེན་པ་ཅན་ཡང་དེ་ཡིན་ལ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཡང་ཡིན་པ་དེ་བས་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཁྱད་པར་གྱི་བསྡུ་བའོ། །དེ་ལ་སྣང་བའི་ཚིག་དང་ངག་ལ་གཅིག་ཏུ་སྣང་བས་སྣང་བར་འགྱུར་བ་ན། གཅིག་ཏུ་འཁྲུལ་ཅིང་རྣམ་པར་འཁྲུལ་པར་འགྱུར་རོ། །འདི་སྐད་དུ་རྣ བའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་ཕྱིས་འབྱུང་བའི་ཡིད་རྣམ་པར་ཤེས་པ་རྟོགས་པ་དང་བཅས་པ།ཚིག་དང་ངག་ལ་གཅིག་ཏུ་སྒྲོ་འདོགས་པར་བྱེད་དོ་ཞེས་སྟོན་པར་འགྱུར་རོ། །འཁྲུལ་པའི་དབང་གིས་སྒྲོ་འདོགས་པ་དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར། ཚིག་ལ་སོགས་པ་གཅིག་ཏུ་སྣང་བ་ཅན་དེ་ཡང་ ལོག་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ།།ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དེ་ལྟར་སྣང་བ་ཅན་གྱི་ཚིག་ལ་སོགས་པ་དོན་དམ་པར་གཅིག་དང་དུ་མ་ཉིད་དུ་མི་རུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །རེ་ཞིག་ཚིག་ལ་སོགས་པ་གཅིག་མ་ཡིན་ནོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། བློས་ཡི་གེ་བཀོད་པ་དུ་མ་རིམ་པར་འཛིན་པར་མི་རུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །གཅིག་ཉིད་ ཡིན་ན་ནི་བློ་གཅིག་ཉིད་ཀྱིས་ཐམས་ཅད་དུ་གཟུང་བར་འགྱུར་རོ།།གཅིག་ལ་བཟུང་བ་མ་བཟུང་བའི་རང་བཞིན་མི་རུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་བློ་གཅིག་གིས་ཚིག་ལ་སོགས་པ་འཛིན་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ནི་ཅི་ཞིག་གིས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། ཚིག་ལ་སོགས་པ་དེ་ནི་བློ་གཅིག་གིས་ གཟུང་བར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ཏེ།ཡི་གེའི་ཚོགས་གོ་རིམས་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་འཛིན་པའི་ཕྱིར་རོ།། །།བམ་པོ་ཉི་ཤུ་རྩ་དྲུག་པ། རེ་ཞིག་ཡི་གེ་གཅིག་རྫོགས་པའི་དུས་ན་བློ་དུ་མ་འདས་པ་ཡིན་ན། ཡི་གེ་མང་པོ་རྣམས་ལ་ལྟ་ཅི་སྨོས་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ཡི་གེ་གཅིག་ཅེས་བྱ་བ་ ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ།ཡི་གེ་གཅིག་འཛིན་པའི་དུས་ན་བློ་དུ་མ་འགག་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། བློ་རྣམས་ནི་སྐད་ཅིག་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།

若是差别则应见为差别显现，若是不显现亦非能诠，由未执取不应成能知故。若无差别亦应同文字成非诠说。
由如是文字等句等异及无异相违故，句等非成事。根识差别即执取文字安立明显耳识，随彼所说由经验门而来，同类习气同类分别力近取分别于何有，彼说为此。同类习气近取者亦是彼亦是分别，是故为差别摄。
于彼显现句语一显现而成显现时，一混乱及遍混乱。此说殊胜耳识后生意识有觉，于句语一增益显示。由混乱力增益故，句等一显现者亦唯错乱。
何故？如是显现句等胜义一多性不应故。且句等非一。何故？由心不应次第执取多文字安立故。若是一性则应一心遍执取。由一执取非执取自性不应故。
若谓一心执取句等，说"彼何"等。彼句等非一心所执，由如次第执取文字聚故。
卷二十六。且一文字圆满时多心已过，于多文字何须说故，为显此说"一文字"等。由一文字执取时多心灭故。何故？由诸心是刹那故。

།དེ་ལྟ་ནི་བདེན་ན། དུས་ཇི་སྲིད་ཚིག་ལ་སོགས་པ་འཛིན་པའི་དུས་དེ་སྲིད་ནི་སྐད་ཅིག་མ་གཅིག་ཡིན་པ་དེ་བས་ན། བློ་གཅིག་ཁོ་ནས་ཚིག་ ལ་སོགས་པ་འཛིན་པར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན།སྐད་ཅིག་མ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། སྐད་ཅིག་མ་ནི་དུས་ཇི་སྲིད་ཀྱི་རྡུལ་ཕྲ་རབ་གཞན་ལས་འདས་པ་དུས་དེ་སྲིད་པ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། སྐད་ཅིག་མ་ནི་ཆ་དང་བྲལ་བའི་དུས་ཅན་ཡིན་ པའི་ཕྱིར་རོ།།སྐད་ཅིག་མ་ནི་ཆ་དང་བྲལ་བའི་དུས་ཅན་གྱི་མཐར་ཐུག་པའོ། །དེ་ཡང་རྡུལ་ཕྲ་རབ་གཅིག་ལས་འདས་པའི་དུས་ཅན་ཁོ་ན་ཡིན་པར་རིགས་སོ། །ཇི་སྐད་བཤད་པའི་དུས་ལས་སྐད་ཅིག་མ་ལྷག་པ་ཡིན་པར་ཁས་ལེན་ན་ནི། ཆ་ཅན་ཏེ་སྐད་ཅིག་མ་ཆར་ཆེ་བ་ལ་དུས་ཀྱི་མཐའ་མི་རུང་ བའི་ཕྱིར་རོ།།ཡི་གེ་ཤིན་ཏུ་ཚད་ཆུང་བ་གཅིག་ཀྱང་སྐད་ཅིག་མ་དུ་མས་རྫོགས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར། རྡུལ་ཕྲ་རབ་ཏུ་མ་འདས་པ་ཅན་དེ་འདས་པའི་མིག་འབྱེད་པ་གང་ལ་ཡོད་པ་དེ་ནི་རྡུལ་ཕྲ་རབ་དུ་མ་འདས་པ་ཅན་གྱི་མིག་འབྱེད་པ་དེ་དང་དུས་མཚུངས་པ་ཅན་ཉིད་ཡིན་ པའི་ཕྱིར། ལ་སོགས་པའི་ཡི་གེ་ཟུང་དུ་སྟེ་ཤིན་ཏུ་ཚད་ཆུང་བ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་ཇི་ལྟར་ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་ཤེས་པ་ཡི་གེ་བཀོད་པའི་ཚིག་ལ་སོགས་པ་ལ་འཇུག་པ་དེ་ལྟ་ན་ཡང་ཡི་གེའི་གོ་རིམས་ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་སྟོབས་ལས་དྲན་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཚིག་ལ་སོགས་ པ་བཀོད་པ་མེད་པ་འཛིན་ཏོ་ཞེ་ན་མ་ཡིན་ནོ།།དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཇི་ལྟར་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་བཞིན་དུ་དྲན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་ལྟར་སྒྲའི་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ཇི་ལྟར་དྲན་པས་ཀྱང་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟར་དྲན་པ་ཡང་རིམ་གྱིས་འབྱུང་བ་ཅན་ཡིན་པ་དེ་ལྟ་ན། དེའི་དུས་ ཅན་ཏེ་ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་དུས་ཅན་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ།།ཇི་ལྟར་ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་ཡིན་པ་དེ་ལྟར་སྒྲ་རྗེས་སུ་དྲན་པའི་གོ་རིམས་ཀྱང་སྲོག་ཆགས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རང་རིག་པའི་ངོ་བོ་ཅན་ཉིད་ཡིན་པ་དེ་ལྟར་ན། ཉམས་སུ་མྱོང་བ་དང་འདྲ་བའི་གོ་རིམས་འདི་ལ་ཁྱད་པར་བརྟགས་པ་ མེད་དོ།།དེ་བས་ན་ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་དྲན་པའི་གོ་རིམས་དག་གི་ཁྱད་པར་རྟོགས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དྲན་པ་གཅིག་གིས་ཚིག་དང་ངག་འཛིན་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཚིག་ལ་སོགས་པ་དུ་མ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། བློ་ལ་ཐ་དད་པ་མེད་པར་བློ་ལ་ཐ་དད་པར་མི་སྣང་བའི་ཕྱིར་ཏེ། ཚིག་དང་ ངག་གི་རྣམ་པ་ཅན་གྱི་བློ་ལ་ཐ་དད་པ་མེད་པར་གཅིག་ཉིད་དུ་སྣང་བའི་ཕྱིར་རོ།།བློ་ལ་སྣང་བའི་དབང་གིས་གཅིག་ཉིད་དང་དུ་མ་ཉིད་རྣམ་པར་འཇོག་པར་འགྱུར་ཏེ། བློ་ལ་ཚིག་ལ་སོགས་པ་སྣང་བ་གཅིག་གི་ངོ་བོ་ཅན་ཉིད་ཡིན་པས་ཚིག་དང་ངག་གཅིག་གོ་ཞེས་གཅིག་ཉིད་དུ་སྒྲོ་འདོགས་པའི་ རྣམ་པར་རྟོག་པ་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར་རོ།

若如是为真，则执取句等时间为一刹那故，应唯一心执取句等。说"刹那"等，由刹那即经过他极微尘时间故，由刹那是离分时分故。刹那是离分时分究竟。彼亦应唯是经过一极微尘时分。
若许说时间外刹那过多，由有分即大刹那分时边际不应故。为显示极小一字亦由多刹那圆满，由极微尘未过者过眼开于何有，彼与多极微尘过眼开同时故，等字双即极小圆满。
若谓如何经验智于文字安立句等转，然由文字次第经验力念何者，彼执无句等安立。非也。何故？由如经验而念故。如声次第经验如何念亦是，如是念亦次第生者，彼时分即唯经验时分。
如经验次第如是声随念次第亦是一切有情自证体性，如是于此同经验次第无差别观察。是故由经验念次第等无差别了知故。非一念执取句语。
句等亦非多。何故？由于心无异于心不显异故，由于句语相心无异显为一故。由心显现力安立一性及多性，由于心句等显现一体性故，生句语一增益分别故。

།རེ་ཞིག་ཡི་གེ་རྣམས་ཀྱི་བཀོད་པའི་སྒོ་ནས་ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་བློ་སྐྱེ་ཞིང་། དེ་ལ་གཅིག་ཏུ་སྣང་བ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ལ་དྲན་པ་ཡང་ཇི་ལྟར་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་བཞིན་སྐྱེ་བར་འགྱུར་ཞིང་དེ་ཡང་གཅིག་པར་འཛིན་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བཤད་པ་མ་ཡིན་ནམ་དེ་ལ་གང་ལ་ཚིག་ དང་ངག་ཐ་དད་པ་མེད་པར་སྣང་བའི་བློ་གཞན་ཅི་ཞིག་ཡོད་ཅེ་ན།དེ་ལ་ཁ་ཅིག་ནི་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་དང་དྲན་པ་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་སྐྱེས་ནས་ཕྱིས་འབྱུང་བ་ཅན་གཅིག་ཏུ་ཞེན་པའི་བློ་སྐྱེ་བའི་དབང་དུ་མཛད་ནས་དེ་སྐད་དུ་བཤད་པར་འདོད་དོ། །དཔེར་ན། གཞན་དག་སྒྲ་ཡིས་བསྒོས་པའི་ས་བོན་ ཅན།།ཐ་མའི་སྒྲ་དང་བཅས་པར་ནི། །ཡོངས་སྨིན་སྐྱེ་བ་ཅན་གྱིས་ནི། །བློ་ལ་མིང་དག་ངེས་པར་བྱེད། །ཅེས་བྱ་བ་ལྟ་བུའོ། །དེ་ལྟ་བུར་གྱུར་པའི་བློའི་དབང་གིས་ཀྱང་ཕྱི་རོལ་ལ་ཚིག་དང་ངག་གི་གཅིག་པ་ཉིད་ཁས་བླང་བར་རིགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། གཅིག་ཏུ་སྒྲོ་འདོགས་པའི་བློ་དེ་ནི་ འཁྲུལ་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ།།གཞན་དག་ནི་བློ་ལས་ཞེས་ལྔ་པ་བརྗོད་དོ། །ཚིག་དང་ངག་གི་རྣམ་པ་ཅན་གྱི་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་བློ་ལ་ཚིག་དང་ངག་དག་ཐ་དད་པ་མེད་པར་སྣང་བའི་ཕྱིར་ཏེ། བློ་གཅིག་ལས་ཐ་དད་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །བློ་གཅིག་ལས་ཐ་དད་པ་མེད་པ་ཡིན་ན་ནི་ཇི་ལྟར་ན་ དུ་མར་འགྱུར་ཞེ་ན།དེའི་དུ་མ་ཉིད་དེ་ཚིག་ལ་སོགས་པའི་དུ་མ་ཉིད་ནི་འོག་ནས་འགེགས་པར་འགྱུར་བ་ཉིད་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཅིག་དང་དུ་མ་ཉིད་དུ་མི་རུང་བ་དེའི་ཕྱིར། ཚིག་ལ་སོགས་པ་དངོས་པོ་མ་ཡིན་ནོ། །ཡང་ན་དེ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཚིག་ལ་སོགས་པ་དང་སྦྱར་ཏེ། ཚིག་ལ་སོགས་པ་ནི་དངོས་ པོ་མ་ཡིན་ཏེ།གཅིག་ཉིད་དང་དུ་མ་ཉིད་མི་རུང་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བར་དགོངས་སོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དངོས་པོ་དེའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དེ་ལས་མ་འདས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། གཅིག་དང་དུ་མའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ལས་མ་འདས་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཞན་གྱིས་འདོད་པའི་སྒྲ་དང་དོན་དག་གི་འབྲེལ་པ་དངོས་ པོ་ཡིན་ན་ཡང་།དེ་ཇི་ལྟར་དེའི་རྟེན་ཅན་དུ་འགྱུར་ཏེ། ཚིག་དང་ངག་དངོས་པོར་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་པ་དེའི་རྟེན་ཅན་དུ་འགྱུར། གང་ལ་ཚིག་དང་དག་དེའི་རྟེན་ཡོད་པ་ཞེས་བྱ་བར་ཚིག་རྣམ་པར་སྦྱར་རོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཚིག་ལ་སོགས་པ་མེད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རྟེན་དུ་བྱ་བར་མི་རུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་ན་ ཞེས་བྱ་བ་རྟེན་དུ་གྱུར་པར་བྱ་བ་མེད་པ་ཡིན་ན་འབྲེལ་པ་བརྟེན་པ་མ་ཡིན་པར་འགྱུར་རོ།།དེ་ལྟར་རྟེན་མེད་པ་ཅན་ཉིད་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར་འབྲེལ་པ་མ་ཡིན་པར་འགྱུར་ཏེ། འབྲེལ་པ་ནི་རྟག་ཏུ་གཞན་དབང་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གང་གི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་ཡིན་པ་དེ་བས་ན་སྒྲ་དང་དོན་དག་གི་འབྲེལ་པ་ནི་རང་ བཞིན་ཅན་ཉིད་མ་ཡིན་ནོ།

且由文字等安立门生经验心，于彼无一显现，念亦如经验生，彼亦非执一，岂非如是说耶？于彼何有他心显现句语无异？
于此有谓由经验及念次第生已，后起一执著心力说如是。如说："他等声熏种子，具最后声者，遍熟生者，于心定名。"
由如是心力亦不应许外句语一性，由一增益心即是错乱故。
他等说"由心"为第五格。由于句语相分别心，句语等显无异故，由一心无异故之义。若一心无异，云何成多？彼多性即句等多性当下破故。
"彼"即一多性不应故，句等非事。或"彼"连句等，句等非事，由一性多性不应故之义。何故？由不离彼事分别故，由不离一多分别故。
他许声义相属若是事，彼云何成彼所依，成非事句语所依？于何句语彼依有，如是安立句。何故？由句等无故不应为依故。
如是即无所依事，相属应非所依。如是由无依故成非相属，由相属常是他依故。由如是故，声义相属非自性。

།དེའི་བསམ་པ་ཅན་གྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་སྒྲ་དང་དོན་དག་གི་འབྲེལ་པ་ཅི་འདྲ་བར་རིགས་པ་དང་ལྡན་པ་ཡིན་པ་དེ་སྟོན་པར་བྱེད་དོ། །དེའི་བསམ་པ་ཅན་གྱི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དོན་སྟོན་པར་བྱེད་པའི་བསམ་པ་ཅན་གྱི་སྦྱོར་བ་སྟེ། ནང་གི་གཡོ་འགུལ་ལ་སོགས་པ་གང་ཡིན་པ་ དེ་ལས་བྱུང་བའི་སྒྲའོ།།དེ་ནི་རིགས་པ་དང་ལྡན་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་བཤད་དོ། །མངོན་པར་གསལ་བའི་སྒྲ་ནི་གཞན་གྱི་བསམ་པའི་སྒོ་ནས་དེ་སྐད་དུ་བཤད་དོ། །དེར་འཁྲུལ་པ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དོན་བསྟན་པའི་བསམ་པ་ལ་འཁྲུལ་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྒྲའི་འབྲེལ་པ་འདི་ནི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དེ་ དོན་བསྟན་པ་ལ་འཁྲུལ་པ་མེད་པ་ཉིད་ཡིན་ཏེ།དོན་བསྟན་པའི་བསམ་པས་སྒྲ་སྦྱོར་བའི་ཕྱིར་རོ། །སྒྲའི་འབྱུང་བ་དང་མངོན་པར་གསལ་བ་དེ་ཡང་དོན་བསྟན་པ་ལ་འཁྲུལ་པ་མེད་པ་ལ་བརྟེན་པ་སྟེ། འཁྲུལ་པ་མེད་པའི་རྒྱུ་མཚན་དེ་ཡང་སྐྱེས་བུའི་སྦྱོར་བས་བྱས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་སྐྱེས་ བུས་བྱས་པ་ཡིན་པས་ན།སྒྲ་དང་དོན་དག་གི་འབྲེལ་པ་ནི་སྐྱེས་བུས་བྱས་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ། །དེའི་སྒོ་ནས་ཏེ་ཇི་སྐད་དུ་བཤད་པའི་འབྲེལ་པའི་སྒོ་ནས་ནི། དོན་རྟོགས་པ་ལ་ངེས་པ་ཡིན་པ་དེ་ལྟར་ན། སྒྲ་རྣམས་སྐྱེས་བུས་མ་བྱས་པ་ཉིད་ཡིན་པར་བརྗོད་པར་འགྱུར་བ་ན་ཡང་དེ་ཉིད་འཁྲུལ་པ་སྟེ་བླ་བ་ཡིན་ ཏེ།སྐྱེས་བུས་བྱས་པའི་འབྲེལ་པ་ནི་འཁྲུལ་པའི་རྒྱུར་ཁས་ལེན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་ན་སྐྱེས་བུས་མ་བྱས་པ་ཉིད་དུ་རྟོག་པ་ནི་དོན་མེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་དགོངས་སོ། །དཔྱོད་པ་པ་རྣམས་ཀྱིས་རིག་བྱེད་ཀྱི་ངག་རྣམས་སྐྱེས་བུས་མ་བྱས་ཀྱང་འདོད་ལོ། །རིག་བྱེད་ཀྱི་རྩོམ་པ་པོ་རྣམས་བྱེད་པ་ པོ་རྣམས་མི་དྲན་ཕྱིར་ཏེ།རྟགས་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །གང་འདི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་འཆད་པར་བྱེད་དེ། དོན་མང་པོ་དག་གིས་བྱེད་པ་པོ་མི་དྲན་པ་དེ་ཙམ་གྱིས་མ་བྱས་པ་དག་མ་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་ཁྲོན་པ་རྙིང་པ་ལ་སོགས་པ་ལྟ་བུའོ། །དེ་ལྟར་ན་གཏན་ཚིགས་འཁྲུལ་པའི་ཕྱིར། རིག་བྱེད་པའི་ངག་ རྣམས་བྱེད་པ་པོ་མི་དྲན་པའི་ཕྱིར་སྐྱེས་བུས་མ་བྱས་པ་འདི་ནི་རིགས་པའི་ཚུལ་ཅན་མ་ཡིན་པ་རྒྱལ་དཔོག་པས་རྗོད་པར་བྱེད་དོ།།དེ་ལྟར་ཡང་དེ་ལྟ་བུའི་རྣམ་པའི་དངོས་པོ་འདི་ལ་ཡང་རྗེས་སུ་བརྗོད་པ་ཡོད་དོ། །འདི་ལ་ཅི་ཞིག་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། གཅིག་ཏུ་དེ་ལྟར་ངན་པ་མུན་ཁྱབ་བྱེད། དེ་ལྟར་ན་རེ་ ཞིག་བྱེད་པ་པོ་མི་དྲན་པའི་ཕྱིར་སྐྱེས་བུས་མ་བྱས་པ་ཉིད་དུ་སྨྲ་བའི་རྒྱལ་དཔོག་གང་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་ཤེས་རབ་འཚལ་བ་དེ་འདྲ་བ་སྟེ།ཤིན་ཏུ་རྨོངས་པ་ཇི་ལྟར་སྐྱེ་ཞིང་འབྱུང་སྙམ་པས། ཁོ་བོ་ཅག་གི་སེམས་ངོ་མཚར་དང་རྗེས་སུ་བརྩེ་བ་དང་བཅས་པར་འཇུག་པའི་ཕྱིར་རོ། །སེམས་ངོ་མཚར་དང་ རྗེས་སུ་བརྩེ་བ་དང་བཅས་པའོ།

"由彼意者"等显示声义相属如何具理。"由彼意者"即显义意之加行，由内动摇等所生声。彼由具理力说。
明显声由他意门如是说。"于彼无错"即于显义意无错故。此声相属即真实，于显义无错性，由显义意用声故。
声生及明显亦依于显义无错，无错因由补特伽罗加行所作故是士夫所作，故声义相属唯是士夫所作。
由彼门即如说相属门，于义了解决定如是，声虽说非士夫所作亦即错谬，由许士夫所作相属为错因故。如是分别非士夫所作即无义之义。
弥曼差学者许吠陀语非士夫所作。由不忆吠陀作者等作者故，为因故。
"凡此"等解说，由多义不忆作者仅此非无作，如古井等。如是由因错故，吠陀语由不忆作者故非士夫所作，此非理行者胜论师说。如是亦于如是相事有随说。
于此何所说？一向如是恶遍暗。如是且由不忆作者故说非士夫所作性胜论何者，彼求慧如是，由极愚如何生起故，我等心生稀有悲悯故。心具稀有悲悯。

།ཐོབ་པ་ཅན་ཡིན་དུ་ཟིན་ཀྱང་དེ་དང་འདྲ་བའི་མ་རིག་པས་རྣམ་པར་འཚེ་བའི་ཕྱིར་རོ། །ངོ་མཚར་དང་བཅས་པ་དང་མ་རིག་པའི་འཆིང་བ་བརྟེན་པོས་སེམས་ཅན་རྣམས་གདུང་བར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རྗེས་སུ་བརྩེ་བ་དང་བཅས་པའོ། །འདི་ལ་འདིར་གཞན་དག་ཀྱང་ སྟེ།ད་ལྟར་དེའི་གཞུང་གི་རྗེས་སུ་འབྲང་བ་རྟོག་པ་དང་ལྡན་པ་སྙམ་སེམས་པ་དེ་ནི་འདི་ལྟར་ཡིན་ནོ་ཞེས་རྗེས་སུ་རྗོད་པར་བྱེད་པས། སྲིད་པ་སྟེ་འགྲོ་བ་བརྩེ་བ་མེད་ཅིང་སྙིང་རྗེ་མེད་པས་གནོད་པ་ཅན་དུ་མུན་པ་གང་གིས་གནོད་པ་དེ་ནི། སྲིད་པ་བརྩབ་མེད་པས་གནོད་པ་ཅན་ངན་པ་མུན་པ་ཁྱབ་པ་ཡིན་ ནོ།།འདིར་མི་ཤེས་པ་ཉིད་ལ་ངན་པར་བརྗོད་པར་རིགས་ཀྱི་སྲོག་ཆགས་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །འདི་ལྟར་སྲོག་ཆགས་དེ་སྐད་དུ་སྨྲ་ན་ཡང་ཕན་འདོགས་པ་སྟེ། ཕན་པ་ཐོབ་པར་འདོད་པ་དེ། དེས་སླུ་བར་བྱེད་ཅིང་འཁྲུལ་པར་བྱེད་པ་ལ་ཉེས་པ་ཅི་ཞིག་ཡོད། འོན་ཀྱང་ཉེས་པ་འདི་ནི་མི་ཤེས་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ། ། ཅིའི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་སྨྲ་བ་དེ་ཡང་ཤེས་རབ་འཚལ་བ་ཡིན་སྙམ་ན། འདི་ལྟར་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་འདི་ནི་མ་གྲུབ་པ་དང་མ་ངེས་པ་ཅན་ཡིན་པས་སོ། །དེ་ལ་མ་གྲུབ་པའི་དབང་དུ་མཛད་ནས། འདི་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། བདེ་བར་གཤེགས་པ་པ་དག་གིས་རིག་བྱེད་ཀྱི་བྱེད་པ་པོ་བརྒྱད་ལ སོགས་པ་དྲན་ནོ།།སོགས་པའི་སྒྲས་ནི་མི་ཐུང་མི་ཐུང་ལྷ་དང་། སྣ་ཚོགས་བཤེས་གཉེན་ལ་སོགས་པའོ། །གཟེགས་ཟན་ཏེ་བྱེ་བྲག་དག་གིས་དབྱིག་གི་སྙིང་པོ་ཅན་ནི་ཚངས་པ་སྟེ། རིག་བྱེད་ཀྱི་བྱེད་པ་པོར་དྲན་པར་བྱེད་དོ། །དེ་བས་ན་བྱེད་པ་པོ་མི་དྲན་པ་མ་གྲུབ་པ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་ བདེ་བར་གཤེགས་པ་པ་དག་དང་གཟེགས་ཟན་དེ་དག་རིག་བྱེད་ཀྱི་བྱེད་པ་པོ་དྲན་པ་སྨྲ་བ་དེ་ལོག་པར་སྨྲ་བ་ཡིན་པ་དེ་བས་ན་གཏན་ཚིགས་གྲུབ་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན།ད་ནི་རིག་བྱེད་ལས་གཞན་པའི་སྒྲ་གང་སྐྱེས་བུས་བྱས་པ་ཡིན་ཏེ། འགའ་ཞིག་ཀྱང་སྐྱེས་བུས་བྱས་པ་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། ། དེ་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བྱེད་པ་པོ་དྲན་པར་སྨྲ་བ་ལོག་པ་པོ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །དེ་ཉིད་གསལ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར། གཞོན་ནུ་འབྱུང་བ་ཅན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། གང་གི་ཚེ་གཞོན་ནུ་འབྱུང་བ་ཅན་ལ་སོགས་པའི་གཞུང་ནག་མོའི་འབངས་ལ་སོགས་པ་བདག་གམ་གཞན་རྩོམ་པ་པོ་ཡིན པར་སྟོན་པར་བྱེད་པ་དེའི་ཚེ།ཁྱེད་ཅག་གི་ལོག་པར་སྨྲ་བ་ཡིན་ཏེ། ཁྱེད་ཅག་ནི་རྩོམ་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་དེ་ལྟར་གཞན་དག་སྤོང་བར་བྱེད་པར་འགྱུར་རོ།

虽已获得，然为如是无明所害故。由稀有及无明坚固缚束众生苦恼故具悲悯。
于此他等亦即今随彼论者自谓具分别者如是随说：由无悲无悯害有情之暗，即有情无悲所害恶暗遍。
此中应说无知为恶，非有情。如是有情虽如是说亦利益，欲得利益者，彼所欺惑有何过？然此过唯是无知。
何故如是说者亦求慧耶？由此能立具不成不定故。就不成而言，说"如是"等，善逝等忆吠陀作者八等。等字谓矮人天及种种亲教师等。
尼夜耶派以金藏梵天为吠陀作者而忆念。是故不忆作者不成。
若谓善逝等及尼夜耶彼等说忆吠陀作者是邪说故因成者，今除吠陀外何声是士夫所作？义即全无士夫所作。
"如是"即说忆作者是邪说者。为明此故，说"童生有"等，当童生有等论黑天眷属等自他为作者显示时，汝等是邪说，汝等非作者，如是他等当遮。

།གལ་ཏེ་གཞོན་ནུ་འབྱུང་བ་ཅན་ལ་སོགས་པ་དེ་ལ་བྱེད་པ་པོ་སྤོང་བ་ལ་ཁས་བླངས་པས་གནོད་པ་སྟེ། གཞོན་ནུ་འབྱུང་བ་ཅན་ལ་ སོགས་པ་སྐྱེས་བུས་བྱས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན།བྱེད་པ་པོ་མི་དྲན་པ་འདི་ཉིད་སྐྱེས་བུས་མ་བྱས་པར་ཁས་བླངས་པའི་ཡན་ལག་སྟེ། སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་དེ་ཡང་གཞོན་ནུ་འབྱུང་བ་ཅན་ལ་སོགས་པ་ལ་ཡོད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ཇི་སྐད་དུ་བཤད་པའི་རིགས་པ་འདིས་ཇི་ལྟར་ན་གཞོན་ནུ་ འབྱུང་བ་ཅན་ལ་སོགས་པ་སྐྱེས་བུས་བྱས་པར་འདོད་པ་མ་ཡིན་ནམ།གང་ལ་གང་གིས་གནོད་པ་ཡིན། ཅི་སྟེ་རིགས་པ་མཚུངས་པ་ཡིན་དུ་ཟིན་ཀྱང་གཞོན་ནུ་འབྱུང་བ་ཅན་ལ་སོགས་པ་སྤོང་བ་ཁས་བླངས་པ་དང་འགལ་བར་འདོད་ན། ཁས་བླངས་པས་གནོད་པ་དེ་རིག་བྱེད་སྨྲ་བ་གཞན་ལ་ཡང་ རིག་བྱེད་ཀྱི་ངག་རྣམས་ཀྱི་རྩོམ་པ་པོ་སྤོང་བར་མཚུངས་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ།།གལ་ཏེ་རིག་བྱེད་སྨྲ་བ་དེའི་མ་བྱས་པ་ཉིད་འདོད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། བྱེད་པ་པོ་སྐྱོན་ཡང་མེད་པ་སྟེ། ཁས་བླངས་པ་ལ་གནོད་པའི་སྐྱོན་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། རིག་བྱེད་སྨྲ་བ་འདིའི་རིག་བྱེད་སྐྱེས་བུས་མ་བྱས་པ་ཡིན་ནོ་ ཞེས་འདོད་ཅིང་ཁས་བླངས་པ་འདི་ཚད་མ་མེད་པ་ཅན་ཏེ།ཚད་མ་དང་བྲལ་བ་ལུང་མཚོན་པའི་རྒྱུ་མཚན་གྱི་བརྟག་པ་གང་ལས་ཐོག་མ་ནས་ཡོད་པར་འགྱུར། དེ་ལྟར་རིག་བྱེད་སྐྱེས་བུས་མ་བྱས་པ་ཉིད་དུ་ཁས་ལེན་པ་ན། བྱེད་པ་པོ་མི་དྲན་པར་ཚད་མར་འཆད་པ་དེ་ལ་སྐྱོན་བསྟན་མ་ཐག་པ་ཡིན་ པ་དེ་ལྟར་ན།འདི་ནི་ཚད་མ་མེད་པ་ཅན་འདོད་པ་ཡིན་ཏེ། ཅི་སྟེ་ཚད་མ་མེད་པར་རིག་བྱེད་སྨྲ་བས་རིག་བྱེད་སྐྱེས་བུས་མ་བྱས་པ་ཉིད་དུ་ཁས་ལེན་པ་དེའི་ཚེ་གློ་བུར་དུ་འཛིན་པ་ཅན་ཏེ། རིགས་པ་མེད་པར་འཛིན་པ་ཅན་གྱི་དཔྱོད་པ་པ་འདི་ཡང་། སྐྱེས་བུས་མ་བྱས་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་འགའ་ ཞིག་ཏུ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་སྟེ།ཚད་མ་ལ་ལྟོས་པས་ཅི་ཞིག་བྱ། གང་གིས་སྐྱེས་བུས་བྱས་པ་དང་སྐྱེས་བུས་མ་བྱས་པ་དཔྱོད་པས་ཞེས་བྱ་བས་སྐྱེས་བུས་བྱས་པ་དང་སྐྱེས་བུས་མ་བྱས་པ་ཉིད་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཉེ་བར་དགོད་པས་བདག་ཉིད་དུབ་པར་བྱེད་དོ། །རིགས་མ་ཡིན་པ་འཛིན་པ་གང་ ཡིན་པ་དེ་ནི་ཐམས་ཅད་དུ་དེ་ཁོ་ན་བཞིན་དུ་འཇུག་པར་འགྱུར་ན།འགའ་ཞིག་ལ་ཚད་མ་འགོད་པའི་སྒོ་ནས་བདག་ཉིད་སྡུག་བསྔལ་བར་བྱེད་པས་ཅི་ཞིག་བྱ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསྡུས་པའི་དོན་ཏོ།

若谓童生有等于遮作者有许诺相违，由童生有等是士夫所作故。不忆作者即是许非士夫所作支分，彼能立亦于童生有等有，如是所说理，云何不许童生有等是士夫所作？何者于何相违？
若谓虽理相等，然许遮童生有等相违者，由许诺相违，于说吠陀他者遮吠陀语作者亦全同。
若谓说吠陀者由许非所作故，无作者过，无许诺相违过者，此说吠陀者许吠陀非士夫所作无量，无量离教证因考察从何初有？
如是许吠陀非士夫所作时，说不忆作者为量已示过，如是此是无量许，若无量说吠陀者许吠陀非士夫所作时，突然执持，此无理执持弥曼差者，于非士夫所作等何者能立，何须观待量？
由何考察士夫所作非士夫所作，由安立士夫所作非士夫所作能立自疲。执非理者一切如是转时，由何者安立量自苦为何？是摄义。

།དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རིག་བྱེད་སྐྱེས་བུས་མ་བྱས་པ་ཉིད་དུ་ཚད་མ་མེད་པ་ཅན་དེ་ཉིད་འདོད་པའི་གཏན་ ཚིགས་ཀྱིས་རིག་བྱེད་སྨྲ་བའི་རིག་བྱེད་ཀྱི་བྱེད་པ་པོ་སྤོང་བ་ལ་ཁས་བླངས་པས་གནོད་པ་མེད་པར་འདོད་ན་དེ་ལས་གཞན་པ་སྟེ།དཔྱོད་པ་པ་དེ་ལས་གཞན་པའི་སྐྱེས་བུ་གཞོན་ནུ་འབྱུང་བ་ཅན་ལ་སོགས་པ་སྐྱེས་བུས་བྱས་པ་ཉིད་དུ་འདོད་པས། དེ་བྱེད་པ་པོ་སྤོང་བ་ཁས་བླངས་པ་ལ་ཡང་གནོད་པ་མེད་ པར་མཚུངས་པའི་ཕྱིར་ཀླན་ཀ་བཙལ་དུ་མེད་དོ།།དེ་ལ་སྤོང་བ་ལ་ཁས་བླངས་པ་ལ་ཡང་གནོད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ཀླན་ཀ་འདི་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ཕུལ་དུ་བྱུང་བ་མཐོང་བ་མེད་པ་ཅན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་སྐྱེས་བུས་བྱས་པ་དང་སྐྱེས་བུས་མ་བྱས་པ་ཉིད་དུ་མངོན་པར་འདོད་ པའི་ངག་རྣམས་རྣམ་པ་དེ་ལྟ་བུར་ཏེ།བྱེད་པ་པོ་མི་དྲན་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ལྟ་བུ་ལ་སོགས་པ་སྐྱེས་བུས་མ་བྱས་པ་ཉིད་དུ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་རྣམས་ནི་ཕུལ་དུ་བྱུང་བ་མཐོང་མེད་ཅན་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་རོ། །དེ་ལྟར་ན་སྐྱེས་བུས་བྱས་པ་བྱེད་པ་དུ་མ་བྱེད་པ་པོ་དུས་རིང་པོར་འདས་པ་ཅན་དག་ཀྱང་བྱེད་ པ་པོ་དྲན་པ་མེད་པ་ཡོད་པ་དེ་ལྟར་ན།གང་ལས་རིག་བྱེད་ཀྱི་ངག་རྣམས་ཕུལ་དུ་བྱུང་བ་མཐོང་བ་དེ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། གང་རིག་བྱེད་ལ་སྐྱེས་བུས་མ་བྱས་པ་རྣམས་ལ་བྱེད་པར་མི་ནུས་པ་ཅན་གྱི་རྣམ་པ་འགའ་ཞིག་ཀྱང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །སྐྱེས་བུའི་འབྲས་བུའི་སྒྲའི་ཆོས་རྣམས་ནི་འབྲས་ པུའི་ཆོས་རྣམས་ཏེ།སྐྱེས་བུའི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དང་ལྡོག་པའི་རྗེས་སུ་བྱེད་པ་ཅན་ཉིད་ལ་སོགས་པ་འབྲས་བུའི་ཆོས་དེ་རྣམས་ལས་ཁྱད་པར་མཐོང་བ་ཅན་མ་ཡིན་ནོ། །ཇི་ལྟར་སྐྱེས་བུས་བྱས་པ་སྐྱེས་བུའི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དང་ལྡོག་པའི་རྗེས་སུ་བྱེད་པ་ཅན་ཡིན་པ་དེ་ལྟར་རིག་བྱེད་པའི་ཡིན་ན་ཡང་དེ་ བཞིན་དུ་ཕུལ་དུ་བྱུང་བ་མཐོང་བ་ཅན་དུ་འགྱུར་ན་རིག་བྱེད་ཀྱི་སྒྲ་འགའ་ཞིག་ལས་ཕུལ་དུ་བྱུང་བ་སྟེ།སྐྱེས་བུས་མ་བྱས་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་ཁས་ལེན་ཞིང་གཞན་ལ་ནི་མ་ཡིན་པས་ན། ཁས་བླངས་པ་ལ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཅུང་ཞིག་ཀྱང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་དེ་ལྟར་ན། རིག་བྱེད་སྨྲ་བ་འདིའི་ འཇུག་པ་རིགས་པ་མེད་པ་སྟེ་ཚད་མ་མེད་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ།།དེ་བས་ན་འདི་ལྟར་ཇི་སྐད་དུ་བཤད་པའི་རྣམ་པས་བྱེད་པ་པོ་མི་དྲན་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཏན་ཚིགས་མ་གྲུབ་པ་ཡིན་ནོ། །འདིར་མ་ངེས་པ་ཡང་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་བྱེད་པའི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། མན་ངག་ གཅིག་ནས་གཅིག་ཏུ་བརྒྱུད་པ་ནི་ཡང་དག་པའི་མན་ངག་གོ།

是故若谓以吠陀非士夫所作无量许为因，说吠陀者遮吠陀作者无许诺相违者，则于彼以外，即于彼弥曼差以外补特伽罗童生有等许士夫所作者，于彼遮作者许亦同无相违故无可诘难。于彼遮亦许相违者，此诘难非有之义。
"无见殊胜"等，于士夫所作非士夫所作显许语如是，即由不忆作者等如是非士夫所作能立，配为无见殊胜。
如是士夫所作作业众多作者久远者亦有不忆作者，如是于何见吠陀语殊胜非有，于吠陀非士夫所作等亦无有何不能作相。
士夫果声法即果法，谓随顺士夫行止等果法，无见差别。如士夫所作随顺士夫行止，若吠陀亦如是则成见殊胜，然于某些吠陀声许非士夫所作相而于他非，故于许全无能立如是。
此说吠陀者行无理即唯无量。是故如是如说相由不忆作者因不成。此中亦不定故，说"作"等，正教一一相传是真正教。

།བྱེད་པའི་ཡང་དག་པའི་མན་ངག་སྟེ། སྐྱེས་བུས་བྱས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཡང་དག་པའི་མན་ངག་རྒྱུན་ཆད་པ་ནྱ་གྲོ་ལ་རྣམ་ཐོས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་སྒྲ་གང་དག་ལ་ཡོད་པ་དེ་དག་ནི་བྱེད་པའི་ཡང་དག་པའི་ མན་ངག་རྒྱུན་ཆད་ན།འདིས་ནི་བྱེད་པ་པོ་ཉིད་མི་དྲན་པ་ཅན་བསྟན་ཏོ། །བྱས་པ་ནི་སྐྱེས་བུས་བྱས་པའོ། །དེ་བས་ན་སྐྱེས་བུས་བྱས་པའི་ངག་ལ་ཡང་བྱེད་པ་པོ་མི་དྲན་པ་གནས་པའི་ཕྱིར་གཏན་ཚིགས་མ་ངེས་པ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་བྱེད་པའི་ཡང་དག་པའི་མན་ངག་རྒྱུན་ཆད་པ་ཅན་གྱིས་ བྱས་པ་དེ་འབད་རྩོལ་དང་ལྡན་པའི་སྐྱེས་བུས་འདི་དག་བྱས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་དམིགས་པ་དེ་བས་ན།གཏན་ཚིགས་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལ་གནས་པ་ཅན་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ནི་དེ་ལྟར་མ་ཡིན་ནོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། འབད་རྩོལ་དང་ལྡན་དུ་ཟིན་ཀྱང་བྱེད་པ་པོ་དྲན་པར་མི་བྱེད་པར་ངེས་པའི་ཕྱིར་རོ། ། འབད་རྩོལ་ཡོད་དུ་ཟིན་ཀྱང་གདོན་མི་ཟ་བར་བྱེད་པ་པོ་དམིགས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཐེ་ཚོམ་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ། །གཞན་ཡང་སྐྱེས་བུས་མ་བྱས་པར་མངོན་པར་འདོད་པར་གཞན་ལ་ཡང་སྒྲའི་བྱེད་པ་པོ་དམིགས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་མི་དམིགས་པ་དང་། འདིའི་བྱེད་པ་པོ་དམིགས་པའི་ཕྱིར་དམིགས པ་ནི་ཚད་མ་གང་ལས་ཀྱང་ངེས་པ་མེད་དོ།།འོན་ཀྱང་གཞན་གྱིས་བསྟན་པ་ལས་སོ། །ཅི་ལྟ་བུར་གྱུར་པ་ཞེ་ན། ཡིད་ཆེས་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པ་སྟེ། ཚད་མ་ཅན་མ་ཡིན་པ་ལས་སོ། །དེ་ལྟ་བུར་གྱུར་པའི་བསྟན་པ་ལས་དད་པར་བྱེད་པ་པོ་དམིགས་པ་དང་མི་དམིགས་པ་ངེས་པར་རིགས་པ་ཉིད་ མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།།གལ་ཏེ་རིག་བྱེད་ཀྱི་ངག་རྣམས་ནི་ཁོ་བོས་བྱས་པ་དག་ཡིན་ནོ་ཞེས་དེ་སྐད་དུ་སྨྲ་བ་མི་དམིགས་པ་དེས་ན་རིག་བྱེད་ཀྱི་ངག་རྣམས་བྱེད་པ་པོ་མེད་པར་ངེས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། སྒྲ་རྣམས་བདག་ཉིད་ཀྱིས་བྱས་པ་ལ་ཡང་བསྙོན་པ་མཐོང་ བའི་ཕྱིར་རོ།།སྒྲའི་བདག་ཉིད་ཀྱིས་བྱས་སུ་ཟིན་ཀྱང་། ཁོ་བོས་དེ་དག་མ་བྱས་སོ་ཞེས་དེ་ལྟར་བསྙོན་པར་བྱེད་པ་སྟེ། རྗོད་པར་བྱེད་པ་མཐོང་ངོ་། །དེ་ལ་ཅི་འདིས་དེ་དག་བྱས་པའམ་སྤྱི་གཞན་གྱིས་ཞེས་ངེས་པ་ལ་བརྟེན་པ་སྟེ། མཐའ་ལ་བརྟེན་པ་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བས་ན་དེ་ ལྟར་བྱེད་པ་པོ་མི་དྲན་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བའི་གཏན་ཚིགས་འདིས་མ་གྲུབ་པ་དང་མ་ངེས་པ་དག་གི་སྒོ་ནས་སུན་ཕྱུང་བ་ཡིན་ནོ།།ད་ནི་རིག་བྱེད་སྐྱེས་བུས་མ་བྱས་པ་ཉིད་དུ་རབ་ཏུ་བསྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་གཞན་གྱིས་སྨྲས་པའི་གཏན་ཚིགས་གཞན་དག་ཀྱང་སུན་དབྱུང་བའི་ཕྱིར་ཉེ་བར་དགོད་པར་བྱེད་དེ། ཇི་ལྟར་ སྐྱེས་བུ་འདི་སྟེ།རིག་བྱེད་འདོན་པ་དེ་ལྟ་བས་གཞན་ལས་ཐོས་པ་མེད་པར་རིག་བྱེད་འདིའི་ཡི་གེ་དང་ཚིག་གིས་བཀོད་པའོ།

作之真实教授，即士夫所作真实教授断绝，如尼俱卢闻等声，于彼等有作之真实教授断绝。此说明不忆作者。所作即士夫所作。是故于士夫所作语亦有不忆作者住故，因不定。
若谓由作真实教授断绝者所作，由具勤勉士夫作此等而观察，故因不住于相违品者，此非如是。何故？虽具勤勉，定不忆作者故。虽有勤勉，必无观察作者故唯是疑。
复次，于显许非士夫所作他者亦无观察声作者故不观察，由观察此作者故观察，于何量亦无定。然由他说。云何？不应信，由非量故。由如是说不应理定观察不观察作者故。
若谓吠陀语我未作如是说不观察，故定吠陀语无作者者，此非。何故？由见谤自作声故。虽声自作，说我未作彼等如是见谤说。于彼此作耶或他类作耶，不能依止边际故。
是故如是由不忆作者因，以不成不定门破。今为成立吠陀非士夫所作，为破他说余因亦安立，如此士夫即诵吠陀者，未从他闻此吠陀字句安立。

།དེ་ཡང་ཡི་གེའི་བཀོད་པ་ནི་ཚིག་ཡིན་ལ་ཚིག་གི་བཀོད་པ་ནི་ངག་ཡིན་ཏེ། འདོན་པའི་ཕྱིར་བརྗོད་ནུས་མེད་དོ། །དེ་ ལྟར་གཞན་ལ་ཡང་སྟེ་རིག་བྱེད་ཀྱི་བྱེད་པ་པོར་མཐོང་བར་འདོད་པ་དེ་ཡང་གཞན་གྱིས་བསྟན་པ་ལ་ལྟོས་པ་ཡིན་ལ།དེ་ཡང་གཞན་གྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ཐོག་མ་མེད་པ་ཉིད་ཀྱི་སྐྱེས་བུས་མ་བྱས་པ་ཉིད་དུ་གྲུབ་པ་ཞེས་བྱ་བ་འགའ་སྨྲའོ། །དང་པོ་ཉིད་དུ་མངོན་པར་འདོད་པའི་རིག་བྱེད་འདོན་པ་ནི་ རིག་བྱེད་འདོན་པར་བྱེད་པ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར།རིག་བྱེད་འདོན་པ་སྔོན་དུ་སོང་བ་ཅན་ཡིན་ཏེ། ད་ལྟར་བའི་རིག་བྱེད་འདོན་པར་བྱེད་པ་དང་འདྲའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྦྱོར་བའོ། །དེ་སྐད་དུ་སྨྲ་བ་དེ་ཡང་གང་བྱེད་པ་པོ་མི་དྲན་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་དེར་བཤད་པ་དེ་ཉིད་ལན་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་བཤད་མ་ ཐག་པའི་རྣམ་པས་དེ་ནི་སྐྱེས་བུས་མ་བྱས་པ་ཡིན་ན།གང་སྐྱེས་བུས་མ་བྱས་པ་ཡིན་པར་འགྱུར་ཏེ། གཞན་གཞོན་ནུ་འབྱུང་བ་ཅན་ལ་སོགས་པ་འདོན་པར་བྱེད་པ་སྔོན་དུ་སོང་བ་ཅན་ཉིད་ཡིན་པས་ན་ཐོག་མ་མེད་པ་ཅན་ཉིད་དུ་རབ་ཏུ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལ་གལ་ཏེ་རབ་ཏུ་སྒྲུབ་པར་ བྱེད་པ་ཁས་བླངས་པ་ལ་གནོད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན།འདི་ཉིད་ཁས་བླངས་པའི་ཡན་ལག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནས་ཀླན་ཀ་བཙལ་དུ་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་ཐམས་ཅད་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། དེ་དག་བསྡུ་བའི་ཕྱིར་སོགས་པའི་སྒྲས་རབ་ཏུ་སྦྱར་རོ། །ཐལ་ཆེས་པ་ཉིད་དུ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་ན་ཞེས་བྱ་ བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ།སྐྱེས་བུ་གཞོན་ནུ་འབྱུང་བ་ཅན་ལ་སོགས་པའི་གཞུང་དུ་བཀོད་པ་གཞན་དག་ཏུ་ཡང་དག་པའི་མན་ངག་དང་བྲལ་བ་སྟེ། མན་ངག་མེད་པ་གཞན་རྣམས་ཀྱིས་བརྗོད་པ་ཅི་མཐོང་ན་སྟེ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མཐོང་བ་མེད་པར་རོ། །རྒྱུ་གང་གིས་དེ་ཡང་སྟེ་རིག་བྱེད་ལས་གཞན་པའི་ སྒྲའོ།།དེ་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྐྱེས་བུས་མ་བྱས་པར་ཅིའི་ཕྱིར་རྗེས་སུ་དཔོག་སྟེ་རྗེས་སུ་དཔོག་པར་མི་བྱེད། ད་ལྟར་བ་རྣམས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་འཆད་པར་བྱེད་དེ། ད་ལྟར་བ་རྣམས་མན་ངག་མེད་པར་ཀློག་པར་མི་ནུས་པ་ལས་གཞན་དུ་སྐྱེས་བུས་མ་བྱས་པ་ ཉིད་ཀྱི་རྟེན་ཅུང་ཟད་ཀྱང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ།སྐྱེས་བུས་མ་བྱས་པ་ཉིད་དུ་བསྒྲུབ་པའི་རྒྱུ་མཚན་ནོ། །གཞན་གྱི་མན་ངག་མེད་པར་རིག་བྱེད་ཀློག་པར་ནུས་པ་མེད་པ་དེ་ལྟར་ན། རིག་བྱེད་ཀྱི་ངག་རྣམས་སྐྱེས་བུས་མ་བྱས་པ་ཉིད་དུ་འདོད་དོ། །མན་ངག་མེད་པར་ཀློག་པར་མི་ནུས་པ་དེ་ནི་ གཅིག་གིས་ཏེ།སྐྱེས་བུ་འགའ་ཞིག་གིས་སྦྱར་བའི་གཞུང་སྐྱེས་བུས་བྱས་པ་ཉིད་དུ་མངོན་པར་འདོད་པ་གཞན་ལ་ཡང་འདོན་པར་བྱེད་པ་གཞན་གྱི་དང་མཚུངས་སོ།

此中字之安立是句，句之安立是语，由诵故无说能。如是于他亦即于欲见吠陀作者亦依他说，彼亦他者，有说无始即成非士夫所作。
初显许吠陀诵者，由是吠陀诵者故，有前行吠陀诵，如现在吠陀诵者是为结合。如是说者，即由不忆作者故所说即是答。如是刚说相，彼若非士夫所作，何成非士夫所作，由他童生有等诵者前行故，成无始故。
于彼若谓能立许相违者，即此许支等乃至无可诘难皆当说，为摄彼等以等声结合。为示太过故说"如是"等，于童生有等补特伽罗所立他中离真实教授，即无教授他等所说何见，即全无见。
由何因彼即异于吠陀声，如是何故推度非士夫所作，不应推度。现在等说明，现在等无教授不能读，异此全无非士夫所作依，即非士夫所作成因。
如是无他教授不能读吠陀故，许吠陀语非士夫所作。无教授不能读者，由一即某补特伽罗所造论显许士夫所作他亦同于他诵者。

།དེའི་རྗེས་སུ་འབྲངས་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མན་ངག་མེད་པར་ཀློག་པར་མི་ནུས་པ་སྐྱེས་བུས་མ་བྱས་པ་ཉིད་ཀྱི་རྟགས་ཀྱི་ སྒོ་ནས་ངག་གི་རྗེས་སུ་འབྲང་བར་བྱེད་པ་དེས།འཇིག་རྟེན་པའི་སྒྲ་ཐམས་ཅད་དེ་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་སྐྱེས་བུས་མ་བྱས་པ་ཉིད་རྗེས་སུ་དཔོག་ཅིང་རྗེས་སུ་དཔྱོད་པའམ་འགའ་ཞིག་ཀྱང་མ་ཡིན་ཏེ་ཁྱད་པར་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཅི་སྟེ་གཞན་གྱིས་འཇིག་རྟེན་པའི་སྒྲ་རྣམས་སྐྱེས་བུས་མ་བྱས་པ་ ཉིད་དུ་འདོད་ན།དེ་ལ་སྐྱེས་བུས་མ་བྱས་པ་ཉིད་དུ་རྗེས་སུ་དཔོག་པ་ན་ཁས་བླངས་པ་ལ་སོགས་པའི་སྐྱོན་ཡོད་དོ་ཞེ་ན། དེ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། འཇིག་རྟེན་པའི་ངག་དེ་ནི་དེ་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་སྐྱེས་བུས་མ་བྱས་པ་ཉིད་དུ་མི་འདོད་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །སོགས་ པའི་སྒྲས་ནི་ཁས་བླངས་པ་ལ་གནོད་པ་ལ་སོགས་པ་གཟུང་ངོ་།།འདོད་པ་ནི་དེའི་རྟེན་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། སྐྱེས་བུས་མ་བྱས་པ་ཉིད་དུ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་རྟེན་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་དེ་མ་ཐག་ཏུ་བཤད་ཟིན་ཏོ། །གཞན་ཡང་རིགས་གང་སྟེ། རྫས་སུ་མཚུངས་པའི་རིགས་ གང་ཡིན་པ་རྒྱུ་གང་ལ་རྗེས་སུ་མཚུངས་པའི་ལྡོག་པ་གྲུབ་པས།རྒྱུ་མ་མཐོང་བ་ཅན་གཞན་ལ་གང་གི་རིགས་ཅན་ཉིད་དུ་བྱེ་བྲག་མེད་པར་རྒྱུ་དེ་ལས་གྲུབ་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་དེ་དག་ཡང་དག་པར་ཤེས་སོ། །ཅི་དང་འདྲ་བར་ཞེ་ན། མེ་ཤིང་བཞིན་ཏེ། དཔེར་ན་ཤིང་ལས་མེ་གཅིག་མཐོང་བ་དེ་ དང་མཚུངས་པའི་རང་བཞིན་ཅན་རྒྱུ་མ་མཐོང་བ་ཅན་གཞན་ཡང་དེ་དང་མཚུངས་པའི་རྒྱུ་ཅན་ཉིད་ཡིན་པ་ཁོ་ནར་ཡང་དག་པར་ཤེས་པ་ལྟ་བུའོ།།རྒྱུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་འཆད་པར་བྱེད་དེ། རྒྱུ་མ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་ཏེ། དེའི་རྒྱུ་མ་མཐོང་བ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ཙམ་གྱིས་རྒྱུ་མེད་པ་ཅན་ཞེས་བྱ་ བ་མ་ཡིན་ནོ།།དངོས་པོ་རྒྱུ་མ་མཐོང་བ་ཅན་ཡིན་ན་ཡང་སྟེ། དེ་དག་གི་རྒྱུ་མ་མཐོང་བར་ཡོད་པ་ཞེས་བྱ་བར་ཚིག་རྣམ་པར་སྦྱར་རོ། །དངོས་པོ་དེ་ལྟ་བུར་གྱུར་པ་ཡིན་ན་ཡང་དེ་ལས་གཞན་པ་རྒྱུ་མཐོང་བ་ཅན་དག་གིས་རང་བཞིན་ཐ་དད་པ་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་མེད་པ་སྟེ། རང་བཞིན་མཚུངས་པ་ ཅན་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།དེ་ལྟ་བུ་རྣམ་པ་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱུ་མཚུངས་པ་ཅན་ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་དཔོག་པར་འགྱུར་རོ། །འདི་ལྟར་འཇིག་རྟེན་པའི་སྒྲ་དང་མཚུངས་པའི་ཆོས་ཅན་རིག་བྱེད་པའི་སྒྲ་རྣམས་ཀྱང་འཇིག་རྟེན་པ་དང་འདྲ་བར་སྐྱེས་བུའི་རྒྱུ་ཅན་དུ་འགྱུར་བའམ། འགའ་ཞིག་ཀྱང་ མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་བསྡུས་པའི་དོན་ཏོ།

"随彼"者，由无教授不能读是非士夫所作相门随语，以此世间一切声如是即非士夫所作推度观察耶？抑或全非，由无差别故。
若他许世间声非士夫所作，于彼推度非士夫所作时有许等过失者，说"彼"等。世间语彼如是即由不许非士夫所作等。等声摄许相违等。
许即是彼依故，即是非士夫所作能立依故等已如前说。复次何类，即实相同类，于何因随顺止成，由不见因他同类性无差别，由彼因成，如是正知。如何？如火木，譬如见一木火，与彼相同自性不见因他亦定是同因性正知。
由"因"等说明，由不见因故，即由彼不见因仅此非无因。虽事不见因，即彼等有不见因如是配句。如是事虽尔，异彼见因等无异自性经验，即同自性义。如是相即同因正推度。如是世间声同法性吠陀声亦如世间同是士夫因耶？抑或全非，此是摄义。

།ཅི་སྟེ་རྒྱུའི་ངོ་བོ་རང་བཞིན་ལྡོག་ཏུ་ཟིན་ཀྱང་དེའི་ངོ་བོ་སྟེ། རྒྱུ་མཐོང་བ་ཅན་སྐྱེས་བུས་བྱས་པའི་སྒྲ་དང་མཚུངས་པའི་ངོ་བོ་རིག་བྱེད་པའི་སྒྲ་གང་གི་ཚེ་ལྡོག་པ་མ་ཡིན་པར་འདོད་པ་དེའི་ཚེ། འབྲས་བུའི་ཆོས་ལས་འདས་པ་སྟེ། འབྲས་བུའི་ ཆོས་འདིའི་རྒྱུར་མངོན་པར་འདོད་པ་གང་ཡིན་པ་ལྡོག་པ་ཡིན་ན།གང་གི་ཚེ་རྒྱུ་ལོག་ཏུ་ཟིན་ཀྱང་འབྲས་བུ་མི་ལྡོག་པ་དེའི་ཚེ། དེའི་འབྲས་བུའི་ཆོས་ལས་འདས་པར་འགྱུར་རོ། །འབྲས་བུའི་ཆོས་ལས་འདས་པ་དེའི་ཕྱིར་སྐྱེས་བུ་དེ་ལས་ངག་ཅུང་ཟད་ཀྱང་འགྱུར་བ་མེད་པས། འཇིག་རྟེན་ པའི་སྒྲ་ཅུང་ཞིག་ཀྱང་དེ་ལྟར་ཏེ།སྐྱེས་བུས་བྱས་པ་ཉིད་དུ་བརྗོད་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པར་འགྱུར་རོ། །ཅི་སྟེ་འཇིག་རྟེན་པ་དག་གི་ལས་རིག་བྱེད་པ་དག་གི་བྱེ་བྲག་ཡོད་པ་ཡིན་ཏེ། ཁྱད་པར་གང་གིས་འཇིག་རྟེན་པ་ཁོ་ནའི་སྐྱེས་བུས་བྱས་པ་ཡིན་གྱི་རིག་བྱེད་པའི་ནི་མ་ཡིན་པར་འདོད་དོ་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར་ངོ་བོའི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། རིག་བྱེད་པ་རྣམས་དང་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་སྐྱེས་བུས་བྱས་པ་དག་གི་ངོ་བོའི་བྱེ་བྲག་བསྟན་པར་བྱ་བ་ཡིན་ན་ནི་ངོ་བོའི་བྱེ་བྲག་གང་ཁོ་ནས་སྐྱེས་བུ་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱུ་དེའི་རྗེས་སུ་བྱེད་པར་འགྱུར་རོ། །ཁྱད་པར་འདི་ལྟ་བུ་དང་ལྡན་པ་ནི་སྐྱེས བུས་བྱས་པ་ཡིན་ལ།དེ་དང་བྲལ་བ་ཡང་སྐྱེས་བུས་མ་བྱས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་དེ་ཉིད་བསྟན་པའི་ཕྱིར། གང་གིས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། ཁྱད་པར་གང་གིས་རིག་བྱེད་སྐྱེས་བུས་མ་བྱས་པ་ཉིད་དུ་འདོད་པ་དང་། འཇིག་རྟེན་པ་མི་འདོད་པ་ནི་འདོད་པ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་མི་འགྱུར་བ་ དག་སྟེ།གོ་རིམས་བཞིན་དུ་སྐྱེས་བུ་ཉིད་དང་། སྐྱེས་བུས་མ་བྱས་པ་ཉིད་དུ་མི་འགྱུར་ན། རིག་བྱེད་པ་དག་གིས་འཇིག་རྟེན་པ་དག་གི་ལས་གང་ཡང་སྐྱེས་བུས་བྱས་པར་མི་ནུས་པ་ཅན་དུ་ཁྱད་པར་ཅུང་ཟད་ཀྱང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ཁྱད་པར་ཐམས་ཅད་ནི་སྐྱེས་བུ་དག་གིས་བྱས་པར་ནུས་པ་ཅན་ཉིད་ ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།།དེ་བས་ན་སྐྱེས་བུའི་ངག་རྣམས་ཀྱིས་སྦྱར་བ་ལ་སོགས་པའི་བྱེ་བྲག་ཅན་དུ་མཚུངས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར། རིག་བྱེད་པའི་སྒྲ་དག་ཀྱང་སྐྱེས་བུས་བྱས་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ། །དངོས་པོ་རྣམས་ཀྱིས་ཐ་དད་པ་ནི་རྒྱུ་ཐ་དད་པས་བྱས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཅི་སྟེ་ངག་རྣམས་ཐ་དད་པ་མེད་པའི་རྒྱུ་ སྐྱེས་བུ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་རིག་བྱེད་ལ་ལོག་ཏུ་ཟིན་ཀྱང་སྐྱེས་བུས་བྱས་པའི་སྒྲ་དང་རིག་བྱེད་པ་དག་གི་མཚུངས་པ་ཉིད་དུ་ཁས་ལེན་པར་བྱེད་པ་དེའི་ཚེ།རྒྱུའི་རང་བཞིན་ལྡོག་པ་ལས་ཀྱང་སྟེ། ངག་རྣམས་ཐ་དད་པ་མེད་པའི་རྒྱུ་སྐྱེས་བུ་གང་ཡིན་པ་དེའི་རང་བཞིན་གང་ཡིན་པ་དེ་ལྡོག་པ་ལས་སོ།

若虽因性自性止，其性即见因士夫所作声同性吠陀声何时不许止时，超果法即此果法因显许何者止，何时虽因止而果不止时，彼果法超。由超果法故，由士夫彼全无语生，世间声亦皆如是，即不应说士夫所作。
若谓世间与吠陀有差别，由何差别唯世间是士夫所作而吠陀非所许者，故说"性"等。若应说吠陀不共士夫所作性差别，则唯由何性差别随彼士夫因。具如是差别是士夫所作，离彼亦非士夫所作，为显此故说"由何"等。
由何差别许吠陀非士夫所作，世间不许，不成颠倒许，如次即士夫性及非士夫所作性，吠陀于世间业全无何能士夫所作差别，一切差别皆士夫能作故。
是故由同士夫语结合等差别故，吠陀声亦唯士夫所作。事差别由因差别作故。若语无差别因士夫，彼于吠陀虽止，许士夫所作声与吠陀同时，由因自性止亦即语无差别因士夫彼自性何者彼止。

། འདི་ནི་མ་གུས་པ་བརྗོད་པར་འདོད་པའི་དྲུག་པ་ཡིན་ཏེ། ཐ་དད་པ་མེད་པ་ངེས་པའི་རྒྱུའི་རང་བཞིན་ལྡོག་པ་མ་གཏོགས་པར་ཡང་རིག་བྱེད་པའི་དངོས་པོ་རྣམས་སྐྱེས་བུས་བྱས་པའི་ངག་རྣམས་དང་ཐ་དད་པ་མེད་པར་མཚུངས་པ་ཉིད་དུ་ཁས་ལེན་པ་ན་འཇིག་རྟེན་པ་དེ་དག་གི་ཐ་དད་པ་སྐྱེས་བུས བྱས་པའི་ཁྱད་པར་དེ་ནི་གོ་བར་འགྱུར་ཏེ།སྐྱེས་བུ་མེད་པར་ཡང་རིག་བྱེད་པ་རྣམས་ལ་ཡང་ཁྱད་པར་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་ན་འགའ་ཞིག་ཏུ་ཡང་ལྡོག་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། ཐམས་ཅད་དུ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཚེ་བདག་ཉིད་ཐམས་ཅད་འགྱུར་ན་དེ་ལྟར་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་བས་ན་རང་བཞིན་ གང་ལས་སྐྱེས་པ་ཅན་ཏེ།གང་ལ་གང་ལས་སྐྱེས་པ་ཡོད་པ་ཞེས་ཚིག་རྣམ་པར་སྦྱར་ཏེ། གང་ལས་འབྱུང་བ་མཐོང་ངོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དེའི་རྒྱུ་མ་མཐོང་བ་ཅན་གཞན་ལ་ཡང་ཐ་དད་པར་མི་བྱེད་པ་སྟེ། རྒྱུ་མཐོང་བ་ཅན་གྱི་འབྲས་བུ་དང་ཐ་དད་པར་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་མེད་པར་རང་གི་ བདག་ཉིད་དེ།རང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་དེའི་འབྲས་བུ་སྟེ། གང་ལས་བྱུང་བ་མཐོང་བ་དེའི་འབྲས་བུ་ཉིད་ལས་འདས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཅི་དང་འདྲ་བར་ཞེ་ན། ཤིང་དང་མེ་བཞིན་ཤིང་དང་མེ་ནི་ཤིང་དང་མེ་སྟེ། དེ་དང་མཚུངས་ཤིང་དེ་དང་འདྲའོ། །དཔེར་ན་རྒྱུ་མ་མཐོང་བ་ཅན་གྱི་མེ་ཡང་རྒྱུ་ཤིང་ མཐོང་བ་ཅན་གྱི་མེ་དང་ཐ་དད་པ་མེད་པར་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ཡིན་ཏེ།ཤིང་གི་འབྲས་བུ་ཉིད་ལས་མ་འདས་པ་དེ་དང་འདྲའོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །རིགས་དེ་ལས་འཇིག་རྟེན་པ་དང་རིག་བྱེད་པའི་ངག་གང་དག་གི་ཁྱད་པར་མ་བསྟན་པ་སྟེ། ཁྱད་པར་བསྟན་པར་ཡང་མི་ནུས་སོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དེ་ལས་འབྲས་བུ་མཚུངས་པ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་ཏེ། འབྲས་བུར་གྱུར་པའི་འཇིག་རྟེན་པའི་དང་མཚུངས་ཤིང་འདྲ་བ་ཉིད་དུ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་ན་འཇིག་རྟེན་པ་དག་གི་འབྲས་བུའི་ཆོས་གང་ཡིན་པ་དེ་དག་རིག་བྱེད་པ་དག་ལ་ཡང་མཐོང་ངོ་། །དེ་བས་ན་ཁྱད་པར་དེ་ལྟར་མ་བསྟན པར་འཇིག་རྟེན་པ་དག་ལས་ཐ་དད་པར་རིག་བྱེད་པ་དག་གི་སྐྱེས་བུས་མ་བྱས་པ་ཉིད་དུ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར།གཏན་ཚིགས་རབ་ཏུ་སྤྲོས་པ་གང་དེ་དག་ཐམས་ཅད་འཁྲུལ་པ་ཡིན་ཏེ་མ་ངེས་པ་དག་ཡིན་ནོ། །དཔེར་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ།

此是欲说不敬第六，除无差别定因自性止外，许吠陀事与士夫所作语无差别同时，世间彼等差别士夫所作差别当知，由无士夫于吠陀亦有差别故。如是于一切亦不止，一切时一切自性若转非如是。
是故从何自性生，即于何有从何生如是配句，即见从何生义。于彼不见因他亦不差别，即见因果无差别经验自体，即自性由彼果，即见从何生彼果性不超。如何？如木火，木火即木火，与彼同似彼。
譬如不见因火亦与见木因火无差别经验，即不超木果性如是义。由彼类世间与吠陀语何等差别未说，差别亦不能说。何故？由见彼果同故，即见为果世间同似故。如是世间果法何者，于吠陀亦见。
是故如是未说差别，为成立异世间吠陀非士夫所作故，所说一切因支皆错谬即不定。说"譬如"等。

།ཡང་དེ་ལ་འབྲས་བུ་མཚུངས་པ་མཐོང་བའི་ ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་འདི་རྣམ་པ་གཞན་དུ་འཆད་པར་བྱེད་དེ།ཇི་ལྟར་ད་ལྟར་རིག་བྱེད་འདོན་པར་བྱེད་པ་སྔོན་དུ་སོང་བ་ཅན་ཡིན་པ་དེ་ལྟར་ཐོག་མ་ཉིད་དུ་མངོན་པར་འདོད་པའི་དབྱིག་གི་སྙིང་པོ་ལ་སོགས་པ་རིག་བྱེད་འདོན་པར་བྱེད་པ་ཡང་རིག་བྱེད་འདོན་པ་སྔོན་དུ་སོང་བ་ཅན་ཡིན་པ་དེ་ལྟར་ན་རིག་བྱེད་ འདོན་པར་བྱེད་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་གྱི་འབྲས་བུ་མཚུངས་པར་མཐོང་བའི་ཕྱིར།གཏན་ཚིགས་རབ་ཏུ་སྤྲོ་བ་གང་སྟེ། རྒྱས་པར་བསྟན་པ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་འཁྲུལ་པ་ཡིན། དཔེར་ན་ཐོག་མར་འགྲོན་པོས་བཏང་བའི་མེ་བསྐྱེད་པའི་བྱེ་བྲག་མ་མཐོང་བ་ཅན་ཡང་མེ་གཞན་གྱི་རྒྱུ་མཚན་ཅན་ ཡིན་གྱི།གཙུབ་ཤིང་གཙུབས་པ་སྔོན་དུ་སོང་བ་ཅན་ནི་མ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དམ་བཅས་པའོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། འགྲོན་པོས་བཏང་བའི་མེ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཅི་འདྲ་བ་ཞེ་ན་དེ་མ་ཐག་པའི་མེ་བཞིན་ཏེ། མེ་གཞན་ལས་ཀུན་འབྱུང་བར་འགྱུར་པའི་མེ་ལྟ་བུའོ། །འཁྲུལ་པ་ཉིད་ དུ་བསྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་འདི་ཉིད་ཇི་ལྟར་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་རྩོད་པ་དགོད་པར་མཛད་དེ།མེ་གཞན་སྔོན་དུ་སོང་བ་ཅན་དང་གཙུབ་ཤིང་གཙུབས་པ་སྔོན་དུ་སོང་བ་ཅན་གྱིས་ཅི་ལྟར་འགྲོན་པོས་བཏང་བའི་འཁྲུལ་པ་ཡིན། མེ་སྔོན་དུ་སོང་བ་ཅན་ཉིད་ཅིའི་ཕྱིར་མི་འདོད། མེ་ ལས་བྱུང་བས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་མ་འཁྲུལ་པ་སྨྲ་སྟེ།འབར་བ་ལས་བྱུང་བའི་ནུས་པ་ལ་བརྟེན་ནས་འགྲོན་པོས་བཏང་བའི་མེའི་རྒྱུ་གཞན་གཙུབ་ཤིང་གཙུབས་པ་སྤོང་བར་བྱེད་དོ། །དང་པོ་ཡང་འགྲོན་པོས་བཏང་བའི་མེ་ནི་གཙུབ་ཤིང་གིས་གཙུབས་བ་སྔོན་དུ་སོང་བ་ཅན་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ཅིའི་ ཕྱིར་ཞེ་ན།གལ་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། གལ་ཏེ་མེ་འདི་མེ་མེད་པར་འགྱུར་ན་གཞན་ལ་ཡང་སྟེ། དེ་ལྟར་བའི་འགྲོན་པོས་བཏང་བའི་མེའི་གནས་སུ་མངོན་པར་འདོད་པ་ལ་ཡང་མེ་མེད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། དེ་ལ་སྟེ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་དེ་ཡང་མ་ངེས་པ་ཉིད་དུ་བརྗོད་དོ། །ཅི་ལྟར་ཞེ་ན། མེ་ དང་ཅིག་ཤོས་ལས་བྱུང་བ་དག་སྟེ།མེ་ལས་བྱུང་བ་གང་ཡིན་པ་དང་། ཅིག་ཤོས་གཙུབ་ཤིང་གཙུབས་པ་ལས་བྱུང་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་དག་ལ་མེའི་སྤྱི་ཕན་ཚུན་གནོད་པར་བྱ་བ་དང་། གནོད་པར་བྱེད་པ་དག་མེད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར། འདིར་མེ་ཡང་ཡིན་ལ་མེ་གཞན་སྔོན་དུ་སོང་བ་ཅན་ཡང་མ་ཡིན་ པ་ལ་འགལ་བ་ཅི་ཞིག་ཡོད།དེ་ལྟར་ན་གནོད་པར་བྱ་བ་དང་གནོད་པར་བྱེད་པ་ཉིད་ཡོད་ན་ཡང་། མེ་ལས་བྱུང་བ་ཅན་གྱི་མེའི་ངོ་བོ་ནི་གཞན་དག་ལ་ཡང་འགྱུར་ཏེ། གཙུབ་ཤིང་གཙུབས་པ་ལས་ཀྱང་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།

复次于彼见果同故义，另作解释：如今诵吠陀有前行，如是最初显许金精等诵吠陀亦有诵吠陀前行，如是由见诵吠陀相果同故，一切广说因支皆错谬。
譬如初不见旅人所遗火生差别亦是他火因相，非钻木前行，此是立宗。何故？由是旅人所遗火故。如何？如邻火，即从他火生火。
为成错谬故，以"此如何"等立诤，他火前行与钻木前行如何是旅人所遗错谬？何故不许火前行？由"从火生"等说非错谬，依燃烧所生力，遮旅人所遗火他因钻木。
初亦旅人所遗火非钻木前行。何故？说"若"等，若此火成无火，于他即如是旅人所遗火处显许亦成无火者，于彼即能立亦说不定。
如何？火与他生，即从火生何者与他钻木生何者，于彼火共相互所损与能损无故，此中亦是火亦非他火前行有何相违？如是虽有所损能损，从火生火性于他亦成，即从钻木亦成义。

།ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། མེ་དང་ཅིག་ཤོས་ལས་བྱུང་བ་འགལ་བའི་ཆོས་ཉིད་དག་ མེའི་སྤྱིའི་དོན་གཅིག་ལ་ཕན་ཚུན་གནོད་པར་བྱ་བ་དང་གནོད་པར་བྱེད་པ་མེད་པ་ཉིད་དུ་སྲིད་པའི་རྒྱུའི་ཕྱིར་རོ།།འགྲོན་པོས་བཏང་བའི་མེ་ལས་བྱུང་བ་ཅན་དེའམ། རིག་བྱེད་འདོན་པར་བྱེད་པ་ལ་སོགས་པ་གཞན་ནི་གཅིག་ལ་སོ་སོར་ངེས་པ་སྟེ། སྔོན་དུ་སོང་བ་ཅན་ནམ། རིག་བྱེད་འདོན་པར་བྱེད་ པ་སྔོན་དུ་སོང་བ་ཅན་ཡང་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་འགལ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་དགོངས་པ་ཡིན་ནོ།།འདོན་པར་བྱེད་པ་ལ་སོགས་པ་སྐྱེས་བུས་མ་བྱས་པ་ཉིད་དུ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་གཏན་ཚིགས་ནི་འཁྲུལ་པ་ཡིན་ཏེ། འགལ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །རིག་བྱེད་འདོན་པར་བྱེད་པ་ཡང་ཡིན་ ལ།རིག་བྱེད་འདོན་པར་བྱེད་པའི་སྔོན་དུ་སོང་བ་ཅན་ཡང་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་གང་ཡིན་པ་འདི་ལ་འགལ་བ་ཅི་ཞིག་ཡོད་དེ། དཔེར་ན་ད་ལྟར་བ་དག་བདག་ཉིད་རྩོམ་པར་བྱེད་ལ། ཚངས་པ་ལ་སོགས་པ་ཡང་བྱེད་པས་གཅིག་ལ་སོ་སོར་ངེས་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་ལྟ་བུ་དང་དཔེར་ན་མེ་འགའ་ཞིག་མེ་སྔོན་དུ་སོང་བ་ ཅན་ཡིན་ལ།འགའ་ཞིག་གཙུབ་ཤིང་གཙུབས་པ་སྔོན་དུ་སོང་བ་ཅན་ཡིན་པས་ན་གཅིག་ལ་སོ་སོར་ངེས་པ་ལྟ་བུའོ། །མེ་ལས་བྱུང་བ་ཅན་ཉིད་དང་གཙུབ་ཤིང་གཙུབས་པ་ལས་བྱུང་བ་ཅན་གྱི་ཆོས་གཉིས་པོ་དེ་ནི་ཕན་ཚུན་འགལ་བ་མ་ཡིན་ནམ། ཅི་སྟེ་མེ་གཅིག་ལ་གནས་པ་ན་གང་གིས་འགལ་བའི་ ཆོས་གཉིས་གཅིག་ལ་གནས་པ་བརྗོད་ཅེ་ན།བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། འོན་ཀྱང་ཕན་ཚུན་ཐ་དད་པ་ཅན་ཏེ། གཅིག་ལ་གཅིག་སྤངས་པའི་ངོ་བོ་ཅན་གྱི་ཆོས་གཉིས་མེ་ལས་བྱུང་བ་ཅན་དང་། གཙུབ་ཤིང་གཙུབས་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་འཇུག་ཅིང་གནས་པ་དེ་ཡང་དངོས་པོའི་སྤྱི་སྟེ། མེའི་སྤྱི་དེ་ལ་ འགལ་བ་མེད་དོ་ཞེས་བརྗོད་པར་བྱ་བའི་གནས་སྐབས་ཐ་དད་པ་ཅན་གྱི་མེའི་ཁྱད་པར་མེ་ལས་བྱུང་བ་ཅན་ནམ།གཙུབ་ཤིང་གཙུབས་པ་ལས་བྱུང་བ་ཅན་ཉིད་ལ་ནི་འགལ་བ་མེད་པར་མི་བརྗོད་དོ། །འོན་ཀྱང་དེ་ལས་འགལ་བ་ཡོད་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཆ་མེད་པའི་བདག་ཉིད་ལ་སྟེ་ ཆ་མེད་པའི་རང་བཞིན་ལ་དེ་ཉིད་དང་དེ་ཉིད་མ་ཡིན་པ་འགལ་བའི་ཕྱིར་རོ།།མེ་ལས་བྱུང་བ་ཅན་ནི་སྔོན་དུ་སོང་བ་ཅན་ཉིད་དང་། དེ་སྔོན་དུ་སོང་བ་ཅན་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ནི་འགལ་བ་ཡིན་ལ། གཙུབ་ཤིང་ལས་བྱུང་བ་ཅན་དག་ཀྱང་དེ་སྔོན་དུ་སོང་བ་ཅན་ཉིད་དང་དེ་སྔོན་དུ་སོང་བ་ཅན་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ནི་ འགལ་བ་ཡིན་ཞིང་།འགྲོན་པོས་བཏང་བའི་མེའི་སྤྱི་ལ་ནི་གཉི་ག་འགལ་བ་མེད་དོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རོ།

何故？由火与他生相违法性，于火共相一义互所损能损无故因。旅人所遗从火生彼或诵吠陀等他，于一各别定，即前行或诵吠陀前行亦是，无相违故如是意趣。
诵等成立非士夫所作因是错谬，由无相违故。诵吠陀亦是而非诵吠陀前行者，此有何相违？譬如现在自造作，梵天等亦作故于一无各别定，又如有火是火前行，有是钻木前行故于一各别定。
从火生性与钻木生法二者岂非相违？若于一火住时，云何说相违法二住一者？当说：然互差别，于一舍一性法二从火生与钻木相转住，彼亦事共相，即于彼火共相无相违。说差别位差别火差别从火生或钻木生性，不说无相违。然于彼有相违。
何故？由无分自性，即于无分自性，彼性与非彼性相违故。从火生是前行性与非前行性相违，从钻木生亦是彼前行性与非前行性相违，于旅人所遗火共相二俱无相违故显示。

།འགྲོན་པོས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། འགྲོན་པོས་བཏང་བའི་མེ་སྟེ། འགྲོན་པོས་བཏང་བའི་མེའི་སྤྱི་ལ་མེ་དང་ཅིག་ཤོས་ཀྱིས་བསྐྱེད་པ་སྟེ། མེ་ལས་བྱུང་བ་དང་གཙུབ་ ཤིང་གཙུབས་པ་ལས་བྱུང་བ་ནི་གནོད་བྱ་གནོད་བྱེད་མ་ཡིན་ནོ།།ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། འགྲོན་པོས་བཏང་བའི་མེ་ཙམ་དེ་ནི་མེས་བསྐྱེད་པ་མེད་པ་སྟེ། མེ་ལས་བྱུང་བ་མ་གཏོགས་པར་གཙུབ་ཤིང་གཙུབས་པ་ལས་ཀྱང་སྲིད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། མེ་མེད་པར་གཞན་ལ་ཡང་སྲིད་ པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།མེ་ལས་བྱུང་བ་ཅན་ཅི་འདྲ་མཐོང་བ་དེ་ལྟ་བུར་གྱུར་པ་གཞན་ལ་ཡང་མེ་ལས་བྱུང་བ་ཅན་དུ་འགྱུར་གྱི། ཁྱད་པར་མེད་པར་མེ་ཐམས་ཅད་ལ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། རྒྱུ་ཐ་དད་པས་ཐ་དད་པ་ཅན་གྱི་མེ་དེ་ལ་ཁྱད་པར་སྤོང་བར་ཏེ། གཙུབ་ཤིང་གཙུབས་པ་ལས་བྱུང་བའི་ཁྱད་པར་བསྙོན་པར་བྱེད་མི་ནུས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །མེ་ལ་རྒྱུས་བྱས་པའི་ཁྱད་པར་ཡོད་པ་ཡིན་པ་དེ་བས་ན། ཁྱད་པར་ཡོད་པ་ཅན་ཏེ། གང་ལ་རྒྱུས་བྱས་པའི་ཁྱད་པར་ཡོད་པ་དེ་ནི་ཁྱད་པར་ཡོད་པ་ཅན་ཡིན་ལ། དེ་ཡང་དེའི་གནས་སྐབས་ཉིད་ལ་ངེས པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།།མེ་ལས་བྱུང་བའི་མཚན་ཉིད་ཅན་གྱི་གནས་སྐབས་ལ་ངེས་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །གལ་ཏེ་གང་ཡང་ཐོག་མར་འགྲོན་པོས་བཏང་བའི་མེ་མེད་པར་ཡང་འགྱུར་ན་ནི་གཞན་དག་ལ་ཡང་སྟེ། མེས་སྟོང་པའི་ཕྱོགས་དག་ལས་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་སོ། ། དེ་ལ་ལན་རྗོད་པར་བྱེད་དེ། གལ་ཏེ་གཙུབ་ཤིང་གཙུབས་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་གྱི་ཚོགས་པ་གང་གིས་འགྲོན་པོས་བཏང་བའི་མེ་དེ་བཏང་བར་འགྱུར་བ་ན་ཚོགས་པ་དེ་འགྱུར་ཏེ། མེས་སྟོང་པའི་ས་ཕྱོགས་གཞན་དག་ལ་ཡང་འགྲོན་པོས་བཏང་བའི་མེ་ཉིད་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ། །འདི་སྐད་དུ་མེ་མེད པའི་ཕྱིར་ཐོག་མར་འགྲོན་པོས་བཏང་བའི་མེ་མེད་པར་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་གྱི།འོན་ཀྱང་རང་ཉིད་ཀྱིས་གཙུབ་ཤིང་གཙུབས་པའི་ཚོགས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བསྟན་པར་འགྱུར་རོ། །གལ་ཏེ་ཡང་ཚོགས་པ་དེ་ཡོད་པ་བསྟན་ནས་དེ་མེད་པ་སྟེ། དེ་མེད་ན་མེད་པ་སྟོན་པར་འགྱུར་རོ། །ཇི་སྐད་དུ་ བཤད་པའི་ཚོགས་པ་ཡོད་པར་བསྟན་པ་དེ་ལ་མེ་ཡོད་པར་སྟོན་པར་འགྱུར་བ་དེའི་ཚེ་མེ་ནི་མེ་སྔོན་དུ་སོང་བ་ཅན་ཁོ་ན་ཉིད་ཡིན་པར་འགྱུར་ན།དེ་ལྟར་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་བས་ན་འགྲོན་པོས་བཏང་བའི་མེ་ཐམས་ཅད་ནི་མེ་སྔོན་དུ་སོང་བ་ཅན་དུ་གྲུབ་པ་མ་ཡིན་ནོ།

说"旅人"等，旅人所遗火，即于旅人所遗火共相，火与他所生，即从火生与钻木生非所损能损。何故？旅人所遗火仅彼无火所生，除从火生外从钻木亦可能何者无故，由无火于他亦可能故义。
如见从火生，如是于他亦成从火生，非无差别于一切火。何故？由因差别差别火彼，不能遮钻木生差别故。由火有因作差别故，有差别，即于何有因作差别彼是有差别，彼亦于彼位无定故。于从火生相位无定故义。
若初亦旅人所遗火成无，于他即无火处成，说此。于彼作答：若钻木相聚何者旅人所遗火彼遗时，聚彼成，于无火他处亦成旅人所遗火性。此说由无火故初旅人所遗火非成无，然由自钻木聚无故当显。
若亦显彼聚有已，彼无即彼无显。如说聚有显彼，显有火时，火唯是火前行，然非如是。是故一切旅人所遗火非成火前行。

།ཇི་ལྟར་འགྲོན་པོས་བཏང་བའི་མེ་ཐམས་ ཅད་སྔོན་དུ་སོང་བ་ཅན་ཉིད་དུ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ལ་གཏན་ཚིགས་འཁྲུལ་པ་ཡིན་པ་དེ་ལྟར་རིག་བྱེད་འདོན་པར་བྱེད་པ་ཐམས་ཅད་ནི་རིག་བྱེད་འདོན་པ་སྔོན་དུ་སོང་བ་ཅན་ཉིད་དུ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ལ་གཏན་ཚིགས་འཁྲུལ་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར།དེ་བས་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། གང་གི་ ཕྱིར་ད་ལྟ་ཡིན་པ་དེ་བས་ན།དེ་ལྟར་བ་རིག་བྱེད་བྱེད་པའི་ནུས་པ་དང་བྲལ་བ་གཅིག་གིས་འདོན་པར་བྱེད་པ་གཞན་སྔོན་དུ་སོང་བ་ཅན་ཏེ། ལུང་སྟོན་པའི་སྐྱེས་བུ་སྔོན་དུ་སོང་བ་ཅན་མཐོང་བ་གཞན་སྔོན་དུ་སོང་བ་ཅན་དེ་ལྟ་བུའི་ངོ་བོར་དབྱིག་གི་སྙིང་པོ་ལ་སོགས་པ་འདོན་པར་བྱེད་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཡང་སྒྲུབ་ པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ནོ།།ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དབྱིག་གི་སྙིང་པོ་ལ་སོགས་པ་འདོན་པར་བྱེད་པར་འདོད་པ་དེ་ལ་རྣམ་པ་གཞན་དུ་སྟེ། གཞན་སྔོན་དུ་སོང་བ་ཅན་མེད་པར་མི་སྲིད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཞན་སྔོན་དུ་སོང་བ་ཅན་མེད་པར་ཡང་བདག་ཉིད་ཀྱིས་སྦྱར་བ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་ བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།དབྱིག་གི་སྙིང་པོ་ལ་སོགས་པ་ནི་རིག་བྱེད་རྩོམ་པའི་ནུས་པ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། ད་ལྟར་བ་ནུས་པ་དང་ལྡན་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་དེ་བྱེད་པ་སྟེ། རིག་བྱེད་བྱེད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ལ་སྤོབས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་དང་བྲལ་བ་དེ་ལྟར་བདག་ཉིད་ཀྱིས་བྱས་ནས། རིག་བྱེད་འདོན་པ་མེད་པའི་རྣམ་པ་དེ་ལྟ་ བུ་ལ་སྟེ།རིག་བྱེད་བྱེད་པའི་ནུས་པའི་བློ་དང་བྲལ་བ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །སྐྱེས་བུ་དེ་ལྟར་གྱུར་པའི་རིག་བྱེད་འདོན་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་དེ་ལྟ་བུར་གྱུར་པ་སྟེ། འདོན་པར་བྱེད་པ་གཞན་སྔོན་དུ་སོང་བ་ཅན་གྱི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟ་བུར་གྱུར་ཞེས་བྱ་བ་རིག་བྱེད་བྱེད་པའི་ནུས་པ་དང་བྲལ་བའི་འདོན་ པར་བྱེད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ལ་དེ་ལྟར་བརྗོད་པར་བྱ་བར་འགྱུར་གྱི་ཁྱད་པར་སྲིད་པ་ཅན་གྱི་ཡིན་ནོ།།སྐྱེས་བུ་ཕུལ་དུ་བྱུང་བ་ཡོད་པས་བདག་ཉིད་ཀྱིས་བྱས་ནས་འདོན་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་ཁྱད་པར་སྲིད་པ་ཅན་གྱི་འདོན་པར་བྱེད་པ་དེ་ཡང་། བྱེ་བྲག་མེད་པ་སྟེ་འདོན་པར་བྱེད་པ་ཐམས་ཅད་འདོན་པར་ བྱེད་པ་ཅན་གཞན་སྔོན་དུ་སོང་བ་ཅན་ཡིན་ནོ་ཞེས་བརྗོད་པ་ན།ཁྱབ་པ་མ་གྲུབ་པས་འཁྲུལ་པ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར། མཛེས་པ་ཐོབ་པ་མ་ཡིན་ཏེ། བརྗོད་པར་འདོད་པའི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་མཛེས་པ་གསོ་བ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། ། གཞན་གྱིས་ཇི་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། རིག་བྱེད་ཀྱི་ངག་རྣམས་བདག་ཉིད་ཀྱིས་བརྩམས་ནས་འདོན་པར་བྱེད་པ་དེ་ཇི་ལྟར་ཁྱད་པར་སྲིད་པ་ཡིན་ཏེ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསམས་པའོ།

如一切旅人所遗火成立前行性因是错谬，如是一切诵吠陀成立诵吠陀前行性因是错谬故，说"是故"等。由今时是故，如是无吠陀作力一诵他前行，即见教示士夫前行他前行如是性金精等一切诵非能立。
何故？于许金精等诵彼，异即无他前行不可能何者无故。无他前行亦有自造作故义。金精等有造吠陀力故，今有力何者彼作，即吠陀作何者于彼辩何者，离彼如是自作已，无诵吠陀相如是，即离吠陀作力智义。
士夫如是吠陀诵何者彼如是，即由诵他前行故。如是即说离吠陀作力诵何者于彼，非有差别可能。由有胜士夫自作诵故，有差别可能诵彼亦，无差别即说一切诵是诵他前行者，由遍不成错谬故，非得妙，由非能立所说所立故，能立非治妙义。
他说"如何"等，自造吠陀语诵彼如何有差别可能，即非是所思。

།ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། གང་གི་ཚེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། གང་གི་ཚེ་སྐྱེས་བུ་དེ་དག་ཅེས་བྱ་བ་རིག བྱེད་ཀྱི་བྱེད་པ་པོ་ཉིད་དུ་མངོན་པར་འདོད་པའི་ཚངས་པ་ལ་སོགས་པ་དག་ཀྱང་།རིག་བྱེད་རྩོམ་པའི་ནུས་པ་མེད་པ་ཡིན་ཏེ་སྐྱེས་བུ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ད་ལྟར་བའི་ནུས་པ་མེད་པའི་སྐྱེས་བུ་དང་འདྲའོ་སློབ་དཔོན་གྱིས་འདི་ལ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། སྦྱོར་བ་འདི་ལ་ཡང་སྐྱེས་བུ་དང་ནུས་ པ་དག་ལ་ཞེས་བྱ་བ་རིག་བྱེད་བྱེད་པའི་ནུས་པ་དང་སྐྱེས་བུ་ལ་ཕན་ཚུན་འགལ་བ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མཐོང་བ་མེད་དོ།།དེ་བས་ན་ཚངས་པ་ལ་སོགས་པ་དག་ལ་སྐྱེས་བུ་ཉིད་གཏན་ཚིགས་ཉིད་དུ་བཤད་པ་ལ་འགལ་བ་མེད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རིག་བྱེད་བྱེད་པའི་ནུས་པ་མ་བསལ་བ་ཡིན་ནོ། །གང་གི་ཕྱིར་མི་འགལ་ བ་བསྒྲུབ་པ་ཅན་ཏེ།མི་འགལ་བ་བསྒྲུབ་པ་མི་དམིགས་པའི་སྦྱོར་བ་གང་ལ་ཡོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་གོ་བར་བྱེད་པ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་གཞི་ཐ་དད་པའི་འབྲུ་མང་པོའོ། །ཡང་ན་སྒྲུབ་པའི་སྒྲ་ནི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཡིན་པས་ན་སྒྲུབ་པ་སྟེ་ལས་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ། མི་དམིགས་པའི་སྦྱོར་བ་གང་ལ་མི་ འགལ་བ་བསྒྲུབ་པ་ཡོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཞི་མཐུན་པ་ཁོ་ན་ཉིད་ཡིན་ནོ།།དེ་ལྟ་བུར་གྱུར་པའི་མི་དམིགས་པའི་སྦྱོར་བ་ནི་གོ་བར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་རིག་བྱེད་བྱེད་པའི་ནུས་པ་དང་སྐྱེས་བུ་ཉིད་ལ་འགལ་བ་ཡོད་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དབང་པོ་ལས་འདས་པ་ཉིད་ལ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ སོགས་པ་སྨོས་ཏེ།དབང་པོ་ལས་འདས་པ་ཤིན་ཏུ་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པ་དག་ལ་ནི་འགལ་བ་རྟོགས་པ་དག་ནི། འགལ་བ་རྟོགས་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ལྷན་ཅིག་མི་གནས་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་དང་། ཕན་ཚུན་སྤངས་ཏེ་གནས་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་གྱི་འགལ་བ་རྣམ་པ་གཉི་ག་ཡང་དེ་ལ་མི་རུང་བའི་ ཕྱིར་རོ།།ཚངས་པ་ལ་སོགས་པ་རིག་བྱེད་བྱེད་པའི་ནུས་པ་ཡང་དབང་པོ་ལས་འདས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་བས་ན་འདིར་འགལ་བ་རྣམ་པ་གཉི་ག་ཡང་འགལ་བར་མི་རྟོགས་སོ།

何故？于"何时"等，"何时彼等士夫"即许为吠陀作者梵天等亦，无造吠陀力，由是士夫故如今无力士夫同。
阿阇黎说"于此亦"，即于此结合，"于士夫与力"即于吠陀作力与士夫互相违些许亦不见。是故于梵天等说士夫性为因无相违故，未遮吠陀作力。由何无违立者，即有无违立不见结合何者，即是能诠故，异处多谷。
或立声是所立故立，即业能立，何结合有无违立者，唯是同基。如是不见结合非能诠。
若吠陀作力与士夫性定有相违者，说"于超根"等，于超根极隐密等，无违理解，由俱不住相与互遮住相二种相违于彼皆不应故。梵天等吠陀作力亦超根。是故此中二种相违皆不解为违。

།སྐྱེས་བུ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་རིག་བྱེད་ལ་ནུས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་ད་ལྟར་བའི་སྐྱེས་བུ་ལྟ་བུའོ་ཞེས་བྱ་བའི་སྦྱོར་བ་འདི་ལ་ ཡང་སྦྱོར་བ་སྔ་མ་ལས་ཏེ་རིག་བྱེད་འདོན་པར་བྱེད་པ་ནི་རིག་བྱེད་འདོན་པར་བྱེད་པ་སྔོན་དུ་སོང་བ་ཅན་ཡིན་ཏེ།ད་ལྟར་བ་རིག་བྱེད་འདོན་པར་བྱེད་པ་ལྟ་བུའོ་ཞེས་བྱ་བའི་སྦྱོར་བ་སྔ་མ་དེ་ལས་མ་ངེས་པ་ཉིད་དུ་ཐ་དད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། གང་གིས་འདོན་པར་བྱེད་པ་ལ་ཁྱད་པར་ཡོད་པ་ལ་གནོད་པར་འགྱུར། གང་ཡང་གལ་ཏེ་ཐོག་མའི་སྐྱེས་བུའི་རིག་བྱེད་བདག་ཉིད་ཀྱིས་བྱས་ནས་འདོན་པར་བྱེད་པར་ནུས་པར་གྱུར་ན་ཡང་། ད་ལྟར་བས་ཀྱང་ནུས་པར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། འདིར་ལན་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། སྐྱེས་བུ་རྣམས་ལ་ཁྱད་པར་མེད་པ་ཡིན་ན་ནི་བཤད་མ་ཐག་པ་དེར་འགྱུར་ན། སྐྱེས་བུ་རྣམས་ལ་ཁྱད་པར་མེད པ་དེ་ཡང་བསྒྲུབ་པར་དཀའ་བ་སྟེ།བསྒྲུབ་པར་ནུས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། གནོད་པ་ཅན་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བས་ན་གང་ལ་སྐྱེས་བུ་གཅིག་ལ་ནུས་པ་མེད་པ་དེ་ལ་སྐྱེས་བུ་ཐམས་ཅད་ནུས་པ་མེད་པ་ཡིན་ཏེ། སྐྱེས་བུ་ཉིད་དུ་མཚུངས་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་འདི་ལ་ཡང་འདོན་ པར་བྱེད་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་སྔ་མ་བཞིན་དུ་རྟགས་སྐྱེས་བུ་ཉིད་ནི་འཁྲུལ་པ་ཡིན་ནོ།།ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། སྐྱེས་བུས་བྱས་པ་ཉིད་དུ་མངོན་པར་འདོད་པ་བ་ར་ཏ་ལ་སོགས་པ་ཡང་ད་ལྟར་བའི་སྐྱེས་བུ་རྣམས་ལ་ནུས་པ་མེད་པ་ཡིན་ན་ཡང་རྒྱས་པ་ལ་སོགས་པ་འགའ་ཞིག་ལ་སྐྱེས་བུ་ཕུལ་དུ་བྱུང་བའི་ནུས་ པས་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ།།གང་གི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་ཡིན་པ་དེ་བས་ན་རྒྱུ་རྣམས་འབྱེད་པར་བྱེད་པ་སྟེ། འདིའི་རྒྱུ་ནི་འདི་ཡིན་ལ་འདིའི་ནི་འདི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་རྣམ་པར་འབྱེད་པར་བྱེད་པ་དོན་རྣམས་ཀྱི་རང་བཞིན་གྱི་ཁྱད་པར་བསྟན་པར་བྱའོ། །ཅི་ལྟ་བུར་གྱུར་པ་དག་གི་ཞེ་ན་དེ་ལས་བྱུང་བ་ཅན་ཏེ། རྒྱུ་དེ་ལས་དེའི་ རྒྱུ་ཅན་མ་ཡིན་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།རང་བཞིན་གྱི་ཁྱད་པར་བསྟན་པར་བྱ་སྟེ། དེ་དང་འདྲ་བའི་རང་བཞིན་ནི་རྒྱུ་དེ་ལས་བྱུང་བ་ཅན་དང་རྒྱུ་དེ་ལས་བྱུང་བ་ཅན་མ་ཡིན་པ་དག་ནི་དེ་དང་འདྲ་བ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་དེ་ལྟར་རང་བཞིན་སྣ་ཚོགས་པ་ཉིད་བསྟན་པར་བྱ་ཞིང་། དེ་དང་དེ་ལས་བྱུང་བ་ཅན་མ་ ཡིན་པ་རྣམ་པར་འབྱེད་པ་གང་གིས་ཤེས་པར་འགྱུར།དེ་མེད་ན་སྟེ་རང་བཞིན་གྱི་ཁྱད་པར་མེད་ན་ཐམས་ཅད་དེའི་བདག་ཉིད་ཅན་དུ་འགྱུར་བ་སྟེ། དེ་དང་མཚུངས་པའི་རྒྱུའི་རང་བཞིན་ཅན་དུ་འགྱུར་རོ། །འགའ་ཞིག་ཀྱང་མ་ཡིན་ཏེ། དེའི་རྒྱུ་ཅན་གྱི་རང་བཞིན་ཏེ། སྒྲ་ཐམས་ཅད་སྐྱེས་ བུས་བྱས་པར་འགྱུར་བའམ་འགའ་ཞིག་ཀྱང་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།

士夫何者彼非吠陀力，如今时士夫，于此结合亦从前结合，即诵吠陀是诵吠陀前行，如今时诵吠陀者，从彼前结合不定性无异，由何于诵有差别能损。
若亦若初士夫吠陀自作能诵，今时亦能者，此当答：若士夫无差别则如说彼，然士夫无差别亦难立，不能立，由非能损故。是故于何一士夫无力彼，一切士夫无力，由同士夫性故此能立亦，如前于诵性等，因士夫性是错谬。
何故？由许士夫作婆罗多等，虽今时士夫等无力，然于广等某些由胜士夫力成故。由何如是故，分别因，即此因是此非此者，当显事自性差别。如何者彼生，即从因彼非彼因义。
当显自性差别，即同彼自性是从彼因生与非从彼因生二非同彼，如是当显自性种种性，由何知彼与非彼生分别。彼无即无自性差别，一切成彼体，即成同彼因自性。或全非，即彼因自性，一切声成士夫作或全非义。

།འདོད་པར་གྱུར་ན་འཇིག་རྟེན་པ་དང་རིག་བྱེད་པ་དག་གི་རང་བཞིན་གྱི་ཁྱད་པར་ནི་སྐྱེས་བུས་བྱས་པ་ཉིད་དུ་ངེས་པ་ཡོད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར་འདི་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། འགྲོ་བ་འདི་ལའམ་སྒྲའི་ སྦྱོར་བ་འདི་ལ་འཇིག་རྟེན་པ་དང་རིག་བྱེད་ཀྱི་ངག་དག་སྐྱེས་བུས་བྱས་པ་དང་སྐྱེས་བུས་མ་བྱས་པ་ཉིད་དུ་རྣམ་པར་འཇོག་པར་བྱེད་པའི་རང་གི་ངོ་བོ་སྣ་ཚོགས་པ་ཉིད་ནི་མ་མཐོང་ངོ་།།རྣམ་པ་དེ་ལྟ་བུའི་རང་བཞིན་གྱི་ཁྱད་པར་དེ་ལ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་འཇིག་རྟེན་པ་དང་རིག་བྱེད་པའི་ ངག་དེ་དག་མཚུངས་པ་ཉིད་དེ་འདྲ་བའི་ངོ་བོ་ཁོ་ནའི་ཡི་གེའི་གོ་རིམས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཅན་མཐོང་བའི་ཕྱིར་འཇིག་རྟེན་པ་དང་རིག་བྱེད་ཀྱི་ངག་གཅིག་པའི་སྐྱེས་བུའི་བྱས་པ་ཉིད་དམ་སྐྱེས་བུས་མ་བྱས་པ་ཉིད་རྣམ་པར་འབྱེད་ཅིང་ཐ་དད་པར་འཇོག་པར་བྱེད་པ་ན་སྐྱེས་བུ་ལ་འཁྲུལ་པར་དོགས་པའི བརྗོད་པ་ཅན་དུ་བྱེད་དོ།།སྐྱེས་བུ་གང་ལ་འཁྲུལ་པར་དོགས་པ་བརྗོད་པ་དེ་ལ་དེ་སྐད་ཅེས་བྱའོ། །གང་གིས་བྱེད་ཅེ་ན། དེའི་རང་བཞིན་སྲིད་པ་དེས་ཏེ། འཇིག་རྟེན་པ་དང་རིག་བྱེད་པའི་དག་སྲིད་པའི་ཡི་གེ་དང་ཚིག་བཀོད་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་སྤྱི་དེས་སོ། །སྐྱེས་བུས་བྱས་པ་ཉིད་དུ་མཚུངས་ པའི་ཆོས་ཅན་གྱི་རིག་བྱེད་ནི་སྐྱེས་བུས་མ་བྱས་པ་ཉིད་དུ་བརྗོད་པ་ན།འདི་བརྫུན་དུ་སྨྲ་བ་ཅན་དུ་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །རིག་བྱེད་དང་རིག་བྱེད་མ་ཡིན་པ་དག་ལ་དེ་ཉིད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཅན་ཏེ། རིག་བྱེད་དང་རིག་བྱེད་མ་ཡིན་པའི་རང་བཞིན་གྱི་མཚན་ཉིད་ལ་རིག་བྱེད་པའི་སྒྲ་རྣམས་ནི་ རིག་བྱེད་ཀྱི་རང་བཞིན་གྱི་ཕྱིར་དང་།འཇིག་རྟེན་པ་དག་ནི་རིག་བྱེད་མ་ཡིན་པའི་རང་བཞིན་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཁྱད་པར་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནམ། དེ་བས་ན་ཇི་སྐད་དུ་བཤད་པའི་ཁྱད་པར་གྱིས་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་འཇིག་རྟེན་པ་དང་རིག་བྱེད་པའི་ངག་དང་། སྐྱེས་བུས་བྱས་པ་ཉིད་དང་། སྐྱེས་བུས་མ་ བྱས་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ་ཞེས་བསམས་པའོ།།སློབ་དཔོན་གྱིས་ཡོད་པ་བདེན་ཏེ་ཞེས་སྨོས་ཏེ། ཇི་སྐད་དུ་བཤད་པའི་ཁྱད་པར་ཡོད་པ་ནི་བདེན་ཏེ། ཁྱད་པར་དེ་འདྲ་བ་ནི་འཇིག་རྟེན་པ་དང་རིག་བྱེད་པ་དག་གི་ངག་དང་། སྐྱེས་བུས་བྱས་པ་དང་སྐྱེས་བུས་མ་བྱས་པ་ཉིད་དུ་རྣམ་པར་སྒྲུབ་པར་ བྱེད་པ་མ་ཡིན་ནོ།།གང་གི་ཕྱིར་འཇིག་རྟེན་པ་དང་རིག་བྱེད་པ་དག་འབའ་ཞིག་ཁོ་ནའི་ཁྱད་པར་མ་ཡིན་ནོ། །འོ་ན་ཅི་ཡིན་ཞེ་ན། ཁ་བྱའི་གནའ་གཏམ་དང་ཅིག་ཤོས་དག་ལ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། ཁ་བྱ་སྟེ་ལོ་རྒྱུས་མཁན་དག་གིས་བྱས་པའི་གནའ་གཏམ་དང་། ཅིག་ཤོས་ ཡིད་ཆེས་པར་མངོན་པར་འདོད་པར་བྱས་པ་ལ་དེ་འདྲ་བའི་ཁྱད་པར་ཡོད་པ་ཡིན་ནོ།

若许世间与吠陀自性差别定有士夫作性者，故说"于此"等。于此世间或此声结合，不见世间语与吠陀语士夫作与非士夫作安立自体种种性。
如是自性差别彼无，世间与吠陀语彼等同性，即见唯同体字序相，由世间与吠陀语一士夫作性或非士夫作性分别安立时，于士夫成疑惑说者。于何士夫成疑惑说彼如是说。
由何作？由彼自性可能彼，即由世间与吠陀语可能字句安立相共相。同士夫作性法吠陀说非士夫作性时，此成妄语者义。
于吠陀与非吠陀彼性相，即于吠陀与非吠陀自性相，吠陀声由吠陀自性故，世间由非吠陀自性故无差别耶？是故如说差别次第，世间与吠陀语，士夫作性与非士夫作性所思。
阿阇黎说"有实"，如说差别有实，然如是差别非能立世间与吠陀语士夫作与非士夫作性。由何非唯世间与吠陀差别。
若尔何？说"于诗人古语与他等亦"，即诗人所作古语与他许信者，有如是差别。

།དེ་ཙམ་གྱིས་རང་ཉིད་ཀྱི་ཐ་སྙད་ཀྱི་དོན་དུ་རང་གི་ལོ་རྒྱུས་ཀྱིས་བྱེ་བྲག་གསལ་བར་བྱེད་པའི་རང་ཉིད་ཀྱི་བརྡས་ཐ་སྙད་དུ་བྱས་པ་ཉེ་བར་བཏགས་པའི་མིང་གི་ཁྱད་པར་གྱིས་ནི་རིག་བྱེད་སྐྱེས་བུས་བྱས་པ་ལ་ གནོད་པ་མ་ཡིན་ནོ།།ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། འཇིག་རྟེན་པ་གཞན་དག་ལ་ཡང་རང་ཉིད་ཀྱིས་ཉེ་བར་སྦྱར་བ་མིང་ཙམ་གྱི་ཁྱད་པར་གྱིས་སྐྱེས་བུས་མ་བྱས་པ་ཉིད་དུ་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་རིག་བྱེད་ཀྱི་ངག་དག་ལ་ཡི་གེ་དང་ཚིག་བཀོད་པ་མཐོང་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་འདྲ་བའི་སྦྱོར་བ་སྐྱེས་ བུས་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་བྱེད་པར་མི་ནུས་པར་འགྱུར་བའམ་བྱས་པ་སྟེ།ཡི་གེ་དང་ཚིག་གི་བཀོད་པ་རིག་བྱེད་ཀྱི་རྗེས་སུ་བྱེད་པ་གྲུབ་པའི་ངོ་བོ་ལ། སྐྱེས་བུས་མ་བྱས་པའི་བརྡ་ཐོས་པ་ཙམ་ལས། འདི་སྐྱེས་བུ་ཙམ་གྱིས་བྱས་པ་འཕངས་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་རྣམ་པར་འབྱེད་པར་འགྱུར་ན། རིག་བྱེད་ དེ་སྐྱེས་བུས་མ་བྱས་པར་གསལ་བ་ཡིན་གྱི།དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་གང་ལས་རིགས་མི་མཐུན་པ་ཉིད་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟར་འགྱུར་བ་ནི་བདེན་ན། སྐྱེས་བུ་དག་གིས་སྔགས་ཇི་ལྟར་འདོད་པའི་དོན་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་དང་མི་ལྡན་པ་དེ་བས་ན། རིག་བྱེད་ནི་སྐྱེས་བུས་མ་བྱས་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། གལ་ཏེ་ དེ་ལྟར་འགྱུར་ན་ནི་དེ་ལྟར་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ།།འོན་ཀྱང་སྔགས་ཀྱང་སྐྱེས་བུས་བྱས་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ་ཞེས་དེ་ནི་འོག་ནས་སྐབས་སུ་བབ་པ་དང་རྣམ་པར་དཔྱད་པར་བྱའོ། །གཞན་ཡང་སྔགས་ཞེས་བྱ་བ་གཞན་ཅུང་ཟད་ཀྱང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །འོ་ན་ཅི་ཡིན་ཞེ་ན། བདེན་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ སོགས་པ་ལ།ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་སྟོན་པ་ནི་བདེན་པ་ཡིན་པ་ལ་དབང་པོ་དང་ཡིད་ཐུལ་བ་ནི་དཀའ་ཐུབ་ཡིན་ནོ། །དེ་དག་གི་མཐུ་ནི་དུག་བཅོམ་པ་ལ་སོགས་པའི་ནུས་པ་སྟེ། གང་ལ་དེ་ཡོད་པ་དེ་དག་ནི་བདེན་པ་དང་དཀའ་ཐུབ་ཀྱི་མཐུ་དང་ལྡན་པའོ། །བདེན་པ་དང་དཀའ་ཐུབ་ཀྱི་ མཐུ་དང་ལྡན་པའི་སྐྱེས་བུ་དེ་དག་ནི་འདོད་པའི་དོན་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་སྟེ།རྒྱུར་གྱུར་པའི་ཚིག་གང་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་སྔགས་ཡིན་ནོ། །དེ་འདྲ་བར་གྱུར་པའི་སྔགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཚིག་དེ་དང་དེ་ནི་ད་ལྟར་ཉིད་ཀྱང་སྐྱེས་བུ་རྣམས་ལ་སྣང་བ་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། བདག་ཉིད་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ བདེན་པའི་བྱིན་གྱི་རླབས་ཀྱི་སྟོབས་ལས་མེ་དང་དུག་ལ་སོགས་པ་རེངས་པར་བྱེད་པ་སྟེ།འཇོམས་པར་བྱེད་པའི་ནུས་པ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རོ།

仅以自身名言义，由自史传明辨差别，以自表示施设名言，由假立名差别非损吠陀士夫作。何故？于其他世间亦由自加持仅名差别，应成非士夫作故。
若于吠陀语见字句安立，如是结合士夫一切不能作或作，即字句安立随吠陀成就体，由闻非士夫作表示，此非仅士夫作所遮分别时，吠陀彼明非士夫作，若非如是，由何了知异类性。
如是实尔，由士夫咒如欲义成就不具，是故吠陀是非士夫作者，若如是则如是。然咒亦唯士夫作，此下当随机观察。
复次，咒者全无少许他。若尔何？于"谛"等，如实正说是谛，调伏根意是苦行。彼等力即破毒等能力，何有彼等是具谛与苦行力。具谛与苦行力士夫彼等，成就所欲义，即因语何者彼即是咒。如是咒相语彼彼，今时亦唯现于士夫。
何故？由如自性谛加持力，令火毒等迟钝，即见破坏能力故。

།བདེན་པ་ལ་སོགས་པ་དང་ལྡན་པ་འདོད་པའི་དོན་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་ཚིག་གི་མཚན་ཉིད་ཅན་གྱི་སྔགས་འབའ་ཞིག་བྱེད་པ་ནི་མ་ ཡིན་གྱི།འོན་ཀྱང་ད་ལྟར་ཡང་རི་ཁྲོད་ལ་འགའ་ཞིག་རང་གི་ངེས་པ་ལ་གནས་པ་དུག་ལ་སོགས་པ་སེལ་བའི་ནུས་པ་དང་ལྡན་པའི་སྔགས་བྱེད་པའི་ཕྱིར་སྐྱེས་བུ་སྔགས་བྱེད་པའི་ནུས་པ་དང་ལྡན་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །རིག་བྱེད་མ་ཡིན་པ་ནི་རིག་བྱེད་ལས་གཞན་པ་དག་གོ། །སངས་རྒྱས་པའི་ཞེས་ བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་སྒྲས་ནི་འོངས་པ་ཉིད་དང་།ནམ་མཁའ་ལྡིང་དང་དབང་ཕྱུག་ཆེན་པོ་ལ་སོགས་པའི་སྔགས་དང་སྔགས་ཀྱི་རྟོག་པ་དག་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རོ། །རིག་སྔགས་ཀྱི་ཡི་གེ་རྣམས་ནི་རིག་བྱེད་སྐྱེད་པར་བྱེད་པའི་སྔགས་སོ། །དེ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་ཆོ་ག་སྟོན་པར་བྱེད་པའི་སྔགས་ཀྱི་རྟོག་པ་ ཡིན་ནོ།།སངས་རྒྱས་པ་ལ་སོགས་པའི་སྔགས་དང་རྟོག་པ་དེ་དག་ཀྱང་སྐྱེས་བུས་བྱས་པ་སྟེ། སྐྱེས་བུས་བརྩམས་པ་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར། འཇིག་རྟེན་པ་དག་གི་ལས་རིག་བྱེད་པ་དག་གི་རང་བཞིན་ཐ་དད་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ།། །།བམ་པོ་ཉི་ཤུ་རྩ་བདུན་པ། དེ་ལྟར་ན་རིག་བྱེད་པ་ ལ་སོགས་པ་སྔགས་དང་རྟོག་པ་དག་ཀྱང་སྐྱེས་བུས་མ་བྱས་པ་ཉིད་དུ་འདོད་ཅིང་།སངས་རྒྱས་ལ་སོགས་པའི་སྔགས་དང་རྟོག་པ་དེ་ལ་སྐྱེས་བུས་མ་བྱས་པ་ཉིད་དུ་རྟོགས་པ་ན། ཇི་ལྟར་ན་ད་སྐྱེས་བུས་མ་བྱས་པའི་དག་ཐམས་ཅད་བདེན་པར་འགྱུར་ཏེ། འོན་ཀྱང་ལོག་པའི་དོན་ཅན་དུ་ཡང་འགྱུར་ རོ།།འདི་ལྟར་སངས་རྒྱས་པ་དང་ཅིག་ཤོས་པ་དག་གིས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། སངས་རྒྱས་པའི་སྔགས་དང་རྟོག་པ་ལས་འཚེ་བ་དང་། འཁྲིག་པའི་འདོད་ཆགས་དང་། བདག་ཏུ་ལྟ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། སོགས་པའི་སྒྲས་བརྫུན་དུ་སྨྲ་བ་ལ་སོགས་པ་མངོན་པར་མཐོ་བ་མ་ཡིན་པའི་རྒྱུ་སྟེ། སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྒྱུར་གསུངས་སོ། །ཅིག་ཤོས་ཏེ་སངས་རྒྱས་པ་མ་ཡིན་པའི་སྔགས་ལས་འཚེ་བ་ལ་སོགས་པ་དེ་དག་རྣམས་གཞན་དུ་སྟེ། མངོན་པར་མཐོ་བའི་རྒྱུར་བརྗོད་དོ།

非唯作具谛等成就所欲义语相咒，然今时亦有山居某些住自定具除毒等能力咒作故，士夫具作咒能力性。非吠陀即异吠陀等。
由"佛教"等声，即来性，由见金翅鸟与大自在等咒与咒论故。明咒字即生吠陀咒。彼成就仪轨显示咒论。
佛教等咒与论彼等亦士夫作，由士夫造故。是故世间与吠陀自性无差别。
【第二十七品】
如是吠陀等咒与论亦许非士夫作，于佛等咒与论彼解非士夫作时，云何今非士夫作等一切成真，然亦成邪义。
如是"由佛教与他等"等，由佛教咒与论说害、淫欲贪、我见等，等声即妄语等非增上因，说为苦因。他即非佛教咒说害等彼等为他，即说为增上因。

།གལ་ཏེ་སྔགས་དང་རྟོག་པ་ཐམས་ཅད་སྐྱེས་བུས་མ་བྱས་པ་ཡིན་པར་འགྱུར་བ་དེའི་ཚེ། འགལ་བ་བརྗོད་པའི་ངག གཉིས་སྐྱེས་བུས་མ་བྱས་པ་གཅིག་ལ་ཇི་ལྟར་བདེན་པར་འགྱུར་ཞེ་ན།དེ་ལྟར་མི་འགྱུར་ན་སངས་རྒྱས་པའི་སྔགས་དང་རྟོག་པ་ལས་འཚེ་བ་ལ་སོགས་པའི་སྒྲ་རྣམས་རབ་ཏུ་མ་གྲགས་པའི་དོན་གཞན་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་རིག་བྱེད་པའི་སྔགས་དང་རྟོག་པ་འགལ་བ་མེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན་དེའི་ཕྱིར། དེ་ལ་ ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ།སངས་རྒྱས་པའི་སྔགས་དང་རྟོག་པ་དེ་ལ་རབ་ཏུ་གྲགས་པའི་དོན་ལས་གཞན་དུ་རྟོགས་ན། དོན་གཞན་དུ་རྟོགས་པ་དེ་ནི་སངས་རྒྱས་པ་མ་ཡིན་པའི་རིག་བྱེད་པའི་སྔགས་དང་རྟོག་པ་གཞན་ལ་ཡང་མཚུངས་པའི་ཕྱིར་སྔགས་དང་རྟོག་པ་ཐམས་ཅད་ལ་དོན་གཞན་དུ་ ཡོངས་སུ་རྟོགས་པ་སྲིད་པས་དོན་ལ་ངེས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ།དོན་གཏན་ལ་མ་ཕབ་པའི་ཕྱིར་དེས་བསྟན་པའི་དོན་འགའ་ཞིག་ཀྱང་རྟོགས་ཤིང་ནན་ཏན་དུ་བྱས་པར་མི་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟར་ན་ཞེས་བྱ་བ་དོན་ངེས་པར་ནན་ཏན་དུ་བྱས་པ་མེད་པ་ན། སྐྱེས་བུས་མ་བྱས་པའི་ངག་ཡོད་དུ་ཟིན་ཀྱང་ སྐྱེས་བུའི་དོན་ལ་ཉེ་བར་མཁོ་བ་མ་ཡིན་ནོ།།གལ་ཏེ་སངས་རྒྱས་པ་ལ་སོགས་པའི་སྔགས་ལ་སོགས་པ་མ་ཡིན་པར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། སངས་རྒྱས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། སངས་རྒྱས་པ་ལ་སོགས་པ་དག་གི་སྔགས་ཉིད་མ་ཡིན་ན་དེ་ལས་གཞན་པ་ལ་ཡང་སྟེ། སངས་ རྒྱས་པ་ལ་སོགས་པ་དག་གི་སྔགས་དེ་ལས་གཞན་པ་རིག་བྱེད་པའི་སྔགས་ཀྱང་སྔགས་ཉིད་དུ་བསྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་མནའ་ཆུ་བཏུང་དགོས་པར་འགྱུར་ཏེ།གང་གིས་སངས་རྒྱས་ལ་སོགས་པ་དག་གི་སྔགས་ཉིད་མ་ཡིན་པ་དང་། རིག་བྱེད་ལ་སོགས་པའི་སྔགས་ཉིད་དུ་འགྱུར་བའི་རིགས་པ་ནི་ ཅུང་ཟད་ཀྱང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ།།སངས་རྒྱས་པ་ལ་སོགས་པའི་སྔགས་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་མངོན་སུམ་དང་འགལ་བ་མ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར་སངས་རྒྱས་པ་ལ་སོགས་པ་དག་གི་སྔགས་ཀྱིས་ཀྱང་དུག་གི་ལས་ལ་སོགས་པ་བྱེད་པ་མཐོང་བ་སྟེ། དུག་གི་ལས་ལ་སོགས་པ་བྱེད་པ་ མཐོང་བ་དེས་སངས་རྒྱས་ལ་སོགས་པའི་སྔགས་དེ་ལ་སྔགས་ཉིད་དུ་བཀག་པ་མེད་དེ་དུག་ལ་སོགས་པའི་ལས་བྱེད་པའི་སྒོ་ནས་རིག་བྱེད་པ་དག་གི་ཡང་སྔགས་ཉིད་དུ་རྣམ་པར་གཞག་པའི་ཕྱིར་རོ།།སངས་རྒྱས་པ་ལ་སོགས་པའི་སྔགས་རྣམས་དུག་ལ་སོགས་པའི་ལས་བྱེད་པ་ལ་བསྙོན་ བར་མི་ནུས་ཏེ།མཐོང་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལ་བསྙོན་ན་ནི་དེ་ལ་ཡང་མཚུངས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །རིག་བྱེད་པའི་ངག་རྣམས་དུག་ལ་སོགས་པ་སེལ་བར་ནུས་པས་དག་གཞན་ལས་ཁྱད་པར་ཅན་ཡིན་པ་ནི་བླ་སྟེ། དེ་ཙམ་གྱིས་དེ་རྟག་པ་ཉིད་དུ་རིགས་པ་ནི་མ་ ཡིན་ནོ།

若一切咒与论成非士夫作时，相违说语二非士夫作一如何成真？若非如是，由佛教咒与论害等声，何为非极成异义，彼与吠陀咒与论无相违者，故说"于彼"等。
于佛教咒与论彼，若解异极成义，彼异义解于非佛教吠陀咒与论他亦同故，一切咒与论可有异义遍解，于义无定故。由义未决定故，彼所说任何义亦不解且不勤。
如是无义定勤时，虽有非士夫作语，于士夫义非所需。若成非佛教等咒等，说"佛教"等。若非佛教等咒，于他亦，即于异彼佛教等咒吠陀咒亦，为成咒性应饮誓水，由何佛等咒非咒性，及吠陀等成咒性理全无。
非违佛教等非咒现量，如是由佛教等咒亦见作毒业等，由彼见作毒业等，于彼佛等咒未遮咒性，由从作毒等业门，亦立吠陀等咒性故。
佛教等咒于作毒等业不能诽谤，由见性故。若诽谤彼，由于彼亦同故。吠陀语由能除毒等异他殊胜是上，然仅彼不应成常性。

།གང་གི་ཕྱིར་ཕྱག་རྒྱ་དང་དཀྱིལ་འཁོར་དང་བསམ་གཏན་དག་གིས་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ཕྱག་རྒྱ་ནི་སྲོག་ཆགས་དག་གི་སོར་མོ་རྣམས་ཀྱི་དབྱིབས་སོ། །དཀྱིལ་འཁོར་ནི་ལྷ་ལ་སོགས་པ་བཀོད་པའི་ཁྱད་པར་རོ། །བསམ་གཏན་ནི་ནམ་མཁའ་ལྡིང་ལ་སོགས་པ་སེམས་པ་སྟེ། ཕྱག་རྒྱ་ དང་དཀྱིལ་འཁོར་དང་བསམ་གཏན་ཞེས་ཟླས་དབྱེ་བའམ།ཕྱག་རྒྱ་དང་དཀྱིལ་འཁོར་དང་ཕྱག་རྒྱ་ལ་སོགས་པ་བྱའོ། །དེ་དག་གི་ཡི་གེ་མེད་པ་ཅན་ཏེ་སྒྲ་མེད་པའི་རང་བཞིན་ཅན་དག་གིས་དུག་ལ་སོགས་པ་སེལ་བར་བྱེད་པ་ལ་སོགས་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་གྱི་ལས་རྣམས་བྱེད་པར་འགྱུར་ཏེ། ཕྱག་རྒྱ་དང་དཀྱིལ་འཁོར་དང་བསམ་གཏན་དེ་དག་ནི་སྐྱེས་བུས་མ་བྱས་པར་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ནི་འགྱུར་ན་ཕྱག་རྒྱ་ལ་སོགས་པ་ཡི་གེ་མེད་པའི་རང་བཞིན་རྣམས་ལ་སྐྱེས་བུ་རྣམས་ཀྱི་དུག་ལ་སོགས་པ་སེལ་བར་བྱེད་པ་ལ་སོགས་པའི་ནུས་པ་མེད་པའི་ནུས་པ་ཡོད་པ་ཡིན་གྱི། ཡི གེ་དང་ཚིག་གི་གོ་རིམས་ཅན་གྱི་སྔགས་ལ་ནི་མ་ཡིན།དེ་བས་ན་སྔགས་རྣམས་ཀྱིས་དུག་ལ་སོགས་པ་སེལ་བར་བྱེད་པ་ལ་སོགས་པའི་ནུས་པ་སྐྱེས་བུས་བྱས་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར་དེ་དག་གི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། ཕྱག་རྒྱ་ལ་སོགས་པ་དེ་དག་གི་བྱེད་པ་ཡོད་ན། སྐྱེས་བུ་སྟེ་ བདེན་པ་དང་དཀའ་ཐུབ་ཀྱི་མཐུ་དང་ལྡན་པ་རྣམས་ལ་ཡི་གེ་འགོད་པར་བྱེད་པ་འགལ་བ་ཅི་ཞིག་ཡོད་དེ།ཁྱད་པར་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བས་ན་སྐྱེས་བུ་དེ་དག་གི་བྱེད་པ་ནུས་པ་མེད་པར་ནི་ཅིར་ཡང་མི་རུང་སྟེ། གང་གིས་སྐྱེས་བུ་དག་གི་ནུས་པ་མེད་པ་ཕུལ་དུ་བྱུང་བ་ཉེ་བར་བསྟན་པས་འཇིག་ རྟེན་པ་དག་གི་ལས་རིག་བྱེད་པ་དག་གི་རང་བཞིན་ཐ་དད་པ་རྟོགས་པར་འགྱུར་རོ།།གལ་ཏེ་སངས་རྒྱས་པ་དང་ཅིག་ཤོས་དག་གི་སྔགས་དང་རྟོག་པ་སྐྱེས་བུས་བྱས་པ་གཉིས་པོ་བདེན་པ་ལས་བྱུང་བ་ཅན་བདེན་པ་སྟོན་པའི་སྐྱེས་བུ་ལས་སྐྱེས་པ་དེ་དག་ཀྱང་། ད་ནི་ཇི་ལྟར་ན་བདེན་པ་ལས་བྱུང་ བ་ཅན་སངས་རྒྱས་པ་དང་ཅིག་ཤོས་ཀྱི་སྔགས་དང་རྟོག་པ་དེ་དག་ཕན་ཚུན་འགལ་བ་དག་ཏུ་མི་རིགས་པར་འགྱུར་ཏེ།གཅིག་ལ་འཚོ་བ་ལ་སོགས་པ་དག་ནི་མངོན་པར་མཐོ་བ་མ་ཡིན་པའི་རྒྱུ་ཉིད་དང་གཞན་དག་ཏུ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རོ།

"由手印与坛城与禅定等"者，手印即有情指形。坛城即诸天等安立差别。禅定即思维金翅鸟等，手印与坛城与禅定是分别说，或手印与坛城与手印等当作。
彼等无字即无声自性等，作除毒等相业，手印与坛城与禅定彼等不应非士夫作。
如是则于手印等无字自性，有士夫等除毒等能力无能力，于有字句次第咒则非。是故由咒等除毒等能力非士夫作者，故说"由彼等"等。
若有手印等彼等作用，于士夫即具谛与苦行力等，安立字有何相违，由无差别故。是故士夫彼等作用无能力不应理，由何显示士夫等无能力殊胜，将了知世间与吠陀自性差别。
若佛教与他等咒与论士夫作二，从谛生具谛说士夫所生彼等，今云何从谛生佛教与他咒与论彼等不应成互违，由于一说害等是非增上因，于他说故。

།དེ་དག་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་ལན་འདེབས་པར་བྱེད་དེ། སྔགས་དང་རྟོག་པ་དེ་དག་ནི་ཐམས་ཅད་དུ་བདེན་པ་ལས་བྱུང་བ་ཅན་དག་མ་ཡིན་ན། གང་གིས་འདི་ལ་འགལ་བ་ཡིན། འོན་ཀྱང་སྐྱེས་བུ་མཐུ་དང་ལྡན་པའི་དམ་བཅས་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་དག་ལ་ཡང་སྔགས་དང་རྟོག་པ་དེ་དག་འགྱུར་ཏེ། སྐྱེས་བུ་མཐུ་དང་ལྡན་པས་ཡི་གེ་དང་ཚིག་བཀོད་པ འདི་གོམས་པར་བྱེད་པ་དང་དེའི་ཆོ་ག་རྗེས་སུ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་གང་ཡིན་པ་དེའི་ཇི་ལྟར་དམ་བཅས་པའི་དོན་བདག་གིས་བསྒྲུབ་པར་བྱའོ་སྙམ་པའི་དམ་བཅས་པ་གང་ཡིན་པ་དེའི་མཚན་ཉིད་ཅན་དག་ལ་ཡང་སྔགས་དང་རྟོག་པ་དག་འགྱུར་རོ།།དེ་བས་ན་གཞན་དུ་སྨྲ་བ་ཡིན་དུ་ཟིན་ཀྱང་མཐུ་ དང་ལྡན་པས་སྔགས་དང་རྟོག་པ་དག་བྱས་པའི་ཕྱིར་འགལ་བ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ།།གལ་ཏེ་བདེན་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་མཐུ་དེ་ཉིད་གང་ལས་ཡིན་ཞེ་ན། མཐུ་དེ་ནི་འགྲོ་བ་དང་གྲུབ་པའི་ཁྱད་པར་དག་ལས་ཀྱང་འགྱུར་བ་སྟེ། བསོད་ནམས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་བསྡུས་པའི་འགྲོ་བའི་ཁྱད་པར་དེ་དང་འདྲ་ བ་རྙེད་པའམ།སྔགས་གྲུབ་པའི་ཁྱད་པར་གང་གིས་དེ་དང་འདྲ་བའི་མཐུ་དང་ལྡན་པར་འགྱུར་རོ། །གལ་ཏེ་སྔགས་སྐྱེས་བུས་བྱས་པ་ཡིན་པ་དེའི་ཚེ། སྐྱེས་བུ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར། སྐྱེས་བུ་ཐམས་ཅད་ཅིའི་ཕྱིར་སྔགས་མི་བྱེད་དེ། བྱེད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་བས་ན་མངོན་པར་འདོད་པའི་སྐྱེས་ བུ་དག་གིས་ཀྱང་སྔགས་མ་བྱས་སོ་ཞེས་བསམས་པའོ།།དེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་གྲུབ་པའི་མཐའ་སྨྲ་བ་ཡིན་ཏེ། སྔགས་དེ་དག་བྱེད་པའི་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་བདེན་པ་དང་དཀའ་ཐུབ་དང་མཐུ་ལ་སོགས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་ཐམས་ཅད་སྔགས་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །གལ་ ཏེ་བདེན་པ་དང་དཀའ་ཐུབ་ལ་སོགས་པ་སྔགས་བྱེད་པའི་རྒྱུ་དེ་དང་འདྲ་བ་དག་དང་སྐྱེས་བུ་ལྡན་པར་འགྱུར་བ་དེའི་ཚེ་སྔགས་བྱེད་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ།།གཞན་ཡང་སྐྱེས་བུ་སྙན་དངགས་བྱེད་པའི་སྤོབས་པ་དང་ལྡན་པ་བྱེད་པའི་ཕྱིར་དེ་བྱེད་པའི་སྤོབས་པ་དང་བྲལ་བའི་སྐྱེས་བུ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་ སྐྱེས་བུ་ཉིད་དུ་མཚུངས་པའི་ཕྱིར་སྙན་དངགས་བརྗོད་པར་འགྱུར་རོ།།འགའ་ཞིག་ཀྱང་མི་བྱེད་ན་གཞན་འགའ་ཞིག་ཀྱང་མི་བྱེད་པ་དེ་དང་འདྲ་བ་སྟེ། སྐྱེས་བུ་སྙན་དངགས་བྱེད་པའི་ནུས་པ་མེད་པ་དང་འདྲ་བ་དེ་ལྟར་ན་རིགས་པ་དེ་དག་ནི་སྔ་ནས་མེད་པ་ཡིན་ནོ། །སྔགས་བྱེད་ པའི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་གཞན་གྱི་ཡིན་ཏེ།སྔགས་བྱེད་པ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་དང་བྲལ་བའི་སྐྱེས་བུ་དག་སྔགས་མི་བྱེད་པ་ནི་བདེན་ཏེ། འོན་ཀྱང་སྔགས་བྱེད་པའི་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་བདེན་པ་དང་དཀའ་ཐུབ་ལ་སོགས་པའི་ཚོགས་པ་དེ་ཉིད་ཀྱང་སྐྱེས་བུ་འགའ་ཞིག་ལ་ཡང་མ་མཐོང་སྟེ། སྐྱེས་བུ་ ཐམས་ཅད་ནི་ཆོས་མཚུངས་པ་ཅན་ཉིད་ཀྱི་རྒྱུའི་ཕྱིར་རོ།

由"彼等"等作答，咒与论彼等非一切从谛生，由何此成相违？然于具力士夫立誓相等亦成咒与论，由具力士夫安立字句，此习行及随行彼仪轨，如所立誓义我当成就之立誓相等，亦成咒与论。
是故虽说为他，由具力作咒与论故无相违。若由无谛，彼力从何有？彼力亦从趣与成就差别生，由福业等摄趣差别得如彼，或由咒成就差别成具如彼力。
若咒是士夫作时，由是士夫性故，一切士夫何故不作咒，然亦不作。是故所欲士夫等亦未作咒，如是思。
"彼"等是宗说，由离彼等作咒成就谛、苦行、力等故，一切非作咒。若士夫具如彼谛与苦行等作咒因时，即成作咒性。
复次，由具诗歌作胆识士夫作故，一切离彼作胆识士夫，由同士夫性故当说诗歌。若有不作，如是他亦不作，如士夫无诗歌作能力，如是彼等理前无。
"作咒"等是他，离作咒成就士夫等不作咒是真，然亦不见彼作咒成就谛与苦行等聚于任何士夫，由一切士夫是同法性因故。

།འདིར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་གྲུབ་པའི་མཐའ་སྨྲ་བ་ཡིན་ཏེ། བརྒལ་བ་འདིར་ལན་བཤད་ཟིན་ཏོ། །ཅི་ཞིག་བཤད་ཟིན་ཅེ་ན། སྔགས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། ཚིག་དམ་བཅས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཟླས་དབྱེ་བའོ། །བདེན་པ་ལ་སོགས་པ་དང་ ལྡན་པའི་སྐྱེས་བུ་རྣམས་ཀྱི་འདོད་པའི་དོན་གྲུབ་པར་བྱེད་པའི་ཚིག་དང་།དེ་བཞིན་དུ་འགྲོ་བ་ལ་སོགས་པ་དང་ལྡན་པའི་སྐྱེས་བུ་ཁས་བླངས་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་གྱི་དམ་བཅས་པ་ལས་སྔགས་ཞེས་བྱ་བ་གཞན་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མེད་དོ། །བདེན་པ་དང་དཀའ་ཐུབ་དང་འགྲོ་བ་དང་གྲུབ་པའི་ ཁྱད་པར་གྱི་མཚན་ཉིད་དེ་དག་ཀྱང་སྐྱེས་བུ་འགའ་ཞིག་ལ་མཐོང་ངོ་།།དེ་ལྟར་ནི་འགྱུར་ན་གང་དང་གང་སྐྱེས་བུ་ཡིན་པ་དེ་ནི་སྔགས་བྱེད་པའི་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་དང་བྲལ་བ་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་ལམ་པོ་ཆེའི་སྐྱེས་བུ་ལྟ་བུའོ། །སྔགས་བྱེད་པར་འདོད་པའི་སྐྱེས་བུ་འདི་ཡང་སྐྱེས་བུ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ ན།དེ་བས་ན་འདི་ལ་ཡང་སྐྱེས་བུ་ཐམས་ཅད་དེ་དང་བྲལ་བ་སྟེ། སྔགས་བྱེད་པའི་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་དེ་དང་བྲལ་བ་དེ་ལྟར་ཡང་ངེས་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། སྔགས་སྐྱེད་པའི་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་དེ་ཡོད་ཅིང་སྲིད་པའི་སྐྱེས་བུ་དང་ལྷན་ཅིག་འགལ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་སྔགས་བྱེད་པའི་སྒྲུབ་ པར་བྱེད་པའི་རང་བཞིན་མི་དམིགས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་སྐྱེས་བུ་རྣམས་ལ་མེད་པར་ངེས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན།ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པའི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པའི་རང་བཞིན་ཅན་དག་སྟེ། གང་ལ་དབང་པོ་ལས་འདས་པའི་རང་བཞིན་ཡོད་པ་དེ་དག་ནི་ཤིན་ཏུ་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ དོན་ཏོ།།མི་དམིགས་པ་ནི་མེད་པར་ངེས་པའི་གཏན་ཚིགས་མ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་བདག་ཉིད་ལ་སྔགས་བྱེད་པའི་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་དྲན་པ་ལ་སོགས་པ་དག་མི་དམིགས་པས་གཞན་དག་ལ་ཡང་མེད་པར་ངེས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དྲན་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། དྲན་པ་ནི་འདས་པའི་སྐྱེ་བོ་ ལ་སོགས་པ་དྲན་པའོ།།བློ་ནི་གཞན་གྱི་སེམས་པའོ། །སོ་སོར་རིག་པ་ནི་དངོས་པོ་མཐོང་བའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་མཐོང་བའོ། །བདེན་པ་ནི་རྣམ་པ་གཞན་དུ་མ་ཡིན་པར་སྨྲ་བ་ཉིད་དོ། །ནུས་པ་ནི་མཐུའི་རང་བཞིན་ནོ། །དྲན་པ་དང་བློ་དང་། སོ་སོར་རིག་པ་དང་། བདེན་པ་དང་ནུས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ ཟླས་དབྱེ་བའོ།།ཐམས་ཅད་ལ་འགྱུར་བ་སྟེ། སྐྱེས་བུའི་རྒྱུད་ཐམས་ཅད་ལ་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ཏེ། གང་གིས་དེ་དག་བདག་ཉིད་ལ་མ་མཐོང་བས་གཞན་ལ་ཡང་སྤོང་བར་འགྱུར་བ་གང་གིས་སྔགས་བྱེད་པའི་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་དང་བྲལ་བའི་སྐྱེས་བུ་རྣམས་ལ་ངེས་པར་འགྱུར་རོ།

"此"等是宗说，已说此难答。何已说？于"咒"等，立誓语是分别说。具谛等士夫等成所欲义语，如是具趣等士夫立誓相承诺，除咒名无余少许。
谛、苦行、趣、成就差别相等亦见于某士夫。如是则凡是士夫，彼离作咒成就，如大路士夫。此欲作咒士夫亦是士夫者，是故于此亦一切士夫离彼，即离作咒成就，如是亦无定，由作咒成就有且可能与士夫无相违故。
若由不见作咒成就自性故，于士夫等定无者，说"极隐"等。极隐自性等，即有离根自性彼等是极隐义。不见非无定因。
若由于自不见作咒成就忆念等，定他等亦无者，说"忆念"等。忆念即忆念过去补特伽罗等。智即他思维。别觉即见事实性见。谛即说非余相。力即力自性。忆念、智、别觉、谛、力是分别说。
非一切转，即非转一切士夫相续，由何由自未见彼等亦舍他，由何离作咒成就士夫等成定。

།འདི་ལྟར་དེ་སྒྲུབ་ པར་བྱེད་པའི་ཡང་དག་པའི་མན་ངག་གི་ཁྱད་པར་དང་འདྲ་བ་སྟེ།ཇི་སྐད་དུ་བཤད་པའི་དྲན་པ་ལ་སོགས་པ་དག་འདིས་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པས་ན་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་སྟེ། སྐྱེད་པར་བྱེད་པའི་རྒྱུ་གང་ཡིན་པ་དེའི་ཡང་དག་པའི་མན་ངག་གདམས་ངག་དེའི་ཁྱད་པར་གྱི་བྱེ་བྲག་ཡིད་ཆེས་པའི་ལུང་འགའ་ཞིག་ ལ་ཡོད་པ་ཡིན་གྱི་ཐམས་ཅད་ལ་མ་ཡིན་པ་དེ་དང་འདྲ་བར་ཡོན་ཏན་གཞན་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་དག་ཀྱང་ཡོད་པར་འགྱུར་རོ།།སྒྲུབ་པ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དངོས་པོ་གྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ། སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་སྒྲ་ནི་གྲུབ་པའི་ཚིག་ཡིན་ནོ། །རྒྱུ་དྲན་པ་ལ་སོགས་པའི་འབྲས་བུར་གྱུར་པའི་ ཡོན་ཏན་གཞན་དྲན་པ་ལ་སོགས་པ་དེ་དག་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་སྟེ།གྲུབ་པ་དག་ཀྱང་སྐྱེས་བུ་འགའ་ཞིག་ལ་ཡོད་པར་འགྱུར་རོ། །ཇི་ལྟར་དེ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་ཡང་དག་པའི་མན་ངག་སྐྱེས་བུ་འགའ་ཞིག་ལ་ཡོད་པ་དེ་ལྟར་ནན་ཏན་དུ་སྒྲུབ་པ་ལས། དྲན་པ་ལ་སོགས་པ་དག་ཀྱང་འགའ་ཞིག་ ལ་ཡོད་པར་འགལ་བ་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།།གལ་ཏེ་དྲན་པ་ལ་སོགས་པ་དེ་དག་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཡོད་པར་འགྱུར་ན། ཅིའི་ཕྱིར་མི་སྣང་ཞེ་ན་ཡོང་དུ་ཟིན་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། ཡོད་པ་སྟེ་སྣང་དུ་ཟིན་ཀྱང་རྒྱུད་གཞན་ལ་བརྟེན་པའི་ཡིད་ཀྱི་ཡོན་ཏན་སྐྱེས་བུ་ཙམ་གྱིས་ མཐོང་བར་ནུས་པ་མ་ཡིན་ནོ།།གང་གི་ཕྱིར་ཡོད་དུ་ཟིན་ཀྱང་མཐོང་བར་མི་ནུས་པ་དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རྒྱུད་གཞན་ལ་ཡོད་པ་ཡིད་ཀྱི་ཡོན་ཏན་མ་མཐོང་བ་ལས་བསྙོན་དུ་མེད་པ་སྤང་དུ་མེད་དོ། །གལ་ཏེ་སྐྱེས་བུ་རྣམས་ལ་ཡིད་ཀྱི་ཡོན་ཏན་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་སྐྱེ་བ་ན་གནོད་པ་ཅན་ཡོད་ དོ་ཞེ་ན།སྐྱེས་བུ་རྣམས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། སྐྱེས་བུ་རྣམས་ལ་ཡིད་ཀྱི་ཡོན་ཏན་སྐྱེ་བར་འདོད་པ་འགལ་བ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ན་གང་གིས་དེ་ལས་གཞན་པའི་ཡོན་ཏན་ཕུལ་དུ་བྱུང་བའི་ཡོན་ཏན་གང་ཞིག་མེད་པར་འགྱུར། གལ་ཏེ་སྐྱེས་བུ་ཉིད་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་གནོད་པར་བྱེད་ པ་ཡིན་ཞེ་ན།དེ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། རྒྱུད་གཞན་ལ་ཡོད་པའི་གནོད་པར་བྱ་བ་ཡོན་ཏན་དེ་ནི་སྐྱེས་བུ་ཙམ་གྱིས་མ་མཐོང་བས། སྐྱེས་བུ་ཉིད་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་དང་གནོད་པར་བྱ་བ་དང་གནོད་པར་བྱེད་པའི་ངོ་བོ་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །གནོད་པར་བྱེད་པ་ཉིད་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དོར་བར་བྱ་བ་ མ་ཡིན་ནོ།།བཤད་མ་ཐག་པ་འདིས་ནི་དོན་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་འགོག་པ་དང་། སོགས་པ་སྨོས་པས་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་ལ་སོགས་པའི་ལན་ངེས་པར་བརྗོད་ཅིང་ལན་བཏབ་པ་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་སྨྲ་བ་ཉིད་ལ་སོགས་པའི་རྟགས་ཀྱིས་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ལ་ སོགས་པ་དག་སྤོང་བ་མ་ཡིན་པ་ལྟ་བུའོ།

如是彼成就真实教授差别相，如所说忆念等，由此成就故为成就，即生因彼真实教授指示差别分类，存在于某可信教证，非一切，如是亦有其他功德成就。
成就成就者即事成就，成就声是成就语。因忆念等果所成其他功德忆念等彼等成就，即成就亦有于某士夫。如彼成就真实教授有于某士夫，如是由精勤修习，忆念等亦于某有无相违，是谓结语。
若有忆念等彼等成就，何故不现？说"纵有"等。纵有即现，依他相续意功德仅士夫不能见。由何纵有不能见故，不见依他相续有意功德，不可否认不可舍。
若于士夫等生不共意功德有能害者，说"士夫等"。于士夫等生意功德所欲无相违，由何彼余功德殊胜功德何成无。若士夫性等法是能害，彼非。何故？由仅士夫未见依他相续所害功德，由士夫性等法与所害能害性不成故。由非能害故非所舍。
此说已即遮一切智，由说"等"决说离贪等答并答，如由语性等相不遮一切智性等。

།འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་ལ་སོགས་པ་སྤོང་བ་དེ་ལ་ཡང་སྐྱེས་བུས་དེ་ལྟ་བུར་གྱུར་པ་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་སྟེ། །མི་འགྱུར་བར་རོ་ཞེས་བྱ་བར་རིགས་པ་སྟེ་ཚུལ་ཡིན་ནོ། །སྐྱེས་བུ་ཇི་ལྟ་བུར་ གྱུར་པ་ཞིག་ཅེ་ན།དེ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་ཡང་དག་པའི་མན་ངག་མེད་པ་འདི་ཅི་འདྲ་བ་སྟེ། གང་དེ་ལ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་ཡང་དག་པའི་མན་ངག་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་ལ་སོགས་པ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་མན་ངག་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བར་ཚིག་རྣམ་པར་སྦྱར་རོ། །འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་ལ་སོགས་པ་ སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་ཐབས་དང་བྲལ་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ལྟར་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།ཤེས་པར་བྱེད་པ་མ་མཐོང་བ་ཅན་དེའི་རང་བཞིན་ཅན་ལ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་ཡང་མ་ཡིན་པ་སྟེ། གང་ལས་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་ལ་ སོགས་པའི་རྟགས་ཤེས་པར་བྱེད་པ་མ་མཐོང་བ་དེ་ནི་ཤེས་པར་བྱེད་པ་མ་མཐོང་བ་ཙམ་གྱིས་དེའི་རང་བཞིན་ཅན་མ་ཡིན་ན།འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཡོན་ཏན་དང་མི་ལྡན་པའི་རང་བཞིན་ཅན་དུ་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ཡང་བརྗོད་པར་རིགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ཤེས་པར་བྱེད་པ་མི་དམིགས་པ་ ཙམ་གྱིས་ཤེས་པར་བྱ་བ་མེད་པ་ནི་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ།།ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དོན་འགའ་ཞིག་ཡོད་དུ་ཟིན་ཀྱང་རྟགས་སུ་གྱུར་པའི་འབྲས་བུ་རྩོམ་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །བསམ་པ་ཞེས་བྱ་བ་དབང་པོ་ལས་འདས་པའི་དོན་རྣམས་ཀྱི་འབྲས་བུ་ཡིན་པ་དེ་ལྟ་ན་ཡང་རང་བཞིན་གྱིས་བསྐལ་པ་འདི་རྣམས་ཀྱི་ འབྲས་བུ་འདི་ཡིན་ནོ་ཞེས་མཐོང་བར་མི་ནུས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ།།དེ་བས་ན་སྔགས་བྱེད་པའི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་དང་བྲལ་བ་ནི་གཅིག་ལ་ཇི་ལྟ་བ་དེ་བཞིན་དུ་ཐམས་ཅད་ལ་ཞེས་དེ་ལྟར་ངེས་པ་ཅན་དུ་ནུས་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་གནས་སོ། །གང་གི་ཕྱིར་དེ་ཡིན་པ་དེ་བས་ན་འདོན་པར་བྱེད་པ་ནི་འདོན་པར་བྱེད་པ་ གཞན་སྔོན་དུ་སོང་བ་ཅན་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ལ།འདོན་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བའི་རྟགས་ནི་འཁྲུལ་པ་ཡིན་ཏེ། སྐྱེས་བུས་བྱས་པ་བྷ་ར་ཏ་འདོན་པར་བྱེད་པ་ཡང་འདོན་པར་བྱེད་པ་ཉིད་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །རིག་བྱེད་ཀྱི་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་པའི་ཕྱིར་སྐྱོན་མེད་པ་ཡིན་ཏེ། གཞན་གྱིས་བསམ་ པ་ནི་འདོན་པར་བྱེད་པ་ཙམ་ནི་རྟགས་མ་ཡིན་ན་གང་གིས་ན་དེ་ལྟར་འགྱུར།འོན་ཀྱང་རིག་བྱེད་ཁྱད་པར་ཅན་འདོན་པར་བྱེད་པ་ནི་འདོན་པར་བྱེད་ལ་གཞན་སྔོན་དུ་སོང་བ་ཅན་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཡིན་ཞིང་། དེ་ལ་རིག་བྱེད་འདོན་པར་བྱེད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་གཏན་ཚིགས་ཁྱད་པར་ཅན་དང་བཅས་པ་ནི་མི་ མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལ་འཇུག་པ་མ་ཡིན་ནོ།

于遮离贪等，士夫如是成离贪等功德非具，应成不成是为理趣。何等士夫？此无彼成就真实教授如何，即于彼无成就真实教授、离贪等成就教授，如是安立语。
离贪等成就方便离者不成离贪，如是非理之义。非谓具未见能知彼自性，由未见离贪等相能知，仅由未见能知非彼自性，说成不具离贪等功德自性亦不应理，仅由不见能知无所知非理。
何故？由某义纵有无作为相果故。思即离根诸义之果，如是亦由自性远离此等之果是此，由不能见故。是故离作咒所成就，如于一切亦然，如是不能定住。
由彼故，于诵者前有他诵者所成，由诵故之相错乱，由士夫所作婆罗多诵者亦有诵性故。由别明论故无过，他思非仅诵为相，由何如是？然别明论诵者于诵前有他所成，于彼由明论诵故之因具别相不入相违品。

།རིག་བྱེད་འདོན་པར་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་གྲུབ་པའི་མཐའ་སྨྲ་བའི་ཡིན་ཏེ། རིག་བྱེད་འདོན་པར་བྱེད་པ་ལ་ཕུལ་དུ་བྱུང་བ་ཡང་ཅི་ཞིག་ཡོད་ན་གང་གིས་རིག་བྱེད་འདོན་པར་བྱེད་པ་རྣམས་གཞན་གྱིས་ཞེས་བྱ་བ་བདག་གིས་སྦྱར་ནས་འདོན་པར་མི་ བྱེད་པ་ཡིན་ན་ཕུལ་དུ་བྱུང་བ་ཉིད་དུ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ།།དེ་བས་ན་རིག་བྱེད་འདོན་པར་བྱེད་པར་འགྱུར་བ་དང་། འདོན་པར་བྱེད་པ་གཞན་སྔོན་དུ་སོང་བ་ཅན་མ་ཡིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་འགལ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་དེ་ཉིད་འཁྲུལ་པ་ཡིན་ནོ། །འདི་ལྟར་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཏེ་འདོན་པར་བྱེད་པ་ གཞན་སྔོན་དུ་སོང་བ་ཅན་མ་ཡིན་པ་དང་ལྷན་ཅིག་བྱེད་ཀྱི་ཁྱད་པར་འགལ་བ་མེད་པ་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་འདི་ལས་གཏན་ཚིགས་ལྡོག་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ནོ།།ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། རིག་བྱེད་ཉིད་དང་འདོན་པ་གཞན་སྔོན་དུ་སོང་བ་ཅན་མ་ཡིན་པ་འགལ་བ་མེད་པ་དག་ནི། རིག་བྱེད་ཀྱི་ ངག་གཅིག་ལ་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རིག་བྱེད་འདོན་པར་འགྱུར་བ་ཡང་ཡིན་ལ།འདོན་པར་བྱེད་པ་གཞན་སྔོན་དུ་སོང་བ་ཅན་མ་ཡིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ལ་འགལ་བ་ཅི་ཞིག་ཡོད། སྐྱེས་བུ་ད་ལྟར་བ་རྣམས་འདོན་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། འདོན་པར་བྱེད་པ་གཞན་སྔོན་དུ་སོང་བ་ཅན་ཉིད་ཀྱི་སྒོ་ནས་འདོན་ པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ།།གཞན་གྱིས་བསྟན་པ་མེད་པར་འདོན་པར་མི་ནུས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དེའི་ལན་ནི་བྷ་ར་ཏ་འདོན་པར་བྱེད་པ་ལ་ཡང་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་ཡང་ད་ལྟར་པ་དག་གཞན་གྱིས་བསྟན་པའི་སྒོ་ནས་འདོན་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་དེ་ཡང་དང་པོ་ཉིད་དུ་མངོན་ པར་འདོད་པའི་འདོན་པ་བྱེད་པ་གཞན་སྔོན་དུ་སོང་བ་ཅན་ཡིན་པས་ན་རིག་བྱེད་དང་འདྲ་བར་སྐྱེས་བུས་མ་བྱས་པ་ཡིན་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བཤད་ཟིན་ཏོ།།གལ་ཏེ་རིག་བྱེད་འདོན་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ན་ནི་རིག་བྱེད་འདོན་པར་བྱེད་པ་སྔོན་དུ་སོང་བ་ཅན་ཡིན་ཏེ། བྱེད་པ་པོ་མ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། འདི་ ཡང་སྤངས་ཟིན་པ་སྟེ།བྱེད་པའི་ཡང་དག་པའི་མན་ངག་རྒྱུན་ཆད་པ་ཅན་གྱིས་བྱས་པ་ཡང་མཐོང་ངོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་གོང་དུ་གསལ་བ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་དེ་ལྟར་རིག་བྱེད་ཀྱི་བྱེད་པ་པོ་མ་མཐོང་བ་དེ་ལྟར་སྔོན་ཡང་མེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ངེས་པར་ནུས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་མ་མཐོང་བ་ ཙམ་མེད་པ་གོ་བར་བྱེད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར།རིག་བྱེད་འདོན་པར་བྱེད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བའི་གཏན་ཚིགས་འདི་འཁྲུལ་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ།

"诵明论"等是宗说。诵明论有何殊胜，由何诵明论者等他说自作不诵时，全无殊胜性。是故成诵明论与非前有他诵者无相违故，彼即错乱。
如是相违品即非前有他诵者，与俱作差别无违，此相违品不能返因。何故？明论性与非前有他诵无违二者，由可能于一明论语故，成诵明论亦是，非前有他诵者有何相违？
现在士夫等由诵故，由前有他诵性门诵故。由无他教示不能诵故之义。
彼答于婆罗多诵者亦成过失，彼亦现在者由他教示门诵故，彼亦最初所欲诵前有他故，如明论应成非士夫所作已说。
若是诵明论则诵明论前有，由未见作者故者，此亦已遮，由见真实教授间断者所作等前已明。
如是未见明论作者如是前亦无不能定，由何仅未见不能表无故，由诵明论故此因定错乱。

།དེ་བས་ན་རིག་བྱེད་ཀྱི་ཁྱད་པར་འདོན་པར་བྱེད་པའི་གཏན་ཚིགས་ཕུལ་དུ་བྱུང་བ་ལ་བརྟེན་པར་མི་འགྱུར་བ་སྟེ། མི་འགྱུར་བའི་ཕྱོགས་དང་འགལ་བ་མེད་ པས་ཁྱད་པར་ཅན་དུ་བྱེད་པར་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ཞིང་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལས་མ་ལོག་པའི་ཕྱིར་ཁྱད་པར་བཟུང་དུ་ཟིན་ཀྱང་མ་བཟུང་བ་དང་མཚུངས་པ་ཡིན་ནོ།།གང་གི་ཕྱིར་ཁྱད་པར་མ་བཟུང་བ་དང་མཚུངས་པ་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར། གང་ཅུང་ཟད་རིག་བྱེད་འདོན་པར་བྱེད་པ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ནི་ རིག་བྱེད་འདོན་པ་གཞན་སྔོན་དུ་སོང་བ་ཅན་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ།རིག་བྱེད་ཀྱིས་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་པ་གཏན་ཚིགས་ཡིན་དུ་ཟིན་ཀྱང་ཁྱབ་པར་མ་གྲུབ་པ་ཡིན་ཏེ། བཟློག་པ་ལ་གནོད་པ་ཅན་གྱི་ཚད་མ་མེད་པས་རིག་བྱེད་འདོན་པར་བྱེད་པ་ཐམས་ཅད་དེ་ལྟ་བུའི་ངོ་བོར་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་ཏེ། འདོན་པར་བྱེད་ པ་སྔོན་དུ་སོང་བ་ཅན་ཉིད་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ།།དེའི་རྒྱུ་མཚན་ཅན་ཏེ་འདོན་པར་བྱེད་པ་གཞན་གྱི་རྒྱུ་མཚན་ཅན་བདག་ཉིད་འདོན་པར་བྱེད་པར་ནུས་པ་མེད་པ་ཅི་འདྲ་བ་མཐོང་བ་དེ་ནི་དེ་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་འདོན་པར་བྱེད་པ་གཞན་སྔོན་དུ་སོང་བ་ཅན་ཁོ་ན་ཞེས་བྱ་བར་འགྱུར་རོ། །བདག་ཉིད་འདོན་ པར་བྱེད་པར་ནུས་པ་མེད་པར་འདོན་པར་བྱེད་པ་གང་ཡིན་པ་དེའི་ཁྱད་པར་མཐོང་བ་སྟེ།གླེན་པ་ལ་སོགས་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་དེ་དོར་བར་ཞེས་པ་གླེན་པ་ལ་སོགས་པའི་རྒྱུ་མཚན་འདོན་པར་བྱེད་པ་ཇི་ལྟར་ཡོངས་སུ་མཐོང་བའི་ཁྱད་པར་ཅན་དེ་དོར་ཞིང་དེའི་རྒྱུ་མཚན་གཞན་སྔོན་ འདོན་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་རིག་བྱེད་འདོན་པར་བྱེད་པ་ཉིད་ཀྱི་སྤྱི་སྨོས་པ་ནི་ནུས་པ་དང་མི་ནུས་པ་ཐམས་ཅད་རིག་བྱེད་འདོན་པ་ནི་འདོན་པར་བྱེད་པ་གཞན་སྔོན་དུ་སོང་བ་ཅན་ཡིན་ཏེ།རིག་བྱེད་པ་ཉིད་དུ་མཚུངས་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཁྲུལ་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །བསྲེག་ཟ་སྒྲུབ་པ་སྟེ་མེ་གྲུབ་ པ་ལས་རྫས་སྔོན་པོ་དང་འདྲའོ།།མེ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ལ་དུ་བ་སྔོན་པོའི་ཁྱད་པར་མཐོང་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་དོར་ཞིང་རྫས་སྔོན་པོའི་སྤྱི་རྗོད་པར་བྱེད་པ་ན། ཅི་ལྟར་མེ་ལ་འཁྲུལ་པ་ཡིན་པ་དེ་དང་འདྲའོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །བཤད་མ་ཐག་པའི་འཁྲུལ་པ་ཉིད་དུ་བསྟན་པ་འདིས་ན་ཚིག་ལ་ སོགས་པ་སྟེ།སོགས་པའི་སྒྲས་ནི་སྐྱེས་བུ་ཉིད་དང་ལག་པ་ལ་སོགས་པ་དད་ལྡན་པ་ལ་སོགས་པའི་གཏན་ཚིགས་ཇི་ལྟར་འཁྲུལ་པ་ཡིན་པ་བཞིན་དུ་ལན་བཏབ་པ་ཡིན་ནོ། །བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་གང་ལ་ཞེ་ན། འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ལ་སྟེ། འདོད་ཆགས་དང་ཞེ་སྡང་ལ་ སོགས་པ་དེ་དག་ལ་འདོད་ཆགས་པ་ལས་བྱུང་བའི་ཚིག་གི་ཁྱད་པར་ཅི་འདྲ་བ་མཐོང་བ་དེ་དོར་ཞིང་།རྗོད་པར་བྱེད་པ་ཉིད་ཀྱི་སྤྱི་བརྗོད་པ་ནི་འཁྲུལ་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།

是故不应依明论差别诵因殊胜，由与不成品无违故不成差别，由未离相违品故，虽取差别同于未取。由何同于未取差别故，凡诵明论者皆前有他明论诵者，于此虽以明论差别为因亦不成遍，由无害返相量故，一切诵明论者非如是性不成故，由前有诵者性不成故。
彼因相即他诵因相，自身不能诵如何所见，如是即唯前有他诵者。不能自诵者之差别所见，即愚者等相彼舍，即如遍见愚者等因诵之差别者舍，由彼因前有他诵因性说明论诵性总，能不能一切明论诵是前有他诵者，由同明论性故是错乱性。
如火成就从青物质。于火所成见青烟差别彼舍，说青物质总，如何于火错乱之义。
由此说已错乱性，语等，等声即士夫性及手等，如信具等因错乱答。于何所成？于成贪等，即于贪嗔等，如何见从贪生语差别彼舍，说能诠性总是错乱故。

།རིག་བྱེད་འདོན་པར་བྱེད་པ་འདི་འདོན་པར་བྱེད་པ་སྔོན་དུ་སོང་བ་ཅན་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཡིན་པ་ཡང་བླ་སྟེ། ཁོ་བོ་ཅག་ ཤིན་ཏུ་ཞེན་པས་ཅི་ཞིག་བྱ།འོན་ཀྱང་དེ་ལྟར་བྱས་ནས་ཀྱང་རིག་བྱེད་ནི། རྣམ་ཀུན་ཐོག་མེད་གྲུབ་འགྱུར་ཏེ། །ཐོག་མ་སྤངས་པ་ཉིད་ཙམ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །ད་ལྟར་སྐྱེས་མིན་རྟེན་ཅན་མིན་ཏེ། སྐྱེས་བུས་མ་བྱས་པ་ཉིད་དུ་ཡང་གྲུབ་པར་མི་འགྱུར་རོ། །ཅི་སྟེ་ཐོག་མ་མེད་པ་ཉིད་ཡིན་པ་ དེའི་ཕྱིར་སྐྱེས་བུས་མ་བྱས་པ་ཉིད་དུ་འདོན་ན་དེའི་ཚེ།ཐོག་མ་མེད་པ་ནས་འཇུག་པ་ཉིད་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར། འཇིག་རྟེན་གྱི་ཐ་སྙད་གཞན་ཡང་མི་མིན་རྟེན་ཅན་དུ་འགྱུར་ཏེ། སྐྱེས་བུས་མ་བྱས་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ། །སྐྱེས་བུ་བདག་ཉིད་ཀྱིས་བརྟགས་པ་སྟེ་ཉེ་བར་བརྟགས་ནས་འདོན་པར་བྱེད་པའམ། གཞན་སློབ་ དཔོན་ལས་འདོན་པར་བྱེད་པ་ན།བྱེད་པའི་བྱ་བ་མེད་པ་ཅན་གྱི་སྐྱེས་བུ་དེ་དག་གི་སྒྲ་རང་ཉིད་སྒྲོགས་པར་བྱེད་པ་སྟེ། རང་གི་ངོ་བོ་གསལ་བར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་བས་ན་སྐྱེས་བུའི་བྱ་བའི་སྒོ་ནས་རིག་བྱེད་ཀྱི་སྒྲ་དེ་དག་སྒྲོགས་པའི་ཕྱིར། དེ་ལས་གཞན་པའི་ངག་དང་འདྲ་བར་སྐྱེས་བུས་བྱས་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ། ། བདག་ཉིད་སྒོགས་པར་བྱེད་པ་གང་གིས་སྐྱེས་བུས་མ་བྱས་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་ཏེ། གལ་ཏེ་དེ་དག་རང་ཉིད་སྒྲོགས་པར་བྱེད་པར་འགྱུར་བ་དེའི་ཚེ། སྐྱེས་བུས་མ་བྱས་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་ན་དེ་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །སྐྱེས་བུས་མ་བྱས་པ་ཉིད་ཡིན་པར་ཡང་འགྱུར་ཏེ། གལ་ཏེ་སྐྱེས་བུ་དག་ལས་སྔར་ཡོད་པ་ཉིད་དུ རིག་བྱེད་གྲུབ་པར་འགྱུར་ན་རིག་བྱེད་སྐྱེས་བུས་མ་བྱས་པར་འགྲུབ་པར་འགྱུར་མོད་ཀྱི།འོན་ཀྱང་སྐྱེས་བུ་དག་ལས་སྔར་གནས་པ་ཉིད་དུ་རིག་བྱེད་དེ་ཉིད་མ་གྲུབ་པ་ཡིན་ནོ། །སྐྱེས་བུ་རྣམས་ལ་ཐོག་མ་ཉིད་ཡོད་ལ། རིག་བྱེད་ཐོག་མ་དང་ལྡན་པ་ཉིད་མ་ཡིན་ན་དེ་གྲུབ་པར་འགྱུར་རོ། །འདོན་པར་བྱེད་པ་ཐོག་མ་མེད་ པ་ཅན་དེ་ཡང་འདོན་པར་བྱེད་པ་གཞན་སྔོན་དུ་སོང་བ་ཅན་ཉིད་དུ་བསྒྲུབ་པ་ན།སྐྱེས་བུ་རྣམས་ཐོག་མ་ཅན་ཉིད་ཡིན་པ་དེའི་ཚེ་ཡང་། དང་པོའི་སྐྱེས་བུ་འདོན་པར་བྱེད་པ་གཞན་སྔོན་དུ་སོང་བ་ཅན་ཏེ། འདོན་པར་བྱེད་པ་གཞན་སྔོན་དུ་སོང་བ་ཅན་དུ་མི་འགྲུབ་བོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། འདོན་པ་པོ་གཞན་མེད་ པའི་ཕྱིར་རོ།།དེའི་དང་པོའི་འདོན་པར་བྱེད་པ་སྟེ། རིག་བྱེད་དེའི་དང་པོའི་འདོན་པར་བྱེད་པ་པོ་བདག་ཉིད་ཀྱིས་བརྟགས་ནས་རིག་བྱེད་འདོན་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རིག་བྱེད་ཀྱི་བྱེད་པ་པོར་འགྱུར་རོ།

此诵明论是成就前有他诵者尚可，我等极执有何用？然如是作已，明论：
一切无始成，
仅成舍始故。
非现生依者，
亦不成非人作。
若由无始故说非人作者，尔时由无始而行故，世间他言说亦应成非人依，应成非人作。
士夫自思察即观察而诵，或从他师诵时，无作业之士夫彼等之声自鸣，非显自性。是故由士夫作业门彼等明论声鸣故，如余语应成士夫所作。
由何自鸣成非人作，若彼等成自鸣时，应成非人作然亦非有。亦应成非人作，若成明论先于士夫有性，则成明论非人作，然明论先于士夫住性不成。
士夫等有始，明论非有始则成。成无始诵者亦是前有他诵性时，士夫等有始性时亦，初士夫前有他诵者，不成前有他诵者。何故？由无他诵者故。
彼初诵者即明论彼初诵者自思察而诵明论故，成明论作者。

།དེ་བས་ན་ཞེས་བྱ་བ་དེའི་ཕྱིར་རིག་བྱེད་འདོན་པར་བྱེད་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་འདི་ནི་གཅིག་གི་ཐ་དད་ལས་འདོན་ པར་བྱས་ནས་གཞན་འདོན་པར་བྱེད་པ་དེ་ལྟར་ན་སྔ་མ་སྔ་མ་མཐོང་བས་འཇུག་པ་ཡིན་པས་ན་སྐྱེས་བུའི་ཐ་སྙད་ཐོག་མ་མེད་པ་ཅན་དུ་འགྱུར་གྱི།སྐྱེས་བུས་མ་བྱས་པ་ཉིད་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ཅི་དང་འདྲ་བ་ཞེ་ན། བྱིས་པས་རྡུལ་གྱི་རྩེད་མོ་དང་འདྲ་བར་ཏེ། བྱིས་པ་དེ་དག་གིས་རྡུལ་གྱི་རྩེད་མོ་ཇི་ལྟར་སྔ་མས་ མཐོང་བ་འཇུག་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར།སྐྱེས་བུའི་ཐ་སྙད་ཐོག་མ་མེད་པ་ཅན་ཡིན་པ་དེ་དང་འདྲའོ། །སོགས་པའི་སྒྲས་ནི་ཟས་ལ་སོགས་པ་གཟུང་ངོ་། །གལ་ཏེ་རིག་བྱེད་ནི་ཐོག་མ་མེད་པ་ཅན་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་སྐྱེས་བུས་མ་བྱས་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། ཐོག་མ་མེད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ ཏེ།ཐོག་མ་མེད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རིག་བྱེད་ནི་སྐྱེས་བུས་མ་བྱས་པ་ཉིད་དུ་ཁས་ལེན་ན། ད་ནི་རིག་བྱེད་ལས་གཞན་པ་ཤིན་ཏུ་མང་པོ་སྐྱེས་བུས་མ་བྱས་པ་ཉིད་ཐོབ་སྟེ་ཐོག་མ་མེད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཉིད་ནི་དེ་ལྟར་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། ཀླ་ཀློ་ལ་སོགས་ཐ་སྙད་དང་སྟེ། རང་གི་རིགས་ཀྱི་ རིམ་པ་ལས་འོངས་པ་མ་བག་མར་ལེན་པ་ལ་སོགས་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་དག་ནི་ཐོག་མ་མེད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རིག་བྱེད་དང་འདྲ་བར་སྐྱེས་བུས་མ་བྱས་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ།།སོགས་པའི་སྒྲས་ནི་ཐོག་མ་མེད་པའི་འཕགས་པའི་ཐ་སྙད་གཞན་ཡང་གཟུང་ངོ་། །དེ་བཞིན་དུ་མེད་པར་སྨྲ་བའི་ཚིག་རྣམས་ནི་སྟེ། ཆོས་དང་ ཆོས་མ་ཡིན་པ་དང་འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་ལ་སོགས་པ་ལ་སྐུར་པ་འདེབས་པར་འཇུག་པ་རྣམས་ཐོག་མེད་ཕྱིར་ན་དེ་བཞིན་འགྱུར་ཏེ།སྐྱེས་བུས་མ་བྱས་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ། །གལ་ཏེ་དེ་དག་གི་ཐོག་མ་ཉིད་ཇི་ལྟར་ཡིན་ཞེ་ན། སྔོན་ལེགས་བྱས་པའི་རྒྱུན་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། སྔོན་དུ་བྱས་པའི་དབང་ གིས་རྒྱུན་གྱིས་འཇུག་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།ཀླ་ཀློ་ཐ་སྙད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་འཆད་པར་བྱེད་དེ། ཀླ་ཀློའི་ཐ་སྙད་ཀྱང་ཐོག་མ་མེད་པ་ཅན་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་རོ། །དེ་དག་ཀྱང་གང་ཞེ་ན། མ་བག་མར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། ཕ་ཤི་ནས་བུ་ཕོས་མ་བག་མར་བླང་བར་བྱའོ་ཞེས་ བྱ་བ་ནི་ཀླ་ཀློ་ལ་ལ་དག་གི་ཐ་སྙད་ཡིན་ནོ།།སོགས་པའི་སྒྲས་ནི་འཁོར་བ་ལས་ཐར་བར་བྱས་པའི་ཕྱིར་རྒན་རབས་གསད་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཐ་སྙད་གཟུང་ངོ་། །འདི་ཙམ་གྱིས་ནི་ཀླ་ཀློའི་ཐ་སྙད་རྣམ་པར་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། །སོགས་པའི་སྒྲས་གཟུང་བ་གཞན་ནི་འདོད་པའི་དགའ་སྟོན་ཞེས་བྱ་བ་ ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ།འདོད་པས་ཉེ་བར་མཚོན་པའི་ཚེས་བཅུ་གསུམ་གྱི་དུས་སྟོན་ནི་འདོད་པའི་དགའ་སྟོན་ནོ།

是故此具明论诵相者，由一异诵而他诵，如是由见前前而行故，成无始士夫言说，非是非人作。如何相似？如童子尘戏，由彼童子如前见而行故，同于无始士夫言说。等声摄食等。
若谓明论由无始故是非人作者，说由无始故等。若许由无始故明论是非人作，今得众多非明论亦非人作，由无始故。即此由如是等显示。
蛮族等言说，即从自种姓次第而来，具娶母等相，由无始故如明论应成非人作。等声亦摄余无始圣言说。
如是无说语等，即于法非法及后世等诽谤而行者，由无始故如是应成，应成非人作。
若问彼等如何有始？说由昔善作流故等，义谓由先作力而相续而行。由蛮族言说等解说，蛮族言说亦是无始应配。
彼等复何？说娶母等，父死子娶母是某些蛮族言说。等声摄为解脱轮回故应杀长者等言说。此量即是蛮族言说解说。
等声所摄余说欲庆等，由欲表示十三日节庆是欲庆。

།འདིར་ཡང་སོགས་པའི་སྒྲས་ནི་བུ་ལ་སོགས་པའི་བཙའ་སྟོན་པ་ལ་སོགས་པ་ཡང་ཐོག་མ་མེད་པ་ཅན་ཡིན་ནོ། །མེད་པར་སྨྲ་བ་དག་སྟེ། འཇིག་རྟེན་རྒྱང་འཕེན་པ་དག་གི་ཚིག་ ཀྱང་སྦྱར་རོ།།ཇི་ལྟ་བུར་གྱུར་པ་ཞིག་ཅེ་ན། སྔ་ན་མེད་པ་དང་འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་ལ་སོགས་པ་ལ་སྐུར་པར་བྱེད་པ་དག་སྟེ། ཆོས་དང་ཆོས་མ་ཡིན་པ་སྔ་ན་མེད་པ་དང་། འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་ལ་སྐུར་བར་བྱེད་ཅིང་སྤོང་བར་བྱེད་པ་དེ་དག་ཀྱང་ཐོག་མ་ཅན་ཡིན་ནོ་ཞེས་བརྟགས་པར་བསྒྱུར་ནས་སྦྱར་རོ། །ཇི་ལྟར་ན་ཀླ་ཀློའི་ཐ་སྙད་ལ་ སོགས་པ་གཞན་དག་ཀྱང་ཐོག་མ་མེད་པ་ཉིད་ཅན་ཡིན་ཞེ་ན།དེ་དག་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། ཐ་སྙད་དེ་དག་དང་མེད་པར་སྨྲ་བ་དེ་དག་ཅེས་བྱ་བ་མ་ནིང་དང་མ་ནིང་མ་ཡིན་པ་ལས། ལུས་པ་གཅིག་གི་ཚིག་ཅན་དུ་འགྱུར་བའམ་འབྱུང་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་བས་ན་དོན་ནི་ཀླ་ཀློའི་ཐ་སྙད་དང་མེད་པར་སྨྲ་བའི་ཚིག་ དེ་དག་ནི་སྔོན་འབྱུང་བ་ཅན་གྱི་སྐྱེས་བུ་གཞན་རྣམས་ཀྱི་ལེགས་པར་མ་བསྒོས་པ་སྟེ།བློ་མ་སྦྱངས་པ་ཅན་ད་ལྟར་བ་དག་འཇུག་པར་མི་འགྱུར་གྱི། འོན་ཀྱང་བློ་མ་སྦྱངས་པ་ཅན་དུ་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ཡིན་ནོ། །དེ་དག་ཀྱང་གཞན་དག་གིས་ཡིན་ལ་དེ་དག་ཀྱང་གཞན་དག་གིས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཐོག་མ་མེད་པ་ ཉིད་དུ་འགྲུབ་པོ།།སྔ་ན་མེད་པའི་སྙན་དངགས་ལ་སོགས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་དག་ཀྱང་གཞན་གྱིས་བྱས་པའི་ལེགས་པར་བྱས་པ་ཁོ་ན་འཇུག་ཅིང་། དེས་བྱས་པའི་ཐ་སྙད་ཀྱང་ཐོག་མ་མེད་པ་ཅན་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་བདག་ཉིད་ཀྱི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། རེ་ཞིག་བདག་ཉིད་ཀྱི་སྤོབས་པ་སྟེ་གང་དག་ གིས་རང་ཉིད་ཀྱི་བློས་བཀོད་པའི་སྙན་དངགས་ལ་སོགས་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་གྱི་ཐ་སྙད་བརྡར་བྱེད་པའི་སྐྱེས་བུ་དེ་དག་ཀྱང་གཞན་ལས་མདོར་བསྡུས་པ་དང་རྒྱས་པ་ལྟར་ཐོས་པ་དེ་ལ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་དག་གིས་བསྡུས་པ་ན་སྦྱར་བ་སྟེ།སྡེ་ཚན་དུ་བྱས་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །རྣམ་པ་དེ་ཉིད་ཀྱིས་གཞུང་ ལ་སོགས་པ་འཇུག་པའི་རྒྱུའི་ཕྱིར་རོ།།བདག་ཉིད་ཀྱི་སྤོབས་པས་གཞུང་བརྩམས་སུ་ཟིན་ཀྱང་དངོས་སུ་གཞན་སྔོན་དུ་སོང་བ་ཅན་ཉིད་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་འོ་ན་ཇི་ལྟར་ན་དེ་དག་གཞན་སྔོན་དུ་སོང་བ་ཅན་མ་ཡིན་པ་ཉིད་དུ་བསྟན་ཞེ་ན། དེ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། སྙན་དངགས་ལ་སོགས་པ་དེ་ ནི་གཞན་སྔོན་དུ་སོང་བ་ཅན་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བརྗོད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་དང་སྦྱར་རོ།།གཞན་སྔོན་དུ་སོང་བ་ཅན་མ་ཡིན་གྱི། འོན་ཀྱང་ལྷ་སྦྱིན་ལ་སོགས་པ་འདི་ཉིད་ཀྱིས་བྱས་པ་བརྗོད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། སྟོན་པ་འགའ་ཞིག་ལས་དོན་གྱི་རྣམ་པ་ཅུང་ཟད་འོངས་པའི་ཕྱིར་དེ་སྟོན་པར་བྱེད་པ་གཅིག་ནི་ རྒྱུན་གྱིས་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།

此中等声亦摄子等生庆等亦是无始。无说者即顺世外道等语亦配。云何？谓诽谤先无及后世等，即诽谤并舍先无法非法及后世，彼等亦有始，转为观察而配。
云何蛮族言说等他亦是无始性？说彼等等，彼言说及无说者，由中性非中性，成或生一余词。是故义谓蛮族言说及无说语彼等，非由先生士夫他等善熏习，今时未修慧者不行，然成未修慧者。
由彼等亦由他，彼等亦由他故，成无始性。先无诗歌等何者，彼等亦唯行他作善作，由彼作言说亦是无始，为显示故说自身等。
且自信即由自慧安立诗歌等相言说标示士夫彼等，亦从他闻略广如是，由彼等分别摄时配，义谓作类。由彼相故论等行因。虽自信造论，实是前有他性。
若尔云何显示彼等非前有他性？说彼等，配此说诗歌等非前有他。非前有他然说此即天授等所作义。
何故？由从某师来少分义相故，彼一师非相续故。

།རེ་ཞིག་ཇི་སྐད་དུ་བཤད་པའི་རྣམ་པས་བདག་ཉིད་ཀྱི་སྤོབས་པས་བཀོད་པའི་གཞུང་ཡང་དོན་དམ་པར་གཞན་སྔོན་དུ་སོང་བ་ཅན་ཁོ་ན་ཡིན་ན། ཕལ་ཆེར་ཇི་ལྟར་མཐོང་བ་བཞིན་དུ་འཇུག་པ་ཅན་ཏེ། གང་དག་ལ་གཞན་དག་ལས་ཇི་ལྟར་མཐོང་བ་བཞིན་དུ་འཇུག་པ་དེ་དག་ལ་དེ་སྐད་ཅེས་བྱའོ། ། ཡང་དག་པ་དང་ལོག་པར་འཇུག་པ་ཅན་དག་སྟེ། འཇིག་རྟེན་གྱི་ཐ་སྙད་གང་དག་ལ་ཡང་དག་པར་ལོག་པར་འཇུག་པ་ཡོད་པ་དེ་དག་ལ་དེ་སྐད་ཅེས་བྱའོ། །དེ་ལ་ཡང་དག་པར་འཇུག་པ་ཅན་ནི་མཆོད་པར་བྱ་བ་ལ་མཆོད་པ་ལ་སོགས་པའོ། །ལོག་པར་འཇུག་པ་ཅན་ནི་འདོད་པ་དང་ཉེ་བར་ལྡན་པ་ལ་སོགས པ་དག་སྟེ།དེ་དག་ནི་གསལ་བ་ཁོ་ནར་གཞན་སྔོན་དུ་སོང་བ་ཅན་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །འདི་ལ་འཁྲུལ་པར་དོགས་པ་ནི་ཐོག་མ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨྲས་ཏེ། ཐོག་མའི་རྟོག་པ་ནི་དང་པོའི་རྟོག་པ་དག་སྟེ། དེ་རྣམས་ལ་མཐོང་བ་མེད་པར་ཐ་སྙད་རྣམས་ལས་ཕྱིས་འཇུག་པར་འདོད་པ་ མ་ཡིན་ནམ།དེ་དག་གི་སྔ་མ་རྣམས་ལས་ཐ་སྙད་དམིགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་དག་ཉིད་ཐོག་མ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། མ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ལན་འདེབས་པར་བྱེད་དོ། །ལེགས་པར་བྱས་པ་གཞན་གྱིས་བསྒོམས་པས་ཏེ། སྔོན་གྱི་སྐྱེ་བའི་རྒྱུན་རྣམས་སྔར་མཐོང་བའི་ཐ་སྙད་ཀྱིས་ བག་ཆགས་སུ་བསྒོས་པའི་དང་པོར་བརྟགས་པའི་སྐྱེས་བུ་དེ་དག་ཀྱང་རྐྱེན་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་ཏེ།ལྷན་ཅིག་བྱེད་པ་ཐག་ཉེ་བ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་སད་ཅིང་འཇུག་པའི་ཕྱིར། དེ་དག་ཀྱང་གཞན་སྔོན་དུ་སོང་བ་ཅན་མ་ཡིན་པ་དག་མ་ཡིན་ནོ།

且如前说相由自信安立之论，胜义中唯是前有他性，多分如所见而行者，于彼等从他如所见而行者，说为彼等。
正行及邪行者，于世间言说有正行邪行者，说为彼等。其中正行者，即于应供养作供养等。邪行者即具欲等，义谓彼等明显是前有他性。
于此疑惑错乱说初等。初分别即最初分别等，彼等岂非许无见而后从言说而行耶？彼等不从前者见言说，由彼等即是初故。
答以非等。由他善作熏习，即前生相续先见言说习气所熏初观察士夫彼等，亦如缘即如近助缘而醒行故，彼等亦非非前有他性。

།གལ་ཏེ་ཐོག་མ་མེད་པ་ཅན་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཀླ་ཀློ་ལ་སོགས་པའི་ཐ་ སྙད་སྐྱེས་བུས་མ་བྱས་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན།ཕྱིན་ཅི་ལོག་དང་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པ་ཐམས་ཅད་གང་གི་ཚེ། རིག་བྱེད་དང་འདྲ་བར་སྐྱེས་བུས་མ་བྱས་པ་དེའི་ཚེ། ཐ་སྙད་ཐམས་ཅད་ཐོག་མ་མེད་པ་ཙམ་དེ་དང་འདྲ་བའི་སྐྱེས་བུས་མ་བྱས་པ་ཉིད་གྲུབ་ནའང་ཡོན་ཏན་ཅི་ཞིག་འགྱུར་ཏེ་ཅིར་ཡང་མི་རུང་ངོ་། ། དེ་ལྟར་ན་རྣམ་པ་གང་གིས་མི་སླུ་བའི་ཕྱིར་སྐྱེས་བུས་མ་བྱས་པ་ཉིད་དུ་འདོད་ཀྱི་རིགས་ཀྱི་ཆོས་བསྲུང་བའི་ཕྱིར་ནི་མ་ཡིན་ན། གང་གིས་སྐྱེས་བུས་མ་བྱས་པ་དེ་ནི་སླུ་བར་བྱེད་པ་ལ་ལ་དག་ལ་སྟེ། འཇིག་རྟེན་གྱི་ཐ་སྙད་གང་དག་ལ་ཡོད་པས་སྐྱེས་བུས་མ་བྱས་པ་ཉིད་དེ། ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པ་ཉིད་སྒྲུབ་པར བྱེད་པ་མ་ཡིན་པ་ནི་འཁྲུལ་པའི་ཕྱིར་སྐྱེས་བུས་མ་བྱས་པ་ཉིད་ཀྱི་བརྟགས་པ་དེས་ཅི་ཞིག་བྱ།དེ་ལྟར་འཇིག་རྟེན་པ་དང་རིག་བྱེད་པའི་ངག་ཐོག་མ་མེད་པ་ཅན་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་སྐྱེས་བུས་མ་བྱས་པ་ཉིད་དུ་མཚུངས་པར་འགྱུར་བ་ཉིད་དུ་ཟིན་ཀྱང་། གལ་ཏེ་རིགས་པ་ལས་འདས་ནས་རིག་བྱེད་ཀྱི་ངག་སྐྱེས་བུས་མ་ བྱས་པ་ཉིད་དུ་འདོད་པ་དེའི་ཚེ།རིག་བྱེད་ཀྱི་ངག་དག་ཁོ་ན་སྐྱེས་བུས་མ་བྱས་པ་ཡིན་ན་ཡང་དེའི་བརྗོད་པར་བྱ་བའི་དོན་རྣམས་ལ་ཐེ་ཚོམ་དག་ཀྱང་ཡིན་ཏེ། །སྐྱེས་བུས་མ་བྱས་པ་ཉིད་དུ་རྟོག་པ་ན་ཡང་ཐེ་ཚོམ་ཁོ་ནར་འགྱུར་རོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དོན་ནི་འདུས་བྱས་ཁྱད་པར་རྣམས་ཏེ། རིག་བྱེད་ཀྱི་དོན་ འཆད་པར་བྱེད་པའི་སློབ་དཔོན་དག་གི་རྟོག་པ་དག་གོ།།ཁྱད་པར་རྣམས་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་འཆད་པར་བྱེད་དེ། སྐྱེས་བུས་མ་བྱས་པ་ཉིད་ཡིན་ན་ཡང་དེའི་དོན་སྤོབས་པ་སྟེ། གལ་ཏེ་རིག་བྱེད་ཀྱི་ངག་གིས་འཇུག་པར་འདོད་པ་ཅན་གྱི་རིག་བྱེད་ཀྱི་ངག་གི་དོན་ལ་ དམིགས་པ་ཅན་གྱི་བློ་ལ་བདག་ཉིད་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་སོ་སོར་ངེས་པ་བསྐྱེད་པར་འགྱུར་བ་དེའི་ཚེ།ཕྱིན་ཅི་ལོག་པའི་དོན་སྲིད་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཡིད་ཆེས་པར་འགྱུར་ཏེ། སྐྱེས་བུས་ཡིད་ཆེས་པ་རྙེད་པར་འགྱུར་ན། དེ་ནི་ཡོད་པར་མ་ཡིན་ཏེ། འདི་ཇི་ལྟར་འདོན་པ་བཞིན་དུ་སྒྲོ་འདོགས་པ་དང་སྐུར་པ་འདེབས་ པ་དག་གིས་ཏེ།དོན་ལ་ལྷག་པར་འཇོག་པ་དང་དོན་གཞན་ལ་བསྙོན་པར་བྱེད་ཅེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ངེས་བརྗོད་ཀྱི་བསྟན་བཅོས་ཀྱི་ཐ་སྙད་དུ་བྱེད་པ་ན་ངེས་བརྗོད་པའོ།

若谓由无始故蛮族等言说应成非人作者，一切颠倒非颠倒时，如明论成非人作时，一切言说仅由无始如是成非人作，有何功德？全无意义。
如是由何相为不欺故许非人作，非为护种姓法，由彼非人作于某些欺者，即于世间言说有彼非人作，不能成就非颠倒性，由错乱故，此非人作观察有何用？
如是世间语及明论语虽成同是无始故非人作，若超越正理许明论语非人作时，纵唯明论语是非人作，于其所诠义亦成疑惑。即于观察非人作时亦唯成疑。
何故？义即诸有为差别，即明论义诸师分别。由见差别故。由若等解说，虽非人作其义信解，若于欲行明论语者缘明论语义之慧，生如自性各别定解时，由无颠倒义可能故成可信，应得士夫信，然非有。
如是由增益诽谤等，义谓于义增上安立及诽谤他义。于决定说论作言说时即决定说。

།སོགས་པའི་སྒྲས་ནི་བརྡ་སྤྲོད་པ་ལ་སོགས་པ་གཟུང་ངོ་། །རིག་བྱེད་ཀྱི་ངག་རྣམས་ཐ་དད་པར་བྱེད་པ་སྟེ། དོན་སྣ་ཚོགས་སུ་བྱེད་པ་ མཐོང་ངོ་།།འཆད་པ་ཐ་དད་པས་བརྟགས་པའི་དོན་རིག་བྱེད་ཀྱི་ངག་རྣམས་ལ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ཡང་ལོག་པ་ཡིན་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་འཆད་པ་པོ་ཐ་དད་པས་ཉེ་བར་བྱས་པའི་ཕན་ཚུན་འགལ་བའི་དོན་དེ་རྣམས་ཀྱང་རིག་བྱེད་ཀྱི་ངག་དེ་དག་ལ་ནི་འཐད་པར་འགྱུར་བ་ཉིད་མ་ཡིན་ཏེ། སྲིད་པར་འགྱུར་ རོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།སྒྲ་དེ་དག་ནི་འཆད་པ་པོ་ཐ་དད་པས་ཉེ་བར་བརྟགས་པའི་དོན་ཐམས་ཅད་རྗོད་པར་བྱེད་པ་ནི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ། །རིགས་པ་དང་འགལ་བ་ལ་སོགས་པ་ཡང་དབང་པོ་ལས་འདས་པ་དག་ལ་མི་འཇུག་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བས་ན་རེ་ཞིག་རང་གི་དོན་དག་ལ་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བའི་ཕྱིར་རིག་བྱེད་ཀྱི་ངག་ རྣམས་ལ་ཡིད་ཆེས་པ་ཉིད་མེད་དོ།།རིག་བྱེད་ཀྱི་ངག་རྣམས་ནི་བདག་ཉིད་དོན་དང་ལྡན་པ་མ་ཡིན་གྱི། འོན་ཀྱང་བརྡའི་དབང་གིས་ཡིན་ཏེ། གང་ཞིག་གང་ལ་འཇུག་པར་བྱེད་པ་དེ་ནི་དོན་དེས་དོན་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དོན་ལ་འཇུག་པ་སྟེ་རྗོད་པར་བྱེད་པ་ཉིད་དང་འཇུག་པ་ནི་བརྡ་གཙོ་བོ་ཡིན་ཏེ། བརྡ་ལ་རག་ལས་པའི་རྒྱུའི་ཕྱིར་རོ། །ངག་གཅིག་ལ་ཡང་བརྡ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་དོན་གྱི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དུ་མ་སྲིད་པའི་ཕྱིར་ཐེ་ཚོམ་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ། །རང་བཞིན་དང་རྐྱེན་གྱི་རྗེས་སུ་འབྲངས་ནས་རིག་བྱེད་ཀྱི་ངག་དག་བཤད་པའི་ཕྱིར་དེ་དག་ཀྱང་དོན་ངེས་པ་ཅན་ཉིད་ཡིན་པས་ན། རིག་བྱེད་ཀྱི་ངག་རྣམས་དོན་གྱི རྣམ་པར་རྟོག་པ་དུ་མ་སྲིད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ཡང་ལོག་པ་ཡིན་ནོ།།ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། རང་བཞིན་དང་རྐྱེན་རྣམས་ནི་དོན་དུ་མ་བརྗོད་པ་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ། །རང་བཞིན་གཅིག་ནི་དོན་དུ་མ་དག་རྗེས་སུ་བརྗོད་པ་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་དུ་རྐྱེན་དག་ཀྱང་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དེའི་གནས་སྐབས་ཅན་ཁོ་ན་ཡིན་ཏེ། བསམ་པ་ ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་བྱས་པ་ཐ་དད་པའི་ཕྱིར་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བ་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ།།དེ་ལྟར་ནི་འགྱུར་ན་གྲགས་པ་ལ་བརྟེན་ནས་རིག་བྱེད་ཀྱི་དོན་ངེས་པའི་ཕྱིར་སྒྲོ་འདོགས་པ་དང་སྐུར་པ་འདེབས་པ་དག་གིས་བཤད་པའི་ཁྱད་པར་གྱིས་དེའི་དོན་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ཡང་སྙིང་པོ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ ཞེ་ན།གྲགས་སུ་ཟིན་ཀྱང་གཅིག་ཉིད་དུ་བདག་ཉིད་དུ་ཁས་མི་ལེན་པ་སྟེ། ཁས་མ་བླངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ལྟར་མཐོ་རིས་དང་ལྷའི་བུ་མོ་ལ་སོགས་པའི་སྒྲ་འཇིག་རྟེན་པ་ལ་དོན་གཞན་ཉིད་དུ་གྲགས་ལ། དཔྱོད་པ་པ་རྣམས་ནི་དོན་གཞན་ཉིད་དུ་དོན་དང་ལྡན་པར་བརྗོད་མོད་ཀྱི། འོན་ཀྱང་མ་གྲགས་པའི་ སྒྲ་མང་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ།

等声摄取文法等。明论语差别即见义多样。说由诠释差别观察义于明论语非有亦错，由诠释者差别所作互违义彼等，于彼明论语不应理，义谓可能。
彼等声由诠释者差别所观察一切义能诠故。与理相违等于超感官者不行故。是故且由于自义生疑故，明论语无可信性。
明论语非自性具义，然由标示力，谓何者于何行，彼由彼义具义。于义行即能诠性及行是标示为主，由依标示因故。于一语亦由如标示故，义分别多可能故唯成疑。
随顺自性缘故解说明论语故，彼等亦是定义故，说明论语非有义分别多可能亦错。何故？由自性缘等能诠多义可能故。如一自性随说多义，如是诸缘亦然故，唯是彼位，由如意乐作差别故唯成疑。
如是若尔，说依名闻故定明论义故，由增益诽谤解说差别，其义非疑亦无实义。何故？虽闻名然不许为一性自性，由未许故。如是天界天女等声于世间闻为异义，虽察者说为异义具义，然由非闻名声多故。

།འཇིག་རྟེན་ལ་མ་གྲགས་པའི་སྒྲ་ཉིད་གང་དག་ཡིན་པ་དེ་དག་ཉིད་རིག་བྱེད་ལ་མང་དུ་མཐོང་བ་དེ་བས་ན་དེ་ལ་གྲགས་པའི་དབང་གིས་ངེས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་དེའི་དོན་ཏེ། མ་གྲགས་པའི་སྒྲའི་དོན་ངེས་པར་བྱེད་པ་ལ་སྐྱེས་བུའི་འཆད་པ་པོས་བསྟན་པ་ལ་རག་ལུས་པའི་ཕྱིར་ རོ།།དེས་བསྟན་པ་ནི་སྐྱེས་བུས་བསྟན་པ་སྟེ། དེའི་འདོད་པའི་རྗེས་སུ་འཇུག་པའི་ཕྱིར་ཏེ། སྐྱེས་བུའི་འདོད་པའི་རྗེས་སུ་འཇུག་པའི་ཕྱིར། རིག་བྱེད་ཀྱི་དོན་རྣམས་ངེས་པ་མེད་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ཏེ། །གཞན་ཡང་རིག་བྱེད་སྨྲ་བ་འདི་སྐྱེས་བུས་མ་བྱས་པ་ཉིད་དུ་སྒྲུབ་ན། ཡི་གེ་རྣམས་སམ་ ངག་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པར་འགྱུར་གྲང་ན་སྟེ།གང་གི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཚིག་རྟོག་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར། རྣམ་པར་རྟོག་པ་གཉིས་ཉེ་བར་བཀོད་པ་ཡིན་ནོ། །ཡི་གེའི་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་དབང་དུ་མཛད་ནས་དེ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། འཇིག་རྟེན་པའི་ཡི་གེ་དག་ལས་རིག་བྱེད་པ་དག་གི། ཡི་གེ་རྣམས་ གཞན་ལས་ཁྱད་པར་མེད་ཕྱིར།ཡི་གེ་རྣམས་ལ་མ་བྱས་པ་ཉིད་དུ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་ན་འབྲས་བུ་ཅིར་འགྱུར་ཏེ་ཅིར་ཡང་མི་འགྱུར་རོ། །འཇིག་རྟེན་པའི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་འཆད་པར་བྱེད་དེ། གང་གི་ཕྱིར་འཇིག་རྟེན་པ་དང་རིག་བྱེད་པའི་ངག་དག་གིས་ཡི་གེ་དག་ཐ་དད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །འོ་ན་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཇི་ ལྟར་རིག་བྱེད་པའི་ཡི་གེ་ཨ་ལ་སོགས་པ་མེད་པར་དེ་ལྟར་འཇིག་རྟེན་པའི་ཡང་ཡིན་ཏེ།གཅིག་ཉིད་དུ་ངོ་ཤེས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །ངོ་ཤེས་པ་ཡོད་དུ་ཟིན་ཀྱང་། གལ་ཏེ་འཇིག་རྟེན་པ་དག་ལས་རིག་བྱེད་པ་ཐ་དད་པ་དེའི་ཚེ། འཇིག་རྟེན་པ་དག་ལས་རིག་བྱེད་པ་དག་གི་ཐ་དད་པར་ཁས་ལེན་པ་ན་འཇིག་ རྟེན་པ་དང་རིག་བྱེད་པ་དག་གི་ཡི་གེ་དག་ཐ་དད་པ་ཡོད་དུ་ཟིན་ཀྱང་ངོ་ཤེས་པ་ཡོད་པ་ན།གཉི་ག་ལ་ཡང་གཅིག་གི་རྣམ་པ་ཅན་གྱི་ཤེས་པ་ཐམས་ཅད་སྐྱེ་པ་དེའི་ཕྱིར། ཐ་དད་དུ་ཟིན་ཀྱང་ངོ་ཤེས་པ་ལ་ཁྱད་པར་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ངོ་ཤེས་པ་དེ་ལས་གཅིག་ཉིད་མ་གྲུབ་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་ཏེ། ངོ་ཤེས་པའི་ཤེས་པ་མཚན་ཉིད་འདྲ་བ་ཅན་ལས་རིག་བྱེད་ཀྱི་ངག་གིས་ངག་ཐམས་ཅད་ལ་ཡི་གེ་རྣམས་གཅིག་ཉིད་དུ་འདོད་པར་གྲུབ་པར་མི་འགྱུར་རོ། །ཇི་སྐད་དུ་བཤད་པའི་རྣམ་པས་ངོ་ཤེས་པ་འཁྲུལ་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསྡུས་པའི་དོན་ཡིན་ནོ། །དེ་བས་ན་རིག་བྱེད་སོ་སོའི་ངག་ཡི་གེ་དུ་མའི་ངོ་བོ ཡིན་པའི་ཕྱིར་བྱས་པ་དག་ལས་ཁྱད་པར་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བར་དགོངས་སོ།

世间未闻名之声即于明论多见，故于彼非由名闻力决定。于彼其义，即于未闻名声义决定，须依人解说者开示故。
彼开示即人开示，由随顺其意乐故，由随顺人意乐故，明论诸义唯无决定。复次此明论论者若成立非人作，为成立文字等或语耶？由彼分别性故词是分别性故，安立二种分别。
依文字分别力说于彼等，由世间文字与明论者文字无差别故，若成立文字非所作性有何果报？全无所成。由世间等解说，由世间与明论语文字无差别故。
若尔何故？如明论者文字阿等无，如是世间亦然，由一性认知故。虽有认知，若世间异于明论者时，许世间异于明论者时，虽世间与明论者文字有异亦有认知时，于二者亦生一切一相智故。虽有异，由认知无差别故。
由彼认知不成一性过失故，由相似相认知智，不能成立明论语于一切语文字许为一性。如所说相由认知错乱故是摄义。是故明论别语是多文字体性故，于所作无少差别当知。

།ཁྱད་པར་རྟོགས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། གལ་ཏེ་འཇིག་རྟེན་པ་དེ་དག་གི་ལས་རིག་བྱེད་པའི་ཡི་གེ་ཐ་དད་པར་འགྱུར་བ་དེ་བས་ན། དེ་དག་ཁྱད་པར་དང་བཅས་པར་རྟོགས་པར་འགྱུར་ན་དེ་ལྟར་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། ཁྱད་ པར་རྟོགས་པ་མེད་པ་རྒྱུ་དེའི་ཕྱིར་རོ།།རིག་བྱེད་པའི་ཡི་གེ་རྣམས་མ་གྲུབ་པ་ཡིན་ཏེ། འཇིག་རྟེན་པ་དག་ལས་རིག་བྱེད་དག་གི་ཁྱད་པར་མ་གྲུབ་པོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དེ་བས་ན་འཇིག་རྟེན་དང་རིག་བྱེད་དག་གི་ཡི་གེ་དུ་མའི་ངོ་བོ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ལྟར་གནས་སོ། །ཅི་སྟེ་འཇིག་རྟེན་པ་དག་གི་ལས་རིག་བྱེད་ རྣམས་ཁྱད་པར་ཡོད་པ་ཁོ་ན་ཡིན་མོད་ཀྱི་དེ་ཡང་དེའི་བྱེ་བྲག་བཟུང་དུ་ཟིན་ཀྱང་ཕྱིས་འབྱུང་བ་གཅིག་གི་རྣམ་པ་སྒྲོ་འདོགས་པ་འཁྲུལ་པ་ཅན་གྱི་ངོ་ཤེས་པས་བསྒྲིབས་པ་དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་མ་ངེས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན།དེའི་ཕྱིར་ངོ་ཤེས་པ་ལས་རྟོགས་པ་མེད་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། བུམ་པ་ལ་ སོགས་པ་དག་གི་སྐད་ཅིག་མ་རེ་རེ་ཐ་དད་པར་འཛིན་པ་ཉིད་དུ་ཟིན་ཀྱང་དེ་ལ་ངོ་ཤེས་པ་འཁྲུལ་པ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་བ་དེ་བས་དེ་ལ་ཡང་ངོ་ཤེས་ལས་གཅིག་ཉིད་རྟོགས་པ་མེད་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ།།ཁས་བླངས་ནས་དེ་སྐད་དུ་བཤད་ནས་འཇིག་རྟེན་པ་དང་རིག་བྱེད་པ་དག་གི་ངག་གི་ཡི་གེ་ཐ་དད་པར་ དཔྱོད་པ་པ་རྣམས་ཁས་མི་ལེན་ཏོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ཁས་མི་ལེན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ།ཡི་གེའི་ཁྱད་པར་བདག་ཉིད་ཁས་མི་ལེན་པའི་ཕྱིར་རོ། །འཇིག་རྟེན་དང་རིག་བྱེད་ཀྱི་ཡི་གེ་ཐ་དད་པ་སྐྱེས་བུས་མ་བྱས་པ་ཉིད་དུ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ན། ཡི་གེ་དེ་དག་འཇིག་རྟེན་པ་དང་རིག་བྱེད་ཐམས་ཅད་ལ་ མཚུངས་པའི་ཕྱིར་རོ།།དཔྱོད་པ་འདིས་དེ་ལྟར་སྐྱེས་བུས་མ་བྱས་པ་ཉིད་དུ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ལ་ཡང་ཡོངས་སུ་སྤངས་ཤིང་ལྷག་མར་བྱས་པ་ཅི་ཞིག་ཡོད་དེ་ཡི་གེའི་རྣམ་པ་གང་ཞིག་སྐྱེས་བུས་མ་བྱས་པ་མེད་ཅིང་། ཅུང་ཟད་ཀྱང་ལྷག་མར་བྱས་པར་འགྱུར་བ་མེད་དོ། །དེ་ལྟར་ན་འཇིག་རྟེན་དང་རིག་ བྱེད་དག་གི་ཡི་གེ་ཐམས་ཅད་སྐྱེས་བུས་མ་བྱས་པའི་རྟེན་ཅན་དུ་ཁྱད་པར་མེད་པའི་ཕྱིར།འཇིག་རྟེན་པ་དང་རིག་བྱེད་པའི་སྒྲའི་ཐ་སྙད་ཐམས་ཅད་སྐྱེས་བུས་མ་བྱས་པ་ཉིད་ཡིན་ན་ཐམས་ཅད་བདེན་པ་མ་ཡིན་པ་སྟེ། ཐམས་ཅད་ཕྱིན་ཅི་ལོག་མ་ཡིན་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །སྐྱེས་བུས་མ་བྱས་པ་ཉིད་ལ་ ཡང་དོན་ཕྱིན་ཅི་ལོག་པ་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ།།ཕྱིར་ཏེ་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་ཕྱིར་སྐྱེས་བུས་མ་བྱས་པ་ཉིད་དུ་རྟོགས་པའི་ཡོངས་སུ་ངལ་བ་དོན་མེད་པ་ཡིན་ནོ།

由无差别认知故，若世间彼等异于明论文字时，应能认知彼等具差别，然非如是，由无差别认知因故。明论文字未成立，义谓世间与明论无差别未成。是故世间与明论文字是多体性如是安立。
虽世间与明论定有差别，虽能执彼差别，然后由一相增益错乱认知所障故不定者。故由认知无所知过失故。如瓶等虽执每刹那差别，然于彼生错乱认知，故于彼亦由认知无一性所知过失故。
许已如是说已，为显察者不许世间与明论语文字差别故说由不许故，由不许文字差别自性故。成立世间与明论文字差别非人作时，由彼文字于世间与一切明论相等故。
此察者如是于成立非人作亦舍弃余有何？无何文字相非人作，亦无少许余。如是由世间与明论一切文字无非人作所依差别故，世间与明论一切声言说若是非人作，一切非真实，义谓一切非无颠倒。由于非人作亦有颠倒义可能故。由因故，为知非人作之劳无义。

།དེ་ལྟར་དོན་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པ་ཉིད་སྐྱེས་བུས་མ་བྱས་པ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེར་རྟོགས་པར་འདོད་པ་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པ་དག་སྐྱེས་བུས་མ་བྱས་པ་ཉིད་ ཡིན་ན་དེ་དོན་མེད་པར་འགྱུར་རོ།།ཅི་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ཕྱོགས་གཉིས་པ་ཉེ་བར་དགོད་པ་ཡིན། ངག་སྐྱེས་བུས་མ་བྱས་པར་འདོད་པ་དེ་ནི་བདེན་པ་མ་ཡིན་ཏེ་འདི་ལྟར། ངག་ནི་ཡི་གེ་ལས་ཐ་དད་པར་ཡོད་མིན་ཏེའོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ངག་ཡི་གེ་རྣམས་ལས་ཐ་དད་པར་མི་དམིགས་ པའི་ཕྱིར་རོ།།ཁོ་བོ་ཅག་གི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་འཆད་པར་བྱེད་དེ། ཁོ་བོ་ཅག་གིས་ལྷ་སྦྱིན་ལ་སོགས་པའི་ཚིག་དང་ངག་རྣམས་ཀྱི་སྟེ། ལྷ་སྦྱིན་ལ་སོགས་པའི་ཚིག་རྣམས་ཀྱི་ངག་བ་དཀར་མོ་སྐྲོད་ཅིག་ཅེས་བྱ་བ་དེ་ལྟ་བུ་ལ་སོགས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་རྣམས་ཀྱིའོ། །ཡང་ན་ལྷ་སྦྱིན་ལ་སོགས་པའི་ ཚིག་རྣམས་དང་ངག་རྣམས་ཀྱི་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་དུ་བལྟ་བར་བྱའོ།།ཡི་གེ་ད་ལ་སོགས་པ་སྣང་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་མ་གཏོགས་པར་ཡི་གེའི་རྣམ་པ་ཅན་མ་ཡིན་པའི་ཚིག་དང་ངག་ཏུ་སྣང་བ་གཞན་གྱི་བློ་ལ་མ་མཐོང་ངོ་། །ཡི་གེ་གཉིས་པ་སྣང་བ་དང་འདྲ་བ་སྟེ། དཔེར་ན་ཡི་གེ་ད་གཅིག་སྣང་བར་གྱུར་པ་ན་དེ་དང་ དུས་མཚུངས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཡི་གེ་གཉིས་པར་སྣང་བ་མེད་པ་དེ་དང་འདྲ་བར་རོ།།ཡི་གེ་དག་ལས་ཐ་དད་པ་ཚིག་དང་ངག་སྣང་བ་མེད་པ་དེ་ལྟ་ན་ཡང་ཚིག་དང་ངག་ཡོད་པ་ཡིན་ལ། ད་ཡང་ཡི་གེ་དག་ལས་ཐ་དད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། འཛིན་པ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། འཛིན་པ་སྟེ་བློ་ལ་སྣང་བར་འགྱུར་ བ་མེད་ནའོ།།ཇི་ལྟ་བུར་གྱུར་པ་ཞིག་ཅེ་ན། གཟུང་བར་འདོད་པ་སྟེ། དམིགས་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱིར་གྱུར་པ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ངེས་པར་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པའམ། དེ་བཞིན་དུ་གཞན་ཡི་གེ་དག་ལས་ཤེས་པར་ནུས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་ཡོད་པ་ཉིད་དགག་པས་གཞན་ཉིད་ཀྱང་བཀག་པ་ཡིན། ཅིའི་ ཕྱིར་གཞན་ཞེས་སྨོས་ཤེ་ན།དེ་ནི་བདེན་ཏེ། འོན་ཀྱང་གཞན་དག་ཡི་གེ་དག་ལས་ཚིག་དང་ངག་གཞན་དུ་ཡོད་པར་འདོད་པ་དེ་བས་ན། གང་གི་ཡོད་པ་ཉིད་བསྟན་པར་དཀའ་བ་ཉིད་ཡིན་ན་དེའི་གཞན་པ་ཉིད་གང་ལས་ཡིན་ཞེས་ཁྱད་པར་དུ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་དེ་སྐད་དུ་བརྗོད་དོ། །རྣམ་པ་གཞན་བཞིན་ཏེ། དཔེར་ན་རྣམ་པ་གཞན་ཅི་སྣང་བར་གྱུར་པ་ན་དེ་ལ་དམིགས་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱིར་གྱུར་པའི་རྣམ་པ་ཁྱད་པར་གཞན་སྣང་བ་མེད་པ་དེ་ཁོ་ན་བཞིན་ནོ། །གལ་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་གཞན་གྱི་བསམ་པའི་དོགས་པ་བསུ་བ་ཡིན་ནོ།

如是由义无颠倒性即是非人作故，欲知彼无颠倒者若是非人作则成无义。由"若"等安立第二分。许语非人作彼非真实，如是：语非异于文字而有。何故？由不见语异于文字故。
由"我等"等解说，我等天授等词与语，即天授等词之语"驱白牛"等是。或应视为天授等词与语之义。除文字"达"等显现外，未见于他心显现非文字相之词语。如第二文字显现，如文字"达"一显现时无与彼同时第二文字显现。
虽无异于文字显现之词语，然有词语，且异于文字者。说"于执取"等，即于执取，即心无显现。云何？所欲执取，即由有所缘相故定非有，如是亦不能知异于文字。若由遮有性亦遮异性，何故说异？
彼实尔，然由他许词语异于文字有故，若难显其有性，云何有异性？为特别显示故如是说。如异相，如显现何异相时，于彼无显现所缘相之异相，正如彼。由"若"等迎他意疑虑。

།གལ་ཏེ་ཡི་གེ་གཞན་ལ་མི་སྲིད་པ་ཅན་ཏེ། དོན་ཤེས་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི འབྲས་བུ་ཚིག་དག་ཐ་དད་པར་བྱེད་པ་གོ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན་སྟེ།འདི་ལྟར་དོན་རྟོགས་པའི་ལྷ་སྦྱིན་ལ་སོགས་པའི་ཚིག་དང་ངག་རྣམས་ལས་མཐོང་གི། འདི་ཡི་གེ་རྣམས་ལས་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་དག་སོ་སོ་དོན་མེད་པ་ཅན་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང་། ཡི་གེ་གཅིག་ཡོད་པའི་དུས་ན་ཡི་གེ་གཞན་མེད་པས་ ཚོགས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།།དེ་བས་ན་ཚིག་དང་ངག་གང་ཡིན་པ་དེ་ལས་དོན་འདི་རྟོགས་པར་འགྱུར་བ་ཤེས་པ་ཡོད་དོ་ཞེ་ན། འགྱུར་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་འགོག་པར་བྱེད་དེ། ཡི་གེ་དེ་དག་ལས་དོན་གཞན་ཚིག་ལ་སོགས་པ་འགྱུར་ན། གལ་ཏེ་ཡི་གེ་ཡོད་པ་དེ་དག་ལ་ཡང་དོན་རྟོགས་ པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་གྱི་འབྲས་བུ་དེ་གཉིས་པར་འགྱུར་ན་འགྱུར་བ་ཉིད་ཡིན་ཏེ།ཇི་སྲིད་ཡི་གེ་ཚོགས་པ་དོན་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །བརྡས་བྱས་པའི་བསྡུས་པ་དེ་ཙམ་གྱིས་དོན་རྟོགས། གལ་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་གཞན་གྱི་ཡིན་ཏེ། ཡི་གེ་དག་ལས་དོན་རྟོགས་པར་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ནོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ ཞེ་ན།ཚིག་དང་ངག་གཞན་དག་ལ་ཡི་གེ་དེ་ཁྱད་པར་མེད་པ་ཡིན་ན་ཡང་དོན་རྟོགས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་ཡི་གེ་དག་ལས་དོན་རྟོགས་པར་འགྱུར་བ་དེའི་ཚེ། མཚོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་འདི་ལས་དོན་ཅི་འདྲ་བར་རྟོགས་པར་འགྱུར་བ་ཉིད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ལས་ཀྱང་འགྱུར་ཏེ། གཉི་ག་ལ་ཡི་ གེ་དག་མཚུངས་པའི་ཕྱིར་རོ།།དེ་བཞིན་དུ་ཡི་གེ་དང་འདྲ་བ་ཅན་གྱི་ངག་སྔ་མར་འགྱུར་བ་ཅན་གྱི་དག་ལས་ཀྱང་དོན་རྟོགས་པར་འགྱུར་བ་བས་ཕྱི་མ་ལས་ཀྱང་འགྱུར་ན། འགྱུར་བ་མ་ཡིན་པ་དེ་བས་ན་ཡི་གེ་དག་ལས་དོན་རྟོགས་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་གྱི་འབྲས་བུ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། མ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་ པས་ལན་འདེབས་པར་བྱེད་དེ།ཡི་གེ་དེ་དག་ནི་ངག་གཞན་དག་ལ་ཁྱད་པར་མེད་པར་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་ན་གང་གཅིག་གི་ཡི་གེ་གང་ཡིན་པ་དེ་དག་ཉིད་ངག་གཞན་གྱི་མ་ཡིན་ཏེ། སྐྱེས་བུའི་འབད་རྩོལ་གྱི་བྱེ་བྲག་གིས་ངག་སོ་སོ་ལ་ཡི་གེ་ཐ་དད་པ་ཁོ་ན་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་ངག་ གཞན་ལ་ཡང་ཡི་གེ་གཅིག་གི་རྣམ་པ་ཅན་གྱི་བློས་ཡི་གེ་དེ་ཉིད་འདི་ཡིན་ནོ་ཞེས་ངོ་ཤེས་པ་ཡིན་ལ།ངོ་ཤེས་པའི་རྟགས་དེ་ལས་ངག་རྣམས་ལས་ཡི་གེའི་ཁྱད་པར་ཡང་གྲུབ་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ནི་དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ནོ།

若谓于异文字不可能，义知相之果词差别能令了知，如是由见从天授等词语了知义，非从此文字，由彼等各自无义性故，由文字一有时无他文字故无聚合故。
是故由此词语能知此义者。由"若成"等遮破，若从彼文字有异义词等，若于彼有文字亦有义知相果第二，则应成，由文字聚合了知义故。由标记所作摄略彼量了知义。
"若"等是他者，非由文字能知义。何故？由于异词语文字无差别亦无义知故。若由文字能知义时，由此"海"字词知何等义，由此亦应成，由二者文字相等故。
如是由前有变异具文字相语亦应由义知，由后亦应成，然非如是，故非由文字有义知相果者。由"非"等答，由彼文字于异语无差别未成故。如是某一之文字即非他语之彼，由补特伽罗勤勉差别于各别语唯生异文字故。
若于异语亦由一文字相智知彼即是此，由认知相于诸语亦成文字差别者。彼非如是。

།ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ངོ་ཤེས་པ་དེ་ནི་འཁྲུལ་པའི་ཕྱིར་ཏེ་ངོ་ཤེས་པ་ནི་གཟུགས་ མཚུངས་པ་ལུས་ལ་སོགས་པ་དངོས་སུ་ངོ་བོ་ཐ་དད་པ་ཅན་རྣམས་ལ་ཡང་འདྲ་བས་འཁྲུལ་པ་ལ་སྣང་ངོ་།།དཔེ་མེད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཏེ། ངོ་ཤེས་པ་ལ་དཔེ་ཉིད་མེད་པའི་ཕྱིར། ངོ་ཤེས་པར་འགྱུར་བ་གཉི་ག་ལ་གྲུབ་པའི་དཔེ་གཅིག་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ངོ་ཤེས་པ་ནི་སྔོན་མཐོང་བའི་དྲན་པ་བསྐྱེད་པར་ འགྱུར་བ་ན།འགའ་ཞིག་གི་ཚེ་ཡང་གཅིག་ལས་གྱུར་པ་མ་ཡིན་ཏེ། རྟག་ཏུ་ཐ་དད་པ་རྣམས་ངོ་ཤེས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བས་ན་ངག་སོ་སོ་ལ་ཡི་གེ་ཐ་དད་པ་དེ་དགེ་ཉིད་ཀྱི་ཁྱད་པར་ལས་དོན་རྟོགས་པའི་ཁྱད་པར་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་དེར་གནས་པ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་ཡི་གེའི་ཁྱད་པར་ལས་དོན་འདི་རྟོགས་ པའི་ཁྱད་པར་མི་འདོད་ཀྱི།འོན་ཀྱང་ཡི་གེའི་ཁྱད་པར་མེད་པ་ཡིན་ན་ཡང་དེ་ལས་ཐ་དད་པའི་ངག་གི་ཁྱད་པར་དོན་རྟོགས་པའི་ཁྱད་པར་དེ་ཉིད་ནི་འབྲས་བུའི་ཁྱད་པར་ཡིན་པར་འགྱུར་ན། དོན་རྟོགས་པ་དེ་ཡང་ངག་ལས་འགྱུར་རོ། །ངག་དེ་ཡང་དབང་པོ་ལས་འདས་པ་སྟེ། ཡི་གེ་མ་གཏོགས་པར་ བློའི་དབང་པོ་ལ་མི་སྣང་བའི་ཕྱིར་རོ།།གང་ལས་འགྱུར་བ་སྟེ། ངག་ལ་རྟོགས་པར་མི་འགྱུར་རོ། །གང་གིས་འབྲས་བུར་གྱུར་པ་དེས་ཚིག་དང་ངག་རྗེས་སུ་དཔོག་པར་འགྱུར་ཏེ། ཚིག་ལ་སོགས་པ་དམིགས་པར་མ་གྱུར་པ་ནི་དོན་རྟོགས་པའི་ཡན་ལག་མ་ཡིན་ནོ།། །།བམ་པོ་ཉི་ཤུ་རྩ་ བརྒྱད་པ།དེ་ལྟར་མི་འགྱུར་ན་དབང་པོ་དང་འདྲ་བར་ངག་མ་མཐོང་དུ་ཟིན་ཀྱང་ཐག་ཉེ་བ་ཙམ་གྱིས་རྟོགས་པ་སྐྱེད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། དེ་ནི་འདི་ལྟར་ངག་ཐག་ཉེ་བ་ཙམ་གྱིས་རྟོགས་པ་སྐྱེད་པར་ཁས་ལེན་ན་ནི་མ་བྱང་བའི་ཡང་སྟེ། སྐྱེས་བུ་བརྡ་ལ་མ་བྱང་བས་ཀྱང་ངག་ལས་དོན་རྟོགས་པར་འགྱུར་ན། དེ་ལྟར་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་བས་ན་ངག་ཅེས་བྱ་བ་ཡི་གེ་དག་ལ་དོན་གཞན་དུ་འགྱུར་བ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མེད་ན་གང་སྐྱེས་བུས་མ་བྱས་པ་ཉིད་དུ་བསྒྲུབ་པར་འགྱུར། དེ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ངག་མེད་པའི་ཕྱིར་ཡི་གེ་འབའ་ཞིག་ལྷག་མར་བྱས་པར་འགྱུར་རོ། །ཐམས་ཅད་ལ་ཁྱད་པར་མེད་ཅིང་དེ་དག་ཀྱང་སྐྱེས་བུས མ་བྱས་པ་ཉིད་དུ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ན།རིག་བྱེད་ཀྱིས་ཁྱད་པར་དུ་མ་བྱས་པའི་ངོ་བོ་ཅིན་དུ་འཇིག་པའི་ངག་ལ་གནས་པའི་ཡི་གེ་རྣམས་ཀྱང་སྐྱེས་བུས་མ་བྱས་པ་ཉིད་དུ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱོགས་དང་པོ་སྟེ། ཡི་གེ་སྐྱེས་བུས་མ་བྱས་པར་སྒྲུབ་པའི་ཕྱོགས་འདི་ལ་ཡོངས་སུ་ངལ་བ་དོན་མེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་ བ་ལན་བཏབ་ཟིན་པ་ཡིན་ནོ།

何故？由彼认知错乱故，认知于形相等同而实体各异之身等亦由相似而显现错乱。由无喻故，由认知无喻故，二者认知成立无一喻，由认知生先见忆念时，任何时亦非由一生，由恒时认知差别故。
是故于各别语文字差别即由彼善性差别是义知差别如是安立。若不许由文字差别知此义差别，然虽无文字差别，由彼异语差别义知差别即是果差别，则义知亦由语生。彼语亦超根境，由除文字不显现于意根故。
由何生，即不能知语。由彼果推度词语，未见词等非义知支分。
第二十八品
如是若不尔，如根虽不见语，仅由近即能生知者。如是若许语仅由近生知则未熟练者，即未熟练标记之补特伽罗亦应由语知义，然非如是。
是故语于文字全无少许异义，则何成立非人作？由彼无故，由无语故唯余文字。于一切无差别且彼等成立非人作时，明论未差别性体坏灭语住文字亦成立非人作是第一分，已答此文字成立非人作分劳无义。

།གཞན་ཡང་ཡི་གེ་དེ་ག་ལས་དོན་གཞན་དུ་འགྱུར་བའི་ངག་ཡོད་པ་ནི་བླ་སྟེ། ངག་དོན་གཞན་དུ་འགྱུར་བ་དེ་རྟོགས་པར་འགྱུར་ན། ཡན་ལག་དུ་མའི་བདག་ཉིད་ཅན་ནམ། ཡན་ལག་མེད་པ་ཅན་དུ་འགྱུར་གྲང་སྟེ། རྣམ་པ་གཞན་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ངག་ཡན་ལག་དུ་མ་ཅན་ ཉིད་དུ་རྟོགས་པར་འགྱུར་ན།ངག་གི་བདག་ཉིད་དུ་འགྱུར་བའི་ཡན་ལག་དེ་དག་རེ་རེ་དོན་དང་མི་ལྡན་པའམ་དོན་དང་ལྡན་པ་ཅན་དུ་འགྱུར་གྲང་ན། དེ་ལ་ཕྱོགས་དང་པོ་ལ་བརྟེན་ནས་ཡན་ལག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། གལ་ཏེ་ངག་ཡན་ལག་དུ་མའི་བདག་ཉིད་ཡིན་པར་རྟོགས་པ་ན་ངག་གི་བདག་ ཉིད་དུ་འགྱུར་བའི་ཡན་ལག་དེ་རྣམས་ཐ་དད་དོན་མེད་ཉིད་ཡིན་ནོ།།གལ་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་འཆད་པར་བྱེད་དེ། ངག་དེའི་ཡན་ལག་དེ་དག་ཀྱང་དུ་མ་ཡིན་ན་ཐ་དད་པའི་རང་བཞིན་ཏེ། ངོ་བོ་ཉིད་དོན་མེད་པ་ཅན་དག་ཡིན་པ་དེའི་ཚེ། ཡན་ལག་དུ་མ་ཚོགས་པའི་ཡན་ལག་ཅན་ཡང་དོན་མེད་པ་ཅན་དེ་ དང་འདྲའོ།།དེ་བས་ན་དོན་མེད་པ་ཅན་ཉིད་ཀྱི་རྗོད་པར་བྱེད་པའི་ངོ་བོ་མ་ཡིན་པ་ཅན་གྱི་ཡན་ལག་འདུས་པ་དེ་དངོས་པོ་ཅན་མིན་ཏེ། དངོས་ཅན་ཏེ་རྗོད་པར་བྱེད་པའི་ངག་གི་ངོ་བོ་སྟེ། དོན་དང་ལྡན་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །སྒྲོ་བཏགས་པར་འགྱུར་བ་བརྟགས་པ་སེང་གེ་ཉིད་སོགས་བཞིན་ཏེ། དཔེར་ན་ བྲམ་ཟེའི་བུ་སང་གེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་བྲམ་ཟེའི་བུ་ལ་སོགས་པ་ལ་ཉེ་བར་བཏགས་པ་དེའི་ངོ་བོ་ཅན་མ་ཡིན་པ་རྣམས་ལ་སེང་གེ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་སྒྲོ་བཏགས་པ་དེ་དང་འདྲའོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།དོན་དང་ལྡན་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ་བས། འཆད་པར་བྱེད་དེ་དོན་དང་ལྡན་པའི་བདག་ཉིད་རྗོད་ པར་བྱེད་པའི་རང་བཞིན་ཁོ་ན་དག་ཡིན་ནོ།།ངག་གི་ཡན་ལག་དེ་དག་ཀྱང་བདག་ཉིད་དོན་མེད་པ་ཅན་གྱི་ཡན་ལག་དེ་དག་ལ་ངག་གི་བདག་ཉིད་དོན་དང་ལྡན་པ་དེས་རྟོགས་པས་སྒྲོ་བཏགས་པར་འགྱུར་རོ། །བྲམ་ཟེའི་ཁྱེའུ་ལ་སོགས་པ་ལ་སེང་གེ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་དང་འདྲ་བ་ཡིན་པ་རྒྱུའི་ཕྱིར། རྗོད་ པར་བྱེད་པའི་བདག་ཉིད་དེ་རྟོགས་པས་སྦྱར་བ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར།སྐྱེས་བུས་བྱས་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ། །བཤད་མ་ཐག་པའི་ཉེས་པར་མ་གྱུར་ཅིག་སྙམ་པས་ངག་གི་ཡན་ལག་དེ་དག་སོ་སོར་དོན་དང་བཅས་པར་འདོད་པ་དེའི་ཚེ། ཡན་ལག་རྣམས་རེ་རེ་དོན་དང་བཅས་ཉིད་ཡིན་ན་ཡང་། དུ་མ་ཉིད་རྟོགས་ལོག་པ་ཡིན་ཏེ། ངག་ཡན་ལག་དུ་མ་ཅན་ཉིད་དུ་རྟོགས་པ་དོན་མེད་པ་ཡིན་ནོ། །ཡན་ལག་གཅིག་ཀྱང་དོན་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་ཅན་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་གང་གི་ཚེ། ངག་གི་དོན་མ་ལུས་པར་རྫོགས་པ་དེའི་ཚེ། དེ་ལྟ་བུར་གྱུར་པའི་ཡན་ལག་མང་པོ་བརྟགས་པ་དག་གིས་ཅི་ཞིག་བྱ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།

复次，且有由彼文字成异义之语，若能知彼异义语，应成多支分体性或无支分，由无余相可能故。若知语具多支分性，成语体性之支分彼等各各有义或无义耶？
于彼依第一分说"支分"等。若知语是多支分体性时，成语体性之彼等支分各异无义性。由"若"等解说，彼语支分亦多时异性，即体性无义者时，多支分聚之具支分亦如彼无义。
是故无义性非能诠体性之支分聚非实有，实有即能诠语体性，有义是异名。如所计增益狮子性等，如于婆罗门子名狮子等，于非彼体性者增益狮子性等如是义。
由"有义"异名，解说有义体性即唯能诠自性。彼等语支分亦于无义性支分由知语体性有义增益。如于婆罗门童等狮子性等，由因故，由知能诠体性配合性故，唯是人作。
为免如上说过失，欲许语支分各各有义时，虽支分各各有义性，然知多性错误，知语具多支分性无义。由一支分亦具圆满义性故，当语义圆满无余时，如是多支分计度有何用？是为此义。

།གང་གི ཚེ་ཡན་ལག་ཀྱང་དོན་དང་ལྡན་པ་ཡིན་པ་དེའི་ཚེ།ཡན་ལག་གཅིག་ནི་རྟོགས་པས་ཀྱང་སྟེ། ངག་གི་ཡན་ལག་གཅིག་གཟུང་བས་ཀྱང་ངག་གི་དོན་དག་རྟོགས་པར་འགྱུར་རོ། །དོན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་འཆད་པར་བྱེད་དེ། སྒྲའི་ངོ་བོ་གང་ལ་དོན་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་ཡོད་པ་དེ་ལ་དེ་སྐད་ཅེས་བྱའོ། །དེ་ལྟར་ གྱུར་པའི་སྒྲའི་ངོ་བོ་ནི་ངག་ཡིན་གྱི་གཞན་ནི་ངག་གི་མཚན་ཉིད་མ་ཡིན་ནོ།།ངག་ཏུ་རྟོགས་པའི་ཡན་ལག་དེ་དག་ཀྱང་སོ་སོ་སོ་སོར་ཏེ། རེ་རེ་དེ་ལྟ་བུའི་རྣམ་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་ཅན་ཡིན་ཏེ། ངག་གི་དོན་རྟོགས་པ་སྐྱེད་པར་བྱེད་ཅེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ཕྱིར་ཏེ་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་ཡན་ ལག་སོ་སོ་དེ་དག་ངག་གི་ཡིན་པར་འགྱུར་རོ།།དེ་ལྟར་ཡན་ལག་དུ་མ་ཅན་ནི་ངག་མ་ཡིན་ཏེ། ཡན་ལག་དུ་མ་དང་ལྡན་པ་ངག་གཅིག་ཏུ་མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ངག་ཏུ་མ་ཐོབ་པ་དང་ལྡན་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ཡན་ལག་རེ་རེ་དག་རྗོད་པར་བྱེད་པ་ཉིད་ཡིན་ན་ཡན་ལག་གཅིག་ རྟོགས་པས་ཀྱང་ངག་གི་དོན་མ་ལུས་པར་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་ཡན་ལག་གཞན་ལ་ཉན་པར་ལྟོས་པར་མི་འགྱུར་རོ།།ཡན་ལག་གཅིག་རྟོགས་པས་ཀྱང་ངག་གི་དོན་རྟོགས་པ་ཡིན་ན་ནི་ཡན་ལག་དེ་དུས་ལ་སྡོད་པར་མི་འགྱུར་རོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཆ་ཤས་མེད་པའི་བདག་ཉིད་ཅན་ཏེ། ཆ་ཤས་ མེད་པའི་རང་བཞིན་ཅན་གྱི་ཡན་ལག་དག་དེ་ནི་སྐད་ཅིག་མ་གཅིག་གིས་རྟོགས་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ།།ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཤེས་པ་གཅིག་སྐྱེད་པས་ན་ཡན་ལག་ཆ་མེད་པར་མ་ལུས་པར་ཁོང་དུ་ཆུད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་མ་ཡིན་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གལ་ཏེ་ཤེས་པའི་སྐད་ཅིག་མ་གཅིག་གིས་ཐམས་ཅད་འཛིན་པར་མི་ འགྱུར་བ་དེའི་ཚེ།བཟུང་བ་དང་མ་བཟུང་བའི་རང་བཞིན་དག་གཅིག་པ་ཉིད་དུ་འགལ་བའི་ཕྱིར་ཏེ། གཅིག་ལ་གཉིས་དག་མི་རུང་བའི་ཕྱིར་རོ། ཅི་སྟེ་ངག་ལ་ཡན་ལག་དུ་མ་ཉིད་དུ་བརྟགས་པ་ཉམས་པར་མ་གྱུར་ཅིག་སྙམ་པས་ཡན་ལག་ཐམས་ཅད་ཅིག་ཅར་ཐོས་པར་འདོད་པ་དེའི་ཚེ། ཡན་ལག་ཐམས་ ཅད་ཅིག་ཅར་ཐོས་པ་ན་ཡང་དུས་ཀྱི་ཐ་དད་དུ་མི་རུང་ངོ་།།ཡན་ལག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་འཆད་པར་བྱེད་དེ། ཡན་ལག་གཞན་ལ་ལྟོས་པ་མེད་པར་ཡན་ལག་གཅིག་ཁོ་ན་ལས་ངག་གི་དོན་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ངག་གི་དོན་ངེས་པའི་རྒྱུའི་ཕྱིར་ངག་གི་ཡན་ལག་དུ་མ་ཉམས་པར་མ་གྱུར་ཅིག་སྙམ་པས་ངག་གི་ཡན་ ལག་ཐམས་ཅད་ཅིག་ཅར་ཐོས་པར་འདོད་པ་དེའི་ཚེ་ཡང་དུས་ལ་སྡོད་པ་མི་རིགས་པ་ཡིན་ནོ།།ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཡན་ལག་གཅིག་རྟོགས་པའི་དུས་ཉིད་ན་ཡན་ལག་སོ་སོར་དོན་དང་ལྡན་པར་འགྱུར་བ་ཐམས་ཅད་དོན་གཅིག་ཁོ་ན་ལས་དེའི་དོན་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་ཡན་ལག་གཞན་ནི་དོན་མེད་པ་ཅན་དུ་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་ རོ།།དེ་ཡང་བཤད་མ་ཐག་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ།

当支分亦有义时，由知一支分，即由执取语之一支分亦能知语义。由"义"等解说，声体具圆满义者即名为彼。如是声体是语，余非语相。
知为语之彼等支分亦各各，即各各如是相圆满义，即能生语义知之义。由因故，彼等各别因支分成为语者。如是具多支分非语，具多支分不成一语之义。成为未得语之义。
若各支分是能诠性，由知一支分亦能知语义无余故，不待闻余支分。若由知一支分能知语义，则彼支分不住时。何故？由无分体性，由无分自性支分由一刹那能知故。何故？由生一智故，由无分支分无余通达故。
若非如是者，若不由一智刹那执取一切时，由所执与未执自性相违一性故，由一不容二故。若欲语具多支分计度不坏故，欲同时闻一切支分时，亦不容时差别。
由"支分"等解说，由不待余支分唯由一支分成语义故，由语义决定因故。欲语多支分不坏故，欲同时闻一切语支分时亦不应住时。何故？由知一支分时，一切各别支分有义者由唯一义成彼义故，余支分成无义故。彼亦唯如上说。

།ཡན་ལག་ཐམས་ཅད་ཅིག་ཅར་འཛིན་པ་ལ་གཞན་སྐྱོན་འདི་ཡོད་དོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ཅིག་ཅར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། ཅིག་ཅར་ཐོས་ན་ཡང་སྟེ་ཡན་ལག་ཐམས་ཅད་ཅིག་ཅར་འཛིན་པར་ཁས་ལེན་པ་ན་དོན་ཐ་དད་པ་དག་ལ་ཞེས་བྱ་བ་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ སོ་སོ་ངག་ལ་ཡན་ལག་ཚོགས་པ་རྣམས་མཐོང་བའི་ནུས་པ་མེད་པ་ཅན་དག་གིས་དོན་དང་ལྡན་པ་ཉིད་ཀྱང་མི་འགྲུབ་པོ།།དེ་ནི་དེ་ལྟར་འགྱུར་ན་གལ་ཏེ་ཡན་ལག་ཚོགས་པ་རྣམས་ཀྱི་དོན་མཐོང་བ་སྟེ། དོན་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་ཡན་ལག་ཐ་དད་པ་རྣམས་ཀྱང་དོན་རྟོགས་པ་སྐྱེད་པའི་ནུས་པ་ཡོད་པ་དེ་བས་ན་ སྐྱོན་འདི་མེད་དོ་ཞེ་ན་དེ་ནི་མ་ཡིན་ནོ།།ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཐ་དད་པ་སྟེ། ཡན་ལག་སོ་སོ་དག་ལ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པའི་ངོ་བོ་དོན་སྟོན་པར་བྱེད་པའི་རང་བཞིན་ནི་ཚོགས་པ་རྣམས་ལ་ཡང་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡན་ལག་ཐ་དད་པའི་ངོ་བོ་གང་ཡིན་པ་དེ་ལས་གཞན་པའི་ཚོགས་པ་དག་གི་དོན་སྟོན་པར་ནུས་པའི་ངོ་ བོ་གཞན་འབྱུང་བ་དེ་བས་ན་སྐྱོན་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན།དོན་གཞན་གྱི་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། ནུས་པ་མེད་པའི་ངོ་བོ་སྔ་མ་ལས་དོན་གནས་ནུས་པ་མི་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར་ཏེ། ཡི་གེ་རྣམས་ནི་རྟག་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བར་དགོངས་སོ། །གལ་ཏེ་མི་རྟག་པར་སྨྲ་བ་ལ་ཡང་སྐྱོན་འདི་ཅིའི་ཕྱིར་མེད་ཅེ་ན། རེ་ཞིག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། རེ་ཞིག་སྒྲ་སྐྱེ་བར་སྨྲ་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ལ་བཤད་མ་ཐག་པའི་སྐྱོན་འདི་ཉིད་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། སྒྲ་སྐྱེ་བར་སྨྲ་བ་དེའི་སོ་སོར་ནུས་པ་མེད་པའི་ཡན་ལག་རྣམས་ཀྱང་སྐྱེས་བུའི་འབད་རྩོལ་ལ་སོགས་པའི་ཕན་འདོགས་པའི་ཁྱད་པར་ལས་ཚོགས པའི་གནས་སྐབས་ཀྱི་དོན་སྟོན་པར་ནུས་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་ཕུལ་དུ་བྱུང་བ་དང་ལྡན་པའི་དོན་རྟོགས་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་གྱི་འབྲས་བུའི་ཁྱད་པར་ལ་ཉེ་བར་སྦྱོར་བའི་ཕྱིར་རོ།།རྟག་པར་སྨྲ་བའི་ཡན་ལག་རེ་རེ་དག་གི་ནང་ནས་ཡན་ལག་གཅིག་ལས་ཀྱང་དོན་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་ཡན་ ལག་གཞན་དུ་རྟོགས་པ་དོན་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།།རེ་ཞིག་དེ་ལྟར་ངག་ཡན་ལག་དང་བཅས་པའི་སྐྱོན་བཤད་ནས། ད་ནི་ཡན་ལག་མེད་པའི་ཕྱོགས་ཀྱི་དབང་དུ་མཛད་ནས་ཅི་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། ངག་གཅིག་ཁོ་ན་ཡན་ལག་མེད་པར་འགྱུར་བ་ཡིན་ན་དེ་ལ་ངག་གཅིག་ཉིད་ན་ཡང་ཐ་དད་པ་ མེད་པ་སྟེ།ཐ་དད་པ་མེད་ཅིང་ཆ་མེད་པའི་གོ་རིམས་འཛིན་པར་མི་སྲིད་ཕྱིར་དུས་ཐ་དད་པ་ཉིད་ནི་མི་རུང་ངོ་། །གང་གི་ཕྱིར་གཅིག་ལ་རིམ་བཞིན་དུ་རྟོགས་པར་མི་རིགས་སོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། བཟུང་བ་དང་མ་བཟུང་བ་དག་ཐ་དད་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་གཟུང་བར་འགྱུར་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ ནི་བཟུང་བའི་རང་བཞིན་ལས་གཞན་མ་བཟུང་བའི་རང་བཞིན་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ།

为显示同时执取一切支分有此余过故，说"同时"等。若同时闻，即许同时执取一切支分时，于异义者，即于各别所诠，见语支分聚无能者不成有义性。
若如是，若见支分聚义，即由知义故，异支分亦有生义知能力，是故无此过者，非如是。何故？差别即各别支分所无之体性能显义自性于聚亦不可能故。
若谓异于支分差别体性之聚有能显义之异体性生故无过者，说"由生异义故"。由无能体性前者不生住义能力故，由文字是常性故。
若问于说无常者何故无此过？说"且"等。且于说声生者无如上说过。何故？由说声生者各别无能支分亦由补特伽罗勤勉等助益差别，于聚位能显义相殊胜具义知相果差别近合故。
说常者各支分中由一支分亦能知义故，知余支分无义故。且如是说已语具支分过，今依无支分分说"若"等。若唯一语成无支分，则于彼一语亦无差别，由无差别无分次第不可能故，时差别不应理。由于一不应次第知故。
何故？由所执与未执无差别故，凡次第所执者，无异于所执自性之未执自性。

།གལ་ཏེ་ངག་དག་གོ་རིམས་མེད་པར་འཛིན་པར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། གོ་རིམས་བཞིན་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ངག་ཐམས་ཅད་ཀྱི་འཆད་པ་པོའི་ཐ་སྙད་ཀྱི་དུས་དང་ཉན་པ་པོའི་ཐོས་པའི་དུས་དང་དྲན་ པའི་དུས་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་མིག་འཛུམས་པའི་སྐད་ཅིག་མ་དུ་མ་ཅན་གྱི་གོ་རིམས་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པའི་ཕྱིར་རོ།།མིག་འཛུམས་པའི་གང་ལ་སྐད་ཅིག་མ་དུ་མ་ཡོད་པ་དེ་ནི་མིག་འཛུམས་པའི་སྐད་ཅིག་མ་དུ་མ་ཅན་ནོ། །དེའི་གོ་རིམས་ཀྱང་རིམ་པ་བཞིན་དུ་སྐྱེ་བ་ཡིན་ཏེ་གོ་རིམས་དེས་སོ་སོར་སྐྱེད་ པའི་ཕྱིར་རོ།།སྐད་ཅིག་མ་དུ་མར་གྱུར་པའི་མིག་འཛུམས་པའི་སྐད་ཅིག་མ་དུ་མ་ཅན་གྱི་གོ་རིམས་སུ་འགྱུར་བ་དག་དང་། ངག་གཅིག་གི་ཐ་སྙད་ལ་སོགས་པའི་མཚན་ཉིད་མཚུངས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །བློའི་སྐད་ཅིག་མ་གཅིག་གིས་ངག་འཛིན་པ་ནི་མ་ཡིན་གྱི། འོན་ཀྱང་གོ་རིམས་སུ་གྱུར་པ་དུ་མས་ཡིན་ ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསྡུས་པའི་དོན་ཏོ།།གལ་ཏེ་ཡི་གེ་ངག་གི་གོ་རིམས་ཀྱིས་འདི་འཛིན་པ་ཡིན་གྱི་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། ཡི་གེའི་ངོ་བོ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། ཡི་གེའི་ངོ་བོ་ལ་མ་རེག་པ་ཅན་ཏེ་ཡི་གེའི་ངོ་བོ་ལས་ཐ་དད་པ་དང་བློའི་སྐད་ཅིག་མ་ལ་སྣང་བ་ཅན་གྱི་སྒྲའི་བདག་ཉིད་ནི་མི་སྣང་ བའི་ཕྱིར་རོ།།ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཡི་གེའི་གོ་རིམས་ཀྱིས་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཡི་གེའི་གོ་རིམས་ཁོ་ནས་ངག་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡི་གེས་བྱས་པའི་གོ་རིམས་མེད་པ་སྣང་བ་ནི་ཡང་དག་པར་རིག་པ་མེད་པའོ། །དེ་བས་ན་ཡི་གེའི་གོ་རིམས་ཙམ་གྱིས་ངག་ཐ་དད་པར་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཁྱད་ པར་མེད་པ་ཡིན་ན་ཡང་སྟེ།ཡི་གེ་རྣམས་ཁྱད་པར་མེད་པར་འདོད་ན་ཡང་ངག་གི་ཁྱད་པར་ཡི་གེའི་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་བྱས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་གོ་རིམས་དང་ལྡན་པར་རྟོགས་པ་ཡིན་གྱི་ཅིག་ཅར་འགྱུར་བ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །གང་གི་ཚེ་ངག་གི་ཡི་གེའི་གོ་རིམས་ཀྱིས་བྱས་པ་ལ་ལྟོས་པ་མེད་པ་དེའི་ཚེ། ཡི་གེའི་གོ་ རིམས་ཀྱིས་ཕན་བཏགས་པ་ལ་ལྟོས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་གང་ཅི་ལྟར་ཡང་རུང་བའི་ཡི་གེ་དེ་དག་གི་གོ་རིམས་གཞན་དག་གི་གོ་རིམས་དེའམ།གོ་རིམས་གཞན་དག་ཏུ་ཡང་རབ་ཏུ་སྦྱར་བ་དག་གི་ངག་ལས་རྟོགས་པར་འགྱུར་ཏེ། མཚོ་ཡོད་དོ་ཞེས་རབ་ཏུ་སྦྱར་བ་ན་རོ་ཡོད་པར་རྟོགས་པར་འགྱུར་རོ། །ཡི་ གེས་ཕན་བཏགས་ལ་ལྟོས་པ་མེད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཡི་གེ་མེད་པ་དག་གིས་ཀྱང་ངག་རྟོགས་པར་འགྱུར་རོ།།ཡི་གེའི་ཕན་འདོགས་པ་ལ་ལྟོས་སུ་ཟིན་ཀྱང་ཡི་གེ་རྣམས་ཀྱིས་ངག་ལ་ཕན་འདོགས་པར་ནུས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། གོ་རིམས་དང་ལྡན་པའི་ཡི་གེ་དེ་དག་གིས་ངག་གི་གོ་ རིམས་མེད་པ་ལ་ཕན་འདོགས་པར་མི་རུང་བའི་ཕྱིར་རོ།

若谓无次第执取语者，说"次第"等。何故？一切语之说者言说时、闻者听闻时及忆念时，由多瞬间次第圆满故。瞬间即有多刹那者是多刹那瞬间。其次第亦次第生，由次第各别生故。
由多刹那成瞬间之多刹那次第者，与一语言说等相同相故。非由一智刹那执取语，然由多次第者，是摄义。
若谓由文字语次第执取此，非次第者，说"于文字体"等。由不触文字体，即异于文字体，及智刹那显现之声体不显故。何故？由文字次第知故，由唯文字次第知语故。由文字所作无次第显现非真知。是故不应唯由文字次第分别语。
虽彼无差别，即虽许文字无差别，然由语差别如文字次第所作故，知有次第，非同时。
当语不待文字次第所作时，由不待文字次第助益故，随如何彼等文字之次第或余次第，于配合者之语亦能知，如配合"有海"则知"有尸"。由不待文字助益故，由无文字亦能知语。
虽待文字助益，然文字不能助益语。何故？由具次第文字于无次第语不应助益故。

།གོ་རིམས་དང་ལྡན་པ་དག་གིས་གོ་རིམས་དང་ལྡན་པ་ཉིད་ལ་ཕན་འདོགས་པར་བྱ་བ་ཡིན་པ་དེ་ལྟར་ན་ཕན་གདགས་པར་བྱ་བའི་གོ་རིམས་དང་ལྡན་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་ན། དེ་ལྟར་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར་ཡི་གེ་མེད་པར་ཡང་དག་འཛིན་པར་འགྱུར་ རོ།།གལ་ཏེ་ཡི་གེ་གོ་རིམས་དང་མི་ལྡན་པ་ཉིད་དག་ལ་ཕན་འདོགས་པར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། གོ་རིམས་མེད་པ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། ཡི་གེ་རྣམས་ཀྱི་གོ་རིམས་མེད་པར་བརྗོད་པ་སྟེ། ཐ་སྙད་དུ་བྱ་བར་མི་ནུས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །ཡི་གེའི་གོ་རིམས་མེད་པ་ཅན་ཡང་དག་ལ་ཕན་འདོགས་པར་བྱེད་པ་མ་ ཡིན་ནོ།།དེ་བས་ན་འདི་ལྟར་གོ་རིམས་མེད་པ་དག་ཡིན་ཏེ། གོ་རིམས་དང་ལྡན་པ་ཉིད་དང་གོ་རིམས་དང་མི་ལྡན་པ་ཉིད་དག་ལས་རྣམ་པ་གཞན་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་དེ་ལྟར་ན། རྣམ་པ་གཞན་མེད་པའི་ཕྱིར་ཡི་གེ་དག་ལ་ཕན་འདོགས་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་གནས་སོ། །ངག་ལ་ཡི་གེ་དག་ཡོད་པ་མ་ ཡིན་ཏེ།ངག་གི་ཡི་གེའི་བདག་ཉིད་ཅན་མ་ཡིན་པ་གང་གིས་ཡི་གེའི་གོ་རིམས་ཀྱིས་ཕན་བཏགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །གོ་རིམས་ཀྱིས་ངག་རྟོགས་པས་གཅིག་པ་ཉིད་ཉམས་པ་ཡིན་ནོ། །འོ་ན་ཅི་ཡིན་ཞེ་ན། གལ་ཏེ་ཡི་གེ་དག་ལ་དོན་གཞན་དུ་འགྱུར་བ་སྒྲའི་ངོ་བོ་དག་ཅེས་བྱ་བ་གཅིག་པོ་ ཉིད་ནི་གསལ་བྱེད་ཡི་གེ་དག་ནི་གོ་རིམས་དང་ལྡན་པས་གསལ་བར་བྱེད་པས་ན་གསལ་བྱེད་ཀྱི་གོ་རིམས་ཀྱི་དབང་གིས་ངག་གཅིག་པོ་དེ་ཡང་དོན་དམ་པར་གོ་རིམས་དང་ཡི་གེ་རྣམ་པར་འབྱེད་པ་དག་དང་བྲལ་དུ་ཟིན་ཀྱང་།གོ་རིམས་དང་ལྡན་པ་དང་ཡི་གེ་རྣམ་པར་འབྱེད་པ་དང་ལྡན་པར་སྐྱེས་བུ་ལ་སྣང་ངོ་ཞེ་ན། ལན་དུ་གསལ་བྱེད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། གཅིག་ལ་ནི་རིམ་བཞིན་དུ་རྟོགས་པར་མི་རིགས་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་གསལ་བྱེད་ཀྱི་གོ་རིམས་དང་ལྡན་པས་གསལ་བྱ་ངག་གོ་རིམས་མེད་པ་སྤངས་ཟིན་པ་སྟེ་ལན་བཏབ་ཟིན་ཏོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། གཅིག་ལ་གསལ་བ་དང་གསལ་བ་མ་ཡིན པའི་ངོ་བོ་མ་ཡིན་པ་ནི་འགལ་བའི་ཕྱིར་རོ།།གསལ་བའི་རང་བཞིན་ལས་གཞན་གསལ་བའི་ངོ་བོ་ཁྱད་པར་ཅན་གཅིག་ལ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ན་གང་གིས་ཕྱིས་གསལ་བར་བྱེད་པར་འགྱུར། སུན་འབྱིན་པ་གཞན་ཡང་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ངག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། ངག་གང་ལ་ཡི་གེ་དང་ཆ་ཡོད་པ་མ་ ཡིན་པ་སྟེ་ངག་ཡི་གེ་དང་ཆ་མེད་པ་ཅན་དེ་ཁས་ལེན་ན་སྐྱེས་བུ་མ་ལུས་པར་ཐོས་པ་མེད་ན་ནི་ལུས་པ་མེད་པར་མ་ཐོས་པ་སྟེ།ཡི་གེའི་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་མཉན་པའི་ཕྱིར་དུམ་བུར་ཉན་པར་བྱེད་ཅེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །འགའ་ཞིག་གི་ཚེ་ཡང་དག་ཆ་མེད་པ་མཉན་པ་དང་རྟོགས་པར་མི་འགྱུར་རོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ ཞེ་ན།ངག་གཅིག་ལ་ཆ་སྟེ་ཆ་ཤས་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།

若具次第者助益具次第性，则所助益成具次第性，然非如是，如是则无文字亦能执取。
若谓文字不助益无次第者，说"无次第亦"。文字无次第不能言说，由不能言说故。不能助益无次第文字者。
是故如是无次第者，由具次第性与无次第性外无余相故，由无余相故，文字不能助益，如是而住。
语无文字，由语非文字体性，由何文字次第助益故。由次第知语故，一性坏。
若问云何？若谓于文字有异义成声体者，唯一者由具次第显明文字显明故，由显明次第力故，彼一语虽胜义离次第及文字分别，然于补特伽罗显现具次第及具文字分别者。
答曰，说"显明"等。由"于一不应次第知"等已遮显明次第具者显所显语无次第，已答。何故？由于一显与非显体相违故。若于一无异于显自性之显体差别者，由何后成显明？
为显余破斥故，说"语"等。若许语无文字及分，即语无文字及分者，补特伽罗无余不闻则无余未闻，由如文字次第听故，分段而闻之义。任何时亦不能闻及知无分真实。何故？由一语无分即无支分故。

།གང་ཞིག་གང་ལ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་དེ་ནི་དེ་ལ་བློ་མ་འཁྲུལ་པས་གཟུང་བར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ཞིང་། གསལ་བར་བྱེད་པ་གོ་རིམས་དང་ལྡན་པས་ཕན་བཏགས་པའི་ཕྱིར་དེ་འཁྲུལ་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བརྗོད་པར་མི་ནུས་ཏེ། གོ་རིམས་དང་ལྡན་པ་དེ་དག་ གི་གོ་རིམས་མེད་པ་ཕན་འདོགས་པར་མི་རུང་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བཤད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ།།ཅི་སྟེ་གོ་རིམས་དང་ལྡན་པའི་གསལ་བྱེད་ཀྱི་རྗེས་སུ་བྱེད་པ་རིགས་པ་མ་ཡིན་དུ་ཟིན་ཀྱང་ཁས་ལེན་པ་དེ་བས་ན་ཆ་མེད་པ་མཉན་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། ཡང་འགའ་ཞིག་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། སྐྱེས་བུ་འགའ་ཞིག་གིས་ཆ་མེད་པ་སྟེ། ཆ་གཟུང་བ་དང་བྲལ་བའི་ངག་མ་ལུས་པ་མཉན་པར་མི་འགྱུར་ཏེ་ཆ་རྣམས་ནི་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་རྟག་ཏུ་ཐོས་པའི་ཕྱིར་རྟག་ཏུ་ཆ་ཉིད་མཉན་པར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ཡི་གེ་མ་ལུས་པས་ལེགས་པར་བྱས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་བློ་གང་ལ་ཡོད་པ་དེ་ནི་ཡི་གེ་མ་ལུས་པས ལེགས་པར་བྱས་པ་དང་ལྡན་པའོ།།ཡི་གེ་ཐ་མའི་དེ་མ་ཐག་ཏུ་འབྱུང་བ་ཅན་ནི་བློ་ཐ་མ་སྟེ་ངག་ཆ་མེད་པ་ངེས་པར་གཟུང་ངོ་ཞེས་བྱ་བའི་རྟོགས་པ་ཡང་ལེགས་པ་ཡིན་ནོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཇི་སྐད་དུ་བཤད་པའི་ཡི་གེའི་ངོ་བོ་ལ་མ་རེག་པ་ཅན་ཡིན་ཏེ། ཡི་གེའི་ངོ་བོ་ལ་རེག་པ་དང་བྲལ་བ་དེ་ལ་སྟེ་ཆ་མེད་པ་ ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།སྐྱེས་བུ་འགའ་ཞིག་ཀྱང་འགའ་ཞིག་གི་ཚེ་ཡང་རྟོགས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ལྟར་བློ་ཐ་མ་ལ་ཡང་དག་ངེས་པར་གཟུང་བ་ན། ཡི་གེའི་གོ་རིམས་དང་ལྡན་པ་ཁོ་ན་ངེས་པར་བྱེད་ཀྱི་ཆ་མེད་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ཡི་གེ་རྣམས་ཀྱི་གོ་རིམས་མེད་པར་མི་འཛིན་པ་དེ་བས་ན། ཡི་གེ་རྣམས་ ཀྱང་གོ་རིམས་མེད་པར་རྟོགས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར།འོན་ཀྱང་གོ་རིམས་ཁོ་ན་བཞིན་དུ་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །གསལ་བྱེད་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་ངེས་པར་གཟུང་བའི་ཕྱིར་གང་ལས་ངག་ཅེས་བྱ་བ་གོ་རིམས་མེད་པ་བློ་གཅིག་གིས་གཟུང་བར་བྱ་བ་ཡིན། གལ་ཏེ་ཡི་གེ་ཐ་མ་རྟོགས་པའི་དུས་ཕྱིས་དག་མ་ལུས་པ་ངེས་ པར་གཟུང་བ་ཡོད་དོ་ཞེ་ན།ཡི་གེ་ཐ་མ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། ཡི་གེ་ཐ་མ་རྟོགས་པ་ལས་ཕྱིས་ཏེ། ཡི་གེ་ཐ་མ་རྟོགས་པར་ཆ་མེད་པ་གཞན་ཏེ་ཆ་ཤས་མེད་པའི་དུམ་བུ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །སྒྲའི་བདག་ཉིད་ལྟ་བུར་གྱུར་པ་ཉེ་བར་རྟོགས་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་རོ། །སྨྲ་བ་པོ་བདག་ ཉིད་འདིས་ཀྱང་ཇི་སྐད་བཤད་པའི་སྒྲའི་བདག་ཉིད་ངེས་པར་བྱེད་པ་སྟེ།ངེས་པར་གཟུང་བ་མ་ཡིན་ནོ།

凡于某处无者，彼于彼处不应为无误知所取，由具次第显明助益故，不能说彼为错误，由如说具次第者不应助益无次第故。
若谓虽不应随顺具次第显明，然由许故，是故闻无分者，说"复任何"等。任何补特伽罗不能闻无分即离取分之语无余，由诸分恒常如次第闻故，恒常闻分性之义。
由一切文字善作者，彼智具一切文字善作。最后文字无间生者是最后智，决定取无分语之了知亦善。何故？如所说不触文字体性，即离触文字体性彼即无分之义。
由任何补特伽罗于任何时亦无了知故。如是于最后智真实决定取时，唯决定具文字次第，非无分。由不取无文字次第故，由文字亦无无次第了知故，然唯如次第了知故。
由显明如次第决定取故，由何一智应取所谓无次第语？若谓于后了知最后文字时有无余决定取者，说"最后文字"等。从了知最后文字后，即最后文字了知时无他无分即无无分段之义。
配合"不近了知如声体"。说者自身亦不决定如所说声体，即非决定取。

།སྨྲ་བ་པོ་འདི་གལ་ཏེ་འདི་ལྟར་བློ་ཐ་མ་ལ་ངག་འདི་སྒྲ་ཆ་ཤས་རྫོགས་པ་ཡན་གར་བ་སྣང་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་ཁོ་བོས་སྨྲས་པ་གལ་ཏེ་འགྱུར་ན་ལེགས་པར་འགྱུར་བ་དེ་ལྟར་ན་དགེ་བ་འདོད་པ་ན་མངོན་ པར་འདོད་པའི་དོན་ལ་བསྔགས་པས་རྨོངས་པའི་བློ་ཅན་རྨི་ལམ་བཞིན་དུ་སྤྱོད་དེ་གཉིད་མ་ལོག་ཏུ་ཟིན་ཀྱང་རྨི་ལམ་ལ་གནས་པ་བཞིན་དུ་བདག་ཉིད་ལ་སྤྱོད་པར་བྱེད་དོ།།གལ་ཏེ་ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་ཤེས་པས་ཚིག་དང་ངག་གོ་རིམས་མེད་པར་འཛིན་པར་འགྱུར་བ་ནི་མ་ཡིན་གྱི། འོན་ཀྱང་དྲན་པའི་ཤེས་ པས་ཚིག་དང་གོ་རིམས་མེད་པ་གཟུང་བ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན།ཚིག་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། དྲན་པར་འགྱུར་བའི་ཚིག་དང་ངག་གི་འབྲེལ་པ་ཅན་གྱི་ཡི་གེ་དག་ཀྱང་ཚིག་དང་ངག་གི་ཁྱད་པར་རྣམ་པར་འཇོག་པར་བྱེད་པ་ན། ཡི་གེའི་གོ་རིམས་ཀྱིས་ཁྱད་པར་མེད་པར་གོ་རིམས་ མེད་པ་ཅན་གྱི་བློ་གཅིག་ལ་ངེས་པར་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་གྱི།འོན་ཀྱང་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་དང་འདྲ་བར་དྲན་པས་ཀྱང་གོ་རིམས་ཁོ་ནས་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །གལ་ཏེ་བློ་ཐ་མ་གོ་རིམས་མེད་པ་ཅན་ལ་ཡི་གེའི་གོ་རིམས་ཀྱི་ཁྱད་པར་མེད་པར་ངེས་པར་འགྱུར་བ་དེའི་ཚེ། བློ་གོ་རིམས་མེད་པ་ཅན་དེ་ལ་ཡང་སྔ་ཕྱི་མེད་ པའི་ཕྱིར་ཡི་གེ་ཅིག་ཅར་སྣང་བར་འགྱུར་བས་ན།དེས་བྱས་པ་སྟེ་ཡི་གེའི་གོ་རིམས་དང་བྲལ་བའི་ཚིག་དང་ངག་གི་ཁྱད་པར་དེ་དག་ཁྱད་པར་ཏེ་བྱེ་བྲག་མེད་པར་གྱུར་ཏོ། །ཡི་གེ་རྣམས་ཀྱི་གོ་རིམས་ཀྱི་ཁྱད་པར་སྣང་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཚིག་དང་ངག་དག་ཕན་ཚུན་ཐ་དད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་མེད་ན་དེ་མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་ བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།ཡི་གེའི་གོ་རིམས་དང་བྲལ་བའི་སྒྲའི་ངོ་བོ་གཞན་ཁོ་ན་ཚིག་དང་ངག་ཏུ་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། ཡི་གེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། སྒྲའི་ངོ་བོ་གང་ལ་ཡི་གེའི་གོ་རིམས་མེད་པ་དེ་ནི་ཡི་གེའི་གོ་རིམས་མེད་པ་ཅན་གྱི་སྒྲའི་ངོ་བོ་སྟེ། ཡི་གེ་དག་ལས་གཞན་མ་མཐོང་ངོ་ཞེས་ཡི་གེའི་ངོ་བོ་ལ་མ་རེག་ པ་དེའི་ཚེ་འགའ་ཞིག་གི་ཚེ་རྟོགས་པ་མེད་པ་ཉིད་དང་།ཡི་གེ་རྣམས་ཀྱང་གོ་རིམས་མེད་པ་རྟོགས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཞེས་འདས་མ་ཐག་ཏུ་བཤད་ཟིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཞན་སྒྲའི་ངོ་བོ་ཚིག་དང་ངག་གི་བདག་ཉིད་ཅན་ཡི་གེའི་གོ་རིམས་མེད་པ་ཅན་ཡོད་ན་ཡང་སྒྲའི་ངོ་བོ་དེ་མི་རྟག་པའམ། རྟག་པར་འགྱུར་ གྲང་ན་སྟེ་དངོས་པོ་རྣམ་པ་གཞན་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།།གལ་ཏེ་མི་རྟག་པ་ཡིན་ན། དེའི་ཚེ་སྐྱེས་བུ་སུའི་འབད་རྩོལ་གྱི་རྗེས་སུ་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རྩོལ་བ་ལས་བྱུང་མི་རྟག་ན། དེ་ཅི་སྐྱེས་བུས་བྱས་པ་མིན་ཏེ། དེ་ལྟར་ན་སྐྱེས་བུས་བྱས་པ་ཡིན་པར་འགྱུར་རོ། །མི་རྟག་པ་ནི་གདོན་མི་ཟ་བར་མི་འགྱུར་རྒྱུ་ འགའ་ཞིག་ལས་སྐྱེས་པ་དང་ལྡན་པར་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ།



我来为您翻译这段藏文佛教逻辑学著作：
如果说话者这样说:"如果在最后的认识中，这些语言呈现为完整而独立的声音部分"，那么如果真是这样的话，就会变得很好。这样一来，那些愚昧的人为了追求善行，被所欲对象的赞美所迷惑，如同在梦中一般行事，即使没有睡着，也如同在梦中一样对待自身。
如果有人说:"不是以经验认识来无序地把握词句和语言，而是以记忆认识来把握无序的词句"，对此回答说：关于"词句"等的说法，即使是与词句和语言相关联的、能够被记忆的文字，在确立词句和语言的差别时，也不会因为文字顺序的差异而在一个无序的认识中确定下来，而是如同经验一样，记忆也必须依靠顺序。这就是其含义。
如果在最后的无序认识中，不考虑文字顺序的差异而确定下来的话，那么在这个无序的认识中，由于没有前后，文字就会同时显现。因此，由此产生的、脱离文字顺序的词句和语言的差别，也就失去了区别。正是因为文字顺序的差异显现，词句和语言才相互有别。若无此差异，就不会有这种区分。这就是其含义。
如果说离开文字顺序的其他声音本身就能成为词句和语言，对此回答说：关于"文字"等的说法，某个没有文字顺序的声音本质，即是无文字顺序的声音本质。当不触及文字本质时，有时会没有理解，而且如前所述，文字无序就无法理解。
另外，如果存在一个作为词句和语言本质的、无文字顺序的声音本质，那么这个声音本质要么是无常的，要么是常住的，因为没有其他的存在方式。如果是无常的，那么由于随顺某人的努力而产生，是从努力中产生的无常法，那它岂不是人为造作的吗？如此一来就会成为人为造作的了。无常法必定是从某种因缘而生，具有(因果)关系。

།ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དེ་ལྟ་བས་ན་ཡོད་པ་ཉིད་གློ་བུར་བ་སྟེ་རྒྱུ་དང་བྲལ་བ་ཉིད་དུ་ཁས་ལེན་ན་ཡུལ་ལ་སོགས་པ་ངེས་པར་མི་འགྱུར་རོ། །སོགས་པའི་སྒྲས་ནི་དུས་དང་དངོས་པོ་ངེས་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། ཐམས་ཅད་དུ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཚེ་དངོས་པོར་ འགྱུར་རོ་ཞེས་གོང་དུ་བཤད་ཟིན་ཏོ།།ངག་དེ་ཡང་སྐྱེས་བུའི་འབད་རྩོལ་ལས་སྔར་མ་དམིགས་ཤིང་ཕྱིས་ཡོད་པ་ནི་འབད་རྩོལ་གྱིས་འཕངས་པ་བྱེད་པའི་ཡོན་ཏན་སྐྱེས་བུ་གང་ལ་ཡོད་པ་དེ་དག་ལ་མཐོང་ལ་གཞན་དུ་སྟེ་བརྗོད་པར་འདོད་པ་མེད་པ་དང་། བྱེད་པ་པོའི་ཡོན་ཏན་དང་བྲལ་བ་དག་ལ་མ་མཐོང་ངོ་། །དེ་ལྟར་ ངག་ལ་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དང་།ལྡོག་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་གྱི་རྒྱུའི་ཆོས་སྐྱེས་བུའི་བྱེད་པ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་སྐྱེས་བུའི་བྱེད་པ་ཉིད་ངག་གི་རྒྱུ་ཡིན་པ་དེ་བས་ན་རིག་བྱེད་ཀྱི་ངག་དག་ཀྱང་སྐྱེས་བུས་བྱས་པ་ཡིན་པར་འགྱུར་རོ། །ཅི་སྟེ་ངག་དེ་རྟག་པ་ཡིན་པ་དེའི་ཚེ། ངག་རྟག་པ་ཉིད་ཡིན་ན་ཡང་སྟེ། ཁས་ལེན་ནའང་ ངག་རྟག་པར་ནི་དམིགས་པར་འགྱུར་རོ།།ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། རྟག་པ་དེ་ལ་སྒྲིབ་གཡོགས་མེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། སྒྲིབ་པར་བྱེད་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ཅི་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་འཆད་པར་བྱེད་དེ། ཅི་སྟེ་ཡི་གེའི་གོ་རིམས་དང་བྲལ་བའི་ཚིག་དང་ངག་གི་བདག་ཉིད་ཅན་གྱི་སྒྲའི་ངོ་བོ་རྟག་ པ་དང་དམིགས་པའི་རང་བཞིན་ཅན་དུ་འགྱུར་ན་སྟེ།གང་ལ་དམིགས་པའི་རང་བཞིན་ཡོད་ན་ཞེས་ཚིག་རྣམ་པར་སྦྱར་རོ། །དམིགས་པ་དེའི་རང་བཞིན་རྟག་པ་དེ་ནི་འགའ་ཞིག་གི་ཚེ་ཡང་ཉམས་ཤིང་འགྲིབ་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རྟག་ཏུ་དམིགས་པར་འགྱུར་རོ། །གང་གི་ཕྱིར་གལ་ཏེ་ཤེས་པ་སྐྱེད་པའི་མཚན་ ཉིད་ཅན་གྱི་ནུས་པ་འགའ་ཞིག་ལས་ཀྱང་འཕོ་བ་མེད་པ་དེ་ལྟར་ན་དེ་རྟག་པར་འགྱུར་རོ།།ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཤེས་པ་སྐྱེད་པའི་ནུས་པ་དེའི་བདག་ཉིད་ཅན་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རྟག་པར་མངོན་པར་འདོད་པའི་སྒྲའི་རང་བཞིན་ཅན་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྒྲ་ལ་ཤེས་པ་སྐྱེད་པ་དོན་གཞན་དུ་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་པ་ དེ་བས་ན་ཤེས་པ་བསྐྱེད་པའི་ནུས་པ་སྒྲ་ལས་དོན་གཞན་དུ་འགྱུར་བ་ནི་དོན་གཞན་དུ་གྱུར་པ་ཡིན་ན།དངོས་པོ་ལ་ཕན་མི་འདོགས་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་སྐབས་སུ་སྔར་བཀག་ཟིན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་བསྒྲིབ་པའི་ཕྱིར་བརྟག་པ་མ་དམིགས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དམིགས་ པའི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ།ངག་དམིགས་པའི་བདག་ཉིད་ཅན་བཟུང་བའི་རང་བཞིན་ཅན་ལ་དམིགས་པའི་སྒྲིབ་གཡོགས་སུ་གྱུར་པ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་སྒྲུབ་པའི་ཚད་མ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།

为什么呢？因此，如果承认存在是偶然的、无因的，那么对于处所等就不会有确定性。"等"字所包含的是时间和事物也将不确定，如前所述，这样一来在任何时候都会成为实体。
这种语言在人的努力之前未被观察到而后来存在，这种由努力所引发的作用功能，只在具有作者功德的人那里可以看到，而在其他地方，即没有说话意愿和缺乏作者功德的人那里是看不到的。
如此，由于在语言中观察到具有随顺和相违特征的因的性质是人的作用，所以人的作用就是语言的原因，因此吠陀的语言也应当是人所造作的。
如果这种语言是常住的话，即使承认语言是常住的，也应当能够被认知到。为什么呢？因为常住之物没有遮蔽，也就是说没有能够遮蔽它的东西。这就是其含义。
关于"如果"等的解释：如果离开文字顺序的词句和语言本质的声音本体是常住的、具有可认知的自性，也就是说，如果具有可认知的自性的话，这就是语句的安立。那个常住的、可认知的自性，因为在任何时候都不会衰减损失，所以应当总是可以被认知。
因为如果从某种产生认识的特性中也不会有改变，那么它就会成为常住。为什么呢？因为它本身就具有产生认识的能力，也就是说它本身就具有被认为是常住的声音的自性。
由于声音产生认识并非是另外的事物，所以产生认识的能力若是异于声音，就会导致对实体没有作用的过失，这一点在前面已经否定过了。
如果说因为被遮蔽所以未被认知到，对此回答说：关于"可认知"等的说法，对于具有可认知本质、具有可把握自性的语言来说，根本不存在任何可以作为认知遮蔽的东西，因为没有能够证明这种遮蔽的量。

།ཁས་བླངས་ནས་ཀྱང་བརྗོད་པར་བྱ་བ་སྟེ། སྒྲིབ་གཡོགས་སུ་བརྟག་པ་དེ་ཡོད་ཅིང་སྣང་དུ་ཟིན་ ཀྱང་ངོ་།།ཅི་ལྟ་བུར་གྱུར་པའི་ཞེ་ན། དེའི་བདག་ཉིད་ཉམས་པ་མེད་པ་སྟེ་སྒྲ་བརྟགས་པའི་བདག་ཉིད་འཕོ་བ་མེད་པར་ནུས་པ་ཟིལ་གྱིས་མནན་པར་མི་རུང་སྟེ། ཤེས་པ་སྐྱེད་པའི་ནུས་པ་ཟིལ་གྱིས་མནན་པར་མི་རུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ལྟར་སྒྲའི་བདག་ཉིད་དེ་ཕུལ་དུ་བྱུང་བ་སྐྱེད་པར་མི་བྱེད་ན་ནི་ སྒྲིབ་པར་བྱེད་པ་མངོན་པར་འདོད་པ་ཅུང་ཞིག་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་མ་ཡིན་ནོ།།དོན་ཅུང་ཞིག་མི་བྱེད་ན་ཡང་གང་ལ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་སྟེ་ཤེས་པ་སྐྱེད་པའི་གགས་བྱེད་པའམ་གཞན་ཞེས་བྱ་བ་རྣམ་པ་གཞན་གྱིས་གནོད་པར་བྱེད་པ་སྟེ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དེ་ནི་མང་དུ་དཔྱད་ཟིན་པ་སྟེ་དེ་ནི་སྔར་རྣམ་པར་ དཔྱད་ཟིན་ཏོ།།ཅུང་ཞིག་མི་བྱེད་པ་ཡང་སྒྲིབ་པར་བྱེད་པ་ཉིད་དུ་མཐོང་ངོ་ཞེས་བརྗོད་པའི་ཕྱིར་གཞན་གྱིས་བུམ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨྲས་ཏེ། བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་དག་ལ་རྩིག་པ་ལ་སོགས་པ་དག་གིས་ཕུལ་དུ་བྱུང་བར་ཅི་ཞིག་སྐྱེད་པར་བྱེད་པའམ། ནུས་པ་ཕུལ་དུ་བྱུང་བ་ཉམས་པས་ཅི་ཞིག་བྱེད་ན་ གང་གི་སྒྲིབ་པར་བྱེད་པར་འདོད།དེ་བས་ནི་ཇི་ལྟར་དེ་དག་གི་ཕུལ་དུ་བྱུང་བ་སྐྱེད་པ་མེད་པར་ཡང་བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་དག་ལ་སྒྲིབ་པར་བྱེད་པར་འདོད་པ་དེ་ལྟར་སྒྲ་རྟག་པ་ལ་ཅུང་ཞིག་སྒྲིབ་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བསམས་པའོ། །དེ་དག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ལན་འདེབས་པར་བྱེད་པ་རྩིག་པ་ལ་སོགས་པ་དེ་ དག་བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་འགའ་ཞིག་ལ་ཕུལ་དུ་བྱུང་བ་སྟེ་ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་རང་བཞིན་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ནི་མི་སྨྲའོ།།འོ་ན་ཇི་ལྟར་སྒྲིབ་པར་བྱེད་པ་ཞེས་བརྗོད་ཅེ་ན། འོན་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། བུམ་པའི་སྐད་ཅིག་མ་ཐམས་ཅད་སྐྱེས་བུའི་དབང་པོའི་ཤེས་པ་ཐམས་ཅད་རྒྱུ་མ་ཡིན་ནོ། །འོ་ ན་ཅི་ཡིན་ཞེ་ན།ཕན་ཚུན་འདུས་པ་ཡུལ་དང་དབང་པོ་དང་སྣང་བ་རྣམས་ནི་གཅིག་ལ་གཅིག་ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་སྐད་ཅིག་མ་གཞན་སྐྱེད་པའི་རྒྱུའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་ནི་འགྱུར་ན་ཕན་ཚུན་ཕུལ་དུ་བྱུང་བ་མ་ཐོབ་པ་ཅན་ཉིད་ཅིའི་ཕྱིར་སྐྱེད་པར་མི་བྱེད་ཅེ་ན། དེ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཕན་གདགས་པར་ བྱ་བ་མ་ཡིན་པ་སྟེ།གཞན་གྱི་ཕུལ་དུ་དབྱུང་བ་མ་ཡིན་པ་ནི་གཞན་ཕན་འདོགས་པར་བྱེད་པ་ལ་ལྟོས་པ་མི་རུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །གཞན་དག་གི་ཕུལ་དུ་བྱུང་བར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པ་ཅན་རྟག་ཏུ་ནུས་པའི་རང་བཞིན་ཅན་ནམ། ནུས་པ་མེད་པའི་རང་བཞིན་ཅན་དུ་འགྱུར་གྲང་ན། དེ་ནུས་པའི་རང་བཞིན་ཅན་ རྟག་ཏུ་འབྲས་བུ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པའམ་སྐྱེད་པར་མི་བྱེད་པའམ་གཞན་ཞེས་བྱ་བ་ནུས་པ་མེད་པའི་རང་བཞིན་ཅན་དུ་འགྱུར་རོ་ཞེས་སྔར་བཤད་ཟིན་ཏོ།

即便承认并且说明，即使那个被认为的遮蔽存在且显现。怎样的呢？它的本质不会衰减，也就是说，所设想的声音本质不会改变，其能力不可被压制，因为产生认识的能力是不可被压制的。
如此，如果声音的本质不产生殊胜的效果，那么所谓的能够遮蔽的东西就不能做任何事情。如果不能做任何事情，那么对于能够产生认识的障碍，或者说其他方式的损害都是不存在的。这就是其含义。这个问题已经详细分析过了，也就是说前面已经详细考察过了。
因为有人说即使不做任何事情也可以视为遮蔽，所以他人提出"瓶子"等的说法：对于瓶子等，墙壁等到底产生了什么殊胜的效果，或者说通过削弱其殊胜的能力做了什么，而被认为是遮蔽呢？因此，正如认为墙壁等虽然不产生任何殊胜效果，也可以对瓶子等起到遮蔽作用一样，对常住的声音也会有某种遮蔽。这是他们的想法。
关于"这些"等的回答说：并不认为墙壁等这些东西对瓶子等某些事物产生殊胜的或特殊的自性。那么，为什么说它们能够遮蔽呢？
关于"然而"等的说法：瓶子的每个刹那都不是人的感官认识的全部原因。那么是什么呢？相互聚合的处所、感官和光明等，它们相互之间是产生其他特殊刹那的原因。
如果是这样的话，为什么不能产生相互间未获得的殊胜效果呢？这是不对的。为什么呢？因为不是所要施加影响的对象，也就是说，不是他者所要产生的殊胜效果，因为不依赖于其他的有益作用。
如前所述，不为他者产生殊胜效果的东西，要么永远具有能力的自性，要么具有无能力的自性。如果具有能力的自性，要么永远产生结果，要么不产生结果；或者说是其他的，也就是说会成为具有无能力的自性。

།ཡུལ་དང་དབང་པོ་ལ་སོགས་པ་དེ་དག་ཀྱང་ཐོགས་པར་བྱེད་པ་རྩིག་པ་ལ་སོགས་པ་དེས་གང་གི་ཚེ་ཆོད་པར་མ་གྱུར་པ་དེའི་ཚེ་ཕན་ཚུན་འདོགས་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། ། ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། བར་དུ་གཅོད་པ་མེད་པ་ཅན་གྱི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། ཡུལ་གང་དུ་བར་དུ་གཅོད་པར་བྱེད་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་དེ་ནི་བར་དུ་གཅོད་པ་མེད་པ་ཅན་གྱི་ཡུལ་ལོ། །དེའི་རུང་བ་ཉིད་དེ་ནུས་པ་གང་ཡིན་པ་དེའི་ལྷན་ཅིག་བྱེད་ཀྱིས་ཡུལ་ལ་སོགས་པ་དེ་དག་ཕན་ཚུན་ཕུལ་དུ་བྱུང་བ་སྐྱེད་པ ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ།།སྣང་བ་ལ་སོགས་པ་དེ་དག་ལ་ཡང་རྩིག་པ་ལ་སོགས་པས་བྱས་པའི་བར་ཆད་ཡོད་ན་ནི་བར་དུ་གཅོད་པར་བྱེད་པ་ཅན་གྱི་ཡུལ་རུང་བ་ཉིད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་རྒྱུ་མེད་པར་ནུས་པའི་སྐད་ཅིག་མ་གཞན་མི་སྐྱེ་བའི་རྒྱུའི་ཕྱིར་ནུས་པ་ལ་སོགས་པའི་ཤེས་པ་མི་སྐྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །གང་གི་ ཕྱིར་འདི་ལྟར་སྐད་ཅིག་མ་རྣམས་ནི་དུས་ཐམས་ཅད་དུ་རང་གི་ངོ་བོ་གཅིག་གི་རྗེས་སུ་འཇུག་པ་མ་ཡིན་པ་དེ་བས་ན།སྔར་འབྱུང་བའི་ནུས་པ་དབང་པོ་ལ་སོགས་པའི་སྐད་ཅིག་མ་རང་གི་དང་ཁོ་ནས་འགགས་པའི་ཕྱིར་སྒྲིབ་གཡོགས་རྩིག་པ་ཡོད་ན་ཡང་ནུས་པའི་སྐད་ཅིག་མ་གཞན་སྐྱེད་པར་འདོད་པ་ཇི་སྐད་དུ་ བཤད་པའི་རྒྱུ་མེད་པས་མི་སྐྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ།།ཤེས་པའི་རྒྱུ་བྲལ་བ་སྟེ་རྒྱུ་དང་བྲལ་བ་དེ་བས་ན་རྩིག་པ་ལ་སོགས་པ་ཡོད་པའི་ཡུལ་བུམ་པ་ལ་སོགས་པའི་ཤེས་པ་མི་སྐྱེད་པའི་ཕྱིར། རྩིག་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་སྒྲིབ་གཡོགས་ཞེས་བྱའོ། །སྔར་རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྐྱེད་པར་རུང་བ་བུམ་པ་ལ་སོགས་ པ་གེགས་བྱེད་པའི་ཕྱིར་ནི་མ་ཡིན་ནོ།།ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། རྩིག་པ་ལ་སོགས་པ་ཐག་ཉེ་བ་ན་ཡོད་དུ་ཟིན་ཀྱང་བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་རུང་བའི་རང་བཞིན་ལས་མ་འཕོས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ནུས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ནུས་པ་ཉིད་ཡིན་ལ་ནུས་པ་མེད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་གཞན་ཉིད་ཡིན་ཏེ། རང་བཞིན་གཅིག་ལ་གནས་ པ་ནི་ནུས་པ་དང་ནུས་པ་མ་ཡིན་པར་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།དེ་བས་ན་འདི་ལྟར་སྐད་ཅིག་མ་རྣམས་ལ་ཇི་སྐད་དུ་བཤད་པའི་རྣམ་པས་ཕུལ་དུ་བྱུང་བར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ན་ཡང་སྒྲིབ་པར་བྱེད་པར་རིགས་པ་ཡིན་གྱི། སྒྲ་རྟག་པ་ལ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ད་ནི་རྩིག་པ་ལ་སོགས་པས་ཀྱང་བུམ་པ་ལ་ སོགས་པ་དག་གི་ཕུལ་དུ་བྱུང་བར་བྱེད་དོ་ཞེས་བརྗོད་པའི་ཕྱིར་ཡང་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ།དངོས་པོ་བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་ཡོད་དུ་ཟིན་ཀྱང་ངོ་། །ཇི་ལྟ་བུར་གྱུར་པ་དག་གི་ཞེ་ན། སྐད་ཅིག་མ་རྣམས་ཕན་ཚུན་ཕན་འདོགས་པ་སྟེ། རྩིག་པ་ལ་སོགས་པས་བྱས་ པའི་ཕན་འདོགས་པ་ཡོད་དུ་ཟིན་ཀྱང་ཞེས་འདིར་དོན་འདི་བརྗོད་པར་འདོད་པ་ཡིན་གྱི།ལྷན་ཅིག་བྱེད་པས་ཕན་འདོགས་པ་ལ་ནི་ཅུང་ཟད་ཀྱང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ།

当处所、感官等这些没有被墙壁等障碍物阻隔时，它们之间会相互产生作用。为什么呢？关于"无间隔"等的说法，凡是没有间隔阻碍的处所就是无间隔的处所。由于其适宜性，也就是说，通过那种能力的助缘，处所等这些能够相互产生殊胜的效果。
当光明等这些被墙壁等造成障碍时，由于没有具有间隔处所适宜性特征的原因，就不会产生其他能力的刹那，因此不会产生能力等的认识。
因为诸刹那并不总是随顺于单一的自性，所以先前产生的能力，即感官等的刹那，仅仅由其自身而灭，因此即使有墙壁等遮蔽，由于缺乏前述的因，也不会产生其他能力的刹那。
由于缺乏认识的因，也就是说由于离开了因，所以在有墙壁等的处所不会产生瓶子等的认识，因此称墙壁等为遮蔽。这并非是因为它们阻碍了先前能够产生认识的瓶子等。为什么呢？因为即使墙壁等在近处，瓶子等也并未改变其适宜的自性。
所谓的能力就是能力本身，所谓的无能力就是其他，这是说在同一自性中不可能同时具有能力和无能力。这就是其含义。
因此，虽然对于诸刹那来说，按照前述方式并不产生殊胜效果，但可以成为遮蔽，而对于常住的声音则不是这样。
现在，为了说明墙壁等也能使瓶子等产生殊胜效果，所以说"或者"等。即使存在于瓶子等事物中。怎样的呢？诸刹那相互产生作用，也就是说，这里想要表达的是即使有墙壁等产生的作用，但对于俱有因的作用却完全不存在。

།གལ་ཏེ་སྒྲིབ་གཡོགས་ཀྱིས་བྱས་པའི་ཕན་བཏགས་པ་ཡང་ཡོད་པར་འགྱུར་ན་ཅིའི་ཕྱིར་ཉེ་བར་རྟོགས་པ་མེད། ཉེ་བར་རྟོགས་ པར་འགྱུར་བ་མེད་ན་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་དེ་བས་ན་མེད་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ།།ཚུལ་རོལ་མཐོང་བ་རྣམས་ཀྱིས་ཉེ་བར་རྟོགས་པ་མེད་པ་ལ་དེ་མེད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། རྒྱུ་དང་རྐྱེན་གྱི་ནུས་པ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །གང་གིས་ཤེས་ན་ཐམས་ཅད་ཤེས་པ་མ་ཡིན་ཏེ་ཚུ་རོལ་མཐོང་ བས་སོ།།གང་གི་ཕྱིར་དེ་ལྟ་ཡིན་པ་དེ་བས་ན་གལ་ཏེ་དབང་པོ་དང་ཡུལ་གྱི་བར་ན་གནས་པའི་སྒྲིབ་གཡོགས་དེས་དབང་པོ་དང་ཡུལ་དེ་དག་ལ་རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་དང་ཤིན་ཏུ་མི་མཐུན་པའི་བྱེ་བྲག་རྣམ་པ་འགའ་ཞིག་གིས་ཕུལ་དུ་བྱུང་བ་ཅན་བྱེད་དུ་ཟིན་ཀྱང་ངོ་། །ཡང་གི་སྒྲས་ནི་སྲིད་ པ་ཡིན་ཏེ་འདི་ལ་གནོད་པ་ཅན་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།།སྒྲིབ་གཡོགས་ཀྱིས་བྱས་པའི་ཕན་བཏགས་པ་ལ་རྟགས་ཀྱང་ཡོད་དོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྒྲིབ་གཡོགས་ཀྱི་བྱེ་བྲག་གིས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། རྣ་བའི་དབང་པོའམ་སྒྲའི་སྒྲིབ་གཡོགས་གང་ཡིན་པ་དེའི་བྱེ་བྲག་གིས་ཏེ། མང་ པོ་དང་ཉུང་ངུའི་མཚན་ཉིད་ཅན་གྱིས་སོ།།སྒྲ་ལ་སོགས་པའི་སྒྲ་ནི་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་གཟུང་ངོ་། །མཉན་པ་སྨོས་པ་ནི་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ཉེ་བར་མཚོན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ནི་མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དག་གིས་གསལ་བ་དང་མི་གསལ་བ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། ། དེ་ལྟར་ན་ཤེས་པ་ལ་སོགས་པས་ཆོད་པ་ལ་ནི་མི་གསལ་གོས་ལ་སོགས་པས་ཆོད་པ་ལ་ནི་མི་གསལ་བར་མཐོང་བ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་སྒྲིབ་གཡོགས་སྲབ་པ་ལ་ཡང་ཅུང་ཟད་ཡིན་ན་ཡང་གདོན་མི་ཟ་བར་གསལ་བར་བསམ་པར་བྱ་བ་ཡིན་ནམ། དེ་ལྟར་སྒྲིབ་གཡོགས་ཡོད་དུ་ཟིན་ཀྱང་ཐོས པ་གསལ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན།འདི་ལ་སྐྱོན་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། སྒྲིབ་གཡོགས་མཐུག་པ་མི་གསལ་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ལ་ལྟོས་ནས་གསལ་བ་བསྟན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །གཞན་དག་ནི་སྒྲིབ་གཡོགས་ཀྱི་བྱེ་བྲག་གིས་ཞེས་བྱ་བ་སྒྲིབ་གཡོགས་ཡོད་པ་དང་མེད་པ་ལ་འཆད་དེ། སྒྲིབ་གཡོགས་ཡོད་ པས་མཉན་པ་མི་གསལ་བ་མེད་པས་གསལ་བ་ཡིན་ནོ།།དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་གལ་ཏེ་སྒྲིབ་གཡོགས་ཀྱིས་ཁྱད་པར་མི་བྱེད་པ་དེའི་ཚེ་ཅུང་ཞིག་མི་བྱེད་པའི་སྒྲིབ་གཡོགས་དེ་ནི་ཐག་ཉེ་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཐག་ཉེ་བ་ཉིད་ཡིན་དུ་ཟིན་ཀྱང་ཐག་ཉེ་བ་མ་ཡིན་པ་དང་མཚུངས་པའི་རྒྱུའི་ཕྱིར། སྒྲ་འདིའི་སྒྲིབ་ གཡོགས་འདི་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཉེ་བར་སྦྱར་བ་སྟེ།འབྲེལ་པ་ནི་རྣམ་པར་རྟོག་པས་སྤྲུལ་པ་ཉིད་ཡིན་གྱི་དངོས་པོ་ལ་བརྟེན་པ་ཅན་ནི་མ་ཡིན་ནོ།

如果遮蔽所产生的作用也存在的话，为什么不能被认知到呢？如果不能被认知到，那就是不存在，因此就是无的。
对于凡夫的认知来说，虽然无法认知，但并不意味着它就不存在。为什么呢？因为因缘的力量是不可思议的。谁能完全了知一切呢？凡夫是无法做到的。
正因为如此，即使位于感官和对象之间的遮蔽，通过某种与产生认识极不相符的特殊方式，对感官和对象产生殊胜的影响。"也"字表示这是可能的，因为没有任何反驳。
为了说明遮蔽所产生的作用也有证据，所以说"由于遮蔽的差别"等。由于耳根或声音的遮蔽的差别，也就是说，由于具有多少的特征。"等"字包含色等。提到"听闻"是为了表示体验的近似性。这意味着由于眼识能见到清晰和不清晰的对象。
如此，被知识等阻隔的是不清晰的，被衣服等阻隔的也是不清晰的。如果说即使是薄的遮蔽也一定要考虑为清晰的，即使有遮蔽听闻也是清晰的，这并不是过失。因为是相对于厚的遮蔽所产生的不清晰而说明清晰的。
其他人解释"由于遮蔽的差别"是指有遮蔽和无遮蔽：有遮蔽时听闻不清晰，无遮蔽时清晰。如果不是这样，如果遮蔽不产生差别，那么这个不起作用的遮蔽，即使是近处的，由于其原因与非近处的相同，所以说"这是这个声音的遮蔽"这种联系只是分别念所假立的，而不是依据实际事物的。

།གལ་ཏེ་རྣམ་པར་རྟོག་པས་སྒྲོ་བཏགས་པ་ཡིན་དུ་ཟིན་ཀྱང་དོན་བྱེད་པའི་རྟེན་དུ་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། སྒྲོ་བཏགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། སྒྲོ་བཏགས་ པའི་རྗེས་སུ་བྱེད་པའི་ངང་ཚུལ་ཅན་ཏེ།རྣམ་པར་རྟོག་པས་སྒྲོ་བཏགས་པའི་དོན་གྱི་རྟེན་ཅན་ནི་དོན་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་དག་ནི་དངོས་པོ་ལ་བརྟེན་པ་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །བྲམ་ཟེའི་ཁྱེའུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་དེ་ཉིད་གཞུང་འཛུགས་པར་བྱེད་དོ། །བྲམ་ཟེའི་ཁྱེའུ་ལ་མེར་ཉེ་བར་བཏགས་པ་ ལས་ཏེ།བྲམ་ཟེའི་ཁྱེའུ་ལ་མེ་ཞེས་ཉེ་བར་བཏགས་པ་ལས་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་འཚེད་པའི་ཕྱིར་རྟེན་པ་མ་ཡིན་པ་ལྟ་བུའོ་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་རོ། །གལ་ཏེ་དེ་ལྟར་ཡིན་པ་དེ་བས་ན་རྟོགས་པ་ཡོད་དུ་ཟིན་ཀྱང་དངོས་པོ་དེར་ཡོངས་སུ་འགྱུར་བ་ཅན་མ་ཡིན་པ་དག་སྟེ། གང་དག་ལ་རྟོགས་པས་བསྒྱུར་བའི་ ཡོད་པ་དེ་དག་ནི་དེས་ཡོངས་སུ་བསྒྱུར་བ་ཅན་ནོ།།དེ་མེད་པའི་ཕྱིར་དེས་ཡོངས་སུ་གྱུར་པ་མ་ཡིན་པ་ཅན་དག་གོ། །འོན་ཀྱང་རང་བཞིན་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་གནས་པ་ཅན་ཉིད་དུ་འགྱུར་ཏེ། གང་ལ་རང་བཞིན་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་གནས་པ་ཡོད་པ་ཞེས་བྱ་བར་ཚིག་།རྣམ་པར་སྦྱར་རོ། །དེ་བས་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེའི་ཕྱིར་རོ། ། གང་གི་ཚེ་སྒྲིབ་གཡོགས་ཀྱིས་ཁྱད་པར་དུ་མ་བྱས་པ་དེའི་ཚེ། སྒྲིབ་གཡོགས་ཡོད་དུ་ཟིན་ཀྱང་དབང་པོ་ལ་སོགས་པ་དག་གིས་ཤེས་པར་འགྱུར་ན་སྟེ། རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྐྱེད་པར་འགྱུར་ན་དེ་ལྟར་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་བས་ན་སྒྲིབ་གཡོགས་དེས་བྱས་པའི་ཁྱད་པར་ཅན་ཏེ་བསྐྱེད་པར་བྱ་བ་ཁྱད པར་ཅན་དབང་པོ་ལ་སོགས་པ་དེ་ལྟར་ཤེས་པར་འགྱུར་རོ།།དེ་ལྟར་ན་སྒྲ་རྟག་པ་རྣམས་སྒྲིབ་གཡོགས་ཀྱི་ཁྱད་པར་འགའ་ཞིག་ཡོད་ན་ཡང་ཕུལ་དུ་བྱུང་བ་ཉམས་པའམ། ཕུལ་དུ་བྱུང་བ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་བས་ན་ཞེས་བྱ་བ་དེའི་ཕྱིར་གལ་ཏེ་རྟག་པ་དེ་རྣམས་ཤེས་པ་སྐྱེད་པའི་རང་ བཞིན་ཡིན་ན་སྐྱེས་བུ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཚེ་རང་གི་ཡུལ་གྱི་ཤེས་པ་ཐམས་ཅད་ཅིག་ཅར་སྐྱེད་པར་འགྱུར་བའམ་གལ་ཏེ་རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་པ་དེའི་ཚེ།འགའ་ཞིག་གི་ཚེ་སྐྱེས་བུ་འགའ་ཞིག་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཅུང་ཞིག་ཀྱང་སྐྱེད་པར་མི་འགྱུར་བར་དེ་ངེས་པ་ཡིན་ནོ། །སྒྲ་རྟག་ པ་ཡང་དུས་ཐམས་ཅད་དུ་གལ་ཏེ་ལྷན་ཅིག་བྱེད་པ་འགའ་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་ན།མཉན་པ་མེད་དོ་དེ་ལྟར་ནི་འགྱུར་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་འཆད་པར་བྱེད་དེ། སྒྲིབ་གཡོགས་ཀྱི་རྒྱུ་ལས་སྐྱེས་བུ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྟག་ཏུ་སྒྲ་ཐམས་ཅད་མ་ཐོས་པ་ནི་མ་ཡིན་མོད་ཀྱི། འོན་ཀྱང་སྒྲ་རྟག་པ་དེ་དག་རྟོགས་ པ་ལ་སྟེ་རྟོགས་པའི་རྒྱུ་མཚན་ལྷན་ཅིག་བྱེད་པ་སོ་སོར་ངེས་པ་འགའ་ཞིག་གིས་དངོས་པོའི་གནས་སྐབས་ཀྱིས་ངེས་པའི་ངོ་བོ་ཅུང་ཟད་ནི་ཡོད་དོ།

如果有人说："即使是分别念所假立的，也可以成为产生作用的所依"，为此说"假立"等。随顺假立的本性，依托分别念所假立的意义不能产生作用，因为这些必须依托实在的事物。
以"婆罗门童子"等来建立这个道理。就像对婆罗门童子假立为"火"，不能作为煮食等所要成办的事情的所依一样。
如果是这样的话，即使有认知，也不会被这种认知所转变。凡是被认知所转变的存在，就是被认知所转变的；由于没有这种转变，所以是不被认知所转变的。相反，它们是按照自性如实安住的，也就是说，它们具有如实安住的自性。"因此"的意思是由于这个原因。
当遮蔽没有产生差别时，即使有遮蔽，如果感官等能产生认识，也就是说能产生识，但实际并非如此。因此，应当了知那些被遮蔽所造成差别的，也就是说，被产生差别的感官等。
如此，对于常住的声音来说，即使有某种遮蔽的差别，也会导致殊胜性的衰减或产生殊胜性。因此，如果这些常住的声音具有产生认识的自性，就会在所有时候对所有人同时产生关于其对象的一切认识；或者如果不能产生识，那么在任何时候对任何人都确定不会产生任何识。
常住的声音在任何时候都由于缺乏某些助缘而不被听闻，对此以"如果是这样"等来解释：并非由于遮蔽的原因导致所有人总是听不到所有声音，而是这些常住的声音在被认知时，也就是说，作为认知的原因时，由于某些确定的助缘，在事物的状态中有一定的确定性。

།ལྷན་ཅིག་བྱེད་པ་དེ་ནི་འགའ་ཞིག་གིར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་སྒྲ་དེ་དག་འགའ་ཞིག་གི་ཚེ་ཡུལ་འགའ་ཞིག་ཏུ་ངེས་པར་བྱས་པ་སྟེ་ལྷན་ཅིག་བྱེད་པས་བྱས་ པ་ཐོས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན།གྲུབ་པའི་མཐའ་སྨྲ་བས་དེ་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། དེ་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཁས་ལེན་པ་སྟེ། དེ་ལྟ་ཡིན་ན་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ལྷན་ཅིག་བྱེད་པ་གཞན་ལྟོས་ཡིན་ཡང་བློ་སྟེ་ལྟོས་པ་ཡིན་དུ་ཆུག་ན་ཡང་མི་ལྡོག་མོད་ཀྱི། འོན་ཀྱང་དེ་ལྟར་ཡིན་ན་ནི་ངེས་པ་དག་གི་འགལ་ བ་ཡིན་ཏེ།ལྷན་ཅིག་བྱེད་པས་ཕུལ་དུ་དབྱུང་བ་བྱས་པ་ཅན་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར། སྒྲ་ནི་སྔ་མའི་རང་བཞིན་དུ་གནས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་ངེས་པ་འདིར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ཁོ་བོ་ཅག་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་འཆད་པར་བྱེད་དེ། ཁོ་བོ་ཅག་ནི་རྒྱུ་རྣམས་ཀྱི་ལྷན་ཅིག་བྱེད་པ་དག་ སྤོང་བ་ནི་མ་ཡིན་མོད་ཀྱི།འོན་ཀྱང་རྒྱུ་རྣམས་ལྷན་ཅིག་བྱེད་པ་ལ་ལྟོས་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ། །ཇི་ལྟ་བུར་གྱུར་པ་ཞིག་ལ་ཞེ་ན། དེའི་གནས་སྐབས་ལ་ཕན་འདོགས་པར་བྱེད་པ་དག་སྟེ། ཇི་ལྟར་མངོན་པར་འདོད་པའི་འབྲས་བུ་སྐྱེད་པའི་རང་བཞིན་གྱི་གནས་སྐབས་ལ་ཕན་འདོགས་པར་བྱེད་པ་ལའོ། ། ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ལྷན་ཅིག་བྱེད་པ་དེ་ལས་རྙེད་པའི་ཕུལ་དུ་བྱུང་བའི་འབྲས་བུ་ལ་ཉེ་བར་སྦྱོར་བའི་ཕྱིར་ཏེ་འབྲས་བུ་བསྐྱེད་པར་བྱ་བ་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་ན་གལ་ཏེ་རིག་བྱེད་ཀྱི་སྒྲ་དག་ཀྱང་ལྷན་ཅིག་བྱེད་པ་འགའ་ཞིག་ལ་ལྟོས་ནས་འབྲས་བུ་སྟེ། བདག་གི་ཡུལ་ཅན་གྱི་ཤེས་པ་བྱེད་པར་འགྱུར་ན་བྱེད་ལ་རག་སྟེ སུ་ཞིག་འགོག་པར་བྱེད།འོན་ཀྱང་སྔ་མའི་རང་བཞིན་སྔ་མ་ཉིད་དུ་གནས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་དེར་མི་འགྱུར་རོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། སྔ་མའི་རང་བཞིན་དེ་ནི་འཕོས་པའི་ཕྱིར་དང་ལྟོས་པར་བྱ་བ་ལྷན་ཅིག་བྱེད་པ་ལས་རང་བཞིན་གཞན་སྔ་ན་མེད་པ་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་ཡང་ལྟོས་པར་བྱ་བ་ལྷན་ ཅིག་བྱེད་པ་ལས་སྒྲས་ཕུལ་དུ་བྱུང་བ་ཐོབ་པ་མེད་པ་དེའི་ཚེ།ལྷན་ཅིག་བྱེད་པ་ལ་ལྟོས་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བཤད་ཟིན་ཏོ། །ཅི་སྟེ་ལྷན་ཅིག་བྱེད་པའི་འབད་རྩོལ་ལས་སྒྲས་ཕན་འདོགས་པར་བྱེད་པ་དོན་གཞན་དུ་འགྱུར་བ་ཐོབ་པ་ཡིན་ན་ཞེས་ཁས་ལེན་པ་དེའི་ཚེ། ལྷན་ཅིག་བྱེད་པས་བྱས་པའིའོ། ། ཕན་འདོགས་སྒྲ་ལས་དོན་གཞན་ཉིད་ཡིན་པར་ཁས་ལེན་ན་སྒྲ་དེའི་ཕན་འདོགས་པར་བྱེད་པ་འདི་ཡིན་ནོ་ཞེས་འབྲེལ་པ་མེད་པར་ངས་བཤད་ཟིན་ཏོ། །སོགས་པའི་སྒྲས་ནི་གལ་ཏེ་འབྲེལ་པ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་ལྷན་ཅིག་བྱེད་པས་བྱས་པའི་ཕན་འདོགས་པར་བྱེད་པ་ལས་སྒྲས་བྱས་པའི་ཕན་འདོགས་པར་རྟོག པ་དེའི་ཚེ་དེ་ལ་ཡང་གཞན་དང་དེ་ལའང་གཞན་ཞེས་བྱ་བའི་ཐུག་པ་མེད་པའི་སྐྱོན་ལ་སོགས་པ་ཡང་བཤད་ཟིན་ཏོ།

如果说："助缘在某些时候会产生作用"，意思是这些声音在某些时候某些处所被确定，也就是说由助缘所产生的声音是可以被听到的。对此，论师说"如此"等。"如此"是指承许，意思是"如果是这样的话"。
即使助缘需要依赖其他，也就是说，即使承认需要依赖认知，这并不会被否定。然而，如果是这样的话，就与确定性相违。因为由助缘产生殊胜性，所以"声音保持前一自性"这样的确定性在这里就不成立了。
以"我们"等来解释：我们并非否定诸因的助缘，但是诸因必定依赖助缘。对于什么样的情况呢？对于有助于其状态的情况，也就是说，对于有助于产生所欲果的自性状态的情况。为什么呢？因为通过那个助缘获得殊胜的果，也就是说，能够产生果。
如此，如果吠陀的声音也依赖某些助缘而产生果，也就是说，产生关于自身对象的认识，那就随它去吧，谁能阻止呢？但是"保持前一自性"这样的说法就不成立了。为什么呢？因为前一自性已经改变，并且从所依赖的助缘获得了前所未有的其他自性。
如果声音从所依赖的助缘没有获得殊胜性，那时就如前所说，不依赖助缘。如果承认"由助缘的努力，声音获得了转变为其他利益的能力"，那时就是由助缘所造作的。
如果承认利益与声音是完全不同的，我已经说明了"这是那个声音的利益"这样的关系是不存在的。"等"字包含：如果为了成立关系而认为声音的利益是由助缘所造作的，那时就如前所说会有无穷过等过失。

།སྒྲ་དེ་ཡང་ཤེས་བྱ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ལྷན་ཅིག་བྱེད་པས་བྱས་དོན་གཞན་དུ་འགྱུར་བའི་ཕན་འདོགས་པ་ཉིད་ལས་ཤེས་པ་སྐྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གང་ གི་ཕྱིར་དེ་ལྟ་ཡིན་པས་སྒྲ་དེ་དག་རྣ་བ་ཞེས་བྱ་བའི་དབང་པོ་དང་།དོན་དག་ཕྲད་པ་དང་། བདག་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་དེ་དག་ནི་གཞན་ལ་རབ་ཏུ་གྲགས་པས་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། །གཞན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འབད་རྩོལ་ལ་སོགས་པའོ། །ཇི་ལྟ་བུར་གྱུར་པ་ལ་ཞེ་ན། རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྐྱེད་པའི་རྟེན་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ སྐྱེད་པའི་ལྷན་ཅིག་བྱེད་པ་ལའོ།།སྒྲ་རྟག་པ་དེ་ལ་ལྷན་ཅིག་བྱེད་པ་ཐམས་ཅད་ནི་ཉེ་བར་མི་སྦྱོར་བའི་ཕྱིར་རོ། །གཞན་ཡང་ཡི་གེ་ལ་སོགས་པའི་ངོ་བོའི་སྒྲ་དེ་དག་ཁྱབ་པར་བྱེད་པའམ་ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་པར་འགྱུར་གྲང་སྟེ་རྣམ་པ་གཞན་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་དེ་དག་ཁྱབ་བྱེད་ མིན་པ་དེའི་ཚེ་སྒྲ་དེ་དག་ནི་ཡུལ་ཐམས་ཅད་ལ་ནི་དམིགས་པར་མི་འགྱུར་རོ།།དེ་ལྟར་ན་ཡུལ་གཅིག་ལ་གནས་པའི་སྒྲ་དེས་སྟོང་པའི་ཡུལ་ལ་གནས་པ་སྟེ། སྒྲས་སྟོང་པའི་ཡུལ་ལ་གནས་པའི་སྐྱེས་བུས་ཇི་ལྟར་དམིགས་པར་འགྱུར་ཏེ། དམིགས་པ་ཉིད་དུ་མི་འགྱུར་རོ། །དཔྱོད་པ་ དག་གིས་འཇིག་རྟེན་པ་དང་རིག་བྱེད་པ་དག་གི་ཨ་ལ་སོགས་པ་གཅིག་ཡིན་པར་ཁས་བླངས་པ་དེ་གལ་ཏེ་ཁྱབ་པ་མ་ཡིན་ན་ཡུལ་ཐ་དད་པ་ན་གནས་པས་ཇི་ལྟར་དམིགས་པར་ཏེ།དམིགས་པར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །གལ་ཏེ་མ་ཕྲད་པ་འཛིན་པའི་ཕྱོགས་ལ་སྐྱོན་འདི་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། སྒྲ་ ལ་ཕྲད་པ་ཉིད་རྣ་བས་འཛིན་པ་དེ་བས་ན།སྒྲས་སྟོང་པའི་ཡུལ་ལ་གནས་པས་ཀྱང་སྒྲ་འཛིན་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་ཐམས་ཅད་མི་དམིགས་པའི་སྐྱོན་དུ་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ནི་དེ་ལྟར་མ་ཡིན་ནོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། མ་ཕྲད་པའི་འཛིན་པའི་ཕྱོགས་དེ་ལ་ཡང་ཤིན་ཏུ་ཆོད་པས་ན་གནས་པ་དམིགས་པ་ཡོད་པ་མ་ ཡིན་ནོ།།ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཡུལ་རུང་བ་ཉིད་ལ་གནས་པ་སྟེ། སྒྲ་དེའི་གནས་པ་དེའི་ཁྱད་པར་ཅན་ལ་དབང་པོ་ལྟོས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཅི་དང་འདྲ་བ་ཞེ་ན། རྡོ་ཁབ་ལེན་དང་སོགས་པ་དང་འདྲ་བས་ཏེ། དཔེར་ན་རྡོ་ཁབ་ལེན་མ་ཕྲད་པར་འདྲེན་པར་བྱེད་པ་ཉིད་ཡིན་ན་ཡང་། ཡུལ་རུང་བ་མ་ཡིན་པ་ན་གནས་པའི་ ལྕགས་འདྲེན་པ་མ་ཡིན་པ་དེ་དང་འདྲའོ།

那么声音也将获得不可知的性质。为什么呢？因为认识是从助缘所造作的、转变为其他的利益中产生的。
由于这个原因，那些声音与耳根、对象的接触以及自性，这些都是依据他人的共识来说明的。"他人"是指努力等。对于什么样的情况呢？对于作为产生识的所依、产生识的助缘的情况。因为对于常住的声音来说，并非所有助缘都能结合。
此外，那些以字母等为本质的声音，不是遍在就是非遍在，因为没有其他情况。如果它们是非遍在的话，那么这些声音就不会在一切处被认知。如此，处在一处的声音，对于处在无声之处的人，也就是说，对于处在没有声音之处的人来说，怎么能被认知呢？是不可能被认知的。
如果论师们所承认的世间和吠陀中相同的"a"等音是非遍在的，那么处在不同处所的人怎么能认知呢？意思是不可能被认知。
如果说："在不接触而取的立场上没有这个过失，因为声音是由耳根以接触的方式来取的，所以即使处在无声之处的人也能取声，因此不会有一切都不能认知的过失。"这是不对的。为什么呢？因为在不接触而取的立场上，由于过分隔绝，也不可能有处所的认知。为什么呢？因为感官依赖于处在适当范围内的对象，也就是说，依赖于具有那个声音的处所特征。
这就像什么呢？就像磁石等一样。比如，虽然磁石不接触就能吸引，但是对于处在不适当范围内的铁是不能吸引的，声音也是如此。

།སོགས་པའི་སྒྲས་ནི་སྦྲུལ་གདུག་པ་ལ་སོགས་པ་དག་གིས་མ་ཕྲད་པ་དག་གིས་སྒྲོན་མ་ལ་སོགས་པ་འཇོམས་པར་བྱེད་པ་ཡིན་དུ་ཟིན་ཀྱང་། ཤིན་ཏུ་བསྐལ་པའི་སྒྲོན་མ་ལ་སོགས་པ་འཇོམས་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གཟུང་ངོ་། །དེ་ ལྟ་མ་ཡིན་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་གི་ཚེ་སྒྲ་ཡུལ་རུང་བ་ཉིད་ན་གནས་པ་དེ་འཛིན་པར་བྱེད་པའི་དབང་པོ་ལྟོས་པ་མེད་པ་དེའི་ཚེ།ཡུལ་རུང་བ་ཉིད་ལ་གནས་པ་ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་བྱེ་བྲག་གིས་ཐོས་པ་གསལ་བ་དང་མི་གསལ་བའི་ཁྱད་པར་དུ་མི་འགྱུར་བའི་ཕྱིར། དེ་ནི་ཉེ་བར་མཚོན་པ་དེ་ཡིན་པ་དེ་ལྟར་ན་ཐོས་ པ་དང་མ་ཐོས་པའི་ཁྱད་པར་དུ་མི་འགྱུར་རོ།།དེ་བས་ན། གལ་ཏེ་དེ་དག་ཁྱབ་བྱེད་མིན། །ཐམས་ཅད་ལ་ནི་དམིགས་མི་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་དེར་གནས་སོ། །དེ་ལྟར་ནི་མ་ཡིན་ཏེ་འདི་ལྟར་སྒྲ་རྣམས་ཀྱི་དམིགས་པའི་རྐྱེན་གནས་དང་བྱེད་པའི་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་མཚན་ཉིད་ཡོད་ན་ཡང་ཡུལ་ཐམས་ ཅད་ལ་སྒྲ་མཚུངས་པར་དམིགས་པར་འགྱུར་བ་དེ་བས་ན་ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་པར་ཡིན་ནོ།།ཅི་སྟེ་ཁྱབ་པར་བྱེད་པར་འདོད་པ་དེའི་ཚེ་སྒྲ་དེ་དག་གལ་ཏེ་ཁྱབ་ན་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཏེ། སྐྱེས་བུ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྒྲ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་སྒྲ་ཐམས་ཅད་ཅིག་ཅར་དམིགས་པ་དག་ཏུ་འགྱུར་རོ། །སྒྲ་འགའ་ཞིག་ ཡུལ་འགའ་ཞིག་ལ་ཡང་མེད་པ་མ་ཡིན་ཏེ།ཁྱབ་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །ཕྱིར་ཏེ་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་སྒྲ་ཐམས་ཅད་ཅིག་ཅར་དམིགས་པར་འགྱུར་བ་ཡང་ཡུལ་ཐམས་ཅད་ན་གནས་པའི་སྐྱེས་བུ་དག་གིས་ཅིག་ཅར་དམིགས་པར་འགྱུར་རོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། སྐྱེས་བུ་དག་དབང་པོ་རུང་བ་ཅན་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང་ ཡུལ་སྒྲ་རང་བཞིན་ཅན་རྟག་པར་འགྱུར་བ་ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་ཉིད་དུ་ཐམས་ཅད་ལ་ཉེ་བའི་ཕྱིར་རོ།།ཐག་ཉེ་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་དང་རྟག་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་དང་ཕུལ་དུ་བྱུང་བ་བྱར་མེད་པ་ཅན་ལ་གེགས་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྒྲ་འདུས་བྱས་པ་དབང་པོ་ལེགས་པར་བྱས་པ་དམིགས་པ་དེ་བས་ན་ཇི་སྐད་དུ་བཤད་པའི་སྐྱོན་དུ་ མི་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན།འདུས་བྱས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། ལས་བྱེད་པ་པོའི་དྲུག་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་བས་ན་དོན་ནི་སྒྲ་འདུས་བྱས་པ་དབང་པོ་ལེགས་པར་བྱས་པས་དམིགས་པར་ཁས་ལེན་པ་ན་ཇི་སྐད་དུ་བཤད་པའི་སྐྱོན་དུ་མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ཡིན་ནོ། །ལན་དུ། འགྱུར་མེད་གང་གིས་ལེགས་པར་བྱེད། ། ཅེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། སྒྲ་བསྒྱུར་དུ་མེད་པ་གང་གིས་ལེགས་པར་བྱེད་དེ། འགའ་ཞིག་གིས་ཀྱང་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་མི་འགྱུར་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་འཆད་པར་བྱེད་དེ། དུས་ཐམས་ཅད་ན་སྒྲ་ཐམས་ཅད་དུ་ཡོད་དུ་ཟིན་ཀྱང་སྐྱེས་བུ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་དམིགས་པར་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ནོ།

"等"字包含了像毒蛇等虽然不接触也能破坏灯等，但是对于极其遥远的灯等却不能破坏等例子。
"如果不是这样"是指当声音处在适当范围内而感官不依赖于它时，由于不会因为处在适当范围内的特殊差别而产生听觉的清晰与不清晰的差别，因此就不会有听到与未听到的差别。因此，"如果它们是非遍在的，就不会在一切处被认知"这个论点仍然成立。
但事实并非如此，即使声音的认知条件具有处所和作用等特征，在一切处所也不会同样地认知声音，因此是非遍在的。如果主张是遍在的话，那么如果这些声音遍在，就会被一切人，也就是所有人同时认知一切声音。任何声音在任何处所都不会不存在，因为是遍在的缘故。因此，一切因明的声音会被处在一切处所的人们同时认知。
为什么呢？因为人们具有适当的感官，而且作为声音自性的常住对象遍在于一切处。由于接近、常住，以及殊胜性无需造作而无障碍的缘故。
如果说："由于声音是所造作的，由善加修习的感官所认知，因此不会有上述过失"，为此说"所造作"等。这是业与作者的第六格。因此，意思是：如果承认所造作的声音是由善加修习的感官所认知，就不会有上述过失。
对此回答说："不变的声音由什么来修习？"意思是：不可改变的声音不能被任何东西修习。以"如果不是这样"等来解释：即使一切声音在一切时候都存在，也不会被一切人认知。

།ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། སྒྲ་འདུས་བྱས་པ དབང་པོ་ལེགས་པར་བྱས་པ་ཁོ་ནས་དམིགས་པའི་ཕྱིར་ཏེ།དེའི་ཚེ་འདུས་བྱས་པ་དམིགས་པའི་ཕྱིར་སྒྲ་ཐམས་ཅད་དམིགས་པར་མི་འགྱུར་ཞིང་ཐམས་ཅད་ཅིག་ཅར་ལེགས་པར་བྱས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་དབང་པོ་ལེགས་པར་བྱས་པས་དམིགས་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བསམས་པའོ། །དེ་ལྟར་འདོད་པ་དེ་ལ་རེ་ ཞིག་སྒྲ་འདུས་བྱས་པ་ནི་དམིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ།།ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། བསྒྱུར་བར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པ་ཅན་གྱི་སྒྲ་ནི་འདུས་བྱས་པར་མི་རུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །མི་རྟག་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཕུལ་དུ་དབྱུང་བར་བྱ་བ་ཡོད་པ་ཅན་གྱི་དབང་པོ་ནི་ལེགས་པར་བྱས་པར་འགྱུར་བ་ཡིན་པ་དེ་ལ་ཡང་དབང་པོ་ལེགས་པར་བྱས་འགྱུར་ན། དབང་པོ་ལེགས་པར་བྱས་པ་དེས་ཀྱང་མ་ལུས་པར་ཐོས་པར་འགྱུར་ཏེ། སྒྲ་མ་ལུས་པ་དག་གོ། །དེ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་འཆད་པར་བྱེད་དེ། གལ་ཏེ་དབང་པོ་ལེགས་པར་བྱས་པས་དམིགས་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར། དབང་པོ་ལེགས་པར་མ་བྱས་པ ཅན་གྱི་སྐྱེས་བུས་དམིགས་པར་མི་འགྱུར་བ་དེའི་ཚེ་ཐོབ་པར་བྱེད་དེ།གང་གི་ཚེ་དབང་པོ་ལེགས་པར་བྱས་པ་དེས་སྒྲ་ཐམས་ཅད་ཅིག་ཅར་ཐོས་པར་འགྱུར་བ་དེ་ལྟར་ན་ཐལ་བར་འགྱུར་བ་སྔ་མ་ཉིད་ཀྱིས་མ་ལོག་པ་ཡིན་ནོ། །ཡུལ་ཐ་དད་པ་ལ་ལྟོས་པའི་དབང་པོ་ལེགས་པར་བྱས་པའི་ཁྱད་པར་ སོ་སོར་ངེས་པ་ཉིད་ཡིན་པ་དེ་བས་ན་ཡུལ་སོ་སོ་ལ་གལ་ཏེ་ལེགས་བྱས་ཁྱད་པར་ལས།དབང་པོ་ཐ་དད་ཕྱིར་དོན་གཅིག་ངེས་པ་ཡིན་ཏེ་སྒྲ་གཅིག་ཉིད་འཛིན་པ་ཡིན་ནའོ། །དེ་ལྟར་གྱུར་པ་ཡིན་ན་ནི། སྒྲའི་འདུས་པ་སྣ་ཚོགས་པ་སྟེ། སྒྲའི་ཚོགས་སྣ་ཚོགས་པའི་བདག་ཉིད་ཅན་གྱི་སྒྲ་ཅ་ཅོ་ཇི་ལྟར་ཐོས་པར་ འགྱུར་ཏེ།མི་འགྱུར་ན་ཡང་མཐོང་ངོ་། །ཅི་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་འཆད་པར་བྱེད་དེ། དབང་པོ་ལེགས་པར་བྱས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་དག་ནི་སྒྲ་དག་ལ་སོ་སོར་ངེས་པ་དག་ཡིན་ཏེ། ལེགས་པར་བྱས་པ་སོ་སོར་ངེས་པ་དེ་ལ་འགའ་ཞིག་གིས་དབང་པོ་ལེགས་པར་བྱས་པས་སྒྲ་འགའ་ཞིག་འཛིན་པར་བྱེད་པའི་ ཕྱིར་སྒྲ་ཐམས་ཅད་ཅིག་ཅར་ཐོས་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན།དེ་ལྟར་ལེགས་པར་བྱས་པའི་ཁྱད་པར་ལས་རྣ་བའི་དབང་པོ་རྣམས་ཀྱིས་ཐོས་པ་ཡིན་པར་ཁས་ལེན་པས་ན་སྒྲའི་ཚོགས་སྣ་ཚོགས་པའི་ཅ་ཅོ་ཐོས་པར་མི་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟར་ནི་འགྱུར་ན་ཅ་ཅོའི་སྒྲ་གཅིག་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། ཅ་ཅོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ སོགས་པ་སྨོས་ཏེ།ཅ་ཅོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྒྲ་གཅིག་མ་ཡིན་ནོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། གླིང་བུ་དང་རྫ་རྔ་ལ་སོགས་པ་དང་སྙན་དངགས་དང་། འདོད་པ་དང་གླུའི་རང་སྒྲ་རང་བཞིན་ཐ་དད་པ་ཅན་དག་གིས་ཅ་ཅོ་ཅིག་ཅར་ཐོས་པའི་ཕྱིར་རོ།

为什么呢？因为声音只能被所造作的、善加修习的感官所认知。那时由于认知所造作的，所以不会认知一切声音，而且由于不是所有感官都同时被善加修习，所以只能被善加修习的感官所认知，这是他们的想法。
对于这种主张，首先，所造作的声音是不可能被认知的。为什么呢？因为不可改变的声音不可能被造作。由于无常性，具有可提升性的感官可以被善加修习，但即使在这种情况下，如果感官被善加修习，那么这个善加修习的感官也会听到一切，也就是所有的声音。
以"在这种情况下"等来解释：如果因为能被善加修习的感官所认知，所以不能被未经善加修习的感官的人所认知，那么当善加修习的感官同时听到一切声音时，前面的过失仍然没有被避免。
由于善加修习的感官的特殊性是依赖于不同处所而各自确定的，因此如果由于善加修习的特殊性而感官有差别，就只能确定一个对象，也就是只能取一个声音。如果是这样的话，那么各种声音的组合，也就是具有各种声音集合本质的嘈杂声是怎么能被听到的呢？但实际上是可以听到的。
以"如果"等来解释：如果说那些善加修习的感官对声音是各自确定的，由于在各自确定的善加修习中，某些善加修习的感官取某些声音，所以不会同时听到一切声音。如果承认由于善加修习的特殊性而由耳根听到，那么就不可能听到各种声音集合的嘈杂声。
如果说嘈杂声只是一个声音，为此说"嘈杂声"等。嘈杂声不是一个声音。为什么呢？因为能同时听到笛子、鼓等以及诗歌、欲望和歌声等具有不同本质的自然声音。

།རང་བཞིན་ཐ་དད་པ་ཅན་འཛིན་པ་ལ་ཡང་ཐ་དད་པ་མེད་པ་ མ་ཡིན་ཏེ་གང་གི་ཕྱིར་ཐ་དད་པར་རྣམ་པར་གཞག་པ་ཡང་རང་བཞིན་ཐ་དད་པ་ལ་བརྟེན་པ་ཅན་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།།ཅི་སྟེ་དེ་འཛིན་པར་ནུས་པའི་དབང་པོ་ཅི་འདྲ་བ་དེ་འདྲ་བ་ཁོ་ན་ལེགས་པར་བྱེད་ཅིང་། དབང་པོ་ལེགས་པར་བྱས་པ་དེ་ཇི་ལྟར་ཐག་ཉེ་བའི་སྒྲ་འཛིན་པར་བྱེད་པ་ཡིན་གྱི། རང་ བཞིན་ཐ་དད་པ་ཅན་གྱི་ཅ་ཅོ་ཡང་འཛིན་པར་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་འདོད་དེ།གལ་ཏེ་སྒྲ་ཐག་ཉེ་བའི་དབང་གིས་ལེགས་པར་བྱས་པ་ཡིན་པ་དེ་ལྟ་ན་ནི། རྟག་པ་དང་ཁྱབ་པར་བྱེད་པའི་ཕྱོགས་ལ་སྒྲ་གང་ཞིག་གང་ལ་ཐག་ཉེ་བ་མ་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཅུང་ཞིག་ཀྱང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར། སྒྲ་ ཐམས་ཅད་ཅིག་ཅར་ཐོས་པར་འགྱུར་བའི་ཐལ་བ་དེ་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ།། །།བམ་པོ་ཉི་ཤུ་རྩ་དགུ་པ། གལ་ཏེ་ཅ་ཅོའི་སྒྲ་ཅིག་ཅར་འཛིན་པ་མ་ཡིན་གྱི། འོན་ཀྱང་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལ་སྒྲ་དུ་མ་ཐོས་པ་དེ་དག་ཀྱང་སྒྲའི་འཇུག་པ་མྱུར་བ་ཡིན་པ་དེ་བས་ན་འཇུག་པ་མྱུར་བའི རྒྱུའི་ཕྱིར་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་འཇུག་པ་དེ་དག་གི་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་འཛིན་པ་ན་ཡང་ཅིག་ཅར་ཐོས་པ་འཁྲུལ་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན།གལ་ཏེ་དེ་ལྟར་འཇུག་པ་མྱུར་བ་ལས་ཅིག་ཅར་ཐོས་པར་འཁྲུལ་པ་དེའི་ཚེ། གླིང་བུའི་སྒྲ་ནི་རྒྱུན་གོ་བར་བྱེད་པ་སྟེ། སྐད་ཀྱི་བྱེ་བྲག་གང་ཡིན་པ་དེ་དག་གིས་གོ་ བར་བྱེད་པའི་ཡན་ལག་གང་ཡིན་པ་དེ་དག་ལ་ཡང་འཇུག་པ་མྱུར་བ་ཉིད་ཀྱིས་འདུས་པ་སྟེ།གཅིག་ཏུ་བྱེད་པའི་ཕྱིར་འདྲེས་པར་རྟོགས་པར་བྱེད་པར་འགྱུར་གྱི་གོ་བར་བྱེད་པའི་ཡན་ལག་འདྲེས་པ་མེད་པའི་གོ་རིམས་ཅན་གྱིས་ནི་མི་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟར་ན་རིང་བ་དང་ཤིན་ཏུ་རིང་བའི་ཡན་ལག་ རྣམས་ལ་ཡང་འཇུག་པ་མྱུར་བ་ཉིད་ཀྱིས་ཅིག་ཅར་ཐོས་པར་འཁྲུལ་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རིང་པོ་ལ་སོགས་པས་ཤེས་པར་མི་འགྱུར་རོ།།དེ་བཞིན་དུ་ཚིག་དང་ངག་མྱུར་དུ་བརྗོད་པ་གཞན་དག་ལ་ཡང་སྔ་ཕྱི་རྟོགས་པར་མི་འགྱུར་རོ། །འདི་འགོག་པར་བྱེད་པ་ཡང་ལེའུ་གསུམ་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཅིག་ ཅར་འཇུག་པ་དཔྱོད་པར་བྱེད་པ་ལས་འཆད་པར་འགྱུར་རོ།།དེ་བས་ན་ཅ་ཅོ་ལ་ཡང་འཇུག་པ་མྱུར་བ་ཉིད་ཀྱི་སྒོ་ནས་ཅིག་ཅར་ཐོས་པ་འཁྲུལ་པ་མ་ཡིན་གྱི་འོན་ཀྱང་སྒྲ་མང་པོ་ཉིད་ཅིག་ཅར་འཛིན་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །དབང་པོ་གཅིག་ཉིད་ལ་སོ་སོར་ངེས་པར་འདོད་པ་དེའི་ཚེ་སྒྲ་གཅིག་རྟོགས་ཤིང་ ཁོང་དུ་ཆུད་པ་ནི་གཅིག་རྟོགས་པ་ཡིན་ལ་དེ་ནི་ནུས་པ་སོ་སོར་ངེས་པའི་ཕྱིར་ཅ་ཅོ་དུ་མའི་བདག་ཉིད་ཅན་ཏེ་སྒྲའི་རང་བཞིན་ཅན་ཐོས་པ་མ་ཡིན་ན་ཐོས་པར་ཡང་འགྱུར་རོ།།དེ་བས་ན་གཅིག་རྟོགས་པར་སོ་སོར་ངེས་པ་མེད་པར་དེ་ལྟར་ན། དབང་པོ་ལེགས་པར་བྱས་པས་གཅིག་ཅར་ཐམས་ཅད་ འཛིན་པ་ཞེས་བྱ་བའི་སྐྱོན་དེ་ཉིད་གནས་སོ།

对于取不同本质的声音，其差别性也是存在的，因为差别的安立也是依赖于本质的差别。
如果认为："只有能取声音的那种感官才被善加修习，而且这个善加修习的感官只能取近处的声音，不能取具有不同本质的嘈杂声。"如果是因为声音接近而被善加修习的话，那么在声音常住和遍在的立场上，没有任何声音是不接近的，因此仍然会导致同时听到一切声音的过失。
第二十九品
如果说："不是同时取嘈杂声，而是按次序取，由于声音的运行很快，所以虽然这些声音是按次序运行的，但在按次序取时，错误地认为是同时听到。"如果是这样，由于运行快速而错误地认为是同时听到的话，那么笛声的相续，也就是那些声音的差别所表达的部分，也会由于运行快速而混合为一，不会由未混合的表达部分按次序来理解。
如此，对于长音和极长音的部分，由于运行快速而错误地认为是同时听到，就不会知道长音等。同样，对于快速说出的词句等，也不会了解前后。对此的否定将在第三章分析同时生起的识时解释。
因此，对于嘈杂声也不是由于运行快速而错误地认为同时听到，而是确实同时取多个声音。当主张一个感官各自确定时，了解一个声音就是了解一个，由于能力各自确定，就不应该听到具有多种嘈杂声本质的声音，但实际上是可以听到的。
因此，没有确定只了解一个，这样的话，"善加修习的感官同时取一切"这个过失仍然存在。

།དེ་ལ་གལ་ཏེ་སྒྲ་ཡན་གར་ཏེ་ཅ་ཅོ་ཐོས་འགྱུར་རྗོད་བྱེད་དག་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཅ་ཅོ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་འཆད་པར་བྱེད་དེ། ཅ་ཅོ་ལ་རྗོད་པར་བྱེད་པའི་ཡི་གེ་དང་ཚིག་དང་ངག་དག་གི་ཐོས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། སྒྲ་ ཙམ་ཡན་གར་བ་དག་སྟེ།རྗོད་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་པ་དེ་དག་དེར་ཐོས་པའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་གཅིག་རྟོགས་པར་སོ་སོར་ངེས་པ་ལ་སྒྲ་ཙམ་ངག་ཀྱང་ཇི་ལྟར་ཅིག་ཅར་ཐོས་པ་ཡིན་ཞེ་ན། རྗོད་པར་བྱེད་པ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། རྗོད་པར་བྱེད་པའི་སྒྲ་ལ་དབང་པོ་སོ་སོར་ངེས་པའི་ནུས་པ་ ཅན་ལ་ཁོ་བོ་ཅག་བརྗོད་ཀྱི་སྒྲ་ཙམ་རྗོད་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་པ་དག་ལ་ནི་མ་ཡིན་ནོ།།དེ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ལན་འདེབས་པར་བྱེད་དེ། སྒྲ་ཙམ་ཁྱད་པར་ཁོ་ན་རྗོད་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ། སྒྲ་ཙམ་དེ་དག་ལས་ཐ་དད་དེ་དོན་གཞན་དུ་འགྱུར་བ་རྗོད་པར་བྱེད་པ་སྒྲའི་ངོ་བོ་ཡོད་དེ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ནི་ ཡོད་པར་སྒྲུབ་པའི་ཚད་མ་མེད་པའི་ཕྱིར།འདི་ལ་ཤིན་ཏུ་ཆེས་དད་པར་བྱའོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། གང་གི་ཕྱིར་ཁོ་བོ་ཅག་གིས་སྒྲ་ཙམ་རྗོད་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་པ་དང་། སྒྲ་རྗོད་པར་བྱེད་པའི་ངོ་བོ་ཐ་དད་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྒྲ་ཙམ་ལས་རང་བཞིན་ལ་ཐ་དད་པར་འགྱུར་བ་མ་མཐོང་ངོ་། །འོན་ཀྱང་དུས་གཅིག་ གི་ཚེ་སྟེ་སྐད་ཅིག་མ་གཅིག་ལ་ཡི་གེའི་གོ་རིམས་ཐོས་པ་ན་སྒྲའི་བདག་ཉིད་དེ་ཡི་གེའི་གོ་རིམས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཁོ་ནར་ངེས་སོ།།སྒྲ་ཙམ་ཞེས་བྱ་བའམ་སྒྲ་ཞེས་བྱ་བ་བསྟན་པ་འདི་དངོས་པོ་ཐ་དད་པ་ཡོད་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་དགོངས་སོ། །དེ་བས་ན་ངེས་པ་སྔོན་དུ་སོང་བ་ཅན་ཏེ། ཞེན་ པ་སྔོན་དུ་སོང་བ་ཅན་སྒྲ་ཙམ་ལས་བཟློག་པའི་བདག་ཉིད་ཡོངས་སུ་བཅད་ཅིང་ངེས་པར་འགྱུར་བ་མེད་པར་སྒྲ་ཙམ་ཐ་དད་པའི་ངོ་བོ་ཡོད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་སྙད་རྒྱུ་མེད་པ་ཅན་ལ་ཇི་ལྟར་འཇུག་པར་འགྱུར།དེ་བས་ན་སྒྲ་ཙམ་གྱི་ཁྱད་པར་ཉིད་ཡི་གེ་ཨ་ལ་སོགས་པའི་ངོ་བོའི་གོ་རིམས་ཀྱི་ཁྱད་ པར་གྱིས་གནས་པ་ནི་ཡི་གེ་ལ་སོགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ།ཡི་གེ་དང་པོས་བྱས་པས་གང་ལ་ཡོད་པ་ཞེས་ཚིག་རྣམ་པར་སྦྱར་རོ། །སོགས་པ་སྨོས་པས་ནི་ཚིག་དང་ངག་ལ་སོགས་པ་གཟུང་ངོ་། །གཞན་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། གལ་ཏེ་སྒྲ་ཙམ་ངག་ལས་གཞན་པའི་རྗོད་པར་བྱེད་ པ་དེའི་ཅ་ཅོ་ཡང་ཐོས་པ་མ་ཡིན་ཏེ།དེར་སྒྲ་ཙམ་རྗོད་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་པ་དག་ཐོས་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་རྗོད་པར་བྱེད་དོ། །ཅ་ཅོ་དེ་ལ་གང་གི་ཚེ་མང་པོ་དག་ཁ་རོག་པར་གནས་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྒྲ་གཞན་དག་ནི་གནས་པ་ན་སྐྱེས་བུ་གཅིག་སྨྲ་བར་བྱེད་པ་གཅིག་པོ་དེའི་སྒྲ་རྗོད་བྱེད་ཅི་ལྟར་ཐོས་ པ་ཡིན་ཏེ་དེ་ནི་དེའི་ཚེ་ངེས་པར་གཟུང་བའི་ཕྱིར་རོ།

对此，如果说单独的声音即嘈杂声是可以听到的，而表达性的声音则不是。以"对于嘈杂声"等来解释：在嘈杂声中不能听到表达性的字母、词和句。为什么呢？因为在那里听到的只是单纯的声音，而不是表达性的声音。
如果说："在确定了解一个的情况下，怎么能同时听到仅仅是声音的语言呢？"为此说"对于表达性"等。我们说感官具有各自确定的能力是针对表达性的声音而言，而不是针对非表达性的单纯声音。
以"对此"等来回答：单纯声音的特殊性就是表达性，因为没有能证明存在一个异于这些单纯声音、成为其他对象的表达性声音本质的量。这一点应当深信。为什么呢？因为我们没有看到所谓的非表达性的单纯声音和表达性声音本质有本性上的差别。
然而，在同一时间即一刹那听到字母的次序时，只能确定声音本质即字母次序的特征。意思是：所说的"单纯声音"或"声音"并不存在为不同的事物。
因此，在没有通过先前的确定即先前的执著来遮遣单纯声音的本质并确定时，怎么能对无因的"单纯声音有不同本质"这样的言说进行运用呢？
因此，单纯声音的特殊性即以a等字母本质的次序差别而安立的，就是所谓的"字母等"，这里应当理解为"由首字母所作而具有的"。"等"字包含词和句等。
又说"其他"等：如果说嘈杂声也不是听到异于单纯声音语言的表达性声音，因为在那里听到的是非表达性的单纯声音。在那嘈杂声中，当许多人保持沉默时，而其他声音存在时，一个说话者的表达性声音是怎么被听到的呢？因为那时是被确定把握的。

།རྗོད་པར་བྱེད་པ་འདི་ལས་སྒྲ་ཙམ་ཐ་དད་པའི་ངོ་བོ་རྗོད་པར་བྱེད་པ་དེ་དང་ལྷན་ཅིག་གམ་ཐ་དད་པར་ནི་ཐོས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་རྗོད་པར་བྱེད་པ་ལས་སྒྲ་ཙམ་གཞན་ཡིན་པར་འགྱུར་ན། དེ་ཡང་དེའི་ཚེ་ཐོས་པར་འགྱུར་རོ། །གཅིག་བརྗོད་པ་ན་སྒྲ་ ཙམ་ཉིད་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བརྗོད་པར་མི་ནུས་ཏེ་མང་པོ་དག་སྨྲ་བ་ལ་ཡང་དེ་མེད་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ།།དེ་བས་ན་ཇི་ལྟར་གཅིག་སྨྲ་བར་བྱེད་པ་ན་སྒྲ་ཐ་དད་པ་མེད་པར་ཐོས་པ་དེ་དག་མང་པོ་དག་ལ་ཡིན་ནོ་དེ་བས་ན་རྗོད་པར་བྱེད་པའི་སྒྲ་ལས་སྒྲ་ཙམ་གཞན་མ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་གཅིག་སྨྲ་ བར་བྱེད་པ་ན་ཡང་རྗོད་པར་བྱེད་པ་ལས་ཐ་དད་པར་སྒྲ་ཙམ་ངེས་པར་གཟུང་བ་ཉིད་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན།དེ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །གང་གི་ཕྱིར་མངོན་སུམ་གྱི་དོན་ལ་གཞན་གྱིས་བསྟན་པ་ཆེན་པོར་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ན། གང་གིས་བདག་ཉིད་ཀྱིས་ཐ་དད་པ་ཐོས་པ་མེད་པར་ཡང་ཁྱོད་ཀྱི་ཚིག་ཙམ་ཐ་དད་པར་ཐོས་ པ་དེ་ལྟར་མང་པོ་དག་ལ་ཡང་རྟོགས་པར་འགྱུར།དེ་བས་ན་ཞེས་བྱ་བ་དེའི་ཕྱིར་ཉན་པ་པོ་འདིས་སྨྲ་བ་པོ་གཞན་དག་འདུལ་བར་འགྱུར་བ་ན་སྒྲ་འབའ་ཞིག་སྟེ། གཅིག་ཉིད་སྨྲ་བར་བྱེད་པ་ན་སྒྲ་ཙམ་ཐ་དད་པའི་དོན་གཞན་དུ་འགྱུར་བ་ཉིད་ཐོས་པ་དེའི་དམིགས་པའི་རྐྱེན་བྱེད་པ་ཡོན་ཏན་ལ་ སོགས་པ་སྒྲ་དམིགས་པའི་རྐྱེན་དག་ནུས་པ་མེད་པ་ངེས་པར་བྱེད་དེ།ཅི་ཞིག་བྱེད་པ་ལ་ཞེ་ན། དེ་ལས་གཞན་པ་སྒྲུབ་པ་ལ་སྟེ་སྒྲ་གཅིག་ཐོས་པ་ལས་གཞན་སྒྲ་ཙམ་གྲུབ་པ་ལའོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། གལ་ཏེ་དམིགས་པའི་རྐྱེན་དག་གིས་དེ་དག་གིས་དེ་དག་ལས་གཞན་པ་སྒྲུབ་པ་ནུས་པ་དག་ ཏུ་འགྱུར་ན་དེའི་ཚེ་དེ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་དེའི་ཚེ།སྒྲ་དམིགས་པའི་རྐྱེན་དེས་སྒྲུབ་པ་སྒྲ་ལས་ཐ་དད་པའི་སྒྲ་ཙམ་གྱི་ངོ་བོ་དེ་དམིགས་པར་འགྱུར་ན་དམིགས་པར་ཡང་མི་འགྱུར་རོ། །ཇི་ལྟར་སྨྲ་བ་པོ་གཅིག་གིས་སྒྲའི་དམིགས་པའི་རྐྱེན་དག་གིས་སྒྲ་ཙམ་ཐ་དད་པ་སྒྲུབ་པ་ལ་ནུས་པ་མེད་པ་དེ་ལྟར་ མང་པོ་དག་ལ་ཡང་ངོ་།།དེ་བས་ན་སྒྲ་སྨྲ་བ་པོ་དག་གིས་རྗོད་པར་བྱེད་པ་དག་ལས་ཅ་ཅོའི་སྒྲ་ཙམ་ཐ་དད་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། དེའི་རང་བཞིན་ཅན་ཉིད་ཀྱི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། སྒྲ་ཙམ་དང་བྲལ་བ་སྒྲ་གཅིག་སྐྱེད་པའི་རང་བཞིན་ཉིད་ཀྱི་སྒྲའི་ དམིགས་པའི་རྐྱེན་དག་གིས་མང་པོ་དག་སྨྲས་པ་དག་ལ་ཡང་།ཅི་ལྟར་སྒྲའི་བདག་ཉིད་རང་གི་འབྲས་བུ་གཅིག་པུ་མ་གཏོགས་པ་ཅ་ཅོའི་སྒྲ་ཙམ་འབྲས་བུ་གཞན་དུ་གྱུར་པ་རྩོམ་པར་འགྱུར་ཏེ། རྩོམ་པ་མི་བྱེད་ཅེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།

从这个表达性声音中，不论是同时还是分别，都没有听到异于单纯声音的表达性声音本质。如果表达性声音与单纯声音是不同的，那么在那时也应该能听到。
不能说当一个人说话时就没有单纯声音，因为这样的话，在多人说话时也会导致没有单纯声音的过失。因此，就像一个人说话时听不到不同的声音一样，对于多人来说也是如此。所以，单纯声音不异于表达性声音。
如果说："即使在一个人说话时，也确实能把握到异于表达性声音的单纯声音。"这是不对的。因为对于现量所得的对象，他人的说明并不重要，而你自己没有听到差别，仅凭你的话语就说听到了差别，这样对于多人的情况也会产生理解。
因此，当这个听者要调伏其他说话者时，仅仅是声音，即当一个人说话时听到的单纯声音成为其他对象，其所缘缘即声音的所缘缘如功德等是无能的。做什么呢？是对于成立其他，即从听到一个声音而成立其他单纯声音。
为什么呢？如果所缘缘能够成立异于它们的其他，那么在成立它时，这个声音的所缘缘应该能认知异于声音的单纯声音的本质，但实际上并不能认知。就像一个说话者的声音所缘缘对于成立不同的单纯声音无能一样，对于多人来说也是如此。
因此，为了说明说话者的表达性声音中不存在异于嘈杂声的单纯声音，所以说"具有其本性"等。即使对于多人说话，由离开单纯声音、产生一个声音为本性的声音所缘缘，除了声音本身的单一果报外，怎么能开始产生成为其他果报的嘈杂声的单纯声音呢？意思是不能产生。

།གང་གི་ཕྱིར་རྒྱུ་ཐ་དད་པ་མེད་པ་སྟེ། རྒྱུའི་ངོ་བོ་གཅིག་ཉིད་ ལ་འབྲས་བུ་ཐ་དད་པ་སྟེ།རྒྱུ་དེ་ཉིད་ཀྱིས་འགའ་ཞིག་གི་ཚེ་མེད་པ་དང་འགའ་ཞིག་གི་ཚེ་ཡོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ལྟ་བུའི་མཚན་ཉིད་ཅན་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། རྒྱུ་ཐ་དད་པ་ལ་ལྟོས་པ་མེད་པའི་འབྲས་བུ་ཐ་དད་པ་མེད་པ་དེ་ནི་རྒྱུ་མེད་པ་ཅན་ཉིད་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་ སྔར་བཤད་ཟིན་ཏོ།།ཅ་ཅོའི་སྒྲ་ཙམ་ཐོས་པར་འགྱུར་བ་ཡིན་གྱི། རྗོད་པར་བྱེད་པའི་སྒྲ་དག་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བཤད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཡང་རིགས་པ་མ་ཡིན་པ་དེ་ལྟ་ན། ཅ་ཅོ་ལ་རྗོད་པར་བྱེད་པ་མ་ཐོས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། འོན་ཀྱང་ཐོས་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཅ་ཅོ་སྨྲ་བའི་ཚིག་དག་ལ་ ཚིག་དང་ངག་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་རོ།།གཞན་ཡང་དབང་པོ་གཅིག་རྟོགས་པ། །ཡང་ན་ནུས་པ་ངེས་པའི་ཕྱིར་སྒྲ་ཙམ་ཐ་དད་པ་རྟོགས་པར་ཅི་ལྟར་འགྱུར་ཏེ། སྒྲ་ཙམ་མང་པོ་དག་འཛིན་པར་འགྱུར་ན། རྗོད་པར་བྱེད་པ་ཐ་དད་པའི་རང་བཞིན་དག་ཀྱང་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ལ་ངེས་པ་ཅི་ ཞིག་ཡོད།དེ་ལྟར་ན་དབང་པོ་ངེས་པ་སོ་སོར་ནུས་པ་ཅན་དེ་དག་གིས་ཅིག་ཅར་སྒྲ་ཙམ་ངོ་བོ་སྣ་ཚོགས་པ་ཅན་ཐོས་པ་ནའོ། །ཅི་འདྲ་བ་ཞིག་ཅེ་ན། སྒྲ་སོ་སོ་ལ་ངེས་པ་སྟེ་སྒྲ་ལས་གསལ་བྱེད་ཉིད་དུ་ངེས་པ་ཡིན་གྱི། སྒྲ་དག་ཉིད་ཀྱང་ཅིག་ཅར་ཐོས་པ་མ་ཡིན། དེ་ལྟར་ན་རྗོད་པར་བྱེད་ པའི་སྒྲ་དག་ལ་དབང་པོ་དེ་དག་གིས་རྒྱབ་ཀྱིས་ཕྱོགས་པ་སྟེ།ཡིད་བྱུང་ན་གང་གིས་དེ་ཐོས་པ་བྱེད་པ་ཡིན། གལ་ཏེ་འདི་འདྲ་བ་འདི་ནི་དངོས་པོའི་ནུས་པ་མ་ཡིན་ཏེ་འདི་ལ་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ཅི་ཞིག་ཡོད་ཅེ་ན། དེ་ནི་དེ་ལྟར་མ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར་སྒྲ་ཙམ་དག་ཅིག་ཅར་འཛིན་པ་ན་ ཡང་རྣ་བས་གཟུང་བར་བྱ་བའི་རང་བཞིན་ཅན་དག་དང་ཡུལ་དུ་རུང་བ་ན་གནས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་འཛིན་པ་ཡིན་ལ།དེ་ལྟ་བུའི་རྣམ་པ་ཉིད་ནི་རྗོད་པར་བྱེད་པ་དག་ལ་ཡང་ཡོད་པ་དེ་ལྟར་ན་དེ་དག་ཅིའི་ཕྱིར་མི་འཛིན། དེ་བས་ན་ཡན་གར་བ་འདི་ནི་བརྟགས་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །སྒྲ་ཙམ་དག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ ནི་གཞན་གྱི་ཡིན་ཏེ།སངས་རྒྱས་པས་རྗོད་པར་བྱེད་པའི་ཚིག་དང་ངག་གི་ངོ་བོ་ལས་ཐ་དད་པར་སྒྲ་ཙམ་དག་གྲུབ་པ་མེད་དོ་ཞེས་བཤད་པ་གང་ཡིན་པ་ཇི་ལྟར་ན་མི་འགྲུབ་སྟེ། གྲུབ་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཚིག་ལས་དོན་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་ཏེ་ཚིག་སྟེ་སྒྲ་བརྗོད་པ་ལས་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ རྟོགས་པའི་ཕྱིར་རོ།

因为没有不同的因，即在因的本质相同的情况下，不合理有不同的果，即同一个因有时存在有时不存在这样的特征。为什么呢？如前所说，不依赖于不同因的不同果是不存在的，因为这样会导致无因的过失。
所说的"能听到嘈杂的单纯声音，而不是表达性的声音"这也是不合理的。因此，在嘈杂声中并非没有听到表达性声音，而是确实听到了。为什么呢？因为在嘈杂说话的词中能理解词和句。
再者，感官了解一个，或者由于能力确定，怎么能了解不同的单纯声音呢？如果能取多个单纯声音，那么对于"不是不同表达性的本质"这一点有什么确定性呢？如此，当那些各自具有确定能力的感官同时听到具有各种本质的单纯声音时。
是什么样的呢？对各个声音确定，即确定声音是能显了的，而不是同时听到声音。这样的话，当感官背离表达性声音，即厌倦时，由什么来听取它呢？
如果说："这种情况不是事物的能力，这有什么可说的呢？"这是不对的。因为即使在同时取单纯声音时，也是由于它们具有耳所取的本质且处于适当境界而被取，这样的情况在表达性声音中也存在，那么为什么不取它们呢？因此，这种单独性是分别而已。
"单纯声音等"是他人的观点。佛教所说的"表达性的词句本质之外没有成立单纯声音"这怎么会不成立呢？这是完全成立的。为什么呢？因为从词能了解义，即从声音的表述能了解所表述的内容。

།དོན་རྟོགས་པ་འདི་ཡང་སྒྲ་ཙམ་དག་ལས་མི་སྲིད་དོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར། སྒྲ་ཙམ་གྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། ཆ་དང་བཅས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རང་སྐད་ཅིག་མ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་སྒྲ་ཙམ་སྔ་ཕྱི་ཅན་དུ་གྱུར་པ་དེ་ལ་སྒྲ་ཙམ་གྱི་ཆ་ཡི་གེ་གསལ་བར་བྱེད་པ་ཤིན་ཏུ་ཆུང་བ་ ལས་ནི་དོན་རྟོགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ།རེ་ཞིག་ཡི་གེ་གཅིག་ཀྱང་དོན་དང་ལྡན་པ་མ་ཡིན་ན་དེ་ལ་གསལ་བར་བྱེད་པ་སྒྲ་ཙམ་གྱི་ཆ་ཤིན་ཏུ་ཆུང་བ་ལྟ་ཅི་སྨོས། ལྷན་ཅིག་པར་གྱུར་པའི་སྒྲའི་ཆ་དེ་དག་གིས་དེ་རྟོགས་པ་སྐྱེད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་སྒྲ་ཙམ་གྱི་ ཆ་ཤིན་ཏུ་ཆུང་བ་དེ་དུས་ཕྱིས་འབྱུང་བའི་ངང་ཚུལ་ཅན་གྱི་སྒྲ་ཙམ་གྱི་ཆ་དང་འདྲེས་པར་བྱ་སྟེ།ལྷན་ཅིག་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ་སྐད་ཅིག་མ་ཉིད་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བས་ན་ཞེས་བྱ་བ་དེའི་ཕྱིར་ཚིག་དང་ངག་གི་ངོ་བོ་རྗོད་པར་བྱེད་པ་གང་ལ་མ་ལུས་པ་སྟེ། རྫོགས་པ་ཡོད་པ་དེ་ནི་ཚིག་དང་ངག་གི་ངོ་བོ་མ་ ལུས་པ་ཅན་ཏེ།དེས་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་དོན་རྟོགས་པ་འདི་ནི་སྒྲ་ཙམ་དག་ལ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཅི་འདྲ་བ་དག་ལ་ཞེ་ན། ཆ་མ་ལུས་པ་ཅན་མ་ཡིན་པ་དག་ལ་སྟེ། སྒྲ་ཙམ་གྱི་ཆ་སྐྱེ་ཞིང་འབྱུང་བ་སྐད་ཅིག་མ་གཉིས་པ་ལ་གནས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཆ་མ་ལུས་པ་ཡང་མ་ཡིན་པ་ངག་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་ཀྱི་ ཕྱིར།དོན་རྟོགས་པ་འདི་སྒྲ་ཙམ་དག་ལ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ལ་འདི་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་དེ་བས་ན། སྒྲ་ཙམ་ལས་ཐ་དད་པ་གང་གིས་དེ་དག་གི་རྟོགས་པ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པའི་སྒྲ་གོ་རིམས་མེད་པ་ཅན་ཡོད་པ་དེ་ལྟར་ན། གང་ལ་འབྲས་བུར་གྱུར་པའི་དོན་རྟོགས་པས་གོ་རིམས་མེད་པ་ཅན་ཡོད་ ཅེས་ཚིག་རྣམ་པར་སྦྱར་ཏེ།ཆ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །སྒྲ་ཙམ་གྱི་ཆ་གོ་རིམས་དང་ལྡན་པ་སྟེ་རྗོད་པར་བྱེད་པ་ལས་ཐ་དད་པ་གྲུབ་པ་ཡིན་ཏེ། གང་ལ་ཆ་གོ་རིམས་དང་ལྡན་པ་ཡོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཚིག་རྣམ་པར་སྦྱར་རོ། །དེ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་འགོག་ པར་བྱེད་དེ།བསྟན་མ་ཐག་པ་དེ་དང་དེ་ནི་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། སྒྲ་གོ་རིམས་མེད་པ་ཅན་ནི་ཡི་གེ་གོ་རིམས་དང་ལྡན་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ལས་ཐ་དད་པ་སྔར་ཁོ་བོ་ཅག་གིས་ལྷ་སྦྱིན་ལ་སོགས་པའི་ཚིག་དང་ངག་དག་ལས་ཡི་གེ་ད་ལ་སོགས་པ་སྣང་བ་མ་གཏོགས་པར་བློའི་སྣང་ བ་གཞན་ཡང་མ་མཐོང་ངོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་བཀག་ཟིན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ།།གལ་ཏེ་སྒྲ་ཙམ་མ་ལུས་པ་ཅན་མ་ཡིན་པ་དག་ལ་དོན་རྟོགས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་སྒྲའི་ངོ་བོ་གོ་རིམས་མེད་པ་ཅན་ཡོད་པ་ཉིད་དུ་རྟོགས་པ་དེའི་ཚེ། དེ་ལྟར་རྟོགས་པ་ན་ཐལ་ཆེས་པའི་ཕྱིར་རོ།

为了说明这种了解义也不可能从单纯声音中产生，所以说"由单纯声音"等。由于具有部分且是刹那性的缘故，在具有前后的单纯声音中，从单纯声音的极微小部分即显了字母的部分不能了解义。首先，即使一个字母也不具有意义，更何况单纯声音的极微小显了部分呢？
所说的"那些同时的声音部分能产生了解"这也是不存在的。因为单纯声音的极微小部分要与后时生起本性的单纯声音部分混合，而不是同时的，因为不是刹那性的缘故。
因此，凡是具有完整的表达性词句本质的，即具有完整词句本质的，由此所成立的义的了解，这在单纯声音中是不存在的。在什么样的声音中呢？在不具有完整部分的声音中，即由于单纯声音的部分生起而在第二刹那不住的缘故，不具有完整部分的语言，正因为这个原因，这种了解义在单纯声音中是不存在的，这也是不存在的。
因此，如果说存在异于单纯声音、能产生它们的了解的无次序声音，即对于有无次序的果报性了解义来说，意思是"无部分"。单纯声音的部分具有次序，即成立异于表达性的，意思是"具有次序部分"。
以"这不是"等来否定：刚才所说的这些都是不存在的。为什么呢？因为我们之前已经否定了无次序声音异于具有次序字母，除了在提婆达多等词句中显现的"da"等字母外，没有看到心识中的其他显现等。
如果说因为在不完整的单纯声音中没有了解义，所以了解到存在无次序的声音本质，那么这样理解的话，会有太过的过失。

།དེ་ལྟར་ན་ལག་པ་ལ་ སོགས་པའི་བརྡ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་འགྲོ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟོན་པར་བྱེད་པའི་ལས་གང་ཡིན་པ་དེ་དག་གི་ཆ་གང་ཡིན་པ་དེ་དག་ནི་ལས་ཀྱི་ཆ་དག་སྟེ།སྐད་ཅིག་གཅིག་པ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ལས་ཀྱི་ཆ་སྔ་མ་དང་ལས་ཀྱི་ཆ་ཕྱི་མ་ལ་འབྲེལ་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ་མི་འཐད་པའི་ཕྱིར་དང་། ཆ་གཅིག་སྟེ་ལས་ཀྱི་ ཆ་ཤིན་ཏུ་ཆུང་བ་གཅིག་ལས་བརྡ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་འགྲོ་བ་དང་འོང་བ་ལ་སོགས་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་དོན་རྟོགས་པར་མི་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་དེ་ལས་ཐ་དད་པ་ཅན་ཏེ།ལས་ཀྱི་ཆ་དག་ལས་གཞན་པ་ལག་པ་འདེབས་པ་ལ་སོགས་པའི་བརྡ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་ནི་ལག་གི་བརྡ་ཡིན་ནོ། །སོགས་པ་སྨོས་ པས་ནི་དོན་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་རོ།།བརྡ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་མགོ་གཡོབ་པ་ལ་སོགས་པ་གཟུང་ངོ་། །དེ་དག་བརྡ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ལས་ཀྱི་དེ་དག་ཉིད་ཅན་གྱི་ངོ་བོ་མ་ལུས་པ་ཡང་དོན་རྟོགས་པའི་རྒྱུར་ཁས་བླང་བར་བྱ་བ་ཡིན་པར་འགྱུར་རོ། །ཅི་དང་འདྲ་བར་ཞེ་ན་སྒྲ་དང་འདྲ་བར་ཏེ། སྒྲ་ཙམ་ ལས་བཟློག་པའི་སྒྲ་རྟོགས་པ་དང་འདྲ་ན་དེ་ལྟར་ཡང་མ་ཡིན་ནོ།།དེ་ལྟར་ན་ཇི་ལྟར་ལས་ཀྱི་ཆ་དག་ལས་བཟློག་པའི་ལས་ཀྱིས་བདག་ཉིད་མེད་པ་དེ་ལྟར་སྒྲ་ཙམ་གྱི་ཆ་དག་ལ་ཡང་སྒྲའི་བདག་ཉིད་ཐ་དད་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །འོ་ན་ཇི་ལྟར་དོན་ལྟོས་པར་འགྱུར་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར་བདག་ཉིད་ ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ།བདག་ཉིད་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་གང་ཞིག་གང་གིས་བྱེད་པ་རྐན་ལ་སོགས་པ་དེའི་སྦྱོར་བའི་བྱ་བའི་རྒྱུ་དེ་ལས་བྱ་བའི་ཐ་དད་པའམ། བདག་ཉིད་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་བྱེད་པའི་སྦྱོར་བའི་ལས་ཀྱི་རྒྱུའི་སྦྱོར་བ་ལས་ཀྱི་བག་ཆགས་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་འབྱུང་བ་ཅན་ཡིན་ན་ ཞེས་བྱ་བ་འདི་ལ་ཡང་སྦྱར་བར་བྱའོ།།ཇི་སྐད་དུ་བཤད་པའི་ཡི་གེའི་རང་བཞིན་ནམ་ལས་ཀྱི་ཆ་དེ་དག་ནི་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་ཡུལ་དག་གིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་ཤེས་པའི་གོ་རིམས་ཀྱི་རྗེས་སུ་འབྲང་བའི་ངང་ཚུལ་ཅན་གྱི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ངག་ གི་ཡུལ་དུ་གྱུར་པ་བརྡ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་དོན་རྟོགས་པ་སྐྱེད་པར་བྱེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རིགས་པ་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ཏེ།རིགས་པ་དང་མ་བྲལ་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ།

这样的话，如同手势等符号那样，对于显示行走等的动作，其中的部分就是动作的部分。由于是单一刹那的缘故，动作的前部分和后部分之间没有联系，这是不合理的。并且，从一个部分即动作的极微小部分，不能了解如同符号那样的行走、来去等特征的意义，因此与之不同，即异于动作部分的挥手等符号就是手势。"等"字所说的是为了了解义。
如同符号那样的点头等也应当理解。应当承认这些如同符号那样具有动作本性的完整本质也是了解义的因。与什么相似呢？与声音相似，即与异于单纯声音的声音了解相似，但实际上并非如此。
这样的话，就像没有异于动作部分的动作本性一样，在单纯声音的部分中也没有不同的声音本性。那么，如何观待义呢？因此说"本性"等。如同本性那样，某者由某物所作，即由腭等的运作行为的因而有不同的行为，或者如同本性那样，由作者的运作行为的因的运作而有次第生起的行为习气，这也应当配合理解。
如前所说的字母本性或动作部分，是由次第的分别对象，即随顺次第经验的知识次第的本性的分别，成为语言的对象，产生如同符号那样的了解义，这是合理的，因为不离开正理。

།སྒྲ་ཙམ་ལས་བཟློག་པའི་སྒྲའི་བདག་ཉིད་ཡོད་པ་ཡང་བླ་སྟེ། དེ་ལྟར་ན་ཡང་འདི་སྒྲ་ཙམ་ངག་དང་སྐྱོན་མཚུངས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ བསྟན་པའི་ཕྱིར་གཞན་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ།ཉེས་པ་གང་དང་གང་དག་གིས་ཏེ། སྒྲ་ཙམ་གྱི་ཆ་སྔ་མ་ཕྱི་མ་ཚོགས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་རྒྱུར་གྱུར་པ་གང་དག་གིས་རྗོད་བྱེད་མིན་ཏེ་སྒྲ་ཙམ་འདོད་པ་སྟེ། དཔྱོད་པ་པ་རྣམས་འདོད་དེ་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་འབྱུང་ བ་ཅན་གྱི།སྒྲ་ཙམ་དག་གིས་གསལ་བ་ན་སྒྲ་ཙམ་ལས་བཟློག་པ་ཡིན་དུ་ཟིན་ཀྱང་། ཇི་ལྟར་རྗོད་བྱེད་དེ་ལ་དེ་མེད་པ་སྟེ། སྒྲ་ཙམ་གྱི་ཆ་ལས་བྱུང་བ་ཅན་གྱི་སྐྱོན་དུ་མི་འགྱུར་ཏེ། འགྱུར་བ་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ན་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་འབྱུང་བའི་སྒྲ་ཙམ་གྱི་ཆ་རྒྱུར་འགྱུར་བ་དག་གིས་གསལ་ བ་སྟེ།རབ་ཏུ་གསལ་བའི་སྒྲའི་བདག་ཉིད་ཅན་གྱི་རྗོད་པར་བྱེད་པས་དོན་རྗོད་པར་བྱེད་པས་དོན་བརྗོད་པ་ཡིན་གྱི། ཐག་ཉེ་བ་ཙམ་གྱི་དོན་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །སྒྲ་ཙམ་ལས་བཟློག་པའི་སྒྲའི་བདག་ཉིད་དེ་ཡང་སྒྲ་ཙམ་དེ་དག་གིས་ཅིག་ཅར་གསལ་བར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། སྒྲ་ཙམ་ གྱི་ཆ་དེ་དག་ལ་གོ་རིམས་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ།།སྒྲ་ཙམ་གྱི་ཆ་གཅིག་གིས་ཀྱང་སྒྲ་གསལ་བ་མ་ཡིན་ནོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དེ་ལས་གཞན་པ་སྟེ་གསལ་བྱེད་ཉིད་དུ་མངོན་པར་འདོད་པའི་སྒྲ་ཙམ་གྱི་ཆ་དོན་མེད་པར་ཐལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །འདིས་ཀྱང་སྒྲ་ཙམ་གྱི་ཆ་གཅིག་ནི་སྒྲ་མ་ལུས་པའི་ གསལ་བྱེད་མ་ཡིན་ཏེ།གང་གི་ཕྱིར་ཡི་གེའི་ཆ་གཅིག་གི་དུས་ན་རྗོད་པར་བྱེད་པའི་ངོ་བོ་མ་ལུས་པ་ཉེ་བར་རིགས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བས་ན་སྒྲ་ཙམ་གྱི་ཆ་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་ཡོད་པ་ཅན་དག་གིས་སྒྲ་མངོན་པར་གསལ་བ་ཡང་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་ཡིན་ནོ། །དེའི་སྒྲ་ ལྟར་སྒྲ་ཙམ་གྱི་ཆ་གསལ་བར་བྱེད་པ་སྔ་མ་དང་ཕྱི་མ་འབྲེལ་པ་མེད་པ་ཅན་དེ་ལྟར་སྒྲའི་ཆ་གསལ་བ་ཡང་ཡིན་ནོ།།འདི་ལྟར་གང་གི་ཚེ་ཕྱི་མ་ཕྱི་མ་གསལ་བ་ཡང་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར་གང་གི་ཚེ་ཚོགས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཅི་སྟེ་གསལ་བྱེད་འགགས་སུ་ཟིན་ཀྱང་གསལ་བ་གང་ཡིན་ པ་དེ་གསལ་བ་ཉིད་དུ་ཡོད་པར་འགྱུར་རོ།།དེའི་ཚེ་གསལ་བྱེད་གཅིག་ཏུ་ཟིན་ཀྱང་ཅིག་ཅར་གསལ་བ་མ་འགགས་པའི་ཕྱིར་རྟག་ཏུ་ཐོས་པར་འགྱུར་རོ། །གལ་ཏེ་ཆ་མེད་པའི་ཕྱིར་སྒྲའི་བདག་ཉིད་ཅན་ཇི་ལྟར་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་མངོན་པར་གསལ་བ་ཡིན་ཞེ་ན། སྐྱོན་ནི་གཞན་ཡིན་ ཡང་བླ་སྟེ།སྒྲ་ཙམ་གྱི་ཆ་རེ་རེ་དམིགས་པའི་དུས་ན་སྒྲ་མ་ལུས་པ་དམིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བཤད་ཟིན་ཏོ།

即使存在异于单纯声音的声音本性，但为了说明这与单纯声音和语言有相同的过失，所以说"再者"等。由于任何过失，即由于单纯声音的前后部分不能聚集等原因，成为因的那些不是表达性的单纯声音，即弥曼差学派所主张的次第生起的单纯声音等，即使是异于单纯声音，但如何能避免表达性声音中不存在的过失呢？即源于单纯声音部分的过失必然会产生。
如此，由次第生起的单纯声音部分作为因而显现，即由具有声音本性的表达性声音表达义，表达义，而不仅仅是接近的义。那异于单纯声音的声音本性也不是由那些单纯声音同时显现的。为什么呢？因为那些单纯声音部分具有次第。
单纯声音的一个部分也不能显现声音。为什么呢？因为会导致其他即被认为是显现者的单纯声音部分成为无义。这也说明单纯声音的一个部分不是完整声音的显现者，因为在字母的一个部分的时间里不可能有完整的表达性本质。
因此，由具有次第的单纯声音部分显现声音也是有次第的。如同声音那样，单纯声音的显现部分前后无联系，声音的显现部分也是如此。这样，当后后显现时，也是这样，因为没有聚集。
即使显现者已灭，但凡是显现的仍将继续显现。那时即使是一个显现者，由于同时的显现未灭，将会一直被听到。如果说："由于无部分，具有声音本性的如何能次第显现呢？"即使有其他过失也可以，但已经说明在观察单纯声音的每一部分时不能观察到完整的声音。

།དེ་བས་ན་ཞེས་བྱ་བ་དེའི་ཕྱིར་སྒྲའི་བདག་ཉིད་ཅན་འདིས་ནི་སྒྲ་ཙམ་གྱི་ཆའི་གོ་རིམས་ཡོད་པ་ཅན་དག་གིས་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་གསལ་བར་བྱེད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར། སྒྲའི་བདག་ཉིད་ གང་ལ་དམིགས་པ་ཚོགས་ཤིང་འདུས་པས་ཚང་བ་དམིགས་པ་དེ་ལའོ།།དེ་ལྟ་བུར་གྱུར་པའི་སྒྲའི་བདག་ཉིད་ཅན་དག་གིས་དམིགས་པ་ཚང་བས་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་དོན་ཏེ། རྗོད་པར་བྱེད་པའི་བདག་ཉིད་གསལ་བར་བྱེད་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་ཇི་ལྟར་སྒྲུབ་པར་འགྱུར་ཏེ། སྒྲུབ་པ་ཉིད་དུ་མི་འགྱུར་རོ། ། ཅི་དང་འདྲ་བར་ཞེ་ན། སྒྲ་ཙམ་དང་འདྲ་བར་ཏེ། ཇི་ལྟར་སྒྲ་ཙམ་གྱི་ཆ་དག་གིས་ཁྱེད་ཀྱི་འདོད་པས་སྔ་མ་སྔ་མ་ཕྱི་མ་དང་འབྲེལ་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་དོན་གསལ་བར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་པ་དེ་དག་དང་འདྲའོ། །ཤིན་ཏུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་དེ་ཉིད་ཀྱི་གཞུང་འཛུགས་པར་བྱེད་དེ། དམིགས་པས་བསྒྲུབ་པར བྱ་བའི་དོན་དག་ལ་ཤིན་ཏུ་དམིགས་སུ་མེད་པའི་ཡོད་པ་དང་མེད་པ་དག་ལས་ཁྱད་པར་ཅི་ཞིག་ཡོད་དེ།ཁྱད་པར་ཅུང་ཞིག་ཀྱང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཇི་ལྟར་མ་ལུས་པར་དམིགས་པ་ཅན་མ་ཡིན་པ་སྒྲ་ཙམ་གྱི་ཆ་སྐད་ཅིག་མ་དག་ནི་ཆ་ཕྱི་མ་ཕྱི་མའི་གནས་སྐབས་ན་མེད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ནུས་པ་མེད་ པ་དག་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་དུ་གོ་རིམས་མེད་པ་ཅན་གྱི་སྒྲ་ཡོད་དུ་ཟིན་ཀྱང་མ་ལུས་པར་དམིགས་པ་ཅན་དག་གིས་བདག་གིར་མ་བྱས་པས་ནུས་པ་ཉིད་མ་ཡིན་ནོ།།སྒྲ་ཙམ་ལས་ཐ་དད་པར་བརྟགས་པའི་སྒྲའི་བདག་ཉིད་དམིགས་པ་ལ་ལྟོས་པ་མེད་པ་འདི་ནི། ཐག་ཉེ་བ་ཙམ་གྱིས་དོན་རྟོགས་པ་སྒྲུབ་པར་ བྱེད་པ་མ་ཡིན་ན་ཡོད་ཙམ་གང་གིས་རྟོགས་པར་འགྱུར།ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དེ་ནི་གསལ་བ་ལ་ལྟོས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡོད་པ་དང་མེད་པ་སྟེ། སྒྲའི་བདག་ཉིད་ཡོད་པ་དང་སྒྲ་ཙམ་གྱི་ཆ་མེད་པ་གསལ་བ་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་འབྱུང་བའི་ངང་ཚུལ་ཅན་དེ་ཡང་མཚུངས་པར་ཉེ་བར་སྦྱོར་བ་སྟེ། འབྲས་ བུ་མཚུངས་པའི་ཕྱིར་སྒྲ་ཙམ་དག་གིས་སྒྲུབ་པར་ནུས་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་དོན་རྟོགས་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་གྱི་འབྲས་བུ་གང་ཡིན་པ་སྒྲུབ་པར་ནུས་པ་མ་ཡིན་ནོ།།དེ་ལྟར་སྒྲ་ཙམ་གྱིས་གསལ་བར་འགྱུར་བའི་སྒྲའི་བདག་ཉིད་དེ་ལ་ཡང་སྒྲུབ་པར་མི་ནུས་པ་དེ་ལྟར་ན། སྒྲ་ཙམ་ལས་ཐ་དད་ པར་བརྟགས་པའི་སྒྲ་གཞན་གྱིས་ཅི་ཞིག་བྱ།དེ་བས་ན་ཡི་གེ་རྣམས་ཀྱང་སྐྱེས་བུས་མ་བྱས་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཇུག་བསྡུ་བའོ། །ཡི་གེ་ལས་བཟློག་པ་ནི་ངག་མ་ཡིན་གྱི་འོན་ཀྱང་གལ་ཏེ་ཡི་གེའི་རིག་པ་ངག་དེ་དག་དེ་ཡང་སྐྱེས་བུས་མ་བྱས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ནི་མིན་ནོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། གོ་རིམས་ལས་ཡི་གེ་རྣམས་ཐ་དད་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།

因此，由于这具有声音本性的是由具有次第的单纯声音部分次第显现，所以在观察声音本性时，是由观察的聚集和汇合而完整的观察。对于这样的具有声音本性的完整观察所成立的义，即具有显现表达性本性特征的义如何能成立呢？是不能成立的。
与什么相似呢？与单纯声音相似，即如同按照你们的主张，由于单纯声音的部分前前与后后无联系，所以不能显现义，与这些相似。
"极其"等是建立这个论述。对于由观察所成立的义来说，极其不可观察的有和无有什么差别呢？没有任何差别。如同不具有完整观察的单纯声音的刹那部分，由于在后后部分的状态时已不存在，所以是无能的，同样，即使存在无次第的声音，由于未被完整观察所摄持，所以也是无能的。
这个被认为异于单纯声音的声音本性不依赖于观察，仅仅由接近也不能成立了解义，那么仅仅存在又怎么能了解呢？为什么呢？因为它不依赖于显现。
有和无，即声音本性的有和单纯声音部分的无的显现具有次第生起的本性，这也是相同的结合，即由于果相同，不能由单纯声音成立，意思是不能成立具有了解义特征的果。
如此，对于由单纯声音显现的声音本性也不能成立，那么由被认为异于单纯声音的其他声音又能做什么呢？
因此，"字母也不是非人造的"是总结。异于字母的不是语言，而是如果说字母的认识即语言也是非人造的，这是不对的。为什么呢？因为字母与次第没有差别。

།གལ་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་འཆད་པར་བྱེད་དེ། ཡི་གེ་དག་ལས་དོན་གཞན་དུ་གྱུར་པའི་སྒྲའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་ངག་ནི་སྐྱེས་བུས་མ་བྱས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །འོ་ན་ཅི་ཡིན་ཞེ་ན། ཁོ་བོ་ཅག་གི་ཡི་གེའི་གོ་རིམས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཅན་ནི་ངག ཡིན་ཏེ།དེ་སྐྱེས་བུས་མ་བྱས་པ་ཉིད་དུ་སྒྲུབ་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། མ་ཡིན་ཏེ་ཡི་གེ་རྣམས་ཀྱི་གོ་རིམས་ཁས་ལེན་པ་ན་ཡི་གེ་དག་ལས་ཐ་དད་པའི་ཁྱད་པར་དམིགས་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །དམིགས་པ་ཡང་མེད་དོ་ཞེས་རང་བཞིན་མི་དམིགས་པ་བརྗོད་པར་བྱའོ། །ཅི་སྟེ་གོ་ རིམས་སུ་མི་སྣང་བ་དེའི་ཚེ་ཡང་གོ་རིམས་དེ་ལས་དོན་རྟོགས་པ་མེད་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ།།གལ་ཏེ་ཡང་མངོན་སུམ་གྱིས་གོ་རིམས་ཐ་དད་པར་མ་གྲུབ་པ་དེ་ལྟ་ན་ཡང་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ལས་གྲུབ་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ཡང་ལོག་པ་ཡིན་ནོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། རྟགས་མེད་ པའི་ཕྱིར་ཏེ།གོ་རིམས་དེ་དོན་གཞན་དུ་གྱུར་པ་ཉིད་དུ་གྲུབ་པའི་རྟགས་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་དེ་ལྟར་ན་ཡི་གེ་དག་ལས་གོ་རིམས་ཐ་དད་པ་དང་ལྡན་པ་ཡང་མེད་པ་དེའི་ཚེ་འཇིག་རྟེན་པ་དང་རིག་བྱེད་པའི་ངག་ཐམས་ཅད་ལས་ཡི་གེ་ཙམ་ལུས་པའི་ཕྱིར་སྔ་མ་བཞིན་དུ་སྟེ། འདིས་ལྷག་པ་ཅི་ཞིག་བྱས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ཐམས་ཅད་སྐྱེས་བུས་མ་བྱས་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་བ་བཤད་ཟིན་ཏོ། །ཡི་གེའི་གོ་རིམས་སྐྱེས་བུས་མ་བྱས་པ་ཉིད་དུ་རིགས་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཡི་གེ་དེ་དག་རྣམ་པར་གཞག་པའང་མེད་པ་སྟེ། རྣམ་པར་གནས པའི་རིམ་པ་ཅན་ཉིད་མ་ཡིན་ནོ།།ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། རྣམ་པར་གནས་པའི་གོ་རིམས་གཅིག་ལས། གོ་རིམས་གཞན་ནི་འགལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་འཆད་པར་བྱེད་དེ། གལ་ཏེ་ཡི་གེ་རྣམས་ཀྱི་གོ་རིམས་མ་བྱས་པ་ཡིན་ལ། ཡི་གེ་དག་རིགས་མཚུངས་པ་མང་པོ་དག་མ་ཡིན་ ན་གང་གིས་རིག་བྱེད་མ་ཡིན་ཏེ།འགའ་ཞིག་རྣམ་པར་གནས་པའི་གོ་རིམས་ཅན་དུ་འགྱུར་འཇིག་རྟེན་པ་གཞན་ཇི་ལྟར་འདོད་པ་བཞིན་དུ་གཞན་དུ་འགྱུར་བ་ཅན་ཏེ། གང་ལ་ཇི་ལྟར་འདོད་པ་བཞིན་དུ་གཞན་དུ་གྱུར་པའི་གོ་རིམས་གཞན་གྱིས་རྣམ་པར་གནས་པ་ཡོད་ཅེས་བྱ་བར་ཚིག་རྣམ་པར་སྦྱར་རོ། ། འོ་ན་ཅི་ཞེ་ན། འཇིག་རྟེན་གསུམ་ན་ཡི་གེ་ཨ་ཉིད་དེ། ཇི་ལྟར་ཡི་གེ་ཨ་གཅིག་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་དུ་ཡི་གེ་གཡང་ཡིན་ནོ། །གང་གི་ཚེ་གཅིག་ཉིད་ཡིན་པ་དེའི་ཚེ་ཡི་གེ་རྣམ་པར་གནས་པའི་གོ་རིམས་ཅན་ཉིད་ཡིན། ཨ་ག་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ཉིད་དུ་འགྱུར་གྱི་ག་ག་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཡི གེ་ཨ་དང་ཡི་གེ་ཨ་དག་ནི་སྔ་ཕྱིའི་ངོ་བོ་རྣམ་པར་གནས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཏེ།ཡི་གེ་ཨ་ནི་ཡི་གེ་ག་ལས་སྔ་མ་ཉིད་དང་ཡི་གེ་ལས་ཕྱི་མར་གནས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།

"如果"等是解释：异于字母的声音本性的语言不是非人造的。那么是什么呢？如果说："我们认为具有字母次第特征的是语言，这是要证明它是非人造的。"这是不对的，因为在承认字母的次第时，会导致观察到异于字母的差别。也应当说不能观察到，这是说明自性不可得。
如果次第不显现，那时也会导致从该次第无法了解义。即使说虽然现量未证成次第的差别，但由比量可以证成，这也是错误的。为什么呢？因为没有因相，即没有证成该次第是异义的因相。
如此，当字母也没有具有差别的次第时，由于世间和吠陀的一切语言只剩下单纯字母，如前所说，"这能增加什么"等已经说明一切会成为非人造的过失。
字母的次第是非人造的也不合理。为什么呢？因为那些字母也没有安立，即不具有安住的次第性。为什么呢？因为与一个安住的次第相比，其他次第是相违的。
"如果"等是解释：如果字母的次第是无造作的，而字母不是多个相同类型的，那么为什么有些成为具有安住次第的吠陀，而其他世间的则如所欲地成为其他的呢？意思是说，对于某些如所欲地成为其他的，由其他次第而安住。
那么是什么呢？在三界中字母A就是如此，如同字母A是一样的，字母也是一样的。当是一的时候，字母就具有安住的次第性，即成为"aga"而不是"gaga"。为什么呢？因为字母A和字母A具有前后本性的安住性，意思是字母A是在字母g之前和在字母之后安住。

།ག་ག་ན་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ལས་ཡི་གེ་ཨ་ནི་ཡི་གེ་ག་ལས་ཕྱིར་འགྱུར་བའི་གོ་རིམས་གཞན་དུ་མི་འགྱུར་རོ། །དེ་ཉིད་བསྟན་ པའི་རྒྱུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ།རེ་ཞིག་གང་མ་བྱས་པ་རྣམ་པ་འགའ་ཞིག་གིས་ཀྱང་རྣམ་པ་གཞན་དུ་བྱར་མི་བཏུབ་པ་དཔྱད་པ་འདི་གཞན་ལ་དངོས་པོ་བྱས་པ་རྣམས་ཀྱང་ངོ་། །ཅི་འདྲ་བ་ཞིག་ཅེ་ན། རྒྱུ་ཡོངས་སུ་གྱུར་པ་ལས་ངེས་པ་དང་ལྡན་པ་སྟེ། རྒྱུ་ཡོངས་སུ་གྱུར་པ་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་ འབྲས་བུ་སྐྱེད་པར་རུང་བའི་བདག་ཉིད་ཀྱི་གནས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ལས་ངེས་པའི་འབྲས་བུ་ནི་རྒྱུའི་དེ་མ་ཐག་པ་ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་རང་བཞིན་དུ་ཡོད་པ་ཉིད་དུ་སོ་སོར་ངེས་པ་དེ་གང་ལ་ཡོད་པ་དེ་ལ་དེ་སྐད་ཅེས་བྱའོ།།དེ་དག་གི་ཡང་གོ་རིམས་བཟློག་པར་བྱ་བར་ནུས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཅི་དང་འདྲ་བར་བྱ་ཞེ་ན། དཔེར་ན་ས་བོན་དང་མྱུ་གུ་དང་ལོ་མ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ས་བོན་གྱི་ཕྱོགས་མྱུ་གུ་དང་མྱུ་གུ་ལས་སྡོང་པོ་དང་། ལོ་མ་དང་མེ་ཏོག་ལ་སོགས་པ་བཟློག་ཏུ་མེད་པ་ལྟ་བུའོ། །དཔེར་ན་དུས་དང་ལོ་མ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། དུས་དགུན་ལ་སོགས་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་དང་། བྱི་གླང་ལ་སོགས་པའི་ལོ་རྣམ་པར གནས་པའི་གོ་རིམས་ཉིད་ལྟ་བུའོ།།སོགས་པའི་སྒྲས་ནི་གཟའ་དང་རྒྱུ་སྐར་ལ་སོགས་པ་གཟུང་ངོ་། །ཡི་གེའི་གནས་སྐབས་དང་རང་བཞིན་བསྐྱོད་པ་ཙམ་སྟེ། གོ་རིམས་ལ་སོགས་པའི་གནས་སྐབས་དང་རང་བཞིན་མ་བསྐྱོད་པ་མ་བྱས་པ་གང་ལ་ཡོད་པ་ཞེས་ཚིག་རྣམ་པར་སྦྱར་རོ། ། རྣམ་པ་འགའ་ཞིག་གིས་ཏེ་གོ་རིམས་ངེས་པར་གནས་པ་དག་ཀྱང་ཅི་སྨོས་ཏེ། སྔ་མའི་གནས་སྐབས་དོར་བ་མེད་པར་རྣམ་པ་གཞན་དུ་འགྱུར་བ་མི་རུང་བའི་ཕྱིར་ཏེ། །གོ་རིམས་གཞན་གྱི་གནས་སྐབས་ལ་མི་རུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་སྐད་དུ་བཤད་པའི་སྐྱོན་གནས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དུ་ཡི་གེ་རྣམས སྔ་མའི་རང་བཞིན་དོར་བར་ཁས་ལེན་ན་ཡང་དེ་རྣམ་པར་འཇིག་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ།།རེ་ཞིག་ཡི་གེ་རྣམས་ཀྱང་སྔ་མའི་གནས་སྐབས་དོར་བ་མེད་པར་གོ་རིམས་བཟློག་པ་མེད་པ་ཡིན་ན། ཁྱད་པར་དུ་གོ་རིམས་རྟག་པའི་ཡང་ངོ་། །ཚིག་སོ་སོ་ལ་ཡི་གེ་གཞན་ཉིད་ཡིན་ན་གོ་ རིམས་གཞན་ཉིད་དེ་དང་དེར་འགྱུར་ཏེ།ཡི་གེ་རྣམས་རྟག་པ་དང་ཚིག་སོ་སོ་ལ་ཐ་དད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡི་གེ་སྔ་མ་མེད་པ་དག་ཚིག་སོ་སོ་ལས་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཡི་གེ་མང་པོ་ཉིད་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར་རིམ་པ་གཞན་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ། །ཕྱོགས་གཉི་ག་ལ་ཡང་ཡི་གེ་མང་པོ་ཉིད་བསྟན་གྱི། འོན་ཀྱང་ཕྱོགས་དང་པོ་ལ་ནི་རྟག་པ་རྣམས་ལ་ཕལ་ཆེར་ངོ་བོ་ཉིད་གྲུབ་པ་དང་གཉིས་པ་ལ་ནི་རྒྱུས་བྱས་པ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ནི་ཁྱད་པར་ཡིན་ཏེ། དེ་ཡང་སྟེ་གཉི་ག་ཡང་དཔྱོད་པ་དག་འདོད་པ་མ་ཡིན་ནོ།

在"gaga"这个词中，字母A不会成为相对于字母g的后位的其他次第。
"这就是所说的因"等是说明：首先，凡是非造作的以任何方式都不能改变为其他形式，这种考察也适用于其他造作的事物。是什么样的呢？即具有从完全转变的因而来的确定性，意思是从完全转变的因，能产生相应果的本性的存在，从这种确定的果是因的等无间缘特殊自性的确定存在，具有这种性质的称为这个。
这些的次第也不能颠倒。与什么相似呢？例如种子、芽、叶等，即种子方面的芽，从芽到茎，叶和花等是不可颠倒的。又如时间和年等，即具有冬等特征的时间，和具有鼠牛等年的安住次第。"等"字包括星宿和星座等。
字母的状态和自性仅仅移动，意思是具有次第等状态和自性不动的非造作。以任何方式，即确定安住的次第更不用说，因为不舍弃前位的状态就不可能转变为其他形式，因为不适合其他次第的状态。
为了避免如上所说的过失，如果承认字母舍弃前位的自性，也会导致它们完全毁灭。
首先，字母在不舍弃前位状态的情况下也没有次第颠倒，特别是对于常住的次第也是如此。在不同的词中如果是其他字母，就会成为这样那样的其他次第，因为字母是常住的且在不同词中有差别。因为从不同的词中产生没有前位字母的字母。
因为是多个字母，所以会成为其他次序。在两种立场中都说明了字母的多样性，但是第一种立场是对常住者大多成立本性，第二种是说由因造作，这是差别，而这两者都不是弥曼差派所承认的。

།དེ་ལྟར་རེ་ཞིག་ཡི་གེ་རྣམས་ཀྱི་གོ་རིམས་ཁས་བླངས་པས་དེ་སྐད་དུ་བཤད་པ་དེ་ཉིད་མི སྲིད་དོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར།གཞན་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། ཡི་གེ་རྣམས་ལ་ཡུལ་དང་དུས་ཀྱིས་བྱས་པའི་གོ་རིམས་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་མེད་དེ། ཁྱབ་པ་དང་རྟག་པ་བརྗོད་པའི་ཕྱིར་ཏེ་ཡི་གེ་རྣམས་ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་བརྗོད་པའི་ཕྱིར་ཡུལ་གྱིས་བྱས་པ་གོ་རིམས་ མེད་ཅིང་།རྟག་པ་ཉིད་དུ་བརྗོད་པའི་ཕྱིར་དུས་ཀྱིས་བྱས་པ་མེད་དེ་ནམ་མཁའ་བཞིན་ནོ། །ཡི་གེ་རྣམས་ཀྱི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་འཆད་པར་བྱེད་དེ། ཡི་གེ་རྣམས་ཀྱི་གོ་རིམས་དེ་ཡང་ཡུལ་གྱིས་བྱས་པ་སྟེ་དཔེར་ན་གྲོག་མོ་ཡུལ་ཕན་ཚུན་འཕོས་ཏེ་གནས་པ་དག་རྒྱུ་བ་ལྟ་བུའམ། གོ་ རིམས་དུས་ཀྱིས་བྱས་པ་སྟེ་དཔེར་ན་ས་བོན་དང་མྱུ་གུ་ལ་སོགས་པ་གང་གི་ཚེ་ས་བོན་ཡིན་པ་དེའི་ཚེ་མྱུ་གུ་མ་ཡིན་པ་ལ་མྱུ་གུ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ལྟ་བུའོ།།ཡི་གེ་རྣམས་ལ་ཡུལ་དང་དུས་ཀྱིས་བྱས་པའི་གོ་རིམས་རྣམ་པ་གཉི་ག་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ཡི་གེ་རྣམས་ཁྱད་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་དང་ རྟག་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ།།ཡུལ་གྱིས་བྱས་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ཡི་གེ་ཉིད་ཁྱད་པར་བྱེད་པ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡུལ་ཕན་ཚུན་སྤངས་ནས་དངོས་པོ་རྣམས་འཇུག་པ་ནི་ཡུལ་གྱི་སྔ་ཕྱིར་གྱུར་པ་ཡིན་ན་དེ་ལྟ་བུར་གྱུར་པའི་སྔ་ཕྱི་ཉིད་ནི་ཡི་གེ་རྣམས་ལ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཡི་གེ་ཐམས་ཅད་ནི་ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་ཉིད་དུ་ཡུལ་ཐམས་ཅད་ལ་མཚུངས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །གླེགས་བམ་ལ་ལ་ལས་ནི་ཡུལ་ཐམས་ཅད་མཚུངས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཞེས་འབྱུང་སྟེ། དེ་ལ་ཡང་ཡུལ་ཐམས་ཅད་མཚུངས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ཅི་དང་འདྲ་བ་ཞེ་ན། རླུང་དང སྣང་བ་བཞིན་ཏེ་འདི་ནི་འཇིག་རྟེན་པའི་དཔེ་ཡིན་ནོ།།བསྟན་བཅོས་པའི་ནི་བདག་ལ་སོགས་པ་ལས་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་སོ། །སོགས་པའི་སྒྲས་ནི་ནམ་མཁའ་ལ་སོགས་པ་གཟུང་ངོ་། །དེ་ཡང་གཞན་དག་གི་འདོད་པའི་སྒོ་ནས་བཤད་དོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཕན་ཚུན་སྤངས་ནས་འཇུག་པ་དུས་ ཀྱིས་སྔ་ཕྱིར་འགྱུར་བ་དེ་ཉིད་བསྟན་པའི་ཕྱིར་གང་གི་ཚེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ།གང་གི་ཚེ་གཅིག་མེད་པ་དེའི་ཚེ་གཞན་ཡོད་པའི་ཕྱིར་དུས་ཀྱིས་སྔ་ཕྱིར་གྱུར་པ་དེ་ཡང་ཡི་གེ་རྟག་པ་དག་ལ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཚེ་ཡི་གེ་ཐམས་ཅད་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དུས་ ཀྱིས་བྱས་པའི་གོ་རིམས་ལས་ཡི་གེ་གོ་རིམས་རྣམ་པ་གཞན་ཡོད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ན་ཡི་གེའི་སྔ་ཕྱིར་གྱུར་པའི་ངག་གང་ཡིན་པ་དེ་ཁྱེད་ཅག་གིས་ཅི་ལྟར་སྐྱེས་བུས་མ་བྱས་པ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་དེ།མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།

这样首先通过承认字母的次第而说明这是不可能的，为此说"另外"等。字母没有由地域和时间所造成的次第，因为说遍及和常住的缘故。由于说字母是遍及的，所以没有由地域造成的次第；由于说是常住的，所以没有由时间造成的次第，如同虚空。
"字母的"等是解释：字母的次第是由地域造成的，例如蚂蚁在不同地域间迁移活动那样，或者是由时间造成的次第，例如种子和芽等，当是种子时就不是芽，而后成为芽那样。
字母既没有由地域造成的次第，也没有由时间造成的次第，因为字母是遍及的且是常住的。没有由地域造成的，因为字母本身是遍及的。事物在相互排除的地域中运行是由地域造成的前后，而这样的前后性在字母中是不存在的。为什么呢？因为一切字母作为遍及者在一切地域中是相同的。
有些版本中出现"因为一切地域相同"，其意思也是"因为一切地域相同"。与什么相似呢？如同风和光明，这是世间的比喻。论典中则说"如同我等"。"等"字包括虚空等。这是依据他人的主张而说的。
同样，为了说明相互排除的运行是由时间造成的前后，所以说"当...时"等。由于当一个不存在时另一个存在，这种由时间造成的前后在常住的字母中也是不存在的，因为一切时中一切字母都存在。
如果除了由时间造成的次第外，字母没有其他形式的次第，那么你们怎么能证明具有字母前后的语言是非人造的呢？意思是不能。

།ཉེས་པ་དེར་མ་གྱུར་ཅིག་སྙམ་པས་ཡི་གེ་མི་རྟག་པ་དང་ཁྱབ་བྱེད་མ་ཡིན་པར་ རིག་བྱེད་སྨྲ་བར་འདོད་ན།དེ་ལ་མི་རྟག་ཁྱབ་བྱེད་མ་ཡིན་པའི། ཁས་ལེན་པའི་ཡང་སྐྱོན་ཡང་སྔར་ནི་བརྗོད་པ་ཡིན། ཅི་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་འཆད་པར་བྱེད་དེ། ཡི་གེའི་གོ་རིམས་མེད་པའི་ཉེས་པ་དེར་མ་གྱུར་ཅིག་སྙམ་པས་ཡི་གེ་མི་རྟག་པ་དང་ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་པར་རིག་བྱེད་སྨྲ་བར་ འདོད་པ་སྟེ་མི་རྟག་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་དུས་ཀྱིས་བྱས་པའི་སྔ་ཕྱིར་གྱུར་པ་དང་ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་ཉིད་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཡུལ་གྱིས་བྱས་པ་ཡིད་ཡིན་ནོ་སྙམ་དུ་སེམས་ན།མི་རྟག་པ་དང་ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱོགས་དེ་དག་ཀྱང་གོང་དུ་རྩོལ་བ་ལས་བྱུང་བ་མི་རྟག་ན། དེ་ཅི་སྐྱེས་བུས་བྱས་པ་མིན་ ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་དང་།གལ་ཏེ་དེ་དག་ཁྱབ་བྱེད་མིན། །ཐམས་ཅད་ལ་ནི་དམིགས་མི་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་བསྩལ་བའི་ཕྱིར་ལན་མ་ཡིན་ནོ། །ཡི་གེ་རྣམས་ཀྱི་མངོན་པར་གསལ་བ་དེའི་གསལ་བའི་གོ་རིམས་ཀྱང་ངག་མིན། ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། རྟག་པའི་ གསལ་བ་བསྩལ་ཕྱིར་རོ།།ཡི་གེའི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་འཆད་པར་བྱེད་དེ། ཡི་གེ་དག་གི་ངོ་བོ་གོ་རིམས་ངག་མ་ཡིན་ན་ངག་གི་སྐྱོན་འདིར་འགྱུར། འོ་ན་ཅི་ཡིན་ཞེ་ན། དེ་དག་གི་གསལ་བ་སྟེ་ཡི་གེའི་ངོ་བོ་གསལ་བའི་གོ་རིམས་གང་ཡིན་པ་དེ་དག་ཡིན་ནོ། །དེ་ཉིད་བསྟན་པའི་ ཕྱིར་དེ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ།གསལ་བ་དེ་ནི་བདག་ཉིད་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཡི་གེ་མངོན་པར་གསལ་བའི་རྐྱེན་དག་སྟེ། ཡི་གེ་གང་གིས་མངོན་པར་གསལ་བའི་རྐྱེན་རྐན་ལ་སོགས་པ་གང་ཡིན་པ་དག་གི་གོ་རིམས་ལས་བྱུང་བའི་གོ་རིམས་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཞེས་ བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་འགོག་པར་བྱེད་དེ།ཡི་གེ་གསལ་བ་དེའི་གོ་རིམས་ནི་དེའི་གོ་རིམས་ཏེ། དེ་དག་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ཡང་ལོག་པ་ཡིན་ནོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། རྟག་པ་དག་གིས་གསལ་བ་དེ་ནི་སྔར་སྤྱི་གསལ་བ་དཔྱོད་པའི་སྐབས་སུ་བཀག་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཉིད་དྲན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ མངོན་སུམ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ་གསལ་བྱེད་ཀྱིས་བྱས་པ་མངོན་སུམ་དུ་ཤེས་པ་སྐྱེ་བར་ནུས་པ་དེ་བས་ཤེས་པ་སྐྱེད་པར་ནུས་པའི་བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་འབྲས་བུ་ཁྱད་པར་ཅན་ཉིད་གསལ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་དེ་བཤད་པ་ཡིན་ནོ།།གཞན་ཡང་བྱེད་པ་རྣམས་ཀྱི་བྱ་ ཉིད་ལས་ཏེ་རྒྱུ་ལས་ཏེ་དེ་གྲུབ་ཕྱིར་ན་སྟེ།ཡི་གེ་རྣམས་དམིགས་པའི་ཕྱིར་ཡི་གེ་དེ་རྣམས་འབྲས་བུ་ཉིད་ཐོབ་པ་ཡིན་ནོ། །འདི་ལྟར་གང་ཁོ་ན་ལས་ངོ་བོ་དམིགས་པ་གང་ཡིན་པའི་ངོ་བོ་དེ་ལ་འཇིག་རྟེན་པ་དག་འབྲས་བུ་ཉིད་དུ་ཐ་སྙད་འདོགས་པར་བྱེད་དོ་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་རོ།

如果为了避免这个过失，吠陀论者想要主张字母是无常且非遍及的，那么对于承认无常和非遍及的过失也已经在前面说明了。
"如果"等是解释：如果为了避免字母无次第的过失而想要主张字母是无常且非遍及的，认为由于是无常所以有时间造成的前后，由于非遍及所以有地域造成的次第，那么这种无常和非遍及的立场也已经在前面通过"如果是从努力产生的无常，那为什么不是人造"等，以及"如果它们非遍及，就不会在一切处被认知"等依次破斥了，所以这不是答案。
字母的显现及其显现的次第也不是语言。为什么呢？因为已经破斥了常住者的显现。
"字母的"等是解释：如果字母的本性次第不是语言，那么语言就会有这个过失。那么是什么呢？是它们的显现，即字母本性显现的次第。为了说明这一点，说"那是"等：那显现是如其本性的字母显现的缘，即由于具有从任何使字母显现的缘——上颚等——的次第而产生的次第。
"那个"等是破斥：字母显现的次第是它的次第，说这些也是错误的。为什么呢？因为常住者的显现在前面考察普遍显现的场合已经被破斥了。为了回忆这一点，说"现量"等：由显现者所造作能产生现量认识，因此能产生认识的瓶等特殊果就是显现，这样解释过。
另外，从作者们的作用，即从因，因为这成立的缘故，由于字母被认知，那些字母获得了果性。这样，正是从某物认知到本性，世间人们就对那个本性施设为果性。

།གང་ཁོ་ན་ལས་ དམིགས་པ་ཞེས་བྱ་གང་གི་སྒྲ་བསྟན་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་དམིགས་པ་མེད་ན་མི་འབྱུང་བ་ཁོ་ན་དམིགས་པ་ལ་བརྟེན་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ཁོ་ནའི་སྒྲའི་རིམ་པ་གཞན་དུ་སྦྱོར་རོ།།ཇི་སྐད་དུ་བཤད་པའི་དམིགས་པ་དེ་ནི་ཡི་གེ་ལ་ཡང་ཡོད་དེ། ཡི་གེ་རྣམས་ཀྱི་དམིགས་པ་ནི་བརྩལ་མ་ཐག་ཏུ་བྱུང་བ་ཉིད་ཀྱི་ ཕྱིར་རོ།།དམིགས་པ་དེ་ཉིད་ཀྱང་འབྲས་བུ་ཉིད་དུ་རབ་ཏུ་གྲགས་པའི་དངོས་པོ་གཞན་དག་གི་ཡང་དེ་རྟེན་པ་འབྲས་བུ་ཉིད་དུ་ཐ་སྙད་འདོགས་པའི་རྟེན་ཡིན་པ་འདི་ལས་ལྷག་པར་ཁྱད་པར་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ་དེ་བས་ན་འབྲས་བུར་ཁས་ལེན་པའི་རྒྱུ་མཚུངས་པ་ཡིན་ན། ཇི་ལྟར་ན་ཡི་གེ་འབྲས་བུ་ དག་མ་ཡིན་ཏེ།འབྲས་བུ་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་དགོངས་སོ། །དེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་གཞན་གྱི་ཡིན་ཏེ། དེ་དམིགས་པའི་རྟེན་ཅན་ཏེ། གསལ་བྱེད་དུ་མངོན་པར་འདོད་པའི་རྐྱེན་གྱི་དབང་གིས་དམིགས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་རྟེན་ཅན་འབྲས་བུ་ཉིད་ཀྱི་ཐ་སྙད་མ་ཡིན་ནོ། །འོ་ན་ ཅི་ཡིན་ཞེ་ན།གང་ཡོད་ན་འགྱུར་བ་སྟེ། གང་ཡོད་ན་གང་འབྲས་བུར་གྱུར་པ་དེ་ལྟར་ན་འབྲས་བུའི་ཐ་སྙད་ནི་ཡོད་པ་ཉིད་ཀྱི་རྟེན་ཅན་ཡིན་ནོ། །ཡི་གེ་དག་རྒྱུ་རྣམས་ལས་ཡོད་པར་འགྱུར་བ་ཉིད་དུ་ནི་མ་ཡིན་གྱི། འོན་ཀྱང་མི་དམིགས་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསམས་པའོ། །ཡོད་པ་ཉིད་དེ་ཞེས་བྱ་བ་ ལ་སོགས་པ་ནི་སློབ་དཔོན་གྱི་ཡིན་ཏེ།དེ་ནི་བདེན་ཏེ་འོན་ཀྱང་ཡོད་པ་ཉིད་དེ་ཚད་མ་གང་ལས་གྲུབ་པ་ན། གང་གིས་ཡོད་པ་ཉིད་འདི་འབྲས་བུ་ཉིད་དུ་གྲུབ་པར་འགྱུར། འདི་མ་གྲུབ་པ་སྟེ་ཡོད་པ་ཉིད་འདི་དེ་ལྟར་མི་འགྱུར་ཏེ། འདི་ཡོད་ན་འདིར་འགྱུར་བ་དེ་ལྟར་མི་འགྱུར་རོ། །དེ་བས་ན་ཡོད་པ་ཉིད་ དུ་གྲུབ་ན་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་སྟེ།འབྲས་བུ་ཉིད་དེ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ལ་ཡོད་པ་ཉིད་དུ་འགྲུབ་པ་དེ་ཡང་དམིགས་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ། །གྲུབ་པ་ནི་ཤེས་པའི་རང་བཞིན་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བས་ན་གང་ཞིག་མེད་ན་མི་འབྱུང་བ་ཉིད་དུ་ཡོད་པ་ཉིད་དུ་དམིགས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་འབྲས་བུ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་ བར་གནས་སོ།།དེ་ནི་ཡི་གེ་དག་ལ་ཡང་མཚུངས་སོ། །དེ་ལྟར་མི་བདེན་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་གཞན་གྱི་ཡིན་ཏེ། བྱེད་པའི་བྱ་བ་ཉིད་ལས་སྒྲ་དམིགས་པ་དེའི་འབྲས་བུ་ཉིད་འགྱུར་བ་དེ་ལྟར་ནི་བདེན་པ་ན། གལ་ཏེ་སྒྲ་དེ་ནི་བྱེད་པའི་བྱ་བ་ཉིད་ལས་སྔར་ཡོད་པ་ཉིད་དུ་གྲུབ་པར་མི་འགྱུར་གྱི། འོན་ཀྱང་ཚད་མ་ གཞན་གྱིས་གྲུབ་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ།

"正是从某物认知"这句话中，"正是"这个词表示若无认知则不会产生，完全依赖于认知，这是"正是"一词的另一种用法。
如前所说的认知在字母中也存在，因为字母的认知是刚一努力就产生的。这种认知本身也是其他被公认为果的事物依赖的施设果性的根据，除此之外没有更多的差别。因此，当承认为果的理由相同时，为什么字母不是果呢？意思是它们确实是果。
"那个"等是他人的观点：那个以认知为根据，即由被认为是显现者的缘的力量而有的认知，不是依赖根据的果性的施设。那么是什么呢？是若有则生，即若有某物则某物成为果，这样果的施设是以存在性为根据。字母并非从因而有存在性，而只是被认知而已，这是他的想法。
"存在性"等是论师的观点：这是对的，但是这个存在性由什么量成立时，由什么而使这个存在性成立为果性？这是不成立的，即这个存在性不会如此，不会成为若此有则彼生。因此，若成立为存在性则是能成立，即那个果性是能成立，而成立为存在性也只是认知。因为成立就是具有认识的自性。因此，若无则不生的存在性的认知就是果，这是确定的。这在字母中也是相同的。
"如果不是这样"等是他人的观点：从作者的作用而认知声音，它成为果性是对的，如果那个声音不是由作者的作用而先成立为存在，而是由其他量成立的。

།གྲུབ་པ་སྔོན་དུ་སོང་བ་ཅན་གྱི་གྲུབ་པ་འབྲས་བུ་ཉིད་གྲུབ་པ་མ་ཡིན་གྱི། འོན་ཀྱང་ཡོད་པ་ཉིད་དུ་གྲུབ་པ་འབྲས་བུ་ཉིད་དུ་ཐ་སྙད་འདོགས་པའི་རྒྱུ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་མ་གྲུབ་པ་སྔོན་དུ་སོང་བ་ཅན་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་བུམ་པ་སྔར་མེད་པ་རྫ་མཁན་གྱིས་བྱ་བ་ལས་ཕྱིས་གྲུབ་པ་ ལྟ་བུའོ།།དེ་ལྟ་བུར་གྱུར་པའི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་གྲུབ་པའི་མཐའ་སྨྲ་བ་ཡིན་ཏེ། རེ་ཞིག་རྩོལ་བའི་བྱ་བ་ལས་སྔར་སྒྲ་ཡོད་པ་ཉིད་དུ་གྲུབ་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ཚད་མ་མེད་པའི་ཕྱིར་དང་། ངོ་ཤེས་པ་ལ་སོགས་པ་དེའི་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཉིད་དུ་རྟོགས་ན་ནི་འཁྲུལ་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བརྗོད་པའི་ཕྱིར་ཁས་བླངས་ ནས་ཀྱང་བརྗོད་པར་བྱའོ།།སྔར་སྒྲ་ཡོད་པ་ཉིད་དུ་གྲུབ་པ་ཡིན་པ་ཡང་བླ་སྟེ། དེ་ལྟ་ན་ཡང་དེའི་ངོ་བོ་གང་ཡིན་པ་དེ་མ་གྲུབ་པ་ཉིད་མ་ཡིན་ནམ། དེའི་ངོ་བོ་དེ་གང་ཞེ་ན། དེ་ལྟ་བུར་གྱུར་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། དེ་ལྟ་བུར་གྱུར་པ་སྟེ་གང་ལ་སྒྲ་རང་གི་མཚན་ཉིད་དུ་སྣང་བའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་མ་ཆོད་ པས་ཉེ་བར་སྦྱོར་བའི་ངང་ཚུལ་ཡོད་པ་ཞེས་བྱ་བར་ཚིག་རྣམ་པར་སྦྱར་རོ།།གལ་ཏེ་དེ་ལྟ་བུར་གྱུར་པའི་ངོ་བོ་སྔར་གྲུབ་པར་འགྱུར་ན་དེའི་ཚེ། སྒྲ་རྟག་ཏུ་དམིགས་པར་འགྱུར་རོ། །གལ་ཏེ་ཇི་སྐད་དུ་བཤད་པའི་སྒྲའི་ངོ་བོ་དེ་ནི་གྲུབ་པ་ཡིན་མོད་ཀྱི། འོན་ཀྱང་གཞན་ལྷན་ཅིག་བྱེད་པའི་རྐྱེན་དང་བྲལ་བས་རྣ་བའི་རྣམ་པར་ ཤེས་པའི་རྒྱུ་ཉིད་དུ་ཉེ་བར་སྦྱོར་བ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན།གལ་ཏེ་འདི་ལྟར་ལྷན་ཅིག་བྱེད་པ་ཐག་ཉེ་བ་ན་ཕྱིས་རང་གི་ཤེས་པ་ལ་ཉེ་བར་སྦྱོར་བ་གང་ཡིན་པ་དང་འབད་རྩོལ་ལས་སྔར་ཉེ་བར་སྦྱོར་བ་མ་ཡིན་པའི་གནས་སྐབས་དེ་དག་ནི་ཕན་ཚུན་འགལ་བ་ཡིན་ན། ད་ནི་ཉེ་བར་སྦྱོར་བ་དང་འགལ་བ་དག་ཅི་ལྟར་ཐ་དད་པ་མེད་དེ། འོན་ ཀྱང་ཐ་དད་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ།།གནས་སྐབས་དེ་གཉིས་ཀྱང་ཐ་དད་པ་ཉིད་ནི་བདེན་ཏེ། སྒྲའི་བདག་ཉིད་དུ་གྱུར་པ་ཉིད་ཀྱང་མ་ཡིན་ཏེ། དོན་གཞན་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར་ཁྱད་པར་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། གནས་སྐབས་དེ་དག་གི་ཁྱད་པར་ཏེ་བྱེ་བྲག་ནི་རང་བཞིན་ལས་བཟློག་པ་ནི་མ་ ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།གལ་ཏེ་ཐ་དད་པར་འགྱུར་བ་དེའི་ཚེ་ཕུལ་དུ་བྱུང་བ་དེ་ཉིད་ལ་སྒྲའི་ཤེས་པ་ལ་ཉེ་བར་སྦྱོར་བ་གྲུབ་པ་སྟེ་རྒྱུ་ཉིད་དུ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །འཕོ་བ་མེད་པ་ཅན་གྱི་སྒྲའི་ངོ་བོ་དེ་ནི་རྒྱུ་མེད་པ་ཉིད་དུ་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་ན་གང་ཁོ་ན་ཡོད་ན་བསྒྲུབ་བྱར་གྲུབ་པ་དེ་ཉིད་ནི་བསྒྲུབ་ པར་བྱ་བ་དེ་ལ་ཉེ་བར་སྦྱོར་བ་ཅན་དུ་རིགས་ཀྱི་གཞན་དུ་ནི་མ་ཡིན་ནོ།

先有成立的成立不能成立为果性，而是存在性的成立作为施设果性的因，这必须以先无后成立为前提，例如先前不存在的瓶子由陶师的作用而后成立那样。
"如此"等是宗义论者的观点：首先，声音在努力的作用之前并未成立为存在，因为没有量，而且如果认为认知等是它的能成立，那就有错乱，因为已经这样说过，所以即使承认也要这样说。
即使先前声音已成立为存在，但它的本性不是未成立吗？它的本性是什么呢？说"如此"等：如此即具有不间断地运用于显现为声音自相的识的性质，这样安立语词。
如果这样的本性先前已成立，那么声音就应该常常被认知。如果说如前所述的声音本性虽然成立，但由于缺少其他俱有缘而不运用于耳识的因，那么如果这样，当俱有靠近时后来运用于自己的认识，以及在努力之前不运用的这些状态是相互矛盾的，那么现在运用和相违怎么会没有差别呢？而是确实有差别。
如果说这两种状态确实有差别，但不是声音的本性，而是其他事物，为此说"因此差别"等：这些状态的差别即特性不违背自性，这是其意思。
如果有差别，那么在殊胜性中成立运用于声音的认识，因为成立为因性。不变化的声音本性就会成为无因，所以正是若有则能成立所证，这对于所证是合理的运用者，而不是其他。

།སྒྲ་ཕུལ་དུ་དབྱུང་བ་དངོས་སུ་ཤེས་པ་ལ་སྦྱོར་བར་བྱེད་ཅིང་ཕུལ་དུ་དབྱུང་བ་ལ་ཡང་སྒྲ་ཉེ་བར་སྦྱོར་བར་བྱེད་པ་དེ་བས་ན་བརྒྱུད་པས་སྒྲ་ཡང་ཤེས་པ་ལ་ཉེ་བར་སྦྱོར་བ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར་ན་ཕུལ་དུ་བྱུང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། སྒྲ་འདི་ཕུལ་དུ་བྱུང་བ་དེ་ནི་ཉེ་བར་སྦྱོར་བ་རྟོགས་ན་ཡང་དེ་དང་འདྲ་བར་ཐལ་བར་འགྱུར་བ་སྟེ། རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་འདྲ་བར་ཐལ་བར་འགྱུར། ཇི་ལྟར་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་བྱ་བ་ལ་སྒྲ་ཕུལ་དུ་བྱུང་བ་དོན་གཞན་དུ་འགྱུར་བའི་སྒོ་ནས་ཉེ་བར་སྦྱོར་བར་བྱེད་པ་དེ་དང་འདྲ་བར་ཕུལ་དུ་བྱུང་བའི་བྱ་བ་ལ་ཡང་། ཕུལ་དུ བྱུང་བ་དོན་གཞན་དུ་གྱུར་པ་བརྟག་པར་བྱ་དགོས་པ་དེ་ལྟ་ན་ཐུག་པ་མེད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསྡུས་པའི་དོན་ཏོ།།དེ་བས་ན་དེ་ལས་གཞན་པ་སྟེ་རང་གི་ཡུལ་ལ་ཤེས་པ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་པའི་སྒྲའི་རང་བཞིན་གྱི་ཁྱད་པར་གྱིས། ཁྱད་པར་དུ་བྱེད་དོ། །གང་གིས་ཞེ་ན། ནུས་པ་བར་དུ་མ་ཆོད་ པས་ཉེ་བར་སྦྱོར་བ་གནས་སྐབས་ཐ་དད་པ་གང་ལ་ཡོད་པ་ཞེས་ཚིག་རྣམ་པར་སྦྱར་རོ།།སྒྲའི་རང་གི་ངོ་བོ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པའི་གནས་སྐབས་ལས་གཞན་སྐྱེད་པར་མི་བྱེད་པའི་གནས་སྐབས་ཀྱི་ཁྱད་པར་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་འབད་རྩོལ་ལས་སྔར་ཡང་རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྐྱེད་པར་ འགྱུར་རོ།།གལ་ཏེ་ལྷན་ཅིག་བྱེད་པ་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་སྐྱེད་པར་མི་བྱེད་དོ་ཞེ་ན། ཕུལ་དུ་དབྱུང་དུ་མེད་པ་ཅན་གྱི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། འདི་ལ་ལྷན་ཅིག་བྱེད་པས་བྱས་པའི་ཕུལ་དུ་བྱུང་བ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པས་ན་ཕུལ་དུ་དབྱུང་དུ་མེད་པ་ཅན་ཏེ། རྟག་པ་འདི་ལ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ལྷན་ ཅིག་བྱེད་པ་ལ་ལྟོས་པ་ཡང་སྔར་བཀག་ཟིན་ཏོ།།སྒྲའི་རང་བཞིན་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་དེ་ཡང་བྱེད་པའི་བྱ་བ་ཉིད་ལ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར། འབྲས་བུ་ཐམས་ཅད་དང་ཆོས་མཚུངས་པ་ཉིད་ཅན་ཏེ། གང་ལས་འབྲས་བུ་ཐམས་ཅད་དང་ཆོས་མཚུངས་པ་ཡིན་པ་ཞེས་ཚིག་རྣམ་པར་སྦྱར་རོ། །འབྲས་བུ་ཐམས་ཅད་དང་ ཆོས་མཚུངས་པ་ཅན་གྱི་སྒྲ་དེ་འདྲ་བ་དེ་གསལ་བ་ཡིན་པར་འདོད་ན།མྱུ་གུ་ལ་སོགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་གསལ་བྱའམ། ཅུང་ཞིག་ཀྱང་གསལ་བྱ་མ་ཡིན་ཏེ། སྒྲ་ཡང་འབྲས་བུར་འགྱུར་བར་ཁྱད་པར་མེད་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་ནི་རང་ཤེས་པས་ཏེ་རྒྱུས་གཞན་གྱི་ཤེས་པའི་རྒྱུ་དེའི་དོན་ཏེ། གཞན་བློའི་རྒྱུ་ནི་གསལ་བྱེད་འདོད། གང་གི་ཚེ་ཞེ་ན། གྲུབ་པའི་དོན་ལ་སྟེ། གང་གི་ཚེ་བྱེད་པ་པོ་ལས་གསལ་བྱ་འདིའི་ཡོད་པ་ཉིད་རྙེད་པར་འགྱུར་བ་ནའོ། །དཔེར་ན་སྒྲོན་མ་བཞིན་ཏེ། རྫ་མཁན་ལས་གྲུབ་པའི་བུམ་པ་ལ་དེའི་ཤེས་པའི་རྒྱུ་གསལ་བྱེད་ཡིན་པ་ལྟ་བུའོ།

如果说声音通过殊胜性直接运用于认识，殊胜性也运用于声音，因此声音也间接地运用于认识，为此说"因此殊胜性"等：如果理解这个声音的殊胜性是运用，那么也会有类似的过失，即会与识相似。就像殊胜性的声音通过成为异体而运用于识的作用那样，对于殊胜性的作用也必须设想成为异体的殊胜性，这样就会成为无穷，这是总义。
因此，由不同于此的、不能对自境生起认识的声音自性的差别而有差别。由什么呢？由具有不间断功能的运用而有不同状态，这样安立语词。意思是声音自性的生起状态与非生起状态的差别。
如果不是这样，在努力之前也会生起识。如果说由于缺少俱有缘而不生起，说"不可殊胜的"等：这里没有由俱有缘所作的殊胜性，所以是不可殊胜的，意思是这个常住者。对俱有缘的依赖也已经在前面破斥了。
声音自性的生起也由作者的作用而成立，所以与一切果相同，即由此与一切果相同，这样安立语词。如果认为这样与一切果相同的声音是显现，那么一切芽等都是所显现，还是都不是所显现？因为声音成为果没有差别。
这样，由自认识即因而成为他认识的因，这就是其义：认为能显现是他识的因。什么时候呢？对于已成立的义，即当从作者获得这个所显现的存在性时。例如灯，就像对于从陶师成立的瓶，它是其认识的因即能显现那样。

།གཞན་དུ་ནའང་སྟེ། གང གི་ཚེ་གསལ་བྱ་སྔར་མ་གྲུབ་པར་འགྱུར་བ་དེའི་ཚེ་བྱེད་པ་པོ་སྟེ་རྒྱུ་ལས་གསལ་བྱེད་འདི་ལ་ཁྱད་པར་ཅི་ཞིག་ཡོད།བདག་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་འཆད་པར་བྱེད་དེ། བདག་ཉིད་རྟོགས་པའི་སྒོ་སྟེ་ཐམས་ཅད་རྒྱུ་དེས་བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་གཞན་རྟོགས་པའི་རྒྱུ་འཇིག་རྟེན་ན་སྒྲོན་མ་ལ་སོགས་ པ་དང་འདྲ་བར་གསལ་བྱེད་དུ་གྲགས་པ་ཡིན་ནོ།།གལ་ཏེ་འདི་ལྟར་གསལ་བྱ་དེ་གསལ་བྱེད་ཀྱི་བྱེད་པ་ལས་སྔར་གྲུབ་པར་འགྱུར་རོ། །སྒྲོན་མ་ལ་སོགས་པ་ཡང་དམིགས་སུ་རུང་བའི་བུམ་པའི་སྐད་ཅིག་མ་སྔ་མར་མ་གྲུབ་པ་ཉིད་ལས་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ནམ། གལ་ཏེ་དེར་སྔར་གྲུབ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ དེ་གང་ལ་བྱ་ཞེ་ན།དེའི་ཕྱིར་རིགས་མཐུན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། སྔར་དམིགས་སུ་རུང་བ་མ་ཡིན་པའི་བུམ་པའི་སྐད་ཅིག་མ་རིགས་མཐུན་པའི་ཉེ་བར་ལེན་པའི་སྐད་ཅིག་མ་དེ་ནི་གསལ་བར་བྱེད་པའི་བྱེད་པ་ལས་སྔར་གྲུབ་པའི་རྒྱུའི་ཕྱིར། གལ་ཏེ་དེ་སྔར་གྲུབ་པར་གྱུར་ཏེ་ཞེས་བརྗོད་དོ། ། གསལ་བྱེད་ལས་རྙེད་པའི་ཤེས་པའི་རྒྱུ་ཕུལ་དུ་བྱུང་བ་དེ་ནི་སྔར་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་གྲུབ་པ་ཞེས་མི་བྱའོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཇི་སྐད་དུ་བཤད་པའི་ཕུལ་དུ་བྱུང་བ་དེ་ཉིད་ན། དེའི་ཚོགས་པའི་རྐྱེན་ཅན་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། གང་གསལ་བྱེད་ཀྱི་ཚོགས་པའི་རྐྱེན་དེ་རྒྱུ་ཡོད་པ་དེ་ནི་ཞེས་བྱ་བར་ཚིག་རྣམ པར་སྦྱར་རོ།།རྒྱུའི་རང་བཞིན་གྱི་བྱེད་པ་ལས་སྔར་མ་གྲུབ་པ་དམིགས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་དག་ཀྱང་བྱེད་པ་པོ་དག་ཡིན་ནོ། །ཅི་དང་འདྲ་བར་ཞེ་ན། བུམ་པ་ལ་སོགས་པའི་རྫ་མཁན་ལ་སོགས་པ་ལྟ་བུའོ། །སྒྲའི་དམིགས་པའི་རྒྱུ་དག་ཀྱང་རྫ་མཁན་ལ་སོགས་པ་དང་མཚུངས་པའི་ཕྱིར་ རོ།།སྒྲ་ཡང་བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་གཞན་དུ་འབྲས་བུ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །ཡུལ་དང་དུས་ལ་སོགས་པ་ཐ་དད་དུ་ཟིན་ཀྱང་སྒྲ་དེ་ཉིད་འདི་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཤེས་པ་སྐྱེད་པར་འགྱུར་ལ་ངོ་ཤེས་པར་འགྱུར་བ་དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་སྒྲ་གཅིག་ཉིད་དུ་རྟོགས་པ་དེ་ལྟར་ན་རྟག་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །མི་རྟག་པ་ཉིད་ཡིན་ན་ནི་དུ་མ་ཉིད་ ཡིན་པའི་ཕྱིར་ངོ་ཤེས་པ་ཉིད་དུ་མི་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ནམ།དེ་ལྟར་ན་གཞན་གྱི་དོན་ལ་སྦྱོར་བར་བྱེད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་སྦྱོར་བ་ལ་སྔར་ཡོད་པ་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་སྟེའུ་ལ་སོགས་པའི་གཅོད་པ་ཉིད་བཞིན་ནོ། །དེས་གཞན་ཤེས་པའི་ཕྱིར་སྒྲ་དོན་གཞན་ལ་སྦྱོར་བར་བྱེད་པ་དེ་ཡང་སྔར་ཡོད་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར་ངོ་ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། གྲུབ་པའི་རྒྱུ་དག་གིས་ཞེས་བྱ་བ་སྒྲ་ཡོད་པ་དང་མེད་པ་ཉིད་དུ་བསྒྲུབ་པའི་རྒྱུ་དེ་དག་གིས་ཀྱང་རྒྱུའི་མཚན་ཉིད་གསོ་བར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ནོ།

另外，当所显现在先前未成立时，作者即因对于这个能显现有什么差别？
以"自性"等来解释：通过了知自性的门，即一切因使瓶等他物得以了知的因，在世间中如灯等被称为能显现。
如果这样，那所显现在能显现的作用之前就已成立。灯等也不是从未成立的前一刹那的可见瓶子而生起吗？如果问那里所说的"先前已成立"是什么？
为此说"同类"等：先前不可见的瓶子刹那，由于有同类近取的刹那在能显现的作用之前已成立为因，所以说"如果那个先前已成立"。从能显现获得的认识的因的殊胜性，由于先前已成立，所以不称为成立。为什么呢？因为在所说的殊胜性中，它是具有其聚合缘的，即"那个能显现的聚合缘的因存在"，这样安立语词。
在因的自性的作用之前未成立的认知也都是作者，像什么呢？如同瓶等的陶师等。声音的认知的因也与陶师等相同。
声音也如同瓶等其他是果。虽然处所、时间等不同，但生起"这就是那个声音"的认识和再认，正因为如此而了知声音为一，这样就是常住。如果是无常，由于是多，难道不会没有再认吗？
如此，凡是运用于他义的，在运用之前就存在，例如斧等的砍伐性。由此了知他义，那个运用于其他义的声音也是先前存在的，为此说"再认"等：由成立的因等，即不能由证成声音存在与不存在的那些因来修复因的相。

།དེ་ལྟར་ན་མི་རྟག་པ་ཉིད་ཡིན་དུ་ཟིན་ཀྱང་སྒྲོན་མ་ལ་སོགས་པ་ལ་ངོ་ཤེས་པ་མཐོང་ངོ་། །དེ་བས་ན་ངོ་ཤེས་པ་ནི་མ་ངེས་པ ཡིན་ནོ།།སྒྲ་སྦྱོར་བར་བྱེད་ཅེས་བྱ་བ་བསྟན་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ལ་ཡང་། བྱེད་པའི་བྱ་བས་བསྐྱེད་པར་བྱ་བ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་འདི་ཡིན་གྱི། ཡོད་པ་རྣམ་པར་གནས་པའི་ཕྱིར་ཏེ་སྟེའུ་ལ་སོགས་པ་བཞིན་ནོ་ཞེས་སྦྱོར་བ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ན་སྟེའུ་ལ་སོགས་པའི་སྦྱོར་བ་ནི་དོན་དུ་བརྗོད་པར་འདོད་པའི་གཏན་ཚིགས་ གཉིས་པ་ནི་ཅིག་ཤོས་ལ་མ་གྲུབ་པ་ཡིན་ནོ།།རྟགས་གང་ཅུང་ཟད་སྒྲ་གཅིག་ཉིད་དུ་གྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་བརྗོད་པ་ཕྱིས་ཏེ། ཕྱིས་འགྱུར་བའི་ངང་ཚུལ་ཅན་ཡི་གེ་ཨ་རྟོགས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་སྔ་མ་དང་ཐ་དད་པ་མེད་པའི་ཡུལ་ཅན་ཡི་གེ་ཨ་སྔ་མ་རྟོགས་པ་དང་ཡུལ་གཅིག་པ་ཅན་ཏེ། འདིས་ནི་སྒྲ་གཅིག་པ་ཉིད་དུ་ སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རྟག་པ་ཉིད་དུ་སྒྲུབ་པ་ཡིན་ནོ་སྙམ་དུ་སེམས་སོ།།ཡི་གེ་ཨ་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཏན་ཚིགས་སོ། །དེ་དང་འདྲའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྔ་མ་ཡིན། ཨ་རྟོགས་པ་དང་འདྲའོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །སྩོགས་པའི་སྒྲས་ནི་ཕྱིས་ཡི་གེ་ཨི་རྟོགས་པ་ནི་ཡི་གེ་ཨི་རྟོགས་ པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གཟུང་ངོ་།།སྦྱོར་བ་ནི་གང་དང་གང་ཡི་གེ་ཨ་རྟོགས་པ་དེ་དང་དེ་ནི་སྔར་ཡི་གེ་ཨ་རྟོགས་པ་དང་ཐ་དད་པ་མེད་པའི་ཡུལ་ཅན་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་ཡི་གེ་སྔར་ཨ་རྟོགས་པ་ལྟ་བུའོ། །ཡི་གེ་ཨ་རྟོགས་པ་ཡང་ཕྱིས་ཀྱང་ཡི་གེ་ཨ་རྟོགས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རང་བཞིན་གྱི་གཏན་ ཚིགས་ལྟར་བཅོས་པའོ།།སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་དེས་ཀྱང་རང་གི་མཚན་ཉིད་སྔ་ཕྱི་དག་ཐ་དད་པ་མེད་པར་སྒྲུབ་པར་ནུས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ན་གཏན་ཚིགས་འདི་ནི་ཁྱད་པར་གྱིས་ཏེ། ཕྱིས་ཡི་གེ་ཨ་རྟོགས་པ་ནི་སྔ་མ་དང་ཐ་དད་པ་མེད་པའི་ཡུལ་ཅན་ཡིན་ཏེ། ཡི་གེ་ཨ་རྟོགས་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བའམ། ཕྱིས་ཏེ་ཡི་གེ་ཨ་ཙམ་རྟོགས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པར་འགྱུར་གྲང་ན། རྟོགས་པ་དང་པོ་ནི་གཏན་ཚིགས་མ་གྲུབ་པ་ཡིན་ནོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དེའི་རང་བཞིན་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཕྱིས་ཀྱི་ཡི་གེ་ཨ་རྟོགས་པ་ནི་སྔར་ཡི་གེ་ཨ་རྟོགས་པའི་རང་བཞིན་ཉིད་དུ་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡི་གེ་ཨ རྟོགས་པ་གཉིས་པ་ནི་རང་བཞིན་ཐ་དད་པ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།།ཅི་སྟེ་སྤྱི་རྟོགས་པ་ཡིན་པ་དེའི་ཚེ་སྤྱི་རྟགས་སུ་བརྗོད་པ་ན། སྔར་ཡི་གེ་ཨ་རྟོགས་པ་ན་ཐ་དད་པ་མེད་པའི་ཡུལ་ཅན་ལ་ཡང་འགལ་བ་མེད་དེ། ཇི་ལྟར་རྟོགས་པ་དེ་དག་ལ་ཡི་གེ་ཨ་རྟོགས་པ་ཉིད་སྤྱི་ཉིད་ཡིན་པ་དེ་ལྟར་ཡི་གེ་ཨའི་ཡུལ་ཅན་ ཉིད་ཡིན་པ་ལ་ཡང་འགལ་བ་ཅི་ཞིག་ཡོད།དེ་ལྟར་གྲུབ་པ་སྒྲུབ་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་དགོངས་སོ།

这样，即使是无常，也可见到对灯等的再认。因此再认是不确定的。
对于所说的"声音运用"，其义是由作者的作用所生，而不是说由于存在而安住，如斧等那样。这样，斧等的运用作为想要表达义的第二因，对方未成立。
为了成立声音为一而后来所说的相，即后来具有变化性质的字母A的了知，与前者无差别的境的前面字母A的了知是同一境，由此成立声音为一，因此认为是在证成常住性。
"由了知字母A"是因。"与彼相同"是前者，即"与了知A相同"等。"等"字包括后来了知字母I是由于了知字母I等。
论式是：凡是了知字母A的，都是与先前了知字母A无差别的境，例如先前了知字母A。后来也了知字母A，这是仿照自性因而设立的。
这个能立也不能证成自相前后无差别。这样，这个因是差别的：后来了知字母A是与前者无差别的境，因为将了知字母A；或者仅仅由于了知后来的字母A等。第一种了知因不成立。为什么呢？因为其自性未成立，即后来了知字母A未成立为先前了知字母A的自性。第二种了知字母A由于自性差别的缘故。
如果是了知共相，那么当说共相为因时，对于先前了知字母A时无差别的境也无相违。就像那些了知中字母A的了知性是共相那样，对于以字母A为境性有什么相违呢？认为这样是成立已成立。

། །།བམ་པོ་སུམ་ཅུ་པ། ཅི་སྟེ་གཏན་ཚིགས་སྤྱིས་སྔར་གྱི་ཡི་གེ་ཨའི་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཡུལ་ཅན་ཉིད་ཕྱིས་ཀྱི་ཡི་གེ་ཨའི་རྟོགས་པ་དེའི་ཚེ། ཡུལ་གཅིག་པ་ཅན་ཏེ། གནས་སྐབས་སྔ་ མའི་ཡི་གེ་ཨའི་ཡུལ་ཅན་གཅིག་དུས་ཕྱིས་འབྱུང་བ་ཅན་གྱི་རྟོགས་པ་སྔ་མ་དང་ཕྱི་མའི་ངོ་བོ་སྟེ།སྔར་དང་ཕྱིས་འབྱུང་བ་ཅན་དང་འགལ་བ་ཡིན་ནོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། རྒྱུ་ཐག་ཉེ་བ་ཅན་དང་ཐག་ཉེ་བ་ཅན་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱིས་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་འབྲས་བུ་སྐྱེད་པ་དང་མི་སྐྱེད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །གང་གི་ཚེ་ སྔ་ཕྱིར་འབྱུང་བའི་ངང་ཚུལ་ཅན་གྱི་རྟོགས་པ་དག་ཡི་གེ་ཨ་གཅིག་གི་ཡུལ་ཅན་ཉིད་ཡིན་པ་དེའི་ཚེ་རྒྱུ་ཐག་ཉེ་བ་ཅན་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཅིག་ཅར་འབྱུང་བར་འགྱུར་རོ།།ཅི་སྟེ་ཡི་གེ་ཨ་རྟོགས་པ་དང་པོའི་རྒྱུ་ཐག་ཉེ་བ་ན་ཡོད་དུ་ཟིན་ཀྱང་། རེ་ཞིག་ཡི་གེ་ཨ་རྟོགས་པ་གཉིས་པ་མི་སྐྱེ་བ་དེའི་ཚེ། ཡི་གེ་ཨ་ རྟོགས་པ་དང་པོའི་རྒྱུ་ཐག་ཉེ་བ་ཡིན་དུ་ཟིན་ཀྱང་ཡི་གེ་ཨ་རྟོགས་པའི་ཁྱད་པར་ཕྱི་མ་ཕྱི་མ་མི་སྐྱེ་བ་ནི་དེའི་རྒྱུ་ཅན་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཏེ།ཡི་གེ་ཨ་རྟོགས་པ་སྔ་མའི་རྒྱུ་ནི། འདིའི་རྒྱུ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དེ་བས་ན་སྔ་ཕྱིར་འབྱུང་བའི་ངང་ཚུལ་ཅན་གྱི་རྟོགས་པ་དེ་དག་ནི་གང་ ལ་རྒྱུ་མ་ལུས་པ་ཐ་དད་པ་ཡོད་པ་ཞེས་བྱ་བར་ཚིག་རྣམ་པར་སྦྱར་རོ།།འདོད་པར་མི་འགྱུར་ན། ཡི་གེ་ཨ་རྟོགས་པ་དེ་དག་ནི་སྒྲ་གཅིག་རྟོགས་པ་དེ་དག་ཁོ་ན་རྒྱུ་ཉིད་དུ་ཐ་དད་པ་མེད་མོད་ཀྱི། གཞན་ལྷན་ཅིག་བྱེད་པ་ཐ་དད་པ་དེ་བས་ན་ཅིག་ཅར་སྐྱེ་བ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར་དེ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ ཏེ།རྒྱུའི་ཚོགས་པ་དེ་ལ་རྒྱུ་གཅིག་ཐ་དད་པ་མེད་དུ་ཟིན་ཀྱང་རྟོགས་པ་ཅིག་ཅར་འབྱུང་བ་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ནུས་པ་སྟེ་རྒྱུ་གཅིག་པོ་དེ་ནི་རྒྱུ་གཞན་ལ་ལྟོས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཚེ་སྔ་ཕྱི་རྟོགས་པ་དག་ནི་ཡུལ་གཅིག་པ་ཅན་ཉིད་དུ་རིགས་པ་དང་འགལ་ལོ། །དེ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ནི་ཡི་གེ་ ཨ་རྟོགས་པ་ཕྱི་མ་ནི་ཡི་གེ་ཨ་རྟོགས་པ་སྔ་མ་ཐ་དད་པ་མེད་པའི་ཡུལ་ཅན་དུ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ལ་དམ་བཅས་པ་ལ་རྗེས་སུ་དཔག་པས་གནོད་པ་ཉིད་བསྟན་ཏོ།།འདིར་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཡང་འདི་འདྲ་བར་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། གོ་རིམས་བཞིན་དུ་འབྱུང་བ་དེ་ནི་ཡུལ་ཅིག་ཅར་མ་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་མིག་དང་རྣ་བའི་རྣམ་ པར་ཤེས་པ་རིམ་བཞིན་དུ་འབྱུང་བ་ལྟ་བུའོ།།ཡི་གེ་ཨ་རྟོགས་པ་སྔ་ཕྱི་ཡང་རིམ་བཞིན་འབྱུང་བ་ཡིན་ནོ། །ཡུལ་གཅིག་པ་ཅན་ཉིད་ལ་ནི་རིམ་བཞིན་དུ་འབྱུང་བ་མ་ཡིན་པས་ཁྱད་པར་ཡིན་ལ། དེ་དང་འགལ་བ་ནི་རིམ་བཞིན་དུ་འབྱུང་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་འགལ་བའོ།

卷三十
如果因的共相在先前字母A的自相的境性上，对于后来字母A的了知，是同一境，即前一时位字母A的境一者在后来生起的前后了知的本性，与前后生起相违。为什么呢？因为因的邻近与非邻近依次产生和不产生果的缘故。
当前后生起性质的了知是同一字母A的境时，由于因是邻近的缘故，应当同时生起。即使字母A第一了知的因是邻近的，暂时不生第二个字母A的了知时，虽然第一个字母A了知的因是邻近的，但后来的字母A了知的差别不生起，是因为不是那个因所生的缘故。意思是第一个字母A了知的因不是这个因。
因此，那些前后生起性质的了知是"具有一切不同的因"，这样安立语词。
如果不承认，那些字母A的了知虽然作为了知一个声音的因性无差别，但由于其他俱有缘不同，所以不同时生起，为此说"对于彼"等：对于那个因的聚合，虽然一个因无差别，但了知将同时生起。为什么呢？因为功能即那个单一因不依赖其他因的缘故。
这时前后了知是同一境性与理相违。这一切表明对于"后来字母A的了知是与前面字母A了知无差别的境"这一所立，比量有所违害。
这里比量应当这样说：依次生起者不是同时境，例如眼识和耳识的依次生起。前后字母A的了知也是依次生起。对于同一境性不是依次生起是差别，与此相违的是依次生起，这是能遍相违。

།གཞན་ཡང་ རྟོགས་པ་དུས་སྔ་ཕྱིས་འགྱུར་བའི་ངང་ཚུལ་ཅན་གྱི་སྣང་བ་ཐ་དད་པ་ཉིད་དུ་ཡོད་པ་ཡིན་ཏེ།མྱུར་བ་དང་དལ་བ་དང་དྲག་པ་ལ་སོགས་པའི་བྱེ་བྲག་གི་ཡི་གེ་ཨ་སྣང་བའི་གནས་སྐབས་ཐ་དད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །སྣང་བ་ཐ་དད་པས་ཀྱང་རང་བཞིན་ཐ་དད་པ་ཉིད་ཡིན་ན་དེ་ལ་རྟོགས་པའི་སྣང་བ་དང་རང་བཞིན་ཐ་དད་ པ་སྟེ།ཡི་གེ་ཨ་གཉི་ག་ཡང་ཡི་གེ་ཨ་རྟོགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ལྟར་མིང་མཚུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡུལ་གཅིག་པ་ཅན་ཉིད་དུ་ཡང་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་དག་ལ་ཡང་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་ཏེ། བུམ་པ་རྟོགས་པ་སྔ་མ་གང་ཡིན་པ་བུམ་པ་གཞན་རྟོགས་པ་ཕྱི་མ་གང་ཡིན་པ་དེ་ དག་ཀྱང་།བུམ་པ་རྟོགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ལྟར་མིང་མཚུངས་པའི་ཕྱིར་ཡུལ་གཅིག་པ་ཅན་ཉིད་ཡིན་ན་དེ་ལྟར་ན་བུམ་པ་གཅིག་གིས་ཐམས་ཅད་ལ་ཁྱབ་པར་འགྱུར་རོ། །གལ་ཏེ་བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་གཅིག་ཉིད་དུ་བསྒྲུབ་པ་དེ་ལ་མཐོང་བ་འགལ་བ་སྟེ། བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་དུ་མ་ཉིད་དུ་མཐོང་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། ། དེ་བས་ན་གཅིག་ཉིད་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། ཡི་གེ་གཅིག་ཉིད་དུ་སྒྲུབ་པ་འདི་མཐོང་བ་དང་འགལ་བ་མེད་པ་ཚད་མ་གང་གིས་གྲུབ་པ་ཡིན་པ་སྟེ། འདི་ལ་ཡང་བྱེད་པ་རྣམས་སྐྱེས་བུ་སོ་སོ་ཐ་དད་པས་ཐ་དད་པ་ཁོ་ནར་མཐོང་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །མིང་མཚུངས་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བའི་གཏན ཚིགས་འདི་ཡང་མ་ངེས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར།ཇི་སྲིད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་པ་ལ། དེ་སྐད་དུ་བརྗོད་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཡི་གེ་ཨ་རྟོགས་པ་ཡི་གེ་ཨ་རྟོགས་པ་ཞེས་དེ་ལྟར་མིང་མཚུངས་པ་བརྗོད་པ་དོན་ཐ་དད་པ་མེད་ཅིང་ཡུལ་གཅིག་པ་ཅན་ཉིད་ཀྱིས་ཁྱབ་པ་མ་གྲུབ་པ་དེ་སྲིད་དུ་ལྡོག་པ་ལ་ ཐེ་ཚོམ་ཟ་བ་སྟེ།མིང་མཚུངས་པ་དང་ཐ་དད་པར་འགྱུར་བ་ལའོ། །བྱེད་པ་སོ་སོ་ཐ་དད་པས་ཞེས་བྱ་བ་སྐྱེས་བུ་ཐ་དད་པས་བྱེད་པ་ཐ་དད་པ་སྟེ། གང་གི་ཚེ་བྱེད་པ་སོ་སོ་ཐ་དད་པས་སྒྲ་ཐ་དད་པའི་རང་བཞིན་ཅན་མཉན་པ་སྟེ། རྣ་བའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་སྣང་ཞིང་འབྱུང་བ་ན་གཅིག་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་དེའི་ཚེ། ཅིའི་ཕྱིར་བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་ཡང་གཟུགས་གཅིག་པ་ཅན་དུ་སྒྲུབ་པར་མི་བྱེད་དེ། དེ་དག་ཀྱང་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའམ་ཁྱད་པར་བརྗོད་པར་བྱའོ། །གལ་ཏེ་སྒྲ་གཅིག་ཉིད་ཡིན་དུ་ཟིན་ཀྱང་གསལ་བྱེད་ཐ་དད་པ་ལས་སྣང་བ་ཐ་དད་པར་གཞག་པར་ནུས་སོ་ཞེ་ན། དེ་ལ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་དེ་ལ གསལ་བྱེད་ཐ་དད་པ་ལས་སྣང་བ་ཐ་དད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ།བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་ངོ་བོ་གཅིག་པ་ཅན་ཉིད་ཡིན་མོད་ཀྱི་འོན་ཀྱང་གསལ་བྱེད་ཐ་དད་པ་ལས་ཐ་དད་པར་སྣང་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་ལན་བཏབ་པ་ནུས་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ།

此外，了知在前后时间变化性质的显现是有差别的，因为快慢强等差别的字母A显现的状态有差别的缘故。由显现差别也是自性差别，对此了知的显现和自性是差别的，因为两个字母A都称为"了知字母A"这样名称相同的缘故。也不应该是同一境，为什么呢？因为对瓶等也会有过失，即前面瓶子的了知和后面其他瓶子的了知，由于都称为"了知瓶子"这样名称相同的缘故，如果是同一境性，那么就会导致一个瓶子遍及一切。
如果说对于成立瓶等为一，有见到相违，因为见到瓶等是多的缘故，所以不能成立为一。那么，以何量成立这个成立字母为一不与见相违？意思是：在这里也见到作者由不同补特伽罗而有差别。
为了说明这个"由名称相同"的因也是不定，说"乃至"等：如此所说，即了知字母A与了知字母A这样名称相同的说法，未成立义无差别和同一境性的遍，乃至对于返遍有怀疑，即对于名称相同和差别。
"由各别作者"即由不同补特伽罗的不同作用。当由各别作者听闻具有不同声音自性，即显现和生起于耳识时，成立为一，那时为什么不成立瓶等也是一个形状？应当成立那些或说明差别。
如果说即使声音是一，也能由不同能显而安立显现差别，为此说"对此"等：由不同能显而有不同显现，即瓶等虽然是同一本性，但由不同能显而显现差别，这样回答是有能力的。

།གཞན་ཡང་བྱེད་པ་རྣམས་ཀྱི་ཚོགས་པའི་ཡོངས་སུ་བསྐྱོད་པ་ལ་སོགས་པའི་མཚན་ ཉིད་ཅན་གྱི་བྱ་བ་ཡིས་ནི་ངེས་པར་ཡང་།སྒྲ་དམིགས་ཕྱིར་འབྲས་བུ་ཉིད་ཡིན་ཏེ་ཐོབ་པར་འགྱུར། ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། རྒྱུ་གསལ་བྱེད་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ངེས་པས་གསལ་བྱ་བའི་དམིགས་པ་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འགའ་ཞིག་གི་ཚེ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་འཆད་པར་བྱེད་དེ། བྱེད་ པའི་བྱ་བ་ཅི་འདྲ་བས་སྒྲ་དམིགས་པར་བྱ་བ་དེ་འདྲ་བས་འགའ་ཞིག་གི་ཚེ་ཡང་བྱེད་པའི་བྱ་བ་རྣམས་ལ་སྒྲ་མི་དམིགས་པ་ནི་ཡོད་པ་མ་ཡིན་གྱི་འོན་ཀྱང་དམིགས་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ།།གདོན་མི་ཟ་བར་གསལ་བྱེད་ཀྱི་བྱ་བས་དོན་ལ་དམིགས་པར་བྱེད་ཅིང་འཛིན་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ ནོ།ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། བུམ་པ་ལ་སོགས་པས་སྟོང་པའི་ས་ཕྱོགས་འགའ་ཞིག་ན་སྒྲོན་མ་ལ་སོགས་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་གྱི་གསལ་བྱེད་ཡོད་དུ་ཟིན་ཀྱང་བུམ་པ་མི་དམིགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བས་ན་སྒྲ་དེ་ནི་དེའི་བྱ་བ་སྟེ། བྱེད་པའི་བྱ་བ་ལས་ངེས་པར་དམིགས་པ་དེས་འབྱུང་བར་འགྱུར་བ་སྟེ། བྱེད་པའི་བྱ་བ་ ལས་སྒྲ་སྐྱེ་བ་ཡོད་པར་འགྱུར་རོ།།དེ་བས་ན་སྒྲ་ནི་བསྐྱེད་པར་བྱ་བ་ཉིད་ཡིན་གྱི་གསལ་བྱ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ཇི་སྟེ་བྱེད་པ་པོ་སྒྲའི་བྱེད་པ་པོ་མ་ཡིན་ནོ་དེའི་བྱེད་པ་པོ་མ་ཡིན་པའི་བྱ་བ་ཡོད་ན་ཡང་དེ་གྲུབ་པ་སྟེ། སྒྲ་སྒྲུབ་པར་མི་རུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་སྒྲ་ཁྱབ་པ་དང་རྟག་པ་ཡིན་པ་དེ་བས་ན། སྒྲ་ དག་ཀྱང་ཁྱབ་པ་དང་།རྟག་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་གསལ་བྱེད་ཀྱི་བྱེད་པའི་བྱ་བ་ལས་ཐམས་ཅད་དུ་དམིགས་པ་ཡིན་གྱི། བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་ནི་ཁྱབ་པ་དང་རྟག་པ་མ་ཡིན་པ་དེ་བས་ན་གསལ་བྱེད་ཀྱི་བྱ་བས་གདོན་མི་ཟ་བར་དམིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། གལ་ཏེ་དེ་ལྟ་ཡིན་ན་ད་ནི་བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་ དག་ངེས་པ་སྟེ།འབྲས་བུ་ཡིད་ཆེས་པ་ཅི་ཞིག་ཡོད་དེ། དཔེར་ན་ཇི་སྲིད་དུ་དེ་དག་རྟག་པ་མ་ཡིན་ཞིང་ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ན། དེ་ལྟར་ན་དེ་དག་ཁྱབ་པ་དང་རྟག་པར་འགྱུར་རོ། །གལ་ཏེ་ཇི་ལྟར་ན་ཐམས་ཅད་དུ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཚེ་དམིགས་པར་མི་འགྱུར་ཞེ་ན། བརྒལ་བ་དེ་ནི་སྒྲ་ལ་ཡང་ མཚུངས་ཏེ།དེ་ལ་ལན་བཏབ་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་དག་ལ་ཡང་འགྱུར་རོ། །གལ་ཏེ་བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་དེ་དག་དེ་ལྟར་ཁྱབ་པ་དང་རྟག་པ་ཉིད་དུ་མི་འདོད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། དེ་དང་ཆོས་མཐུན་པ་ཉིད་ཅན་ཏེ། བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་དང་ཆོས་མཐུན་པ་ཉིད་ཅན་གྱི་སྒྲ་ཅིའི་ཕྱིར་ འདོད།འདི་ལ་ཕུལ་དུ་བྱུང་བ་ཅུང་ཞིག་ཀྱང་མེད་དོ་ཞེས་བཤད་ཟིན་ཏོ་ཞེས་བྱ་བ་བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་དག་ལ་ཡང་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་འགལ་བ་མེད་པ་བཤད་ཟིན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ།

此外，由作者们的聚合的运动等性质的作用，必定由于了知声音而成为果。为什么呢？因为能显因不可能，因为必定所显的对境不可能的缘故。
"任何时候"等是解释：由作者的任何作用能了知声音，任何时候对于作者的作用都不是不了知声音，而是必定了知。
必定不是由能显的作用对境进行了知和执取。为什么呢？因为在某处无瓶等的地方，即使有灯等性质的能显，也不了知瓶子的缘故。
因此，那个声音由其作用，即由作者的作用必定了知而生起，即由作者的作用有声音的生起。所以声音是所生，而不是所显。
如果作者不是声音的作者，有非其作者的作用，也成立彼，因为不应成立声音的缘故。
如果说声音是遍及和常住，因此声音也由于遍及和常住性，由能显的作者作用而遍一切处了知；而瓶等非遍及和常住，因此不必定由能显作用了知。
如果是这样，那么现在瓶等有什么确定即可信的果呢？例如只要它们非常住且非遍及，那么它们就会成为遍及和常住。如果问：为什么不在一切处一切时了知？这个质难对声音也相同，对彼的回答也同样适用于瓶等。
如果说因为不承认瓶等是那样遍及和常住的缘故。与彼相同法性，为什么承认与瓶等相同法性的声音？已经说明此中毫无殊胜，因为已经以"对瓶等也有过失"等说明无相违。

།སྒྲ་ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་དང་རྟག་པ་ཉིད་ཀྱང་གོང་དུ་བཀག་ཟིན་པ་དེ་ལྟར་ན། དེ་ནི་ཅིར་ཡང་མི་རུང་ངོ་། ། བུམ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་གཞན་གྱི་ཡིན་ཏེ། བྱེད་པ་པོ་མེད་པར་གསལ་བར་བྱེད་པ་གཞན་སྲིད་པའི་ཕྱིར་སྐྱོན་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་སྟེ། སྒྲ་དང་མཚུངས་པ་ཉིད་དུ་ཐལ་བའི་ཉེ་བར་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །གསལ་བྱེད་གཞན་ཉིད་བསྟན་པའི་ཕྱིར་དེ་དག་གི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། བུམ་པ་ལ་སོགས པ་དེ་དག་གི་གསལ་བྱེད་འཇིག་རྟེན་པ་ལ་རབ་ཏུ་གྲགས་པ་ཡིན་གྱི།རྫ་མཁན་ལ་སོགས་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ཇི་སྟེ་རྫ་མཁན་ལ་སོགས་པ་ཡང་གསལ་བྱེད་དུ་འགྱུར་བ་དེའི་ཚེ། རྫ་མཁན་ལ་སོགས་པ་དག་གསལ་བྱེད་ཉིད་ཡིན་ན་བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་དེ་དག་དེ་འདྲ་བ་ཉིད་དུ་འགྱུར་བ་སྟེ། ཇི་ལྟར་སྒྲོན་མ་ལ་ སོགས་པ་དག་ནི་བྱེད་པ་པོ་ཉིད་ཡིན་ཏེ།ལྷག་མར་གྱུར་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་རྫ་མཁན་ལ་སོགས་པས་ཀྱང་འགྱུར་ན་དེ་ལྟར་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །རྫ་མཁན་ལ་སོགས་པས་ཁྱད་པར་དུ་བྱེད་པར་འགྱུར་བ་ནི་གསལ་བྱེད་ཀྱི་ཁྱད་པར་ལས་ཐ་དད་པར་འཇུག་པའི་ཕྱིར་རྫ་མཁན་ལ་སོགས་པ་བྱེད་པ་པོ་ཉིད་ཡིན་ནོ། ། ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཕན་འདོགས་པར་བྱེད་པ་ལ་རྣམ་པ་གཞན་མེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། བྱེད་པ་པོ་ཉིད་དང་གསལ་བྱེད་པ་ཉིད་ལས་མ་གཏོགས་པའི་རྣམ་པ་གཞན་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལ་གསལ་བྱེད་ཉིད་ཡིན་པ་བཀག་པ་ན་རྫ་མཁན་ལ་སོགས་པ་དག་ནི་བྱེད་པ་པོ་ཉིད་ཡིན་ཏེ། ལྷག་མར་གྱུར་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྒྲའི བྱེད་པ་མ་གཏོགས་པར་གསལ་བྱེད་ཀྱི་རྣམ་པ་གཞན་གྲུབ་པ་མེད་པ་དེ་ལྟར་ན།གང་གིས་སྒྲ་བྱེད་པ་ཉིད་ལ་བྱེད་པ་པོར་བཏགས་པར་འགྱུར། དེ་བས་ན་བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་དང་འདྲ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་སྒྲ་གསལ་བྱ་ཉིད་ཡིན་ནོ་ཞེའོ། །དེ་དང་དེ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་གྲུབ་པའི་མཐའ་སྨྲ་བའི་ཡིན་ཏེ། གསལ་བྱེད་ གཞན་ཡོད་པ་དེ་དང་དེ་ནི་སྒྲ་དག་ལ་ཡང་མཚུངས་སོ།།གང་གི་ཕྱིར་སྒྲ་དེ་ལ་ཡང་དབང་པོ་དང་ཡུལ་རུང་བ་ལ་སོགས་པ་དག་ལས་ཏེ། རྣ་བའི་དབང་པོ་དང་། རྣ་བའི་ཡུལ་དུ་རུང་བའི་གནས་སྐབས་ལས་སོ། །སྩོགས་པའི་སྒྲས་ནི་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ལས་ཀྱང་བྱེད་པ་རྣམ་པར་ཕུལ་དུ་བྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་ཕུལ་ དུ་དབྱུང་བ་ཉིད་ཇི་ལྟར་ཡིན་ཞེ་ན།བྱེད་པ་དག་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། ཀྱང་གི་སྒྲ་ནི་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་དོན་ཏེ། བུམ་པ་ལ་སོགས་པའི་བྱེད་པ་པོ་རྫ་མཁན་ལ་སོགས་པའི་ཚོགས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་དག་གི་ངེས་པ་རང་གི་འབྲས་བུ་དམིགས་པའི་ཆོས་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་བྱེད་པ་དག་ལ་མཐོང་བའི་ ཕྱིར་རོ།།དེ་དག་ཀྱང་བྱ་བའི་ཁྱད་པར་དང་ལྡན་པས་སྒྲ་ངེས་པར་དམིགས་པར་འགྱུར་བ་དེ་བས་ན་བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་དང་འདྲ་བར་བྱེད་པ་པོ་དག་ཉིད་ཡིན་ནོ།

声音的遍及性和常住性已在前面遮破，因此这是完全不合理的。
关于"瓶子"等是他者的，因为无作者而有其他能显存在的缘故，并无过失，即不存在与声音相同的过失。
为了说明其他能显，说"彼等的"等：瓶等的能显是世间共许的，而不是陶师等。如果陶师等也成为能显时，若陶师等是能显性，那么瓶等就会成为如是性。如同灯等是作者性，因为是剩余的缘故。如果陶师等也如是，但实际并非如此。
陶师等的差别作用由于从能显的差别而有差别运作，所以陶师等是作者性。为什么呢？因为施设作用无其他方式，除了作者性和能显性外无其他方式的缘故。其中遮破能显性时，陶师等是作者性，因为是剩余的缘故。
除了声音的作用外，无其他能显方式成立，如此，由何而对声音作用假立为作者？因此，由于与瓶等不相似的缘故，声音是所显性。
"彼与彼"等是宗义者的观点：其他能显的彼与彼对声音也相同。因为对于彼声音也由根境相应等，即由耳根和适合作为耳境的状态。"等"字也包括由作意，因为作用殊胜的缘故。
如果问殊胜性如何，说"对诸作用"等：其中"也"字表示因义，凡是瓶等的作者陶师等的聚合，其确定自果了知的法，是由见到诸作用的缘故。由于它们具有作用差别而必定了知声音，因此如同瓶等，是作者性。

།ཀྱང་གི་སྒྲ་སྡུད་པའི་དོན་དུ་འཆད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་དག་གིས་ནི་དབང་པོ་ལ་སོགས་པ་དག་ལས་བྱེད་པ་རྣམས་ཕུལ་དུ་བྱུང་བ་ ནི།བྱེད་པ་པོའི་ཆོས་ཀྱི་རྗེས་སུ་འཇུག་པ་ཉིད་དུ་བཤད་པའི་ཕྱིར་རོ། །རེ་ཞིག་སྒྲའི་གསལ་བྱེད་གཞན་དུ་མ་གྱུར་ཅིག་སྙམ་པ་དེ་ལྟ་ན་ཡང་གསལ་བྱ་ཉིད་དུ་མི་རིགས་ཏེ། ཐལ་ཆེས་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར། སྒྲོན་མ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། སྒྲོན་མ་ལ་སོགས་པ་གསལ་བྱེད་དེ་ཉིད་དང་རོ་ལ་སོགས་ པའི་ཡུལ་གཞན་འགའ་ཞིག་ལ་སྒྲོན་མ་ལ་སོགས་པའི་གསལ་བྱེད་གཞན་མེད་པ་སྟེ།གསལ་བྱེད་གཞན་མེད་པ་དེའི་ཕྱིར་དེ་དག་གི་རྒྱུ་སྟེ། སྒྲོན་མ་ལ་སོགས་པའི་རྒྱུ་དག་ཀྱང་སྒྲོན་མ་ལ་སོགས་པ་དེ་དག་གི་གསལ་བྱེད་དག་ཏུ་འགྱུར་རོ། །གང་གི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་ཡིན་པ་དེ་བས་ན་སྒྲ་ནི་བྱེད་པ་དག་གིས་ གསལ་བ་མ་ཡིན་གྱི།འོན་ཀྱང་སྐྱེད་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །གསལ་བ་ཉིད་རྣམ་པ་གཞན་གྱིས་གསལ་བའི་ཕྱིར་འགྱུར་ན་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། བྱེད་པ་དག་ལས་གསལ་བར་འགྱུར་ན་ཡང་རྣམ་པ་གསུམ་དུ་འགྱུར་ཏེ། སྔར་གྱི་གནས་སྐབས་ནས་ཕུལ་དུ་བྱུང་བ་དང་ལྡན་པ་ཉིད་དམ། སྒྲ་དམིགས་ པའི་སྒྲིབ་པར་བྱེད་པ་དང་བྲལ་བའམ།སྒྲ་ལ་དམིགས་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་སྒྲ་གསལ་བ་ཡིན་པར་འགྱུར་ཏེ། རྣམ་པ་གསུམ་མ་གཏོགས་པར་རྣམ་པ་གཞན་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །རེ་ཞིག་དེ་ལ་ཕུལ་དུ་བྱུང་བ་སྐྱེད་པ་ནི་སྒྲ་གསལ་བ་མ་ཡིན་ནོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། སྒྲ་མི་རྟག་པ་ཉིད་དུ་ཐལ་བར་ འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ།།གལ་ཏེ་ཕུལ་དུ་བྱུང་བ་སྐྱེད་པ་ཡིན་ན་ནི་བླ་སྟེ་ཅི་ལྟར་ན་མི་རྟག་པ་ཡིན་ཞེ་ན། དེ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། ཕུལ་དུ་བྱུང་བ་སྐྱེད་པ་དེ་ནི་ངོ་བོ་སྔ་མ་ཉམས་པ་ཡིན་དང་ཕྱིས་ཏེ་ཕྱིས་འབྱུང་བ་ཅན་གྱི་ངོ་བོ་སྐྱེད་པ་སྟེ། འབྱུང་བ་གང་ཡིན་པ་དེའི་མཚན་ཉིད་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཅི་སྟེ་ཞེས་བྱ་ བ་ལ་སོགས་པས་ཕྱོགས་གཉིས་པ་ཉེ་བར་དགོད་པ་ཡིན་ཏེ།གལ་ཏེ་དཔྱོད་པ་ལ་ཁྱོད་ཀྱི་སྒྲ་དེའི་སྐྱེད་པར་བྱེད་པའི་ངོ་བོ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་དམིགས་པ་ལ་ཐོགས་པར་བྱེད་པའི་སྒྲིབ་བྱེད་གང་དག་ཡིན་པ་དག་དང་བྲལ་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་སྒྲའི་གསལ་བ་ཡིན་པར་འདོད་ན། ཇི་ལྟར་བྱེད་པའི་ཚོགས་ཀྱིས་ བྱས་པ་ཡིན།གང་གི་ཕྱིར་སྒྲིབ་པར་བྱེད་པ་དང་བྲལ་བ་ཡང་མེད་པ་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར། ཅིའི་ཕྱིར་མེད་པ་རྣམ་པ་འགའ་ཞིག་ཀྱང་འབྲས་བུ་མ་ཡིན་པ་དེ་ལ་བྱེད་པའི་ཚོགས་ཀྱིས་ཏེ། བྱེད་པ་འདུས་པའི་ནུས་པ་དེ་རུང་འགྱུར་བ་སྟེ། མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།

将"也"字解释为总摄义的那些人，已说明根等之上作用的殊胜是随顺作者法性。
即使暂且声音不成为其他能显，也不应理为所显性，因为有太过之失。为了说明这点，说"灯"等：灯等能显自身及味等其他境时无其他能显，因为无其他能显的缘故，彼等的因，即灯等的因也会成为灯等的能显。由于如此，所以声音不是由诸作用显现，而是生起。
说"即使由其他方式显现"等：由作用显现时也有三种方式：从先前状态具有殊胜性，或离开遮蔽声音了知的障碍，或了知声音的识显现声音。除此三种外无其他方式的缘故。
首先，其中生起殊胜性不是声音显现。为什么呢？因为会导致声音成为无常的缘故。如果问：若是生起殊胜性，如何是无常？说"彼"等：生起殊胜性是前面本性损坏和后来，即后生本性的生起，因为是具有生起性质的缘故。
"如果"等是安立第二方面：如果在观察时，你认为彼声音的能生本性即是离开遮蔽了知的障碍者，是声音的显现，那么如何是作者聚合所作？因为离开障碍也是无，所以为什么某种无不是果，对此作者聚合即作用和合的功能怎么会合理？意思是不合理。

།སྒྲིབ་པར་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་ པས་འཆད་པར་བྱེད་པ་ལ།དེ་ནི་རེ་ཞིག་སྒྲིབ་པར་བྱེད་པའི་རང་གི་ངོ་བོ་ལ་བྱེད་པ་རྣམས་ཀྱི་ནུས་པ་མེད་པ་གང་ཡིན་པའི་ཕྱིར་སྒྲིབ་པར་བྱེད་པ་གྲུབ་པའི་ངོ་བོ་བྱེད་པ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མི་བྱེད་པར་ནུས་པ་མེད་པ་དག་ནི་སྒྲིབ་པར་བྱེད་པ་དག་དང་བྲལ་བ་ཡིན་དུ་ཟིན་ཀྱང་ནུས་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །གང་གི་ཕྱིར་བྲལ་ བ་ཡང་མེད་པ་ཡིན་ལ་མེད་པ་ཡང་འབྲས་བུ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སྔར་སྤྱི་གསལ་བར་དཔྱོད་པའི་སྐབས་སུ་བརྗོད་ཟིན་ཏོ་ཞེས་བསྟན་ཏོ།།སྒྲིབ་པར་བྱེད་པ་ཁས་བླངས་ནས་དེ་སྐད་དུ་བཤད་ནས་དེ་ཉིད་མེད་དོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་སྒྲ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། སྒྲ་རྟག་པ་མ་བྱས་པ་ཕུལ་དུ་བྱུང་བ་ཉིད་ མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་སྒྲིབ་པར་བྱེད་པ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་ཡོད་པ་ཡིན་ན།གང་གིས་སྒྲིབ་པར་བྱེད་པ་དང་བྲལ་བ་གསལ་བར་འགྱུར། ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། སྒྲིབ་པར་བྱེད་པ་དེ་ནི་དངོས་པོ་རྟག་པ་ཉིད་ལ་ནུས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ཡང་བཤད་ཟིན་ཏོ། །གང་གི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་ཡིན་པ་དེ་བས་ན་སྒྲིབ་པར་བྱེད་པ་ལ་ བྱེད་པ་དག་ཉེ་བར་དགོད་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པ་སྟེ།བྱེད་པ་དག་གིས་སྒྲ་སྒྲིབ་པར་བྱེད་པ་དང་བྲལ་བར་བྱེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ལྟར་ཉེ་བར་དགོད་པར་མི་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བའི་བྱེད་པ་དེ་དག་ཀྱང་སྒྲ་ལ་ནུས་པ་མེད་པ་ཉིད་མ་ཡིན་ནོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དེ་དག་གི་བྱ་བ་མེད་པ་སྟེ། བྱེད་པ་དག་གི་བྱ་བ་མེད་པར་སྒྲ་མི་ དམིགས་པའི་ཕྱིར་རོ།།དེ་བས་ན་བྱེད་པའི་བྱ་བ་དེ་དག་གིས་སྒྲ་བྱེད་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟར་མ་ཡིན་ན་སྟེ། གལ་ཏེ་བྱེད་པ་པོ་ནི་མ་ཡིན་གྱི། འོན་ཀྱང་གསལ་བ་བྱེད་པ་ཉིད་ཡིན་པ་དེའི་ཚེ། སྒྲ་དང་ཁྱད་པར་མེད་པའི་ཕྱིར་རྫ་མཁན་ལ་སོགས་པ་དག་གིས་བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་གཞན་དག་ཀྱང་གསལ་ བ་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ།།ཇི་སྟེ་རྫ་མཁན་ལ་སོགས་པས་བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་དེ་དག་གསལ་བ་ཉིད་དུ་འདོད་པ་དེའི་ཚེ། དེ་བཞིན་དུ་ནི་ཁས་ལེན་ན། རྒྱུ་རྣམས་ཀུན་ནི་དོན་མེད་ཉིད་འགྱུར་ཏེ་བྱ་བ་འགའ་ཞིག་ཀྱང་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ཀྱང་འཆད་པར་བྱེད་དེ། གལ་ཏེ་ རྒྱུ་ཐམས་ཅད་དང་ཆོས་མཐུན་པ་ཉིད་ཅན་གྱི་བྱེད་པ་སྒྲ་གསལ་བར་བྱེད་པ་དག་གིས་ཀྱང་སྟེ།བྱེད་པ་གང་དག་ལ་རྒྱུ་ཐམས་ཅད་དང་ཆོས་མཐུན་པ་ཉིད་ཡོད་པ་ཞེས་བྱ་བར་ཚིག་རྣམ་པར་སྦྱར་རོ། །དེའི་ཚེ་ད་ནི་འགའ་ཞིག་ཀྱང་འགའ་ཞིག་གི་འབྲས་བུར་མི་འགྱུར་ཏེ། བུམ་པ་ལ་སོགས་ པ་རྣམ་པར་གཞག་པ་ཐམས་ཅད་གསལ་བ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།།གལ་ཏེ་མེད་པ་ལ་སྐྱེ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཐམས་ཅད་གསལ་བྱེ་ཉིད་དུ་འདོད་དོ་ཞེ་ན། དེ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། དེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐམས་ཅད་མངོན་པར་གསལ་བར་རྟོགས་པའོ།

以"障碍者"等来解释：首先，由于诸作用对障碍者的自性无功能，所以对已成就的障碍者自性丝毫不作为而无功能者，即使离开障碍者，也无功能。
由于离开也是无，而无也非果，如前在观察共相显现时已说明。
在承许障碍者后如此说明，为了说明其本身不存在，说"声音"等：因为声音常住无为非殊胜性，若有任何障碍者，由何离开障碍者而显现？为什么呢？已说明彼障碍者对常住事物无功能的缘故。
由于如此，不应安立诸作用于障碍者，即不应如此安立"诸作用使声音离开障碍者"。彼等作用对声音也非无功能。为什么呢？因为无彼等作用，即无诸作用的作用则不了知声音的缘故。因此，由彼等作用的作用而成为声音的作者。
若非如此，即若非作者而是能显，则由于与声音无差别，陶师等也会获得瓶等他物的显现。如果承许陶师等显现彼等瓶等时，如是承许，则一切因都成无义，因为全无作用的缘故。
"如果"等也是解释：如果与一切因相同法性的作用显现声音，即应词组为"凡是具有与一切因相同法性的作用"。那时，任何也不会成为任何的果，因为瓶等一切安立都是显现性的缘故。
如果说因为无对无的生起，所以承许一切是所显性，说"彼亦"等：其中"彼"是指一切明显显现的了解。

།དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། རྒྱུ་ཐམས་ཅད་གསལ་བར་ བྱེད་པ་ཉིད་དུ་མངོན་པར་འདོད་པ་དག་དོན་མེད་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ།།དེ་ལྟར་གསལ་བར་བྱེད་པ་དག་ནི་དངོས་པོ་གསལ་བར་བྱ་བ་ཕུལ་དུ་བྱུང་བ་དང་། སྒྲིབ་པར་བྱེད་པ་མེད་པ་དང་། ཤེས་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་གསལ་བྱེད་དུ་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་རྟོགས་པ་གསུམ་དུ་འགྱུར་གྲང་ན། རེ་ཞིག་ གསལ་བྱ་ཕུལ་དུ་བྱུང་བ་བྱེད་པའི་ཕྱིར་ནི་མ་ཡིན་ནོ།།ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། གནས་པའི་ངོ་བོ་ཅན་གྱི་དངོས་པོ་ནི་བྱ་བ་མ་ཡིན་པའི་ཁྱད་པར་ཅན་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྒྲིབ་པར་བྱེད་པ་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། སྒྲིབ་པར་བྱེད་པ་དེ་ནི་འབྲས་བུ་ཉིད་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྣམ་པར་ཤེས་པ་བྱེད་ པའི་ཕྱིར་ཡང་གསལ་བར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ནོ།།དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དེའི་ཡུལ་ཅན་གྱི་ཤེས་པ་ཡང་དངོས་པོ་དང་འདྲ་བར་འབྲས་བུ་ཡོད་པར་སྨྲ་བའི་གཞུང་ལས་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་སྟེ་ཤེས་པ་ལ་འགའ་ཞིག་གི་བྱེད་པ་པོ་ཉིད་དུ་འདོད་ན་དེ་ལ་ཁྱད་པར་མེད་པའི་ཕྱིར་ཤེས་པ་དང་འདྲ་བར་བུམ་པ་ལ་ སོགས་པ་ཡང་རྫ་མཁན་ལ་སོགས་པ་རྣམས་བྱེད་པ་པོ་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ།།དེ་ཉིད་ནི་དེ་ལྟ་བུར་གྱུར་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། ཤེས་པའི་བྱེད་པ་པོར་ཆོས་མཚུངས་པ་ཅན་དེ་ལྟ་བུར་གྱུར་པ་རྫ་མཁན་ལ་སོགས་པ་གཞན་དག་ལ་ཡང་དེ་ལྟ་བུར་གྱུར་པར་ཐལ་བ་སྟེ། བུམ་པ་ལ་སོགས་ པ་ལ་བྱེད་པ་པོ་ཉིད་དུ་ཐལ་བའི་སྒོ་ནས་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་འབྲས་བུ་ཉིད་དུ་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་ཏེ།ཁྱད་པར་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ཡང་གང་གིས་ཤེས་པ་ལ་བྱེད་པ་པོ་ཉིད་ཡིན་གྱི་བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ཐམས་ཅད་འབྲས་བུ་ཉིད་དུ་འདོད་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། ཐམས་ཅད་གསལ་བ་ཉིད་དུ་ མངོན་པར་འདོད་པའི་ཕྱིར་རོ།།གསལ་བྱའི་རྣམ་པ་གཞན་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་དེ་བས་ན་དོན་གྱི་ཚོགས་བུམ་པ་ལ་སོགས་པའམ། གཞན་བྱེད་པ་པོར་འདོད་པ་འདི་བུམ་པ་ལ་སོགས་པའི་གསལ་བ་འགའ་ཞིག་ལ་ཉེ་བར་སྦྱོར་བ་མ་ཡིན་ཏེ། དངོས་པོ་ནི་བྱ་བ་མ་ཡིན་པའི་ཁྱད་པར་ཅན་ཉིད་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ ལ་སོགས་པའི་དེ་མ་ཐག་ཏུ་གསལ་བ་བཀག་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ།།མེད་པའི་བྱ་བ་ལ་ཡང་ཉེ་བར་སྦྱོར་བ་མ་ཡིན་ཏེ། འགའ་ཞིག་ཀྱང་འབྲས་བུ་ཉིད་དུ་ཁས་མི་ལེན་པའི་ཕྱིར་དོན་མེད་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟར་ན་ཞེས་བྱ་བ་བྱེད་པ་པོ་རྣམས་འབྲས་བུ་མེད་པ་ཅན་ཡིན་ན་འགྲོ་བ་འདི་བྱེད་པ་མེད་པ་སྟེ། བྱ་བ་ མེད་པར་འགྱུར་རོ།།ཇི་ལྟ་བུར་གྱུར་པ་ཞིག་ཅེ་ན། ཕན་གདགས་པར་བྱ་བ་དང་ཕན་འདོགས་པར་བྱེད་པ་ཅན་མ་ཡིན་པ་སྟེ། གང་ལ་ཕན་གདགས་པར་བྱ་བ་དང་། ཕན་འདོགས་པར་བྱེད་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཚིག་རྣམ་པར་སྦྱར་རོ།

为什么呢？因为若承许一切因都是能显，将导致无义之过。
如此，能显者成为三种了解：由于显现所显事物的殊胜性、无障碍、及令知晓而成为能显。首先，不是因为作所显的殊胜性。为什么呢？因为具有住性的事物是以非作为为特征的缘故。
也不是因为离开障碍，因为彼障碍非是果的缘故。也不是因为作识而成为能显。为什么呢？因为从说有果的论典中已成立其境识也如事物一样的缘故。
如果承许某者对识是作者性，则由于无差别，如同识，瓶等也将成为陶师等的作者性。
说"彼即如是"等：对于如是成为识的作者的相同法性，其他陶师等也将如是成为过失，因为通过对瓶等成为作者性的门径而导致一切事物成为果性的过失。还有什么差别可说，为何对识是作者性而对瓶等则不是？不承许一切是果性，因为明显承许一切是显现性的缘故。
由于也无所显的其他方式，因此对瓶等义聚或其他承许为作者的这点，不应用于瓶等的任何显现，因为刚才以"事物是以非作为为特征"等已遮破显现的缘故。
也不应用于无的作用，因为不承许任何是果性，将成为无义。如此，若诸作者无果，则此世间无作者，即成无作用。
如何呢？无所作利益和能作利益，即应词组为"无所作利益和能作利益者"。

།གཞན་ཡང་སྒྲ་རྟག་པ་ཉིད་དུ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ལ་ཡང་ངོ་ཤེས་ པ་དང་ཡོད་སྦྱོར་སྩོགས།གང་ཡིན་སྒྲུབ་བྱེད་འདོད་ན་ནི་སྟེ། ཁས་ལེན་ན་དཔེར་ན་སྒྲ་རྟག་སྟེ་ངོ་ཤེས་པར་འགྱུར་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་དང་ཡོད་པར་སྦྱོར་བའི་ཕྱིར་རོ། །གང་རབ་ཏུ་སྦྱོར་བར་བྱེད་པ་དེ་ནི་སྔར་ཡོད་པ་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་སྟེའུ་ལ་སོགས་པའི་གཅོད་པ་ཉིད་ལྟ་བུའོ། །དོན་སྟོན་པའི་ཕྱིར་སྒྲ་སྦྱོར་བར་བྱེད་ པ་དེ་བས་ན་དེ་ཡང་སྦྱོར་བ་ལས་སྔར་ཡོད་པ་ཡིན་ནོ།།སྩོགས་པའི་སྒྲས་ནི་ཕྱིས་ཡི་གེ་ཨ་རྟོགས་པ་ནི་སྔ་མ་དང་ཐ་དད་པ་མེད་པའི་ཡུལ་ཅན་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་གཟུང་ངོ་། །དཔེ་མེད་པ་ཅན་ཡིན་ཏེ། གང་རྟག་པ་འགའ་ཞིག་ལ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་དེ་གནས་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པས་ན་ དཔེ་མེད་པ་ཅན་ཡིན་ནོ།།ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དངོས་ཀུན་ནི་སྐད་ཅིག་གིས་ནི་འཇིག་ཕྱིར་རོ། །རེ་ཞིག་ཚིག་དེ་ཉིད་རྣམ་པར་འགྲེལ་པའི་ཕྱིར། དངོས་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། འཇིག་པའི་རྒྱུ་མེད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཞེས་སྔར་བཤད་པ་དང་ཕྱིས་འཆད་པར་འགྱུར་རོ། །འཇིག་པའི་སྒོ་ནས་མི་ རྟག་པ་ཉིད་དུ་བསྟན་ནས་སྐྱེ་བའི་སྒོ་ནས་ཀྱང་བསྟན་པའི་ཕྱིར་གཞན་ལས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ།གཞན་ལས་ཏེ་རྒྱུ་གཞན་ལས་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་སྐྱེ་བ་ཅན་ཡང་ཡིན་པ་དེ་བས་ན་མི་རྟག་པ་ཉིད་ཀྱང་ཡིན་ནོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། གཞན་ལས་སྐྱེ་བ་ཡིན་གྱི་ཅིའི་ཕྱིར་གློ་བུར་བ་ཉིད་ དུ་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ཞེ་ན།ཡོད་པ་ཉིད་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། གློ་བུར་བ་ཉིད་ལ་ཡུལ་དང་དུས་དང་རྫས་དེས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཉིད་སྔར་བཤད་ཟིན་ཏོ། །དེ་བས་ན་ཞེས་བྱ་བ་དེའི་ཕྱིར་རོ། །ངོ་ཤེས་པ་དང་ཡོད་པར་སྦྱོར་བ་ལ་སོགས་པའི་རྟགས་ནི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་སུ་ འགྱུར་བའི་དངོས་པོའི་ངོ་བོ་གཅིག་པ་ཅན་འགའ་ཞིག་ལ་ཡང་འཇུག་པ་མ་ཡིན་ནོ།།རྒྱུན་ལ་བརྟེན་པ་ཉིད་དུ་བརྟག་པའི་ཕྱིར་ཡང་གཅིག་སྨོས་པ་ཡིན་ལ། སྐད་ཅིག་མ་གཅིག་ལ་ཡང་ངོ་བོ་གཅིག་པ་ཉིད་ཡོད་པའི་ཕྱིར་བརྟན་པ་སྨོས་ཏེ། དུས་ཐམས་ཅད་དུ་འཇིག་པ་ཅན་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསྡུས་ པའི་དོན་ཏོ།།སྒྲོན་མ་ལ་སོགས་པ་གང་དག་ལ་རང་བཞིན་གཞན་དང་གཞན་དུ་སྟེ། ཕན་ཚུན་གྱུར་པའི་སྐྱེ་བ་ཡོད་པ་དེ་དག་ཉིད་ལ་ངོ་ཤེས་པ་ལ་སོགས་པའི་རྟགས་མཐོང་བའི་ཕྱིར་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཉིད་ལ་ཡོད་པས་ན་འགལ་བ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །མ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་གཞན་གྱི་ཡིན་ ཏེ་ངོ་ཤེས་པ་འགལ་བ་མ་ཡིན་ནོ།།ངོ་ཤེས་པ་གང་ལ་སྐྱེ་བ་ཐ་དད་པ་མེད་པ་བསྟན་པ་ངོ་བོ་གཅིག་པ་ཅན་ཡོད་པ་སྟེ། འཁྲུལ་པ་སྒྲོན་མ་ལ་སོགས་པ་དག་ལ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ།

此外，若要证成声音常住性，承许认知、有结合等为能证，例如：声音是常住，因为是可被认知及可被结合的缘故。凡是能结合者，必是先前已有，如斧等的砍伐性。因为为了显示义而结合声音，所以它也是在结合之前已有。
"等"字包含后来了知字母"阿"与前者无有差别的境等能证。
无有譬喻，因为对任何常住者的能证都不存在，所以是无有譬喻。为什么呢？因为一切事物刹那灭故。
首先，为了解释此句，说"事物"等：因为无有坏灭因，如前已说且后当说。
通过坏灭门显示无常性后，为了通过生起门也显示，说"从他"等：从他即从他因，一切事物都是有生，因此也是无常。
为什么呢？若问：从他生，为何不成偶然性？说"有性"等：因为偶然性无处、时、实质决定的缘故。此前已说。"因此"即是为此缘故。
认知、有结合等因，对于成为同品的任何一个具有同一事物自性者也不成立。说"一"是为了观察相续性，说"坚固"是因为在一刹那也有同一性，总义是非一切时有坏灭。
对于灯等有不同自性相互生起者，由于见到认知等因，故存在于异品，因此是相违。
"非"等是他说：认知非相违。显示无有生起差别的认知是具有同一性的，因为错乱存在于灯等。

།གལ་ཏེ་འཁྲུལ་པ་ཉིད་ཇི་ལྟར་ཡིན་ཞེ་ན། ཆོས་མཐུན་པ་ཉིད་ཅན་དུ་རྣམ་པར་འཁྲུལ་པའི་ཕྱིར་ཏེ། སྐད་ཅིག་མ་སྔ་ཕྱི་དག་ གིས་འདྲ་བ་གང་ཡིན་པ་དེས་རྣམ་པར་འཁྲུལ་པ་སྟེ་བསླུས་པའི་ཕྱིར་རོ།།དེ་སྐད་དུ་ངོ་ཤེས་པ་འཁྲུལ་པ་མེད་པ་གཏན་ཚིགས་ཉིད་དུ་གཟུང་བ་དེ་ཡང་སྒྲོན་མ་ལ་སོགས་པ་ལ་གནས་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་རྗོད་པར་བྱེད་དོ། །སྐྱེ་བ་ཐ་དད་པ་མེད་པ་ཅན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་སློབ་དཔོན་གྱི་ཡིན་ཏེ། གང་ལ་ བརྟེན་ནས་ཏེ་ཚད་མ་གང་གིས་སྐྱེ་བ་ཐ་དད་པ་མེད་པ་ཅན་ངོ་ཤེས་པ་ཞེས་བརྗོད་པ་ཡིན།བརྟན་པ་ངོ་བོ་གཅིག་པ་ཅན་ལས་ངོ་ཤེས་པ་སྐྱེ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཚད་མ་ཅུང་ཞིག་ཀྱང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཐ་དད་པ་མེད་པ་དེ་ནི་རྡོ་རྗེ་ལ་སོགས་པ་ཐམས་ཅད་ལ་ཡང་སྔ་ཕྱིར་ཏེ། དཔེར་ན་ རྡོ་རྗེ་ལ་སོགས་པའི་སྔར་གྱི་རང་གི་ངོ་བོ་གང་ཡིན་པ་ཕྱིས་ཀྱང་དེ་ཉིད་ཡིན་ནམ།འོན་ཏེ་གཞན་ཉིད་ཡིན། འོན་ཀྱང་སྒྲོན་མ་ལ་སོགས་པ་བཞིན་དུ་འདུ་བ་ལས་གཅིག་ཉིད་དུ་འཁྲུལ་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་དཔྱད་པར་བྱ་བ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་ཇི་ལྟར་རྡོ་རྗེ་ལ་སོགས་པའི་ཐ་དད་པ་མེད་པ་དེ་བཞིན་ དུ་དེ་དག་གི་ཐ་དད་པ་ཡང་ངེས་པ་མེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན།མ་ཡིན་ཏེ་གྲང་བ་དང་དྲོ་བའི་རེག་པ་ཐ་དད་པ་ལ་སོགས་པ་ངེས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་ནི་རྡོ་རྗེ་ལ་སོགས་པ་འགའ་ཞིག་ཏུ་གྲང་བར་འགྱུར་བ་འགའ་ཞིག་གི་དྲོ་བར་འགྱུར་བ་དེ་ཡང་ཐ་དད་པ་མེད་པར་མི་འཐད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཁས་བླངས་ནས་ཀྱང་ངེས་ པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པར་བརྗོད་པ་ནི་དེ་ཉིད་ཀྱི་ཐེ་ཚོམ་ཡིན་པ་ཡང་བླ་སྟེ།གཅིག་ཏུ་ཐ་དད་པ་མེད་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ་ཞེས་རྟོགས་པར་མི་འགྱུར་བ་དེ་ལྟ་ན་ཡང་ངོ་ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་གཏན་ཚིགས་ཐ་དད་པ་མེད་པའི་གོ་རིམས་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཉིད་ནི་ཐེ་ཚོམ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་སྟོན་ཏེ་ མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལ་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བའི་ངོ་ཤེས་པའི་རྟགས་ལས་སྒྲ་དག་གཅིག་ཉིད་དུ་གྲུབ་པ་མ་ཡིན་ནོ།།གལ་ཏེ་གནས་སྐབས་སྔ་ཕྱི་དག་ཐ་དད་པ་སྟེ་སོ་སོར་མཐོང་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རྡོ་རྗེ་ལ་སོགས་པ་དག་གཅིག་ཉིད་དུ་གྲུབ་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་འགོག་པར་བྱེད་དེ། རྡོ་རྗེ་ལ་སོགས་པ་དག་ལ་ཐ་དད་པར་མཐོང་བ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཤེས་པ་སྔ་ཕྱིས་རྡོ་རྗེ་ལ་སོགས་པའི་ཤེས་པ་དག་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་འབྱུང་བ་ཅན་ཉིད་ཀྱི་ཡོད་པ་དང་མེད་པ་ཉིད་དུ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ།

若问：如何是错乱？因为错乱为具有相同法性，即由前后刹那的相似而错乱或欺诳。如此说明，无错乱的认知作为因也不存在于灯等。
"无有生起差别"等是阿阇黎所说：依于何即由何量说无生起差别的认知，对于坚固同一性的认知生起，全无任何量。
为什么呢？因为彼无差别对一切金刚等前后都应观察：例如，金刚等前时的自性，后时是否仍是彼性？还是他性？然而如同灯等，由聚合而错乱为一性。
若说：如同金刚等的无差别，彼等的差别也无决定。不然，因为决定有冷暖触等差别。如此，某些金刚等成为冷，某些成为暖，彼也不应理为无差别。
承许后说无决定，宁可是对彼自身的怀疑，即使如此不能了解为一向无差别，认知之因的无差别次第也不合理。
以"彼即怀疑"等显示：由于对同品怀疑的认知因，声音不成立为一性。
若说：因为不见前后状态差别或各别，金刚等成立为一性。以"非"等遮破：金刚等无见到差别。为什么呢？因为由前后识次第生起而成立金刚等识的有无。

།དེ་ལྟར་ན་རྡོ་རྗེ་ལ་སོགས་པ་ལ་དམིགས་པའི་ཕྱིས་ཀྱི་ཤེས་པ་སྔར་མེད པས་རང་གི་རྒྱུའི་ཁྱད་པར་སྔར་མེད་པ་ཉིད་སྒྲུབ་པར་བྱེད་ཅིང་ཕྱིས་ཡོད་པས་ཀྱང་ཡོད་པ་ཉིད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ལྟར་ན་ཤེས་པ་སྔ་མ་དང་ཕྱི་མས་རྡོ་རྗེ་ལ་སོགས་པ་ཡོད་པ་དང་མེད་པ་ཉིད་དུ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ།།རང་བཞིན་ཐ་དད་པ་སྲིད་པའི་ཕྱིར་ཏེ་ཐ་དད་པ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཉིད་གསལ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་གལ་ ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ།ཕྱིས་འབྱུང་བ་ཞེས་བྱ་བ་དུས་ཕྱིས་འབྱུང་བའི་ངང་ཚུལ་ཅན་གྱི་ཤེས་པ་སྔར་ཏེ། ཤེས་པ་སྔ་མའི་དུས་ན་རྒྱུ་ཐག་ཉེ་བ་ཅན་དག་ཡིན་ན་ཤེས་པ་སྔ་མ་དང་འདྲ་བར་སྐྱེ་བ་ཉིད་དུ་འགྱུར་ན་དེ་ལྟར་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་བས་ན་ཤེས་པ་དེ་དག་མི་སྐྱེ་ན་ནི་སྔར་རང་གི་རྒྱུ་དང་བྲལ་བ་ སྟོན་པར་བྱེད་དོ།།དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་ནི་གལ་ཏེ་རྒྱུ་དེ་དག་སྔར་ཡོད་པར་འགྱུར་བ་ཡིན་ན་ཡང་ནུས་པའམ་ནུས་པ་མེད་པར་འགྱུར་གྲང་ན། གལ་ཏེ་ནུས་ན་ནི་སྔར་ཡང་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ནུས་པ་ནི་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཅི་སྟེ་ནུས་པ་མེད་ན་ཡང་ཕྱིས་ཀྱང་སྐྱེད་པར་མི་འགྱུར་ རོ།།ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ནུས་པ་མེད་པ་ནི་ཕུལ་དུ་བྱུང་བ་ཉིད་དུ་བྱར་མེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་གང་ལས་ཀྱང་ནུས་པ་རྙེད་པ་མེད་པའི་ཕྱིར། ཅི་སྟེ་ཕྱིས་འགའ་ཞིག་ལས་ནུས་པ་རྙེད་པ་དེའི་ཚེ་ནུས་པ་རྙེད་པ་ཉིད་ཡིན་ན་ནི་བརྟག་པ་ཉིད་མི་རུང་བའི་ཕྱིར་ཏེ། སྔར་གྱི་ནུས་པ་མེད་པའི་རང་བཞིན་ ཉམས་ནས་ནུས་པ་གཞན་སྐྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ།།དེ་བས་ན་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་འབྱུང་བའི་ངང་ཚུལ་ཅན་གྱི་ཡུལ་གྱི་ཤེས་པ་དག་གིས་རང་གི་ཡུལ་གྱི་གོ་རིམས་ཀྱང་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་དེ་ལྟར་ན་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ཐ་དད་པར་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་མི་རྟག་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །གང་གི་ཕྱིར་དེ་ལྟ་ཡིན་པ་དེ་བས་ན་ཡོད་པའི་སྦྱོར་ བ་འདི་ཡིན་པ་དེ་ལྟ་ན་ཡང་སྟེ།གཏན་ཚིགས་གཉིས་པ་བརྗོད་པ་གང་ཡིན་པ་དེས་ཀྱང་སྦྱོར་བ་པོའི་ནུས་པས་སྒྲ་ལ་སོགས་པ་སྐྱེད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ། །རྒྱུའི་ནུས་པ་ལས་ཡོད་པའི་སྦྱོར་བ་ཞེས་བྱ་བའི་བཤད་པ་འདིས་ཡིན་གྱི། སྦྱོར་བ་པོའི་བྱ་བ་ལས་སྔར་ཡོད་ཅིང་སྣང་བའི་རང་གི་ འབྲས་བུའི་བྱ་བ་ལ་སྦྱོར་བ་ལས་བྱ་བ་ནི་མ་ཡིན་ནོ།།དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་སྦྱོར་བ་པོའི་བྱ་བ་ལས་སྔར་སྟེའུ་ལ་སོགས་པའམ། སྒྲ་རང་གི་འབྲས་བུ་ལ་ནུས་པ་ཡོད་པ་དེའི་ཚེ། བདག་ཉིད་ཀྱི་ནུས་པ་ལ་སྦྱོར་བ་མེད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་ན་སྐྱེས་བུ་ལ་ལྟོས་པ་མེད་པར་སྟེའུ་ལ་སོགས་པ་བདག་ཉིད་འཇུག་ པར་འགྱུར་རོ།

如此，对金刚等所缘的后识之前不存在，证成其特殊因之前不存在，后来存在则证成存在性。如此，由前后识证成金刚等的存在与不存在。
因为可能有自性差别，即有差别的缘故。为了明显此义，说"若"等：后生即后时生起本性的识，在前即前识时，若有近因，则应如前识一样生起，然而并非如此。因此，彼等识不生时，显示前时离自因。
若非如此，则若彼等因前已有，是有能力还是无能力？若有能力，前时也应生起。为什么呢？因为能力即是能生。若无能力，后时也不应能生。为什么呢？因为无能力不可成殊胜性，从任何处也不得能力。
若说后来从某处得能力时即是得能力，则不应观察，因为前时无能力的自性已坏，生起其他能力。
因此，由次第生起本性的境识，也证成自境的次第，如此由证成一切事物差别故是无常。
由于如此，即使是此有结合，即所说第二因，也是说由结合者的能力生起声等。由因能力有结合的此解释，而非由结合者的作用前已有且显现的自果作用之结合的作用。
若非如此，则在结合者作用之前，斧等或声有自果能力时，由于无有对自身能力的结合，如此斧等将不待补特伽罗而自行运作。

།གལ་ཏེ་སྦྱོར་བའི་སྒྲས་སྐྱེ་བ་ཉིད་བརྗོད་པ་ཡིན་ན། ཅིའི་ཕྱིར་སྟེའུ་ལ་སོགས་པ་དང་སྒྲའི་སྐྱེ་བ་ཞེས་མི་བརྗོད་པར་ཅིའི་ཕྱིར་སྦྱོར་བ་སྨོས་ཤེ་ན། སྦྱོར་བ་ཞེས་བྱ་བ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། འདོད་པ་སྟེ་མངོན་པར་འདོད་པའི་དོན་གཅོད་པ་ལ་སོགས་པ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་གྲུབ་པ་དེ་ལ་སྟེའུ་ ལ་སོགས་པ་ནུས་པའི་རང་བཞིན་སྐྱེད་པ་ཉིད་ཡིན་པར་བརྗོད་དོ།།ནུས་པ་ཉིད་ཇི་ལྟ་བུར་གྱུར་པ་ཞིག་ཅེ་ན། རིགས་མཐུན་པ་སྟེ་ཉེ་བར་ལེན་པ་འདྲ་བ་རྒྱུར་གྱུར་པའི་སྐད་ཅིག་མ་ལ་ལྟོས་པ་ཅན་ཞེས་བྱ་བ་རིགས་མཐུན་པའི་ཉེ་བར་ལེན་པ་ལ་ལྟོས་པ་ཅན་ནོ། །སྟེའུ་ལ་སོགས་པའི་སྦྱོར་བ་བཞིན་ཏེ། གཅོད་པ་ལ་སོགས་པའི་སྦྱོར་བར་བྱེད་པའི་སྟེའུ་ལ་སོགས་པ་ནི་རིགས་མཐུན་པའི་སྐད་ཅིག་མ་སྔ་མ་ལ་ལྟོས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཉེ་བར་ལེན་པ་ལ་ལྟོས་པ་མེད་པ་ཅན་ནི་ལས་ལ་སོགས་པའི་སྦྱོར་བ་བཞིན་ནོ། །སྩོགས་པའི་སྒྲས་ནི་སྒྲ་ལ་སོགས་པ་ཡོངས་སུ་གཟུང་ངོ་། །ལས་ལ་སོགས་པ་ལ་དང པོར་སྦྱོར་བར་བྱེད་པ་དག་ལ་འདྲ་བའི་སྐད་ཅིག་མ་སྔ་མ་ལ་ལྟོས་པ་ནི་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ།།གང་ཡང་སྔར་ལན་དུ་མ་མཐོང་བའི་དངོས་པོ་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པ་ཡིན་དུ་ཟིན་ཀྱང་། ཕྱིས་དྲན་པ་སད་པའི་རྒྱུ་འགའ་ཞིག་ལས་དེ་ཉིད་འདི་ཡིན་ནོ་ཞེས་ངོ་ཤེས་པའི་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པ་ངོ་ཤེས་པ་ཚད་མར་གྱུར་པ་ནི་མ་ཡིན་མོད་ཀྱི་མདུན་ན་གནས་པའི་ དངོས་པོ་ལས་སྐྱེས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་མངོན་སུམ་ངོ་ཤེས་པ་དེ་ཡང་མངོན་སུམ་གྱི་ཚད་མ་ཉིད་ཡིན་ཏེ།མངོན་སུམ་གྱི་ཚད་མ་དེ་ཉིད་ལས་དངོས་པོ་རྣམས་ཀྱི་བརྟན་པ་སྒྲུབ་པ་ཡིན་ནོ་སྙམ་དུ་སེམས་གང་ཡིན་པའི་མངོན་སུམ་དུ་གྱུར་པའི་ངོ་ཤེས་པ་དེ་ཡང་འོག་ནས་དགག་པར་བྱའོ། །ཕྱོགས་འདིས་བརྟན་ པ་བསྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་སྨྲས་པའོ།།རྟགས་ངན་གཞན་ཡང་སུན་དབྱུང་བྱ། །འདི་ལྟར་བརྟན་པ་བསྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་གང་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་ཆོས་འགའ་ཞིག་ཀྱང་རིགས་མཐུན་པ་སྟེ། དངོས་པོ་བརྟན་པའི་རང་བཞིན་གཅིག་གི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཆོས་ཐམས་ཅད་དེའི་གནས་ སྐབས་ཅན་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ།།རང་བཞིན་གཞན་དང་གཞན་ཉམས་པ་དང་སྐྱེད་པའི་རང་བཞིན་ཅན་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །བརྟན་པར་དམ་བཅས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་རིགས་པ་དང་འགལ་བའི་ཕྱིར་ཏེ། རྗེས་སུ་དཔག་པ་དང་འགལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་ལྟ་ཞེ་ན། ཇི་སྐད་དུ་བརྗོད་པ་སྟེ་ཇི་སྐད་དུ་བསྟན་ བཅོས་འདིར་སྐད་ཅིག་མ་ཉིད་དུ་སྒྲུབ་པ་བརྗོད་པ་དང་བརྗོད་པར་འགྱུར་བའམ།རང་གི་སྡེ་པ་དག་གིས་བསྟན་བཅོས་གཞན་ལ་ཇི་སྐད་དུ་བརྗོད་པ་དེའི་རྗེས་སུ་འབྲངས་ནས་རིགས་པ་དང་འགལ་བའི་རྒྱུའི་ཕྱིར་རོ།

若问：如果"结合"一词表示生起，为何不说斧等和声的生起，而说结合？说"结合也"等：对于所欲即所希求的砍伐等成就，说斧等能力自性的生起。
若问：是何种能力？依于同类即相似取因的刹那，即依于同类近取因。如斧等的结合，因为作砍伐等结合的斧等依于前同类刹那。不依近取因者，如业等结合。"等"字包含声等。最初作业等结合者，无有依于前相似刹那。
虽然前已多次见到的隐蔽事物，后由某种唤醒忆念因而认知"此即是彼"的隐蔽认知非为量，但从现前事物所生的现前认知也是现量。认为由此现量证成诸事物坚固的现前认知，也将在下文破除。
此说为证成坚固。其他恶因亦当破：如此，为证成坚固，任何能证法也无有随行于同类即坚固事物自性一性。为什么呢？因为一切法皆是彼状态性，即具有坏灭与生起其他自性的本性。
一切坚固承许皆违理，因为违背比量。如何？如所说，即如此论中已说及将说刹那性的证成，或随顺自部诸师于他论中如何所说，因为违理之因。

།གཞན་གྱིས་ཀུན་དུ་བརྟགས་པའི་བརྟན་པ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་གཏན་ཚིགས་ གཞན་དག་ཀྱང་སྐྱོན་ཅན་དུ་བརྗོད་པར་བྱའོ།།དེ་ལྟར་ན་རེ་ཞིག་གསལ་བའི་རིམ་པ་ཡང་དག་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་སྐབས་སུ་གསལ་བ་སྒྲ་ཕུལ་དུ་བྱུང་བ་སྐྱེད་པའམ། དེའི་སྒྲིབ་པར་བྱེད་པ་དང་བྲལ་བའམ། ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་གསུམ་སྟེ། དེ་ལ་སྒྲ་རྟག་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཕུལ་ དུ་བྱུང་བ་སྐྱེ་བ་མ་ཡིན་པ་དང་།སྒྲིབ་པར་བྱེད་པ་མེད་པ་ནི་འབྲས་བུ་ཉིད་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་སྒྲིབ་པར་བྱེད་པ་དང་བྲལ་བ་གསལ་བར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བས་རྣམ་པར་རྟོག་པ་གཉིས་སྤངས་ནས་ཤེས་པ་གསལ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ལྷག་མར་བྱས་པ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཚེ་ཡང་གསལ་བའི་གོ་ རིམས་ངག་ཡིན་ན་བློའི་གོ་རིམས་ངག་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་འགྱུར་རོ།།རིག་བྱེད་ཀྱི་ངག་སྐྱེས་བུས་མ་བྱས་པར་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཡིན་ལ། དེ་ཡང་དེའི་རང་བཞིན་ཡིན་པ་དེ་ལྟར་བློ་ཉིད་ཀྱང་སྐྱེས་བུས་མ་བྱས་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ། །དེ་ལ་བློ་ནི་སྐྱེས་བུའི་རྟེན་ཅན་མིན་ཏེ་སྐྱེས་བུ་ལ་བརྟེན་ པ་ཅན་མ་ཡིན་པ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་དམ་བཅས་པ་ལ་གནོད་པ་ཡིན་ནོ།།གང་གིས་ཤེ་ན། ཁས་བླངས་མངོན་སུམ་གྲགས་པ་དང་རྗེས་སུ་དཔག་པས་ཅིག་ཅར་ཏེ་དུས་གཅིག་ཏུའོ། །ཁས་བླངས་པས་ནི་ཁས་ལེན་པས་སོ། །རབ་ཏུ་གྲགས་པ་ཉིད་ནི་གྲགས་པས་སོ། །རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཉིད་ནི་རྗེས་སུ་དཔག་ པའོ།།གལ་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་འཆད་པར་བྱེད་དོ། །གལ་ཏེ་གསལ་བ་བློ་ཡིན་ན་དེའི་གོ་རིམས་ངག་ཡིན་ལ་དེ་ཡང་བློ་ལས་དོན་གཞན་དུ་གྱུར་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་གོ་རིམས་དེ་སྐྱེས་བུས་མ་བྱས་པ་ཉིད་དུ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ན། བློ་ཉིད་སྐྱེས་བུས་མ་བྱས་པ་ཉིད་དུ་སྒྲུབ་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ཡང་གྲུབ་ པའི་མཐར་ཏེ།དཔྱོད་པ་པའི་ལུང་ལ་གནོད་པར་འགྱུར་རོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། བློ་རྣམས་ནི་རང་གི་གྲུབ་པའི་མཐའ་ལ་སྐྱེས་བུས་ཡོན་ཏན་ཉིད་དུ་ཁས་བླངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཁས་བླངས་པས་གནོད་པ་འདིས་ཀྱང་རང་གི་ཚིག་གིས་གནོད་པ་བསྡུས་པའི་ཕྱིར་སོ་སོར་མ་སྨོས་སོ། །མངོན་སུམ་གྱིས་གནོད་ པ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་བློ་འདི་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ།བློ་འདི་ནི་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ལ་སོགས་པ་དག་ལས་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཡང་མངོན་སུམ་ཡིན་ནོ། །སྩོགས་པའི་སྒྲས་ནི་དབང་པོ་ལ་སོགས་པ་ཡོངས་སུ་གཟུང་ངོ་། །ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ལ་སོགས་པ་ཅི་འདྲ་བ་དག་ལས་ཞེ་ ན།སྐྱེས་བུར་བགྲང་བ་ཅན་ཏེ། སྐྱེས་བུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཐ་སྙད་ཟོར་ཡང་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་བརྡར་བཏགས་པ་ཅན་དག་གིས་ཡིན་ཏེ། སྐྱེས་བུ་ཞེས་བྱ་བ་ལོགས་ཤིག་ན་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ནི་རང་གི་འདོད་པས་བཤད་པ་ཡིན་ནོ།

他人遍计的坚固能证因也当说为有过。如此，首先在"显现次第非真"一节中，显现有三种分别：声的殊胜生起、离障碍、及智。其中，由于声是常住故非生起殊胜，由于离障碍非是果故，离障碍非为显现因，以此遮除两种分别，余下智为显现。
此时，若显现次第是语，则智的次第是语。吠陀语欲证成非人造，彼为其自性，如是智也成为非人造。其中，智非依于补特伽罗即非依于人的所立宗受到损害。
由何损害？由许诺、现量、共许及比量同时损害。由许诺即承许，由极成即共许，由比量即推理。
以"若"等解释：若显现是智，其次第是语，彼亦非异于智之他义，故证成彼次第非人造时，即证成智非人造。彼亦违害胜论派教义。为什么？因为诸智在自宗中许为补特伽罗的功德。由此许诺损害也摄入自语相违，故未别说。
为显示现量损害，说"此智"等：此智从作意等生起，此即现量。"等"字摄取根等。问：从何等作意等？答：具补特伽罗数，即为便于言说而假立补特伽罗等名言，补特伽罗非离此别有。此是依自宗解释。

།སྐྱེས་བུའི་ཡོན་ཏན་ཞེས་བྱ་བ་སྐྱེས་བུ་ཐ་དད་པའི་ཡོན་ཏན་ ཡིན་ཏེ་དེ་ནི་གཞན་གྱི་འདོད་པས་བཤད་པ་ཡིན་ནོ།།དེ་བས་ན་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ལ་སོགས་པ་དག་ལས་སྐྱེ་བར་འགྱུར་བའི་འབྲས་བུ་ཉིད་དུ་མངོན་སུམ་དུ་གྲུབ་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་སྐྱེས་བུས་མ་བྱས་པ་ཉིད་དུ་སྒྲུབ་པ་ན་མངོན་སུམ་གྱིས་གནོད་པ་ཡིན་ནོ། །འདོད་པ་ནི་འགྱུར་ན་འབྲས་བུ་ཉིད་མངོན་སུམ་མ་ ཡིན་པ་དེ་བས་ན་མངོན་སུམ་གྱིས་གནོད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན།དེའི་ཕྱིར་ཡོད་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །རྒྱུར་མངོན་པར་འདོད་པ་ཡོད་ན་དངོས་པོ་སྔ་ན་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་དུ་འབྱུང་བ་དང་། དེ་མེད་ན་མི་འབྱུང་བ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ནི་ཡོད་པ་དང་མེད་པའི་ཁྱད་པར་ཡིན་ནོ། །དེ་དག་ལས་འབྲས་བུ་གཞན་ཉིད་ མེད་དོ།།ཇི་སྐད་དུ་བཤད་པ་ཡོད་པ་དེ་ཡང་མངོན་སུམ་ཁོ་ནས་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་དེ་མེད་པར་ཡང་མེད་པ་ཇི་ལྟར་མངོན་སུམ་གྱིས་གྲུབ་པ་ཡིན་ཞེ་ན། མི་དམིགས་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་གྱི་མེད་པ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། མེད་པ་གང་ལ་མི་དམིགས་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་རང་བཞིན་ཡོད་པ་ཞེས་བྱ་བར་ཚིག་རྣམ་པར་ སྦྱར་རོ།།དེ་ཡང་མངོན་སུམ་གྱི་སྟོབས་ཀྱིས་གྲུབ་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའོ་གནས་འཆད་པར་འགྱུར་རོ། །མེད་པ་དངོས་སུ་ཡུལ་གྱི་ངོ་བོའི་སྒོ་ནས་མངོན་སུམ་གྱིས་རྟོགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེའི་རྒྱུ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །འོན་ཀྱང་དེ་ལས་གཞན་པའི་ངོ་བོ་དབེན་པའི་དངོས་པོ་ཉིད་བསྟན་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་མེད་ པ་ཁོང་དུ་ཆུད་པའི་ཕྱིར་སྟོབས་སྨོས་པ་བྱས་པ་ཡིན་ནོ།།དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་མངོན་སུམ་གྱིས་གྲུབ་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་དེ་སྐད་བསྟན་པར་བྱའོ། །གང་གི་ཕྱིར་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ལ་སོགས་པ་ཡོད་པ་དང་མེད་པ་དག་ལ། བློ་ཡོད་པ་དང་མེད་པ་དག་ཡིན་ལ་དེ་ཡོད་པ་དང་མེད་པ་དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར། བློ་རྣམས་ནི་སྐྱེས་བུའི་འབྲས་ བུ་ཉིད་དུ་རྗེས་སུ་དཔག་པར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ།།ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། འབྲས་བུ་ཉིད་འདི་ནི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དང་ལྡོག་པའི་རྟགས་ཅན་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། འབྲས་བུའི་ཐ་སྙད་ཅེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དང་ལྡོག་པ་དག་ལས་འབྲས་བུ་གཞན་ནི་མེད་ན་གང་གི་རྟགས་དང་རྟགས་ཅན་གྱི་དངོས་པོར་མི་འགྱུར། དེ་བས་ན་འདིས་ནི་རྗེས་སུ་དཔག་པས་གནོད་པ་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། །མངོན་སུམ་དང་རྗེས་སུ་དཔག་པས་གྲུབ་པའི་དོན་འཇིག་རྟེན་ལ་གྲགས་པ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར། གྲགས་པས་གནོད་པ་ཡང་འདི་ཉིད་ཀྱིས་བསྟན་པ་ཡིན་པ་དེ་ལྟར་ན་ལོགས་ཤིག་ཏུ་མ་བཤད་དོ།

补特伽罗功德即是异补特伽罗的功德，此是依他宗解释。因此，从作意等生起，现量成立为果。若证成彼为非人造，则为现量所违。
若说：若许为果，则非现量，故非现量所违。为此说"有"等：若欲许为因，则前无之物生起，彼无则不生，此即有无差别。除此之外无他果。如所说有也唯由现量。
若问：无亦如何由现量成立？说"具无见相之无也"：即无具有无见相之自性，如是安立词义。此亦由现量力成立，将解释处所。无非由现量直接通过境之体性而了知，因为彼非其因。然而，由显示离他体性事物之力而通达无，故说"力"字。若非如此，应说"由现量成立"。
由于在作意等有无中，智有无，由此有无故，诸智应比量为补特伽罗之果。为什么？因为此果性具随行遮遣相，即果之名言义。除随行遮遣外无他果，若无则不成为何者之能相所相事。因此，此说明比量损害。
由现量及比量所成义为世间共许故，共许损害亦由此显示，是故未别说。

།ཅི་སྟེ་གསལ་བའི་གོ་རིམས་དག ཡིན་པར་མི་འདོད་ཀྱི།འོན་ཀྱང་ཡི་གེའི་གོ་རིམས་ཡིན་ལ། དེ་ཡང་ཡི་གེ་དག་ལས་ཐ་དད་པ་ཡང་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། གཞན་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། ཡི་གེ་རྣམས་ལས་ཐ་དད་པའི་གོ་རིམས་ཀྱང་གསལ་བ་ཞེས་བྱ་བར་སྔར་བཤད་པའི་སྤྱོད་པ་གསལ་པོས་སྔར་ཐ་དད་པ་མེད་པ་ཡང་བཀག་ ཟིན་ཏོ།།ཅི་སྟེ་དེ་ཉིད་དང་གཞན་ཉིད་དུ་བརྗོད་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པ་དེའི་ཚེ་ཡང་དོན་དམ་པར་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་ནི་བློས་བརྟགས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་བས་ན་གོ་རིམས་དེ་རྟོགས་སྒྲོ་བཏགས་ཡིན་འགྱུར་ན་དེའི་ཚེ། ཇི་ལྟར་སྐྱེས་མིན་རྟེན་ཅན་ཡིན་པ་སྟེ། སྐྱེས་བུ་ལ་བརྟེན་པ་ཅན་ཉིད་དུ་འགྱུར། ཡི་གེ་དག་ལས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་འཆད་པར་བྱེད་དེ། ཡི་གེ་དག་ལས་ཐ་དད་པ་ཅན་ཏེ་ཐ་དད་པར་གྱུར་པའི་གོ་རིམས་ནི་སྔར་བཤད་པའི་གསལ་བ་རྣམ་པར་དཔྱད་པའི་གོ་རིམས་ཉིད་ཀྱིས་ལན་བཏབ་ཟིན་པ་སྟེ། དེ་ལ་སྒྲའི་ངོ་བོ་ཡི་གེ་དག་ལས་ཐ་དད་པར་འགྱུར་ན། ཡན་ལག་དུ་མའི་བདག་ཉིད ཅན་ནམ་དེ་ཡན་ལག་མེད་པ་ཅན་དུ་འགྱུར་གྲང་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་སུན་འབྱིན་པ་བཤད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་འདི་ལ་ཡང་མཚུངས་སོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།།དེ་ཡང་ཡི་གེའི་རང་བཞིན་ཅན་མ་ཡིན་ཏེ། ཡི་གེ་དང་འདྲ་བར་སྔར་བཤད་པའི་སྐྱོན་དུ་ཐལ་བའི་ཕྱིར་ཏེ། དངོས་པོའི་རང་བཞིན་ཅན་ཡིན་ ན་ཡང་དེ་ལ་དེ་ཉིད་དང་གཞན་ཉིད་དུ་བརྗོད་པར་བྱ་བར་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བརྗོད་པར་ཡང་མི་ནུས་སོ།།ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དངོས་པོའི་རང་བཞིན་ཅན་ནི་དེ་ཉིད་དང་གཞིན་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དེ་ལས་མ་འདས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བས་ན་དེའི་ངོ་བོ་ཅན་མ་ཡིན་པ་དག་ལ་སྟེ་དངོས་པོར་གྱུར་པའི་ཐ་དད་ པ་དང་ཐ་དད་པ་མེད་པའི་གོ་རིམས་དང་བྲལ་བ་ཡི་གེ་དག་ལ་དེའི་ངོ་བོ་སྒྲོ་བཏགས་པར་སྣང་བ་ཅན་ཏེ།གོ་རིམས་སུ་སྒྲོ་བཏགས་པར་སྣང་བ་ཅན་གྱི་བློའི་གོ་རིམས་འདི་ཞེས་འཁྲུལ་པར་འགྱུར་ན། འདི་ལྟར་བློས་སྒྲོ་བཏགས་པ་སྐྱེས་བུ་ལ་བརྟེན་པའི་གོ་རིམས་དེ་ཡང་ཇི་ལྟར་ན་སྐྱེས་བུས་མ་བྱས་ པ་ཡིན།ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། བློའི་སྒྲུབ་པ་སྟེ་བྱ་བས་སོ་སོར་འཇོག་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཡང་དག་པར་སྟོན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །གཞན་ཡང་གཏན་དུ་རྟག་པའི་རང་བཞིན་འགའ་ཞིག་ཀྱང་མེད་པའི་ཕྱིར། སྒྲ་ཡོད་ཅིང་སྣང་བས་གདོན་མི་ཟ་བར་གཏན་དུ་མ་ཡིན་པ་སྟེ། བརྟེན་པ་མ་ཡིན་པར་འགྱུར་རོ། །སྒྲ་ དེ་ཡང་རྒྱུ་མེད་པ་ཅན་ནམ་འདི་ལ་སྐྱེས་བུ་ལས་བཟློག་པའི་གཞན་གྱི་རྒྱུ་ཅན་ཡིན་པར་འགྱུར་གྲང་ན།རེ་ཞིག་རྒྱུ་མེད་པ་ཅན་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། རྒྱུ་མེད་པ་ཅན་ཉིད་ནི་གཞན་ལ་ལྟོས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རྟག་པར་འགྱུར་རོ། །གཞན་གྱི་རྒྱུ་ཅན་ཡིན་ན་ཡང་སྐྱེས་བུའི་བྱེད་པ་ལས་འགྱུར་བ་མ་ ཡིན་ནོ།

若说不许为显现次第，而是字母次第，且彼异于字母。说"复次"等：异于字母的次第为显现，如前所说明显行为已遮无异。若说不可说为一性或异性时，胜义中无有，是心所计。因此，若次第是分别增益，则如何是非生且依止，即成为依于补特伽罗？
以"异于字母"等解释：异于字母即有别于字母的次第，已由前说显现观察次第回答。若声体异于字母，则成多分体性或无分，如是诸过难亦同于此。
彼亦非字母自性，因为如字母有前说过失故。若是事物自性，则不能说不可说为一性或异性。为什么？因为事物自性不离一异分别故。
因此，于非彼体性者，即离实有差别与无差别次第的字母上，显现彼体性增益，即显现次第增益的心次第若成迷乱，如是心增益、依于补特伽罗的次第，如何是非人造？因为由心成立即安立，因为真实显示故。
复次，因为无有某常住自性故，声虽有显现必非恒常，即非依止。彼声或无因，或于此有异于补特伽罗的他因耶？首先非无因。为什么？因为无因则不待他故成常。若有他因，亦非从补特伽罗作用生。

།དེ་བས་ན་སྐྱེས་བུས་བྱས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱའོ། །སྒྲའམ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་གཞན་གྱི་ཡིན་ཏེ། སྒྲའམ་ས་ལ་སོགས་པའི་དངོས་པོ་གཞན་གཏན་དུ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ཇི་ལྟར་རྟོགས་པར་འགྱུར་ཞེ་ན། འཇིག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སློབ་དཔོན་གྱི་ཡིན་ཏེ། འཇིག་ པ་ཡོད་ཙམ་འབྲེལ་པ་ཅན་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་སྒྲ་ནི་མི་རྟག་པ་ཉིད།ཡོད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་འཇིག་པར་འགྱུར་གྱི་རྒྱུ་གཞན་ལ་ལྟོས་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། སྒྲ་ཡང་ཡོད་པ་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར་མི་རྟག་གོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསྡུས་པའི་དོན་ཏོ། །དངོས་པོ་རྣམས་ཀྱི་འཇིག་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཆོས་གཞན་ནི་རྒྱུ་འགའ་ཞིག་ལས་ཀྱང་འགྱུར་ པ་མ་ཡིན་ནོ།།གང་གི་ཕྱིར་དེ་ལྟ་ཡིན་པ་དེ་བས་ན་ཞེས་བྱ་བ་དེའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དངོས་པོའི་རང་བཞིན་ཉིད་ཀྱིས་འཇིག་པར་འགྱུར་རོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དངོས་པོ་ཉིད་ནི་རང་གི་རྒྱུ་ལས་དེའི་ཆོས་ཅན་ཏེ། འཇིག་པའི་ཆོས་ཅན་དུ་འབྱུང་ཞིང་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར་རོ། །སྐད་ཅིག་མ་གཅིག་གནས་པའི་ ཆོས་ཅན་ཁོ་ན་འཇིག་པ་ཡིན་ཞིང་དེ་ཡང་རང་གི་རྒྱུ་ལས་སྐྱེ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།མི་རྟག་པ་ཉིད་དུ་མངོན་པར་འདོད་པའི་དངོས་པོ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་འཇིག་པ་ཡིན་གྱི་སྒྲ་ལ་སོགས་པ་རྟག་པ་ཉིད་དུ་མངོན་པར་འདོད་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དངོས་པོའི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། དངོས་པོའི་ཁྱད་ པར་གྱི་རང་བཞིན་འགའ་ཞིག་ཀྱང་འཇིག་པ་མ་ཡིན་ནོ།།ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དེ་ནི་འོག་ནས་འགོག་པར་འགྱུར་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བས་ན་དངོས་པོ་ཙམ་གྱི་རང་བཞིན་གྱིས་ཏེ་ཡོད་པ་ཙམ་རང་བཞིན་གྱིས་འཇིག་པར་འགྱུར་རོ། །རྒྱུ་དེས་ན་སྒྲའམ་གཞན་ཡོད་པ་ཉིད་བརྟེན་པ་སྟེ། ཡོད་པའི་རྟེན་དུ་གྱུར་ པའི་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ནི་གཏན་དུ་བ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་གྲུབ་པོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།།གྲུབ་པ་མ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཞན་གྱི་ཡིན་ནོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། འཇིག་པ་དེ་ཉིད་ཀྱི་གཞན་ལས་སྐྱེ་བ་མེད་པར་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཞན་ལས་སྐྱེ་བའོ། །གཞན་ལས་སྐྱེ་བ་མ་ཡིན་པ་ནི་གཞན་ལས་སྐྱེ་བ་ མེད་པ་སྟེ།དེ་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་ཏེ། འཇིག་པ་རྒྱུ་མེད་པ་ཅན་ཉིད་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དེ་ལྟར་ན་མེས་ཤིང་བསྲེགས་པ་དང་དབྱུག་པས་བུམ་པ་བཅོམ་པ་ཞེས་བྱ་བ་འཇིག་པའི་རྒྱུ་མེ་ལ་སོགས་པ་ཤིང་ལ་སོགས་པའི་དངོས་པོ་རྣམས་ལ་མཐོང་ངོ་། །དེ་ལྟར་ན་མེ་ལ་སོགས་པ་ཡོད་ན་ ཤིང་ལ་སོགས་པ་འཇིག་ཅིང་དེ་མེད་ན་འཇིག་པ་མེད་པ་དེ་ལྟར་ན་འཇིག་པ་ལ་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དང་ལྡོག་པའི་རྗེས་སུ་བྱེད་པ་ཡོད་པ་ཡིན་ནོ།།དེ་ཡང་རྒྱུ་དེ་དང་ལྡན་པ་སྟེ་རྒྱུ་དང་རྒྱུ་དང་ལྡན་པའི་མཚན་ཉིད་ཡིན་པར་སྨྲའོ།

因此应知是人造。"声等"是他说：声或地等诸事物如何了知非恒常？"坏灭"等是论师说：坏灭仅与有相关故，声是无常。由有性故成坏灭，不待他因。声亦是有，故无常，此为摄义。
诸事物的坏灭法不从任何因生。由此故，即由此义，事物以自性坏灭。为什么？因为事物从自因生时即具彼法性，即具坏灭法性而生。义为：唯一刹那住法是坏灭，彼亦从自因生。
若说：欲许为无常的事物即是坏灭，非声等欲许为常者。说"事物"等：任何事物差别自性皆非坏灭。为什么？因为彼将下破故。因此由唯事物自性，即由唯有自性而坏灭。
由此因故，声或他有性所依，即一切成为有依事物皆非恒常，此为成立义。"非成立"是他说。为什么？因为未成立彼坏灭无从他生故。从他生，无从他生即无他生，彼未成立，因为未成立坏灭无因故，此为义。
如是见到火烧木、杖破瓶等，火等因对木等事物的坏灭。如是有火等则木等坏灭，无则无坏灭，如是坏灭有随行遮遣随顺。彼亦说是具因，即因与具因相。

།མ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་འགོག་པར་བྱེད་དེ། མེ་ ལ་སོགས་པས་ཤིང་ལ་སོགས་པ་འཇིག་པར་བྱེད་པ་ནི་མ་ཡིན་གྱི་འོན་ཀྱང་སྐད་ཅིག་མ་སྔ་མ་རང་གི་ངག་གིས་འགག་པར་འགྱུར་ན་མི་འདྲ་བ་གཞན་ཏེ་ཐལ་བ་ལ་སོགས་པའི་ངོ་བོ་ཕྱི་མ་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར་མེ་ལ་སོགས་པ་དག་གིས་ཤིང་ལ་སོགས་པ་དག་འཇིག་པར་ཐ་སྙད་བཏགས་པ་ཡིན་གྱི།འཇིག་པར་བྱེད་པའི་ ཕྱིར་ནི་མ་ཡིན་ནོ།།དེའི་མི་འདྲ་བ་གཞན་སྐྱེ་བ་ཡང་གང་ལས་ཤེ་ན། ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་རྐྱེན་མེ་ལ་སོགས་པ་ཉིད་ལ་བརྟེན་པ་སྟེ། ལྷན་ཅིག་བྱེད་པའི་རྒྱུ་དེ་དང་སྔར་རང་གི་ངང་གིས་འགོག་པའི་ཉེ་བར་ལེན་པ་ཞེས་ཚིག་ཁོང་ནས་དབྱུང་བར་བྱའོ། །ཡང་ན་ ཉེ་བར་ལེན་པའི་ངག་ལ་ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་རྐྱེན་མེ་ལ་སོགས་པ་ལ་བརྟེན་པ་སྟེ།ལྷན་ཅིག་བྱེད་པ་ཡོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་འབྲུ་མང་པོ་པར་བྱའོ། །མེ་ཤིང་འཇིག་པའི་རྒྱུ་ཡིན་པ་ནི་བླ་སྟེ། མེ་ལས་སྐྱེ་བ་ཅན་གྱི་འཇིག་པ་སྟེ་གང་ལ་མེ་ལ་སྐྱེ་བ་ཡོད་པ་ཞེས་ཚིག་རྣམ་པར་སྦྱར་རོ། །ཅི་ཤིང་ཉིད་དམ་འོན་ཏེ་ཤིང་ལས་ དོན་གཞན་དུ་གྱུར་པ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ཡང་ཁས་བླངས་ནས་བརྗོད་པའོ།།འཇིག་པ་རྒྱུ་མེད་ལས་དོན་གཞན་དུ་གྱུར་པ་དག་སྐྱེ་ན་ཤིང་ནི་མཐོང་བ་ཉིད་དུ་འགྱུར། ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཤིང་ནི་འཇིག་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཅིའི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་ཤིང་དོན་གཞན་དུ་གྱུར་པ་ལས་འཇིག་པ་དོན་གཞན་དུ་གྱུར་པ་ཡིན་ ན་ཤིང་འཇིག་ཅིང་ཉམས་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ།འཇིག་པ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །གལ་ཏེ་འདི་ལྟར་འཇིག་པ་ཡིན་པ་དེ་ལྟར་ན་ཡང་དོན་གཞན་དུ་འགྱུར་བ་སྐྱེ་བས་འདི་མི་སྣང་བ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། མི་སྣང་བ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། ཅིའི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་མི་སྣང་བ་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་དོན་གཞན་སྐྱེས་པས་ དོན་གཞན་ཞིག་པའམ་མི་སྣང་བ་དེའི་ཚེ་དེ་ལྟ་ན་ཤིན་ཏུ་ཐལ་བར་འགྱུར་ཏེ།དོན་གཞན་དུ་གྱུར་པ་གང་ལ་ལ་འགའ་ཞིག་སྐྱེས་པ་ཐམས་ཅད་འཇིག་པའམ་མི་སྣང་བར་འགྱུར་རོ།

以"非"等破斥：火等非令木等坏灭，而是前刹那自然灭时，生起不同的他性，即灰等体性后分，故假立火等令木等坏灭之名言，非为令坏灭。
其不同他性从何生？说"具差别"等：依于具差别缘即火等，应补充：彼同缘因及前自然灭的近取因。或者，近取句中应多加：依于具差别缘火等的同缘。
火为木坏灭因且可，从火所生坏灭，即安立词义为：于何有从火生。问：是木自身，还是异于木的他义？此亦是承许而说。
若坏灭无因生为他义，则木应成所见。为什么？因为木无坏灭故。为何如是，若木异于他义，坏灭异于他义，则说木坏坏灭，义为无坏灭。
若说：如是虽是坏灭，然由生起他义故不显现。说"不显现"：为何唯是不显现？若由他义生故，他义坏灭或不显现时，则成太过：凡生起任何他义者皆应坏灭或不显现。

།གལ་ཏེ་དེ་འདི་འཇིག་པ་ཡིན་ཞེས། མེ་ལས་སྐྱེས་པའི་དོན་འདི་ཤིང་འདིའི་ཡིན་གྱི་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་ སྡུད་པར་བྱེད་པའི་ངག་དེ་ཉིད་གལ་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་འཆད་པར་བྱེད་དེ།གལ་ཏེ་དོན་དེ་ཉིད་མེ་ལས་སྐྱེས་པ་ཅན་གྱི་ཤིང་མེད་པ་སྟེ། འཇིག་པ་ཡིན་པ་དེ་བས་ན་ཞེས་བྱ་བ་དེའི་ཕྱིར་ཤིང་གི་འཇིག་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་མི་སྣང་བ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེའི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་འགོག་པར་བྱེད་དེ། མེ་ལས་ སྐྱེས་པའི་དོན་དེའི་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ཡིན་པ་ནི་བླ་སྟེ།མིང་ཙམ་ཡིན་པ་དེ་ལྟར་ན་ཡང་ཇི་ལྟར་གཞན་ནི་གཞན་འཇིག་ཡིན། གང་གི་ཕྱིར་དོན་འགའ་ཞིག་ལ་མེ་ལས་སྐྱེས་པ་ཅན་གྱི་འཇིག་པ་ཞེས་བྱ་བའི་མིང་དུ་བྱས་པ་ཙམ་གྱིས་ཤིང་མི་སྣང་ངོ་ཞེས་བྱ་བར་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །འཇིག་རྟེན་ལ་རབ་ ཏུ་གྲགས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་དེ་ཉིད་འཇིག་པ་མ་ཡིན་ནམ།དེའི་འཇིག་པ་ཞེས་བྱ་བ་མིང་དུ་བྱས་པ་ཙམ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར་གཞན་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། དངོས་པོ་གཞན་ནི་གཞན་གྱི་འཇིག་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །ཐལ་ཆེས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ནི་ཤིང་གི་འཇིག་པ་ཡིན་ པར་འགྱུར་ཏེ།དེ་ཡང་བཤད་མ་ཐག་ཉིད་ཀྱིས་གསལ་བར་བྱེད་དོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཤིང་ལ་དོན་གཞན་དུ་གྱུར་པ་ཉིད་ཀྱིས་མེ་ལས་སྐྱེ་བ་ཅན་གྱི་ཤིང་འཇིག་པ་ཉིད་དུ་བརྟགས་པ་དངོས་པོར་གྱུར་པ་དེ་ནི་དེ་ལས་གཞན་པ་སྟེ་བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་དག་ལ་ཁྱད་པར་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་ཤིང་ ལ་མེས་བྱས་པའི་རང་བཞིན་གྱིས་འཇིག་པ་ཡིན་གྱི་བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ནི་མ་ཡིན་པ་དེ་བས་ན་ཐལ་ཆེས་པ་མེད་དོ།།ཤིང་ལ་མེས་བྱས་པའི་འཇིག་པ་འདི་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཤིང་དང་འཇིག་པ་དག་གི་འབྲེལ་པ་གང་ཡིན། ཕན་ཚུན་ཕན་གདགས་པར་བྱ་བ་དང་ཕན་འདོགས་པར་ བྱེད་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་འབྲེལ་བ་ཉིད་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ།།གལ་ཏེ་ཤིང་ནི་བརྟེན་པ་ཡིན་ལ་གང་ལ་རྟེན་ཡོད་པས་ན་བརྟེན་པ་སྟེ། འཇིག་པ་ཡིན་པ་དེ་བས་ན་རྟེན་དང་བརྟེན་པའི་འབྲེལ་པ་ཡོད་དོ་ཞེ་ན། དེ་ནི་དེ་ལྟར་མ་ཡིན་ཏེ། རྟེན་དང་བརྟེན་པའི་འབྲེལ་པ་དེ་ནི་དགག་པར་བྱ་བ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ ཏེ་འཇིག་པ་ནི་བསྐྱེད་པར་བྱ་བ་ཡིན་ལ།དེ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་ནི་ཤིང་ཡིན་པ་དེ་བས་ན་འཇིག་པ་དང་ཤིང་དག་ལས་སྐྱེད་པར་བྱ་བ་དང་། སྐྱེད་པར་བྱེད་པའི་དངོས་པོའི་འབྲེལ་པ་ཡོད་དོ་ཞེ་ན། མེ་ལས་ཞེས་བྱ་བས་ཅི་ཞིག་བྱ་སྟེ། མེ་ལས་འཇིག་པར་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བརྗོད་པས་ཅི་ཞིག་བྱ། ཅིའི་ ཕྱིར་ཞེ་ན།ཤིང་ཉིད་ལས་འཇིག་པ་དེ་འབྱུང་ཞིང་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར་རོ།

若说"此是彼坏灭"，即此从火生义是此木的，非一切的，此摄义句以"若"等解释：若彼义即从火所生的无木，即坏灭，因此，由木坏灭故不显现。
以"彼"等破斥：从火所生义之无虽可，仅是名称，如是何故他是他坏灭？因为于某义立为从火所生坏灭之名称，不应说木不显现。
若说：由世间极成故，彼即是坏灭，非仅立为彼坏灭之名称。故说"他即"等：事物他非他坏灭。因太过失：一切事物应成木坏灭，此亦由刚说明显。为什么？因为于木，由他义性计度从火所生木坏灭性为事物，于彼异者即瓶等无差别故。
若说：于木由火所作自性是坏灭，非一切瓶等，故无太过。木与火所作坏灭此是，如是木与坏灭何关联？由无互为所作能作故，无关联性。
若说：木是所依，由有能依故是所依，即坏灭，故有能依所依关联。此非如是，因为能依所依关联即当破故。
若说：坏灭是所生，木是能生，故坏灭与木有所生能生事关联。则何须"从火"，说从火坏灭有何用？为什么？因为坏灭从木自身生起故。

།གལ་ཏེ་དེ་ལ་ལྟོས་པ་ཅན་ཏེ་མེ་ལ་ལྟོས་པ་ཅན་གྱི་ཤིང་ལས་འཇིག་པར་བྱེད་པ་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར་མེས་བྱས་པའི་འཇིག་པར་འགྱུར་བ་མེད་དོ་ཞེས་སྐྱོན་བཤད་པ་གང་ཡིན་པའི་སྐྱོན་དེ་མེད་དོ་ཞེ་ན། མེ་ལས་ཕུལ་དུ་བྱུང་བ་ ཐོབ་པ་མེད་པ་ཅན་གྱི་ཤིང་ནི་མེ་ལ་ལྟོས་པ་ཅི་ཡོད་དེ།ཅུང་ཟད་ཀྱང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །མེ་ལས་ཤིང་ཕུལ་དུ་བྱུང་བ་ཐོབ་ན་ཡང་ཤིང་གཞན་ཏེ། ཕུལ་དུ་བྱུང་བའི་མིང་ཅན་གཉིས་པ་འདི་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟར་ན་འཕོ་བའི་རྒྱུ་མེད་པ་ཅན་ཤིང་སྔ་མ་སྟེ། འདི་ལ་འཕོ་བའི་རྒྱུ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པས་ན་ཞེས་ ཚིག་རྣམ་པར་སྦྱར་རོ།།དེ་ཁོ་ན་བཞིན་ཏེ་སྔར་བཞིན་མཐོང་བ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ།། །།བམ་པོ་སུམ་ཅུ་རྩ་གཅིག་པ། དེ་ལྟར་ན་འགྱུར་བ་གལ་ཏེ་མེ་གང་ཁོ་ན་ལས་ཕུལ་དུ་བྱུང་བ་དང་ལྡན་པའི་ཤིང་གཉིས་པ་སྐྱེས་པའི་མེ་དེ་ཉིད་ལས་ཤིང་སྔ་མ་འཇིག་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། ཤིང་སྔ་མ་དང་མེས་བྱས་ པའི་འཇིག་པ་འདིའི་འབྲེལ་པ་གང་ཡིན།དེ་ལྟར་ན་ཐ་མལ་པར་འགྱུར་བ་དེ་ཉིད་ཤིང་ལ་ཞེས་བྱ་བའི་འབྲེལ་པ་གང་ཡིན་ཞེས་འདས་མ་ཐག་ཉིད་དུ་བཤད་པའོ། །གཞན་ཡང་རྟེན་པའི་ངོ་བོ་ལ་སོགས་པ་བརྟེན་པ་དེའི་ཚེ་དེ་ནི་དགག་པར་བྱ་བ་ཉིད་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་ཟློས་པ་དེ་ལྟར་ ན་ཐུག་པ་མེད་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ།།དེ་བས་ན་ཞེས་བྱ་བ་དེའི་ཕྱིར་གདོན་མི་ཟ་བར་འཇིག་པ་དང་འབྲེལ་པར་རུང་བའི་ཤིང་ཕྱིས་ཕུལ་དུ་བྱུང་བ་ཉེ་བར་བྱེད་པས། མེ་སྔ་ན་མེད་པའི་ཤིང་སྐྱེད་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་སྔ་མའི་གནས་སྐབས་ཅན་གྱི་ཤིང་དེ་སྣང་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་མཇུག་བསྡུ་བའོ། །གཞན་ ཡང་ཤིང་འཇིག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཡང་ཤིང་མེད་པ་ཉིད་རྗོད་པ་ཡིན་ལ་མེད་པ་ནི་འབྲས་བུ་མ་ཡིན་ཏེ།བྱ་བས་འབྲས་བུ་ཉིད་དུ་ཁས་ལེན་ན་དེ་ནི་དངོས་པོ་ཉིད་དུ་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བས་ན་དངོས་པོ་མེད་པ་བྱེད་ཀྱི་དངོས་པོ་མི་བྱེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་འགོག་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ན་དེ་བྱེད་པ་སྟེ་མེད་པ་བྱེད་པ་ ཡང་བྱེད་པ་པོ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་དེ།བྱ་བ་འགོག་པ་ཙམ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཤིང་འཇིག་པ་ཡང་མེ་ལ་སོགས་པ་ལ་ལྟོས་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྤྱི་དང་དེ་དང་ལྡན་པ་དག་གིས་རྟེན་དང་བརྟེན་པ་དཔྱོད་པའི་སྐབས་སུ་བཤད་ཟིན་ཏོ། །གཞན་ཡང་རང་གི་ངོ་བོ་མེད་པ་སྟེ། ཤིང་ལ་སོགས་པའི་ རང་བཞིན་མེད་ཅིང་འཇིག་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཤིང་ལ་སོགས་པའི་རང་བཞིན་དེ་ལས་ཐ་དད་པར་ཁས་ལེན་ན་དོན་གཞན་དུ་འགྱུར་བའི་མེ་དེ་ཡང་ཤིང་ལ་སོགས་པ་བཟློག་པའི་དངོས་པོ་ཡིན་གྱི་དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་དངོས་པོ་མེད་པ་དེ་ནི་དོན་གཞན་དུ་གྱུར་པ་མི་རུང་བའི་ཕྱིར་རོ།

若说：由依彼即依火之木生起坏灭，故无"无火作坏灭"之过。无从火获得殊胜的木于火有何依赖？全无。即使从火木获得殊胜，亦是异木，即生起此第二殊胜名者。如是无转变因的前木，即安立词义为：此无转变因故。如其本然，即如前生起所见。
卷三十一
如是若说：正从何火生具殊胜第二木，即从彼火前木坏灭。前木与火所作坏灭此有何关联？如是成平常，即刚说"于木"之关联为何。
复次，能依体性等所依时，彼即当破等一切亦重复，如是成无穷过。因此，必定与坏灭相关的木，后作殊胜，由火先无木生故，具前位木应显现，此为结语。
复次，木坏灭即表木无，无非果，若许作用为果性，则成事物性故。因此，破"作无事非作事"。如是，彼作即作无亦非作者，因为仅是遮遣作用故。
木坏灭亦不应依火等，此已于共相及具彼观察能依所依处说。复次，无自体即无木等自性，若许彼坏灭异于木等自性，则彼遮遣木等事物之火亦成他义，若非如是，彼无事不应成他义故。

།མེད་པ་དེ་ལས་བཟློག་པའི་ཤིང་ལ་ སོགས་པའི་རང་བཞིན་ཉིད་གྲུབ་པར་འགྱུར་བཟློག་པ་མེད་པར་ནི་ཡོད་པ་ཉིད་དུ་བསྒྲུབ་པའི་ཕྱིར།ཇི་ལྟར་ན་མེ་ལ་སོགས་པའི་འཇིག་པས་ཤིང་ལ་སོགས་པ་འཇིག་པ་ཞེས་བྱ། གང་གི་ཕྱིར་དེ་ལྟ་ཡིན་པ་དེ་བས་ན་གཞན་ནི་གཞན་གྱི་འཇིག་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དོན་གཞན་དུ་འགྱུར་བ་དོན་གཞན་དུ་ གྱུར་པའི་འཇིག་པ་མ་ཡིན་ན་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།ཁས་བླངས་ནས་ཀྱང་སྨྲས་པ་ནི་གཞན་འཇིག་པ་ཡིན་ཀྱང་བླ་སྟེ། ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དོན་གཞན་དུ་གྱུར་པ་མེས་བྱས་པ་དེ་ལ་དེའི་གནས་སྐབས་ཅན་གྱི་ཤིང་མི་སྣང་། དེ་ཉིད་བསྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་དོན་གཞན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། དོན་གཞན་ འབྱུང་བ་དང་ཤིང་མཐོང་བ་ཞེས་བྱ་བ་མེས་སྐྱེད་པའི་དོན་གཞན་དུ་གྱུར་པ་འཇིག་པ་ཞེས་འབྱུང་ཞིང་ཡོད་པ་གང་ཡིན་པ་དང་།ཤིང་མཐོང་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་དག་ལ་འགལ་བ་ཅི་ཡོད་དེ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་དེ་ལྟར་ན་དེའི་གནས་སྐབས་ཅན་གྱི་ཤིང་མཐོང་བར་འགྱུར་རོ། །གལ་ཏེ་ ངེས་གཟུང་ཕྱིར་ནའང་མིན་ཏེ།མེས་བྱས་པའི་དོན་གཞན་དུ་གྱུར་པས་བདག་གིས་བྱས་པའི་ཕྱིར་ཤིང་མི་སྣང་བ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ལྟ་ཡིན་ན་ནི་དོན་གཞན་དུ་གྱུར་པ་དེ་ཤིང་གི་སྒྲིབ་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ཐོབ་ན་དེ་ཡང་རིགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་དེས་ནི་སྒྲིབ་བྱེད་མེད། དོན་གཞན་དུ་གྱུར་པ་དེས་ ཤིང་ལ་སྒྲིབ་པར་བྱེད་པ་དེ་ནི་མི་སྲིད་དོ།།གལ་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་འཆད་པར་བྱེད་དེ། དོན་གཞན་ཏེ་མེས་བྱས་པ་དེས་སོ། །དེ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་མེས་བྱས་པའི་དོན་གཞན་དུ་གྱུར་པ་ནིའོ། །སྒྲིབ་པར་བྱེད་པ་བརྟགས་པ་དེ་ཡང་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། སྒྲིབ་པར་ཕྱེད་པ་ནི་སྒྲིབ་ པར་གྱུར་པ་མཐོང་བ་སྟེ།མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་གེགས་བྱེད་པར་འགྱུར་གྱི་ཐོགས་པར་བྱེད་པ་ལ་སོགས་པ་རྫས་ཀྱི་ནུས་པ་དག་ལ་ནི་གེགས་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། མུན་པས་བསྒྲིབས་པའི་བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་དག་ལ་ཐོགས་པར་བྱེད་པ་ལ་སོགས་པ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལ་རང་གི་ཡུལ་ དུ་གཞན་འབྱུང་བའི་གེགས་བྱེད་པ་ནི་ཐོགས་པར་བྱེད་པའོ།།སོགས་པའི་སྒྲས་ནི་དྲི་དང་རོ་ལ་སོགས་པ་གཟུང་ངོ་། །ཅི་སྟེ་སྒྲིབ་པར་བྱེད་པའི་ཤིང་གི་ནུས་པ་ཐམས་ཅད་ལ་གེགས་བྱེད་པར་འགྱུར་བ་དེའི་ཚེ་ཐམས་ཅད་ལ་གེགས་བྱེད་པར་ཁས་ལེན་ན་ཡང་། འཇིག་པ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ཉིད་ཀྱིས་ཤིང་འཇིག་པར་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ ནམ།མེས་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དེ་ཉིད་ཀྱིས་ཤིང་གི་ནུས་པ་ཐམས་ཅད་ཉམས་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ།

从彼无遮遣木等自性即成立，因为无遮遣则成立为有。如何说火等坏灭令木等坏灭？因为如是，故他非他坏灭，义为：他义非他义坏灭。
承许而说：他是坏灭亦可。为什么？由火所作他义于彼位木不显现。为成立彼故说"他义"等：他义生起与木所见，即由火所生他义坏灭之生起存在，与木所见，彼等有何相违？全无，如是具彼位木应显现。
若说：由决定故亦非，由火所作他义自作故木不显现。如是则得"彼他义遮蔽木"，彼亦不应理。因为彼无能遮，彼他义遮蔽木不可能。
以"若"等解释：由他义即火所作。"彼即"是火所作他义。计度彼能遮亦不应理。为什么？能遮是遮蔽所见，即障碍眼识，非障碍碰触等实物功能，因为见到被暗遮蔽的瓶等有碰触等故。
其中，障碍他生起于自境是碰触。"等"字摄取香味等。若许能遮障碍木一切功能时亦遍障碍，则此坏灭岂非令木坏灭？非由火。为什么？因为彼自坏木一切功能故。

།དེ་ལྟར་ན་མེས་བྱས་པ་དོན་གཞན་དུ་གྱུར་པ་འཇིག་པའི་རྒྱུ་དེ་ལ་ཡང་མེ་དང་འདྲ་བ་སྟེ། ཤིང་འཇིག་པ་ལ་མེའི་སྐྱོན་རྒྱས་པར་བསྟན་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་མེས་བྱས་པའི་དོན་གཞན་དུ་གྱུར་པས་ཀྱང་ཤིང་འཇིག་པར་བྱེད་པར་ཐལ་ བར་འགྱུར་རོ།།དེ་ལྟར་ན་ཡང་ཐུག་པ་མེད་པར་འགྱུར་ཏེ། མེས་བྱས་པའི་དོན་གཞན་དུ་གྱུར་པའི་འཇིག་པ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་བྱེད་ཅིང་དེས་ཀྱང་གཞན་ཞེས་བྱ་བ་ཐུག་པ་མེད་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཅི་སྟེ་སྐྱོན་དེར་མ་གྱུར་ཅིག་སྙམ་པས་ཤིང་གི་ཐོགས་པར་བྱེད་པ་ལ་སོགས་པའི་བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་ཉམས་པ་མེད་པ་ཉིད་ཡིན་པ་དེའི་ཚེ་ཡང་ ཤིང་འདི་ཐོགས་པར་བྱེད་པའི་ནུས་པ་ལ་སོགས་པ་ཉམས་པ་མེད་པ་ལས་གཞན་མེས་སྐྱེད་པའི་ཡོད་པ་དེས་ཤིང་ཅི་ཞིག་འཇིག་པར་འགྱུར་ཞིང་གང་གིས་དེ་སྒྲིབ་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ།དེ་ལྟར་ན་ཤིང་སྣང་བར་འགྱུར་རོ། །གལ་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། གང་ལ་མེ་ལས་འབྱུང་བ་ཡོད་པ་ཞེས་བྱ་བར་ཚིག་རྣམ་པར་སྦྱར་རོ། ། འདི་ཡང་བྱེད་པ་པོའི་དྲུག་པ་ཡིན་ཏེ། མེ་ལས་བྱུང་བའི་འཇིག་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་གྱིས་ཡོངས་སུ་གཟུང་བའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ངག་གི་དོན་ཡིན་ནོ། །འཇིག་པ་འཇིག་ཅན་འགྱུར་ཏེ། དངོས་པོ་ཉིད་དུ་བརྟགས་པའི་འཇིག་པ་ཅན་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། འཇིག་པ་དེ་སྐྱེ་ཕྱིར་ཏེ། སྐྱེ་བ་དང་ལྡན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་འཇིག་པ་ཅན་ཡིན་ཏེ། ཤིང་ལ་སོགས་པ་བཞིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ཞིག་པ་འཇིག་པ་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར་ཤིང་ཡང་མཐོང་བར་འགྱུར་རོ། །གདོན་མི་ཟ་བར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་འཆད་པར་བྱེད་དེ། སྐྱེ་བ་དང་ལྡན་པར་འགྱུར་བ་ནི་ཤིང་ལ་སོགས་པ་འཇིག་པའི་སྒོ་ནས་གདོན་མི་ཟ་བར་འཇིག་པར་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ། །མེ་ལ་སོགས་པ་བསྐྱེད་པའི འཇིག་པ་དེ་ཞིག་པར་གྱུར་པ་ལས་ཀྱང་ཤིང་ལ་སོགས་པ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་བ་སྟེ་འབྱུང་བར་འགྱུར་རོ།།གལ་ཏེ་གསོད་བྱེད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་གཞན་གྱི་བསམ་པའི་དོགས་པ་བསུ་བ་ཡིན་ཏེ། ནག་པ་གསོད་པར་བྱེད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་གལ་ཏེ་གསོད་བྱེད་བསད་པ་ན། དཔེར་ན་ནག་པ་ཡང་སྲིད་མིན་ཏེ་ནག་པ་གསོད་པར་ བྱེད་པ་བསད་པའི་རང་བཞིན་ནི་མ་ཡིན་ནོ།།འོ་ན་ཅི་ཡིན་ཞེ་ན། གསོད་པ་པོ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །དེ་བས་ན་དེ་ཞིག་པ་ན་ནག་པ་ཡང་མི་འབྱུང་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་རིགས་ཏེ་བསད་པ་ལོག་པ་ནི་ཡང་འབྱུང་བར་འགྱུར་རོ། །གལ་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་འཆད་པར་བྱེད་དེ། འཇིག་པ་ཞིག་ཏུ་ཟིན་ཀྱང་དངོས་པོ་ཕྱིར་ཐོབ་པ་མ་ཡིན་པ་སྟེ། སྔ་མའི་ངོ་བོ་ཐོབ་པ་མ་ཡིན་ནོ། །གང་གི་ཕྱིར་གསོད་པར་བྱེད་པ་བསད་དུ་ཟིན་ཀྱང་དེས་བསད་པ་སྟེ། སྐྱེས་བུ་གསོད་པ་དེས་བསད་པའི་ཕྱིར་སྐྱེ་བ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན་ལན་འདི་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ།

如是，火所作他义坏灭因亦如火，即广说火于木坏灭之过失，火所作他义亦应成令木坏灭。如是亦成无穷，因为说火所作他义坏灭能作，彼亦他等成无穷故。
若欲避此过失，木的碰触等瓶等无损坏时，此木碰触功能等无损坏外，由火所生有者如何令木坏灭及如何遮蔽？如是木应显现。
于"若"等，安立词义为：于何有从火生起。此亦是作者第六格，义为：由从火生坏灭义摄持故。坏灭成具坏灭，即成计度为事物的具坏灭性。为什么？因彼坏灭生故，即由具生故是具坏灭，如木等之义。坏灭是坏灭故，木亦应显现。
以"必定"等解释：成具生即木等从坏灭门必定成坏灭。从火等所生坏灭坏已，木等亦当生起即当出现。
以"若能杀"等迎接他思疑虑：若能杀黑者被杀时，如黑者非再有，非黑者能杀被杀自性。那是什么？是能杀者。故彼坏时黑者不生是应理，被杀遮止则当生起。
以"若"等解释：坏灭虽坏，事物不复得，即不得前体。因为能杀虽被杀，由彼所杀即由人杀故不生，此答不应理。

།ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། སྐྱེས་བུས་གསོད་པར་བྱེད་པ་ནི་དེ་གསོད་པར་བྱེད་པའི་རྒྱུ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ནག་པ་དེ་བསད་པའི་རྒྱུ་ཉིད་ཡིན་པའི ཕྱིར་རོ།།གསོད་པ་པོ་འདི་ནི་བསད་པའི་རང་བཞིན་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཉིད་གསལ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་འཇིག་པའི་རྒྱུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། འཇིག་པ་རྒྱུ་མེ་དང་། དབྱུག་པ་ལ་སོགས་པ་ལོག་པ་ན་དངོས་པོ་ཞིག་པ་ཡང་འགྱུར་རོ་ཞེས་ནི་མི་སྨྲའོ། །དེ་སྐད་དུ་བརྗོད་ན་ནི་དེ་ལ་ལན་དུ་འགྱུར་རོ། །འོ་ན་ཅི་ཡིན་ཞེ་ན། མེ་ལ་སོགས་པས་ ཤིང་ལ་སོགས་པའི་དངོས་པོ་མེད་པར་བྱེད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཇི་ལྟ་བུར་གྱུར་པ་ཞེ་ན།ཤིན་ཏུ་དམིགས་སུ་མེད་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་གྱི་སྟེ། ལས་ལ་ཡོད་པའི་བྱ་བ་འདི་ལ་དམིགས་པ་དེ་བཀག་པས་ཤིན་ཏུ་མི་དམིགས་པ་ནུས་པ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བ་ལ་བརྗོད་དོ། །དེ་ལྟར་གྱུར་པའི་མེད་པ་དེ་ལོག་པར་གྱུར་པ་ན་རང་བཞིན་གནས་པ་ལས་རྣམ་པ་གཞན་ ཅི་ཞིག་ཡོད་དེ།རང་བཞིན་གནས་པ་ཁོ་ནའི་རྣམ་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །གསོད་པ་པོ་ཞིག་པ་ཡང་འབྱུང་བར་རིགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་ནག་པའི་གསོད་པར་བྱེད་པ་ནི་འཇིག་པ་དང་མཚུངས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །འོ་ན་ཅི་ཡིན་ཞེ་ན། དབྱུག་པ་ལ་སོགས་པ་དང་མཚུངས་པ་ཡིན་ཏེ། དབྱུག་པ་ལ་སོགས་པ་དང་མཚུངས་ པར་འཇིག་པའི་རྒྱུ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།།འཇིག་པ་དང་འདྲ་བ་ནག་པ་འདི་བསད་པ་ཡིན་ལ་དེ་ལོག་པ་ན་འཇིག་པ་དང་འདྲ་བའི་བསད་པ་འདི་ལོག་པ་ན་ནག་པ་འདི་འབྱུང་བ་ཉིད་དུ་ཡང་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟར་ན་རེ་ཞིག་འཇིག་པ་དོན་གཞན་དུ་གྱུར་པ་ཉིད་ཀྱི་སྐྱོན་བཤད་ནས། དོན་གཞན་དུ་གྱུར་པ་མ་ཡིན་པའི་དབང་དུ་མཛད་དེ་ འཇིག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ།།དངོས་པོ་འཇིག་པ་གཞན་ཉིད་མ་ཡིན་ནའང་ཤིང་ཉིད་འཇིག་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་ཞིང་རང་གི་རྒྱུ་ལས་སྐྱེ་བ་དེ་ཡོད་ཉིད་ཕྱིར་རྒྱུ་ཅན་མིན་ཏེ་མེ་ལ་སོགས་པ་དེའི་རང་བཞིན་གྱི་འཇིག་པ་ཡང་ཅུང་ཟད་ཀྱང་བྱར་མེད་པས་ན་རྒྱུ་མེད་པ་ཅན་ཡིན་ནོ། །དངོས་པོ་ཆོས་མི་རྟག་པ་ལ་དེ་ཉིད་ དང་གཞན་ཉིད་དུ་བརྟགས་པ་འདི་ལས་གཞན་པའི་རྣམ་པའང་མེད།ཤིང་ལས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་འཆད་པར་བྱེད་དེ། གང་གི་ཚེ་ཤིང་ལས་འཇིག་པ་དོན་གཞན་དུ་འགྱུར་པ་ཉིད་མ་ཡིན་པ་དེའི་ཚེ་ཤིང་དེ་ཉིད་དེར་ཏེ་འཇིག་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དངོས་པོར་འགྱུར་རོ། །ཤིང་སྨོས་པས་ནི་ཉེ་བར་མཚོན་པ་ཡིན་ནོ། །ཤིང་ ལ་སོགས་པ་དེ་ཡང་མེ་ལ་སོགས་པ་ཉེ་བ་ལས་སྔར་ཡོད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར།ཤིང་ལ་སོགས་པ་འཇིག་པར་འགྱུར་བ་འདི་ལ་མེ་ལ་སོགས་པ་ནུས་པས་ཅི་ཞིག་བྱ། གཞུང་འདི་ནི་རིགས་པ་ཡིན་ཏེ། ཤིང་གི་སྐབས་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།

为什么？因为人作为能杀者即是杀彼之因，因为是杀彼黑者之因。此能杀者非被杀自性。为明此义，说"坏灭因"等：坏灭因火及杖等遮止时，不说事物坏亦成。若如是说，则成其答。那是什么？火等令木等事物无有，彼如何？
极不可得相，即遮遣业中有作用之所缘，说极不可得即离一切功能。如是无遮止时，除自性住外更有何异？义为：唯是自性住相。
能杀者坏亦不应生，因为黑者能杀非如坏灭。那是什么？如杖等，因为如杖等是坏灭因故。如坏灭的此黑者被杀，彼遮止时，如坏灭的此被杀遮止时，此黑者当成生起。
如是，已说坏灭他义性过失，依非他义而说"坏灭"等。事物坏灭虽非他，木即成坏灭，从自因生彼有故非有因，火等彼自性坏灭亦全无所作故无因。事物无常法于此同一性与他性观察外无余相。
以"从木"等解释：当木坏灭非成他义时，彼木即成彼即成坏灭事物。说木是近显。彼木等由火等近故先有故，此木等成坏灭于此火等功能何所作？此文应理，因为是木品故。

།གཞུང་ཁ་ཅིག་ལས་དབྱུང་བ་ལ་སོགས་པའི་ནུས་པས་ཞེས་དབྱུང་བ་སྟེ། དེ་ཡང་བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་ སྔར་སྨོས་པ་བྱས་ནས་བཤད་པར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ།།དེ་བས་ན་དེ་ལ་ཕན་འདོགས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཤིང་ལ་སོགས་པ་དེ་ལ་འཇིག་པའི་རྒྱུ་དག་ཕན་འདོགས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར། ཤིང་ལ་སོགས་པ་དེ་རྣམ་པ་འགའ་ཞིག་གིས་ཀྱང་འཇིག་པའི་རྒྱུ་དག་ལ་ལྟོས་པར་འགྱུར་བ་མེད་དོ། །ཤིང་ལ་སོགས་པ་འདི་མེ་ལ་སོགས་པས་འདི་འཇིག་ པའི་རྒྱུ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་འབྲེལ་པ་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ།།ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། འབྲེལ་པ་དེ་ནི་ཕན་འདོགས་པར་བྱེད་པའི་རྒྱུ་ཅན་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ཏེ། ཕན་འདོགས་པ་མེད་པར་འབྲེལ་པ་རྟོགས་པ་ཐལ་ཆེས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཐམས་ཅད་ཐམས་ཅད་ཀྱི་འབྲེལ་པ་ཅན་དུ་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟར་ནི་འགྱུར་ན་ཤིང་ལ་སོགས་ པ་ལ་མེ་ལ་སོགས་པ་དངོས་སུ་ཕན་འདོགས་པ་མ་ཡིན་གྱི་འོན་ཀྱང་དེའི་འབྲེལ་པ་ཅན་དུ་གྱུར་པ་ལ་ཕན་འདོགས་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན།དེའི་ཕྱིར་བརྒྱུད་པས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། མེ་ལ་སོགས་པ་ཤིང་ལ་སོགས་པའི་འབྲེལ་བ་ཅན་དུ་གྱུར་པ་ལ་ཕན་འདོགས་པར་བྱེད་ཀྱི། དངོས་སུ་མ་ཡིན་པ་དེ་ལྟ་ན་ཕན་འདོགས་པར་བྱེད་པ་ཡིན་པར་ རྟོགས་པ་ན་ཡང་བརྒྱུད་པས་ཕན་འདོགས་པར་བྱེད་པ་དེ་ཡང་ཅི་དོན་གཞན་དུ་གྱུར་པའམ།འོན་ཏེ་ཤིང་ལ་སོགས་པ་དེ་ཉིད་ཡིན་ཞེས་གདོན་མི་ཟ་བར་རྣམ་པར་རྟོག་པ་འདིའི་རྗེས་སུ་འཇུག་པ་སྟེ། རྗེས་སུ་འབྲང་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལས་ཞེས་བྱ་བ་ཤིང་ལ་སོགས་པ་ལས་ཕན་འདོགས་པར་བྱེད་པ་དོན་གཞན་དུ་གྱུར་པ་ཉིད་ན་ཡང་ཤིང་ལ་ སོགས་པ་དེའི་ཕན་འདོགས་པར་བྱེད་པ་འདིའི་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་འབྲེལ་པ་གང་ཡིན།དེ་ལ་ཤིང་ལ་སོགས་པ་ལ་མེ་ལ་སོགས་པས་ཕན་འདོགས་པར་བྱེད་པ་དེའི་ཕན་འདོགས་པར་བྱེད་པ་པོ་ཉིད་བརྒལ་ཞིང་བརྟག་པར་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལས་གཞན་པའི་འབྲེལ་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །སོགས་པའི་སྒྲས་ནི་དེ་ལས་ཡང་ཕན་ འདོགས་པར་བྱེད་པ་གཞན་རྟོགས་པ་དེ་ལྟར་ན་ཐུག་པ་མེད་པའི་སྐྱོན་ལ་སོགས་པ་གཟུང་ངོ་།།དེ་ལྟར་ན་ཕན་འདོགས་པར་བྱེད་པ་དེ་གཞན་ཉིད་མ་ཡིན་ན་ཡང་ཤིང་ཉིད་འཇིག་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་བཤད་པ་གང་ཡིན་པ་དེའི་གནས་སྐབས་ཀྱིས་བརྒལ་ཞིང་བརྟག་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་བས་ན་ཡོད་པ་དེ་ སྣང་བ་ཉིད་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ལས་མ་འདས་པའི་ཕྱིར་དང་།དངོས་པོ་དེ་ཉིད་དང་གཞན་དེ་ཉིད་ལས་མ་འདས་པ་ཡིན་དུ་ཟིན་ཀྱང་འཇིག་པའི་རྒྱུས་བྱས་པའི་ཕན་འདོགས་པ་བསྐྱེད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་དངོས་པོ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར་ཕན་འདོགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། ངོ་བོ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་ ཏེ།དངོས་པོ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།

有些论典中说"出生等功能"，即出生，彼亦是对前说瓶等作解释。
因此，由于无有利益故，即由于木等彼无有坏灭因利益故，木等以任何方式亦不待坏灭因。木等此为火等是坏灭因的关联不应理。
为什么？因为彼关联是有利益作因性故。若非如是，则过失太过，无利益亦成立关联，则一切成一切关联。
若说：虽然火等非直接利益木等，然由利益其所关联故。因此说"间接"等：火等利益木等所关联，非直接，如是了知为能利益时，彼间接利益亦是他义耶？抑或即是木等？必定随此分别，即随顺。
"从彼"即从木等，若利益成他义，则木等彼利益此为彼的关联为何？于彼，应观察木等为火等所利益之能利益性，因为无余关联故。"等"字摄取从彼复有余利益，如是摄取无穷过失等。
如是，利益非他性亦木即成坏灭等所说，由彼情况应观察。因此，由有彼不离显现自性故，虽不离事物一性与他性，然坏灭因所作生起利益非事物。
因此说"利益"等：以成立自性相，因为是成立事物相故。

།དེ་བས་ན་དངོས་པོ་དེ་འཇིག་པར་བྱེད་པ་དེས་སམ་གཞན་གྱིས་བྱས་པ་གཉི་ག་ལྟར་ཡང་ཉེས་པ་བཤད་པ་དེ་ལྟར་ན། དེ་དང་དེ་མ་ཡིན་པར་བྱེད་པ་དང་བྲལ་བའི་འཇིག་པའི་རྒྱུ་བྱེད་པ་པོ་ཉིད་མ་ཡིན་པས་ན་འགའ་ཞིག་གི་རྒྱུ་མ་ཡིན་ཞིང་དབྱུག་པ་ལ་སོགས་ པ་རྒྱུ་མ་ཡིན་པ་ལ་ཡང་བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་འཇིག་པའི་ངང་ཚུལ་ཅན་ཡིན་པས་ན་ལྟོས་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ནོ།།དེ་བས་ན་རང་ཡོད་པ་ཙམ་གྱིས་དངོས་པོ་འདི་དེའི་རང་བཞིན་ཏེ། འཇིག་པའི་ངང་ཚུལ་ཅན་གྱི་རང་བཞིན་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་གྲུབ་པ་ཞིག་ནས་མེད་པའི་འཇིག་པ་བཟུང་ནས་གཞན་གྱིས་བརྒལ་བའི་དོགས་ པ་བསུ་བ་ནི་གལ་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ།གལ་ཏེའང་འཇིག་རྒྱུ་མེད་པ་ཅན་ཡིན་ན་རྟག་པར་འགྱུར་ཏེ། བདག་ཉིད་ཕྱིར་ཡོད་པའི་ཚེ་ན་ཡང་འཇིག་པར་འགྱུར་བ་དེ་ལྟར་ན། དངོས་པོ་འཇིག་པ་དག་ལྷན་ཅིག་འབྱུང་བར་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། སྐྱོན་ནི་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཞིག་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་ གྱི་འཇིག་པ་གང་ལས་མེད་ཉིད་རྟག་ཉིད་ཡིན།དེ་ལྟར་ནི་འགྱུར་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་འཆད་པར་བྱེད་དེ། སྐད་ཅིག་མར་སྨྲ་བ་གང་གིས་འཇིག་པ་རྒྱུ་མེད་ཅན་ན་ཡང་དེ་གདོན་མི་ཟ་བར་རྟག་པ་ཡིན་པས་ན་དངོས་པོ་དེ་མེད་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་ཏེ། འཇིག་པ་མེད་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་དང་། འཇིག་པ་དེ་མེད་པའི་ མཚན་ཉིད་ཅན་ཏེ།དངོས་པོ་བདོག་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་དག་གཅིག་ལ་ལྷན་ཅིག་འབྱུང་བར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། དེ་ནི་དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ནོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། མེད་པ་དེ་ལ་དངོས་པོ་མེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་རྟག་པ་དང་མི་རྟག་པའི་ཆོས་མི་རུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །མེད་པ་ལ་རྟག་པ་དང་མི་རྟག་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་འདི་ནི་ཡོད་ པ་མ་ཡིན་ཏེ།རྟག་པ་དང་མི་རྟག་པ་དེ་དག་ནི་དངོས་པོའི་ཆོས་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང་འཇིག་པ་མེད་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་ནི་ཅི་ཡང་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཞན་ཡང་འབྱུང་ཞིང་སྐྱེ་བར་འགྱུར་བ་ནི་འགའ་ཞིག་དང་ལྷན་ཅིག་འབྱུང་བར་འགྱུར་ཞིང་འཇིག་པ་ནི་མི་འགྱུར་རོ། །འོན་ཀྱང་དངོས་པོ་སྐད་ཅིག་མར་ གནས་པའི་ཆོས་ཅན་བདག་ཉིད་མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ནི་བྱ་བ་འགོག་པ་ཙམ་ཡིན་པ་དེ་བས་ན་བཤད་མ་ཐག་པའི་སྐྱོན་འདི་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ།།ཡང་གཞན་གྱི་བསམ་པའི་དོགས་པ་བསུ་བའི་ཕྱིར་ཡང་མེད་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། གལ་ཏེ་འཇིག་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དངོས་པོའི་ཆོས་མི་འདོད་པ་དེའི་ཚེ་འཇིག་ པ་མེད་ལ་དངོས་འཇིག་མེད་ཉིད་ཀྱི་སྟེ།དངོས་པོ་འཇིག་པར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ལ་ཡང་ཐལ་བར་འགྱུར་བ་ཡང་མི་རུང་སྟེ། གལ་ཏེ་ཕྱིར་དངོས་པོ་འཇིག་པས་དོན་གཞན་དུ་གྱུར་པའི་རྒྱུས་འཇིག་པ་དག་མི་འདོད་དོ།

因此，无论是由彼事物坏灭者或由他者所作，如前所说过失，由离彼与非彼作用的坏灭因非作者性故，非任何因，杖等非因时，瓶等亦是坏灭自性故不应待之。
因此，仅由自有，此事物即是彼自性，即是坏灭自性，已成立。为迎接他人执取无的坏灭而生疑难，说"若"等：若坏灭无因则成常，由自性故有时亦当坏灭，如是则事物与坏灭应成同时生起。
无有过失。为什么？以坏相的坏灭，何从无性成常性？以"如是"等解释：若说刹那，虽坏灭无因亦必定是常，则彼事物无相即坏灭无相，及彼坏灭无相即事物有相，应于一处同时生起。
非如是。为什么？由于彼无中事物无性故，常与无常法不应理故。无中此常与无常分别非有，因为常与无常是事物法性故，坏灭无相全无所是故。
复次，生起者当与某俱生而非坏灭。然事物刹那住法性自体不变，此仅是遮遣作用，故无前说过失。
复为迎接他思疑虑，说"于无"等：若不许坏灭为事物法，则于无坏灭，事物无坏灭性，即事物不坏灭，此应成亦不应理。因为不许由坏灭他义因令事物坏灭。

།ཇི་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་འཆད་པར་བྱེད་དེ། ཇི་ལྟར་ན་མེད་པ་འཇིག་པས་ དངོས་པོ་འཇིག་པར་འགྱུར་ཏེ།མེད་པ་ཉིད་ཀྱི་བྱ་བ་མི་རུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །གཏན་ཚིགས་དེ་བས་ན་དངོས་པོ་འཇིག་པ་ཅན་དུ་མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ཡང་ཐལ་བར་འགྱུར་བ་ཉིད་མ་ཡིན་ནོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། འཇིག་པ་དོན་གཞན་དུ་གྱུར་པ་ལས་དངོས་པོ་ཞིག་པ་ཁས་མི་ལེན་པའི་ཕྱིར་རོ། །འཇིག་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ སོགས་པས་དེ་ཉིད་ཀྱི་གཞུང་འཛུགས་པར་བྱེད་དེ།འཇིག་པ་ཞེས་བྱ་བ་དོན་གཞན་དུ་གྱུར་པ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མེད་དོ་ཞེས་སྨྲས་པའི་བརྒལ་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཇི་ལྟར་འཇིག་པ་རང་བཞིན་མེད་པ་དེ་ལས་དངོས་པོ་འཇིག་པར་འདོད། ད་ནི་ཞེས་བྱ་བ་གཞན་གྱི་ཡིན་ཏེ། ད་ནི་འཇིག་པ་མེད་པ་སྟེ། ཆོས་གཞན་ཡིན་ན་ནི་ཇི་ ལྟར་དངོས་པོ་འཇིག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ་འཇིག་པ་མེད་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ།།དེ་ལྟར་ན་ད་ལྟར་བྱུང་བའི་གནས་སྐབས་འཇིག་པ་མེད་པ་ཅན་ཏེ། གང་ལ་འཇིག་པ་མེད་པ་ཡོད་པ་ཞེས་བྱ་བར་ཚིག་རྣམ་པར་སྦྱར་རོ། །དེ་དག་ནི་འཇིག་པར་མི་བགྲང་སྟེ། གང་གི་ཚེ་དངོས་པོའི་འཇིག་པ་མེད་པ་དེའི་ཚེ་དེས་དེ་ཇི་ལྟར་འཇིག་པ་ ཅན་ཡིན་ཞེས་ཐ་སྙད་དུ་བྱེད།གང་ཞིག་རང་བཞིན་གང་གིས་དེ་དག་ལྡན་པ་མ་ཡིན་པ་སྟེ་འབྲེལ་བ་དང་ལྡན་པ་མ་ཡིན་པའི་དངོས་པོ་དེ་འབྲེལ་བ་མེད་པ་ཅན་དེས་དེ་ལྟར་ཐ་སྙད་འདོགས་པ་སྟེ་དེ་དང་ལྡན་པ་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲས་ཐ་སྙད་འདོགས་པའམ། ཤེས་པས་ཤེས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་རྟ་ལ་རྭས་ཐ་སྙད་མི་ འདོགས་པ་བཞིན་ནོ།།འཇིག་པ་མེད་པ་ཉིད་མ་ཡིན་མོད་ཀྱི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ལན་འདེབས་པར་བྱེད་དེ། དངོས་པོ་འཇིག་པ་མེད་པ་ཉིད་མ་ཡིན་མོད་ཀྱི་འོན་ཀྱང་འཇིག་པ་ཡོད་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ། །འོ་ན་ཇི་ལྟར་ན་མེད་ཅེས་བརྗོད་ཅེ་ན། དངོས་པོ་འཇིག་པ་དོན་གཞན་དུ་གྱུར་པ་གཞན་འཇིག་པའི་རྒྱུ་ལས་ འགྱུར་བར་འདོད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ།འདི་ལྟར་དངོས་པོ་ཉིད་སྐད་ཅིག་མར་གནས་པའི་ཆོས་ཅན་ཏེ། སྐད་ཅིག་མ་གཅིག་གི་གནས་སྐབས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཅན་གྱི་འཇིག་པ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་དངོས་པོ་ཁོ་ན་འཇིག་པ་ཡིན་ན་འོ་ན་ཇི་ལྟར་ན་དངོས་པོའི་འཇིག་པར་འགྱུར་བ་ཞེས་བྱ་བ་འཇིག་རྟེན་པ་མི་ བརྗོད་ཅེ་ན།དེའི་ཕྱིར་འདིའི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། དངོས་པོ་འདིའི་སྐད་ཅིག་མའི་གནས་སྐབས་ཀྱི་རང་བཞིན་འདྲ་བ་གཞན་དང་གཞན་འབྱུང་བས་འཁྲུལ་པའི་ཕྱིར་རྟོགས་པ་མེད་པ་དེ་དུས་ཕྱིས་ཡོད་པ་མི་དམིགས་པས་མི་གནས་པར་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་ཕྱིས་དངོས་པོ་འཇིག་པར་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ངེས་པར་བྱས་ པ་སྟེ།རྟོགས་ནས་ཇི་ལྟར་ཤེས་པ་བཞིན་དུ་སྐྱེས་བུ་ཐ་སྙད་དུ་འདོགས་ཤིང་རྗོད་པར་བྱེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྔར་བཤད་ཟིན་ཏོ།

以"如何"等解释：如何由无的坏灭令事物坏灭？因为无性不应有作用。由此因故，事物不成坏灭性亦非应成。为什么？因为不许由坏灭他义令事物坏灭故。
以"坏灭"等立其宗：所说"坏灭全无他义"之诘难，如何许由无自性坏灭令事物坏灭？"今"是他者，今无坏灭，若是他法，如何说事物坏灭？应成无坏灭。
如是，现在时位无坏灭，即"有无坏灭"之语法组合。彼等非坏灭数，当事物无坏灭时，如何说彼为有坏灭？
若某自性与彼等非相应，即非关联的事物，以无关联者如是安立名言，即以"与彼相应"之声安立名言，或以识知，皆不应理。如于马不安立角名言。
以"非无坏灭"等答：事物非无坏灭，然唯有坏灭。若问：如何说无？所许事物坏灭他义从他坏灭因生者非有。如是，事物即是刹那住法性，是一刹那位自性的坏灭。
若唯事物是坏灭，则如何世间不说事物成坏灭？因此说"此之"等：由此事物刹那住位自性相似他他生起故迷乱，无了知，后时由不见有故了知不住，故决定后时事物成坏灭。如所知而人安立名言、表述，如前已说。

།འདི་ལྟར་དངོས་པོ་གྲུབ་པའི་འཇིག་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ངོ་བོའི་ཁྱད་པར་རམ་གཞན་ཅུང་ཞིག་གི་ཚེ་ཡང་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ནོ། །འོན་ཀྱང་དངོས་པོ་དེ་ཉིད་རང་གི་རྒྱུ་དག་ལས་དེ་ལྟ་བུ་དག་ཏུ་འགྱུར་བ་སྟེ། སྐད་ཅིག་མ་གཅིག་གི་གནས་སྐབས་ཅན་དུ་འགྱུར་རོ། །དེ་བས་ན་ཞེས་བྱ་བ་དེའི་ཕྱིར་ཡོད་པ་ཉིད་འཇིག་པ་ཞེས་བྱ་བ་འགའ་ཞིག་གིས་ཀྱང་དངོས་པོ་དེ་ཞིག་པ་མ་ཡིན་ནོ། །འོ་ན་ཅི་ཡིན་ཞེ་ན། དངོས་པོ་འདིའི་རང་བཞིན་ཉིད་སྐད་ཅིག་མ་གཅིག་གནས་པའི་ངང་ཚུལ་ཅན་གང་གིས་དངོས་པོ་དེ་འཇིག པ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་གྱི་གཞན་དུ་ན་ནི་བདག་ཉིད་དེའི་རང་བཞིན་ཅན་ཉིད་མ་ཡིན་ན།གཞན་ཐག་ཉེ་བ་ཡང་མི་འཇིག་པའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་འཇིག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །འོ་ན་ད་ཇི་ལྟར་ན་དངོས་པོའི་འཇིག་པ་རྒྱུ་མེད་པ་ཅན་དུ་འགྱུར་རོ་ཞེས་ཁྱེད་ཅག་ བརྗོད་དེ།ཇི་ལྟར་རང་བཞིན་ཉིད་མེད་པ་དེའི་རྒྱུ་དང་བཅས་པ་ཅན་གྱི་ཁྱད་པར་དཔྱོད་པའམ། དངོས་པོ་འཇིག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཐ་དད་པ་ཇི་ལྟར་ཡིན་ཞེ་ན། དངོས་འཇིག་ཅེས་བྱ་བས་ལན་འདེབས་པར་བྱེད་དེ། དངོས་འཇིག་གཞན་ལ་ལྟོས་མེད་ཕྱིར། །དེ་ཤེས་ཕྱིར་ན་སེམས་ཀྱིས་ནི། ། ཞེས་བྱ་བ་གཞན་ལ་ལྟོས་པ་མེད་པ་ཉིད་དུ་ཤེས་པའི་ཕྱིར་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་བློས་དངོས་པོ་འཇིག་པའི་གནས་སྐབས། དེ་ཡི་ཐ་དད་སྒྲོ་བཏགས་ནས། །ཁོ་བོ་ཅག་གིས་འཇིག་པ་ཡི། །གནས་སྐབས་དེ་རྒྱུར་མེད་ཅན་བཤད། །དངོས་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས པས་འཆད་པར་བྱེད་དེ།དངོས་པོ་སྐྱེས་པས་གྱུར་པ་འཇིག་པའི་རྒྱུ་གཞན་ལས་ཐོབ་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དེ་ལྟ་བུར་གྱུར་པ་ཉིད་དུ་སྟེ། འཇིག་པའི་ངང་ཚུལ་ཅན་གྱིས་རང་བཞིན་ཉིད་དུ་རང་ཉིད་རྒྱུ་ཡོད་པ་ཉིད་ལས་སྐྱེས་ཤིང་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །གཏན་ཚིགས་དེ་ལྟར་ན་གཞན་ཏེ་ འཇིག་པའི་རྒྱུ་ཉིད་དུ་བརྟགས་པ་གཞན་ལ་ལྟོས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཞན་ལ་ལྟོས་པའོ།།དེ་ལྟ་བུར་གྱུར་པ་ཡང་དེ་ཡིན་ལ་ཆོས་ཀྱང་ཡིན་པས་ན་འཇིག་པ་ཞེས་བྱ་བ་གཞན་ལ་ལྟོས་པའི་ཆོས་དེ་དགག་པའི་ཕྱིར་ཏེ། འཇིག་པ་རྒྱུ་དང་བཅས་པ་དགག་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དེའི་རང་བཞིན་ ཤེས་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དངོས་པོ་འཇིག་པའི་ངང་ཚུལ་ཅན་གྱི་རང་བཞིན་ཤེས་པའི་ཕྱིར་ཏེ།རང་བཞིན་ཉིད་ལ་དེ་སྐད་དུ་བརྗོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་དང་སྦྱར་རོ། །དེ་སྐད་དུ་བརྗོད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་འདིའི་འཇིག་པའི་རྒྱུ་མེད་པ་ཅན་དུ་འགྱུར་རོ་ཞེས་བརྗོད་པའོ། །གང་གི་ཚེ་ཞེ་ན་དེ་ཙམ་ཤེས་པར་འདོད་པའི་ ཚེ་སྟེ།ཅི་དངོས་པོ་གཞན་ལས་འཇིག་པར་འགྱུར་རམ་འོན་ཏེ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་དེ་ལྟར་ཤེས་པར་འདོད་པ་དེའི་ཆེའོ།

如是，事物成就的坏灭之自性差别或他者，任何时亦不变异。然彼事物从自因如是转变，即成一刹那住位。
因此，即由此故，有性所谓坏灭，任何亦非令彼事物坏灭。若问何者？此事物自性即一刹那住自性，由此说事物坏灭，若非如此，非彼自性者，即使邻近他者亦不坏灭故。
若说坏灭全无所有。那么，如何说事物坏灭无因耶？如何观察无自性之有因差别？或事物坏灭如何差别？
以"事物坏灭"答：
事物坏灭不待他，
由知此故心分别，
彼之差别增益已，
我等说彼坏灭位，
无因所成而宣说。
以"事物"等解释：事物生已，非从他坏灭因获得。为什么？由自因有性生起故，即成如是坏灭自性。
如是因故，观察他即坏灭因性，所谓待他即是依他。如是性亦是彼亦是法，故为遮遣所谓坏灭待他法，即为遮遣有因坏灭之义。
"由知彼自性"即由知事物坏灭自性故，此与"如是说"相连。"如是说"即说此成无因坏灭。何时？欲知唯此之时，即欲知事物是否从他坏灭之时。

།རྣམ་པ་གང་གིས་བརྗོད་ཅེ་ན། སེམས་དེ་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་བློས་ཆོས་ཅན་ལས་འཇིག་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཆོས་དོན་གཞན་དུ་གྱུར་པ་བཞིན་དུ་རྣམ་པར་ཕྱེ་བ་སྟེ་དངོས་པོའི་འཇིག་པ་ ཞེས་ཆ་རྣམ་པར་ཕྱེ་ནས་སོ།།བློ་དམན་པ་དག་གིས་ཇི་སྐད་དུ་བཤད་པའི་རྣམ་པས་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དུ་ན་འཇིག་པ་དངོས་པོ་ལས་ཐ་དད་པ་མེད་པར་གནས་པ་དེ་དང་དེ་འཇིག་པའི་ཡོན་ཏན་ལ་སྒྲོ་བཏགས་ནས་བདག་ཉིད་འཁྲུལ་པར་བྱེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་དང་སྦྱར་རོ། །ཅིའི་ཕྱིར་དེ་དེ་ལྟར་ཡང་ འཁྲུལ་པར་བྱེད་ཅེ་ན།འགའ་ཞིག་ཏུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། རྒྱལ་པོའི་སྐྱེས་བུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་ཐ་དད་པའི་རྟེན་ཅན་གྱི་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་སྦྱོར་བས་དེ་ལྟར་མཐོང་བ་སྟེ། འབྲེལ་པ་ཅན་གྱི་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་མཐོང་བ་ལས་དངོས་པོའི་འཇིག་པ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ལ་ཡང་སྒྲ་ཙམ་འདིས་ འཁྲུལ་པ་དག་ནི་དངོས་པོ་འཇིག་པའི་ཡོན་ཏན་ཏེ།ཆོས་ཐ་དད་པ་སྒྲོ་བཏགས་པ་དང་། ཇི་ལྟར་བཏགས་པའི་ཡོན་ཏན་དེའི་ཡོད་པ་ཉིད་དུ་སྒྲོ་བཏགས་པ་དང་། འཇིག་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཡོན་ཏན་དེ་ལྟ་བུའི་བྱེ་བྲག་གིས་རྒྱུ་དང་བཅས་པ་ཅན་དང་རྒྱུ་མེད་པ་ཅན་དུ་སྒྲོ་བཏགས་ནས་དངོས་པོ་འཇིག་རྟེན་ཡོད་ པ་དཔྱོད་པས་སོ།།ཇི་ལྟ་བུར་གྱུར་པ་ཞིག་ཅེ་ན། དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ལ་གནས་པ་མེད་པ་ཅན་ཏེ། སེམས་པ་གང་ལ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ལ་གནས་པ་མེད་པ་དེས་བདག་ཉིད་འཁྲུལ་པར་བྱེད་དོ། །གལ་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་གཞན་གྱིས་བསམ་པའི་དོགས་པ་བསུ་བར་བྱེད་དོ། །བདག་ཉིད་འཇིག་པ་ རྒྱུ་མེད་པ་ཅན་དུ་འགྱུར་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ལ་ཡང་གལ་ཏེ་མེད་པ་རང་ཉིད་ཀྱིས་འཇིག་པ་ཡོད་པར་ཁས་ལེན་ན་ཡང་།དེ་ཉིད་དང་གཞན་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་རྟོག་འདི་མཚུངས་སོ། །གཞན་ལས་ཞེས་བྱ་བ་འཆད་པར་བྱེད་དོ། །གཞན་ལས་འབྱུང་བ་ཉིད་མ་ཡིན་དུ་ཟིན་ཀྱང་སྟེ། རྒྱུ་ཅན་མ་ཡིན་དུ་ཟིན་ ཀྱང་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།དངོས་པོའི་འཇིག་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་རང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་ཡོད་པ་ཡིན་ན་དེ་ཉིད་ཀྱང་གཞན་ཉིད་དུ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་འདིའི་སྟེ། ཅི་དངོས་པོ་འཇིག་པ་དོན་གཞན་དུ་འགྱུར་བའམ། འོན་ཏེ་དངོས་པོ་ཉིད་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་མཚུངས་པ་མ་ཡིན་ནམ། དེ་ལས་གལ་ཏེ་དོན་ གཞན་ཡིན་པ་དེའི་ཚེ་དོན་གཞན་འཇིག་པ་འབྱུང་ཞིང་ཡོད་པ་ན་དངོས་པོ་ཅིའི་ཕྱིར་མི་སྣང་སྟེ།སྣང་བ་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ། །ཅི་སྟེ་འཇིག་པ་དེ་ན་གཞན་དུ་མ་ཡིན་པ་དེའི་ཚེ་དོན་གཞན་ཉིད་མ་ཡིན་ཡང་བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་དེ་ཉིད་འཇིག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་བས་ན་ཏེ་དེའི་ ཕྱིར་དངོས་པོ་འདིའི་སྐྱེས་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མེད་པ་དེ་ལྟར་ཇི་ལྟར་ན་འཇིག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན།དེ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་ལན་འདེབས་པར་བྱེད་དོ།

以何种方式说？由分别心将法性中的坏灭作为他义法而分别，即分别事物坏灭。
此与"智慧浅薄者以所说方式，于实相中无异于事物的坏灭，增益彼彼坏灭功德，自生迷乱"相连。
为何如是生迷乱？说"于某"等：如"王人"等，由施设差别所依的分别而如是见，由见关联分别，于此所谓事物坏灭，仅由此声迷乱者增益事物坏灭功德，即增益差别法，及增益如是安立功德之有性，并以如是所谓坏灭功德差别增益有因无因，以世间有事物观察。
何等性质？无住实相，即心无住实相者使自迷乱。
以"若"等迎接他思疑虑。于自性成无因坏灭者，若许无性自有坏灭，此即同等此彼分别。
解释"从他"：虽非从他生，即虽非有因之义。若事物坏灭以自体有，则此亦同此他分别，即事物坏灭成他义耶？抑或即是事物耶？若是他义，他义坏灭生起、存在时，事物何故不显？应成显现。若彼坏灭非他，则虽非他义，瓶等即是所谓坏灭。
因此，此事物生全无，如何是所谓坏灭？以"于彼"等答。

།སྐབས་འདི་ལ་དངོས་པོ་དེའི་འཇིག་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཆོས་གཞན་ཅུང་ཟད་འགྱུར་བ་མེད་དོ། །འོན་ཀྱང་བདག་ཉིད་འཇིག་ པའི་ངང་ཚུལ་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར།འོན་ཀྱང་འགྱུར་བ་མེད་ཉིད་ཅེས་སྔར་བཤད་པ་མ་ཡིན་ནམ། དེ་ཉིད་གསལ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་འདི་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། འཇིག་པ་རྒྱུ་མེད་པ་ཅན་དུ་སྨྲ་བ་འདི་ནི་རྒྱུ་ལས་གྲུབ་པའི་དངོས་པོ་འཇིག་པའམ། གཞན་ ཏེ་གནས་པ་རྣམ་པ་གཞན་ཉིད་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་སུ་འགྱུར་རོ་ཞེས་ནི་མི་སྨྲའོ།།འོ་ན་ཅི་ཡིན་ཞེ་ན། དེ་ཉིད་དངོས་པོར་གྱུར་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་དངོས་པོ་ལྡོག་པ་ཙམ་སྨྲ་བ་མ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་འཇིག་པ་རྗོད་པར་བྱེད་པས་ཀྱང་ཆོས་གཞན་འགའ་ཞིག་དངོས་ པོར་ཏེ་སྐྱེ་བ་བརྗོད་པ་ན།བརྗོད་པ་འདིས་དངོས་པོ་ལྡོག་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། དངོས་པོ་ལྡོག་པ་མ་བརྗོད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །དེ་ལྟར་ན་དངོས་པོ་ལྡོག་པའི་སྐབས་སུ་གཞན་གྱི་དོན་གཞན་དུ་གྱུར་པ་བརྗོད་པའི་ཕྱིར། སྐབས་མ་ཡིན་པ་ནི་འདིར་བཤད་པར་འགྱུར་རོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ ན།དངོས་པོར་གྱུར་པ་འགའ་ཞིག་འབྱུང་བས་དངོས་པོ་ཡོད་པ་འཇིག་པ་ཞེས་བྱ་བ་མ་ཡིན་ན། གང་གིས་ན་དེ་བརྗོད་པས་དངོས་པོ་ལྡོག་པར་འགྱུར། དེ་བས་ན་གང་གི་ཚེ་བདག་ཉིད་དུ་གྱུར་པ་མེད་པ་དེའི་ཚེ་དངོས་པོ་འཇིག་པ་སྟེ་ལྡོག་པ་ཡིན་ནོ། །གཞན་ཡང་བཞིན་འགྱུར་བ་ མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ནི་དངོས་པོ་འགག་པ་ཙམ་གྱི་མཚན་ཉིད་ཅན་མེད་པར་དགག་པ་ཡིན་གྱི་མ་ཡིན་པར་དགག་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ།འདི་ལ་དངོས་པོ་རྣམ་པ་འགའ་ཞིག་ཀྱང་བསྒྲུབ་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །གང་དུ་ཐོབ་པ་འགོག་པ་ཙམ་བྱེད་པའི་སྒོ་ནས་དངོས་པོའི་ཆ་ལ་མི་རེག་པ་ འདི་ནི་མེད་པར་དགག་པ་ཡིན་ལ།གང་དུ་དགག་པའི་སྒོ་ནས་གཞུང་བསྒྲུབ་པ་ནི་མ་ཡིན་པར་དགག་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་ནི་མེད་པར་དགག་པ་འདི་ལ་ཡང་དངོས་པོ་འགའ་ཞིག་ཡོད་པར་སྒྲུབ་ན་ནི་མེད་པ་དང་མ་ཡིན་པར་དགག་པ་དག་གི་ངོ་བོ་ཐ་དད་པ་སྟེ། རང་བཞིན་ཐ་དད་པ་མེད་ པར་འགྱུར་རོ།།ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། མེད་པ་དང་མ་ཡིན་པར་དགག་པ་གཉི་ག་ལ་ཡང་སྒྲུབ་པ་གཙོ་བོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གང་གི་ཕྱིར་མེད་པར་དགག་པ་ལ་ཡང་སྒྲུབ་པར་ཡོད་པ་དེའི་ཚེ་དགག་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་དེ་ལྟར་ན་བཀག་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་འགའ་ཞིག་དུ་ཡང་མ་ཡིན་པར་དགག་པར་མི་ འགྱུར་རོ།

于此处，彼事物所谓坏灭之他法全无变异。然由自性是坏灭自性故。然而前说"无变异性"，为明此义，说"此"等：说无因坏灭者，并非说从因成就的事物坏灭，或他即住等其他法性。
若问何者？非说"彼即非事物"这样仅遮遣事物。若说坏灭者亦说某他法为事物即生，此说不成事物遮遣，因未说事物遮遣。如是，于事物遮遣处说他之他义故，此说非其处。
为何？若非由某事物生起而有事物称为坏灭，则何以说此成事物遮遣？因此，当无自性时，事物坏灭即遮遣。
复次，所谓"无变异"是唯事物灭尽相之无遮，非非遮，即于此不成立任何事物行相之义。
唯遮遣所得而不触及事物分者是无遮，由遮遣而立宗者是非遮。若非如此，则于此无遮亦成立某事物有性，则无遮与非遮之体性差别、自性差别将不存在。
为何？因二者皆以成立为主故。由于无遮亦有成立时无有遮遣，如是由无遮遣故，于任何处亦不成非遮。

།ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། གལ་ཏེ་འགའ་ཞིག་ལ་ཡང་ལྡོག་པར་འགྱུར་བ་དེའི་ཚེ་དེ་ལས་བཟློག་པ་སྟེ། བཟློག་པར་བྱ་བའི་དངོས་པོ་ལས་བཟློག་པ་དེ་མ་ཡིན་པར་དགག་པ་བཟློག་པ་ན། མ་ཡིན་པར་དགག་པས་རེག་པར་འགྱུར་ཏེ། བྲམ་ཟེ་མ་ཡིན་པ་ཁྱེར་ལ་ཤོག་ཅེས་བྱ་བས་བྲམ་ཟེ་ མ་ཡིན་པར་དགག་པས་རྒྱལ་རིགས་ལ་སོགས་པས་རེག་པའི་ཕྱིར་འགའ་ཞིག་ལྡོག་པར་འགྱུར་བ་དེ་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ།།ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཐམས་ཅད་དུ་འགའ་ཞིག་ལྡོག་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བཤད་པ་ན་དངོས་པོ་རྣམ་པར་བཅས་པས་འགའ་ཞིག་རྟོགས་པར་ཡང་མི་འགྱུར་ན། འོན་ ཀྱང་ལྡོག་པའི་སྐྲས་ཀྱང་དངོས་པོ་འགའ་ཞིག་རྟོག་པའི་ཕྱིར་རོ།།དེ་ལྟར་ན་བརྗོད་པ་འདིས་ནི་དངོས་པོ་ལྡོག་པར་བརྗོད་པས་ཀྱང་ལྡོག་པ་ཁོ་ནར་བཤད་པ་མ་ཡིན། འོན་ཀྱང་དོན་གཞན་ཡོད་པ་ཉིད་བསྟན་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟར་ན་གང་མ་ཡིན་པར་དགག་པས་གང་ཞིག་ གིས་དབེན་པ་བརྗོད་པས་དེ་དག་ནི་ཕན་ཚུན་ཐ་དད་པར་གྲུབ་པ་མེད་དོ།།ཐ་དད་པས་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཡང་མ་ཡིན་ན་མ་ཡིན་ཏེ། མ་ཡིན་པ་དེ་ནི་དེ་ལས་གཞན་པས་དབེན་པས་གཞན་ཉེ་བར་ལེན་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་ཇི་སྐད་དུ་བཤད་པའི་རྣམ་པས་ ལྡོག་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རྗེས་སུ་འགྲོ་བར་ཡང་མི་འགྱུར་རོ།།ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དེ་ནི་གཅིག་གི་རང་བཞིན་ལ་གནས་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གནས་པ་དེ་ལ་ཡང་སྟེ། གཅིག་གི་རང་བཞིན་ལ་གནས་པ་དེ་ལས་གཞན་ལྡོག་པ་སྟེ་སྤངས་པ་ན་ཡོད་པར་ འགྱུར་ལ།དེ་ལས་གཞན་ལྡོག་པ་དེ་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། འགྲོ་བའི་འཇུག་པ་དང་ལྡོག་པ་མེད་པ་ཅན་དུ་འགྱུར་རོ། །འདི་ལ་འཇུག་པ་དང་ལྡོག་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པས་ན་ཞེས་ཚིག་རྣམ་པར་སྦྱར་རོ། །མི་འདོད་པ་ལ་ལྡོག་པ་དང་འདོད་པ་ལ་འཇུག་པ་མེད་ པའི་ཕྱིར་འཇུག་པ་མེད་པ་ཅན་དུ་འགྱུར་ཞིང་།འགའ་ཞིག་ཀྱང་ལྡོག་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་ལྡོག་པ་མེད་པ་ཅན་དུ་འགྱུར་བ་དེ་བས་ན། དངོས་པོ་གང་འཇིག་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བརྗོད་པས་དེ་བདག་ཉིད་དུ་འགྱུར་བ་མེད་དོ་ཞེས་བཤད་པར་འགྱུར་གྱི། འདིའི་ཆོས་གཞན་ཅུང་ཞིག་ཀྱང་འཇིག་ པ་ཞེས་བརྗོད་པ་མ་ཡིན་ནོ།

为何？若于某处有遮遣时，则与彼相违，即从所遮事物相违，当遮遣非遮时，非遮将触及，如"带来非婆罗门"之说以非遮触及刹帝利等故，然彼某处遮遣亦不存在。
为何？若说"于一切处有某遮遣"，则以事物有行相亦不能了知某者，然以遮遣之声亦了知某事物故。如是，此说虽说事物遮遣，亦非唯说遮遣，然将显示他义有性。如是，由非遮说某离某者，彼等无成互异。
虽无差异亦非无，因彼非即由离他而取他为相故。如是，由如所说方式无遮遣故，亦不成随行。
为何？因彼随行是住一自性相故。于彼住，即从彼住一自性遮遣他即舍弃时有，然彼遮遣他亦不存在故，成无趣入、遮遣者。
此中无趣入与遮遣故，如是安立语词。由于不欲者无遮遣、所欲者无趣入故成无趣入者，由全无遮遣故成无遮遣者，因此，说"某事物将坏灭"即说彼无自性，非说此有少许他法为坏灭。

།ནག་པའི་བུ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ལ་ཇི་ལྟར་དངོས་པོ་ཐ་དད་པ་དེ་ལྟར་དངོས་པོའི་འཇིག་པ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ཡང་ཐ་དད་པའི་རྟེན་ཅན་གྱི་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་མཚུངས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། ནག་པའི་བུ་ཞེས་བརྗོད་ཙམ་ གྱི་སྒྲ་འདི་དང་མཚུངས་པའི་ཕྱིར་ཡུལ་གཞན་ལ་མཐོང་བའི་བྱ་བ་སྟེ།ནག་པའི་བུ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ལ་མཐོང་བའི་བྱ་བ་དངོས་སུ་ཐ་དད་པ་དེ་ཐམས་ཅད་ལ་སྟེ། དངོས་པོའི་འཇིག་པ་འདི་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ལ་སྦྱར་བར་རིགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། སྒྲ་ཙམ་གྱིས་ དངོས་པོ་ལ་སྦྱོར་བ་མི་རུང་བའི་ཕྱིར་རོ།།དེ་ཉིད་ནི་བོང་བུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་སྟོན་ཏེ། སྐྱེས་བུ་ལ་བོང་བུ་ཞེས་བྱ་བའི་མིང་དུ་བྱས་པ་ལས་མི་ལ་ཡང་བོང་བུའི་ཆོས་སྦྱར་བར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ན་ནག་པའི་བུ་ཞེས་བྱ་བའི་ངག་འདི་ལ་ཐ་དད་པའི་རྟེན་ཅན་གྱི་དྲུག་པ་ སྦྱོར་བ་དག་ནི།ནག་པ་ལས་བུ་དངོས་སུ་ཐ་དད་དོ་ཞེས་དེ་ལྟར་མཐོང་བའི་བྱ་བ་འཇིག་པ་ལ་ཡང་སྦྱར་བར་བྱ་སྟེ། དངོས་པོ་འཇིག་པར་འགྱུར་བ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ལ་ཡང་ཡོད་པའི་ཕྱིར་འཇིག་པ་ཐ་དད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། འགལ་བའི་ཕྱིར་ཏེ་དོན་གཞན་དུ་འགྱུར་བ་དངོས་ པོའི་འཇིག་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་འགལ་བ་བསྟན་ཟིན་པའི་ཕྱིར་རོ།།གལ་ཏེ་འཇིག་པ་དོན་གཞན་དུ་གྱུར་པ་མ་ཡིན་ན། ཅིའི་ཕྱིར་དངོས་པོའི་འཇིག་པ་ཞེས་དེ་སྐད་དུ་བསྟན་ཅེ་ན། དེའི་ཕྱིར་དེ་སྐད་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། དངོས་པོའི་ འཇིག་པ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་སྐད་དུ་བརྗོད་པའི་དོགས་པ་ཡང་སེམས་ཀྱི་ཆོས་ཅན་ལས་ཆོས་གཞན་དུ་གྱུར་པ་བཞིན་དུ་རྣམ་པར་ཕྱེ་ནས་དེ་ཙམ་ཤེས་པར་འདོད་པའི་ཚེ་རང་བཞིན་ཉིད་ལ་དེ་སྐད་དུ་བརྗོད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་བསྟན་ཅིང་བཤད་ཟིན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ།།དེ་བས་ན་མེད་པ་ ནི་ཅིར་ཡང་མི་རུང་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ།།དེ་ཉིད་དང་གཞན་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་དེ་ཉིད་དང་གཞན་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་མཚུངས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་ཡོད་པ་སྟེ། དངོས་པོ་འབྱུང་བ་ལས་དེ་ཉིད་དང་གཞན་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་རྟོག་དེར་འགྱུར་རོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། བྱ་བ་དངོས་པོ་དང་ འབྲེལ་པའི་ཕྱིར་རོ།།ཡོད་པ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་འཆད་པར་བྱེད་དོ། །ཡོད་པ་སྟེ་འབྱུང་ཞིང་སྐྱེ་བ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུའོ། །དེ་གདོན་མི་ཟ་བར་སྐྱེ་བ་དང་ལྡན་པ་སྟེ། འབྱུང་བ་དང་ལྡན་པ་རག་ལུས་པ་ཡིན་ཏེ། སྐྱེ་བ་དང་ལྡན་པ་མེད་པར་ཡོད་པ་མི་རུང་བའི་ཕྱིར་རོ། ། ཡོད་པ་དེ་ཡང་དངོས་པོ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རང་བཞིན་ཉིད་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟར་ན་བུམ་པ་ཡོད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ།

若问：如"黑者之子"中有事物差别，如是所谓事物坏灭亦由差别所依分别相同故？为此说"因此"等：仅由"黑者之子"之声相同故，于其他境见之作用，即于"黑者之子"所见实际差别作用一切，不应配于此所谓事物坏灭，因仅由声不应配于事物故。
此即以"驴"等显示：以人名为驴，不应将驴之法配于人。如是，于此"黑者之子"语中配第六格差别所依者，即见"子从黑者实际差异"，亦应配于坏灭，于"事物将坏灭"中亦有故，坏灭非差别。
为何？因相违，已以"成他义非事物坏灭"等显示相违故。若坏灭非成他义，为何说"事物坏灭"？为此说"如是"等：已以"由分别心将法性中法分别为他如是，当欲知唯此时，于自性如是说"等显示说明故。
因此，由无性于任何皆不应理故。由此彼性故，不同此彼分别。因此有，即从事物生起成彼此分别。为何？因作用关联事物故。
以"有"等解释：有即生起、产生。彼必定具生，即具生起、依赖，因无具生不应有故。彼有亦由事物性故是自性，如是说"瓶成有"。

།གལ་ཏེ་དེ་རང་བཞིན་མེད་པ་ཡིན་ན་དེའི་ཚེ། རང་བཞིན་མེད་པ་ནི་བྱ་བ་འགའ་ཞིག་ཏུ་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་དང་འབྲེལ་པའི་ཕྱིར་རོ། །བྱ་བ་ཞེས་བྱ བ་དོན་གཞན་དུ་གྱུར་པ་ནི་མེད་ཀྱི་འོན་ཀྱང་བྱ་བ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ལྟ་བུའི་རང་བཞིན་ཡིན་ན་དེ་རང་བཞིན་མེད་པར་ཇི་ལྟར་འགྱུར།གལ་ཏེ་རང་བཞིན་མེད་པ་ལ་བྱ་བའི་འབྲེལ་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ན། ད་ནི་རི་བོང་གི་རྭ་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཇི་ལྟར་ཐ་སྙད་དུ་བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ། རི་བོང་གི་རྭ་ མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་འབྱུང་བའི་མཚན་ཉིད་ཅན་གྱི་བྱ་བ་ཇི་ལྟར་ན་ཐ་སྙད་དུ་བྱེད་པ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།སོགས་པའི་སྒྲས་ནི་མོ་གཤམ་གྱི་བུ་མེད་པ་ལ་སོགས་པ་གཟུང་ངོ་། །རི་བོང་གི་རྭ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ལེན་འདེབས་པར་བྱེད་དེ། རི་བོང་གི་རྭ་མེད་ པའི་མ་གཞན་ཅུང་ཟད་ཅིག་ཏུ་འགྱུར་རོ་ཞེས་སྒྲུབ་པའི་སྒོ་ནས་ནི་མི་རྗོད་ཀྱི་འོན་ཀྱང་རི་བོང་གི་རྭ་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་ངག་འདིས་འདི་ལྟར་རི་བོང་གི་རྭ་དེ་མེད་པ་སྟེ།ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཡོད་པ་འགོག་པར་བྱེད་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །གཞན་ཡང་རི་བོང་གི་རྭ་ལ་སོགས་ པ་མེད་པར་འགྱུར་བའམ་མི་འགྱུར་བ་ཞེས་བྱ་བའི་སྐབས་སྐབས་ལ་བརྟེན་པའི་རྣམ་པ་འགའ་ཞིག་སྐྱེས་བུ་ཐ་སྙད་འདོགས་པ་པོས་རི་བོང་གི་རྭ་ལ་སོགས་པ་དེ་འདི་ལྟར་མེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་དང་ལྡན་པ་བཞིན་དུ་སྒྲོ་བཏགས་ནས་སྟོན་པར་བྱེད་མོད་ཀྱི།རི་བོང་གི་ རྭ་ལ་སོགས་པ་དེ་ནི་ཐ་སྙད་ཙམ་གྱིས་དེ་ལྟར་བྱ་བ་དང་ལྡན་པར་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ནོ།།འདི་ལྟར་རི་བོང་གི་རྭ་ལ་སོགས་པ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ནི་དོན་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་དབེན་པ་སྟེ། དོན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རང་བཞིན་དང་བྲལ་བ་ཡིན་གྱི་དངོས་པོར་གྱུར་པའི་བྱ་བ་འགའ་ཞིག་དང་ལྡན་པ་ ནི་མ་ཡིན་ནོ།།གལ་ཏེ་འཇིག་པ་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བ་ཡིན་ན་ཡང་དོན་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་དབེན་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ལྟ་བུའི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། དེ་ལྟ་བུ་སྟེ། རི་བོང་གི་རྭ་ལ་སོགས་པ་བཞིན་དུ་དོན་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་སྟོང་པའི་མཚན་ ཉིད་ཅན་གྱི་འཇིག་པ་ནི་གཞན་གྱིས་འདོད་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ནོ།།དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དངོས་པོ་ནི་འཇིག་པ་དེའི་ངོ་བོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ་རྒྱུ་ལས་དངོས་པོ་འཇིག་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་དེ་སྐད་དུ་བརྗོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་འཆད་པ་པོ་དག་གིས་དེ་སྐད་དུ་མེད་པ་དེ་ཡང་ རང་བཞིན་མེད་པ་ཉིད་འབའ་ཞིག་ཏུ་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་དང་ལྡན་པ་བཞིན་དུ་བཤད་མོད་ཀྱི།བདག་ཉིད་ནི་ད་ལྟ་སྟེ་བྱ་བ་དང་ལྡན་པ་ཉིད་མ་ཡིན་ཏེ་དེ་ནི་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།

若彼无自性，则"无自性成某作用"等相关故。所谓作用非成他义，然若作用是如是自性，则如何成无自性？
若无自性无作用关联，则今如何言说"兔角无"等？即"兔角无"如何言说具生起相之作用之义。"等"字摄取"石女子无"等。
以"兔角"等答：非由成立门说"兔角无成某他"，然此"兔角无"语如是遮遣兔角有，即遮遣有性。
复次，依"兔角等成无或不成无"等处，施设言说者如具"兔角等如是为无"增益而显示，然兔角等不由仅言说成具如是作用。如是兔角等真实离一切义，即离一切义自性，非具某成事物之作用。
若谓坏灭从因生亦具离一切义相，说"如是"等：如是即如兔角等具空一切义相之坏灭，他不应许。为何？因事物是彼坏灭之体性，即说"从因事物成坏灭"故。
虽诸解说者如具"彼无亦唯成无自性"而说，然自体今时非具作用性，因彼无体性故。

།དེ་ལྟར་འདོད་པ་དེའི་ཚེ་མེད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་སྨྲ་བས་ཀྱང་ཅུང་ཞིག་ཏུ་ཡང་མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བར་ འདོད་པ་ཉིད་ཡིན་ཏེ།ངག་འདི་ནི་བྱ་བ་འགོག་པ་ཙམ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བས་ན་བདག་ཉིད་སྒྲོ་བཏགས་པ་མེད་པའི་རྣམ་པས་དངོས་པོའི་རང་བཞིན་འགའ་ཞིག་ལ་དེ་ཉིད་དང་གཞན་ཉིད་ཅེས་བྱ་བའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་གཉིས་ལས་འདས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དངོས་པོར་གྱུར་ པ་གང་ལ་དེའི་རང་བཞིན་ཉིད་དམ་དེ་ལས་གཞན་ཉིད་ཡིན་པ་ལས་མ་འདས་པ་ནི་རྣམ་པ་གཞན་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།།གལ་ཏེ་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་ཕུང་པོའི་རང་བཞིན་གང་ཟག་ཏུ་གྱུར་པ་མ་ཡིན་པ་དེ་ལྟ་ན་ཡང་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་དག་ལས་གཞན་མ་ཡིན་པ་དེ་བས་ན། རང་བཞིན་དེ་ ཉིད་དང་གཞན་ཉིད་ལས་འདས་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན།དེ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །འདི་ལྟར་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་མ་ཡིན་པ་སྟེ། དེའི་རང་བཞིན་ཅན་ཉིད་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ནི་རང་བཞིན་ཉིད་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་གང་ཟག་ཀྱང་ཕུང་པོའི་རང་བཞིན་མ་ཡིན་པ་དེའི་ཚེ་ཕུང་པོ་དག་ལས་གཞན་ཉིད་ཡིན་ཏེ། གང་ གི་ཕྱིར་གཟུགས་དང་རོ་དག་ཀྱང་ཕན་ཚུན་གཞན་ཉིད་དུ་གྱུར་པ་ནི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་མ་ཡིན་པ་མ་གཏོགས་པར་གཞན་ཉིད་མ་ཡིན་པ་ལྟ་བུའོ།།གལ་ཏེ་རང་བཞིན་ལ་རག་ལུས་པ་མེད་པ་ནི་གཞན་ཉིད་ཡིན་ན་གང་ཟག་གི་རག་ལུས་པ་དེ་ཡང་ཕུང་པོ་དག་ལ་ཡོད་པ་དེ་བས་ན་དེའི་རང་བཞིན་མ་ཡིན་ཀྱང་ཕུང་ པོ་དག་ལས་གང་ཟག་གཞན་ཉིད་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན།རག་ལུས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་འགོག་པར་བྱེད་དེ། ཕུང་པོ་དག་ལ་གང་ཟག་གི་རག་ལུས་པ་ཞེས་བྱ་བ་འདིའི་གང་ཡིན། རག་ལུས་པའི་རྒྱུ་གང་གིས་དེར་ཡང་མི་འགྱུར་བ་ཞེས་བྱ་བ་གང་ཟག་ཕུང་པོའི་རང་བཞིན་དུ་མི་ འགྱུར་བ་དང་གཞན་གྱི་རང་བཞིན་ཅན་དུ་མི་འགྱུར་བ་སྟེ།གང་ལ་ཕུང་པོ་ལས་གཞན་པའི་རང་བཞིན་ཡོད་པ་ཞེས་ཚིག་རྣམ་པར་སྦྱར་རོ། །གལ་ཏེ་ཕུང་པོ་དག་ལས་གང་ཟག་གི་སྐྱེ་བ་དེ་ཉིད་རག་ལུས་པ་ཡིན་པ་དེ་ལྟར་ན་འབྲས་བུ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཕུང་པོ་དག་ལས་གང་ཟག་དེ་ཉིད་དང་ གཞན་ཉིད་དང་བརྗོད་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་དུ་འདོད་དོ་ཞེ་ན།དེ་ལྟར་ན་ནི་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་ཐམས་ཅད་ཕན་ཚུན་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ཉིད་མ་ཡིན་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟར་ན་ཞེས་བྱ་བ་འབྲས་བུ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར། བརྗོད་པར་བྱ་བ་ཉིད་མ་ཡིན་ན་ནི་ཐམས་ཅད་ཐམས་ཅད་ལ་རྣམ་པ་འགའ་ ཞིག་གིས་ཞེས་བྱ་བ་མངོན་སུམ་མམ་བརྒྱུད་པས་ཉེ་བར་སྦྱོར་བའི་ཕྱིར་ཏེ།ཐམས་ཅད་ལ་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་ངོ་བོ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་འགའ་ཞིག་ལས་གཞན་དུ་མི་འགྱུར་རོ།

如是所许时，说"将成无"亦不成任何，因此语仅是遮遣作用故。因此，自体无增益相，于某事物自性不离此性与他性二分别，因于成事物者不离其自性或他性外无他相故。
若谓：虽色等蕴自性非成补特伽罗，然亦非异于色等，故超越自性与他性。此非然。如是非真实，即非具彼自性性即是自性。若补特伽罗亦非蕴自性，则是异于诸蕴，因如色味互为他性，除非真实外非他性故。
若谓：无依赖自性是他性，补特伽罗之依赖亦于诸蕴有，故虽非其自性，补特伽罗非异于诸蕴。以"依赖"等遮破：于诸蕴补特伽罗之依赖为何？由何依赖因不成彼，即补特伽罗不成蕴自性亦不成他自性者？即安立语词"于何有异蕴自性"。
若谓：补特伽罗从诸蕴生即是依赖，如是由是果故，许补特伽罗于诸蕴非此性、他性及不可说性。如是则一切因果互成不可说。如是，若由是果故不可说，则由一切于一切以某相，即现见或间接相关故，由一切有因果体性故，于某者不成他。

།བཤད་མ་ཐག་པའི་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ཉིད་མ་ཡིན་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་འདི་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ཉིད་མ་ཡིན་པར་སྨྲ་བ་དེ་ ལྟ་ན་ཡང་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་ངོ་བོ་ཉིད་སྒྲ་གཞན་ཉིད་ཀྱིས་ཏེ་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ཉིད་མ་ཡིན་པའི་སྒྲ་བསྟན་པར་འགྱུར་རོ།།དོན་ཐ་དད་པ་འགའ་ཞིག་གིས་ཀྱང་མ་ཡིན་ཞིང་གཞན་ཉིད་ཀྱང་བཀག་པ་མ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར་རང་བཞིན་དག་གིས་ཕན་ཚུན་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་སྟེ་འདྲེས་པ་ མེད་པ་ནི་གཞན་ཉིད་ཡིན་པར་སྨྲའོ།།རང་བཞིན་གྱིས་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་མ་ཡིན་པ་དེ་ཡང་དངོས་པོར་གྱུར་པའི་དོན་རང་བཞིན་དང་ལྡན་པ་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་ངོ་བོ་དག་དང་དེ་ལས་གཞན་པ་དག་གི་གཞན་དུ་ཡོད་པ་ཉིད་ཡིན་པ་དེ་ལྟ་ན་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་གཞན་ཉིད་ཡིན་ནོ། །གལ་ ཏེ་སྐྱེ་བའི་མཚན་ཉིད་ཅན་གྱི་རག་ལུས་པས་ཕུང་པོ་དག་ལས་གང་ཟག་གཞན་ཉིད་དུ་ཡོད་པ་ནི་མ་ཡིན་མོད་ཀྱི་འོན་ཀྱང་རག་ལུས་པ་གཞན་ཉིད་དུ་ཡོད་དོ་ཞེ་ན།དེའི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། སྐྱེ་བའི་མཚན་ཉིད་ཅན་ཏེ། སྐྱེ་བའི་དབང་པོ་ཅན་གྱི་རང་བཞིན་གྱི་རག་ ལས་པ་ལས་རག་ལུས་པ་ཞེས་བྱ་བ་གཞན་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ།།ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དེ་ལས་བྱུང་བའི་རག་ལུས་པ་མེད་པ་དེ་ནི་དེ་ལ་རག་ལུས་པ་མེད་པ་དེ་དང་ལྷན་ཅིག་འཁྲུལ་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ལ་འགལ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གང་ཞིག་གང་ལ་རག་ལུས་པ་མེད་པ་དེ་ནི་དེར་འཁྲུལ་པའི་ ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།།འཁྲུལ་པའི་ཕྱིར་རག་ལུས་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་དང་ཆོས་ཐ་དད་པ་ལས་གཞན་ཉིད་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཇི་སྐད་དུ་བཤད་པའི་རག་ལུས་པ་མེད་པ་དེ་བས་ན་ཕུང་པོ་དག་ལས་གང་ཟག་གཞན་ཉིད་དང་ཆོས་ཐ་དད་པ་གཞན་ཉིད་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ན་གང་ཟག་གི་ ཆོས་རྣམས་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ཉིད་མ་ཡིན་པ་ལ་སོགས་པ་ཡིན་ཞིང་ཕུང་པོ་དག་ནི་དེ་ལས་བཟློག་པར་བྱ་བ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་ཡིན་ནོ།།འདི་ལ་ཡང་སྦྱོར་བ་གཉིས་སུ་འགྱུར་ཏེ། གང་ཞིག་གང་ལ་རག་ལུས་པ་མེད་པ་དེ་ནི་དེ་ལས་གཞན་པ་ཡིན་ཏེ། རྟ་ལས་བ་ལང་ལྟ་བུའོ། །ཕུང་པོ་དག་ལས་གང་ཟག་ཀྱང་རག་ ལུས་པ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རང་བཞིན་གྱི་གཏན་ཚིགས་སོ།།གང་ཞིག་གང་ལས་ཆོས་ཐ་དད་པ་དེ་ནི་དེ་ལས་གཞན་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་རྟ་ལས་བ་ལང་ལྟ་བུའོ། །ཕུང་པོ་དག་ལས་གང་ཟག་ཀྱང་ཆོས་ཐ་དད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རང་བཞིན་གྱི་གཏན་ཚིགས་ཉིད་དོ།

如是说刚说之不可说相不可说者，因果体性亦以他性声，即以不可说声显示。非由某异义，亦非遮遣他性，如是说自性互不随行即无混合是他性。
由自性不随行，于成事物之具自性义，因果体性及其他之他性有，如是一切事物是他性。若谓：虽由具生相之依赖补特伽罗非异于诸蕴，然依赖有他性。说"彼"等：具生相即具生根之自性依赖外，无所谓依赖之他。
为何？从彼生之依赖无，彼于彼无依赖与混乱无相违故。凡于何无依赖，即于彼混乱故之义。由混乱故亦非依赖。与彼法差别异为他性者，即如所说无依赖故，补特伽罗异于诸蕴及法差别他性。
如是，补特伽罗诸法不可说等，诸蕴则相反等。此中亦成二相应：凡于何无依赖，彼异于彼，如牛异于马。补特伽罗于诸蕴亦无依赖，此为自性因。凡于何法差别，彼异于彼，如牛异于马。补特伽罗于诸蕴亦法差别，此即自性因。

།གལ་ཏེ་འདི་ལྟར་སྐྱེ་བས་བྱས་པའི་རག་ལུས་པ་མེད་པ་དེ་ ལྟ་ན་ཡང་ཕུང་པོ་དག་ལས་གང་ཟག་གི་ཤེས་པས་བྱས་པའི་རག་ལུས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན།དེ་ཉིད་ནི་དེ་ལྟར་ནི་འགྱུར་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་འཆད་པར་བྱེད་དེ། གང་གི་རྟོགས་པས་ནི་གང་རྟོགས་པ་སྟེ། དེ་མེད་ན་མི་འབྱུང་བ་སྟེ་མེད་ན་མེད་པའི་ཤེས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་ཇི་ལྟར་འགྱུར་ཞེ་ན། དེ་རྟོགས་པ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ སོགས་པ་སྨྲས་ཏེ།མེད་ན་མི་འབྱུང་བའི་དོན་དེ་རྟོགས་ཤིང་ཁོང་དུ་ཆུད་པ་ཡོད་ན་ངེས་པར་དེ་སྣང་བའི་ཕྱིར་དངོས་པོ་དེ་དེའི་ངོ་བོ་མ་ཡིན་དུ་ཟིན་ཀྱང་སྟེ་རྟོགས་པ་མེད་ན་མི་འབྱུང་བའི་ཤེས་པ་དེ་གང་ཡིན་པ་དེ་དང་འབྲལ་དུ་ཟིན་ཀྱང་བརྗོད་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལས་གཞན་ཉིད་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལྷག་མ་ཡིན་ནོ། ། གཟུགས་ལ་སོགས་པ་གཟུང་བ་ཉིད་ཀྱིས་ཀྱང་གང་ཟག་ཀྱང་གཟུང་བ་ཡིན་ཏེ་དེ་ནི་མིག་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པས་ཤེས་པར་བྱ་བ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བས་ན་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་རྟོགས་པ་མེད་ན་མི་འབྱུང་བ་གང་ཟག་རྟོགས་པ་ཡིན་པ་དེ་ལྟར་ན་གང་ཟག་ཕུང་པོའི་རང་བཞིན་མ་ཡིན་དུ་ཟིན་ཀྱང་ཕུང་པོ་དག་ལས གཞན་ཉིད་དུ་བརྗོད་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན།མ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་འགོག་པར་བྱེད་དེ། གང་ཟག་ནི་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་རྟོགས་པ་མེད་ན་མི་འབྱུང་བའི་ཤེས་པ་མ་ཡིན་ན་གང་གིས་དེ་འབྱུང་བ་རིགས་པ་ཡིན་པར་འགྱུར། ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། གང་ཟག་དེ་ནི་བདག་ཉིད་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་རང་བཞིན་དང་བྲལ་བས་ རང་བཞིན་མེད་པ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།།གཟུགས་ལ་སོགས་པ་དག་དང་མ་འདྲེས་པའི་ངོ་བོ་ལས་གང་ཟག་གཞན་མ་ཡིན་གྱི། འོན་ཀྱང་དེ་ཉིད་ནི་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་ངོ་བོར་སྣང་བ་གང་ཡིན་པ་དེའི་རང་བཞིན་ཡིན་ནོ། །ཅི་སྟེ་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་རང་བཞིན་གང་ཟག་ཡིན་པ་དེའི་ཚེ་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་ མཚན་ཉིད་དང་བྲལ་བའི་རང་བཞིན་དང་ལྡན་པ་ཉིད་དེ།དངོས་པོ་ཡོད་པ་ཉིད་ཡིན་ན་གང་ཟག་འདི་དེ་དང་འདྲ་བ་སྟེ་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་འདྲ་བར་སྣང་བར་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཐ་དད་པར་སྣང་བ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་བས་ན་གང་ཟག་ཡོད་པ་ཉིད་མ་ཡིན་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་སྣང་དུ་རུང་བ་སྟེ། དམིགས་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ གྱུར་པ་ནི་མི་སྣང་བ་ནི་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།།འདིས་ནི་གང་ཟག་མེད་པར་བསྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་རང་བཞིན་མི་དམིགས་པ་བཤད་པ་ཡིན་ནོ།

若谓：虽如是无由生所作依赖，然补特伽罗于诸蕴有由知所作依赖。以"彼如是成"等解释：由何了知即了知何，彼无不生即无则无之知为何？说"于彼了知"等：若有了知通达无则不生义，必定彼显故，虽彼事物非彼体性，即虽离彼了知无不生之知，不可说，余即非异彼。
由色等所取性，补特伽罗亦是所取，因彼是眼等识所知性故。因此，若无色等了知则无补特伽罗了知，如是虽补特伽罗非蕴自性，然不可说异于诸蕴。
以"非然"等遮破：补特伽罗非色等了知无不生之知，由何应理彼生？为何？因彼补特伽罗自体离色等自性故是无自性。
补特伽罗非异于不混色等体性，然彼即是显为色等体性者之自性。若色等自性是补特伽罗，则具离色等相自性，若有事物，此补特伽罗应似彼，即应显似色等故。亦非显差别。
因此，补特伽罗非有，因应显即具所缘相者无不显故。此说为成立补特伽罗无之自性不可得。

།ཅི་སྟེ་སྣང་དུ་རུང་བ་ཡིན་དུ་ཟིན་ཀྱང་མི་སྣང་བའི་ཕྱིར་མེད་པར་མ་གྱུར་ཅིག་སྙམ་པས་གང་ཟག་མི་སྣང་བར་འདོད་ན་ཡང་དེའི་ངོ་ཤེས་པ་སྟེ། གང་ཟག་གི་རང་བཞིན་འཛིན་པའི་ཤེས་པ་མ་ཡིན་པ་ དེ་ལྟར་ན་གང་གང་ལ་རག་ལུས་པ་ཡིན་ཏེ།གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་ཤེས་པ་མེད་ན་མི་འབྱུང་བ་གང་གང་ཟག་ཤེས་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དེ་ལྟར་ན་ཤེས་པར་བྱས་པའི་རག་ལུས་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་དགོངས་སོ། །གལ་ཏེ་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ལ་རག་ལས་པའི་རྟོགས་པ་ཅན་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་གང་ཟག་ཐ་དད་ པར་སྣང་བ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན།གང་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། གང་ལ་རག་ལུས་པ་ཤེས་པ་ཅན་ཏེ། གང་ལ་རག་ལུས་པ་དམིགས་པ་ཅན་གྱི་དངོས་པོ་གང་ཡིན་པ་དེའི་རང་བཞིན་སྣང་བ་ཉིད་ནི་ཉམས་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་རོ། །ཅི་དང་འདྲ་བར་ཞེ་ན། སྔོན་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། དཔེར་ན་ སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པ་སྣང་བ་ལ་རག་ལུས་པའི་ཤེས་པ་ཅན་དག་སྟེ།སྣང་བ་གསལ་དུ་ཟིན་ཀྱང་སྔར་གྱི་སོ་སོར་སྣང་བ་ཉམས་པ་མ་ཡིན་ཏེ་སྣང་བ་ལས་ཐ་དད་པར་དེ་དག་སྣང་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་དང་འདྲ་བར་གང་ཟག་ཀྱང་འགྱུར་རོ། །གཞན་ཡང་ཕུང་པོ་དེ་ལ་གང་ཟག་ཅེས་བྱ་བའི་དོན་དེ་ཉེ་བ་སྟེ་འབྲེལ་པ་གང་ཡིན། ཉེ་བའི་རྒྱུ་ གང་གིས་ཕུང་པོའི་ཚོགས་དེ་ལ་བདག་མེད་པའི་ངོ་བོ་ཞེས་བྱ་བ་གང་ཟག་མེད་པའི་རང་བཞིན་སྣང་བར་གྱུར་པ་ན་བདག་ཉིད་སོ་སོར་ཉེ་བར་གནས་ཏེ་བདག་ཉིད་འཛིན་པར་བྱེད་ཅེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།དེ་ལྟར་ན་ཤིན་ཏུ་ཐལ་བར་འགྱུར་ཏེ། རག་ལུས་པ་མེད་པར་སྣང་བ་ན་གལ་ཏེ་ངེས་པར་གང་གང་ཟག་སོ་སོ་སྣང་ བ་དེའི་ཚེ་གང་འགའ་ཞིག་སྣང་བ་ན་གཞན་ཤིན་ཏུ་འབྲེལ་པ་མེད་པར་ཡང་རྟོགས་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།གལ་ཏེ་གང་ཟག་རྟོགས་པར་འབྱུང་བ་དེ་དག་གི་ཉེ་བར་ལེན་པ་ཅན་ཏེ། གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་ཉེ་བར་ལེན་པ་ཅན་ཉེ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། ཉེ་བར་ལེན་པའི་དོན་འདི་གང་ཡིན། རེ་ཞིག་ གཟུགས་ལ་སོགས་པ་དག་དང་གང་ཟག་ནི་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་ངོ་བོ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ།དེ་ཁས་མི་ལེན་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྒྱུ་དང་བྲལ་བའི་ངོ་བོ་ཁས་ལེན་ན་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་མཐོང་བས་ངེས་པར་གང་ཟག་མཐོང་བ་མ་ཡིན་ནོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། གང་གི་ཕྱིར་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་དག་གདོན་མི་ཟ་བར་ཕན་ཚུན་རྟོགས་ པ་ཉེ་བར་འཇོག་པ་ཅན་གང་ཡིན་ཏེ།རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་གང་དག་ལ་ཕན་ཚུན་རྟོགས་པ་ཉེ་བར་འཇོག་པ་སྟེ། རང་གི་ངོ་བོ་མཐོང་བ་ཡོད་པ་ཞེས་བྱ་བར་ཚིག་རྣམ་པར་སྦྱར་རོ།

若谓：虽应显现而不显故非成无，欲许补特伽罗不显，则彼体知，即非执取补特伽罗自性之知，如是于何依赖，即色等知无不生之补特伽罗知非有之义。如是意为非由知所作依赖。
若谓：由依赖色等具了知性故，补特伽罗非显差别。说"于何"等：于何依赖具知，即于何依赖具所缘事物，彼自性显现非坏，如何？说"青"等：如依赖青等显现之具知者，虽显明显，然不坏先前各别显，因异于显而彼等显故。如是补特伽罗亦应尔。
复次，于彼蕴补特伽罗义何近即何关联？由何近因，于彼蕴聚显无我体性，即显补特伽罗无自性时，自体各别近住即执取自体之义。如是极成过失：无依赖显时，若定别显补特伽罗，则显某者时，亦应成了知极无关联之他之义。
若谓：补特伽罗了知生起彼等之近取，即色等近取者为近。此近取义为何？且色等与补特伽罗非次第为因果体性，因不许彼故。若许离因体性，见色等必非见补特伽罗。为何？因必定因果互置了知，即于何因果有互置了知，即有见自体，如是安立语词。

།གལ་ཏེ་གང་ཟག་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་མེད་ན་མི་འབྱུང་བ་ཉིད་ནི་མ་ཡིན་མོད་ཀྱི། འོན་ཀྱང་གང་ཟག་ཤེས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་མེད་ན་མི་འབྱུང་བ་ཉིད་དེ་ གཟུགས་ལ་སོགས་པ་མི་འབྱུང་བ་དེ་ཉིད་ཉེ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན།དེ་མེད་ན་མི་འབྱུང་བའི་ཤེས་པ་དེ་ཉིད་ནི་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་གང་ཟག་རག་ལུས་པ་མེད་པར་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བརྗོད་པ་མ་ཡིན་ནམ། གཟུགས་ལ་སོགས་པ་གང་ཟག་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུར་གྱུར་པ་མ་ཡིན་པ་དག་ལ་རག་ལུས་པར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ ན།དེའི་ཕྱིར་རྒྱུ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། རྒྱུ་དང་འབྲས་བུར་གྱུར་པ་མ་ཡིན་པ་དག་ལ་ནི་དངོས་སུ་འབྲེལ་པ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་མང་དུ་བཤད་ཟིན་ཏོ། །འདི་ལྟར་གང་རྟོགས་པ་མེད་ན་མི་འབྱུང་བའི་ཤེས་པ་གང་ཡིན་ཞེས་བརྗོད་པར་ཤེས་པ་སྟེ། གཟུགས་ལ་སོགས་པས་དབེན་པའི་གང་ཟག་ གི་ཤེས་པ་ཡོད་པར་འགྱུར་ན་དེ་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ།།གང་གི་ཕྱིར་རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྟེ་མཐོང་བའི་བློ་ལ་རང་གི་ངོ་བོར་གང་ཟག་སྣང་བ་མ་ཡིན་ནོ། །ཇི་ལྟར་ཞེ་ན། རང་གི་ངོ་བོ་མ་ཡིན་པ་དང་འདྲེས་པ་མེད་པར་ཏེ་རིགས་མི་མཐུན་པ་དང་འདྲེས་པ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །གང་ ཡིན་པ་དེ་ནི་ཅུང་ཞིག་ཀྱང་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་རོ།།དེ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཇི་སྐད་དུ་བཤད་པ་ཤེས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར། གང་ཟག་དོན་གྱི་ངོ་བོ་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ཉིད་མ་ཡིན་པའི་མཚན་ཉིད་དུ་གྲུབ་པ་མ་ཡིན་ནོ།། །། ། @##། །ཚད་མ་རྣམ་འགྲེལ་གྱི་འགྲེལ་བཤད། བམ་པོ་སུམ་ཅུ་གཉིས་པ། དེ་བས་ན་ཞེས་བྱ་བ་དེའི་ཕྱིར་དོན་དམ་པའི་རང་བཞིན་ཉིད་དུ་འགའ་ཞིག་ལ་དོན་འགའ་ཞིག་ཏུ་ཡོད་པ ཉིད་ཀྱིས་དེ་ལ་དེ་ཉིད་དང་གཞན་ཉིད་ལ་བརྟེན་པར་འགྱུར་ཏེ།དངོས་པོ་ལ་རྣམ་པ་གཞན་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྐད་ཅིག་མར་སྨྲ་བ་གང་གི་དངོས་པོ་འཇིག་པའི་ངང་ཚུལ་ཅན་ནི་ཅིར་ཡང་མི་འགྱུར་བ་དངོས་པོ་དེ་ བདག་ཉིད་འབའ་ཞིག་མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་འདོད་པ་དེས་ནི་མེད་པར་འགྱུར་ཞེས་བརྗོད་པ་ན།དངོས་འགྱུར་མིན་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། དགག་པ་ཙམ་ཉིད་བརྗོད་པ་ཡིན་གྱི། འགའ་ཞིག་བསྒྲུབ་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། ། དེ་བས་ན་སྐད་ཅིག་མར་སྨྲ་བའི་དེ་ཉིད་དང་གཞན་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་འཇུག་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་དགོངས་སོ། །གལ་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་འཆད་པར་བྱེད་དེ། གལ་ཏེ་སྐད་ཅིག་མར་སྨྲ་བ འདིས་དངོས་པོ་མེད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་སྒྲུབ་པ་ལ་རེག་པ་སྒྲ་ཉིད་ཀྱིས་བརྗོད་པ་དེ་ལྟ་ན་ཡང་དངོས་པོར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ཁོ་ནར་བསྟན་པར་འགྱུར་རོ།།གལ་ཏེ་ཅུང་ཟད་སྒྲུབ་པར་མི་བྱེད་པ་དེ་ལྟ་ན་དངོས་ པོ་དེ་ལྡོག་པར་འགྱུར་རོ།།ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དགག་པ་དངོས་པོ་ཙམ་རྣམ་པར་གཅོད་པ་ལ་སྒྲུབ་པ་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ།

若谓：虽补特伽罗非无色等不生，然补特伽罗知无不生，即色等不生即是近。岂非已说彼无不生知，于色等补特伽罗无依赖不应理耶？若谓：于非成因果之色等与补特伽罗成依赖。
故说"因"等：已广说非成因果者全无直接关联。如是，所说何了知无不生之知，若有离色等之补特伽罗知，然彼亦非有。因识即见智中补特伽罗不显自体。云何？即无与非自体混合，即无与异类混合之义。彼全非有，如是配释。
由彼无故，即由如所说知无故，补特伽罗义体不成不可说相。
《量理论释》第三十二品：
因此，以胜义自性于某有某义性，依彼成彼性与他性，因事物无余相故。说刹那者许事物坏灭性不成任何，彼事物唯自体不成者，说"将成无"时，说"非成事"，即唯说遮遣，非成立某。因此意为说刹那论者无此性他性分别行。
以"若"等解释：若此说刹那者于成立"事物将成无"触及声自身所说，然唯显示"不成事物"。若全不成立，则彼事物转。为何？因遮遣唯事物决断中不可能有成立故。

།གང་གི་ཕྱིར་དངོས་པོ་འཇིག་པའི་ངང་ཚུལ་ཅན་ལ་དངོས་པོའི་ཆོས་ཅིར་ཡང་མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་ བྱ་བ་དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་དངོས་པོའི་འཇིག་པ་ལ་རྒྱུ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ།།དེ་ལྟར་ན་དངོས་པོ་འཇིག་པ་འདིའོ། །གལ་ཏེ་བྱ་བ་ཅུང་ཟད་ཅིག་སྟེ་ལས་སུ་བྱ་བ་ཅུང་ཞིག་ཡོད་ན། དངོས་པོ་འཇིག་པའི་རྒྱུ་གཞན་ལ་ལྟོས་པར་འགྱུར་ ན།བྱ་བ་ཅུང་ཞིག་ཀྱང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་བས་ན་འཇིག་པའི་རྒྱུ་ཅུང་ཞིག་ཀྱང་མི་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །དངོས་པོ་གང་ཅུང་ཞིག་མི་བྱེད་པ་དེ་ལ། ཅིའི་ཕྱིར་འགའ་ཞིག་གིས་ལྟོས་འགྱུར་ཏེ་ལྟོས་པར་མི་འགྱུར་རོ། །བྱ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ སོགས་པས་འཆད་པར་བྱེད་དེ།ལས་སུ་བྱ་བ་ཡོད་ན་བྱེད་པ་པོར་འགྱུར་ཏེ། དངོས་པོ་འཇིག་པའི་ངང་ཚུལ་ཅན་ལ་བྱ་བ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མེད་དོ་ཞེས་སྔར་བཤད་ཟིན་ཏོ། །དེ་བས་ན་འགའ་ཞིག་འཇིག་པའི་རྒྱུ་ཞེས་བྱ་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ ནི་དངོས་པོ་ལ་ཅུང་ཞིག་ཀྱང་མི་བྱེད་པ་དེ་ལྟར་ན་འཇིག་པའི་རྒྱུ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མི་བྱེད་པ་ལ་ལྟོས་པར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ།།དེ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གཞན་གྱི་ཡིན་ཏེ། གལ་ཏེ་འཇིག་པའི་ངང་ཚུལ་ཅན་ལ་ཕུལ་དུ་བྱུང་བ་ཅུང་ཞིག་ཀྱང་ སྐྱེ་བ་མེད་ན་དེ་ནི་ཕུལ་དུ་བྱུང་བ་སྐྱེ་བ་མེད་པ་ཅན་ཏེ།དེའི་གནས་སྐབས་ཅན་ཇི་ལྟར་དངོས་པོ་སྔ་མའི་གནས་སྐབས་ཅན་དེ་འཇིག་པ་ཞེས་བྱ། གང་ལ་ཕུལ་དུ་བྱུང་བ་སྐྱེ་བ་ཡོད་པར་ཞེས་བྱ་བར་ཚིག་རྣམ་པར་སྦྱར་རོ། །ཕུལ་དུ་བྱུང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་གྲུབ་པའི་མཐའ་སྨྲ་བ་ཡིན་ ཏེ།འཇིག་པ་རྒྱུ་ལས་དངོས་པོ་ཕུལ་དུ་བྱུང་བ་སྐྱེ་བ་ཡིན་པར་ཁས་ལེན་པར་བྱེད་ན་ཡང་། དེ་ཉིད་དངོས་པོ་དེའི་འཇིག་པ། །ཞེས་བྱ་བ་ཕུལ་དུ་བྱུང་བ་སྐྱེ་བ་ཞེས་བྱ་བ་མ་ཡིན་ནམ། དངོས་པོ་དེ་ཇི་ལྟར་ན་འཇིག་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། གཞན་འབྱུང་བ་གཞན་འཇིག་པ་མ་ཡིན་ནོ། །གང་གི་ཕྱིར་ དེ་ལྟ་ཡིན་པའི་རྒྱུ་དེས་ནི་དེའི་གནས་སྐབས་ཅན་གྱི་དངོས་པོ་འདི་འཇིག་པ་ཞེས་བྱ་བ་མ་ཡིན་ནོ།།འོན་ཀྱང་གང་གིས་ཏེ་གང་གི་ཕྱིར་བདག་ཉིད་མེད་པར་འགྱུར་བ་དེ་འཇིག་པ་ཡིན་ཀྱི། དོན་གཞན་འཇིག་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྐྱེ་བ་ལས་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་དེ་མ་ཐག་ཏུ་བཤད་ཟིན་ཏོ། །གང་གི་ཕྱིར་ ཕུལ་དུ་བྱུང་བ་འཇིག་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྐྱེད་པ་དངོས་པོའི་བདག་ཉིད་འཇིག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མ་ཡིན་ནོ།།ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། མེད་པ་ནི་ཕུལ་དུ་བྱུང་བ་ཉེ་བར་བརྗོད་པ་ཐམས་ཅད་དེ། བསྟན་པ་མ་ཡིན་པ་དེ་དག་ལོག་པ་དེའི་སྒོ་ནས་ཏེ། ནུས་པའི་ཐ་སྙད་ཐམས་ཅད་ལྡོག་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། ། དངོས་པོའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་དབེན་པ་སྟེ་བྲལ་བ་གང་ཡིན་པ་དེའི་མཚན་ཉིད་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།

因事物坏灭性者于事物法不成任何，故于事物坏灭全无少许因。如是此事物坏灭。若有少许作业即少许所作，则事物坏灭应待他因，然全无少许作业。故全不作坏灭因。于不作少许之事物，何故由某成待，即不成待。
以"作业"等解释：有所作则成能作者，已说事物坏灭性无少许作业。故某所谓坏灭因者，于事物全不作少许，如是于不作少许坏灭因成所待。
"彼"等为他说：若于坏灭性无少许殊胜生，彼即无殊胜生者，即彼位者，云何说前位事物彼为坏灭？于何有殊胜生，如是安立语词。
"殊胜"等是宗义者，虽许坏灭因生事物殊胜，然彼即彼事物坏灭，岂非所谓殊胜生？彼事物云何说坏灭？即他生非他灭。因如是之故，此位事物非所谓坏灭。然由何即因何成无自体彼为坏灭，非由生异义所谓坏灭，已如是说。
因殊胜所谓坏灭生非事物自体所谓坏灭。为何？无即一切殊胜言说，即由彼等遮遣门，即遮遣一切功能言说之义。因具离一切事物法相故。

།དེ་བས་ན་དངོས་པོ་མེད་པ་ལ་ཕུལ་དུ་བྱུང་བ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ཕུལ་དུ་བྱུང་བ་སྐྱེ་ན་ནི་མེད་པ་ཉིད་ཉམས་པར་འགྱུར་རོ། །གང་གི་ཕྱིར་དངོས་པོ་ནི་སྐྱེ་བ་དང་འབྲེལ་པའི མཚན་ཉིད་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ།གང་འགའ་ཞིག་གི་ཕུལ་དུ་བྱུང་བ་སྐྱེ་བ་དང་འབྲེལ་པ་སྟེ་ལྡན་པ་ཡོད་པ་ནི་དངོས་པོ་དེའི་མཚན་ཉིད་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བས་ན་མེད་པ་སྟེ་འཇིག་པ་ལ་ཕུལ་དུ་བྱུང་བ་གཞན་འགའ་ཞིག་དགོད་པར་བྱ་བ་སྟེ། སྒྲུབ་པ་ཉེ་བར་དགོད་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ ནོ།།དེས་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་པ་ལ་འཇིག་པར་རང་བཞིན་མེད་པ་ཉིད་དུ་བསྟན་པའི་རྒྱུ་འདིས་ན་རྒྱུ་མེད་ཅན་ཡིན་ཡང་སྟེ། འཇིག་པ་ཁས་ལེན་ན་འཇིག་པ་དེ་དང་པོ་མ་བྱུང་བ་ཉིད་ནས་སྐད་ཅིག་མ་གཉིས་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ལྟར་ན། མ་བྱུང་ཉིད་ནས་འཇིག་ཡོད་ཕྱིར། ། འཇིག་པ་དེ་མྱུ་གུ་ལ་སོགས་པ་དང་འདྲ་བར་ཡོད་པ་དང་། འཇིག་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ། །ཡོད་པ་ཉིད་དང་འཇིག་ཉིད་སྐྱོན། །གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་དེ་ཉིད་ཀྱིས་ཐལ་བར་འགྱུར་བ་བསལ་བ་ཡིན་ནོ། །གང་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་འཆད་པར་བྱེད་དེ་འཇིག་པ རྒྱུ་མེད་པ་ཅན་ཉིད་ཡིན་ན་ཡང་མ་བྱུང་བ་ཉིད་ནས་འཇིག་པ་འདི་ཡོད་པའི་རྒྱུའི་ཕྱིར་རོ།།ཡོད་པ་ཉིད་དང་མི་རྟག་པ་ཉིད་བཟློག་པར་དཀའ་ཞིང་མ་བྱུང་བ་ཉིད་ནས་འགྱུར་བ་དང་། འཇིག་པ་རྒྱུ་མེད་པ་ཡང་འགལ་བ་སྟེ། རེས་འགའ་འབྱུང་བ་དང་རྒྱུ་མེད་པ་ཉིད་འགལ་བའི་ཕྱིར་རོ། ། སྐྱོན་ཉེ་བར་བཀོད་པ་དེ་ཡང་འཇིག་པ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པར་བསྟན་པ་འདིས་བསལ་བ་ཡིན་ནོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་འཇིག་པའི་ཆེ་དངོས་པོ་འགའ་ཞིག་སྟེ། འཇིག་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཆོས་འབྱུང་བར་ཁས་མ་བླངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་གཞན་གྱི་བསམ་པའི་དོགས་པ བསུ་བ་ཡིན་ཏེ།དངོས་པོ་ཉིད་དུ་མཚུངས་པ་ལ་ཇི་ལྟར་སྐྱེ་བ་ཅན་འགའ་ཞིག་སྟེ། སྐྱེ་བ་དང་ལྡན་པ་དག་རང་གི་ཡུལ་དུ་གཞན་འབྱུང་བའི་གེགས་བྱེད་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཐོགས་པ་ཉིད་འདོད་ཀྱི་གཞན་མ་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་དུ་གལ་ཏེ་དངོས་རྣམས་འཇིག་རང་བཞིན་ཡིན་གྱི་ཞེས་བྱ་ བ་དངོས་པོ་སྐྱེ་བ་དང་ལྡན་པ་ཉིད་ཡིན་གྱི།ནམ་མཁའ་ལ་སོགས་པ་སྐྱེ་ལྡན་མིན་མ་ཡིན་པ་དེ་ལྟར་ན་ཡོད་པ་ཉིད་གང་ཡིན་པ་དེ་སྐད་ཅིག་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ནི་འཁྲུལ་པ་ཡིན་ནོ། །ཅི་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་འཆད་པར་བྱེད་དེ། དངོས་པོ་རྣམས་ཀྱི་དེའི་རང་བཞིན་དུ་འགྱུར་ བ་ནི་བླའོ།།རང་བཞིན་དེ་ཡང་གང་ཞེ་ན་སྐད་ཅིག་མར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། དངོས་པོ་གང་ལ་སྐད་ཅིག་མར་གནས་པ་ཡོད་པ་ཞེས་ཚིག་རྣམ་པར་སྦྱར་རོ།

因此，于无事物无少许殊胜，若生殊胜则坏无性。因事物具生相故，即某有殊胜生关联即具足者，为彼事物相故。因此，于无即坏灭不应安立他殊胜，即不应安立成立。
说"由彼"等：由此因即显示坏灭无自性故，虽无因，若许坏灭，彼坏灭从初未生即成第二刹那。如是：
由初未生有灭故，
彼灭如芽等为有，
及成坏灭性，
有性与灭性过失。
彼即由彼遮遣过失。以"复次"等解释：虽坏灭无因性，然此坏灭从初未生即有之因故。有性与无常性难转且从初未生即成，坏灭无因亦相违，因偶生与无因性相违故。
彼所设过失亦由此显示坏灭无体性而遮除。为何？因未许生任何事物即所谓坏灭法故。
以"云何"等迎他意疑：于同为事物，云何如具生某即具生者，于自境为他生障碍相之碍性所许，非他。如是若诸事物为灭自性，即事物唯具生性，非如虚空等非具生，如是有性即刹那性，彼为错乱。
以"若"等解释：诸事物成彼自性可尔。彼自性复何？说"刹那"等：于何事物有刹那住，如是配释语词。

།སྐད་ཅིག་མར་གནས་པའི་ཆོས་ཅན་གྱི་རང་བཞིན་དེ་ནི་སྐྱེ་བ་དང་ལྡན་པ་ཉིད་ཀྱིས་དངོས་པོ་རྣམས་འགྱུར་བ་ཡིན་གྱི་ ནམ་མཁའ་ལ་སོགས་པ་སྐྱེ་བ་དང་མི་ལྡན་པ་ཉིད་ནི་མ་ཡིན་ནོ།།འདི་ལྟར་རང་གི་ངོ་བོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཐམས་ཅད་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རང་གི་ངོ་བོར་འགྱུར་བ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། ཐོགས་པར་བྱེད་པའི་བདག་ཉིད་ཅན་བཞིན་ཏེ། དཔེར་ན་དངོས་པོའི་རང་བཞིན་ཡིན་དུ་ཟིན་ཀྱང་ཐམས་ཅད་ ཐོགས་པར་བྱེད་པའི་བདག་ཉིད་ཅན་དུ་གྱུར་པ་མ་ཡིན་པ་དེ་དང་འདྲའོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།དེ་ནི་བདེན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་སློབ་དཔོན་གྱི་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་ཐམས་ཅད་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རང་བཞིན་དུ་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ནི་བདེན་ཏེ། དེ་ལྟར་ན་ཡང་འཇིག་པའི་ངང་ཚུལ་ཅན་ གྱི་རང་བཞིན་ཅན་ཉིད་ལ།འདི་ལྟར་འདི་ནི་ཐོགས་པ་དང་བཅས་པ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ལ། འདི་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་རྣམ་པ་འདི་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ན་རྒྱུའི་རང་བཞིན་ངེས་པ་ལས། འདི་ནི་ཐོགས་པ་དང་བཅས་པ་ཡིན་ལ། འདི་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས། འབྲས་ལ་རང་ བཞིན་ངེས་ཡིན་གྱི།།མི་རྟག་ངོ་བོ་ཐ་དད་མེད་པ་སྟེ། གང་གིས་ན་འགའ་ཞིག་ནི་འཇིག་པའི་རང་བཞིན་ཅན་དུ་འགྱུར་ལ། གཞན་ནི་མི་འགྱུར། ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། མི་རྟག་པའི་རང་བཞིན་གྱི་ཐ་དད་བྱེད་རྣམས་མེད་ཉིད་ཕྱིར་ཏེ། རྒྱུ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་འཇིག་པའི་རང་བཞིན་སྐྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ་ ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།ཐོགས་པར་བྱེད་པའམ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་འཆད་པར་བྱེད་དེ། གཞན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསྟན་དུ་ཡོད་པ་ལ་སོགས་པའོ། །གློ་བུར་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྒྱུ་མེད་པར་རོ། །སོ་སོར་ངེས་པ་དང་ལྡན་པ་ནི་དངོས་པོ་འགའ་ཞིག་ཉིད་ལའོ། །དངོས་པོ་རྣམས་ཀྱིས་ཐོགས་ པ་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་སྐྱེད་པར་བྱེད་པའི་རྒྱུའི་ནུས་པའི་གནས་པ་སྟེ།ནུས་པའི་ངེས་པ་སོ་སོར་ངེས་པའི་ཡུལ་ཅན་ཅི་འདྲ་བ་དེ་འདྲ་བ་སྟེ། རྒྱུའི་ནུས་པའི་རྗེས་སུ་མཐུན་པ་འབྲས་བུར་གྱུར་པའི་ཕྱིར། རྒྱུའི་རང་བཞིན་གྱི་ངེས་པའི་རྒྱུ་ལས་འབྲས་བུའི་རང་བཞིན་ངེས་པར་འདོད་པར་བྱའོ། ། ཅི་སྟེ་ཡང་རྒྱུའི་ངེས་པ་ལས་རང་བཞིན་གྱིས་ངེས་པ་མ་ཡིན་གྱི་འོན་ཀྱང་གློ་བུར་བ་ཡིན་པ་དེའི་ཚེ་འདིའི་འབྲས་བུ་གློ་བུར་བ་ཉིད་ཡིན་པར་ཁས་ལེན་ན་ཡང་ཡུལ་དང་དུས་ཀྱི་ངེས་པ་མི་རུང་ངོ་ཞེས་སྐྱོན་ཡང་བཤད་ཟིན་ཏོ། །དེ་བས་ན་ཐོགས་པ་དང་བཅས་པའི་རྒྱུ་ལས་སྐྱེ་བ་ནི་ཐོགས་པ་དང བཅས་པར་འགྱུར་ཞིང་།ཐོགས་པ་མེད་པས་སྐྱེད་པའི་ཕྱིར་ཐོགས་པ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བའི་རྒྱུའི་ངེས་པ་ལས་འབྲས་བུའི་རང་བཞིན་གྱི་ངེས་པར་འགྱུར་རོ།

刹那住之法性自性，由具生性诸事物转变，非如虚空等不具生性。如是，由是自体故，非一切成一切自体，如有碍性。譬如虽是事物自性，然非一切成有碍自性，如是之义。
"彼实"等为论师语：譬如非一切成一切自性，彼为实。如是于坏灭性自性中，谓"此生有碍，此非"如是相不应理。如是由因自性决定，此有碍此非，是：
于果自性定，
无常体无别。
何故某成坏灭自性，他不成？为何？因无常自性差别因无故，因一切因生坏灭自性故。
以"有碍或"等解释："他"即有示等。"顿起"即无因。具各别决定即于某事物。诸事物生有碍等法之因功能住，即功能决定各别决定境如是，由随顺因功能成果故，应许由因自性决定因生果自性决定。
若非由因决定自性决定，然为顿起，尔时许此果为顿起性，已说地时决定不应理过失。因此，由有碍因生则成有碍，由无碍生故成无碍，即由因决定成果自性决定。

།ཐོགས་པར་བྱེད་པའི་བདག་ཉིད་ཅན་གྱི་རྒྱུ་དེའི་ཚོགས་པའི་རང་བཞིན་དེའི་ངེས་པ་བཞིན་དུ་འཇིག་པའི་རང་བཞིན་སྐྱེད་པར་ བྱེད་པའི་ངེས་པའི་རང་བཞིན་ཅན་རྒྱུར་གྱུར་པའི་དངོས་པོ་འགའ་ཞིག་འཇིག་པ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་ཡིན་གྱི་ཐམས་ཅད་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་དེ་ལྟ་བུ་མ་མཐོང་ངོ་།།དངོས་པོ་གང་ལ་འཇིག་པ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་ངེས་པའི་རང་བཞིན་ཡོད་པ་ཞེས་བྱ་བར་ཚིག་རྣམ་པར་སྦྱར་རོ། ། རྒྱུ་སོ་སོར་ངེས་པ་གང་གིས་དེ་ལ་སྐྱེ་བ་དང་ལྡན་པ་དང་། འཇིག་པ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པའི་རྒྱུ་ལས་སྐྱེ་བ་ཡོད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ལྟར་འགྱུར་བ་སྟེ། འཇིག་པའི་ངང་ཚུལ་ཅན་དུ་འགྱུར་ཞིང་གཞན་ཏེ་མཚན་ཉིད་མི་འདྲ་བ་ཅན་གྱི་རྒྱུ་ལས་སྐྱེ་བ་ཅན་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ལས་སྐྱེ་བ་ཅན་དག་གིས་འཇིག་པ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་ཏེ། གང་དག་ལ་རྒྱུ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ལས་སྐྱེ་བ་ཡོད་པ་ཞེས་བྱ་བར་ཚིག་རྣམ་པར་སྦྱར་རོ། །དེ་ཡང་སྐྱེ་བ་དང་ལྡན་པ་ཐམས་ཅད་ནི་འཇིག་པར་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་སྐབས་སུ་བཀག་ཟིན་ཏོ། ། སྐྱེ་བ་དང་ལྡན་པ་ཉིད་འཇིག་པའི་རང་བཞིན་ཅན་དུ་འགྱུར་གྱི་སྐྱེ་བ་དང་ལྡན་པ་མ་ཡིན་ན་ནི་མ་ཡིན་པ་མ་ཡིན་ནམ་ཞེས་བྱ་བ་གཞན་གྱིས་བརྒལ་བ་ན་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ལས་སྐྱེས་པ་ཅན་དག་འཇིག་པའི་རང་བཞིན་ཅན་དུ་གཞན་ཡང་ཁས་ལེན་ལ། གྲུབ་པའི་མཐའ་སྨྲ་བས་ཀྱང་། ། མི་རྟག་ངོ་བོ་ཐ་དད་མེད། །ཅེས་བརྗོད་པས་སྐྱེ་བ་དང་ལྡན་པ་ཉིད་འཇིག་པར་བསྒྲུབས་པའི་ཕྱིར་བརྒལ་བ་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་ལན་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། སྐྱེ་བ་དང་ལྡན་པ་མ་ཡིན་པ་ནི་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་དེ་སྙམ་དུ་བསམས་པའོ། །དེ་ལྟ་ན་ནམ་མཁའ་ལ་སོགས་པ་སྐྱེ་བ་དང་ལྡན་པ་མ་ཡིན་པ ཉིད་དུ་འདོད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་དག་ནི་གདོན་མི་ཟ་བར་དོན་གྱི་བྱ་བ་བྱེད་པར་ཁས་བླང་བར་བྱ་སྟེ།དེ་དང་འབྲེལ་པ་ནི་ཡོད་པ་ཉིད་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་དག་ནི་དོན་གྱི་བྱ་བ་བྱེད་པ་ཡང་འགའ་ཞིག་གི་ཚེ་བྱེད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་ཁས་བླང་བར་བྱ་སྟེ། དེའི་འབྲས་བུ་ཉིད་དུ་བརྟགས་པ་ དག་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཚེ་མི་དམིགས་པའི་ཕྱིར་རོ།།དེ་ལྟ་ན་དེ་དག་ཀྱང་ལྷན་ཅིག་བྱེད་པ་དག་གིས་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་པ་ཅན་ཐོབ་པར་འགྱུར་ཏེ། ལྟོས་པ་མེད་པ་འགའ་ཞིག་གི་ཚེ་ཡང་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་འགལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བས་ན་དེ་དག་ཀྱང་དོན་གྱི་སྐྱེ་བ་དང་ལྡན་པ་ཐོབ་པར་འགྱུར་ བ་དེ་ལྟར་ན།སྐྱེ་བ་དང་ལྡན་པ་དེ་དག་ཉིད་འཇིག་པའི་རང་བཞིན་ཅན་མ་ཡིན་པར་ཁས་བླང་བར་བྱ་བ་ཡིན་ན། དེ་ཡང་མི་འཐད་པའི་ཕྱིར་དེ་ནི་མི་རྟག་ངོ་བོ་ཐ་དད་མེད་ཅེས་བྱ་བ་འདིས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ།

有碍自性因之聚合自性决定如是，未见某成因之事物定性生坏灭自性而非一切。配释语词为：于何事物有生坏灭决定自性。
由各别决定因于彼具生及由生坏灭因有生者如是转变，即成坏灭性，他即由异相因所生者则非。为何？因见一切相所生者皆坏灭故。配释语词为：于何有一切相因生。
彼亦于"一切具生皆成坏灭故"处已遮。
他难：岂非唯具生成坏灭自性，不具生则非？答：一切相所生者他亦许为坏灭自性，宗义者亦说：
"无常体无别"
由具生性成立坏灭故，非随顺难答。意谓不具生者非有。
如是，所许虚空等不具生性者，必应许作事用，因不关联即非有故。彼等应许有时作事用，因非一切时见彼果故。如是，彼等亦得俱作差别，因无所待亦因果相违故。因此，彼等亦得事用具生，如是，应许彼等具生非坏灭自性者，彼亦不应理故，此由"无常体无别"所显。

།ཚོགས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་གཞན་གྱི་ཡིན་ཏེ། རྒྱུ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་པ་ལས་ དངོས་པོ་རྣམས་ལས་སྐྱེ་བ་ཡོད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་དག་ནི་འཇིག་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ཡང་ངེས་པ་མེད་པ་ཉིད་མ་ཡིན་ནམ།ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཚུ་རོལ་མཐོང་བ་དག་གིས་རྒྱུའི་ཚོགས་པ་དེ་དག་མ་ལུས་པ་མཐོང་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། མ་ལུས་པ་གཟུང་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། ། གལ་ཏེ་ཚོགས་པ་འགའ་ཞིག་འཇིག་པ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་མ་མཐོང་དུ་ཟིན་ཀྱང་དེའི་རིགས་ཅན་ཉིད་ཀྱིས་དེ་ལྟར་གྱུར་པ་ངེས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། ཚོགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨྲས་ཏེ། གང་ལ་ནུས་པ་སྣ་ཚོགས་ཡོད་པ་ཞེས་བྱ་བར་ཚིག་རྣམ་པར་སྦྱར་རོ། །ཚོགས པ་སྟེ་རྒྱུའི་ནུས་པ་མཐོང་བར་འགྱུར་བ་དེ་ལས་ཏེ།ཚོགས་པའི་ནུས་པ་སྣ་ཚོགས་པའི་ནང་ནས་ཚོགས་པ་འགའ་ཞིག་གྱུར་ན་ཡང་གང་གིས་དངོས་པོ་འཇིག་པའི་ངང་ཚུལ་ཅན་མ་ཡིན་པའི་བདག་ཉིད་སྐྱེད་པར་འགྱུར་ཞེ་ན། མ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ལན་འདེབས་པར་བྱེད་དེ། སྐྱོན་འདི་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཤེས་བྱའི་སྐབས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ་དངོས་པོ་ཤེས་བྱ་ཉིད་སྐད་ཅིག་མ་ཉིད་དུ་སྒྲུབ་པའི་སྐབས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཉིད་བསྟན་པའི་ཕྱིར་འགའ་ཞིག་གི་ཚེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། དུས་འགའ་ཞིག་གི་ཚེ་ཡུལ་འགའ་ཞིག ཏུ་སྐྱེས་བུ་འགའ་ཞིག་གིས་དོན་ཤེས་པར་འགྱུར་བ་ཡང་ཤེས་པར་མི་འགྱུར་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་དག་ནི་ཡོད་པ་ཉིད་རྗེས་སུ་འབྲེལ་པ་ཅན་གྱི་འཇིག་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བརྗོད་དོ།།ཤེས་བྱའི་རང་བཞིན་གང་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་ཀྱང་བྱས་པ་སྟེ། དོན་གྱི་བྱ་བ་བྱེད་པ་ཉིད་བྱས་པ་ཉིད་ཡིན་པའི་ ཕྱིར་དེ་དག་ཉིད་མི་རྟག་པ་ཉིད་དུ་སྒྲུབ་པར་འགྱུར་རོ།།ཤེས་པ་ཙམ་གྱི་མཚན་ཉིད་ཅན་ཡིན་ན་ཡང་དོན་བྱེད་པར་མི་ནུས་པ་ནི་དངོས་པོ་ཉིད་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། མི་རྟག་པ་ཉིད་དུ་སྒྲུབ་པས་ཅི་ཞིག་བྱ། ཤེས་བྱ་ཉིད་སྐད་ཅིག་མ་ཉིད་དུ་སྒྲུབ་པ་ནི་བླ་སྟེ། དེ་ལྟ་ན་ཡང་ཇི་ལྟར་རང་བཞིན་དང་ རྗེས་སུ་འབྲེལ་བ་ཅན་འཇིག་པར་འགྱུར་ཞེ་ན།གང་ཞིག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། གང་ཞིག་སྔར་ཤེས་པ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པའི་རང་བཞིན་ཅན་དེ་དག་འཇིག་པ་མེད་པ་ཅན་ཏེ། རང་བཞིན་དེ་ཉིད་ལ་རྣམ་པར་གནས་པས་ཀྱང་སྐྱེད་པར་མི་འགྱུར་བ་སྲིད་པ་ཡོད་པ་མ་ ཡིན་ཏེ།རང་བཞིན་ལ་རྣམ་པར་གནས་པ་དག་ནི་སྐྱེད་པར་མི་བྱེད་པ་དང་འགལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །ལྷན་ཅིག་བྱེད་པ་ལ་ལྟོས་ནས་འགའ་ཞིག་གི་ཚེ་སྐྱེད་པར་བྱེད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་རྟོག་པ་ཡང་ལེན་པ་མ་ཡིན་ནོ། །གང་གི་ཕྱིར་གཞན་ལ་ལྟོས་པར་འགྱུར་བ་སྲིད་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་རོ།

"聚"等为他说：诸事物从一切相因有生者皆坏灭，此亦岂非无决定？为何？因现见者未见彼等因聚无余，因无余不可取故。
若谓：虽未见，然由见某聚生坏灭故，由同类性决定如是。说"聚"等：配释语词为：于何有种种功能。由见聚即因功能，于种种聚功能中，若有某聚，云何生非坏灭性自体事物？
以"非"等答：无此过失。为何？因是所知处，即是成立事物所知性即刹那性处故。为显彼故，说"有时"等：于某时某处某补特伽罗所知成知，不成知者，彼等是随属有性之坏灭。
所知自性亦是所作，因事用即是所作故，即成立彼等无常性。若唯是知相，不能作事者，因非事物性故，何须成立无常性？成立所知性即刹那性可尔。然云何成随关联自性坏灭？
说"某"等：凡先为生知自性者，彼等非无坏灭，住于彼自性亦不生者不可能，因住于自性者与不生相违故。亦不许依俱作有时生之分别。因不可能待他故。

། ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དེའི་སྐྱེད་པར་བྱེད་པའི་རང་བཞིན་ཏེ། ཤེས་པ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པའི་རང་བཞིན་ནི་རང་གི་རྒྱུ་ཉིད་ལས་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཅི་སྟེ་ལྟོས་པ་མེད་པ་དེ་དག་ཀྱང་འགའ་ཞིག་གི་ཚེ་ཤེས་པར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར་ལྟོས་པ་མེད་པ་ཅན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། ཡང་གི་སྒྲ ནི་ངེས་པར་གཟུང་བའི་དོན་ཏོ།།ལྟོས་པ་མེད་པ་ཅན་ཤེས་པ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པའི་རང་བཞིན་ཅན་དུ་རྣམ་པར་གནས་པ་དེ་དག་ལ་དུས་འགའ་ཞིག་གི་ཚེ་སྐྱེས་བུ་འགའ་ཞིག་གི་ཤེས་པ་འགའ་ཞིག་ཀྱང་ལྡོག་པ་ཁོ་ན་མ་ཡིན་ཏེ། ཐམས་ཅད་ཀྱི་རང་གི་ཡུལ་ཅན་གྱི་ཤེས་པ་དག་དུས་ཐམས་ ཅད་དུ་སྐྱེད་པར་འགྱུར་ན་དེ་ལྟར་ནི་མ་ཡིན་ཏེ།འགའ་ཞིག་གི་ཚེ་ཤེས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བས་ན་ཤེས་པ་སྐྱེད་པར་མི་བྱེད་པ་དག་ནི་སྐྱེད་པར་བྱེད་པའི་རང་བཞིན་ལས་ཉམས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་རྟོགས་སོ། །འཇིག་པ་ཡང་རྒྱུ་མེད་པ་ཅན་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པ་དེ་བས་ན། བྱས་པ་ ཐམས་ཅད་རང་བཞིན་གྱིས་འཇིག་པ་དང་འབྲེལ་པ་ཅན་ཉིད་དུ་གྲུབ་པ་ཡིན་ནོ།།འོན་ཀྱང་བྱས་པ་ཤེས་བྱ་མ་ཡིན་པ་དེ་ལྟར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། དེ་ལྟ་བུར་གྱུར་པ་ཞེས་བྱ་བ་མ་ཡིན་པ་ནི་ཅུང་ཟད་ཀྱང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དོན་ ཐམས་ཅད་ནི་འགའ་ཞིག་གི་ཚེ་སྐྱེས་བུ་འགའ་ཞིག་གིས་ཤེས་པའི་ཕྱིར་རོ།།ཅི་སྟེ་འགའ་ཞིག་གི་ཚེ་དོན་གྱི་བྱ་བ་མི་བྱེད་པ་ཐ་ན་ཤེས་པ་ཡང་སྐྱེད་པར་མི་བྱེད་པ་དེ་འདྲ་བ་ཡོད་པ་དེའི་ཚེ། ཤེས་པ་ཙམ་གྱི་དོན་བྱེད་པའི་ནུས་པ་མེད་ན་ཡང་དོན་བྱེད་པའི་ནུས་པ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བ་དེ་ནི་དངོས་པོ་ ཉིད་དུ་མི་འགྱུར་རོ།།དེ་ལྟར་ན་དེའི་མཚན་ཉིད་ཅན་ཏེ། དོན་བྱེད་པར་ནུས་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་དངོས་པོ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཕྱིས་འཆད་པར་འགྱུར་རོ། །དོན་བྱེད་པར་ནུས་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་གྱི་དངོས་པོ་རིམ་བཞིན་དུ་དོན་གྱི་བྱ་བ་བྱེད་པ་དེ་ཡང་འཇིག་པར་འཁྲུལ་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འཇིག་ པ་དེ་ཡོད་པ་ཉིད་དང་འབྲེལ་པ་ཅན་དུ་གྲུབ་པ་ཡིན་ཏེ།འཇིག་པ་རྒྱུ་མེད་པ་ཅན་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །བཤད་མ་ཐག་པར་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་སྐད་ཅིག་མ་ཉིད་དུ་བསྒྲུབས་པ་དེའི་ཕྱིར་དེ་རྣམས་འབྲེལ་པའི་ཡང་སྟེ། སྒྲའི་དོན་དག་གིས་འབྲེལ་པའི་རྟག་པ་ཉིད་ནི་བསལ་བྱ་ཡིན་ ཏེ།སུན་དབྱུང་བར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །འཇིག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་འཆད་པར་བྱེད་དེ། འཇིག་པ་ནི་ཇི་སྐད་དུ་བཤད་པའི་དངོས་པོ་ཙམ་དང་འབྲེལ་པའི་གཏན་ཚིགས་དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར། སྒྲ་དང་འདྲ་བ་སྟེ་དཔེར་ན་སྒྲའི་རྟག་པ་ཉིད་སུན་ཕྱུང་བ་དེ་དང་འདྲ་བར་འབྲེལ་པའི་རྟག་པ་ཉིད་ ཀྱང་བསལ་བར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ།

为何？因彼生知自性从自因成就故。若谓无所待彼等亦有时成知，故说"无所待"等，"亦"字表确定义。无所待住于生知自性者，非唯某时某补特伽罗某知遮遣，应一切时生一切自境知，然非如是，因有时无知故。因此，了知不生知者已失生性自性。
已说坏灭亦无因故，由此成立一切所作皆自性随关联坏灭。
若谓然非所作非所知如是？故说"如是"等：无少许非如是者。为何？因一切义皆为某时某补特伽罗所知故。若有某时不作事用乃至不生知如是者，尔时，虽无唯知义作用功能，然离一切作用功能者非成事物性。如是，后当说彼相，即能作事用相为事物。
能作事用相事物次第作事用，彼亦无疑坏灭。成就彼坏灭随属有性，因坏灭无因性故。
由此刚说成立一切事物刹那性故，彼等关联亦即声义关联常性应遮破。以"坏灭"等解释：坏灭即如所说唯事物关联因故，如声，譬如遮破声常性，如是应遮破关联常性。

།དེ་ལྟར་ན་རེ་ཞིག་སྒྲ་དང་དོན་དག་གིས་འབྲེལ་པ་ཐ་དད་པར་ཁས་བླངས་ནས་འབྲེལ་པ་མི་རྟག་པ་ཉིད་དུ་བརྗོད་ཀྱི་ཐ་དད་པ་ཉིད་དུ་ཡང་འཐད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །འདི་ལྟར་སྤྱོད་པ་པ་དག་གིས་སྒྲའི་ནུས་པ་ཉིད་འབྲེལ་བ་ཡིན་པར་སེམས་ཏེ། དེ་ཉིད་རྒྱལ་དཔོག་ པ་དག་གིས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨྲས་ཏེ།རྒྱལ་དཔོག་པ་དག་གིས་སྒྲའི་ནུས་པ་རུང་བ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བར་རུང་བ་ཉིད་ཀྱི་མིང་ཅན་དོན་རྟོགས་པའི་རྟེན་དུ་བརྗོད་པ་གང་ཡིན་པ་རུང་བ་ཉིད་དེ་ནི། སྒྲ་ལས་དོན་གཞན་ཉིད་དུ་གྱུར་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ན་རུང་བ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་དངོས་པོ་རྣམས་ཀྱི་ ཕུལ་དུ་བྱུང་བ་ཉིད་དེ།བརྗོད་པར་འདོད་པའི་དོན་བྱེད་པར་ནུས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སྔར་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་རུང་བ་ཉིད་དང་འདྲ་བར་སྒྲའི་ནུས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་རུང་བ་ཉིད་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་སྔར་བརྗོད་ཟིན་ཏོ། །སྒྲ་ལས་ཐ་དད་པ་ཉིད་མེད་པའི་ཕྱིར་རུང་བ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་འབྲེལ་པ་ནི་སྒྲ་ཉིད་དང་འདྲ་བར་མི་རྟག་པ་ ཉིད་དུ་གྲུབ་པ་དེའི་ཕྱིར་ཐ་དད་པར་བསྟན་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་དགོངས་སོ།།སྒྲ་ལས་རུང་བ་ཉིད་དོན་གཞན་ཡིན་པ་ཡང་བླ་སྟེ། དེ་ལྟར་ན་ཡང་འབྲེལ་པའི་སྔར་བཤད་སྐྱོན་རྣམས་ཀྱི་དོན་གཞན་དུ་གྱུར་པའི་སྒྲའི་ནུས་པའང་བསལ་བ་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ། །འབྲེལ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ སོགས་པས་འཆད་པར་བྱེད་དེ།འབྲེལ་པ་འབྲེལ་པ་ཅན་དག་ལས་དོན་གཞན་དུ་གྱུར་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་དེ་ལྟར་འབྲེལ་པ་དོན་གཞན་དུ་གྱུར་པ་ཡིན་པར་སྨྲ་བ་ལ། སྐྱོན་རྣམ་པ་དུ་མ་འབྲེལ་པ་ཅན་རྣམས་མི་རྟག་ཕྱིར། འབྲེལ་པ་ལ་རྟག་ཡོད་མ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ ལ་སོགས་པས་བཤད་ཅིང་བསྟན་ཟིན་ཏོ།།སྔར་བཤད་པའི་སྐྱོན་དེ་ཉིད་ཀྱིས་སྒྲའི་ནུས་པ་ཡང་འབྲེལ་པའི་ངོ་བོར་ཐ་དད་པར་བརྟགས་པ་བསལ་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་ལོགས་ཤིག་ཏུ་སྐྱོན་མི་བརྗོད་དོ། །དེ་དེ་ལྟར་ན་རིག་བྱེད་སྐྱེས་བུས་མ་བྱས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །སྐྱེས་བུས་ མ་བྱས་པ་ཡིན་པ་ནི་བླ་སྟེ།དེ་ལྟར་ན་ཡང་དེ་ནི་བདེན་པའི་དོན་ཅན་ཉིད་དུ་ངེས་པར་བྱས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར་སྐྱེས་བུས་མ་བྱས་ཞེས་བྱ་བ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རིག་བྱེད་ཀྱི་ཚིག་དག་།ཇི་བཞིན་དོན་ཤེས་སྒྲུབ་བྱེད་མིན། །དོན་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་ཤེས་པའི་རྒྱུ་མ་ཡིན་ནོ། །འདི་ལྟར་ སྐྱེས་བུའི་སྐྱོན་ཏེ།སྐྱེས་བུའི་ཉེས་པས་སྐྱོན་མེད་པ་ཡིན་དུ་ཟིན་ཀྱང་མེ་སོགས་རྣམ་པ་གཞན་དུ་མཐོང་ངོ་། །སོགས་པའི་སྒྲས་ནི་ཟླ་བའི་ཟེར་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ལོག་པའི་ཤེས་པའི་རྒྱུར་མཐོང་ངོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།

如是，暂且承许声义关联差别而说关联无常性，然差别性亦不应理。如是，行者等认为声之功能即是关联，故说"即彼胜论师等"等：胜论师等说声之功能性即所谓适宜性，名为适宜性之义解了依处，彼适宜性非异于声之他性。如是，所谓适宜性即诸事物殊胜性，能作所欲说义，如前因果适宜性，声之功能体性即适宜性，已如是说。
因无异于声性故，所谓适宜性关联如声成立无常性，故不应显示差别，此为意趣。声之适宜性是异义可尔，然如是亦应知前说关联过失遮遣异于声之功能。
以"关联"等解释：于说关联异于所关联者如是，已以"诸关联者无常故，关联非有常"等说示多种过失。由彼前说过失即遮遣声功能亦观待为异体关联性故，不另说过失。
如是，吠陀非无人造。纵使无人造可尔，然如是亦非决定为真实义，如是，因即是无人造性故，吠陀语言"非如实知之能立"，非无倒知义因。如是，虽无人之过失，然见火等异相。等字摄月光等，义谓见为颠倒知因。

།རིག་བྱེད་པའི་ཞེས་བྱ་བས་འཆད་པར་བྱེད་དེ། རིག་བྱེད་པའི་སྒྲ་སྐྱེས་བུས་མ་ བྱས་པ་ཡིན་པ་ཡང་བླ་སྟེ།དེ་ལྟ་ན་ཡང་ཁས་བླངས་ནས་ཀྱང་རིག་བྱེད་པའི་དོན་དེ་དག་དོན་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་མ་ཡིན་པའི་ཤེས་པའི་རྒྱུ་ཉིད་ཡིན་པར་བསམ་པར་བྱ་བ་ཡིན་པར་བརྗོད་དོ། །གང་གི་ཕྱིར་སྐྱེས་བུའི་སྐྱོན་གྱིས་ཉེ་བར་བསྒྱུར་བ་སྟེ། སྐྱེས་བུའི་ཉེས་པ་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་དག་ གིས་ཉེ་བར་སྒྱུར་ཞིང་འདུས་བྱས་པ་ཉིད་ལས་ཏེ།ལོག་པའི་བསམ་པས་སྦྱར་བ་ཉིད་ལས་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ཤེས་པར་བྱ་བའི་དོན་དག་ལ་ཤེས་པར་བྱེད་པའི་སྒྲ་རྣམས་ཀྱིས་ཤེས་པ་འཁྲུལ་པ་སྟེ། ཤེས་པ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ལོག་པའི་ཤེས་པ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་ མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་ཀྱང་ལོག་པའི་ཤེས་པ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་ནི་སྲིད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ལྟར་དེ་དང་བྲལ་བ་སྟེ། སྐྱེས་བུའི་སྐྱོན་གྱིས་ཉེ་བར་སྒྱུར་བ་དང་བྲལ་བ་དག་གིས་ཀྱང་ལོག་པའི་ཤེས་པ་རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྐྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གང་དག་གིས་ཤེ་ན་ སྒྲོན་མ་ལ་སོགས་པ་དེ་དག་གིས་ཀྱང་ངོ་།།སོགས་པའི་སྒྲས་ནི་ཟླ་བའི་ཟེར་ལ་སོགས་པ་གཟུང་ངོ་། །དོན་གང་དག་ལ་ཞེ་ན། ཨུཏྤལ་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པ་དག་ལའོ། །དེ་ལྟར་ནི་མཚན་མོ་སྒྲོན་མ་ནི་ཨུཏྤལ་སྔོན་པོ་ལ་དམར་པོར་སྣང་བའི་ཤེས་པའི་རྒྱུ་ཟླ་བའི་ཟེར་ནི་གོས་སེར་པོ་ ལ་དཀར་པོར་ཤེས་པའི་རྒྱུ་ཡིན་ནོ།།དེ་བས་ན་ཞེས་བྱ་བ་དེའི་ཕྱིར་སྐྱེས་བུས་འདུས་བྱས་པ་ལ་ལྟོས་པ་མེད་པའི་རིག་བྱེད་པའི་སྒྲ་འདི་དག་ནི་འགྱུར་ཏེ་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་རོ། །ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་ཏེ་རང་བཞིན་ཉིད་ཀྱི་དོན་རྣམས་ལ་སྤོབས་པའི་རྒྱུར་འགྱུར་རོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། རང་བཞིན་ གྱི་ཁྱད་པར་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ།དེ་དག་གི་རང་བཞིན་གྱི་ཁྱད་པར་དེ་འདྲ་བ་དེ་ནི་རང་བཞིན་ཉེ་བ་ཙམ་གང་གི་རང་གི་ཡུལ་ལ་ཤེས་པའི་རྒྱུར་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །ཅི་དང་འདྲ་བར་ཞེ་ན། ལོག་པར་བསལ་བ་ཅན་དག་ཀྱང་ངེས་པར་འགྱུར་ཏེ། མེ་ལ་སོགས་པ་བཞིན་ཏེ་ སྒྲ་གང་དག་ལས་ལོག་པར་བསལ་བ་དོན་རྟོགས་པ་ཡོད་པ་ནི་ཞེས་པར་ཚིག་རྣམ་པར་སྦྱར་རོ།།དེ་ལྟར་ན་སྐྱེས་བུས་མ་བྱས་པ་ཉིད་དུ་བརྟགས་པ་ནི་དོན་མེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་དགོངས་སོ།

以"吠陀者"解释：吠陀声虽无人造可尔，然如是承许后，应思维彼吠陀义为非如实知之因。因由人过所转，即由贪等人过所转而造作，义谓由邪思所造。
于所知义，能知声对知无错乱，即非生颠倒知，义谓非生邪知。由自性亦能生颠倒知故。如是，离彼即离人过所转者亦生颠倒识故。由何者？由灯等。等字摄月光等。于何义？于青莲等。如是，夜晚灯为青莲显现红色知之因，月光为黄衣知为白色之因。
是故，此等不待人造之吠陀声，配释为：由自性，即由自性于诸义成为胜解因。为何？因是自性差别，义谓：彼等如是自性差别，仅由自性邻近即于自境成为知因。如何？如邪遣除者亦定成，如火等，配释语词为：由何声有邪遣除义解。如是，意趣谓观待无人造性无义。

།གལ་ཏེ་རིག་བྱེད་པའི་སྒྲ་འདི་ནི་ལོག་པར་བསལ་བ་ཅན་ཉིད་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་དེའི་ ངེས་པའི་རྒྱུ་མེད་པ་དེ་བས་ན་ངེས་པའི་རྒྱུ་མེད་པའི་ཕྱིར།རིག་བྱེད་པའི་སྒྲ་དག་ལས་ལོག་པར་བསལ་བ་ཅན་ཉིད་ཡིན་ནོ་ཞེས་རྟོག་པ་མི་རིགས་སོ་ཞེ་ན། དཔྱོད་པ་པ་ཁྱེད་ཅག་གི་ཡང་རིག་བྱེད་པའི་སྒྲ་དག་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པའི་ཤེས་པའི་རྒྱུ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ལ་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་ པ་པས་ལ་བ་ཅན་གྱི་ངེས་པ་ལ་རྒྱུ་ཅི་ཞིག་ཡོད་དེ་ཅུང་ཞིག་ཀྱང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ།།དེ་བས་ན་ཁྱོད་ཀྱི་གཞུང་གི་དོན་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་བསལ་བའི་ངེས་པ་བཞིན་དུ་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་ཏེ། རང་བཞིན་ཉིད་ཀྱིས་དོན་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་མ་ཡིན་པའི་བསལ་བའི་ངེས་པར་ཅིའི་ཕྱིར་མི་རྟོག་།ཅི་སྟེ་ལོག་ པར་བསལ་བ་ཅན་གྱི་ངེས་པར་མ་གྱུར་ཅིག་སྙམ་པས་འོན་ཀྱང་མེ་ལ་སོགས་པ་ཉིད་དང་འདྲ་བར་དོན་དག་ལ་སྟེ།ཇི་ལྟར་མེ་ལ་སོགས་པ་དག་བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་དང་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པ་དག་ལ་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་བདེན་པ་དང་བརྫུན་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་རྒྱུ་ཡིན་པ་དེ་ལྟར་ན། རིག་ བྱེད་པའི་སྒྲ་རྣམས་ནི་དོན་དག་ལས་ལོག་པ་དང་ཅིག་ཤོས་ཀྱི་ཤེས་པའི་རྒྱུ་ཉིད་ཀྱིས་གཉི་གའི་ཤེས་པའི་རྒྱུ་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ།།དེ་ཉིད་བསལ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་མེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། མེ་ལ་སོགས་བ་སྐྱེས་བུས་མ་བྱས་པ་ཡིན་དུ་ཟིན་ཀྱང་། ཉིན་པར་བུམ་པ་ ལ་སོགས་པ་གཅིག་ལ་དོན་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཤེས་པའི་རྒྱུར་གྱུར་པ་ཡིན་ན་ཡང་།མཚན་མོ་ཨུཏྤལ་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པ་ཐམས་ཅད་ལ་དེ་ལྟར་དེ་དོན་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཤེས་པའི་རྒྱུར་གྱུར་པ་མ་ཡིན་གྱི། འོན་ཀྱང་དོན་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་མ་ཡིན་པའི་ཤེས་པའི་རྒྱུར་ཡང་འགྱུར་རོ། ། གལ་ཏེ་མེ་ལ་སོགས་པ་ནི་སྐྱེས་བུའི་བྱ་བས་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར། སྐྱེས་བུའི་བྱ་བ་ཉིད་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ནི་དེ་ལྟར་མ་ཡིན་ཏེ་ཟླ་བའི་སྣང་བ་ལ་སོགས་པ་དག་ནི་སྐྱེས་བུའི་བྱ་བ་ལ་ལྟོས་པ་མེད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །སྒྲོན་མ་ལ་སོགས་པ་དག་སྐྱེས་བུ་ལས་སྐྱེ་བ་དང་ལྡན པ་ཡིན་དུ་ཟིན་ཀྱང་སྟེ་སྒྲ་དང་འདྲ་བར་སྐྱེས་བུའི་འདོད་པའི་དབང་གིས་དོན་གསལ་བར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་པ་དེ་ལྟར་ན་སྐྱེས་བུས་མ་བྱས་པར་བརྗོད་དོ།།དེ་ལྟར་རིག་བྱེད་པའི་སྒྲ་རྣམས་ཀྱང་སྐྱེས་བུས་མ་བྱས་པ་ཉིད་དུ་ཁས་ལེན་ན་ཡང་གཉི་གར་འགྱུར་ཏེ། དོན་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དང་། དོན་ཇི་ ལྟ་བ་བཞིན་མ་ཡིན་པའི་ཤེས་པའི་རྒྱུ་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ།

若谓此吠陀声为邪遣除性之决定无因，故因无决定因，不应分别吠陀声为邪遣除性。
汝等弥曼差者，于"吠陀声是无倒知因"此说，于无倒遣除之决定有何因？全无。是故，如汝教义如实遣除决定，何不由自性即自性分别为非如实遣除决定？
若思欲无邪遣除决定，然如火等于诸义，如火等于瓶等及青等，次第为真妄识因，如是，吠陀声于诸义由邪及余知因性，成为二知之因。
为遮遣彼故说"火"等：火等虽无人造，于日间瓶等一者虽成如实知因，然夜晚于青莲等一切非如是成为如实知因，反成非如实知因。
若谓火等因应由人作成办故是人作，然非如是，因月光等不待人作故。灯等虽从人生，然如声非由人欲力明显义，如是说为无人造。
如是，吠陀声等虽承许无人造性，亦成二者，即成为如实及非如实知之因。

།མེ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་གཞན་གྱི་ཡིན་ཏེ། མེ་ལ་སོགས་པ་དག་ནི་བྱས་པ་ཉིད་ཀྱི་རྒྱུའི་ཕྱིར་རྐྱེན་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་སྟེ། གང་གི་འཁྲུལ་པའི་རྒྱུ་གང་ཡིན་པ་དེའི་དབང་གིས་གཞན་ལ་སྟེ། ཨུཏྤལ་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པ་ལ་ རྣམ་པ་གཞན་ཉིད་ཡིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་ཤེས་པའི་རྒྱུ་ཉིད་ཡིན་པ་ནི་བླ་སྟེ།སྒྲ་རྟག་པ་དག་ལ་ཡང་ལྷན་ཅིག་བྱེད་པའི་རྐྱེན་གྱི་སྟོབས་ཀྱིས་ལོག་པའི་ཤེས་པ་སྐྱེད་པ་དེ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། རྟག་པ་རྣམས་ནི་ལྷན་ཅིག་བྱེད་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་རྣམ་པ་གཞན་དུ་འཇུག་པ་མེད་པའི་ ཕྱིར་རོ།།དེ་ལྟ་བུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་གྲུབ་པའི་མཐའ་སྨྲ་བའི་ཡིན་ཏེ་མ་ཡིན་ནམ་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲ་ནི་རབ་ཏུ་གྲགས་པ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟ་བུའི་རྣམ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལྷན་ཅིག་བྱེད་པའི་སྟོབས་ཀྱི་དོན་དག་ལ་རྣམ་པ་གཞན་དུ་གྱུར་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་གྱི་ཆོས་ཡོད་པ་ ཉིད་ཡིན་ནོ།།དེ་ལ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རིག་བྱེད་པའི་སྒྲ་དག་ལ་ཡང་ངོ་། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། སྒྲ་དེ་དག་ཀྱང་བརྡའི་སྟོབས་ལས་རྣམ་པ་གཞན་དུ་འཇུག་པའི་ཕྱིར་ཏེ། སྐྱེས་བུའི་འདོད་པའི་རྗེས་སུ་བྱེད་པ་ཅན་གྱི་བརྡའི་སྟོབས་ཀྱིས་རྣམ་པ་གཞན་དུ་དོན་རྟོགས་པ་སྐྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་ བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།ཅི་སྟེ་བརྡའི་སྟོབས་ལས་དེ་དག་དོན་དག་ལ་གཞན་དུ་གྱུར་པར་ནི་མི་འདོད་མོད་ཀྱི་འོན་ཀྱང་རྟག་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་རིག་བྱེད་པའི་སྒྲ་རྣམས་ནི་རང་གི་ཡུལ་ལ་རྣམ་པར་ཤེས་པ་བསྐྱེད་པའི་རང་བཞིན་ཡིན་པ་དེའི་ཚེ་རང་གི་ཡུལ་ལ་ཤེས་པའི་འབྲས་བུ་སྐྱེད་པར་བྱེད་ པའི་རང་བཞིན་གང་ཡིན་པ་དེ་ལ་གནས་པ་ཡིན་ན་ཡང་རིག་བྱེད་པའི་སྒྲ་དེ་དག་བརྡ་ལ་སོགས་པ་སྟེ།གདགས་པ་ལ་སོགས་པ་ལྟོས་པར་བྱ་བ་མེད་པའི་རྒྱུའི་ཕྱིར་དང་། སོགས་པའི་སྒྲས་ནི་བྱེད་པའི་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གཞན་ལ་ཡང་ལྟོས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར། རིག་བྱེད་ཀྱི་སྒྲ་དེ་ལས་སྐྱེས་ བུའི་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཚེ་དོན་རྟོགས་པ་སྟེ་ཤེས་པར་འགྱུར་ན།ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཚེ་ན་ཡང་རྟོགས་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་བས་ན་རིག་བྱེད་པའི་སྒྲ་བརྡ་ལ་སོགས་པ་ལ་ལྟོས་པ་མེད་པ་རྣམས་ནི་དོན་རྟོགས་པ་སྐྱེད་པའི་ཕྱིར་གནས་པར་རང་བཞིན་མ་ཡིན་གྱི། འོན་ ཀྱང་བརྡ་ལ་སོགས་པ་ལ་ལྟོས་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ།།དེ་དག་ཀྱང་ལོག་པའི་ཤེས་པའི་རྒྱུ་ཡིན་པ་དེ་ལྟར་ན། དེའི་གནས་སྐབས་ཅན་གྱི་སྐྱོན་ཡོད་དོ། །གཞན་ཡང་སྒྲ་དེ་ནི་མ་བྱས་པར་འདོད་ན་སྟེ་སེམས་པར་གྱུར་ན་སྒྲ་ནི་ཤེས་པ་ཉིད་ཀྱི་རྒྱུར་མི་འགྱུར་རོ།

"火等"是他说：火等因是所作性因故，随缘如是，由彼错乱因之力于他，即于青莲等为异相，即是颠倒知因可尔。然于常声，不由俱生缘力生邪知，因诸常法不由俱生力转异故。
"如是"等是宗论者说，"岂非"字为显示极成。"如是相"即由俱生力于诸义成异相之法性。
"于彼亦"即于吠陀声等。为何？因彼等声亦由名言力转异故，义谓由随人欲名言力生异义解故。
若谓不许由名言力彼等于诸义成异，然因常性，由自性吠陀声于自境生识为自性时，住于生知果自性者，然彼等吠陀声因无待名言等，即无待安立等因，等字摄无待作业等他，由吠陀声一切补特伽罗一切时应有义解，然非一切补特伽罗一切时有解。是故，吠陀声无待名言等者非住生义解自性，然是待名言等。
彼等亦为邪知因，如是有彼位过失。复次，若许彼声无作，则声不成知因。

།ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། གང་གི་ཕྱིར་ རྟག་པ་དག་ལས་དངོས་ནུས་པ་སྟེ།རང་གི་ངོ་བོའི་ཉེ་བའི་ནུས་པ་སྟེ། དེའི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དང་ལྡོག་པའི་རྗེས་སུ་བྱེད་པས་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ཤེས་པའམ་གཞན་འགའ་ཡང་སྐྱེ་བ་ཡོད་མ་ཡིན། །གལ་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་འཆད་པར་བྱེད་དེ། །གལ་ཏེ་སྒྲ་མ་བྱས་པ་ ཡིན་ན་སྒྲ་དེ་ལས་དོན་ཤེས་པ་ཉིད་དུ་མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་རོ།།ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་སྐྱེ་བ་དང་ཅིག་ཤོས་ཞེས་བྱ་བར་ཚིག་རྣམ་པར་སྦྱར་རོ། །དུས་དག་ནི་སྐྱེ་བ་དང་ཅིག་ཤོས་ཀྱི་དུས་དེ་དག་ཏུའོ། །དེས་ན་ཤེས་པའི་སྒྲ་དང་དྲུག་པའི་བསྡུ་བ་སྟེ་ཤེས་པ་སྐྱེ་བ་ དང་མི་སྐྱེ་བའི་དུས་དག་ཏུ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།རྟག་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་མཚུངས་པའི་ངོ་བོ་སྟེ། རང་བཞིན་གཅིག་པའི་ཤེས་པ་སྐྱེད་པ་ལ་ནུས་པ་ཡོད་པར་མི་རུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཤེས་པ་མི་སྐྱེ་བའི་ཚེ་གང་སྐྱེད་པར་བྱེད་པའི་ངོ་བོ་མ་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་ལ་གནས་པ་དེ་ནི་སྐྱེད་བར་ བྱེད་པ་ཉིད་དུ་འགལ་བའི་ཕྱིར།རྣམ་པ་གཞན་གྱིས་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་དང་རྣམ་པ་གཞན་གྱིས་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བརྗོད་པར་མི་ནུས་སོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དེ་ལྟར་ངོ་བོ་འདིས་རྟག་པར་མངོན་པར་འདོད་པ་འདི་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་ཡིན། ངོ་བོ་འདི་ཉིད་ཀྱིས་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ ནོ་ཞེས་དེ་ལྟར་ངོ་བོའི་ཁྱད་པར་ཏེ་རང་བཞིན་གྱི་བྱེ་བྲག་གང་རྣམ་པར་ཕྱེ་ཞིང་ཐ་དད་པར་རྣམ་པར་གཞག་པ་ཡང་མེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ།རྟག་པ་ནི་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཚེ་ངོ་བོ་གཅིག་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་རང་བཞིན་གཅིག་པ་ཡིན་དུ་ཟིན་ཀྱང་སྔར་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ཞིང་ཕྱིས་སྐྱེད་ པར་བྱེད་པར་འགྱུར་བ་དེ་ལྟར་ན་གཅིག་ལ་ཡང་རིམ་གྱིས་འགལ་བའི་ཆོས་གཉིས་མི་འགལ་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན།འདིའི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། རྟག་པ་འདི་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་པ་ཅི་འདྲ་བ་ཉིད་ནི་སྐྱེད་པར་བྱེད་པར་རིགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ཕྱིས་ཀྱང་དེའི་གཞན་སྐྱེ་བ་ནི་ མེད་པ་གང་གིས་ན་སྐྱེད་པ་བྱེད་པར་འགྱུར།གཅིག་ལ་ཡང་རིམ་གྱིས་ཀྱང་འགལ་བའི་ཕྱིར། དེ་གནས་པའི་སྒོ་ནས་ཀྱང་གཅིག་པ་ཉིད་དུ་འགལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །ལྷན་ཅིག་བྱེད་པ་ལྷག་པར་ཐོབ་ནས་ཕྱིས་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ཡང་ལོག་པ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར་གཞན་ལ་ ལྟོས་པ་ཡང་སྟེ།རྟག་པའི་ལྷན་ཅིག་བྱེད་པ་ལ་ལྟོས་པ་ཡང་སྔར་བཀག་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །གང་གི་ཕྱིར་དེ་ལྟ་ཡིན་བ་དེ་བས་ན་སྒྲ་རྟག་པ་ནི་འགའ་ཞིག་ཏུ་ཡང་སྐྱེས་བུའི་ཤེས་པ་སྐྱེད་པར་ནུས་པ་མ་ཡིན་ནོ།

为何？因从常法无实功能，即无自性邻近功能，义谓随顺随逆。知或余任何亦无生。
以"若"等解释：配释为：若声无作，则由彼声不成义知。为何？于"知"等配释语词为"生及余"。二时即生及余时。故知声与第六合，义谓知生不生时。
因常性故同一体性，即一自性，于生知不应有功能故。不生知时，住于非能生体性者，相违于能生性故，不能说由异相能生及由异相非能生。为何？如是未见此体性常许为能生，此体性非能生，如是无体性差别，即无分别安立自性差异故，因常于一切时唯一体性故。
若谓虽一自性，然先非能生后成能生，如是于一亦不相违次第二相违法故。说"此"等：常法如何非能生性即不应为能生，后亦无彼异生，由何成能生？于一亦次第相违故，由住亦相违于一性故。
获得增上俱生后能生亦非理，如是待他，即待常俱生亦先已遮故。由如是故，常声于任处皆不能生补特伽罗知。

།ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། འགའ་ཞིག་གི་ཚེ་ཤེས་པ་མི་སྐྱེད་པ་ཡིན་ན། ཕྱིས་ ཀྱང་དེ་ཉིད་དེ་དག་གི་རང་བཞིན་ཉིད་ཡིན་པས་ན་རྟག་ཏུ་མི་སྐྱེད་པར་ཐལ་བའི་ཕྱིར་རོ།།ཅི་སྟེ་སྐྱོན་དེར་མ་གྱུར་ཅིག་སྙམ་པས་དེ་དག་འགའ་ཞིག་གི་ཚེ་ཡང་མི་སྐྱེད་པར་མི་འདོད་དོ་ཞེ་ན། དེ་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། རང་གི་ཡུལ་གྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་འབྲས་བུ་ རྟག་ཏུ་མ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རོ།།སྒྲ་དེ་དག་རྣམ་པ་འགའ་ཞིག་གིས་ཀྱང་སྟེ་ཇི་ལྟར་ཡང་བྱེད་པ་པོ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་མང་དུ་བཤད་ཟིན་ཏོ། །དེ་ལྟར་ནི་འགྱུར་ན་ནམ་མཁའ་ལ་སོགས་པ་རྟག་པ་དག་ལས་ཀྱང་འགའ་ཞིག་གི་ཚེ་འགའ་ཞིག་གི་བློ་དག་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར་དེ་དག་གི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། རྟག་པ་ཉིད་དུ་འདོད་པ་དག་གི་ཞེས་བྱ་བའི་འདོད་པ་སྨོས་པ་ནི་དེ་དག་ལ་དངོས་པོའི་གནས་ཐབས་ཀྱིས་རྟག་པ་ཉིད་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ནམ་མཁའ་ལ་སོགས་པ་ལ་རྟོགས་པ་འབྱུང་བར་འདོད་པ་གང་ཡིན པ་དེ་ཡང་དེའི་རང་བཞིན་དུ་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་པ་སྟེ།ནམ་མཁའ་ལ་སོགས་པའི་རང་བཞིན་ལ་རག་ལུས་པ་ཅན་གྱི་སྐྱེ་བ་མ་ཡིན་ཏེ། རྟག་པ་དང་ནི་རིམ་དང་ཅིག་ཅར་དོན་བྱེད་པ་འགལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་དག་གི་སྐྱེ་བའི་རྒྱུ་མཚན་ཡང་གང་ཡིན་ཞེ་ན། དེ་ལྟར་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། ཐོག་མ་མེད་པའི་རིགས་མཐུན་པའི་ཀུན་རྟོག་དེས་བསྒོས་པའི་བག་ཆགས་ཀྱི་ནུས་པ་དེ་ལས་བྱུང་ཞིང་སྐྱེ་བའོ། །ལུང་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ནམ་མཁའ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པ་གང་ཡིན་པ་དེའི་སྒྲོ་བཏགས་སྤྱོད་ཡུལ་ཅན་གྱི་བློ་དག་།དེར་སྣང་བ་ཅན་ཉིད་ནི་དེ་འབའ་ཞིག་གོ། །དེ་ལྟར་བློའི རྣམ་པར་རྟོག་པའི་རྣམ་པ་ལ་ཕྱི་རོལ་དུ་ངེས་པར་བྱས་ནས་ཕྱི་རོལ་ཉིད་དུ་བཏགས་པའི་ནམ་མཁའ་ལ་སོགས་པ་དེ་ལ་སྐྱེ་འགྱུར་གྱི་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ལྟར་འཁྲུལ་པ་འབའ་ཞིག་ཏུ་འགྱུར་གྱི།།དེ་དོན་སྤྱོད་ཡུལ་ཅན་མ་ཡིན་ཏེ། རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཡུལ་ཅན་མ་ཡིན་ནོ། །རང་གི་མཚན་ ཉིད་ཀྱི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་འཆད་པར་བྱེད་དེ།བློ་གང་ལ་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཡུལ་ཡོད་པའི་བློ་དེའི་ན་ངེས་པར་རང་གི་མཚན་ཉིད་དེའི་རུང་བ་ཉིད་དེ་ནུས་པའོ། །དེའི་ཉེ་བར་ཏེ་ཐག་ཉེ་བ་དེའི་རྗེས་སུ་བྱེད་པའི་ངང་ཚུལ་ཅན་དེ་ཡོད་པས་ཡོད་པ་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་བློ་འདིའི་རྒྱུར་རུང་ ཞིང་ནུས་པ་གང་ཡིན་པའི་རྒྱུ་དེ་ལས་ནུས་པ་ཡོད་ན་བློ་དེར་གྱུར་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ།

为何？若某时不生知，后亦因彼等即是彼自性，故应恒常不生。
若思欲无此过而不许彼等某时亦不生者，此亦非有。为何？因恒时未见自境识果故。已广说彼声以任何方式皆非作者。
若谓如是则从虚空等常法亦应某时生某觉，故说"彼等"等。说"许为常"者，为显示彼等无实际常性故。
所许虚空等生解亦非成彼自性，非依虚空等自性而生，因常与次第及顿时作用相违故。
彼等生因为何？说"如是"等：从无始同类分别熏习功能而生。如教所说，唯是虚空等相增益境智，即彼显现性。
如是于觉分别相外确定后，增益为外之虚空等上所生，如是唯成迷乱，非义境性，即非自相境。
以"自相"等解释：若智有自相境，则彼智定有彼自相之堪能即功能。由有彼邻近，即亲近随顺性故，此智从堪为因即有功能之因而有功能时，即成彼智。

།དེ་ལྟར་དེ་རིགས་པ་ལ་གནས་པ་དེ་ལྟར་ན་གལ་ཏེ་དངོས་པོ་རྟག་པ་རྣམས་ཀྱི་རང་གི་མཚན་ཉིད་ལ་སྐྱེས་བུ་འགའ་ཞིག་གི་ཤེས་པར་འགྱུར་བ་དེའི་ཚེ་རྒྱུ་རྟག་པ་ཉེ་བའི་ཕྱིར་སྐྱེས་བུ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཐམས་ཅད་ ཀྱི་ཚེར་འགྱུར་ཏེ།རྟག་པ་ལྷན་ཅིག་བྱེད་པ་ལ་ལྟོས་པས་འགའ་ཞིག་གི་ཚེ་ཡང་འགའ་ཞིག་གི་ཤེས་པ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ན་འབྲས་བུ་བསྐྱེད་པར་བྱ་བ་འབྲས་བུའི་བྱ་བ་ལྷན་ཅིག་བྱེད་པ་དག་གིས་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་པ་གསལ་བ་གང་དག་ལ་ཡོད་པ་ དག་ནི་གསལ་བ་ཅན་དག་གོ།།ཡུལ་དང་དུས་ཀྱི་གནས་སྐབས་ངེས་པའི་རྣམ་པ་འགའ་ཞིག་གིས་འབྲས་བུ་འགའ་ཞིག་ལ་ཉེ་བར་སྦྱར་བ་ན་སྟེ། གཏན་ཚིགས་ཉིད་དུ་བསྟན་བ་ན་འབྲས་བུ་དེ་སྐྱེད་པར་རུང་བའི་ཕུལ་དུ་བྱུང་བའི་བདག་ཉིད་དུ་གྱུར་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཐོབ་པའི་རྒྱུའི་ དངོས་པོའི་ཁྱད་པར་ལ་ལྟོས་པ་སྟེ།ལྷན་ཅིག་བྱེད་པ་ལ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །དེ་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་མི་རྟག་པ་དང་འདྲ་བར་རྟག་པའི་དངོས་པོའི་འབྲས་བུའི་ཁྱད་པར་ཅན་མ་ཡིན་པ་ཕུལ་དུ་བྱུང་བར་བྱར་མེད་པ་ཅན། དེའི་རྒྱུ་ལ་ལྟོས་པ་ཅན་ཏེ་འཛིན་པའི་ལྷན་ཅིག་བྱེད་བའི་རྒྱུ་ ལ་ལྟོས་པ་ཅན་སྐྱེས་བུ་འགའ་ཞིག་གིས་གཟུང་བར་གྱུར་པ་ནའོ།།གལ་ཏེ་སྐྱེས་བུ་འདིའི་འཛིན་པ་སྐྱེད་པར་འགྱུར་བ་ན་སྐྱེས་བུ་དེ་ཉིད་ཀྱིས་གཟུང་བར་འགྱུར་གྱི་གཞན་གྱིས་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་རིགས་པ་ཡིན་ཏེ་ལྷན་ཅིག་བྱེད་པ་སོ་སོར་ངེས་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཞན་དག་ ནི་འབྲས་བུའི་ཁྱད་པར་ཅན་ཞེས་རྗོད་པར་བྱེད་དེ།དེའི་ཚེ་ནི་ཐལ་བར་འགྱུར་བ་སྒྲུབ་པ་ཡིན་ནོ། །ལྷན་ཅིག་བྱེད་པ་ལ་ལྟོས་ནས་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་དེ་ཡང་རྟག་པ་ལ་སྲིད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། བརྟན་པའི་རང་བཞིན་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རྟག་པ་ནི་ལྷན་ཅིག་བྱེད་པས་ཕུལ་དུ་བྱུང་བ་ ཉིད་དུ་བྱར་མེད་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།དེ་བས་ན་རྟག་ཏུ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པའི་རང་བཞིན་དུ་གནས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་སྐྱེས་བུ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཅིག་ཅར་ཏེ། དུས་གཅིག་ཏུ་གཟུང་བར་འགྱུར་རོ། །ཅི་སྟེ་རྟག་ཏུ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པའི་རང་བཞིན་དུ་གནས་པ་འགའ་ཞིག་གི་ཚེ་མི་སྐྱེད་བའི་ ཕྱིར་མ་ཡིན་ན།དེའི་ཚེ་ཡང་མི་སྐྱེད་པའི་རང་བཞིན་དུ་འགའ་ཞིག་གི་ཚེ་འདོད་པ་ན་འདིའི་མི་སྐྱེད་པའི་རང་བཞིན་དེ་ཉིད་ནི་ཕྱིས་ཀྱང་ཡིན་པ་དེ་ལྟར་ན། སྐྱེས་བུ་འགའ་ཞིག་གིས་ཀྱང་འགའ་ཞིག་གི་ཚེ་བཟུང་བ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་དེ་ལྟར་ངེས་པའི་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་ཕྱིར་རོ།



这是一段关于认识论和因果关系的哲学论述的翻译：
如此，当依据这样的道理，如果某个人能够认知常住事物的自相时，由于常住的因永远存在，就应当成为一切人在任何时候都能认知。因为常住法依赖于助缘，在任何时候都不会产生某个人的认知。
因此，那些由共同作用的果法所特别限定的明显事物，就是具有明显性的事物。当以某种特定的时空状态方式与某个果相应用时，也就是当被说明为因时，能够产生该果的殊胜自性，这取决于获得因法的特殊性，即所谓的"依赖共同作用"。
如此说的是，与无常法相似，常住事物不具有果的特殊性，无法达到殊胜状态，是依赖于其因的，即依赖于认知的共同作用因，当被某人所认知时。如果产生这个人的认知，就应当只被这个人所认知，而不是其他人，这是合理的，因为共同作用是各自确定的。
其他人则说是"具有果的特殊性"，这种情况下就是在证成过失。依赖共同作用而产生的这种情况，在常住法中是不可能的。为什么呢？因为具有稳固的自性，常住法不能被共同作用所改变成殊胜状态，这就是其含义。
因此，由于永远安住于能生的自性中，应当被一切人同时认知。如果说不是因为常住于能生的自性而在某时不生，那么当承认它在某时具有不生的自性时，这个不生的自性在以后也应当如此。这样的话，就永远不会被任何人在任何时候所认知，这是依据确定的因而得出的结论。

།གལ་ཏེ་ སྐྱེས་བུ་འགའ་ཞིག་གིས་རྣམ་པ་འགའ་ཞིག་ཏུ་རྟག་པའི་དངོས་པོ་ཡོད་ཅིང་བདོག་བ་དུས་གཅིག་གི་ཚེ་མཐོང་བར་གྱུར་པ་དེའི་ཚེ་རྟག་པ་དེ་འགའ་ཞིག་གི་ཡང་དབང་པོ་ལས་འདས་པར་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ཞིང་རྟག་ཏུ་དབང་པོས་གཟུང་བར་བྱ་བ་ཉིད་དུ་འགྱུར་ཏེ།།ཐམས་ཅད་དུ་སྐྱེས་བུ་ཐམས་ ཅད་ལ་རྟག་པའི་རང་བཞིན་དུ་ཁྱད་པར་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།།རྟག་པ་དེའི་ཡང་རྟག་པའི་ཤེས་པ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་ཡོད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་བས་ན་དོན་གྱི་ནུས་པ་ལ་ལྟོས་པ་མེད་པ་སྟེ། ནམ་མཁའ་ལ་སོགས་པ་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཅན་གྱི་ནུས་པ་ལ་ལྟོས་པ་མེད་པའོ། །སྒྲོ་བཏགས་བའི་ སྤྱོད་ཡུལ་ཅན་ནི་ལུང་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་སྒྲོ་བཏགས་པ་ཅན་ཏེ།ནམ་མཁའ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པ་ཅན་དུ་སྣང་བ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ནང་ཉིད་ཀྱི་ཉེ་བར་ལེན་པ་སྟེ་རྒྱུ་ལ་བརྟེན་ནས་སོ། །ཅི་འདྲ་བ་ཞིག་ཅེ་ན་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་བག་ཆགས་སད་པ་སྟེ། ནམ་མཁའ་ལ་སོགས་པའི་ རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཐོག་མ་མེད་པ་ཅན་གྱིས་བསྒོས་པའི་བག་ཆགས་དེ་སད་པ་ནི་འབྲས་བུ་སྐྱེས་པའི་ཕྱིར་མངོན་དུ་ཕྱོགས་པའོ།།དོན་གྱི་ནུས་པ་ལ་ལྟོས་པ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་འདིས་ཕྱི་རོལ་གྱི་སྟོང་པ་དག་ཡིན་མོད་ཀྱི་གང་གི་ཕྱིར་ཕྱི་རོལ་དོན་གྱི་ནུས་པ་ལ་ལྟོས་པ་མེད་པ་དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར། ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་གྱི་སྟོང་པ་དག་ཅེས་བྱ་བའི་ཚིག་དེ་ཉིད་ཀྱི་འབྲས་བུར་གྱུར་པ་ཡིན་ནོ། །གཞན་དག་ནི་དོན་གྱི་ནུས་པ་ལ་ལྟོས་པ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་འདིས་དོན་གྱི་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་པ་གཉིས་བཀག་པ་ཡིན་ཏེ། དོན་གྱི་ནུས་པ་ནི་རྣམ་པ་སྐྱེད་པའི་མཚན་ཉིད་ཡིན་པ་དེ་ལ་ལྟོས པ་མེད་པའོ།།དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་སྒྲོ་བཏགས་བའི་སྤྱོད་ཡུལ་ཅན་ཞེས་སྨོས་སོ། །འདོད་པར་ནི་འགྱུར་ན་གལ་ཏེ་ཡང་ནམ་མཁའ་ལ་སོགས་པའི་རྗེས་སུ་བྱེད་པར་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་པ་དེ་ལྟ་ན་ཡང་མིག་ལ་སོགས་པ་དང་འདྲ་བར་མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་སོགས་པ་ལ། ཕྱི་རོལ་གྱི་ནམ་ མཁའ་ལ་སོགས་པའི་རང་གི་མཚན་ཉིད་དེ་ཡང་བདག་པོ་ཙམ་གྱི་ཉེ་བར་སྦྱོར་བ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན།དེའི་ཕྱིར་ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་གྱིས་སྟོང་པ་དག་ཅེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་བདག་པོར་གྱུར་པ་སྟོང་པ་དག་ཀྱང་ཞེས་སྨྲའོ། །ནམ་མཁའ་ལ་སོགས་པ་ལ་སྐྱེས་བུ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་འཁྲུལ་པ་དེ་ ལྟ་བུའི་ངོ་བོ་ཅན་སྐྱེ་བར་འགྱུར་ཏེ།རྟག་པ་དག་ལས་འབྲས་བུ་སྐྱེ་བ་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་དེར་གནས་སོ། །འགའ་ཞིག་གི་ཚེ་སྒྲ་རྣམས་ཀྱི་འབྲས་བུ་ཤེས་པ་སྣང་བ་དེ་བས་ན། སྒྲ་རྣམས་ནི་གཞན་དུ་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་པའི་ཆོས་ཅན་མ་ཡིན་ཏེ། གང་ལ་ངོ་བོ་ཉིད་གཅིག་ ལས་གཞན་དུ་མི་འགྱུར་བའི་ཆོས་ཡོད་པ་དེ་ནི་ཞེས་བྱ་བར་ཚིག་རྣམ་པར་སྦྱར་རོ།།འོན་ཀྱང་བརྡའི་སྟོབས་ལས་རྣམ་པ་གཞན་དུ་འགྱུར་བ་ཉིད་དོ།

以下是这段藏文的直译：
如果某个人在某个时候看到常住事物的存在，那么这个常住事物就不会超出任何人的感官范围，而会永远成为感官所能把握的对象。因为对于一切人来说，常住的自性是没有差别的。那个常住法也会产生常住的认识。
因此，不依赖于对象的功能，即不依赖于虚空等自相的功能。分别所行境是如同教言所说的遍计所执，意思是显现为虚空等相。依靠内在的取因，即依靠因。如何呢？是由于分别习气的现行，即无始以来的虚空等分别熏习的习气现行，因为果生起而趋向显现。
所说的"不依赖于对象的功能"，虽然是外境空，但正因为不依赖外境对象的功能，所以才说是"空离外境对象"这样的言词果。其他人则说，"不依赖于对象的功能"这句话否定了对象自相的两种形态，因为对象的功能是产生相的特征，而这里不依赖于此。
正因如此，才说"分别所行境"。即使按照主张，虽然不随顺虚空等，但如同眼等一样，对于眼识等，外在的虚空等自相也仅仅是作为增上缘而结合。因此说"空离外境对象"，即说明空离作为增上缘的外境对象。
一切人对虚空等会产生如此性质的错乱，因为从常住法中不会产生果，这是确定的。有时声音的果——认识显现，因此，声音不是具有不变异性的法，这里应当理解为"凡是具有不从一个自性转变为他性的法的，即是..."。然而，是由于言说的力量而有不同的形态。

།ཅི་སྟེ་སྒྲ་དག་རྣམ་པ་གཞན་དུ་འགྱུར་བ་ཅན་དུ་མི་འདོད་ཀྱི་འོན་ཀྱང་རྟག་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་གཅིག་པ་ཡིན་པ་དེའི་ཚེ་རིག་བྱེད་པའི་སྒྲ་ རྣམས་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཡིན་པར་འདོད་ན།དོན་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་རྟོགས་པ་ཅན་རིག་བྱེད་པའི་སྒྲ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་གང་ལས་ཡིན། གང་དག་ལས་དོན་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་རྟོགས་པ་ཡོད་པ་ཞེས་བྱ་བར་ཚིག་རྣམ་པར་སྦྱར་ཏེ། །དོན་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་རྟོགས་པ་ཅན་དུ་ཡང་ཅིའི་ཕྱིར་མི་ འགྱུར།འདོད་པར་ནི་འགྱུར་ན་མེ་ནི་ཁ་བའི་གཉེན་པོ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་རིག་བྱེད་པའི་ངག་ནི་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཐམས་ཅད་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ་སྙམ་པ་དེའི་ཕྱིར། མེ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། མེ་ནི་ཁ་བ་སྟེ་གྲང་བའི་གཉེན་ པོ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ལྟ་བུ་ལ་སོགས་པ་རིག་བྱེད་ཀྱི་ངག་རྣམས་ལ་ཡང་མེ་ནི་གྲང་བ་འཇོམས་པར་ནུས་པ་རིག་བྱེད་ཀྱི་ངག་ལས་སྔར་ཡང་བརྡ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་འཇིག་རྟེན་པ་ལ་གྲགས་པས་བསྟན་པས་རིག་བྱེད་ཀྱི་ངག་དོན་ལ་མ་མཐོང་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པ་དེ་ལྟར འགྱུར་བ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ།།འཇིག་རྟེན་ལ་རབ་ཏུ་གྲགས་པའི་དོན་ལ་འཇིག་རྟེན་པ་ནི་རང་གི་བརྡའི་རྗེས་སུ་འབྲངས་ནས། ཐ་སྙད་འདོགས་པ་མ་མཐོང་བ་དེ་བས་ན་འཇིག་རྟེན་ནི་རང་གི་འདོད་པས་བྱས་པའི་བརྡ་གང་ཡིན་པའི་རྗེས་སུ་སྟེ། ཕྱིས་བརྡའི་རྗེས་སུ་ཐ་སྙད་འདོགས་ པའི་ཕྱིར་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བ་ཉིད་ཡིན་ནོ།།འཇིག་རྟེན་འདི་རང་གི་བརྡའི་རྗེས་སུ་བྱེད་ཅིང་རྗེས་སུ་འབྲང་བས་མེ་ནི་ཁ་བའི་གཉེན་པོ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་ངག་ལས་ཅི་དེ་ལྟར་མེ་ནི་གྲང་བ་ཟློག་པར་ནུས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་རྟོགས་ཤིང་ངེས་སམ། འོན་ཏེ་སྒྲའི་རང་བཞིན་གནས་པ་ལས་ཏེ། སྒྲའི་ རང་བཞིན་འཇུག་པའི་ནུས་པའི་ངེས་པ་ལས་དེ་ལྟར་རྟོགས་པ་ཡིན་ཞེའོ།གང་གི་ཚེ་རིག་བྱེད་པའི་སྒྲའི་དོན་མཐོང་བ་ཉིད་ལ། ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་དོན་བསྟན་པར་ནུས་པ་ལ་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བ་དེའི་ཚེ་ཤིན་ཏུ་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པའི་དོན་ལ་ཤིན་ཏུ་སྲིད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་དགོངས་སོ། །འཇིག་ རྟེན་པའི་གྲགས་པའི་རྗེས་སུ་བྱེད་པས་རིག་བྱེད་པ་དག་གི་ཡང་དོན་གསལ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་དུ་ཆུག་ན་ཡང་འཇིག་རྟེན་ལ་གྲགས་པ་དེ་ནི་སྒྲ་རྣམས་ཀྱི་ཇི་ལྟར་གནས་པའི་ནུས་པ་གསལ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར།ཐམས་ཅད་ལ་ངོ་བོ་གཅིག་པ་ཅན་ཉིད་ཀྱིས་བདེན་པའི་དོན་ཅན་ཡིན་ པ་དེ་བས་ན་ཐམས་ཅད་ལ་རིག་བྱེད་པ་དག་གི་དོན་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པ་ཅན་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན་དེའི་ཕྱིར་འཇིག་རྟེན་གྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ།སྒྲ་དག་གཞན་དུ་གྱུར་པ་ཡིན་ན་སྟེ། བརྡ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་དོན་དག་ལ་འགོད་པར་བྱ་བ་ཡིན་ནའོ།

如果不承认声音是具有变异性的，而是认为它具有单一的常住自性，那么在这种情况下，认为吠陀声音就是真实的，但这种"吠陀声音能如实理解意义"的说法从何而来？应当理解为"从何处能如实理解意义"。为什么不会成为错误理解意义的呢？
即便按照主张，如"火是寒冷的对治"等吠陀语言，因为是如实的，所以认为一切都是如实的，因此说"火是"等。在"火是寒冷即冰冷的对治"这样的吠陀语言中，火能够消除寒冷这一点，在吠陀语言之前就已经通过世间约定的方式表达出来了，因此吠陀语言中所有未见的意义也并非都是如实的。
对于世间广为人知的意义，世人是依循自己的约定来施设名言的，这是未曾见过的。因此，世间是随顺后来的约定来施设名言，所以是有疑虑的。这个世间随顺自己的约定，从"火是寒冷的对治"这样的语言中，是否就这样理解和确定"火能够遮止寒冷"？还是说从声音的自性安住中，即从声音自性作用力的确定中如此理解？
当对已见的吠陀声音的意义，对其本性能否表达意义产生怀疑时，对于极为隐蔽的意义就更加可疑了，这是其含义。即使承认通过随顺世间共识来阐明吠陀的意义，但由于这种世间共识是在阐明声音的如实作用力，因此以单一自性对一切都具有真实意义，那么这样一来，吠陀的意义对一切都将成为如实的。因此说"由世间"等。如果声音是变异的，即应当根据约定来安立意义。

།གཞན་ལ་སྟེ་ཡུལ་གཞན་ལ་ སོགས་པར་རྣམ་པ་གཞན་དུ་གྱུར་པ་ལའོ།།རྣམ་པ་གཞན་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དོན་གཞན་དགོད་པས་གཞན་དུ་གྱུར་པའོ། །སྣང་བའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བའི་གཏན་ཚིགས་ཀྱིས་འཇིག་རྟེན་གྱི་གྲགས་པའི་རྗེས་སུ་བྱེད་པས་ཁས་ལེན་པ་ལ་ཡང་རིག་བྱེད་ཀྱི་སྒྲ་དེ་དག་རྣམ་པ་གཞན་ཏེ། ལོག་པའི་ དོན་ཅན་ཉིད་དུ་འགྱུར་བ་སྲིད་དེ་གྲགས་པ་ཉིད་དུ་རྣམ་པར་གནས་པ་ཉིད་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།།དེ་བས་ན་མེ་ནི་ཁ་བའི་གཉེན་པོ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་རིག་བྱེད་ཀྱི་ངག་འགའ་ཞིག་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པ་མཐོང་དུ་ཟིན་ཀྱང་། མཐོ་རིས་འདོད་པས་མཆོད་སྦྱིན་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ སོགས་པའི་རིག་བྱེད་ཀྱི་ངག་ཐམས་ཅད་དེ་ལྟ་བུའི་ངོ་བོ་སྟེ།བདེན་པའི་དོན་ཅན་དུ་གྲུབ་པ་མ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་མ་བྱས་པའི་རང་བཞིན་ཅན་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རིག་བྱེད་པའི་སྒྲ་དག་ནི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་བདེན་པའི་དོན་ཅན་ཉིད་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་དག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་པ་ལ། དེ་དག་ཅེས་བྱ་བ་རིག་བྱེད་པའི་སྒྲ་ནི་བདེན་པའི་དོན་ཅན་ཉིད་དུ་ངེས་པ་དང་འདྲ་བར་སྒྲ་འགའ་ཞིག་ལོག་པའི་དོན་ཅན་ཉིད་དུ་ངེས་པས་ཀྱང་འགྱུར་རོ། །ཕྱིར་ཏེ་གཏན་ཚིགས་ཀྱིས་རང་བཞིན་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་མེད་པས་ཞེས་བྱ་བ་འདིས་ནི་ལོག་པའི་དོན་ཅན་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ལྟར རྣམ་པར་ཕྱེ་བའི་སྒོ་ནས་སྒྲའི་རང་བཞིན་ངེས་པར་བྱས་པ་མེད་པ་སྒྲ་ཐམས་ཅད་ལ་ཐེ་ཚོམ་དུ་འགྱུར།རིག་བྱེད་པའི་ངག་ནི་བདེན་པའི་དོན་ཅན་ཡིན་ཏེ་མ་བྱས་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བའི་སྦྱོར་བ་འདི་ལ་གལ་ཏེ་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་མེད་པ་དེ་ལྟར་ན་ཡང་ལྡོག་པ་ཙམ་ལས་བདེན་པའི་དོན་ ཅན་ཉིད་དུ་གྲུབ་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཁ་ཅིག་གི་ཡིན་ནོ།།དེ་ལྟར་ནི་བདེན་པའི་དོན་ཅན་ཉིད་དང་ལོག་པའི་དོན་ཅན་ཉིད་དག་གིས་ཐམས་ཅད་ལ་ཁྱབ་པ་ཡིན་ཏེ། རྣམ་པ་གཞན་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ལོག་པའི་དོན་ཅན་ཉིད་ཀྱང་བྱས་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཁྱབ་པ་ཡིན་ལ། གང་དུ་ཁྱད་ པར་བྱེད་པ་བྱས་པ་ཉིད་ལོག་པ་དེར་ལོག་པའི་དོན་ཅན་ཉིད་ལོག་པས་རིག་བྱེད་ཀྱི་ངག་མ་བྱས་པ་ལ་ཡང་།བྱས་པ་ཉིད་ལོག་ཅིང་དེ་ལོག་པས་ལོག་པའི་དོན་ཅན་ཉིད་ཀྱང་ལོག་ན་དེ་ལོག་པའི་ཚེ་རིག་བྱེད་ཀྱི་ངག་བདེན་པའི་དོན་ཅན་དུ་གྲུབ་པ་དེ་ཉིད་ཕྱོགས་སྔ་མ་དགོད་པའི་ཕྱིར། གལ་ ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ།གལ་ཏེ་བྱས་པ་ལོག་པ་ཉིད། །མཐོང་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ན་ཚིག་།མ་བྱས་བདེན་དོན་ཅན་ཡིན་ཏེ། །ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་རོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ལོག་པས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨྲས་ཏེ། གཏན་ཚིགས་མ་བྱས་པ་ཉིད་ལྡོག་པ་བྱས་པ་ཉིད་ གང་ཡིན་པ་དེས་སོ།

这是对其他，即对其他境等的变异。"变异"是指由于安立其他意义而发生的改变。以"显现"为因，即使承认随顺世间共识，吠陀声音也可能成为具有其他形态，即具有错误意义，因为不能确定仅仅作为共识而安住。
因此，虽然看到"火是寒冷的对治"等某些吠陀语言是如实的，但"欲求天界应当祭祀"等所有吠陀语言并非都具有这样的本性，即并非都成立为具有真实意义。
如果说因为具有无为的自性，所以吠陀声音本性上具有真实意义，对此说"彼等"等。"彼等"即吠陀声音，如同确定为具有真实意义一样，某些声音也可以确定为具有错误意义。由于"因为无法通过因相完全了知自性"这一说法，表明通过区分而确定声音的自性是不存在的，对一切声音都将产生怀疑。
对于"吠陀语言具有真实意义，因为是无为的"这个论式，有人说即使没有遍随关系，仅仅通过返遍也可以成立具有真实意义。如此，真实意义性和错误意义性遍及一切，因为不可能有其他情况。错误意义性为所作性所遍，在能别所作性返遍之处，错误意义性也返遍，因此对于无为的吠陀语言，所作性返遍，由于它返遍，错误意义性也返遍，当它返遍时，吠陀语言成立为具有真实意义。
为了安立前宗，说"若"等。应当理解为："若由见所作返遍故，语言无为具真义"。为什么呢？说"由返遍"等，即由无为性的能立因返遍所作性。

།འགལ་བ་ཁྱབ་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་བདེན་པའི་དོན་ཅན་ཉིད་དུ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་དང་འགལ་བ་ལོག་པའི་དོན་ཅན་ཉིད་དེ་དེ་ལ་ཁྱབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །ལོག་པས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བྱེད་པ་པོའི་དྲུག་པ་ཡིན་ཏེ། གཏན་ཚིགས་ལྡོག་པ་བྱས་པ་ཉིད་ ཀྱིས་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་དང་འགལ་བ་ལོག་པ་དེའི་དོན་ཅན་ཉིད་ལ་ཁྱབ་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།ཅི་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་འཆད་པར་བྱེད་དེ་ལོག་པའི་དོན་ཅན་གྱི་ཚིག་གང་ཡིན་པ་མ་ལུས་ཤིང་ལུས་པ་མེད་པ་ནི་བྱས་པའི་ཕྱིར་གཏན་ཚིགས་མ་བྱས་པ་ཉིད་ལོག་པས་ བྱས་པས་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ལོག་པ་སྟེ།བདེན་པའི་དོན་ཅན་གྱི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་དེ་ལོག་པའི་དོན་ཅན་དེ་ལ་ཁྱབ་པའི་ཕྱིར་གཞན་མ་བྱས་པ་ལ་ཡང་ལོག་པའི་དོན་ཅན་ཉིད་མི་སྲིད་པའི་རྒྱུས་མ་བྱས་པ་ནི་བདེན་པའི་དོན་ཅན་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་མེད་པར་ཡང་འགྱུར་རོ། ། རིག་བྱེད་ཀྱི་ངག་ནི་བདེན་པའི་དོན་ཅན་ཡིན་ཏེ། མ་བྱས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བའི་སྦྱོར་བ་འདི་ལ་གལ་ཏེ་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་མེད་པ་དེ་ལྟ་ན་ཡང་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་མེད་པར་ཡང་གྲུབ་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །འདི་ལྟར་ཁྱབ་པར་བྱ་བར་འདོད་པའི་དོན་གང་ལ་ཁྱབ་པར་བྱེད་པར་འདོད་པ གང་གིས་མ་ཁྱབ་ན་ཁྱབ་པར་བྱ་བར་འདོད་པ་ལྡོག་པ་དེ་ལ་ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་ལྡོག་པ་སྟེ།རིགས་མི་མཐུན་པའི་ཆོས་འདི་ཡང་འདི་ལ་སྲིད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་དོགས་པར་བྱའོ། །དེ་སྐད་དུ་གལ་ཏེ་ལོག་པའི་དོན་ཅན་ཉིད་ལ་བྱས་པ་ཉིད་ཁྱབ་པར་མི་འགྱུར་བ་དེའི་ཚེ་བྱས་པ་དེ་ལྡོག་ པའི་མ་བྱས་པ་ཉིད་ལོག་པའི་དོན་ཅན་ཉིད་ལ་སྲིད་པར་འགྱུར་ན་དེ་ཡང་འདི་ལ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ།བྱས་པ་ཉིད་ཀྱིས་ལོག་པའི་དོན་ཅན་ཉིད་ལ་ཁྱབ་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་བསྟན་པར་འགྱུར་རོ། །འགལ་བ་ཁྱབ་པ་ལ་འགལ་བ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར་བྱས་པ་དང་མ་ བྱས་པ་འགལ་བ་དག་ནི་ལོག་པའི་དོན་ཅན་གཅིག་ལ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ།།ལོག་པའི་དོན་ཅན་ཉིད་ལ་བྱས་པ་མེད་ན་ཡང་བྱས་པའི་རིགས་མི་མཐུན་པའི་དོན་ལ་བདེན་པའི་དོན་ཅན་ཉིད་དང་ལོག་པའི་དོན་ཅན་དག་ལས་རྣམ་པ་གཞན་མེད་པས་གལ་ཏེ་ཇི་སྐད་དུ་བཤད་པའི་རྣམ་པས་མ་བྱས་ པ་ལས་ལོག་པའི་དོན་ཅན་ལོག་པ་ཡང་མ་བྱས་པ་ཉིད་བདེན་པའི་དོན་ཅན་དུ་མི་འགྱུར་བ་དེའི་ཚེ་མ་བྱས་པ་དེ་ལ་རྣམ་པ་གཞན་ཅི་ཞིག་ཏུ་འགྱུར།དེ་བས་ན་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་མེད་པར་ཡང་འདོད་པའི་དོན་མ་བྱས་པ་ཉིད་བསྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་དང་། དེ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རྟགས་ནི་འདོད་པའི་དོན་སྒྲུབ་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་བསྟན་པ་དོན་མེད་པ་ཡིན་ནོ།

以下是直译：
"由于相违遍及"是指与所要证成的真实意义性相违的错误意义性遍及于此。"由返遍"是第六格施作者格，意思是：由于能立因返遍所作性，与所证相违的错误意义性遍及。
以"若"等来解释：一切错误意义语言都是所作性，由于无为性的能立因返遍所作性，所证即真实意义性返遍于错误意义性，因此对其他无为法也不可能有错误意义性，所以无为即具有真实意义，即使没有遍随关系也可以成立。
对于"吠陀语言具有真实意义，因为是无为的"这个论式，即使没有遍随关系也可以成立，这是其意义。如此，对于所欲遍及的义，若能遍所欲者不遍及，则所欲遍返遍时能遍也返遍，应当怀疑此异品法也可能存在于此。
这是说，如果错误意义性不为所作性所遍，那么当所作性返遍时，无为性可能存在于错误意义性中，但这在此处并不存在，因为所作性遍及错误意义性，这就是所要表明的。
在相违遍中并不存在相违，因为所作和无为这两个相违者不会同时存在于一个错误意义中。即使错误意义性中没有所作性，由于所作的异品中除了真实意义性和错误意义性外别无他法，如果按照所说的方式，从无为返遍错误意义性时，无为性也不成为真实意义性，那么这无为将成为什么其他性质呢？
因此，即使没有遍随关系也能成立所欲义，因为无为性能够证成此义，且是能证，因为因相就是为了证成所欲义，所以说明遍随关系是无意义的。

།ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཇི་སྐད་དུ་བཤད་པའི་རྣམ་པའི་ལྡོག་པ་ཅན་ཉིད་ཀྱིས་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན་དེ་ནི་བདེན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སློབ་དཔོན་གྱི་ཡིན་ཏེ། མི་མཐུན་པའི ཕྱོགས་ལ་གཏན་ཚིགས་ལྡོག་པ་སྒྲུབ་པ་ཡོད་ན་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་གྲུབ་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ནི་བདེན་ཏེ།གལ་ཏེ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་དང་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་བདེན་པའི་དོན་ཅན་དང་མ་བྱས་པ་ཉིད་དག་གི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལོག་པའི་དོན་ཅན་དང་བྱས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་དག་གི་ཁྱབ་ པར་བྱ་བ་དང་ཁྱབ་པར་བྱེད་པའི་ངོ་བོ་གྲུབ་པར་འགྱུར་ན་སྟེ།གལ་ཏེ་བྱས་པ་ཉིད་ཀྱིས་ལོག་པའི་དོན་ཅན་ཉིད་ལ་ཁྱབ་པ་གྲུབ་པར་གྱུར་ན་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དེའི་ཚེ་བྱས་པ་ཉིད་ཀྱིས་ལོག་པའི་དོན་ཅན་ལ་ཁྱབ་པ་ལས་མ་བྱས་པ་ཉིད་ལོག་ པར་གྱུར་ན།ཁྱབ་པར་བྱ་བ་དང་ཁྱབ་པར་བྱེད་པའི་ངོ་བོ་དེ་ཡང་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་དག་ལ་གྲུབ་པ་མ་ཡིན་ནོ།། །།ཚད་མ་རྣམ་འགྲེལ་གྱི་འགྲེལ་བཤད། བམ་པོ་སུམ་ཅུ་གསུམ་པ། ཇི་ལྟར་ཞེ་ན་འདི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལོག་པའི་དོན་ཅན་ཉིད་ལ་མེད་ཕྱིར་ཏེ།མི་སྲིད་པའི་རྒྱུ་མཚན་ནོ། །གནོད་པ་ཅན་གྱི་གཏན་ཚིགས་མ་བསྟན་ནའང་སྟེ། ལོག་པའི་དོན་ཅན་དང་མ་བྱས་པར་ཡང་འགྱུར་རོ་ཞེས་བཟློག་པའི་གནོད་པ་ཅན་གྱི་ཚད་མ་བསྟན་པ་མེད་པར་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། ། དེ་ནི་ཡོད་པར་དོགས་འགྱུར་ཏེ། །ལོག་པའི་དོན་ཉིད་དེ་ལ་ཇི་ལྟར་ལོག་པའི་དོན་ཅན་བྱས་པ་ཡིན་པ་དེ་ལྟར་མ་བྱས་པར་ཡང་འགྱུར་རོ་ཞེས་མ་བྱས་པ་ཉིད་ལ་ཡང་ངོ་། །གལ་ཏེ་ཇི་ལྟར་ན་བྱས་པ་ཉིད་དང་མ་བྱས་པ་ཉིད་འགལ་བ་དག་ལོག་པའི་དོན་ཅན་ཉིད་ཀྱི་ཆོས་ཅན་གཅིག་གིས རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་ཡིན་ཞེ་ན།འདི་ལ་ཉེས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དངོས་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། ཡང་གི་སྒྲ་ནི་རིམ་པ་བཞིན་དུ་སྦྱར་བར་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། དངོས་པོ་འགལ་བ་དག་ལ་ཡང་ཆོས་གཅིག་ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་མཐོང་ཕྱིར་རོ། །དཔེར་ན་བརྩལ་ མ་ཐག་ཏུ་བྱུང་བ་མ་ཡིན་པའི་མི་རྟག་པ་དག་ལ་བྱས་པ་ཉིད་གཅིག་གིས་ཁྱབ་པ་ལྟ་བུའོ།

为什么呢？如果说由于如前所述的返遍性能证成所证，对此阿阇黎说"这是真实"等。当异品中有因相返遍的证成时，所证就能成立，这是真实的。如果所证和能证即真实意义性和无为性的异品——错误意义性和所作性——的所遍和能遍本性得以成立，即如果所作性遍及错误意义性得以成立，这是其意义。
此时，由于所作性遍及错误意义性而无为性返遍时，所遍和能遍的本性在异品中并未成立。
《量理论释》第三十三品：
如何呢？说"此"等。因为所证的异品错误意义性中不存在，这是不可能的原因。即使不显示能破的因相，意思是即使不显示"错误意义性也将成为无为"这样的能破量。
那将怀疑其存在，即如同错误意义性是所作的，同样也可能是无为的，对无为性也是如此。如果问：所作性和无为性这两个相违如何能随行于错误意义性这一单一法处？对此并非过失。
为什么呢？说"事物"等。"亦"字应当次第配合。因为见到即使在相违的事物中也有一法为能遍故。例如，非刹那生起的无常法为所作性一法所遍。

།གལ་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་འཆད་པར་བྱེད་དེ་བདེན་པའི་དོན་ཅན་ཉིད་དུ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་གཏན་ཚིགས་མ་བྱས་པ་ཉིད་ནི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལོག་པའི་དོན་ཅན་ ཉིད་ལ་མེད་པར་གྲུབ་པར་འགྱུར་བ་དེའི་ཚེ་བདེན་པའི་དོན་ཅན་ཉིད་དུ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ལོག་པ་སྟེ།ལོག་པའི་དོན་ཅན་ཉིད་ལ་གཏན་ཚིགས་ལྡོག་པ་བྱས་པ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བས་ཁྱབ་པར་འགྱུར་ན། ལོག་པའི་དོན་ཅན་དེ་ལ་མ་བྱས་པ་ཉིད་དེ་མེད་པ་ལ་གནོད་པ་ཅན་གྱི་ཚད་མ་ ཡང་མ་མཐོང་ངོ་།།གལ་ཏེ་སྐྱེས་བུས་མ་བྱས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རིག་བྱེད་པའི་ངག་གིས་ལོག་པའི་དོན་ཅན་ཉིད་ལ་འཇུག་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། མི་འགལ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། ལོག་པའི་དོན་ཅན་ཉིད་དང་མི་འགལ་བ་སྐྱེས་བུས་མ་བྱས་པ་ཉིད་སྒྲུབ་པ་ཡང་ལོག་པའི་དོན་ཅན་དགག་ པ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པར་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ།།ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཐལ་ཆེས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། འདི་ལྟར་གང་འགའ་ཞིག་སྒྲུབ་པས་གང་མི་འགལ་བ་འགའ་ཞིག་མེད་པ་རྟོགས་པར་འགྱུར་རོ། །གལ་ཏེ་བྱས་པ་ཉིད་ལ་ལོག་པའི་དོན་ཅན་ཉིད་མཐོང་ཡང་དེ་དང་འགལ་བ་མ་བྱས་པ་ ཉིད་ལ་ཇི་ལྟར་འཇུག་པར་འགྱུར་ཞེ་ན།འདི་ལ་ཉེས་པ་མེད་དེ་གང་གི་ཕྱིར་བྱས་པ་གཅིག་ལ་ལོག་པའི་དོན་ཅན་མཐོང་བ་ཡང་གཞན་མ་བྱས་པ་ལ་མེད་པ་ཉིད་མ་ཡིན་ཏེ། འོན་ཀྱང་ཡོད་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ། །གསལ་བ་ཐ་དད་པས་འགལ་བ་དག་ལ་ཡང་ཆོས་གཅིག་ཀྱང་ཡོད་ པའི་ཕྱིར་རོ།།དེ་ཉིད་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ཐ་དད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་པ་ལ་ཐ་དད་པ་ཞེས་བྱ་བ་གསལ་བ་ཐ་དད་པས་འགལ་བ་དང་ལྷན་ཅིག་འབྱུང་བ་ཅན་དག་སྟེ། འགལ་བའི་དོན་དག་དང་གཅིག་ཏུ་འབྱུང་བ་དག་ཀྱང་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རོ། །བརྩལ་མ་ཐག་ཏུ་ འབྱུང་བ་ཉིད་དང་ཅིག་ཤོས་དག་ལ་མི་རྟག་པ་ཉིད་བཞིན་ཏེ།ཅིག་ཤོས་ནི་བརྩལ་མ་ཐག་ཏུ་འབྱུང་བ་ཉིད་མ་ཡིན་པའོ། །མི་རྟག་པ་ཉིད་བརྩལ་མ་ཐག་ཏུ་འབྱུང་བ་དང་ལྷན་ཅིག་མཐོང་ཞིང་དེ་དང་འགལ་བ་བརྩལ་མ་ཐག་ཏུ་འབྱུང་བ་མ་ཡིན་པ་དང་ལྷན་ཅིག་མཐོང་བ་ ལྟ་བུའོ།།དེ་ལྟར་ནི་འགྱུར་ན་ཚིག་མ་བྱས་པ་ནི་འགའ་ཞིག་ཏུ་ལོག་པའི་དོན་ལ་འཇུག་པར་མི་སྣང་ངོ་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར་དེ་ལྟ་བུའི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་པ་ལ། དེ་ལྟ་བུའི་རྣམ་པ་ཞེས་བྱ་བ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་དུ་གྱུར་པའི་ལོག་པའི་དོན་ཅན་མཐོང་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་མེད་པ་ཉིད་ཁོ་ན་ མ་ཡིན་ནོ།།འདི་ལྟར་སྔར་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལ་གཏན་ཚིགས་ཐམས་ཅད་དུ་ནི་མི་དམིགས་ཕྱིར། མེད་ཉིད་མི་གྲུབ་ཅེས་ནི་བཤད་ཟིན་ཏོ།

以"若"等来解释：当证成真实意义性的因相无为性在所证异品错误意义性中不存在得以成立时，真实意义性的所证返遍，即错误意义性为因相返遍所作性所遍，但对于错误意义性中无无为性这一点，也未见到能破量。
如果说因为是非人为所作，所以吠陀语言不会涉及错误意义性，对此说"不相违"等。错误意义性与非人为所作性不相违的证成，不应成为否定错误意义性的能证。为什么呢？因为过于扩大，如此，某物的证成将导致与其不相违的某物的不存在被了知。
如果说虽然在所作性中见到错误意义性，但与之相违的无为性如何能涉及？对此无过失，因为虽然在一个所作中见到错误意义性，但在其他无为中并非不存在，反而确实存在。因为即使在差别相违中也有一法存在故。
为了说明这一点，说"差别"等。"差别"即由差别相违而共生者，因为见到与相违义共同生起者。如同刹那生起性与其他性中的无常性，其他性即非刹那生起性。无常性与刹那生起性共同被见到，也与与之相违的非刹那生起性共同被见到。
如果说如此，未见到无为语言在某处涉及错误意义，为此说"如是"等。"如是相"即因为未见到成为非性的错误意义性，所以并非仅仅是不存在。如此，前面已经说过"因为在异品中完全不见因相，所以不存在性不成立"。

།དེ་བས་ན་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལ་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་མེད་པ་ཉིད་མ་གྲུབ་ན། མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལས་ལྡོག་པ་ཉིད་ལ་ཐེ་ཚོམ་ ཟ།སྐྱེས་བུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་འཆད་པར་བྱེད་པ་ལ། སྐྱེས་བུ་ཙམ་འདིས་ཞེས་བྱ་བ་ཚུ་རོལ་མཐོང་བས་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་མཐོང་བར་ནུས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །གང་གིས་ན་སྐྱེས་བུ་འདིའི་མཐོང་བ་ལྡོག་པས་དེ་ལྟར་འགྱུར་ཏེ་དངོས་པོ་མེད་པ་ཉིད་དུ་མི་ འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།།ཚུ་རོལ་མཐོང་བའི་ཤེས་པས་ཤེས་བྱ་ལ་མ་ཁྱབ་པའི་ཕྱིར། དེའི་ཤེས་པ་ལོག་ཏུ་ཟིན་ཀྱང་ཤེས་བྱ་མེད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །འོ་ན་གང་གི་ཤེས་པ་ལོག་པར་གྱུར་པ་ན་ཤེས་བྱ་ལྡོག་ཅེ་ན། གང་གི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ སོགས་པ་སྨོས་ཏེ།གང་གི་ཡེ་ཤེས་ཤེས་བྱ་ཡོད་པ་ཉིད་ལ་འཁྲུལ་པ་མེད་པ་ཡོད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་གང་གི་ཡེ་ཤེས་ཤེས་བྱ་ཐམས་ཅད་ལ་འཇུག་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །དེའི་ཡེ་ཤེས་ཤེས་བྱ་ཐམས་ཅད་ལ་ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་ལོག་པ་ན་ཤེས་བྱ་ལོག་པར་འགྱུར་རོ། ། དེའི་ཕྱིར་དེ་ཉིད་ཀྱིས་མ་གཟིགས་པའི་ཕྱིར་མེད་དོ་ཞེས་དེ་སྐད་དུ་གསུངས་པ་མཛེས་པར་འགྱུར་གྱི་ཐམས་ཅད་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་བས་ན་ཞེས་བྱ་བ་དེའི་ཕྱིར་དངོས་པོ་འདི་ཡོད་དུ་ཟིན་ཀྱང་རིགས་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། གཟུང་བར་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ནོ། །ཇི་ལྟར་ཞེ་ན་རང་བཞིན་དང་ཡུལ་དང་དུས ཀྱིས་བསྐལ་པའི་རྒྱུས་སོ།།རང་བཞིན་དང་ཡུལ་དང་དུས་དེ་དག་གིས་བསྐལ་ཞིང་ཆོད་པས་ཞེས་བྱ་བར་ཚིག་རྣམ་པར་སྦྱར་རོ། །ཡུལ་དང་དུས་དག་ལས་ཐག་ཉེ་བ་འགའ་ཞིག་རང་བཞིན་ཉིད་ཀྱིས་བསྐལ་པ་ཡིན་ཏེ། འདྲེ་ལ་སོགས་པ་ལྟ་བུའོ། །ཡུལ་ཐག་རིང་པོ་ན་གནས་པ་ནི་ཡུལ་ གྱིས་བསྐལ་བ་ཡིན་ནོ།།དུས་ཡུན་རིང་པོར་འདས་པ་ནི་དུས་ཀྱིས་བསྐལ་པའོ། །གལ་ཏེ་སྔ་མ་གཉིས་ལ་ནི་རིགས་པ་ཡོད་པ་ཉིད་ཡིན་ན། དུས་ཀྱིས་བསྐལ་པ་དུས་ཡུན་རིང་པོར་འདས་པ་ཇི་ལྟར་ཡོད་ཅེས་བརྗོད་ཅེ་ན། འདི་ལ་ཉེས་པ་མེད་དེ་དུས་གང་ཁོ་ན་ལ་དེ་དག་ཡོད་པའི་ངོ་བོ་ ཅན་དུ་སྐྱེས་པ་དེ་ཉིད་ལ་ལྟོས་ནས་ཡོད་པ་ཞེས་བརྗོད་པའི་ཕྱིར་རོ།།ད་ལྟར་གྱི་དུས་ལ་ལྟོས་ནས་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་བས་ན་ངག་མ་བྱས་པ་ནི་ལོག་པའི་དོན་ཅན་ཉིད་ཐམས་ཅད་ལ་མེད་པར་ངེས་པར་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་མ་བྱས་པའི་གཏན་ཚིགས་ཉིད་ནི་ལྡོག་པ་ལ་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བ་ཡིན་ནོ། ། དེ་ལྟར་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་དེ་ཉིད་གཞུང་འཛུགས་པར་བྱེད་དེ། ཐམས་ཅད་མཐོང་བའི་ངང་ཚུལ་ཅན་མ་ཡིན་པ་གང་གིས་མ་བྱས་པའི་ཚིག་དག་ནི་ཤིན་ཏུ་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པའི་དོན་ལ་མི་སླུ་བའམ། ཅིག་ཤོས་ཀྱི་བྱ་བ་བྱས་པའི་ཚིག་ནི་ཤིན་ཏུ་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པའི་དོན་ལའོ། ། ཅིག་ཤོས་ལ་ངེས་པ་སྟེ། གཏན་ལ་དབབ་པར་ནུས་ཏེ་མི་ནུས་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ་ཞེས་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་སྦྱར་རོ།

因此，当因相在异品中的不存在性未成立时，对从异品返遍产生怀疑。
对于"人"等的解释：仅凭此人，即凡夫见，不能见到一切事物。由于此人的见解有限，因此不能说事物不存在，这是其意思。因为凡夫的认识未遍及所知，所以即使其认识消失，所知也并非不存在，这是其意思。
那么，谁的认识消失时所知才会返遍呢？说"谁的"等。谁的智慧对所知存在性无有错乱，由于存在性的缘故，谁的智慧能遍及一切所知，这是其意思。当他的智慧遍及一切所知返遍时，所知也将返遍。因此，说"由于他未见到故不存在"是恰当的，而不是一切都如此。
因此，即使此事物存在也不合理，因为无法被把握。为什么呢？因为被自性、处所和时间所隔绝。应当理解为：被自性、处所和时间所隔绝和阻断。某些虽然在处所和时间上接近，但由自性隔绝，如鬼等。处在遥远处所的是由处所隔绝。经过长时间的是由时间隔绝。
如果说前两者有合理性，那么被时间隔绝的长时过去如何存在？对此无过失，因为是就它们存在的那个时间本身而言说存在，而非就现在时而言。
因此，由于无法确定无为语言在一切错误意义性中不存在，所以无为因相对返遍产生怀疑。
以"如是"等建立此义：非一切见性者，无法确定无为语言对极为隐蔽的义是否无欺，或者相反，所作语言对极为隐蔽的义是否确定，应当依次理解为完全无法确定。

།གཞན་གྱིས་དེ་ལྟར་ཁས་བླངས་པའི་ཕྱིར་དེ་སྐད་དུ་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། །བྱས་པ་དང་མ་བྱས་པ་སོ་སོ་ལ་ཡང་མི་སླུ་བ་དང་ཅིག་ཤོས་སྦྱར་བར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཞན དག་ཡིན་ནོ།།དེ་ལ་རིག་བྱེད་ཀྱི་ངག་གཅིག་གི་མི་སླུ་བ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་དེའི་རིགས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་མི་སླུ་བ་དེར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར་ལ་ལ་ན་དེ་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། དེ་ཡང་ལྷག་མ་དང་ལྡན་པའི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་དཔྱོད་པར་བསྟན་ཟིན་ཏོ། །སྔར་བསྟན་པ་དེ་ ཉིད་དྲན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ལ་ལ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ།ཡུལ་ལམ་དུས་ལ་ལ་ན་དེ་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་རྣམ་པ་གཅིག་ཏུ་མཐོང་བའི་དོན་རྣམས་ཀྱང་སྔོན་མཐོང་བའི་རྣམ་པ་ལས་རྣམ་པ་གཞན་དུ་གྱུར་པ་སྟེ་བཟློག་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ། །དེ་ཉིད་ནི་དཔེར་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་ པ་སྨོས་ཏེ།འདུས་བྱས་པའི་ཁྱད་པར་ལས་ཏེ། འོ་མ་དང་སྦྲང་རྩི་ལ་སོགས་པས་བཅུས་པ་ལ་སོགས་པའི་མཚན་ཉིད་ལས་སྐྱུ་རུ་རའི་འབྲས་བུ་ཡུལ་ལ་ལར་སྔར་ཆགས་པར་སྦྱར་རོ། །དེ་ལྟར་ནི་དེ་ལྟར་མ་མཐོང་བ་ཉིད་ཀྱིས་ཏེ། ནིམ་པའི་འབྲས་བུ་ལ་སོགས་པ་མངར་ཆགས་ པ་དག་མ་མཐོང་བ་ཉིད་ཀྱིས་ནིམ་པ་ལ་སོགས་པའི་འབྲས་བུ་མངར་ཆགས་པའི་དེ་དག་ནི་སྤང་བར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པ་དེ་ལྟ་བུའོ།།དེ་ལྟར་ན་གལ་ཏེ་རིག་བྱེད་ཀྱི་ངག་དག་ལོག་པའི་དོན་ཅན་ཉིད་དུ་མ་མཐོང་བ་དེ་ལྟར་ན་ཡང་སྤོང་བར་ནུས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་བས་ན་མ་བྱས་པ་དང་ ལོག་པའི་དོན་ཅན་དུ་གྱུར་པ་ཞེས་བྱ་བ་མ་བྱས་པ་དང་ལོག་པའི་དོན་ཅན་དག་ཡིན་པ་ལ་འགལ་བ་མ་མཐོང་ངོ་།།འདིར་ལོག་པའི་དོན་ཅན་ལ་མ་བྱས་པ་ཉིད་མ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་མི་དམིགས་པའི་ཚད་མ་དེ་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནམ། དེ་བས་ན་མ་མཐོང་བ་ཉིད་གནོད་པ་ཅན་དུ་འགྱུར་རོ་ ཞེ་ན།མི་དམིགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། མ་མཐོང་བ་ཙམ་གྱི་མཚན་ཉིད་ཅན་གྱི་མི་དམིགས་པ་འདི་ནི་མི་སྣང་བའི་བདག་ཉིད་ཅན་ཡིན་ཏེ། མི་སྣང་བའི་ངོ་བོ་ཅན་གྱི་དོན་དག་ནི་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སྔར་བཤད་ཟིན་ཏོ། །སྒྲུབ་ པར་བྱེད་པ་བཤད་ཟིན་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་ཅི་འདྲ་བ་དེ་ཡང་འདི་ལ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་དགོངས་སོ།།གང་གི་ཕྱིར་མ་བྱས་པ་ཉིད་ནི་ལོག་པའི་དོན་ཅན་ཉིད་ལས་ལྡོག་པའི་ཚད་མ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་དེ་བས་ན་ཅུང་ཞིག་ལོག་པའི་དོན་ཅན་གང་ཡིན་པ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ ནི་སྐྱེས་བུས་མ་བྱས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ངེས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་དང་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལོག་པའི་དོན་ཅན་ཉིད་དང་བྱས་པ་ཉིད་དག་ལ་ཁྱབ་པ་མེད་དོ་།།དེ་ལྟར་ན་མ་བྱས་པ་ཉིད་ནི་ལོག་པའི་དོན་ཅན་ཉིད་ལས་ལོག་པར་ངེས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་ ལྡོག་པ་ཉིད་ལ་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བ་ཡིན་ནོ།

由于他人如此承许，所以这样说。其他人说，对所作和无为各自也应当配合无欺和相反。
如果说因为见到一个吠陀语言无欺，所以其同类一切都将如此无欺，为此说"某处如是"等。这也已经说明是具有余的推理。为了忆念前面所说，说"某处"等。在某处或某时如是，即以一种形式所见的诸义也会从先前所见的形式转变为其他形式，即返转。
对此说"譬如"等。由于造作的差别，即由牛奶、蜂蜜等浸润等特征，阎浮果在某些地方先变甜。如是，由于未见到，即由于未见到楝树果等变甜，那些楝树等果变甜不应舍弃。
如是，即使未见到吠陀语言是错误意义性，也不能舍弃。因此，"成为无为和错误意义性"，即未见到无为和错误意义性相违。
在此，由于未见到错误意义性中有无为性，难道不是有不可得的量？因此，未见到应成为能破。对此说"不可得"等。仅仅未见到为相的不可得是不显现自性，前面已说不显现本性的义不是能证。意思是，已说明的能证相也不存在于此。
因为无为性从错误意义性返遍没有量，所以不能确定凡是错误意义性者一切都是非人为所作，因此所证和能证的异品——错误意义性和所作性——无遍。如是，由于无为性从错误意义性返遍不确定，所以对返遍产生怀疑。

།གཏན་ཚིགས་ལ་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བའི་ངོ་བོ་ནི་གོ་བར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ན་གལ་ཏེ་རྗེས་འགྲོ་ལྡོག་པའམ་སྟེ་རང་གི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་གཏན་ཚིགས་ལ་ཁྱབ་པའམ་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལས་ལྡོག་པའམ། གཏན་ཚིགས་དེ་བསྒྲུབ་ བྱའི་ཆོས་ཅན་ལ་ཡོད་ཉིད་དེ།ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་ཅེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ཚུལ་གསུམ་པོ་དེ་དག་།གལ་ཏེ་ཚད་མའི་ཤེས་པ་ཡིས། །གྲུབ་པར་འགྱུར་ན་སྒྲུབ་བྱེད་ཡིན། །ཅི་འདྲ་བ་ཞིག་གིས་ཤེ་ན་དེ་ངེས་འབྲས་ཅན་ཏེ། གང་ལ་ཚུལ་གསུམ་པ་དེའི་ངེས་པའི་འབྲས་བུ་ཡོད་པ་ ཞེས་བྱ་བར་ཚིག་རྣམ་པར་སྦྱར་རོ།།དེའི་ཚེ་ཚུལ་གསུམ་པོ་དེ་དག་ནི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་བསྒྲུབ་པའི་སྐབས་ཀྱི་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་སྐད་དུ་སློབ་དཔོན་ཕྱོགས་ཀྱི་གླང་པོས་ཀྱང་བརྗོད་པ་གང་ཞིག་གཉི་ག་ལ་ངེས་པ་སྟེ། རྒོལ་བ་དང་ཕྱིར་རྒོལ་བ་དག་ལ་ངེས་པའི་དོན་རྗོད་པར་བྱེད་ པ་དེ་ཁོ་ན་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའམ་སུན་འབྱིན་པ་ཡིན་ནོ།།དེ་ལ་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་དང་ལྡན་པའི་དོན་རྗོད་པར་བྱེད་པ་ནི་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །མ་གྲུབ་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པའི་མཚན་ཉིད་དང་ལྡན་པ་རྗོད་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རྒོལ་བའི་སུན་འབྱིན་པའི་བསམ་པས་བརྗོད་པ་ནི་ སུན་འབྱིན་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་རོ།།བརྗོད་པ་གང་ཡང་རུང་བ་ལ་གྲགས་པ་དང་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། རྒོལ་བ་དང་ཕྱིར་རྒོལ་བ་དག་ལས་གང་ཡང་རུང་བ་ལ་གྲགས་པ་དང་། གཉི་གའམ་གང་ཡང་རུང་བའི་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བ་རྗོད་པར་བྱེད་པའི་སྒྲ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་སྒྲུབ་པར་ བྱེད་པ་མ་ཡིན་ཞིང་སུན་འབྱིན་པར་བྱེད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ།།ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཡང་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ལ་ལྟོས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཏེ། མ་ངེས་པ་ནི་ངེས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཡང་ཚད་མ་ལ་ལྟོས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །མ་བྱས་པ་ཉིད་ཀྱི་ལོག་པའི་དོན་ཅན་ཉིད་ལ་ཡོད་པ་ལ་ གནོད་པ་ཅན་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ན།གང་གིས་ལྡོག་པ་ངེས་པར་འགྱུར་ཏེ་འགལ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འགལ་བ་མ་མཐོང་བ་ཅན་ལ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པར་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །གང་གི་ཕྱིར་འགལ་བ་མ་མཐོང་བ་ཅན་གང་ལ་ཡོད་པ་ལ། འགལ་བ་མ་མཐོང་བ་དེ་ནི་དེ་ལ་ ཡོད་པ་སེམས་དང་བཅས་པ་གང་གིས་སྤོང་བར་བྱེད་དེ།ལོག་པའི་དོན་ཅན་ཉིད་ལ་མ་བྱས་པ་ཉིད་ནི་ཡོད་པ་ལ་འགལ་བ་མ་མཐོང་ངོ་། །དེ་བས་ན་ཞེས་བྱ་བ་དེའི་ཕྱིར་གཏན་ཚིགས་མ་བྱས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཇི་སྐད་དུ་བཤད་པའི་ལྡོག་པ་འདི་ནི་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། ། ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཐེ་ཚོམ་ཟ་བའི་ཕྱིར་རོ།

对因相产生怀疑的本性不能起认知作用。如是，若随行返遍，即因相遍及自所证，或从异品返遍，或因相存在于所证法处，即成为宗法性的意思。这三相，若由量知成立则成能证。
如何呢？说"具有确定果"，即具有三相确定之果，应当如此理解。此时，这三相将成为证成所证时的能证。
正如法称论师所说：凡是对双方确定，即对立敌双方表达确定义者，唯彼是能证或能破。其中，表达具有因相定义的义是能证。表达具有不成立等定义，以破斥对方意图而说是能破。
任何表达中的共许和怀疑都不是，即对立敌双方任一方共许，或双方或任一方怀疑的表达声，既非能证亦非能破。为什么呢？因为仍需依赖能证，即不确定者为求确定仍需依赖量故。
当无为性存在于错误意义性中无有能破时，由什么确定返遍？因为无相违故。对未见相违者不应理解为不存在。因为对未见相违者存在者，谁能舍弃其未见相违？错误意义性中无为性存在未见相违。
因此，无为因相如前所说的返遍无有能证。为什么呢？因为有怀疑故。

།དེ་ལྟར་རེ་ཞིག་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་མེད་པར་ཡང་ལྡོག་པ་ངེས་པའི་ཕྱིར་གཏན་ཚིགས་གོ་བར་བྱེད་པར་འདོད་ན། རྣམ་པ་དེ་ཡང་བདེན་པའི་དོན་ཅན་ཉིད་ལ་མ་བྱས་པ་ཉིད་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ཁས་བླངས་ནས་བཤད་པ་ནས། ད་ནི་གཏན་ཚིགས་ལྡོག་པ་ཅན་ཡན་གར་བ་ནི་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར། གཞན་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། ཡུལ་གང་ལ་བསྒྲུབ་བྱའི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་དེ། བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་བདེན་པའི་དོན་ཅན་དེའི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལོག་པའི་དོན་ཅན གྱིའོ།།བཟློག་པ་ཉིད་བརྗོད་པ་སྟེ། ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་ལོག་པས་ཁྱབ་པར་བྱ་བ་ལོག་པ་སྟེ། དཔེར་ན་གང་བྱས་པ་མ་ཡིན་པ་དེ་ནི་ལོག་པའི་དོན་ཅན་དུ་ཡང་མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ལྟ་བུའོ། །གང་ལོག་པའི་དོན་ཅན་ཉིད་རྣམ་པར་བཅད་པའི་ཡུལ་ཅན་གང་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་ ནི་གཏན་ཚིགས་མ་བྱས་པ་འདིའི་ཕྱོགས་མཐུན་འགྱུར་དེའི་ཕྱིར་ཏེ་རྒྱུའི་ཕྱིར་གཏན་ཚིགས་ཐམས་ཅད་རྗེས་འགྲོ་ཅན་ནོ།།ལྡོག་པ་ཐོབ་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རྗེས་འགྲོ་ཅན་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་སྡུད་པ་དོན་གྱིས་སྨོས་པ་དེ་ལྟར་ན་གཏན་ཚིགས་ཐམས་ཅད་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དང་ ལྡོག་པ་དང་ལྡན་པ་ཡིན་གྱི་ལྡོག་པ་ཅན་ཁོ་ན་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།གང་ཅུང་ཞིག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་འཆད་པར་བྱེད་དེ། ཅུང་ཞིག་ལོག་པའི་དོན་ཅན་གང་ཡང་ཡིན་པ་དེ་ཐམས་ཅད་ནི་སྐྱེས་བུས་བྱས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ལྟར་ན། གཏན་ཚིགས་མ་བྱས་པ་ཉིད་ ཀྱི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་དེ་སྐྱེས་བུས་བྱས་པ་ཉིད་ཀྱིས་སོ།།སྐྱེས་བུས་བྱས་པ་སྨོས་པ་ནི་བྱས་པ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རོ། །བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་བདེན་པའི་དོན་ཅན་ཉིད་རྣམ་པར་གཅོད་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་གྱི་ལོག་པའི་དོན་ཅན་ཉིད་ཀྱི་ཁྱབ་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ མེད་ན་སྟེ།སྐྱེས་བུས་བྱས་པ་ཉིད་མེད་ན་ལོག་པའི་དོན་ཅན་གྱི་མེད་པ་གྲུབ་པར་འགྱུར་རོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། །སྐྱེས་བུས་བྱས་པ་དེ་མེད་པར་ཡོད་ན་ནི་ལོག་པའི་དོན་ཅན་ཉིད་ལས་སྐྱེས་བུས་བྱས་པ་དེས་ཁྱབ་པ་མི་རུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བས་ན་ཁྱབ་པར་འདོད་པས་ ལོག་པའི་དོན་ཅན་ཉིད་ནི་བྱས་པ་ལོག་པས་ལྡོག་པར་འདོད་པར་བྱའོ།།བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་དང་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་རིགས་མི་མཐུན་པ་ལོག་པའི་དོན་ཅན་ཉིད་དང་། བྱས་པ་ཉིད་དག་གིས་བྱས་པ་ལ་ལོག་པས་ལོག་པའི་དོན་ཅན་ལྡོག་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་དེ་ལྟ་བུའི་མཚན་ཉིད་ཅན་ གྱིས་ལོག་པ་གྲུབ་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་གཏན་ཚིགས་མ་བྱས་པ་ཉིད་ནི་བདེན་པའི་དོན་ཅན་ཉིད་དང་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་གྲུབ་པ་སྟེ།རྗེས་སུ་འགྲོ་བར་རྣམ་པར་གནས་པ་ཡིན་ནོ།

如是，若认为即使无随行，由于返遍确定故因相能起认知作用，那么在承许"此相也不存在于真实意义性中的无为性"之后，为了说明"单独具有返遍的因相不存在"，说"复次"等。
在任何处所，所证的异品，即所证真实意义性的异品错误意义性的返转，即能遍返则所遍返，譬如"凡非所作者亦非错误意义性"。
凡是以遮遣错误意义性为境者，即是此无为因相的同品，因此，一切因相都具随行。由于获得返遍故也具随行，此总结词义表明：如是一切因相都具随行和返遍，而非仅具返遍。
以"凡是某些"等解释：凡是错误意义性者一切都是人为所作。如是，无为因相的异品即是人为所作性。说"人为所作"是为了表示所作。
所证异品真实意义性的遮遣相错误意义性的遍，即人为所作性若不存在，则错误意义性的不存在成立。为什么呢？因为若无人为所作而存在，则错误意义性被人为所作遍不应理。
因此，欲求遍者应当承许错误意义性随所作返而返。所证和能证的异类——错误意义性和所作性，由所作返则错误意义性返，如是相的返遍成立者，即是无为因相与真实意义性随行成立，即随行安立。

།ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་རྣམ་པར་གཅོད་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ ཏེ།བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་བདེན་པའི་དོན་ཅན་གྱི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལོག་པའི་དོན་ཅན་ཉིད་ཡིན་ཞིང་བྱས་པ་ལོག་པས་མ་བྱས་པ་རྣམ་པར་གཅོད་པ་ཟློག་པར་བྱེད་པ་གང་ཡིན་པ་དེའི་མཚན་ཉིད་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །བདེན་པའི་དོན་ཅན་ཉིད་དགག་པའི་དོན་ཅན་ཉིད་ཡིན་ཞིང་བདེན་ པའི་དོན་ཅན་བཀག་པའི་ལོག་པའི་དོན་ཅན་དེ་ཡང་གང་གི་ཚེ་མ་བྱས་པ་ལ་དགག་པ་བྱས་པ་དེའི་ཚེ་དགག་པ་གཉིས་སྐྱེའོ།།དེ་ལྟར་ན་བདེན་པའི་དོན་ཅན་ཉིད་རྣམ་པར་གཅོད་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་གྱི་དགག་པ་གཉིས་ཀྱིས་བདེན་པའི་དོན་ཅན་ཉིད་ཀྱི་བྱ་བ་གྲུབ་པའི་གཏན་ཚིགས་ ཀྱི་ཕྱིར།རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་མེད་ཅིང་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དང་བྲལ་བར་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ལྡོག་པ་བྱས་པ་ཉིད་ཀྱིས་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ལོག་པའི་དོན་ཅན་ཉིད་ཀྱི་ཁྱབ་པ་གྲུབ་པ་མ་ཡིན་ནོ། །རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་མེད་པར་ཁྱབ་པ་གྲུབ་པ་མ་ཡིན་གྱི། འོན་ཀྱང་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་འཕགས་པ་ ཅན་ཉིད་ཀྱིས་ཁྱབ་པ་གྲུབ་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།དེ་བས་ན་ཞེས་བྱ་བ་དེའི་ཕྱིར་གཏན་ཚིགས་འགའ་ཞིག་ཀྱང་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་མེད་པ་ཅན་ཞེས་བྱ་བ་མ་ཡིན་གྱི། འོན་ཀྱང་ཐམས་ཅད་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དང་ལྡོག་པ་ཉིད་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ནོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། གཅིག་ རྣམ་པར་གཅོད་པ་སྟེ།མ་བྱས་པ་ཉིད་ལོག་པའི་དོན་ཅན་ཉིད་རྣམ་པར་གཅོད་པ་ནི་དེའི་རིགས་མི་མཐུན་པ་གྲུབ་པ་མེད་ན་མི་འབྱུང་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཏེ། ལོག་པའི་དོན་ཅན་གྱི་རིགས་མི་མཐུན་པ་བདེན་པའི་དོན་ཅན་གྲུབ་པ་མེད་ན་མི་འབྱུང་བ་ཉིད་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་འཁྲུལ་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ ཏེ་གཅིག་རྣམ་པར་གཅོད་པ་ནི་དེའི་རིགས་མི་མཐུན་པ་གྲུབ་པ་མེད་ན་མི་འབྱུང་བ་དེའི་ཚེ་མི་རྟག་པ་དང་བདག་མེད་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་རྣམ་པར་གཅོད་པ་ན་ཡང་སྟེ།མི་རྟག་པ་ཉིད་དང་བདག་མེད་པ་ཉིད་དོ། །སོགས་པའི་སྒྲས་ནི་སྡུག་བསྔལ་ཉིད་ལ་སོགས་པའོ། །གང་གི་ཚེ་རི་བོང་གི་རྭ་ ལ་སོགས་པ་ལ་ཡང་རྣམ་པར་གཅོད་པར་བྱེད་པ་དེའི་ཚེ་དེ་ལྟར་འགྱུར་བ་སྟེ།ལོག་པའི་དོན་ཅན་ཉིད་རྣམ་པར་བཅད་ནས་བདེན་པའི་དོན་ཅན་ཉིད་གྲུབ་པ་བཞིན་དུ་མི་རྟག་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པའི་རིགས་མི་མཐུན་པ་རྟག་པ་དང་བདག་དང་བཅས་པ་དང་བདེ་བ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་དག་གྲུབ་པར་ འགྱུར་རོ།།དེ་ལྟར་ན་ཁོ་བོ་ཅག་མངོན་པར་འདོད་པའི་རྟག་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་དག་གྲུབ་པ་དང་བདག་ཉིད་ཀྱིས་ཁས་བླངས་པ་ལ་འགལ་བ་ཀུན་དུ་དཔྱོད་པ་ཡིན་ཏེ། གཅིག་རྣམ་པར་གཅོད་པ་ནི་དེའི་རིགས་མི་མཐུན་པ་གྲུབ་པ་མེད་ན་མི་འབྱུང་བ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེ་ནི་མི་འཐད་ དེ་ཞེས་གཞན་དག་གིས་བསམས་པའོ།

为什么呢？因为具有遮遣所证异品的相，即所证真实意义性的异品是错误意义性，而所作返则无为遮遣返转，具有此相故。真实意义性是遮遣义，遮遣真实意义性的错误意义性，当对无为作遮遣时，产生两个遮遣。
如是，由于具有遮遣真实意义性相的两个遮遣，成为真实意义性事的因相故，无随行且离随行的能证返遍，所作性对所证错误意义性的遍不成立。无随行则遍不成立，然而由具随行而遍成立，此为其义。
因此，任何因相都不是无随行者，然而一切都具随行和返遍。为什么呢？一者遮遣，即无为性遮遣错误意义性，若无其异类成立则不生起故。错误意义性的异类真实意义性若无成立则不生起，此无错乱故。
若一者遮遣是无其异类成立则不生起，则于无常性和无我性等遮遣时也是，即无常性和无我性。等字表示苦性等。当对兔角等也作遮遣时如是，即如遮遣错误意义性而成立真实意义性，无常性等的异类常性、有我性、乐性等将成立。
如是，他人认为：你们所欲求的常性等成立，自身承许中考察一切相违，因为一者遮遣是无其异类成立则不生起故，此不应理。

།མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ལན་འདེབས་པར་བྱེད་དོ། །སྐྱོན་འདི་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ལྡོག་པ་རྣམ་པར་གཅད་པ་ནི་དངོས་པོའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ལྡོག་པ་ནི་བྲལ་བ་ཙམ་དང་ མེད་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།མེད་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་གྱི་ལྡོག་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་རྣམ་པར་གཅོད་པ་སྟེ། བཟློག་པའི་དངོས་པོའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། མེད་པ་རྣམ་པར་བཅད་ནས་ཡོད་པ་རྣམ་པར་འཇོག་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དེ་བས་ན་འདིས་དངོས་པོའི་མཚན་ཉིད་ བཤད་ཅིང་ཚིག་འདི་ཉིད་ཀྱིས་ཀྱང་དོན་གྱིས་དངོས་པོ་རྣམ་པར་གཅོད་པ་ནི་མེད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ཡང་བཤད་པར་འགྱུར་རོ།།དེ་བས་ན་རེ་ཞིག་དག་འདིས་ནི་དངོས་པོ་དང་དངོས་པོ་མེད་པ་དག་གི་མཚན་ཉིད་བསྟན་ཏོ། །དེ་ལ་གང་དངོས་པོའི་ངོ་བོ་རྣམ་པར་ གཅོད་པ་ནི་དངོས་པོ་འཕེན་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ཞིང་ངག་རྣམ་པར་འགྱུར་བ་ན།དངོས་པོ་འཕེན་པ་དེ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་དངོས་པོའི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། དངོས་པོ་ཡོད་པ་ཙམ་ཁྱབ་པར་བྱེད་པའི་ངོ་བོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱི་ཚིག་མི་མངོན་པ་ཅན་གྱི་བསྡུ་བ་མཐོང་ངོ་། །དངོས་ པོ་ཙམ་ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་པའི་དངོས་པོའི་ཆོས་གང་ཡིན་པ་དེ་རྣམ་པར་བཅད་པ་ན་ཡང་དངོས་པོ་འཕེན་པར་འགྱུར་ཏེ།བྲམ་ཟེ་མ་ཡིན་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་བྲམ་ཟེ་མ་ཡིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྒྱལ་རིགས་ལ་སོགས་པ་རྗོད་པར་བྱེད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དངོས་པོའི་ངོ་བོ་ དེ་རྣམ་པར་བཅད་པ་ཡོད་ན་དངོས་པོ་འཕེན་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་པ་སྟེ།དངོས་པོ་དང་འབྲེལ་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དངོས་པོར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་བརྗོད་པ་ན་དངོས་བོ་ཉིད་འཕེན་པར་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་པ་ལྟ་བུའོ། །མེད་པ་རྣམ་པར་གཅོད་པ་རང་བཞིན་དང་བྲལ་བ་ཙམ་རྣམ་པར་གཅོད་པ་ གང་ཡིན་པ་དེས་ཀྱང་ངེས་པར་དངོས་པོ་ཉེ་བར་འཇོག་པ་དེ་དངོས་པོ་ཉེ་བར་བསྒྲུབ་པ་ཡིན་ནོ།།ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དངོས་པོ་དང་དངོས་པོ་མེད་པ་དག་ནི་ཕན་ཚུན་དབེན་པ་སྟེ། བྲལ་བའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེའི་རང་བཞིན་ཅན་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དངོས་པོས་ དབེན་པ་ནི་དངོས་པོ་མེད་པའི་ངོ་བོ་ཅན་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང་།དངོས་པོ་མེད་པས་དབེན་པ་ནི་དངོས་པོའི་ངོ་བོ་ཅན་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།

以"非"等作答。此过失不存在。为什么呢？因为返遍的遮遣是事物的本性，返遍即是仅离和无的意思。
凡是以无为相的返遍，其遮遣即是返转事物的本性，因为遮遣无而安立有的意思。因此，此说明事物的定义，且由此语义也说明遮遣事物是无的本性。
因此，首先此说明事物和无事物的定义。其中，凡遮遣事物本性者不能表诠事物，当语言转变时，为说明表诠事物，说"事物"等。事物仅有遍作本性，此为省略语的总摄。
遮遣非仅事物遍作的事物法时也表诠事物，如"非婆罗门"即表诠刹帝利等故。若有遮遣彼事物本性则不表诠事物，即不与事物相关。如说"非事物"时不表诠事物性。
凡是遮遣无、遮遣仅离自性者，必定安立事物，此即成立事物。为什么呢？事物和无事物互相远离，即是离的本性，因为具有彼自性故。
离事物即具无事物本性，离无事物即具事物本性，此为其义。

།དེ་ལྟར་ན་རེ་ཞིག་དངོས་པོ་དང་དངོས་པོ་མེད་པ་དག་གི་མཚན་ཉིད་དང་། དེ་དག་གིས་ཇི་ལྟར་འཕངས་པ་དེ་ལྟར་སྤྱིར་ བརྗོད་ནས་ལྡོག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་རྣམ་པར་སྦྱོར་བར་བྱེད་དེ།བདེན་པའི་དོན་ཅན་གྱི་མཚན་ཉིད་གང་ཡིན་པ་དེ་དངོས་པོ་མེད་པའི་ངོ་བོ་ཅན་བདེན་པའི་དོན་ཅན་ལས་རྣམ་པར་བཅད་པ་ཙམ་གྱི་མཚན་ཉིད་ཅན་ལོག་པར་གྱུར་པ་སྟེ། བྱས་པ་ལོག་པས་ལྡོག་པར་གྱུར་པས་མ་ བྱས་པ་ལ་བདེན་པའི་དོན་ཅན་ཉིད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཅན་གྱི་དངོས་པོ་ཉེ་བར་འཇོག་པར་བྱེད་དེ།བདེན་པའི་དོན་ཅན་ཉིད་ཀྱི་མེད་པ་ཙམ་གྱི་མཚན་ཉིད་ཅན་གྱི་ལོག་པའི་དོན་ཅན་ཉིད་སྤོང་བ་ན་ཡང་བདེན་པའི་དོན་ཅན་ཉིད་ཉེ་བར་འཇོག་པའི་ཕྱིར་རོ། །གདོན་མི་ཟ་བར་གཞན་གྱིས་ཀྱང་ ལོག་པའི་དོན་ཅན་ཉིད་རྣམ་པར་བཅད་པ་ཙམ་ལོག་པའི་དོན་ཅན་ཉིད་དུ་འདོད་པར་བྱའོ།།དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་གལ་ཏེ་དེ་ལྟར་ཁས་བླངས་པར་མི་བྱེད་ཀྱི་འོན་ཀྱང་ལོག་པའི་དོན་བསྟན་པའི་ཕྱིར། དངོས་པོའི་ཆོས་མི་འདྲ་བ་ལ་ལོག་པའི་དོན་ཅན་ཉིད་དུ་འདོད་པ་དེའི་ཚེ་དེ་རྣམ་པར་ བཅད་པ་ན་མ་བྱས་པ་ལོག་པའི་དོན་ཅན་དེ་ཉིད་འབའ་ཞིག་ལྡོག་པར་འགྱུར་གྱི།བདེན་པའི་དོན་ཅན་ཉིད་དུ་གྲུབ་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དངོས་པོ་རྣམ་པར་བཅད་པར་གྱུར་པས་དངོས་པོ་ངེས་པར་འཕངས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གང་གི་ཚེ་བདེན་པའི་དོན་ཅན་ཉིད་མེད་པ་ཙམ་ ལོག་པའི་དོན་ཅན་ཉིད་ཡིན་པ་དེའི་ཚེ་དེ་ལོག་པ་ན་མ་བྱས་པ་ནི་དོན་ཅན་ཉིད་དུ་གྲུབ་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་མི་འདོད་པ་བཞིན་དུ་བདེན་པའི་དོན་ཅན་ཉིད་རྣམ་པར་བཅད་པ་ཙམ་ལོག་པའི་དོན་ཅན་ཉིད་དུ་འདོད་པར་བྱའོ།།དེ་ལྟར་མ་ཡིན་ན་དཔྱོད་པ་འདིའི་འདོད་པ་གྲུབ་པར་མི་འགྱུར་ རོ།།གལ་ཏེ་འདི་ལྟར་ལོག་པའི་དོན་ཅན་བྲལ་བ་ཙམ་ཉིད་དེ་ནི་ཇི་ལྟར་ན་བྱས་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཁྱབ་པ་ཡིན་ཏེ། དངོས་པོ་མེད་པ་ལ་ནི་དངོས་པོའི་ཆོས་ཀྱིས་ལྡོག་པ་སྲིད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། འདི་ནི་འདིའི་སྐྱོན་གཞན་ཡིན་པ་ནི་བླ་སྟེ། གཞན་གྱིས་བྱས་པ་ཉིད་ཀྱང་མ་བྱས་པ་རྣམ་ པར་གཅོད་པ་ཙམ་ཡིན་པར་འདོད་པར་བྱའོ།།དེ་ལྟར་ན་བདག་མེད་པ་ལ་སོགས་པ་ནི་བྲལ་བ་ཙམ་གྱི་མཚན་ཉིད་ཅན་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། རང་བཞིན་ཁྱད་པར་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། བདག་མེད་པ་ནི་རང་བཞིན་ཁྱད་པར་ཅན་ཡིན་ནོ། །དེ་ཉིད་བསྟན་ པའི་ཕྱིར་བྱ་བ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ།བྱ་བ་ནི་ལས་སུ་བྱ་བའོ། །ལོངས་སྤྱོད་ནི་བདེ་བ་དང་སྡུག་བསྔལ་ཉམས་སུ་མྱོང་བའོ། །དེ་དག་བདག་གིར་བྱེད་པ་ནི་བྱིན་གྱིས་བརླབས་པའོ། །དེ་ལ་རང་རྒྱུད་པ་མ་ཡིན་པ་སྟེ། གཞན་གྱི་དབང་གི་བདག་ཉིད་ཀྱི་རང་བཞིན་ ནི་བདག་མེད་པའོ།།བདག་ཉིད་ཀྱི་སྒྲ་ནི་འདིར་རང་བཞིན་གྱི་རྣམ་གྲངས་སོ།

如是，首先总说事物和无事物的定义及其如何表诠后，以"返遍"等作分别。真实意义性的定义即是无事物本性，从真实意义性遮遣仅具遮遣相而成返转，由所作返而返转，于无为安立具真实意义性相的事物。因为当遮遣具仅无真实意义性相的错误意义性时，也安立真实意义性故。
必定应当承许他者也是仅遮遣错误意义性即是错误意义性。若不如是，若不如是承许而为显示错误义，承许错误意义性是不同事物法时，当遮遣彼时，仅无为错误意义性返，而不成立为真实意义性。因为遮遣事物不必定表诠事物故。
当错误意义性是仅无真实意义性时，彼返则无为成立为意义性，如是不欲求，应当承许仅遮遣真实意义性即是错误意义性。若不如是，则此观察的欲求不成立。
若如是：错误意义性仅是离，如何为所作性所遍？无事物不可能为事物法所返。此是其另一过失也罢，他者也应当承许所作性仅是遮遣无为。
如是，无我等非仅具离相。为什么呢？因为是自性差别，无我是具差别自性。为显示彼故说"作业"等。作业即所作业，受用即领受苦乐，彼等执为我所即加持。其中非自主，即依他本性的自性是无我。此处"自体"字是自性的异名。

།ཅིའི་ཕྱིར་དེ་ལྟ་བུར་གྱུར་པའི་རང་བཞིན་བདག་མེད་པར་འགྱུར་བ་ཡིན་ཞེ་ན། དེ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། བྱ་བ་དང་ལོངས་སྤྱོད་དག་བདག་གིར་བྱེད་པ་དེ་ལ་རང་དབང་དུ་གྱུར་པ་གང་ཡིན་པ་ དེ་ནི་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ།དེའི་རང་བཞིན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་གཞན་དག་གིས་བརྟགས་པའི་བདག་ཉིད་ཡིན་ནོ། །དེ་བས་ན་དེ་དང་ཆོས་མི་མཐུན་པ་ཅན་ཉིད་ཀྱིས་རང་རྒྱུད་པ་མ་ཡིན་པའི་རང་བཞིན་ནི་བདག་མེད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བར་དགོངས་སོ། །གང་གི་ཕྱིར་ དེ་ལྟ་ཡིན་པ་དེ་བས་ན་ངོ་བོ་སྟེ་རང་བཞིན་བདག་མེད་པ་ཡིན་གྱི་བདག་ལྡོག་པ་ཙམ་ནི་མ་ཡིན་ནོ།།ཡང་ན་བདག་མེད་པ་དེའི་དངོས་པོའི་ངོ་བོ་སྟེ་དེའི་ངོ་བོས་བདག་མེད་པ་ཉིད་དངོས་པོའི་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་དངོས་པོའི་རྐྱེན་ཞེས་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ། །དངོས་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ཐ་དད་པ་སྤྱི་དང་ཁྱད་པར་ ཅན་གྱི་མཚན་ཉིད་ཅན་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་དགོངས་སོ།།དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་གལ་ཏེ་ལྡོག་པ་ཙམ་བདག་མེད་པར་འགྱུར་བ་དེའི་ཚེ་རང་བཞིན་ཉིད་མེད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དེ་ཉེ་བར་བརྗོད་པ་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །ཉེ་བར་བརྗོད་པ་དེ་ལ་ཡང་བྱས་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པའི་སྒྲས་ བརྩལ་མ་ཐག་ཏུ་འབྱུང་བ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་དངོས་པོའི་ཆོས་གཏན་ཚིགས་སུ་མི་རུང་བའི་ཕྱིར་བྱས་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པའི་གཏན་ཚིགས་དེ་ལས་བདག་མེད་པ་གྲུབ་པ་སྟེ་བདག་མེད་པ་ཉིད་རྟོགས་པར་མི་འགྱུར་རོ།།གང་བྱས་པ་དེ་ནི་བདག་མེད་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་ སྦྱོར་བ་ལ་བྱས་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པའི་གཏན་ཚིགས་ཀྱིས་བདག་མེད་པ་ཉིད་རྟོགས་པ་དེ་བས་ན་སངས་རྒྱས་པ་ནི་མེད་པ་ཙམ་གྱིས་བདག་མེད་པ་ལ་སོགས་པ་བདག་མེད་པར་མི་འདོད་དོ།།གལ་ཏེ་གང་བྱས་པ་དེ་ནི་བདག་མེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་སྦྱོར་བ་ལ། རྣམ་ པར་གཅོད་པ་ཙམ་བརྗོད་པར་འདོད་པ་མ་ཡིན་གྱི་འོན་ཀྱང་བདག་རྣམ་པར་བཅད་ནས་བདག་མེད་པའི་ངོ་བོ་བདག་མེད་པའི་སྒྲས་རྗོད་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ།།བྱས་པ་ལ་སོགས་པ་ལས་བདག་མེད་པ་ཉིད་ཀྱི་རྟོགས་པ་ཐོབ་པར་མི་འགྱུར་བ་དེ་ལྟར་ན་སྐྱོན་འདི་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། འདི་ ལྟར་ཡང་བདག་ཉིད་ཀྱི་ངོ་བོ་མ་ཡིན་པར་བཀག་པས་དངོས་པོ་ལ་རེག་པའི་ཕྱིར།ཁོ་བོ་ཅག་གིས་བཤད་པའི་བདག་མེད་པའི་དེ་ཉིད་ཐོབ་བོ། །དེ་ལྟར་ན་རེ་ཞིག་དཔྱོད་པ་པ་འདིའི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ལོག་པ་བྲལ་བ་ཙམ་སྟེ། རྣམ་པར་བཅད་པས་བསྒྲུབ་བྱ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་ རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དོན་གྱིས་གཟུང་བ་ཉིད་ཡིན་ནོ།།དེའི་ཕྱིར་གཏན་ཚིགས་ཐམས་ཅད་ནི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དང་ལྡོག་པ་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་ཏོ།

为什么如此自性成为无我呢？说"于彼"等。于作业和受用执为我所时，凡是自主者即具自相故，因为是其自性故，是他者所计的自体。因此，由与彼相违法性，非自主的自性即成无我，此为意趣。
由于如是，故体性即自性是无我，而非仅是我的返遍。或者，无我的事物体性，即以其体性无我性是事物体性，说为事物缘。意趣是：事物即差别，具普遍和特殊相者也不存在。
若不如是，若仅返遍成为无我时，由于无自性故将无所诠。于彼所诠中，以所作性等声表示刚生起等事物法不应为因相故，从彼所作性等因相不能成立无我，即不能了知无我性。
在"凡所作即是无我"等结合中，由所作性等因相了知无我性，因此佛教徒不承许仅无即是无我等无我。若于"凡所作即是无我"等结合中，不欲说仅遮遣，然而遮遣我后以无我声诠说无我体性故。
若说：如是从所作等不能获得无我性的了知，则无此过失。如是也由遮遣非自体性而触及事物故，获得我等所说的无我真实性。
如是，首先此观察者的所证是仅离返遍，由遮遣成立所证故，随行是以义摄取。因此说明：一切因相都具随行和返遍。

།ད་ནི་རིགས་པ་པའི་དབང་དུ་མཛད་ནས། གང་གི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། རིགས་པ་པ་གང་གིས་དངོས་པོ་ མེད་པའི་ངོ་བོ་རྣམ་པར་བཅད་པ་ཙམ་མ་ཡིན་པ་སྟེ།བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ལྡོག་པ་མ་ཡིན་གྱི། འོན་ཀྱང་དངོས་པོའི་ཆོས་ཉིད་ཡིན་ནོ། །དེ་སྐད་དུ་བརྗོད་པའི་རིགས་པ་པ་དེའི་དངོས་པོའི་ངོ་བོ་རྣམ་པར་གཅོད་པ་སྟེ། བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཀྱི་དངོས་པོའི་ངོ་བོ་ ལོག་པའི་དོན་ཅན་ཉིད་རྣམ་པར་གཅོད་པ་ཡིན་ན་ཡང་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་རང་བཞིན་གྲུབ་པར་མི་འགྱུར་རོ།།ལོག་པའི་དོན་ཅན་ཉིད་རྣམ་པར་བཅད་པ་ན་ཡང་བདེན་པའི་དོན་ཅན་ཉིད་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ཕྱིར་ཏེ་གཏན་ཚིགས་ལོག་པ་ན་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་འཕངས་པ་མ་ ཡིན་ནོ།།ཇི་ལྟར་མ་བྱས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རིག་བྱེད་ཀྱི་ཚིག་བདེན་པའི་དོན་ཅན་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་གཏན་ཚིགས་འདི་ལ་བཤད་མ་ཐག་པའི་རིགས་པས་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་འཕངས་པ་མེད་པ་དེ་ལྟར་ན་གསོན་པོའི་ལུས་ནི་བདག་དང་བཅས་པ་ཡིན་ནོ། །སྲོག་ལ་སོགས་པ་དང་ལྡན་པ་ ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་གཏན་ཚིགས་ལྡོག་པ་ཅན་འདི་ལ་ཡང་སྲོག་ལ་སོགས་པ་དང་ལྡན་པ་དག་བདག་མེད་པ་མ་ཡིན་པ་སྟེ།བདག་མེད་པ་ལོག་པ་ལ་ཡང་ངོ་། །དངོས་པོ་གྲུབ་པར་མི་འགྱུར་བ་སྟེ། བདག་གི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་སུ་གྲུབ་པར་མི་ འགྱུར་ཏེ།རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་འཕངས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དེ་ཉིད་སྦྱོར་བ་བསྟན་པ་སྔོན་དུ་སོང་བ་ཅན་གྱིས་གསལ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དཔེར་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། གསོན་པོའི་ལུས་འདི་ནི་བདག་མེད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། སྲོག་ལ་སོགས་པ་དང་ལྡན་ པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ།།སྲོག་ནི་དབུགས་འབྱུང་བའོ། །སོགས་པའི་སྒྲས་ནི་དབུགས་རྔུབ་པ་ལ་སོགས་པ་གཟུང་ངོ་། །སྦྱོར་བ་འདི་ལ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ནི་གསོན་པོའི་ལུས་ཀྱི་བདག་དང་བཅས་པ་ཉིད་ཡིན་ན། མཐུན་པའི་ཕྱོགས་སུ་གྱུར་པའི་བདག་གཉི་ག་ལ་གྲུབ་པ་ མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།།རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་མ་དཔྱད་པར་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་བདག་དང་གཏན་ཚིགས་སྲོག་ལ་སོགས་པ་དང་མི་ལྡན་པ་ཉིད་ཀྱི་རིམ་བཞིན་དུ་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་བདག་མེད་པ་ཉིད་དང་། སྲོག་ལ་སོགས་པ་དང་ལྡན་པ་ཉིད་མ་ཡིན་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་དག་གིས་ཁྱབ་པར་ བྱ་བ་དང་ཁྱབ་པར་བྱེད་པའི་ངོ་བོ་འབའ་ཞིག་དཔྱོད་པར་བྱེད་པ་ནའོ།

现在依据理论家的观点，说"凡是"等。理论家认为非仅遮遣无事物本性，即所证非返遍，而是事物法性。如是所说的理论家，虽然遮遣事物本性，即遮遣所证相违品的事物本性错误意义性，但也不能成立所证自性。意思是：当遮遣错误意义性时也非真实意义性。
因为因相返时不表诠随行。如"由无为故，吠陀语是真实意义性"此因相中，以刚说的理由无表诠随行。如是，"活体具有我，因为具有命等故"此具返因相中，具命等者非无我，即于无我返时也不成立事物，即不成立为我的同品，因为无表诠随行故，此为其义。
为以说明结合为先而明显彼故，说"譬如"等。此活体非无我，因为具有命等故。命即呼气，等字摄取吸气等。此结合中，所证是活体具我性，由于同品中二我皆无成立故。
不观察随行而仅观察所证我和因相不具命等性依次与相违品无我性和非具命等性的遍所遍本性时。

།དེ་བྱེད་པ་ན་ཡང་སྲོག་ལ་སོགས་པ་དང་མི་ལྡན་པ་ཉིད་ལ་བདག་མེད་པ་ཉིད་མཐོང་བ་དང་། དེ་མེད་ན་སྟེ་ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་སྲོག་ལ་སོགས་པ་དང་མི་ལྡན་པ་ཉིད་མེད་པ་ལ་ཁྱབ་པར་བྱ་བ་བདག་མེད་པ་ནི་ སྲོག་ལ་སོགས་པ་དང་ལྡན་པ་ལ་མེད་པར་རིགས་པའི་ཕྱིར།བདག་མེད་པ་བདག་ཉིད་མེད་དུ་ཟིན་ཀྱང་སྲོག་ལ་སོགས་པ་གཏན་ཚིགས་ཉིད་དུ་མངོན་པར་འདོད་པ་དག་ནི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་སུ་གྱུར་བའི་བདག་ལ་གྲུབ་པ་ཉེ་བར་འཇོག་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། བདག་ མེད་པ་དངོས་པོའི་ངོ་བོ་རྣམ་པར་བཅད་དུ་ཟིན་ཀྱང་བདག་གི་མཚན་ཉིད་ཅན་གྱི་རང་བཞིན་འཕངས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།།དེ་བས་ན་ལོག་པ་ཡིན་དུ་ཟིན་ཀྱང་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་ཤུགས་ཀྱིས་འོང་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་སྲོག་ལ་སོགས་པའི་གཏན་ཚིགས་ལྡོག་པ་ཅན་ཉིད་ཡིན་ནོ་ ཞེས་རིགས་པ་པའི་འདོད་པ་སྒྲུབ་པའི་གཞུང་དེ་ཙམ་གྱིས་བསྟན་ཏོ།།ཁས་བླངས་པ་དེ་ལ་ད་སྐྱོན་བསྟན་པའི་ཕྱིར། དེ་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། སྲོག་ལ་སོགས་པ་དག་ལས་སྲོག་ལ་སོགས་པ་དང་མི་ལྡན་པ་ཉིད་ལོག་པས་བདག་མེད་པ་ལྡོག་པར་འགྱུར་ བས་ཀྱང་སྲོག་ལ་སོགས་པ་དག་ནི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་སུ་འགྱུར་བའི་བདག་ལ་གྲུབ་པར་འཇོག་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་པ་དེ་ལྟར་གསོན་པོའི་ལུས་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ལ་གཏན་ཚིགས་སྲོག་ལ་སོགས་པ་དག་གིས་བདག་མེད་པ་འབའ་ཞིག་བསལ་བར་འགྱུར་གྱི་བདག་ཉེ་བར་འཇོག པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ།།སྡུད་པར་བྱེད་པའི་ངག་དེ་ཉིད་བསལ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་བདག་མེད་པ་ཉིད་ལ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། བདག་མེད་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་སྲོག་ལ་སོགས་པ་དེ་བསལ་བ་སྟེ། བདག་མེད་པ་ཙམ་རྣམ་པར་གཅོད་པར་ བྱེད་པ་ཡིན་གྱི།བདག་ཉེ་བར་འཇོག་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། བདག་དང་བཅས་པ་དེ་ལ་སྲོག་ལ་སོགས་པ་ཡོད་པ་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་འགྱུར་ན་བདག་དང་བཅས་པ་ཉིད་དང་མི་མཐུན་པའི་བདག་མེད་པ་ཉིད་གསོན་པོའི་ལུས་ལས་བསལ་བ་ན། དོན་ གྱིས་གསོན་པོའི་ལུས་ནི་བདག་དང་བཅས་པར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན།བདག་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། བདག་མེད་པ་ལོག་པས་ཀྱང་གསོན་པོའི་ལུས་ལ་བདག་གྲུབ་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་བདག་མེད་པ་ལས་སྲོག་ལ་སོགས་པ་ ལྡོག་པར་མཐོང་བར་འདོད་ན་ཡང་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་བདག་ལ་ཡང་སྲོག་ལ་སོགས་པ་གྲུབ་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ།།རྣམ་པ་གཞན་དུ་ན་བདག་ལོག་ཏུ་ཟིན་ཀྱང་གལ་ཏེ་སྲོག་ལ་སོགས་པ་བདག་ལ་རྣམ་པར་གནས་པ་མི་ཐོབ་པ་དེའི་ཚེ་བདག་མེད་པ་ལས་ལྡོག་པ་ཉིད་དུ་མི་འགྱུར་ ཏེ།།རྣམ་པ་གཞན་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།

当如是观察时，见到不具命等者是无我，当彼无时，即当遍者不具命等性无时，所遍无我于具命等者应无故。虽然无我本身不存在，然而欲许命等为因相者，不能安立成立于成为同品的我，因为虽然遮遣无我事物本性，但无表诠具我相的自性故。
因此，虽然是返遍，但由于无以力得随行故，命等因相唯是具返遍性。以如是教法显示理论家的主张。
为显示彼承许的过失，说"如是"等。由命等返遍不具命等性而无我返时，命等也不安立成立于成为同品的我。如是，于活体所证中，因相命等仅能遣除无我，而不能安立我。
为遣除彼总摄语，说"由于无我性中无故"等。由于无我性等无故，彼命等遣除，即仅遮遣无我，而非安立我。为什么呢？因为于具我者中命等有性未成立故。
若如是，当从活体遣除与具我性相违的无我性时，以义活体成为具我，则说"无我"等。由无我返时也不成立我于活体。为什么呢？若欲见从相违品无我返遍命等，则应成立命等于同品我中。
若异此，虽然我返，若命等不得安住于我中时，则不成为从无我返遍，因为无异相故。

།གང་གི་ཕྱིར་དེ་ལྟ་ཡིན་པས་དེ་བས་ན་བཟློག་པའི་ཁྱབ་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་སྟེ། བདག་དང་བཅས་པ་ཉིད་དང་སྲོག་ལ་སོགས་པ་དང་ལྡན་པ་ཉིད་ཀྱི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་བདག་མེད་པ་ཉིད་དང་སྲོག་ལ་སོགས་པ་དང་མི་ལྡན་པ་ཉིད་ཀྱི་ ཁྱབ་པ་མི་འགྲུབ་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།གང་གི་ཚེ་ཞེ་ན་བདག་མེད་པ་ལས་སྲོག་ལ་སོགས་པ་ལྡོག་པ་མ་གྲུབ་ནའོ། །གལ་ཏེ་སྲོག་ལ་སོགས་པ་དག་ལས་བདག་མེད་པ་ཉིད་ལོག་པར་འགྱུར་བ་དེ་ལྟར་ན། གཏན་ཚིགས་ཀྱི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ སྲོག་ལ་སོགས་པ་དང་མི་ལྡན་པ་ཉིད་ཀྱིས་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་བདག་མེད་པ་ལ་ཁྱབ་པར་འགྱུར་རོ།།ལྡོག་པ་དེ་ཡང་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་ཡོད་ན་འགྱུར་བ་དེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། ལྡོག་པ་དེ་གྲུབ་པ་ཉིད་ཀྱིས་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་གྲུབ་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི་དེ་མེད་ན་ མི་འབྱུང་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར།ལྡོག་པ་གྲུབ་པ་ཉིད་ཀྱིས་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་གྲུབ་པར་བསྟན་ཏོ། །ཅི་སྟེ་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་གྲུབ་པར་མི་འདོད་པ་དེའི་ཚེ་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་མ་གྲུབ་ན་ནི་དེ་ལྡོག་པ་གྲུབ་ཏུ་ཟིན་ཀྱང་བདག་དེ་ལྡོག་པ་དེ་བདག་མེད་པའོ། །དེ་ནི་སྲོག་ལ་སོགས་པ་ལས་བཟློག་པ་གྲུབ་ཏུ་ ཟིན་ཀྱང་ངོ་།།དེ་མ་གྲུབ་པ་སྟེ་བདག་དེའི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་སུ་གྱུར་པ་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་གསོན་པོའི་ལུས་ལ་ཡང་བདག་མེད་པ་ལོག་ཏུ་ཟིན་ཀྱང་བདག་མི་འགྲུབ་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་བས་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་མཇུག་སྡུད་པར་བྱེད་དོ། ། དེ་བས་ན་ཞེས་བྱ་བ་དེའི་ཕྱིར་ལྡོག་པའི་ཁྱབ་པ་ལ་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་མེད་པ་མ་ཡིན་ཞིང་བྲལ་བ་མ་ཡིན་ཏེ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་དང་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་དག་ལ་ཁྱབ་པར་གྲུབ་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །རིགས་པ་པའི་སྲོག་ལ་སོགས་པ་དང་མི་ལྡན་པ་ཉིད ཀྱིས་བདག་མེད་པ་ལ་ཁྱབ་པ་ནི་བླ་སྟེ།གསོན་པོའི་ལུས་ལ་རྣམ་པ་གཞན་མེད་པའི་ཕྱིར་ཁས་བླངས་ནས་ཀྱང་བདེན་པའི་དོན་ཅན་ཉིད་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་གཏན་ཚིགས་མ་བྱས་པ་ཉིད་ལ་རྣམ་པ་འདི་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བརྗོད་པའི་ཕྱིར། ལོག་པའི་དོན་ཅན་ཉིད་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་ པ་སྨོས་ཏེ།ལོག་པའི་དོན་ཅན་ཉིད་ནི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་དག་ནི་སྐྱེས་བུས་བྱས་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཁྱབ་པར་རྒྱུར་གྱུར་པའི་སྒྲས་སྐྱེས་བུས་མ་བྱས་པ་ལས་ལོག་ཏུ་ཟིན་ཀྱང་མ་བྱས་པ་ནི་བདེན་པའི་དོན་ཅན་ཉིད་དུ་གྲུབ་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། བདེན་པའི་ དོན་ཅན་དང་ལོག་པའི་དོན་མ་གཏོགས་པར་དོན་མེད་པ་ཅན་གྱི་རྣམ་པ་གཞན་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ།

由于如是，故无返遍覆盖，即具我性与具命等性的相违品无我性与不具命等性的遍不成立，此为其义。何时呢？当无我中命等返未成立时。
若如是从命等返无我性，则因相相违品不具命等性遍于所证相违品无我。
说"彼返也唯于有随行时有"等。由彼返成立即成立随行，因为彼是无彼则不生故，显示由返成立即成立随行。
若不欲成立随行时，若随行不成立，则虽然返成立，彼我返即是无我。虽然彼从命等返成立，但由于彼不成立，即彼成为同品未成立故，应成于所证活体中虽无我返但不成立我。
以"因此"等作结语。因此，返遍非无随行且非离，即于所证与能证的相违品中遍未成立，此为其义。
理论家的不具命等性遍于无我尚可，但由于活体无异相故承许后，为说明成立真实意义性的因相无为于此相中不存在，说"错误意义性"等。
错误意义性即所证相违品为人作性所遍因的声，虽从非人作返，但无为不成立为真实意义性。为什么呢？因为除真实意义和错误意义外，另有无意义相故。

།གལ་ཏེ་སྒྲ་རྣམས་ལ་བདེན་པའི་དོན་ཅན་ཉིད་དང་ལོག་པའི་དོན་ཅན་ཉིད་ཀྱི་ཕུང་པོ་གཉིས་ཡོད་པ་དེའི་ཚེ་སྒྲ་རྣམས་ལ་ཕུང་པོ་གཉིས་ཡོད་ན་དེ་ལྟར་འགྱུར་བ་སྟེ། ལོག་པའི་དོན་ཅན་ ཉིད་ལྡོག་ན་བདེན་པའི་དོན་ཅན་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ།།ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། གཅིག་ལོག་པ་ན་སྟེ་ལོག་པའི་དོན་ཅན་ཉིད་ལྡོག་པ་ན་བདེན་པའི་དོན་ཅན་མ་གཏོགས་པ་རྣམ་པ་གཞན་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཕུང་པོ་གཉིས་ཀྱང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །རྣམ་པ་གཞན་ཡང་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ། ། དེ་བས་ན་སྒྲ་དེ་དག་དོན་མེད་པ་ཅན་དུ་ཡང་འགྱུར་བ་དེ་ལྟར་ན་འདོད་པའི་དོན་གྲུབ་པ་མ་ཡིན་པ་སྟེ། བདེན་པའི་དོན་ཅན་ཉིད་གྲུབ་པ་མ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་སྒྲ་ལས་དོན་རྟོགས་པའི་རྒྱུའི་ཕྱིར་དོན་མེད་པ་ཅན་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། འདི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་དོན་ཤེས་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། འོན ཀྱང་དེ་དག་ནི་སྐྱེས་བུའི་བྱ་བས་འགྱུར་བ་སྟེ།བརྡ་ནི་སྐྱེས་བུའི་བྱ་བ་དེའི་འབྲས་བུ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར། སྐྱེས་བུའི་བྱ་བས་ཞེས་ཐ་དད་པ་མེད་པར་བསྟན་ཏོ། །སྐྱེས་བུའི་བྱ་བ་ལས་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ཅི་དང་འདྲ་བར་ཞེ་ན། རབ་ཏུ་གྲགས་པའི་དོན་གཞན་ལས་རྣམ་ པར་རྟོག་པ་བཞིན་ནོ།།དེ་ཉིད་ནི་དཔེར་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་འཆད་དེ། རྒྱལ་དཔོག་པ་དག་གི་འདོད་པའི་དོན་གྱིས་བ་ར་ཏ་དང་། ལྷའི་བུ་མོ་ལ་སོགས་པའི་ལུགས་ལ་སོགས་པ་ནི་དེའི་དོན་ཅན་མ་ཡིན་དུ་ཟིན་ཀྱང་ངོ་། །སོགས་པའི་སྒྲས་ནི་ལྷའི་ཁྱད་པར་གཞན་ དག་གི་ལུགས་དང་།སོགས་པ་སྨོས་པ་གཉིས་པ་ནི་བ་ར་ཏ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་པ་དག་གི་ལུགས་ལས་གནས་སྐབས་ཁྱད་པར་ལ་སོགས་པ་གཞན་དག་ཀྱང་གཟུང་ངོ་། །དོན་དཔྱོད་པ་པ་གཞན་དག་གིས་འཇིག་རྟེན་ལ་རབ་ཏུ་གྲགས་པ་ལས་རྣམ་པ་གཞན་དུ་སྟེ། བ་ར་ཏ་ དང་ཞེས་བྱ་བ་མཆོད་སྡོང་དང་།ལྷའི་བུ་མོ་ཞེས་བྱ་བ་སྣོད་དམ་གཙུབ་ཤིང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་འཆད་དོ། །གལ་ཏེ་འཆད་པ་པོས་རྣམ་པར་བརྟགས་པའི་ངག་ལས་དོན་རྟོགས་པར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། དེའི་རྗེས་སུ་འབྲངས་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། འཆད་ པ་པོ་དག་གིས་རྣམ་པར་བརྟགས་པའི་དོན་གྱི་རྗེས་སུ་འབྲངས་ནས་ཉན་པ་པོ་འགའ་ཞིག་གིས་ཀྱང་རྟོགས་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ།།དེ་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བ་ར་ཏ་ལ་སོགས་པའི་སྒྲའི་བཤད་པ་ལྟ་བུའོ། །ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་རིག་བྱེད་ཀྱི་ངག་དོན་མེད་པ་ཅན་དག་ཡིན་དུ་ ཟིན་ཀྱང་དོན་དུ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་འདི་ནི་སྐྱེས་བུས་བྱས་པར་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་གྱི།སྒྲའི་རང་བཞིན་གྱིས་བྱས་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། རིག་བྱེད་པ་དག་གི་ལས་དོན་རྟོགས་པ་ནི་རྒྱལ་དཔོག་པ་ལ་སོགས་པའི་སྐྱེས་བུས་བསྟན་པ་ལ་རག་ལུས་པའི་ཕྱིར་རོ།

若声有真实意义性和错误意义性两类，当声有两类时则如是，即错误意义性返时成为真实意义性。为什么呢？因为当一返时，即当错误意义性返时，除真实意义外无异相故。然而两类也不存在，因为另有可能故。
因此，彼等声也可成为无意义，如是则不成立所欲义，即不成立真实意义性。若谓由从声了解义的因故非无意义，则此非本性了知义，而是由人作而成，因为名言即是人作之果故。说"由人作"表示无差别。意思是由人作而成。
如何相似呢？如从极成义他者分别。以"譬如"等解释彼：如胜论派所许义的婆罗多和天女等传统等，虽非彼义性。等字摄取其他天的特殊传统，第二个等字摄取从婆罗多等所说传统的其他特殊情况等。
其他义理论者从世间极成异说：婆罗多即供柱，天女即器或钻木等。若谓不从解说者分别语了解义，则说"随顺彼"等：随顺解说者分别义，某些听者也将了解。"如是"即如婆罗多等声的解说。
虽然吠陀语本性是无意义，此分别为义非人作，非声自性所作。为什么呢？因为从吠陀了解义依赖胜论等人的教示故。

།ཅི་དང་འདྲ་བར་ ཞེ་ན།དོན་གཞན་བཞིན་ཏེ། བ་ར་ཏ་དང་ལྷའི་བུ་མོ་ལ་སོགས་པའི་སྒྲ་རྣམས་ལ་དོན་གཞན་དུ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་བཞིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །རང་བཞིན་ཉིད་ཀྱིས་དོན་བསྟན་པ་ཡིན་དུ་ཟིན་ཀྱང་སྐྱེས་བུས་བསྟན་པ་ལ་ལྟོས་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ཡང་ལོག་པ་ཡིན་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་ངོ་བོ་ཉིད་དེ། རང་བཞིན་གྱིས་མེ་ལ་སོགས་པ་དོན་གསལ་བར་བྱེད་པ་སྐྱེས་བུས་བསྟན་པ་དེ་ལ་ལྟོས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །སྐྱེས་བུས་བདག་ཉིད་དེ་རང་ཉིད་ཀྱི་བརྡས་ཐ་སྙད་དུ་བྱས་པ་བརྗོད་པ་ན་འདི་ལྟར་སྒྲ་འདི་ནི་ཁོ་བོས་དོན་འདི་ལ་སྦྱར་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས། གཞན་ལ་སྟོན པར་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རིགས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་དོན་གསལ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ན་ནི་སྐྱེས་བུས་བསྟན་པ་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ།།ཅི་སྟེ་སྐྱེས་བུས་བརྡར་བྱས་པའི་དོན་དང་འདྲ་བར་རིག་བྱེད་ཀྱི་ངག་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པའི་དོན་ཀྱང་སྐྱེས་བུས་བསྟན་པ་ལ་རག་ལུས་པ་དེའི་ཚེ་སྐྱེས་བུས་བརྡར་བྱས་ ཤིང་ཐ་སྙད་དུ་བྱས་པ་གང་ཡིན་པ་དང་།ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་ཏེ། རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་གཉི་ག་དག་ཀྱང་སྐྱེས་བུས་བསྟན་པ་ལ་རག་ལུས་པར་བྱེ་བྲག་མེད་པའི་ཕྱིར་དང་། ཁྱད་པར་གཞན་འགའ་ཞིག་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ན། གང་གིས་ནི་འདི་ལྟར་འདི་ནི་སྐྱེས་བུས་བརྡར་ བྱས་པ་ཡིན་ལ།འདི་ནི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་རྟོགས་པ་མེད་པའི་རྒྱུ་དེའི་ཕྱིར་རོ། །རིག་བྱེད་པའི་དོན་གཅིག་ནི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པ་ཡིན་ལ། འཇིག་རྟེན་པའི་དག་གི་དོན་གཞན་ནི་སྐྱེས་བུས་བྱས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ངེས་པར་དཀའ་ཞིང་རྟོགས་པར་དཀའ་བ་ ཡིན་ཏེ།ཐ་དད་པར་སྒྲུབ་པའི་ཚད་མ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་བྱེ་བྲག་ཡོད་པ་སྟེ་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པའི་རིག་བྱེད་པའོ། །དེ་གང་ཞེ་ན་ཚད་མས་མི་སླུ་སྟེ། ཚད་མ་གཞན་གྱི་རྗེས་སུ་འཇུག་པའོ། །དེ་ལྟར་མི་འགྱུར་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་སྐྱེས་བུས་བྱས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ནི་འོག་ནས་ཤིན་ཏུ་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པའི་དོན་ལ་ཚད་མ་གཞན་འཇུག་པ་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་གཞུང་གིས་འགོག་པར་འགྱུར་རོ། །སྐྱེས་བུས་བསྟན་པ་ལ་ལྟོས་པ་ལ་སོགས་པ་དང་། འཇིག་རྟེན་པ་དང་རིག་བྱེད་པ་དག་གི་དོན་དག་ཆོས་མཐུན་པ་ཡོད་པའོ། ། ཚད་མས་མི་སླུ་བ་ཙམ་གྱི་ཁྱད་པར་གྱིས་རིག་བྱེད་པའི་དོན་གྱི་དངོས་པོ་གཅིག་པུ་ལ་སྐྱེས་བུས་མ་བྱས་པ་ཉིད་དུ་རྟོགས་པ་ནའོ། །ད་ནི་འཇིག་རྟེན་པའི་ངག་ཚད་མས་མི་སླུ་བ་ཆེས་ཤིན་ཏུ་མང་པོ་དག་ཀྱང་སྐྱེས་བུས་མ་བྱས་པར་རྟོགས་པར་འགྱུར་ཏེ། འདི་ལྟར་སྐྱེས་བུས བྱས་པའི་ངག་གཞན་འགའ་ཞིག་སྟེ།ཀྱེ་མ་འདུ་བྱེད་རྣམས་མི་རྟག་།ཅེས་བྱ་བ་དེ་ལྟ་བུ་ལ་སོགས་པ་ཡོད་པར་འགྱུར་རོ།

如何相似呢？如其他义，即如对婆罗多和天女等声分别为他义，此为语义。
虽本性显示义而依赖人说也是错误的，因为本性即自性明显显示火等义不依赖人说。人以自身名言所作而说时，如是显示他人："此声是我用于此义。"若本性明显显示义，则人说不应理。
若如人作名言义般，吠陀语本性成立义也依赖人说时，则人作名言所作和本性成立二者皆依赖人说无差别故，且无其他差别，因此无由如是了知："此是人作名言，此是本性成立。"
吠陀一义是本性成立，世间诸义是人作，此难以确定且难了知，因为无能成立差别的量故。
若谓有差别，即本性成立的吠陀。何为彼？量不欺，即随行其他量。若谓非如是者是人作，则将由下文"于极隐义无其他量行"等教法破除。
依赖人说等，世间和吠陀义有相同法。
仅以量不欺差别，了知吠陀义事唯一非人作性时。今世间语中量不欺极多亦应了知为非人作，如是某些人作语："呜呼诸行无常"等将存在。

།དེ་ལྟ་བུའི་རྣམ་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ་ཚད་མས་མི་སླུ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དེ་དག་ལ་ཡང་སྐྱེས་བུས་མ་བྱས་པ་ཉིད་དུ་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ། །ཅི་སྟེ་འཇིག་ རྟེན་པའི་ཚད་མས་མི་སླུ་བ་ཡིན་དུ་ཟིན་ཀྱང་སྐྱེས་བུས་བྱས་པ་ཉིད་ཡིན་པ་དེའི་ཚེ་དེ་དང་འདྲ་བར་རིག་བྱེད་པའི་སྒྲ་དེ་དག་གི་ཡང་མངོན་པར་འདོད་པའི་དོན་དང་ལྡན་པ་ཉིད་ཀྱང་སྐྱེས་བུས་བྱས་པ་དང་།ཚད་མའི་རྗེས་སུ་བྱེད་པ་ཅན་དུ་ཡང་འགྱུར་བའི་ཕྱིར། འཇིག་རྟེན་པ་དག་ ལས་རིག་བྱེད་པ་དག་གི་ཁྱད་པར་དག་མ་མཐོང་ངོ་།།རིག་བྱེད་པ་དག་གི་སྒྲ་དག་སྔགས་ཉིད་ཡིན་པས་སྐྱེས་བུས་བྱས་པ་ཉིད་དུ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། གཞན་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། འདི་ལྟར་སྔགས་དང་སྐྱེས་བུས་བྱས་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ལ་གནོད་པ་ སྟེ།ཕན་ཚུན་འགལ་བ་མཐོང་ངོ་། །དེ་ལྟར་ནི་སྔགས་རྣམས་སྐྱེས་བུ་མཐུ་དང་ལྡན་པ་ལ་ལའི་བརྡར་བྱས་པ་ཉིད་ཡིན་ཏེ། དམ་བཅས་པ་རྣམ་པར་གནས་པ་ཉིད་ཡོད་ན། སྔགས་རྣམས་འབྲས་བུ་སྒྲུབ་བྱེད་ཡིན་ཏེ་རྒྱུར་གྱུར་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་རིགས་སོ། །གལ་ཏེ་ ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་འཆད་པར་བྱེད་དེ་གལ་ཏེ་སྔགས་དེ་དག་བྱེད་པ་པོ་མཐུ་དང་ལྡན་པ་ལ་ལར་བརྡར་བྱས་པར་གྱུར་པ་ཞེས་བྱ་བ་འཆད་པར་འགྱུར་བ་དང་སྦྱར་རོ།།དམ་བཅས་པ་རྣམ་པར་གནས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་བརྡ་ཞེས་བརྗོད་ཀྱི་བརྡ་ཉིད་ནི་སྔགས་ དག་མ་ཡིན་ནོ།།བརྡ་འདི་ཡང་ཇི་ལྟར་བྱས་པ་ཡིན་ཞེ་ན། གཞན་གྱི་དོན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། གཞན་གྱི་དོན་གཙོ་བོར་གྱུར་པ་ནི་གཞན་གྱི་དོན་མཆོག་ཏུ་གྱུར་པ་སྟེ། བརྩེ་བ་དང་ལྡན་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དེའི་ངོར་བྱས་པའམ་གཞན་འགའ་ཞིག་གི་ སྟེ།གྲགས་པ་ལ་སོགས་པའི་རྒྱུར་བྱས་པར་འགྱུར་བའོ། །བརྡ་དེ་ཅི་འདྲ་བ་ཞིག་ཅེ་ན་འདི་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། ཁོ་བོས་ངག་བྱས་པ་དེ་ཉིད་དོ། །ཇི་ལྟ་བུར་གྱུར་པ་ཞིག་ཅེ་ན། མངོན་པར་འདོད་པའི་དོན་གྱི་རྒྱུ་ཅན་དེ། ངག་གང་ལ་སྔགས་བྱེད་པ་ པོའི་མངོན་པར་འདོད་པ་དོན་བྱ་བའི་བྱེ་བྲག་སྤྱན་དྲང་པ་དང་གཤེགས་སུ་གསོལ་བ་ལ་སོགས་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་གང་ཡིན་པ་དེའི་རྒྱུའི་འཇུག་པའི་ཡན་ལག་ཡོད་པ་དེ་ལ་དེ་སྐད་ཅེས་བྱའོ།།དེ་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རིམ་པ་འདིས་སོ། །སྦྱོར་བར་བྱེད་པ་ན་ནི་སྐྱེས་བུ་རབ་ཏུ་སྦྱོར་ བར་བྱེད་པ་ནའོ།།དོན་འདི་སྟེ་སྐྱེས་བུ་མངོན་པར་འདོད་པའི་འབྲས་བུས་སྦྱར་བར་བྱའོ་སྙམ་པས་བརྡར་བྱས་པར་འགྱུར་བའོ། །དེའི་ཚེ་སྔགས་ཀྱི་སྦྱོར་བ་ལས་ཆོ་ག་རྫོགས་པ་འགའ་ཞིག་གི་ཚེ་མངོན་པར་འདོད་པའི་དོན་གྲུབ་པར་འགྱུར་རོ།

由于是如此相，即由于是量不欺，彼等也应成为非人作性。若世间量不欺虽是人作性时，如是彼等吠陀声具所欲义性也成为人作及随量行故，未见世间与吠陀的差别。
为显示吠陀声即是咒故为人作性，说"复次"等。如是见咒与非人作互相违害。如是，咒是某些具力人的名言所作，若誓言安住，则应理解咒是果成就者即为因。
以"若"等解释：若彼等咒成为某具力作者的名言所作，与将解释相连。由誓言安住故说名言，而咒非即是名言。
此名言如何作？说"他义"等：他义为主即他义最胜，意为具悲悯。为彼面作或为某他者，即为名声等因所作。
彼名言如何？说"如是"等：即我所作语。如何？具所欲义因，即于语中有咒作者所欲义差别-迎请、祈请等相的因行支分，称为彼。"如是"即以此次第。当加行时即人极加行时。此义即由人所欲果所作名言。尔时从咒加行，于某圆满仪轨时成就所欲义。

།ཅི་དང་འདྲ་བར་ཞེ་ན། སྙན་དངགས་མཁན་གྱིས་བརྡར་བྱས་པ་ལས་དོན་གྲུབ་པ་བཞིན་ཏེ། དཔེར་ན་ལ་ལས་སྙན་དང་གས་བྱས་ནས། ཁོ་བོས་བྱས་པའི་སྙན་དངགས་འདོན་པར་བྱེད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ལ་ཁོ་བོས་འདི་སྦྱིན་པར་བྱའོ་ཞེས་བརྡར་བྱས་པ་དེ་ལས་དེས་བྱས་པ་འདོན་པར་བྱེད་པ་དག་ཇི་ལྟར དམ་བཅས་པའི་དོན་གྲུབ་པ་དེ་དང་འདྲ་བར་རོ།།ཅི་སྟེའང་དངོས་པོ་ནི་ནུས་པ་ཡིན་ན་སྟེ། སྒྲའི་རང་བཞིན་དེ་འདྲ་བ་དེ་ནུས་པ་ཡིན་ན། གང་གིས་མངོན་པར་འདོད་པའི་འབྲས་བུར་འགྱུར་ཏེ། མངོན་པར་འདོད་པ་ཇི་ལྟ་བུ་བཞིན་དུ་སྐྱེས་བུའི་བརྡ་ལས་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཚེ་ རྣམ་པ་ཇི་ལྟར་ཡང་སྦྱར་བའི་སྔགས་ལས་འབྲས་བུ་གཞན་ལ་ཡང་འགྱུར་རོ།།ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། སྒྲའི་རང་བཞིན་ལ་ཁྱད་པར་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྐྱེས་བུའི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་འཆད་པར་བྱེད་དེ། སྐྱེས་བུའི་བརྡའི་རྒྱུ་ལས་སྔགས་རྣམས་ཀྱི་དོན་གྲུབ་པ་མ་ཡིན་ནོ། །འོ་ན་ཅི་ཡིན་ ཞེ་ན།སྔགས་འདི་ཆོ་ག་སྔོན་དུ་སོང་བ་རྣམ་པ་འགའ་ཞིག་གིས་འབྲས་བུ་ལ་ངེས་པར་སྦྱར་བ་ན། འབྲས་བུ་འབྱིན་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་དག་ནི་རིག་བྱེད་པའི་སྒྲའི་དངོས་པོའི་རང་བཞིན་ཡིན་ནོ། །འོ་ན་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་གྲུབ་པའི་མཐའ་སྨྲ་བ་ཡིན་ནོ། །འོ་ན་ནི་སྔགས་ཞེས་བྱ་ པའི་ཡི་གེ་རྣམས་ཀྱི་ངོ་བོ་དེ་ཐམས་ཅད་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ཆོ་ག་བརྗོད་བའི་དུས་དང་བཟློག་པ་ལ་སོགས་པའི་སྦྱོར་བ་ལ་ཁྱད་པར་མེད་པའི་ཕྱིར།ཇི་ལྟར་རྣམ་པ་འགའ་ཞིག་སྟེ་འདོན་པའི་རིམ་པ་དང་ཆོ་ག་ལས་འདས་པས་སྔགས་རབ་ཏུ་སྦྱར་བ་ལས་ཀྱང་མངོན་པར་འདོད་པའི་འབྲས་བུར་ འགྱུར་རོ།།གལ་ཏེ་ཡི་གེ་ནི་ཐམས་ཅད་དུ་ཁྱད་པར་མེད་པ་མ་ཡིན་གྱི་སྔགས་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། ཡི་གེ་ཁོ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། ཡི་གེ་ཁོ་ན་སྔགས་ཡིན་གྱི། ཡི་གེ་དག་ལས་ཐ་དད་པ་གཞན་ཅུང་ཟད་ཀྱང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་དེའི་བཀོད་པ་སྟེ། ཡི་གེའི་ བཀོད་པ་སྔགས་ཡིན་གྱི་ཡི་གེ་ཉིད་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན།དེ་ནི་བདེན་པ་མ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར་ཡི་གེ་དག་ལས་དོན་གཞན་ཉིད་དུ་གྱུར་པའི་བཀོད་པའང་གལ་ཏེ་ཡི་གེའི་གོ་རིམས་དག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་སྐབས་སུ་སྔར་ནི་གསལ་བ་ཉིད་ཡི་གེ་དག་ལས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་ པས་འཆད་པར་བྱེད་དོ།།ཅི་སྟེ་ཡི་གེ་དག་ལས་བཀོད་པ་ཐ་དད་པ་མེད་ན་ཡི་གེ་ཐ་དད་པ་མེད་པ་དེ་ལ་ཡི་གེ་ཉིད་སྔགས་ཡིན་ལ། ཡི་གེ་དག་ཀྱང་ལུགས་ལས་བཟློག་པའི་ཀློག་པ་ལ་སོགས་པ་ཐམས་ཅད་ལ་ཁྱད་པར་མེད་པའི་ཕྱིར་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཚེ་སྟེ། རྣམ་པ་ཇི་ལྟར་ཡང་སྦྱར་ བ་ལས་འབྲས་བུ་འབྱིན་པར་འགྱུར་ན།འབྲས་བུ་འབྱིན་པར་ཡང་མི་འགྱུར་རོ།

如何相似呢？如诗人作名言而成就义，譬如某人作诗后说："对诵我所作诗者，我将给予此物"，由此名言，诵其所作者如誓言义成就般相似。
若事物是功能，即声自性如是是功能，则成为所欲果，非如所欲由人名言。尔时无论如何加持咒语也将成就其他果。为什么？因为声自性无差别故。
以"人的"等解释：咒非由人名言因成就义。那么是什么？此咒以某先行仪轨确定于果时，彼等出生果者是吠陀声事的自性。
以"若尔"等是说宗义。若尔咒字体性一切时，即说仪轨时和逆诵等加行无差别故，如何某相，即由超越诵次第和仪轨而极加持咒也将成所欲果。
若谓字非一切时无差别而是咒，则说"唯字"等：唯字是咒，无少许异于字者。若谓其安立，即字安立是咒而非字本身，则非真实，如是字异义安立若字次第等处，先已明显以"异于字"等解释。
若字无异于安立，于无异字中字即是咒，而字于逆诵等一切无差别故，一切时即无论如何加持也将出生果，则不应出生果。

།ཆོ་གའི་རིམ་པ་ཉམས་པས་འབྲས་བུ་མི་འབྱིན་པ་འབའ་ཞིག་ཏུ་མ་ཟད་ཀྱི་དོན་མེད་པ་བྱེད་པ་ཉིད་དུ་ཡང་འགྱུར་རོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར། བཀོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། ཆོ་ གའི་བཀོད་པ་ཆེས་ཉུང་བ་ཡང་ཉམས་པ་ལས་འཁྲུལ་པ་སྟེ།རྣམ་པར་འཚེ་བ་ཡང་མཐོང་ངོ་། །ཡང་གི་སྒྲས་ནི་ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་དོན་ཏོ། །དེ་ཡང་སྔགས་རྣམས་སྐྱེས་བུས་བརྡར་བྱས་པ་ཉིད་ཡིན་ན་རིགས་ཀྱི་སྐྱེས་བུས་མ་བྱས་པ་ཉིད་ལ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །གལ་ ཏེ་ལ་ལས་བརྡར་བྱས་པ་ཡིན་དུ་ཟིན་ཀྱང་ཇི་ལྟར་འཁྲུལ་པར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན།འགའ་ཞིག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། བྱེད་པ་པོས་སྔགས་ཀྱི་ཆོ་ག་བསྟན་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་དག་གི་ནང་ནས་ཆོ་ག་འགའ་ཞིག་ནན་ཏན་དུ་བྱས་པ་ལས་ལྷ་ཉིད་ཐག་ཉེ་བར་འགྱུར་རོ། །ཐག་ཉེ་ བ་དེའི་ཕྱིར་དང་ཁྱད་པར་གཞན་ཚོགས་པ་མེད་ཅིང་འབྱོར་པ་མེད་པས་ལྷ་མཉེས་པར་མ་བྱས་པའི་ཕྱིར་རྣམ་པར་འཚེ་བར་འགྱུར་རོ།།དེ་ལ་ལྷ་འདོད་ཆགས་དང་མ་བྲལ་བ་ཉིད་མཉེས་པར་མ་བྱས་པས་བདག་ཉིད་དོན་མེད་པ་བྱེད་པར་འགྱུར་གྱི། འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་དག་ནི་བདག་ ཉིད་མི་བྱེད་མོད་ཀྱི་གཞན་དེ་ལ་མངོན་པར་དད་པའི་ལྷ་ཉིད་ལ་སོགས་པས་བྱེད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བལྟ་བར་བྱའོ།།སྔགས་གང་ལ་ཆོ་ག་འབའ་ཞིག་བྱས་པ་མེད་པ་དེ་ལ་ཇི་ལྟར་འགྱུར་ཞེ་ན། ཐམས་ཅད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ་ཆོ་ག་ཐམས་ཅད་ཉམས་ན་ནི་སྔགས་བྱེད་པ་པོས་ བྱས་པའི་ཆོ་གའི་བརྡ་གང་ཞིག་ཀྱང་ནན་ཏན་དུ་བྱས་པ་མེད་པས་ལྷ་ཉིད་ཐག་ཉེ་བ་ན་དོན་མེད་པའི་ཕྱིར་དོན་དང་དོན་མེད་ཉིད་མ་ཡིན་ནོ།།གཞན་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་སྐྱོན་གཞན་སྟོན་ཏེ། དོན་གཞན་དུ་གྱུར་པ་ཉིད་ཀྱི་བཀོད་པ་བཟློག་པ་དེ་ལྟར་ན་ཡང་ཁོ་བོ་ཅག་གི་ཞེ་ན་ བས་ཅི་ཞིག་བྱ།ཡི་གེ་དག་ལས་བཀོད་པ་དོན་གཞན་ཉིད་དམ་དོན་གཞན་མ་ཡིན་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་གྲང་ན་དེ་ལ་བཀོད་པ་དོན་གཞན་ཉིད་མ་ཡིན་ན་ནི་སྔགས་ཡི་གེའི་བདག་ཉིད་ཅན་ཏེ། ཡི་གེའི་རང་བཞིན་ཅན་ཉིད་དམ་དོན་གཞན་ཉིད་ཡིན་ན་ནི་དེའི་བཀོད་པའི་བདག་ཉིད་ཅན་ཏེ། ཡི་གེ་བཀོད་པའི་བདག་ཉིད་ཅན་ཡིན་པས་སྔགས་དེ་ནི་ཡི་གེའི་བདག་ཉིད་ཅན་ནམ་དེ་བཀོད་པའི་བདག་ཉིད་ཅན་ཡིན་ནོ། །ཅི་དང་འདྲ་བ་ཞིག་ཅེ་ན་སྐྱེས་བུ་དོན་གྱི་རྒྱུ་རྟག་པ་ནི་རྒྱུས་མ་བྱས་པའི་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་ཕྱིར་དང་། རྟག་ཏུ་ཉེ་བའི་ཕྱིར་རྟག་ཏུ་དེ་ལས་དོན་གྲུབ་འགྱུར་ཏེ། སྔགས དེ་དག་ལས་སྐྱེས་བུའི་དོན་འགྲུབ་པར་འགྱུར་རོ།།ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། གང་གི་ཕྱིར་གང་གི་དངོས་པོའི་ནུས་པ་སྟེ་སྔགས་ཞེས་བྱ་བའི་རྒྱུའི་ནུས་པ་ལས་སྔགས་ཞེས་བྱ་བའི་འབྲས་བུ་བསྐྱེད་ན། རྟག་ཏུ་ཉེ་བའི་ཕྱིར་དངོས་པོ་ནུས་པ་དེ་མ་ཚང་བ་མེད་པའི་ཕྱིར། འབྲས་བུ་ དང་བྲལ་བར་མི་འགྱུར་རོ།

不仅由仪轨次第损坏而不生果，且将成为无义作用，为显示此故，说"安立"等：由极少仪轨安立损坏也见错乱即损害。"也"字表特殊义。
若咒是人作名言则应理，若非人作则不应理。若是某者作名言，如何成为错乱？说"某"等：由作者所示咒仪轨中，由精进某仪轨而天即近。由近及无其他差别聚集、无资具故，未能令天欢喜而成损害。
其中未令未离贪天欢喜而自成无义，离贪者虽不自作，但应观察由信彼天等所作。
于无仅作仪轨的咒如何？说"一切"等：若一切仪轨损坏，由无精进于咒作者所作任何仪轨名言，天虽近而无义故，非义与无义。
以"复次"等显示其他过失：如是遮遣异义安立，则于我等有何用？字之安立是异义或非异义耶？其中若安立非异义，则咒具字体性即字自性；若是异义，则具其安立体性即具字安立体性，故彼咒或具字体性或具其安立体性。
如何相似？人义因常非因所作因故，由常近故常从彼成就义，从彼等咒将成就人义。为何？因为若从事物功能即咒因功能生咒果，由常近故事物功能无缺故，不离果。

།གང་གི་ཕྱིར་རྒྱུའི་ཚོགས་པ་ཡོད་ན་འབྲས་བུ་དང་བྲལ་ཞིང་མེད་པ་ཉིད་མི་རིགས་ཏེ། རྒྱུ་མ་ཚང་བ་མེད་པ་སྟེ་འབྲས་བུ་མི་བྱེད་ན་རྒྱུ་ཉིད་མ་ཡིན་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་སྔགས་རྣམས་རྟག་པ་ཉིད་ཡིན་ན་ཡང་སྔགས་ཀྱི་སྦྱོར་ བ་ཡན་གར་བ་ཞེས་བྱ་བར་སྔགས་ཀྱི་འབྲེལ་པ་ལས་འདོད་པ་གྲུབ་པ་མ་ཡིན་ནོ།།ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། སྔགས་དེ་ནི་ཆོ་ག་ལ་ལྟོས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། དེ་ནི་རིགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ་འདི་ལྟར་སྔགས་ནི་རྒྱུ་ལ་ལྟོས་པ་ཡིན་ན་ནུས་པ་མེད་པར་འགྱུར་ཏེ། ལྟོས་པར་ཁས་ལེན་ན་ རྒྱུ་ལྟོས་པར་བྱ་བ་དེ་ནི་སྔགས་ལ་ནུས་པ་མེད་པར་འགྱུར་ཏེ།སྔགས་ནི་ཕུལ་དུ་བྱུང་བ་ཉིད་དུ་སྦྱར་བའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་འཆད་པར་བྱེད་དེ་དེ་ལ་སྔགས་ཀྱི་ཆོ་ག་ལས་ཞེས་བྱ་བ་སྔགས་ཀྱི་རྟོགས་པའི་ཆོ་ག་གང་ཡིན་པ་དེ་ལས་སམ་གཞན་ཡང་ཞེས་ བྱ་བ་ལྷན་ཅིག་བྱེད་པ་གནས་ཀྱི་ཁྱད་པར་ལ་སོགས་པ་འགའ་ཞིག་ལས་རང་བཞིན་ཕུལ་དུ་བྱུང་བ་འགའ་ཞིག་ཐོབ་ཅིང་།རྙེད་པར་འགྱུར་བ་དེའི་ཚེ་སྔགས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཕུལ་དུ་བྱུང་བ་སྐྱེད་པ་དེ་ལ་ལྷན་ཅིག་བྱེད་པ་དེའི་ནུས་པ་ལ་ལྟོས་པར་འགྱུར་ན། རྟག་པ་ལ་ཕུལ་དུ་བྱུང་བ་ སྐྱེ་བ་དེ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སྔར་བཤད་ཟིན་ཏོ།།དེ་བས་ན་ལྷན་ཅིག་བྱེད་པ་ཕུལ་དུ་བྱུང་བ་སྐྱེད་པ་ལ་ནུས་པ་མེད་པ་འདི་ལ་ཅིའི་ཕྱིར་སྔགས་དག་ལྟོས་པར་འགྱུར་རོ། །མི་ལྟོས་པའི་ཕྱིར་སྔགས་ལྟོས་པ་མེད་པ་གལ་ཏེ་བྱེད་པ་པོའི་རང་བཞིན་ཅན་ཡིན་ན། རྟག་ཏུ་འབྲས་བུ་ བྱེད་པའམ།གལ་ཏེ་མ་ཡིན་ན། འབྲས་བུ་ཅུང་ཞིག་ཀྱང་བྱེད་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། ཁྱད་པར་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྔགས་ཀྱི་རང་བཞིན་དུས་ཐམས་ཅད་དུ་མཚུངས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །རྟག་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཚེ་བྱེད་པ་འབའ་ཞིག་ཏུ་མ་ཟད་ཀྱི་སྡིག་པ་ལ་སོགས་ པ་དང་ལྡན་པའི་སྐྱེས་བུ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཡང་བྱེད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར།གལ་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། གལ་ཏེ་དངོས་ནུས་དེ་འདྲ་ན། །ཞེས་བྱ་བ་སྐྱེས་བུའི་བྱེད་པ་ལ་ལྟོས་པ་མེད་པའི་རང་བཞིན་ཉིད་རང་གི་འབྲས་བུ་བསྒྲུབ་པར་ ནུས་པ་ཡིན་ན།སྔགས་དེ་དག་ཀུན་གྱི་སྒྲུབ་བྱེད་འགྱུར་ཏེ། འབྲས་བུའི་རྒྱུར་འགྱུར་རོ། །སྔགས་ལེགས་བྱས་མིན་ནི་བྱེད་པ་པོའི་ཁྱད་པར་ལ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་དེའི་ཁྱད་པར་མཆོད་སྦྱིན་བྱེད་པ་ལ་སོགས་པ་དེ་ལ་ཡང་ལྟོས་མི་རུང་ངོ་། །གལ་ཏེ་དངོས་པོའི་ནུས་པ་ཉིད་ ཀྱིས་སྐྱེས་བུ་ལ་ལྟོས་པ་མེད་པར་སྔགས་རྣམས་ཀྱིས་འབྲས་བུ་སྟེར་བར་འགྱུར་བ་ན།སྔགས་དེ་དག་གིས་འབྲས་བུ་སྟེར་བ་ན་སྐྱེས་བུ་འགའ་ཞིག་ཀྱང་སྤོང་བར་མི་འགྱུར་རོ།

因为若有因聚则不应离果及无果，因为若无缺因而不生果，则应成非因故。若咒是常，则咒加持单独，即从咒关系不成所欲。为何？因为彼咒依赖仪轨故。
此非应理，如是若咒依赖因则成无功能，若许依赖，则所依赖因于咒成无功能，因为咒是殊胜加持故。
以"若"等解释：其中从咒仪轨，即从咒了解仪轨，或"复次"即从处所差别等俱作因获得某殊胜自性时，于生咒殊胜自性，将依赖彼俱作因功能，然常法无殊胜生起，如前已说。
故于此无生殊胜俱作因功能，咒为何应依赖？由不依赖故，无依赖咒若具作者自性，则常作果，若非尔，则全不作果，因为无差别即咒自性一切时相等故。
不仅由常性一切时作，且为显示于具罪等一切人亦作故，说"若"等：若事物如是功能，即不依赖人作自性能成就自果，则彼等咒成一切成就者，即成为果因。
咒非善作即于作者差别也，即于彼成就差别如作祭祀等亦不应依赖。若由事物功能性不依赖人而咒给予果，则彼等咒给予果时不舍弃任何人。

།གཞན་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཆོད་སྦྱིན་བྱེད་པ་ལས་གཞན་པ་གདོལ་པ་ལ་སོགས་པ་དག་ཀྱང་ངོ་།། །། ཚད་མ་རྣམ་འགྲེལ་གྱི་འགྲེལ་བཤད། བམ་པོ་སུམ་ཅུ་བཞི་པ། འདི་ལྟར་སྐྱེས་བུ་མཆོད་སྦྱིན་བྱེད་པ་མ་ཡིན་པ་གཞན་ལ་ནི་རང་བཞིན་ཏེ། སྔགས་རྣམས་ཀྱི་འབྲས་བུ་བྱེད་པའི་རང་བཞིན་གྱིས་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་དེའི་ངོ་བོ་ཅན་མ་ཡིན་པར་མི་འགྱུར་རོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། གདོལ པ་ལ་སོགས་པ་དེས་སྐྱེད་པར་བྱེད་པའི་རང་བཞིན་དེ་ལ་སྨད་པ་མེད་ཅིང་བཤུང་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་དང་།མཆོད་སྦྱིན་བྱེད་པ་ལ་སོགས་པ་གཞན་གྱིས་བསྟོད་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྐྱེས་བུ་འགའ་ཞིག་ཀྱང་ལྷན་ཅིག་སྔགས་རྣམས་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་ངོ་བོར་མི་རུང་བའི་ཕྱིར་ དང་།གོ་རིམས་བཞིན་དུ་བྲམ་ཟེ་དང་གདོལ་པ་ལ་སོགས་པ་དང་། སྔགས་རྣམས་ལ་ཉེ་བ་དང་བསྐལ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་དེ་དག་ཀུན་གྱིས་སྒྲུབ་བྱེད་འགྱུར་རོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་སྔགས་འདི་ལེགས་པར་བྱེད་པ་ཉིད་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་སྦྱོར་བ་པོ་སྟེ། འབྲས་བུ་ལ་ངེས་པར་སྦྱོར་བར་བྱེད་པ་བྲམ་ ཟེའམ་གཞན་འགའ་ཞིག་ཀྱང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནའོ།།གང་ལ་སྦྱོར་བའི་བྲམ་ཟེ་སྔགས་ཀྱིས་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་འབྲས་བུ་ཐོབ་ཅིང་རྙེད་པར་འགྱུར་གྱི། གཞན་གྱིས་ནི་མ་ཡིན་ནོ། དེ་ལྟར་ན་ཇི་ལྟར་གདོལ་པ་ལ་སོགས་པ་འདོན་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་པ་ཅུང་ཞིག་ཀྱང་མི་བྱེད་ པའི་ཕྱིར་སྦྱོར་བ་པོ་མ་ཡིན་པ་དེ་ལྟར་བྲམ་ཟེ་དག་ཀྱང་ཡིན་ཏེ།དེ་ལས་ལེགས་པར་བྱས་པ་ཐོབ་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཞན་ཡང་འདི་ནི་བྲམ་ཟེ་ཡིན་ལ་འདི་ནི་དམངས་རིགས་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཁྱད་པར་འདི་ནི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཐ་སྙད་ཙམ་དུ་བྱས་པ་ཡིན་གྱི། བྲམ་ཟེ་ལ་སོགས་པའི་བློའི་ དབང་པོ་ལ་སོགས་པ་ལ།བྲམ་ཟེ་ཉིད་ལ་སོགས་པར་བྱས་པ་དོན་དམ་པའི་ཁྱད་པར་ནི་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་བས་ན་བརྡ་ཙམ་དུ་བྱས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། བྲམ་ཟེ་ལ་སོགས་པ་སྦྱོར་བ་པོའི་ཁྱད་པར་འབྲས་བུའི་དངོས་པོའི་ཁྱད་པར་ཡང་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །རྟག་པའི་སྨོས་ཀྱང་ ཅི་དགོས་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་དངོས་པོ་འདུས་བྱས་པའི་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ།དངོས་པོ་མི་རྟག་པ་དག་གི་ཡང་རྒྱུའི་ཐ་དད་པ་དངོས་པོའི་ཐ་དད་ཐ་དད་བྱེད་པ་ཡིན་གྱི་བྲམ་ཟེ་ལ་སོགས་པའི་ཁྱད་པར་བརྡ་ཙམ་གྱིས་བྱས་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ།

"复次"即除祭祀者外，旃陀罗等也是。
《量理论释》第三十四品：
如是非祭祀者的其他人，自性即咒果作用的自性生起者，其体性非不成。为何？因为旃陀罗等彼生起自性无可诽谤贬低，且无他祭祀者等赞叹故。
任何人与咒不应成因果体性，且依次婆罗门与旃陀罗等与咒无近远故，彼等皆成能成就者。由此咒非善作故，无任何婆罗门或他人为加行者即定于果加行者。
于何加行的婆罗门获得咒所成就果，而非他人。如是，由旃陀罗等非诵者全不作故非加行者，婆罗门亦如是，因无从彼获得善作故。
复次，此是婆罗门彼是首陀罗等差别，仅是世间言说所作，于婆罗门等智根等，无婆罗门性等所作胜义差别。故由仅是名言所作故，婆罗门等加行者差别果事差别亦不应理。
为显示何须说常故，说"事物有为也"等：无常事物也由因差别成事物差别之能差别，而非由婆罗门等差别仅名言所作。

།དེ་བས་ན་སྦྱོར་བ་པོའི་ཁྱད་ པར་ལ་ངེས་པ་སྟེ།བྲམ་ཟེ་ལ་སོགས་པའི་ཁྱད་པར་ལས་ངེས་པར་སྔགས་ཀྱི་ནུས་པ་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ན། གང་གིས་ན་བྲམ་ཟེ་ཉིད་ཀྱིས་སྔགས་ཀྱི་འབྲས་བུ་ཐོབ་པར་འགྱུར་གྱི་དམངས་རིགས་ཀྱིས་མ་ཡིན། འོ་ན་སྦྱོར་བ་པོའི་ཁྱད་པར་གང་ལ་འགྱུར་ཞེ་ན། བརྡ་ལ་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། བྲམ་ཟེ་ལ་སོགས་པའི་སྦྱོར་བ་པོའི་ཁྱད་པར་འདི་ནི་འཇིག་རྟེན་གྱི་བརྡ་ལ་འགྱུར་རོ། །དངོས་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་འཆད་པར་བྱེད་དེ། དངོས་པོ་མི་རྟག་པ་གང་དག་ལ་བསྐྱེད་པར་བྱ་བའི་ཁྱད་པར་ཏེ། ཐ་དད་པ་ཡོད་པ་དེ་དག ནི།དེའི་རྒྱུའི་ཁྱད་པར་ལས་རང་བཞིན་ཐ་དད་པ་ཡོད་པ་ཡིན་ནོ། །རྒྱུའི་ཁྱད་པར་དེ་ལས་ཕུལ་དུ་བྱུང་བ་ཐོབ་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་གཅིག་ལ་རྣམ་པ་གཞན་དུ་འགྱུར་ཞིང་ཡང་གཞན་དུ་སྟེ། རྒྱུ་གཞན་ལས་རྣམ་པ་གཞན་དུ་འགྱུར་ལ་ཐ་དད་པ་མེད་ན་རྣམ་པ་གཞན་དུ་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ནོ། །ཅིའི་ ཕྱིར་ཞེ་ན།རྒྱུའི་ཁྱད་པར་མེད་ན་འབྲས་བུའི་ཁྱད་པར་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཅི་སྟེ་རྒྱུའི་ཁྱད་པར་མེད་པར་འབྲས་བུའི་ཁྱད་པར་ཡིན་པ་དེའི་ཚེ་འབྲས་བུ་ཡོད་པར་ཁས་ལེན་ན་ནི་ཁྱད་པར་དེ་རྒྱུ་མེད་པ་ཅན་དུ་ཐལ་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་མང་དུ་བཤད་ཟིན་ཏོ། །དེ་བས་ན་ཞེས་བྱ་བ་དེའི་ཕྱིར་ སྔགས་འདི་ཡིན་དུ་ཟིན་ཀྱང་སྟེ་མི་རྟག་པ་ཡིན་དུ་ཟིན་ཀྱང་ངོ་།།རང་བཞིན་ཕུལ་དུ་བྱུང་བ་སྟེ། རྒྱུས་བྱས་པའི་ཕྱིར་འབྲས་བུ་འབྱིན་པ་ཡིན་ནོ། །དམངས་རིགས་ལ་སོགས་པའི་སྦྱོར་བ་དེ་ལ་ཡང་རྣམ་པ་གཞན་དུ་མི་འགྱུར་བ་སྟེ། འབྲས་བུ་མེད་པ་ ཅན་དུ་མི་འགྱུར་རོ།།དམངས་རིགས་ལ་སོགས་པའི་སྦྱོར་བ་ལ་ཡང་འབྲས་བུ་འབྱིན་པར་བྱེད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དམངས་རིགས་ཞེས་བྱ་བ་དང་། བྲམ་ཟེ་སྟེ་ལན་གཉིས་སྐྱེས་ཞེས་བྱ་བའི་མིང་གིས་བརྗོད་པའི་སྐྱེས་བུ་དེ་དག་གི་བློ་དང་དབང་པོ་ དང་ལུས་དག་ལ་རང་བཞིན་ཐ་དད་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།།གལ་ཏེ་གསལ་བ་སོ་སོའི་རང་གི་མཚན་ཉིད་ལ་ཐ་དད་པ་ཡོད་དོ་ཞེ་ན་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི་གསལ་བ་སོ་སོར་བྲམ་ཟེ་དག་ལ་ཡང་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །རིགས་ཀྱིས་བྱས་པའི་ཐ་དད་པ་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བརྗོད་དོ།

因此，若无加行者差别决定，即无从婆罗门等差别决定咒力，则何以婆罗门能获得咒果而首陀罗不能？
若问加行者差别于何成？说"于名言成"等：此婆罗门等加行者差别成于世间名言。以"事物"等解释：于诸无常事物有所生差别即差异者，彼等由其因差别有自性差异。
由从彼因差别获得殊胜故，于一成异相又成他异，即从他因成异相，无差别则不成异相。为何？因为无因差别则无果差别故。
若许无因差别而有果差别时，则彼差别应成无因，如是已广说。
因此，即使此咒即使是无常，由殊胜自性即由因所作故出生果。于首陀罗等加行亦不成异相，即不成无果。于首陀罗等加行亦出生果，此为语义。
为何？因为以首陀罗及婆罗门即二生等名称所说彼等人之智、根及身无自性差别故。
若谓各别显现自相有差别则不然，因为彼于婆罗门各别显现亦有故。种姓所作差别亦无，如是所说。

། གལ་ཏེ་འདི་ནི་བྲམ་ཟེ་ཡིན་ལ་འདི་ནི་དམངས་རིགས་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་མིང་དང་དེ་བཞིན་དུ་གུས་པར་བྱས་པ་ལ་སོགས་པའི་ཐ་སྙད་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནམ། དེ་བས་ན་རང་བཞིན་ཐ་དད་པ་ངེས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། སྐྱེས་བུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། སྐྱེས བུ་འདོད་པའི་རྗེས་སུ་བྱེད་པ་ཅན་གྱི་བྲམ་ཟེ་ལ་སོགས་པའི་མིང་དང་།གུས་པར་བྱས་པ་ལ་སོགས་པའི་ཐ་སྙད་ཀྱི་ཁྱད་པར་ལས་རང་བཞིན་གྱི་ཁྱད་པར་དང་འབྲེལ་པ་ཅན་དེ། རྒྱུ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་སྐྱེ་བའི་རང་བཞིན་གྱི་ཁྱད་པར་དང་འབྲེལ་པ་ཅན་གྱི་དོན་རྣམས་གཞན་མ་ཡིན་ ཏེ།རང་བཞིན་ཐ་དད་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་རོ། །གལ་ཏེ་བྲམ་ཟེ་དང་དམངས་རིགས་དེ་དག་གི་རིགས་ཀྱི་བྱེ་བྲག་ཡོད་དོ་ཞེ་ན་དེ་ལྟར་མ་ཡིན་ནོ། །འདི་ལྟར་དེ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། སྤྱི་བཀག་པས་རིགས་བཀག་པ་ཡིན་མོད་ཀྱི་འོན་ཀྱང་ཁས་ བླངས་ནས་བརྗོད་པར་བྱའོ།།རིགས་ཀྱི་ཁྱད་པར་དེ་ཡོད་ན་ཡང་དབྱིབས་དང་ཡོན་ཏན་དང་ནུས་པའི་ཁྱད་པར་རྣམ་པ་གསུམ་མཐོང་སྟེ། བ་ལང་དང་རྟ་བཞིན་ནོ། །བ་ལང་དང་རྟ་དང་འདྲ་བས་ན་བ་ལང་དང་རྟ་བཞིན་ནོ། །དེ་ལ་དབྱིབས་ཀྱི་ཁྱད་པར་ནི་ལུས་ཀྱི་ཁྱད་པར་ ཏེ་དེ་ནི་གསལ་བ་པོའི་ཁྱད་པར་དང་ལྡན་པའི་བ་ལང་དག་ལ་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་ཡོད་ཀྱི་རྟའི་གསལ་བ་དག་ལ་ནི་མ་ཡིན་ནོ།།ཤ་དང་འོ་མ་ལ་སོགས་པ་དག་གི་རོ་དང་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ལ་སོགས་པའི་ཁྱད་པར་གྱི་ཡོན་ཏན་ཐ་དད་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ཡང་རིགས་མཐུན་པའི་གསལ་བ་ དག་ལ་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་མཐོང་གི་རིགས་མི་མཐུན་པ་དག་ལ་ནི་མ་ཡིན་ནོ།།ལས་སུ་བྱ་བ་ནུས་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་ནི་ནུས་པའི་ཁྱད་པར་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་བ་ལང་བཞོ་བ་ལ་སོགས་པའི་ནུས་པའི་ནུས་པ་ཡོད་ཀྱི་རྟ་དག་ལ་མ་ཡིན་པ་ལྟ་བུའོ། །དེ་བས་ན་དེ་ལྟར་རིགས་མཐུན་པའི་ གསལ་བའི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་ཅན་གྱི་དབྱིབས་ལ་སོགས་པའི་ཁྱད་པར་དག་དམིགས་པའི་ཕྱིར་རོ།།བ་ལང་དང་རྟ་ལ་སོགས་པ་ལ་རིགས་ཐ་དད་པ་འདོད་ཀྱང་བླ་སྟེ་བྲམ་ཟེ་ལ་སོགས་པ་དག་ལ་རིགས་ལ་སོགས་པ་སོ་སོར་ངེས་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ན། གང་གིས་ན་རིགས་ཐ་དད་ པ་རྟོགས་པར་བྱེད།བ་ལང་དང་རྟ་ལ་སོགས་པ་དག་ལ་ཅིག་ཅར་གོམས་པའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཡུལ་དང་དུས་ལ་སོགས་པ་ཐ་དད་པ་ཡང་བསྟན་པ་མེད་པར་རིགས་ཀྱི་ཁྱད་པར་འདི་ནི་བ་ལང་ཡིན་ལ་འདི་ནི་རྟ་ཡིན་ནོ་ཞེས་རྟོགས་པར་འགྱུར་གྱི་དེ་ལྟར་བྲམ་ཟེ་ལ་སོགས་པའི་ཁྱད་ པར་མ་བསྟན་པར་རྟོགས་པར་མི་འགྱུར་རོ།།དེ་དང་འདྲ་བར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བ་ལང་དང་རྟ་དང་འདྲ་བར་རོ།

若问：岂非有"此是婆罗门，此是首陀罗"等世间名称，及如是恭敬等言说，故自性差别决定？
说"人"等：随欲人之婆罗门等名称及恭敬等言说差别所关联之自性差别，如因而生之自性差别所关联诸义非他，即无自性差别，如是配释。
若谓婆罗门与首陀罗彼等有种姓差别，则不然。如是"彼"等，虽以遮遣共相而遮遮种姓，然当承许而说。
若有种姓差别，则见形状、功德、功能差别三种，如牛马。由似牛马故说如牛马。其中形状差别即身体差别，彼随行于具差别显现之牛，而于马之显现则否。
肉乳等之味及异熟等差别之功德差异，彼亦见随行于同类显现，而于异类则否。作业功能为相即功能差别，如牛有挤乳等功能而马无是。
故如是见随行于同类显现之形状等差别故。虽许牛马等有种姓差异，然婆罗门等无种姓等各别决定，则以何了知种姓差异？
于牛马等，不待显示同时熟习之世间境域时等差别，即了知"此是牛此是马"等种姓差别，而如是不待显示婆罗门等差别则不能了知。"如彼"即如牛马。

།བྲམ་ཟེ་དང་དམངས་རིགས་འདི་དག་ལ་རིགས་མཐུན་པའི་གསལ་བ་དག་ལ་ཡོན་ཏན་རྣམ་པ་ཅུང་ཞིག་ཀྱང་གནས་པ་མ་མཐོང་ངོ་། །ཡོན་ཏན་སྨོས་པ་ནི་འདིར་ཉེ་བར་ མཚོན་པ་དེ་ལྟར་ན་རིགས་དང་ནུས་པའི་ཁྱད་པར་རྣམ་པར་ངེས་པར་མ་མཐོང་ངོ་།།དབྱིབས་ལ་སོགས་པའི་ཁྱད་པར་མ་མཐོང་བར་ཡང་ཇི་ལྟར་དམངས་རིགས་དང་བྲམ་ཟེ་ལ་སོགས་པ་དག་གི་རིགས་ཀྱི་ཁྱད་པར་རྟོགས་པར་འགྱུར་ཏེ། མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །དེ་ ལྟར་ན་འདོན་པར་བྱེད་པ་དང་གཙང་སྦྲ་སྤྱོད་པ་ལ་སོགས་པའི་ཁྱད་པར་ཐམས་ཅད་ནི་འཁྲུལ་པ་ཡིན་ཏེ།སེར་སྐྱ་དང་སྐྲ་སེར་བ་ཉིད་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པའི་ཁྱད་པར་བརྟགས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་བྲམ་ཟེ་ལ་ལ་ཡང་མེད་ལ་དམངས་རིགས་ལ་ལ་ནི་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་ བྲམ་ཟེ་དང་དམངས་རིགས་དག་ལ་རིགས་ཀྱི་ཁྱད་པར་ནི་མེད་ན་འོ་ན་ཇི་ལྟར་བྲམ་ཟེ་ལ་སོགས་པའི་སྒྲ་ཐོས་པ་ལས་ཐ་དད་པར་འགྱུར་ཞེ་ན།འཇིག་རྟེན་གྱི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། མིང་ཐ་དད་པའི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་ཅན་བྲམ་ཟེ་ལ་སོགས་པའི་ མིང་ཅན་གྱི་ཁྱད་པར་གྱི་རྒྱུ་ཅན་འདི་ནི་བྲམ་ཟེ་ཡིན་ལ་འདི་ནི་དམངས་རིགས་ཡིན་ནོ་ཞེས་རྟོགས་པའི་ཁྱད་པར་གང་ཡིན་པ་འདི་རིགས་ཀྱི་ཁྱད་པར་མེད་དུ་ཟིན་ཀྱང་བྱ་བའི་ཁྱད་པར་ནན་ཏན་དུ་བྱེད་པ་སྟེ།བཟླས་པ་དང་སྦྱིན་སྲེག་ལ་སོགས་པའི་བྱ་བའི་ཁྱད་པར་ནན་ཏན་ དུ་བྱེད་པའི་ཕྱིར་དང་།རྗེས་སུ་འགྲོ་བའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ལྟ་བུར་གྱུར་པའི་བྱ་བ་ནན་ཏན་དུ་བྱེད་པ་ཅན་གྱི་རིགས་ལས་སྐྱེས་པའི་ཕྱིར་འགྱུར་རོ། །ཅི་དང་འདྲ་བར་ཞེ་ན། འཚོ་བྱེད་དང་ཚོང་པའི་ཐ་སྙད་ལ་སོགས་པ་བཞིན་ཏེ། དཔེར་ན་རིགས་མཚུངས་པ་དམངས་རིགས་ དག་བྱ་བའི་ཁྱད་པར་དེ་དང་དེ་དག་ནན་ཏན་དུ་བྱེད་པའི་ཕྱིར་དང་རྗེས་སུ་འགྲོ་བའི་ཕྱིར་འཚོ་བྱེད་ལ་སོགས་པའི་ཐ་སྙད་འཇུག་པར་འགྱུར་བ་དེ་ཙམ་རིགས་ཀྱི་ཁྱད་པར་ནི་མ་ཡིན་ཏེ།དེ་དང་འདྲ་བར་བྲམ་ཟེ་དག་ལ་ཡང་འགྱུར་རོ། །དེ་བས་ན་ཞེས་བྱ་བ་དེའི་ཕྱིར་སྔགས་འདི་ བྲམ་ཟེ་དང་དམངས་རིགས་ལ་སོགས་པས་ཁྱད་པར་མེད་པར་སྦྱར་བར་གྱུར་པ་ན།བྲམ་ཟེ་ལ་སོགས་པ་དེ་ལས་ཁྱད་པར་མེད་པའི་རང་བཞིན་ཉིད་སྒྲུབ་པར་བྱེད་དེ། །རྒྱུ་དེས་ན་ཁྱད་པར་མེད་པ་ཁོ་ན་གདོལ་པ་ལ་སོགས་པ་དག་ལ་འབྲས་བུ་འབྱིན་པར་འགྱུར་བ་ནི་ མཇུག་བསྡུ་བའོ།།དེ་བས་ན་འདི་ལྟར་སྔགས་རྣམས་དངོས་པོའི་ནུས་པས་འབྲས་བུ་འབྱིན་པ་སྐྱོན་ཡིན་ཏེ་གང་གི་ཚེ་ཇི་སྐད་དུ་བཤད་པའི་སྐྱེས་བུའི་བརྡ་ལས་རིག་བྱེད་པའམ། གཞན་དག་གི་སྔགས་དེ་དག་གི་འབྲས་བུ་འབྱིན་པར་འདོད་པ་དེའི་ཚེ། ཁྱད་པར་མེད་པར་འབྲས་ བུ་འབྱིན་པར་འགྱུར་བ་དེ་ལྟར་ན་སྐྱོན་འདི་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ།

于此婆罗门与首陀罗，未见于同类显现中有任何功德安住。说功德是为此处譬喻，如是未见种姓与功能差别决定。
未见形状等差别，如何能了知首陀罗与婆罗门等之种姓差别？即不能，此为语义。
如是，诵经及修净行等一切差别皆是错乱，因为所计黄发、金发等相貌差别，有些婆罗门无而有些首陀罗有故。
若问：若婆罗门与首陀罗无种姓差别，则如何从闻婆罗门等声而成差别？
说"世间"等：随名差别之婆罗门等名称差别因，了知"此是婆罗门此是首陀罗"等差别，即使无种姓差别，亦由作业差别精勤，因为精勤于诵咒、护摩等作业差别故，及随行故，即由生于如是精勤作业之种姓故。
若问：如何？如医者、商人等言说，譬如同类首陀罗由精勤及随行于彼彼作业差别故，而有医者等言说，仅此非种姓差别，如是于婆罗门亦然。
因此，当此咒无婆罗门与首陀罗等差别而加持时，即成就彼婆罗门等无差别自性。由此因故，无差别即于旃陀罗等出生果，此为结语。
因此，如是咒由事物功能出生果是过失，当如所说由人名言而许吠陀派或他派彼等咒出生果时，则无差别出生果，如是则无此过失。

།དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། བརྡ་བྱེད་པ་སྟེ་སྔགས་བྱེད་པའི་འདོད་པ་ལས་འབྲས་བུ་སྐྱེ་བར་ངེས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། བྲམ་ཟེའི་ཐ་སྙད་བསྟན་པ་དེ་ལྟ་བུའི་ཆོ་ག་ནན་ཏན་དུ་བྱེད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་འབྲས་བུ་དང་ལྡན་པར་ སོ་སོར་གནས་པ་ཡིན་གྱི་གཞན་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བརྡ་བྱེད་པ་དེ་ལྟར་མངོན་པར་འདོད་པ་ལས་སོ།།དེ་ལྟར་འདོད་པ་ལས་འབྲས་བུ་ངེས་པ་ལ་བརྒལ་ཞིང་བརྟག་པ་ཅི་ཞིག་ཡོད། དེ་ལྟ་ན་གང་དག་དངོས་པོའི་རང་བཞིན་གྱིས་གནས་པ་ཅན་དག་སྟེ། སྐྱེས་བུ་བྱ་བ་ལ་ལྟོས་པ་ མེད་པ་ནི་དངོས་པོའི་གནས་སྐབས་ཉིད་ཀྱི་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།།དེ་དག་ནི་དེའི་སྒོ་ནས་ཏེ་རང་བཞིན་གྱི་སྒོ་ནས་ཇི་ལྟར་རང་བཞིན་གྱི་ཁྱད་པར་ལས་འགྱུར་ན་འདི་ལ་ཡང་ཅིའི་ཕྱིར་མི་འགྱུར་ཞེས་ཐལ་བར་རིགས་པ་ཡིན་གྱིས་སྐྱེས་བུ་འདོད་པ་ཅན་གྱི་ དངོས་པོ་དག་ནི་ཐལ་བར་འགྱུར་བར་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ།།ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། སྐྱེས་བུ་རང་གི་འདོད་པའི་རྗེས་སུ་བྱེད་པ་དེ་དག་ནི་རྣམ་པ་འགའ་ཞིག་གིས་འཇུག་པའི་ཕྱིར་རོ། །གང་ཡང་ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་སྦྱོར་བ་པོས་སྔགས་ཀྱི་འབྲས་བུ་ཐོབ་བོ་ཞེས་བརྗོད་པ་དེ་ལ་ཡང་ཇི་ ལྟར་འདོད་པའི་སྐྱེས་བུའི་དོན་ལ་རུང་བའི་སྔགས་ཀྱི་རང་བཞིན་གང་ཡིན་པ་དེ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པའམ།སྐྱེས་པའི་ཕྱི་མ་ཕྱི་མའི་ཁྱད་པར་སྐྱེད་པའི་སྒོ་ནས་རྒྱུད་ཡོངས་སུ་འགྱུར་བ་སྟེ། རྣམ་པ་གཞན་ཉིད་དུ་འགྱུར་བ་དེ་ལྟ་བུའི་མཚན་ཉིད་ཅན་གྱི་སྦྱོར་བ་མཐོང་ངོ་། །སྐྱེད་ པར་བྱེད་པ་དང་ཡོངས་སུ་འགྱུར་བ་དེ་གཉི་ག་ནི་ཁྱད་པར་སྐྱེད་པ་སྟེ།ཁྱད་པར་སྐྱེད་པ་ཡོད་ན་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་སྟེ་ཁྱད་པར་སྐྱེད་པ་མ་ཡིན་ན། སྔགས་རྣམས་ཁྱད་པར་བྱར་མེད་ཅན་ཡིན་ན། སྦྱོར་བ་པོས་ནི་ཅི་ཞིག་བྱེད་དེ་མི་བྱེད་དོ། །གང་གིས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ སོགས་པས་འཆད་པར་བྱེད་དེ།རྒྱུ་གང་གིས་སྔགས་ཀྱི་སྦྱོར་བ་དེ་ཡང་སྦྱོར་བ་པོ་བྲམ་ཟེ་ལས་འབྲས་བུ་ཐོབ་ཀྱི། དམངས་རིགས་ལ་སོགས་པ་གཞན་གྱིས་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །སྦྱོར་བ་ནི་སྔགས་རྣམས་སྐྱེད་པ་མ་ཡིན་གྱི་འོན་ཀྱང་སྔགས་མངོན་པར་གསལ་བ་མ་ཡིན་པ། གལ་ཏེ་སྦྱོར་བ་མངོན་གསལ་ཡིན་པར་འདོད་ན་དེ་ནི་གང་དུ་བསལ་ཟིན་ཏོ་ཞེས་བྱ་བ་སྤྱི་དཔྱོད་པའི་སྐབས་སུ་བསལ་ཟིན་ཏོ། །རྟག་པ་རྣམས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་འཆད་པར་བྱེད་དེ་རྟག་པ་རྣམས་འགའ་ཞིག་ཀྱང་མངོན་པར་གསལ་བ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སྤྱི་གསལ བ་དཔྱོད་པའི་སྐབས་སུ་བཤད་ཟིན་ཏོ།།རྒྱུ་གང་གི་ཕྱིར་སྒྲའི་མངོན་པར་གསལ་བར་བྱེད་པ་ནི་སྦྱོར་བ་པོར་འགྱུར་རོ།

为何如此？因为从名言作者即咒语作者的意愿中决定生果，由如是显示婆罗门言说之仪轨精勤者，唯彼各别安住具果，而非他者，此乃名言作者如是显明欲求故。
如是从意愿决定果，有何诤论？如是，凡由事物自性安住者，即不待人作业者，是事物状态之因果，此为语义。
彼等由彼门即自性门，如何从自性差别而成，则于此亦应成何故不成之过失，而随人意愿之事物则不应成过失。
为何？因为随人自意愿彼等以某方式趣入故。
又于所说殊胜加行者获得咒果者，亦见如是相之加行：或生起随所欲人义适宜之咒自性，或由生起后后差别而转变相续，即成异相。
生起与转变二者皆是生起差别，有生起差别则成。若非如是即非生起差别，咒无可差别性，则加行者何所作？即无所作。
以"由何"等解释：由何因彼咒加行唯从加行者婆罗门获果，而非从首陀罗等他者。
加行非生起咒，然咒非显现，若许加行是显现，彼已于何处遮遣，即已于共相观察品中遮遣。
以"诸常"等解释：诸常皆非显现，如是已于共相显现观察品中说。因为声之显现作者成为加行者。

།གཞན་ཡང་མངོན་པར་གསལ་བ་ཡང་བླ་སྟེ། དེ་ནི་རེ་ཞིག་རྟག་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རུང་བ་ཉིད་སྐྱེད་པ་ནི་མ་ཡིན་གྱི་འོན་ཀྱང་གང་ལས་བློ་དེ་ གསལ་བ་ཡིན་ཏེ།སྐྱེས་བུ་སྦྱོར་བ་པོ་ལས་སྒྲའི་ཡུལ་ཅན་གྱི་བློ་དེ་གསལ་བ་ཡིན་ན། དེ་ནི་འབྲས་ལའང་གལ་ཏེ་སྦྱོར། །སྐྱེས་བུ་སྔགས་ཀྱི་འབྲས་བུ་ལའོ། །ཉན་པ་པོ་ཡི་འབྲས་འབྲེལ་འགྱུར། །སྔགས་བརྗོད་མ་ཐག་པ་འདི་ཐོས་པ་འབའ་ཞིག་གང་ཡིན་པ་དེ་ཡང་ སྔགས་ཀྱི་འབྲས་བུ་དང་འབྲེལ་པར་འགྱུར་གྱི་སྨྲ་བ་པོ་ཉིད་ནི་མ་ཡིན་ནོ།།དེ་ལྟར་ན་སྨྲ་བ་པོ་གསལ་རྒྱུ་ཡིན་པ་སྟེ་ཤེས་པའི་རྒྱུ་ཡིན་པ་དེ་བས་ན་འབྲས་བུ་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ནོ། །སྔགས་ཀྱི་ཤེས་པའི་རྒྱུ་ཉིད་ཡིན་པ་དེ་ཡང་ཉན་པ་པོ་ལ་མཚུངས་པ་དེ་ལྟ་ན་ཡང་སྨྲ་བ་པོ་ཉིད་ཡིན་ པས་ན་ཅིའི་ཕྱིར་འབྲས་བུ་དང་ལྡན་པ་ཡིན་སྒྲ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་འཆད་པར་བྱེད་པ་ལ།སྒྲ་རྟག་པ་ནི་རྒྱུ་གཞན་ལས་རང་གི་ངོ་བོར་འགྱུར་བ་སྟེ། རང་གི་ངོ་བོ་རྣམ་པ་གཞན་ཉིད་གསལ་བ་མ་ཡིན་པ་དང་སྒྲིབ་པར་བྱེད་པ་དང་བྲལ་བ་ཡང་གསལ་བ་མ་ཡིན་ཏེ། རྟག་ པའི་སྒྲིབ་པར་བྱེད་པ་ནི་སྐྱེ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།།འོན་ཀྱང་སྒྲ་དེའི་ཡུལ་ཅན་གྱི་ཤེས་པ་སྟེ། བློ་མངོན་པར་གསལ་བ་ཡིན་ནོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། སྒྲ་ཐོས་པ་མེད་པར་གསལ་བར་བརྗོད་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ་སྒྲ་དམིགས་པར་མ་གྱུར་པ་མངོན་པར་གསལ་བ་ཞེས་མི་བརྗོད་དོ། ། དེ་ལྟར་གནས་པ་དེ་ལ་གལ་ཏེ་སྨྲ་བ་པོ་སྒྲའི་ཡུལ་ཅན་གྱི་བློའི་རྒྱུར་འགྱུར་བ་དེའི་ཚེ་སྨྲ་བ་པོའི་མཚན་ཉིད་སྒྲའི་ཡུལ་ཅན་གྱི་བློའི་རྒྱུའི་རང་བཞིན་དེ་ནི་ཉན་པ་པོ་ཡང་ཡོད་པའི་ཕྱིར། ཉན་པ་པོ་དེའི་སྔགས་ཀྱི་སྦྱོར་བ་ལས་བྱུང་བ་ཅན་གྱི་མངོན་པར་འདོད་པའི་འབྲས་བུ་ཡང་འཆད་པ པོ་དང་འདྲ་བར་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ།།དེའི་བློའི་རྒྱུ་ཉིད་དེའི་སྒྲའི་བློའི་རྒྱུ་ཉིད་ལས་འཆད་པ་པོ་ལས་གཞན་དུ་འཆད་པ་པོ་དེའི་ངོ་བོ་གཞན་འགའ་ཞིག་ཀྱང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་དེ་བས་ན་འཆད་པ་པོ་དང་ཉན་པ་པོ་དག་གི་སྒྲའི་ཤེས་པའི་རྒྱུ་ཉིད་ལས་ཁྱད་པར་མེད་ན་དེ་ལྟར་ན་འབྲས་བུ་དང་ ལྡན་པར་མཚུངས་པར་འགྱུར་རོ།

再者，且许显现，彼因常住故不生适宜性，然从何显现彼智？从人加行者显现声境之智，则于果若加行。人于咒果。闻者亦成果关联。
仅是闻此方说咒语者，亦与咒果相关，而非说者本身。如是，说者为显现因即智因，故具果。
咒智之因性于闻者亦同，如是虽为说者，何故具果？
以"声是"等解释：常住声非从他因成自体，自体异相非显现，离障碍亦非显现，因常住障碍无生故。
然彼声境之智即智显现。为何？因无闻声不说显现，未缘声不说显现。
如是安住时，若说者成为声境智之因，尔时说者相即声境智因之自性，由闻者亦有故，闻者从咒加行所生之所欲果，亦当如说者获得。
彼智因性即彼声智因性，除说者外，说者无有何余自性，故说者与闻者之声智因性无差别，如是则果具足应等同。

།གལ་ཏེ་ཉན་པ་པོའི་བློ་གང་ལ་གཞན་འཆད་པ་པོའི་ཁྱད་པར་ཏེ་རྒྱུ་ཡོད་པ་དེ་ནི་གཞན་གྱི་ཁྱད་པར་ཅན་ཡིན་གྱི་འཆད་པ་པོའི་བློ་ནི་གཞན་གྱི་ཁྱད་པར་ཅན་མ་ཡིན་པའི་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་ཕྱིར། འཆད་པ་པོ་དང་ཉན་པ་པོ་ལ་ཁྱད་པར་ ཡོད་དོ་ཞེ་ན།ཉན་པ་པོའི་བློ་སྐྱེད་པ་ལ་འཆད་པ་པོའི་ཉེ་བར་སྦྱོར་བ་སྟེ། ནུས་པ་ཅི་ཞིག་ཡོད་ན་ཉེ་བར་སྦྱོར་བ་གང་གིས་འཆད་པ་པོའི་ཁྱད་པར་དུ་འདོད། གལ་ཏེ་འཆད་པ་པོ་དེ་ལས་སྒྲ་ཐོས་པ་སྟེ། ཉན་པ་པོས་སྒྲ་དམིགས་པར་འགྱུར་བ་དེ་བས་ན་འཆད་པ་པོ་དེ་རྒྱུ་ ཡིན་ནོ་ཞེ་ན།ཇི་ལྟར་འཆད་པ་པོ་དེ་ལས་ཉན་པ་པོས་སྒྲ་ཐོས་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་བརྒལ་བ་དེ་ཉིད་བརྒལ་ཞིང་བརྟགས་པ་མ་ཡིན་ནམ། ཅི་ལྟར་དེ་ལས་མི་འགྱུར་ཞེ་ན་འབྲེལ་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཕན་གདགས་པར་བྱ་བ་དང་ཕན་འདོགས་པར་བྱེད་པའི་དངོས་པོ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། ། དེ་ཉིད་མེད་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ཡུལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། ཡུལ་ཉེ་བར་འཇོག་པ་ལས་ཏེ་ཡུལ་ཉེ་བར་འཇོག་པ་ལས་འཆད་པ་པོ་འདི་ཉན་པ་པོ་འདིའི་ཐོས་པར་བྱེད་ཅིང་མཉན་པར་བྱེད་པར་འགྱུར་ན་དེ་ཡང་འཇོག་པར་ནུས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། སྒྲ རྟག་པ་དེ་ནི་རྣམ་པ་འགའ་ཞིག་ཏུ་ཡང་འགྱུར་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ།རྣམ་པ་གཞན་འགའ་ཞིག་ཉིད་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་ཉན་པ་པོའི་དབང་པོ་ལེགས་པར་བྱས་པའམ། སྒྲའི་སྒྲིབ་པ་དང་བྲལ་བར་བྱེད་པ་པོས་འཆད་པ་པོ་ཉེ་བར་སྦྱོར་བ་ཡིན་ཞེ་ན། དེ་ནི་མ་ ཡིན་ཏེ་གང་གི་ཕྱིར་དབང་པོ་ལེགས་པར་བྱས་པ་ལ་སོགས་པ་ཡང་།དབང་པོ་ལེགས་པར་བྱས་གྱུར་ནའང་། དེས་ཀྱང་མ་ལུས་ཐོས་པར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་བཤད་ཅིང་སྤངས་ཟིན་ཏོ། །གལ་ཏེ་བདག་འཆད་པ་པོ་འདིས་ཉན་པར་བྱས་ཤེས་ཉན་པ་ པོའི་ཤེས་པ་སྟེ་བློ་དང་བདག་གི་ཉན་པ་པོ་འདི་ཉན་དུ་བཅུག་གོ་ཞེས་བྱ་བའི་འཆད་པ་པོའི་ཤེས་པ་འབྱུང་བར་འགྱུར་རོ།།དེ་བས་ན་ཤེས་པ་གཉིས་ལས་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་འཆད་པ་པོ་དང་ཉན་པ་པོ་ཐ་དད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། འཁྲུལ་པ་ཙམ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ འགོག་པར་བྱེད་དོ།།བདག་ཉན་པར་བྱས། བདག་གིས་ཉན་དུ་བཅུག་གོ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ནི་འཁྲུལ་པ་ཙམ་ཡིན་ནོ། །ཇི་ལྟ་བུར་གྱུར་པ་ཞིག་ཅེ་ན། ཕན་གདགས་པར་བྱ་བ་དང་ཕན་འདོགས་པར་བྱེད་པ་མེད་པ་ཅན་ཡིན་པའོ། །འཁྲུལ་པ་ ཙམ་གང་ལ་ཕན་གདགས་པར་བྱ་བ་ཉན་པ་པོ་དང་ཕན་འདོགས་པར་བྱེད་པ་འཆད་པ་པོར་མི་འགྱུར་བ་དེ་ལ་དེ་སྐད་ཅེས་བྱའོ།།སྒྲ་རྟག་པ་ལ་བློ་སྐྱེད་པའི་ཕྱིར་སྐྱེས་བུའི་བྱ་བ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་མེད་པས་ཕན་གདགས་པར་བྱ་བ་དང་ཕན་འདོགས་པར་བྱེད་པའི་དངོས་ པོ་མེད་པར་བསྟན་ཏོ།

若谓：闻者之智有他说者差别即因，故为他差别所具，而说者之智非他差别所具，以此因故，说者与闻者有差别。
说者于生闻者智有何加行即功能，由何加行认为是说者差别？
若谓：由彼说者闻声即闻者缘声，故彼说者是因。
岂非已诤论"如何从彼说者闻者闻声"之诤论？云何不从彼生？因无关联故，无所益所作与能益能作之事故。
为显示彼无故，说"境"等：由安立境，此说者成为此闻者之能闻能听，然彼亦不能安立。为何？因彼常住声无有任何变异故，无有任何异相故。
若谓说者加行是善治闻者根或离声障碍者，则不然，因为善治根等，如"若根善治，彼亦不闻一切"等已说已遮。
若谓：生起"我此说者令闻"之闻者智即智，及"我令此闻者闻"之说者智。故由二智依次说者与闻者差别。
以"唯错乱"等遮破。"我令闻"、"我令其闻"，此唯错乱。云何？无所益所作与能益能作故。唯错乱中所益所作闻者与能益能作说者不成，故如是说。
显示于常住声生智故，人作业一切种无，故无所益所作与能益能作之事。

།དེ་བས་ན་དེ་ལྟ་བུར་གྱུར་པའི་འཁྲུལ་པ་ཙམ་ལས་འཆད་པ་པོ་དང་ཉན་པ་པོ་ཐ་དད་པ་དེའི་ངོ་བོ་ནི་ཤིན་ཏུ་ཐལ་བར་འགྱུར་བ་སྟེ། ཐམས་ཅད་ཀྱང་ཉན་པར་བྱེད་པ་པོ་མ་ཡིན་པ་དང་། ཉན་པ་མ་ཡིན་པ་དེ་དག་ཀྱང་དེ་ལྟ་བུར་འགྱུར་རོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ ཞེ་ན།སྒྲ་ཐོས་པ་མེད་པར་འཁྲུལ་པ་སྨྱོན་པ་ལ་སོགས་པ་གཞན་དག་ལ་ཡང་བདག་གིས་ཐོས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཤེས་པ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རོ། །སྔགས་རྟག་པ་དག་ལས་ཤེས་པ་སྐྱེ་བར་ཁས་བླངས་ནས་འཁྲུལ་པ་ཙམ་ཕན་གདགས་པར་བྱ་བ་དང་ཕན་འདོགས་པར་ བྱེད་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ལ་སོགས་པ་སུན་འབྱིན་པ་བཤད་ནས་རྟག་པ་དག་ལ་ཤེས་པ་སྐྱེ་བ་ཉིད་མི་རིགས་སོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་སྔགས་རྟག་པ་དག་ལ་ཕན་འདོགས་པ་མེད་པ་ལ་ཡང་དེ་ལྟ་བུའི་ཤེས་པ་ཞེས་ཁོ་བོས་མཉན་དུ་བཅུག་ཅེས་བྱ་བ་ལ སོགས་པའི་ཤེས་པ་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ།།ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཕན་གདགས་པར་བྱ་བ་དང་ཕན་འདོགས་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་པ་དག་ཕན་ཚུན་དེ་ལྟར་ཏེ། ཁོ་བོས་འདི་ལས་མཉན་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་འོན་ཀྱང་ཇི་ལྟར་ སྨོས་པ་དག་ལ་མྱོས་པའི་ཐ་སྙད་ཀྱི་འཁྲུལ་པས་ཤེས་པ་སྐྱེད་པ་དེ་ལྟར་རྟག་པ་དག་ལ་ཡང་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན།འཁྲུལ་པ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་པ་ལ། འཁྲུལ་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྐྱེས་བུ་སྨྱོས་པའི་འགྱུར་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཡང་རང་བཞིན་དུ་གནས་པའི་གནས་སྐབས་ ན་སྐྱེས་བུ་འགའ་ཞིག་ལ་ཕན་འདོགས་པ་ཡོད་པ་དེ་ལྟར་དེའི་ཤེས་པ་སྐྱེ་བ་དེའི་དབང་གིས་མྱོས་པའི་གནས་སྐབས་ན་ཡང་འགའ་ཞིག་ཉེ་བ་སྟེ།འདྲ་བ་འགའ་ཞིག་གིས་གཞན་དུ་ཞེས་བྱ་བ་འཆད་པ་པོ་མེད་པར་ཡང་འགྱུར་རོ། །འཁྲུལ་པ་དེ་ཡང་སྔགས་རྟག་པ་དག་ལ་ཤིན་ཏུ་བརྒྱུད་ པས་ཀྱང་ཕན་འདོགས་པ་མེད་ན་མི་འགྱུར་རོ།།དེ་བས་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་སྐབས་སུ་བབ་པ་མཇུག་སྡུད་པར་བྱེད་དེ། ཇི་སྐད་དུ་བཤད་པའི་རྣམ་པས་འཆད་པ་པོ་དང་ཉན་པ་པོ་གསལ་བའི་རྒྱུ་ཉིད་དེ། སྒྲའི་ཤེས་པའི་རྒྱུ་ཉིད་དུ་ཁྱད་པར་མེད་པའི་ཕྱིར་སྔགས་ཀྱི་འབྲས་ བུ་དང་ལྡན་པར་མཚུངས་པར་འགྱུར་རོ།།རྟག་པ་དག་ལ་གསལ་བའི་རྒྱུ་ཉིད་ཀྱང་དོན་དམ་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་མོད་ཀྱི་འོན་ཀྱང་ཁས་བླངས་ནས་དེ་སྐད་དུ་བརྗོད་དོ། །གཞན་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་རྣ་བའི་ཡུལ་དུ་མ་གྱུར་པའི་མངོན་པར་གསལ་མིན་སྒྲ་དག་གི་སྟེ། རྐན་ ལ་སོགས་པའི་བྱེད་པ་གང་དག་གིས་མངོན་པར་གསལ་བ་མ་ཡིན་པའི་སྒྲ་དེ་དག་གིས་བྱེད་པ་རྣམས་དགོས་པའམ་ཞེས་བྱ་བའི།བྱེད་པ་དེ་དག་དོན་མེད་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་རོ།

因此，从如是唯错乱中，说者与闻者差别之自性成极过失，一切非能闻者与非闻者亦将如是。
为何？因见无声闻而错乱之狂人等他者亦有"我闻"等智故。
承许从常住咒生智后，说"唯错乱非所益所作与能益能作"等破斥，为显示常住不应生智故，一切种常住咒无益时，亦不应有如是"我令闻"等智。
为何？因非所益所作与能益能作互相如是，将成"我从此应闻"等过失故。
若谓：然如所说诸醉者言说错乱生智，常住亦应如是。
说"错乱亦"等：错乱即人狂乱之变异，亦于自性安住位时，于某人有益，如是生彼智，由彼力于醉位亦有近即相似，无说者亦成他。
彼错乱于常住咒即使极间接亦无益则不成。
以"因此"等结示当说：如所说相，说者闻者显现因即声智因无差别故，咒果具足应等同。
虽然常住显现因非真实能作，然承许后如是说。
又"其他"等：非耳境之不显现声，即以腭等作用不显现之声，彼等作用是否需要，即彼作用成无义。

།གང་ཡང་མཆུ་ལ་སོགས་པ་བསྐྱོད་པ་ཙམ་གྱིས་གཞན་དང་བདག་གི་ཐོས་པ་མེད་པ་ ཤུབ་བུའི་བཟླས་པ་དེ་དོན་མེད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ནི་ངག་གི་དོན་ཏོ།།གང་མཆུ་ལ་སོགས་པ་བསྐྱོད་པ་ཡང་མེད་པར་འདི་ལ་སྔགས་སེམས་པ་ཙམ་དེ་ནི་ཡིད་ཀྱི་བཟླས་པའོ། །འམ་གྱི་སྒྲ་ནི་སྡུད་པའི་དོན་ཏེ། ཡིད་ཀྱི་བཟླས་པ་དོན་མེད་འགྱུར་རོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། གང་གི་ཕྱིར་སྒྲ་ནི་རྣ་བའི་ཡུལ་ཡིན་ཏེ། སྒྲ་རྣ་བས་གཟུང་བར་བྱ་བ་ཉིད་ཡིན་ཞིང་། སྒྲའི་རང་བཞིན་ཡང་སྔགས་ཡིན་ནོ། །ཤུབ་བུ་དང་ཡིད་ཀྱི་བཟླས་པ་དག་ནི་རྣ་བས་གཟུང་དུ་མེད་པའི་ཕྱིར་སྒྲ་ཉིད་མ་ཡིན་པ་དང་སྒྲ་ཉིད་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་སྔགས་ཉིད་ཀྱང་མ་ཡིན་ན་སྔགས་མ་ཡིན པ་བཟླས་པས་འབྲས་བུ་དང་ལྡན་པར་ཇི་ལྟར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ངག་གི་དོན་ཏོ།།གཟུང་བར་བྱ་བ་ཡིན་པས་ན་གཟུང་བ་སྟེ། རྣ་བས་གཟུང་བར་བྱ་བ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །སྒྲ་གང་ལ་དེ་ཉིད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཡོད་པ་དེ་ལ་དེ་སྐད་ཅེས་བྱའོ། །དེ་ལས་བཟླས་ན་ཐལ་ཆེས་ པའི་ཕྱིར་ཏེ།རྣ་བས་གཟུང་བར་བྱ་བའི་སྒྲ་མ་གཏོགས་པ་ཡིད་ཀྱི་བཟླས་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་བདག་ཉིད་ཅན་སྒྲ་ཉིད་དུ་འདོད་ན་རོ་ལ་སོགས་པ་དག་ཀྱང་སྒྲ་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ། །རྣ་བའི་སྤྱོད་ཡུལ་ཁོ་ན་སྒྲ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་བཅོས་མཛད་ པའི་ངེས་པར་གཟུང་བ་ལ་གཞན་དག་ནི་སྒྲ་ཁོ་ན་རྣ་བའི་སྤྱོད་ཡུལ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བཟློག་པར་ངེས་པར་གཟུང་བ་གཟུང་བ་ནས་ཐལ་ཆེས་པ་སྨྲ་བའི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨྲས་པ་ལ།དེ་ལྟར་ན་ཞེས་བྱ་བ་རྣ་བའི་སྤྱོད་ཡུལ་ནི་སྒྲའི་རང་བཞིན་ཉིད་ཡིན་ན་སྒྲ་ཉིད་ཀྱི་སྤྱི་ལ་སྒྲའི་ རང་བཞིན་དུ་ཐལ་བར་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ནམ།སྒྲ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གྲུབ་པའི་མཐའ་སྨྲ་བ་ཡིན་ཏེ། སྒྲ་ཁོ་ན་རྣ་བའི་སྤྱོད་ཡུལ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ནི་མི་སྨྲའི། སྒྲ་ནི་གདོན་མི་ཟ་བར་དེའི་མཚན་ཉིད་ཅན་ཡིན་ནོ་ཞེས་སྨྲའོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དེ་ལ་རྣ་བས་གཟུང་བར་བྱ་བ་ཉིད་ལས་ མ་གཏོགས་པའི་མཚན་ཉིད་གཞན་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།།སྒྲའི་མཚན་ཉིད་དེ་ལ་གལ་ཏེ་སྐྱེས་བུ་གང་སྦྱོར་བ་པོ་གང་འབྲས་བུ་དང་ལྡན་པའི་སྒྲའི་བདག་ཉིད་ཅན་གྱི་སྔགས་དག་མངོན་པར་གསལ་བའི་རྒྱུ་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲའི་རང་གི་ངོ་བོ་འཛིན་པའི་ཤེས་པའི་རྒྱུ་ཡིན་པར་འདོད་པ་དེའི་ཚེ་མངོན་ པར་གསལ་བ་མ་ཡིན་པ་ཐོས་པའི་ཡུལ་ཅན་གྱི་སྟེ།བྱེད་པ་གང་དག་གིས་མངོན་པར་གསལ་བ་མ་ཡིན་པ་ཐོས་པའི་ཡུལ་སྒྲ་ལ་ཡོད་པ་དེ་ཞེས་བྱ་བར་ཚིག་རྣམ་པར་སྦྱར་རོ། །སྦྱོར་བ་པོ་སྟེ་བྱེད་པ་པོས་བྱེད་པ་དེ་རྣམས་ཀྱི་མཆུ་ལ་སོགས་པ་བསྐྱེད་པ་ཙམ་གྱིས་ཤུབ་བུའི་བཟླས་པ་ སྔགས་ཀྱི་འབྲས་བུ་དང་ལྡན་པ་མ་ཡིན་ཞིང་ཡིད་ཀྱི་བཟླས་པ་ཡང་སྔགས་ཀྱི་འབྲས་བུ་དང་ལྡན་པ་མ་ཡིན་ནོ།

以下是完整的直译：
若仅以唇等动作而无他人与自己听闻的低声诵咒，将成无义，此为语义。若无唇等动作而仅思维咒语，此为意诵。"或"字为总摄义，意诵亦成无义。
为何？因声是耳境，声应为耳所取，咒亦是声自性。低声诵与意诵因不可为耳所取故非声，因非声故亦非咒，非咒之诵如何能具果？此为语义。
因应被取故为所取，即应为耳所取之义。声具彼相者，称为彼。若从彼诵则过失太大，因若许除耳所取声外，意诵等识性为声，则味等亦应成声。
论师确定唯耳境是声，而他人反转确定声唯是耳境，说过失太大，故说"如是"等。
如是，若耳境是声自性，则声之总相岂不成声自性？
"声"等是宗义，不说唯声是耳境，而说声必定具彼相。为何？因彼除耳所取性外无余相故。
于彼声相，若许某加行者为具果声性咒之显现因，即声自体执持智之因时，非显现闻境之，即以何作用于非显现闻境声有彼，如是安立词句。
加行者即作者以彼等作用仅生唇等之低声诵非具咒果，意诵亦非具咒果。

།འདི་ལྟར་དེའི་ཚེ་ཞེས་བྱ་བ་ཤུབ་བུ་དང་ཡིད་ཀྱི་བཟླས་པ་ཉིད་ཀྱི་དུས་སུ་རྣ་བའི་བྱེད་པས་སྒྲ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཅུང་ཟད་ཀྱང་ངེས་པར་བྱས་ཤིང་གཟུང་བ་མེད་དོ། །ཡིད་ཀྱི་ བཟླས་པ་ཡང་སྔགས་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན།སྒྲའི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་སྒྲའི་བདག་ཉིད་ཅན་མ་ཡིན་པ་ཡང་སྔགས་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི་རྣ་བའི་དབང་པོས་གཟུང་བར་བྱ་བ་ཉིད་དང་སྐྱེས་བུས་མ་བྱས་པ་ཉིད་དང་རྟག་པ་ཉིད་དུ་ཁས་བླངས་པའི་ཕྱིར་རོ། ། རྣམ་པར་རྟོག་པ་ནི་དེ་ལས་བཟློག་པ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །བརྒྱུད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་གཞན་གྱི་བསམ་པའི་དོགས་པ་བསུ་བ་ཡིན་ཏེ། གང་ཡང་ཤུབ་བུ་དང་། ཡིད་ཀྱི་བཟླས་པའི་དུས་སུ་གལ་ཏེ་བློ་དེའི་གསལ་བ་ཡིན་ཏེ། སྔགས་སྣང་བའི་བློ་སྒྲ་དེའི་གསལ་བ་སྟེ་ཤེས པ་ཡིན་ན་ཡང་ངོ་།།ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། བརྒྱུད་པས་དེ་ལས་སྐྱེ་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཏེ་སྒྲ་ལས་སྐྱེ་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་ན་དེའི་སྒྲའི་ཤེས་པ་སྔར་སྐྱེས་པ་དེས་ལེགས་པར་འདུས་བྱས་པའི་རིམ་གྱིས་ཡིད་ཀྱི་བཟླས་པ་ལ་སྒྲའི་སྣང་བ་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཡིད་ཀྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ འཆད་པར་བྱེད་དེ།ཟློས་པ་པོས་ཡིད་ཀྱིས་བསམས་སུ་ཟིན་ཀྱང་སྒྲ་ཐོས་པ་མེད་ཅིང་སྒྲ་ཐོས་པ་མ་གཏོགས་པར་སྔགས་སྣང་བ་ཅན་གྱི་བློ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་མེད་དོ། །དེ་བས་ན་སྒྲ་ལས་འབྱུང་བ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། སྒྲ་ལས་སྐྱེ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཡིད་ཀྱི་བཟླས་པའི་དུས་སུ་བློ་ དེ་ཡང་སྒྲའི་གསལ་བ་ཉིད་ཡིན་ཏེ།སྒྲའི་ཤེས་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །དེ་བས་ན་སྔགས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཡིད་ཀྱི་བཟླས་པ་ལ་སོགས་པ་དེའི་སྦྱོར་བ་པོ་འབྲས་བུ་བསྟན་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བསམས་པའོ། །དེ་ལྟར་ན་ཞེས་བྱ་བ་བརྒྱུད་པས་སྔགས་ཉིད་ཡིན་ན་ཐུག་པ་ མེད་པར་འགྱུར་རོ།།དེ་ཉིད་བསྟན་པའི་ཕྱིར་སྒྲ་ལས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ་སྔགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་སྒྲ་ལས་དོན་གྱི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ནི་སྒྲ་ལ་དོན་གྱི་རྣམ་པར་རྟོག་པའོ། །དེ་ལྟར་ན་མེ་ལ་སྭཱ་ཧཱ་ཞེས་བརྗོད་པ་ན་མེ་འབར་ཞིང་གསལ་བ་ལ་སོགས་པའི་ངོ་བོ་ཅན་ཡིན་ ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་འགའ་ཞིག་གི་ཚེ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་ལ།དེ་དག་ཀྱང་བརྒྱུད་པས་སྒྲ་ལ་སྐྱེ་བ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དེ་དག་ཀྱང་དེ་ལྟར་འགྱུར་ཏེ་སྔགས་ཀྱི་གསལ་བའི་མཚན་ཉིད་ཅན་གྱི་སྦྱོར་བར་འགྱུར་རོ། །གལ་ཏེ་དོན་ཅན་ཡིན་ཏེ་སྒྲ་གང་ལ་སྒྲས་ རབ་ཏུ་ཕྱེ་བའི་དོན་གྱི་ཡུལ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་དེའི་དོན་ཅན་ཡིན་ཞེས་བྱ་བར་ཚིག་རྣམ་པར་སྦྱར་རོ།

如是，彼时即低声诵与意诵时，耳作用全无确定及执取所谓声之义。
若谓意诵亦是咒，则说"声"等：意之分别非声性者亦非咒，因承许彼应为耳根所取、非人作、常住故。分别则与彼相反故。
"间接"等是迎接他人心中疑虑：若于低声诵与意诵时，若彼智为显现，即咒现智为彼声之显现即智。
为何？因由间接从彼生故，即从声生故。如是，由先前生起之声智善作意次第，于意诵生声显现故。
以"意"等解释：诵者虽以意思维，无声闻，除声闻外无有咒显现智。因此，因从声生故，即因从声生故，意诵时彼智亦是声显现，即是声智。因此，因是咒自性故，意诵等彼加行者当示果，此为所思。
如是，若由间接是咒则成无穷。
为显示彼故，说"从声"等：从咒相声之义分别即于声之义分别。如是，说"火祭"时，生起"火燃明"等性质之某分别，彼等亦因间接于声有生故，彼等分别亦如是成为咒显现相之加行。
若有义，即于何声有声所分别义境，彼即彼之有义，如是安立词句。

།གལ་ཏེ་བློ་དེ་ཉིད་སྔགས་ཀྱི་གསལ་བ་ཡིན་གྱི་སྒྲའི་ཡུལ་དོན་གྱི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། མི་གྲུབ་ཅེས་བྱ་བ་གྲུབ་པའི་མཐའ་སྨྲ་བ་ཡིན་ཏེ། སྒྲའི་རྣམ་པར་རྟོག་ པ་ཡང་སྒྲའི་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཡུལ་ཅན་ཉིད་དུ་གྲུབ་པ་མ་ཡིན་ནོ།།ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། རྟོག་པའི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བའི་ཕྱིར་རོ་སྟེ། རིགས་མཐུན་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་རྒྱུ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྒྲོ་བཏགས་པའི་རྣམ་པའི་ཡུལ་ཅན་ཉིད་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་ པར་རྟོག་པ་ཡིན་ནོ།།སྒྲ་ལས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་འཆད་པར་བྱེད་དེ་སྒྲ་ལས་འབྱུང་བ་ཅན་གྱི་བློ་ཐམས་ཅད་ནི་དེའི་གསལ་བ་སྟེ། སྒྲའི་གསལ་བ་ཡིན་པར་མི་སྨྲ་མོད་ཀྱི་འོན་ཀྱང་དེའི་ཡུལ་ཅན་ཏེ། སྒྲའི་ཡུལ་ཅན་གྱི་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་བློ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་སྒྲ་དེའི་ གསལ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན།དེ་དང་དེ་ནི་བདེན་པ་མ་ཡིན་ནོ། །གང་གི་ཕྱིར་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ནི་དེའི་ཡུལ་ཅན་ཉིད་དེ་སྒྲའི་ཡུལ་ཅན་དུ་གྲུབ་པ་མ་ཡིན་ནོ། །འདི་ལྟར་རང་གི་མཚན་ཉིད་ལ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་རྣམས་མི་འཇུག་གོ་ཞེས་ལེའུ་གསུམ་པ་ལ་སྟོན་པར་འགྱུར་རོ། །གལ་ཏེ་ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་ རྣམས་རྣམ་པར་རྟོག་པ་རྣམས་ཀྱི་རྒྱུ་མ་ཡིན་ན་འོ་ན་ཇི་ལྟར་སྐྱེ་བར་འགྱུར་ཞེ་ན།དེ་དག་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། རྣམ་པར་རྟོག་པ་དེ་དག་ནི་ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་ཉེ་བ་ལ་ལྟོས་པ་མེད་པ་ཅན་ཏེ། གང་དག་གི་ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་ཐག་ཉེ་བ་ལ་ལྟོས་པ་མེད་པ་ཞེས་ཚིག་རྣམ་པར་སྦྱར་རོ། །བདག་ཉིད་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཞེས་བྱ་ བ་གང་གི་བག་ཆགས་སད་པའི་རྒྱུ་གང་ཡིན་པའོ།།རྣམ་པར་ཤེས་པ་གནས་པ་ཉིད་ཀྱི་ནང་གི་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་བག་ཆགས་སད་པ་སྟེ། རྣམ་པར་རྟོག་པ་སྔ་མ་སྔ་མས་བསྒོས་པའི་ནུས་པ་སད་པ་ལས་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ། །གང་གི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་དོན་མེད་པར་འགྱུར་བ་དེ་བས་ན་དེ་ དག་ནི་རྒྱུ་མ་ཡིན་ནོ།།ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཕྱི་རོལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་འགགས་པ་ནི་ཞིག་པའོ། །མ་འོངས་པ་ནི་མ་སྐྱེས་པའོ། །ཕྱི་རོལ་འགགས་ཤིང་མ་སྐྱེས་སུ་ཟིན་ཀྱང་རྣམ་པར་རྟོག་པ་རྣམས་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གང་གི་ཕྱིར་དོན་མེད་པར་འགྱུར་བ་དེའི་ཕྱིར་དོན་གྱི་རྒྱུ་ཅན་ དག་མ་ཡིན་ནོ།།ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། གང་གི་ཕྱིར་གང་ཡོད་པ་དེ་ཉིད་ཉེ་བ་སྟེ། ཡོད་པའི་ཁྱད་པར་ལ་ལྟོས་པ་མེད་པ་དེ་ནི་ལྟོས་པ་མེད་པ་དེའི་སྐྱེད་པར་བྱེད་པའི་རྒྱུ་མ་ཡིན་ཞིང་། ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་རྒྱུ་མ་ཡིན་པ་ཡང་ཇི་ལྟར་ན་ཡུལ་ཡིན་ཏེ། རྒྱུ་མ་ཡིན་པ་ནི་ཡུལ་ཡིན་པར་ འགལ་བའི་ཕྱིར་མ་ཡིན་པ་ཁོ་ནའོ།

若谓彼智是咒之显现，而非声境义之分别，则说"不成立"是宗义：声之分别亦不成立为声自相境者。
为何？因随分别故，即因同类分别为因故。意之分别是增益相之境者。
以"从声"等解释：一切从声生智皆为彼显现，虽不说是声显现，然为彼境者，即凡是声境分别智者即是彼声之显现。
彼等非真实。因为意分别不成立为彼境者即声境。如是，将于第三品中显示"诸分别不行于自相"。
若谓若外境非诸分别之因，则如何生起？说"彼等"等：彼等分别无待于外境邻近，即无待于外境邻近者，如是安立词句。
"如自性"即为何习气觉醒之因。由住于识之内分别习气觉醒，即由前前分别熏习之力觉醒而生。
因如是成无义故，彼等非因。为何？于"外"等中，已灭即已坏，未来即未生。虽外已灭未生，诸分别仍有故。
因成无义故，非义因。为何？因凡有者即邻近，无待于有之差别者，彼无待者非彼生因，外境非分别因亦如何是境？因非因即境相违故，定非是。

།གང་གི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་ན་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ནི་སྒྲའི་ཡུལ་ཅན་མ་ཡིན་པ་དེ་བས་ན་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཡིད་ཀྱི་བཟླས་པ་ལ་སོགས་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་སྒྲའི་གསལ་བ་ཉིད་མ་ཡིན་ན་གང་ལས་ཏེ། རྒྱུ་གང་གིས་དེ་དང་ལྡན་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཡིད་ཀྱི་བཟླས་པ་དང་ལྡན་པའི་ སྐྱེས་བུ་སྔགས་ཀྱི་སྦྱོར་བ་བོར་འགྱུར་ཏེ།མི་འགྱུར་བ་ཁོ་ནའོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དེ་བས་ན་དེ་ལྟར་སྒྲ་ལས་བྱུང་བ་ཅན་དང་། དེའི་དོན་ཅན་གྱི་བློ་སྒྲའི་གསལ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་རྟོག་པ་དེ་ལ་ཡིད་ཀྱི་བཟླས་པའི་སྒྲའི་མངོན་པར་གསལ་བ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་སྐྱོན་སྔར་བཤད་པ་ཡང་ འདི་ལ་ཡང་སྐྱོན་དུ་འགྱུར་རོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་དེ་ལས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ།སྒྲ་དེ་ལས་འབྱུང་བའི་སྒྲ་དེའི་ཡུལ་ཅན་གྱི་བློ་སྒྲའི་གསལ་བ་ཡིན་ཞིང་དེའི་རྟེན་ཏེ། སྒྲའི་གསལ་བ་དེའི་རྟེན་སྐྱེས་བུ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཞེས་བྱ་བའི་ཕྱོགས་འདི་ལ་ཡང་བཤད་ཟིན་ཏོ། །ཅི་ ཞིག་བཤད་ཟིན་ཅེ་ན།ཉན་པ་པོ་ལ་ཡང་སྦྱོར་བ་པོ་ཉིད་དུ་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། ཉན་པ་པོ་ལ་ཡང་སྒྲ་ལས་བྱུང་བ་དེའི་ཡུལ་ཅན་གྱི་བློ་རང་གི་རྒྱུད་ལ་འགྱུར་བའི་ངང་ཚུལ་ཅན་གྱི་རྟེན་ཡིན་པ་དེ་ལྟར་ན་འདི་ཡང་སྔགས་ཀྱི་འབྲས་བུ་དང་ལྡན་པར་འགྱུར་རོ། །གཞན་ ཡང་སྔགས་རྟག་པ་དག་ནི་ཕུལ་དུ་བྱུང་བ་སྐྱེད་པ་ལ་སྦྱོར་བ་མ་ཡིན་གྱི་འོན་ཀྱང་དེའི་ཡུལ་ཅན་གྱི་ཤེས་པ་ལ་ཡིན་ན་དེའི་ཤེས་པ་ལ་སྟེ།སྒྲའི་ཡུལ་ཅན་སྐྱེས་བུ་ལ་བརྟེན་པའི་ཤེས་པ་ལ་སྒྲ་སྦྱོར་བ་ཡིན་པར་ཁས་ལེན་ན་ཡང་སྐྱེས་བུ་ལ་སྒྲ་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །ཇི་ལྟ་ཞེ་ན་སྐྱེས་བུ་དེའི་ ཤེས་པ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ།།སྒྲ་ལ་སྐྱེས་བུ་བྱེད་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དེའི་བདག་ཉིད་ལ་ཞེས་བྱ་བ་སྒྲའི་བདག་ཉིད་རྟག་པ་ཕུལ་དུ་བྱུང་བར་བྱར་མེད་པ་ཅན་ལ་སྐྱེས་བུས་ཕན་གདགས་པར་བྱར་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་ན་ཡང་སྒྲ་རྣམས་ཀྱི་སྦྱོར་བ་པོ་ ནི་ཕན་འདོགས་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་པའི་སྐྱེས་བུ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་སྙད་འདི་ཡང་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པ་ཡིན་ཏེ།འཇིག་རྟེན་པ་དག་ནི་གང་ལ་བྱ་བ་མེད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་སྦྱོར་བ་པོ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བརྗོད་དོ། །རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་མཇུག་སྡུད་ པར་བྱེད་དོ།།གལ་ཏེ་དངོས་སུ་སྒྲ་ལས་བྱུང་བའམ་ཅི་སྟེ་བརྒྱུད་པས་བྱུང་བའི་བློ་སྒྲའི་གསལ་བ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་སྒྲའི་རང་བཞིན་ཅན་གྱི་སྔགས་དག་གི་སྦྱོར་བ་ལས་ཏེ། དེའི་ཡུལ་ཅན་གྱི་ཤེས་པ་སྐྱེད་པ་ལས་འབྲས་བུ་ཐོབ་པར་འདོད་ན་ནི་ཡིད་ཀྱི་བཟླས་ པ་དོན་མེད་པ་ཅན་ཡིན་ནོ།

因如是分别非声境者，故意分别即意诵等相者非声显现，则由何因，即由何因彼相应者，即意诵相应之士夫成为咒之加行者？定不成，此为其义。
因此，如是"从声所生及其义者之智为声显现"之分别，于彼意诵之声非显现之过失如前所说，于此亦成过失。为显示此故，说"从彼"等：从彼声生、彼声境智为声显现，及彼所依，即声显现彼所依士夫者，于此主张亦已说讫。
何为已说？闻者亦应成加行者，即闻者亦是从声所生彼境智于自相续成就性之所依，如是此亦应具咒果。
复次，常住咒非用于生殊胜，然于彼境智，即于彼智，即于声境依士夫之智用声，若许此者，则于士夫有声作用。云何？因生彼士夫之智故。
于声则无士夫作用。为何？"于彼自性"即于声自性常住殊胜无所作者，士夫不能作利益故。如是，声之加行者为无利益之士夫，此言说亦超世间，世人不说于无所作者是加行者。
以"一切种"等结语。若许直接从声生或间接所生之智声显现一切种声自性咒之加行，即从生彼境智得果者，则意诵成无义。

།ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཡིད་ཀྱི་བཟླས་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་གྱི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ནི་སྒྲའི་ངོ་བོ་ལ་རེག་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གང་གིས་བརྡ་ལས་འབྲས་བུ་ཡིན་པ་དེའི་ཡང་ཡིད་ཀྱི་བཟླས་པ་ཇི་ལྟར་ན་དོན་མེད་པ་ཅན་མ་ཡིན་ཞེ་ན། རང་སྤྱི་དང་ཞེས་ བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ།རང་སྤྱི་ནི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ལ་སྣང་བའི་རྣམ་པ་ཅན་སྤྱིའི་རང་བཞིན་ཡིན་ལ། རང་གི་རང་བཞིན་ནི་རང་གི་མཚན་ཉིད་དེ། རང་སྤྱི་དང་ནི་རང་བཞིན་རྣམས། །དེ་རྣམས་ཀྱི་ངོ་བོ་གཅིག་ཏུ་བརྗོད་འདོད་པས་ཞེས་བྱ་བ་གཅིག་ཏུ་སྒྲོ་བཏགས་ནས་ བརྗོད་པར་འདོད་པ་སྟེ།སྣང་བ་དང་རྣམ་པར་བརྟག་པར་བྱ་བ་གཅིག་ཏུ་བྱས་ནས་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །བརྡ་བྱེད་རྣམས་ཀྱིས་བརྗོད་པའི་ཕྱིར་ཏེ་སྔགས་བྱས་པའི་ཕྱིར་ཡིད་ཀྱི་བཟླས་པ་དོན་མེད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་འགལ་བ་མེད་དོ། །དེ་ཉིད་ནི་ཇི་ལྟར་བརྡ་བྱེད་པས་ རང་སྤྱི་དང་རང་གི་མཚན་ཉིད་དག་ལ་གཅིག་ཏུ་མངོན་པར་ཞེན་པས་སྔགས་བྱེད་པ་དེ་ལྟར་ཡིད་ཀྱི་བཟླས་པ་བྱེད་པ་ཡང་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཁོ་ན་བཟླས་པ་བྱའོ་སྙམ་དུ་འདོད་པ་དེ་བས་ན་བརྡ་བྱེད་པའི་བསམ་པ་བསྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་འབྲས་བུ་དང་ལྡན་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བསྟན་ཏོ།། དངོས་ལ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་དངོས་པོ་ལ་ནི་འགལ་བ་མེད་པ་མ་ཡིན་གྱི་འོན་ཀྱང་འགལ་བ་ཡོད་པ་ཁོ་ནའོ། །དེ་ལྟར་ན་དངོས་པོ་རང་གི་མཚན་ཉིད་ལས་འབྲས་བུ་ཐོབ་པ་ཡིན་ན་ནི་ཡིད་ཀྱི་བཟླས་པ་དོན་མེད་པ་ཅན་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི་དངོས་པོ་ལ་རེག་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །བརྡ ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་འཆད་པར་བྱེད་དེ་སྒྲའི་རང་གི་མཚན་ཉིད་ནི་རྣ་བའི་དབང་པོའི་ཡུལ་ཡིན་ཞིང་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་ཀྱང་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་སྣང་བ་གཟུང་བའི་རྣམ་པ་ཡིན་པས་དོན་མེད་པར་ཐ་དད་དུ་ཟིན་ཀྱང་ངོ་།།བརྡ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བརྡ་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་ པར་རོ།།ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་བློས་སོ། །གཅིག་ཏུ་བྱས་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསྡུས་ནས་སོ། །བརྡ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་དོན་གྲུབ་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བརྡ་གསལ་བར་བྱེད་པ་སྟེ། ངག་དང་ཡིད་ཀྱིས་ཁོ་བོས་བྱས་པའི་སྔགས་བརྗོད་པ་ལ་ནན་ཏན་དུ་བྱེད་པ་གང་ཡིན་ པ་དེ་ནི་སྔགས་འདིས་བརྡ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་དོན་གྲུབ་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བརྡ་གསལ་བར་བྱེད་པར་འགྱུར་རོ།།དེ་བས་ན་སྔགས་འདི་དག་ཡིད་ཀྱིས་རྗོད་པར་བྱེད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་བརྡ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་དོན་གྲུབ་པར་འགྱུར་བ་དེ་ལྟར་ན་ཡིད་ཀྱི་བཟླས་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་སྐྱོན་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ།

为何？因意诵相之分别不触声体故。
若问：若由名言为果者，其意诵如何非无义？说"自共"等：自共即分别中显现相之共相自性，自性即自相。"自共及自性，彼等体一"欲说者，即增益为一而欲说，即显现与所分别成一之义。
由立名言者说故，即由作咒故意诵成无义，此无相违。即如立名言者于自共与自相执为一而作咒，如是作意诵者亦欲唯诵自相，因此为成就立名言者之意乐故成有果，此为所显。
"于实非"者，于事物非无相违，然定有相违。如是，若从事物自相得果者，则意诵成无义，因彼不触事物故。
以"名言"等解释：声自相是耳根境，共相亦是分别显现所取相，虽无义差别。"如名言"即随顺名言。"世俗"即以分别智。"成一"即摄集。
如名言成义者为明显名言，即凡以语意精进诵我所作咒者，此咒如名言成义，如是成明显名言。
因此，凡以意说此等咒者，如名言成义，如是于意诵等无过失。

། སོགས་པའི་སྒྲས་ནི་ཤུབ་བུའི་བཟླས་པ་ལ་སོགས་པ་གཟུང་ངོ་། །དངོས་པོའི་རང་བཞིན་ཏེ་སྒྲའི་རང་བཞིན་ལས་སྔགས་ཀྱི་འབྲས་བུ་ཐོབ་པར་འདོད་ན་ཡང་དེའི་རང་བཞིན་ལ་རེག་པ་མེད་པར་ཡིད་ཀྱི་བཟླས་པ་ལ་སོགས་པ་ལས་འབྲས་བུར་མི་འགྱུར་རོ། །ཡི་གེ་དག་ལས་ཞེས་བྱ བ་ལ་སོགས་པས་གཞན་གྱི་བསམ་པའི་དོགས་པ་བསུ་བ་ཡིན་ནོ།།ཡི་གེ་དག་ལས་གཞན་གྱི་གོ་རིམས་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ཡི་གེ་ཁོ་ན་སྔགས་ཡིན་གྱི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྐབས་སུ་བཤད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ལ་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། གལ་ཏེ་གོ་རིམས་མེད་ན་ནི་རོ་དང་མཚོ་ཞེས་ ཐོས་པ་ལ་རྟོག་པ་ཐ་དད་པའི་འབྲས་བུ་ཐ་དད་པ་ཞེས་མི་འགྱུར་རོ།།རོ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་དེ་ཉིད་འཆད་པར་བྱེད་དེ། རོ་དང་མཚོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཚིག་དག་ལ། རོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་འདི་ལ་ཡི་གེ་གང་ཁོ་ན་ཡིན་པ་དེ་ཁོ་ན་མཚོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་ལ་ཡང་ཁྱད་ པར་ཡང་ནི་ཅུང་ཞིག་ཀྱང་མེད་ནའོ།།ཡི་གེ་ལས་ཐ་དད་པའི་ཚིག་གཞན་མེད་ན། ཚིག་གང་ལ་འབྲས་བུ་ཐ་དད་པ་སྟེ། བློ་ཐ་དད་པར་འགྱུར། འབྲས་བུའི་ཐ་དད་པ་ཡང་ཡོད་ན་ནི་གང་ལས་མཚོ་དང་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་དེ་དག་གི་སྤོབས་པ་བློ་སྟེ་ཐ་དད་པ་ཡང་མཐོང་ནའོ། ། དེ་དག་གི་གོ་རིམས་ཀྱང་མི་འདྲ་བ་སྟེ་ཐ་དད་པར་མཐོང་ནའོ། །ཡི་གེ་དག་ཀྱང་དེ་དག་ཁོ་ན་ཡིན་པས་རྒྱུའི་ཡི་གེ་ཐ་དད་པ་མེད་པར་འབྲས་བུ་ཐ་དད་པར་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་བས་ན་ཡི་གེ་རྣམས་ཐ་དད་པ་མེད་དུ་ཟིན་ཀྱང་ཐ་དད་པ་དང་ལྡན་པ་སྟེ་ཚིག་སོ་སོ་ལ་ཐ་དད་པ་ཡོད་ཀྱང་ངོ་། ། གོ་རིམས་ཏེ་ཚིག་སོ་སོ་ཐ་དད་པ་དང་ལྡན་པའི་གོ་རིམས་གང་ལས་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་རྟོགས་པ་ཐ་དད་པ་སྟེ་བློ་ཐ་དད་པ་འདིར་འགྱུར་རོ། །བདེན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གྲུབ་པའི་མཐའ་སྨྲ་བ་ཡིན་ཏེ། ཚིག་སོ་སོ་ཐ་དད་པ་དང་ལྡན་པ་ལ་གོ་རིམས་ཡོད་མོད་ཀྱི། འོན་ཀྱང་གོ་རིམས་དེ་ནི་སྐྱེས་བུའི་རྟེན་ཅན་ཡིན་ཏེ་སྐྱེས་བུས་བྱས་པའི་ཡི་གེ་དག་ལས་ཐ་དད་པ་མེད་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །རྒྱུ་ཐ་དད་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཡི་གེ་དག་ཀྱང་ཚིག་སོ་སོ་ལ་གཞན་དང་གཞན་འབྱུང་མོད་ཀྱི། འོན་ཀྱང་བློ་དམན་པ་དག་དེ་དག་འདྲ་བའི་ཕྱིར་གཅིག་ཉིད་དུ་ཞེན་པར བྱེད་དོ།།དེ་ཉིད་བསྟན་པའི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། འདིར་འཆད་པ་པོ་ལ་གནས་པ་ཡི་གེ་ཀུན་ནས་སློང་བར་བྱེད་པ་ཀུན་ནས་བསླང་བར་བྱ་བ་ཡི་གེ་སོ་སོ་ཐ་དད་པ་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་འབྱུང་བ་ཅན་གྱི་ཤེས་པ་དག་ནི་ཤེས་པ་སྔ་མ་སྔ་མའི་དེ་མ་ཐག་པའི་ རྐྱེན་གྱིས་སྐྱེད་པར་འགྱུར་ཞིང་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་འགྱུར་བ་ཅན་གྱི་ཤེས་པ་དེ་དག་གིས་ཀྱང་ཡི་གེའི་གོ་རིམས་ཅན་ཉིད་དག་སྐྱེད་པར་བྱེད་པར་འགྱུར་རོ།

"等"字包含低声诵等。若许从事物自性即声自性得咒果者，则无触其自性之意诵等亦不成果。
以"从字"等迎接他人心中疑虑。"从字外无他次第"即唯字是咒，对此所说处当说：若无次第，则闻"尸"与"海"时不应有异分别异果。
以"尸与"等解释此义：于"尸"与"海"等词，若"尸"字之诸字与"海"字完全相同，毫无差别。若无异于字之他词，则何词有异果即异解？然见有异果，因见"海"与"尸"二词之勇识智有别。
见彼等次第亦不同即有别。因字亦即彼等，无因字差别而有异果不应理。因此，虽字无差别然有差别，即各词有别。
由次第即各词差别之次第，从此生"尸"等异解即异智。"诚然"是宗义：虽各词差别有次第，然彼次第依士夫，即由士夫所作，字无差别。
因无异因，字于各词虽生异，然劣智因彼等相似而执为一。为显示此故，说"如是"等：此中住于说者之发起字、所发起字各别、随次第生起之诸智，由前前智等无间缘而生，且由彼随次第转变之诸智亦生有字次第者。

།གོ་རིམས་བཞིན་དུ་འབྱུང་བའི་ཡི་གེ་དག་གིས་ཀྱང་རྣ་བའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་རང་གི་ཡུལ་ཅན་གྱི་གོ་རིམས་ བཞིན་དུ་འབྲས་བུ་ཉིད་གང་ཡིན་པ་དང་།རང་གི་ཡུལ་ཅན་གྱི་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་འབྱུང་བའི་ངང་ཚུལ་ཅན་དངོས་པོ་སྐྱེད་པར་འགྱུར་ཞིང་བརྒྱུད་པས་ཡི་གེ་ལ་དམིགས་པ་ཅན་གྱི་དྲན་པ་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་འབྱུང་བའི་ངང་ཚུལ་ཅན་ཉིད་ཀྱང་ངོ་། །དེ་བས་ན་ཡི་གེ་རྣམས་ནི་ ཀུན་ནས་སློང་བར་བྱེད་པའི་ཤེས་པའི་གོ་རིམས་ལས་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་འབྲས་བུ་ཉིད་གང་ཡིན་པ་དང་།རང་གི་ཡུལ་ཅན་གྱི་ཤེས་པ་དག་ལ་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་རྒྱུ་ཉིད་གང་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་གོ་རིམས་སུ་རྣམ་པར་གཞག་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་བསྡུས་པའི་དོན་ཏོ། །ད་ནི་ཡན་ ལག་གི་དོན་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་ལ་སྒྲ་གང་སྐྱེ་བ་ཞེས་བྱ་བར་རྣམ་པར་སྦྱར་ཏེ།དཔེར་ན་ས་ར་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ལ་ཡི་གེ་ས་ལས་ཕྱིས་ཡི་གེ་ཨ་ལྟ་བུའོ། །གང་ལས་སྐྱེ་ཞེ་ན། ཡི་གེ་གང་ཀུན་སློང་ཤེས་པ་ལས་སྐྱེས་པའི་ཤེས་པ་ལས་ཏེ། དུས་སྔར་འབྱུང་བ་ཅན་གྱི་ཡི་གེ་ས་ནི་ཡི་གེ་གང་ ངོ་།།ཡི་གེ་ཡང་ཡིན་ལ་གང་ཡང་ཡིན་པས་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཞི་མཐུན་པའི་བསྡུ་བའོ། །ཡི་གེ་གང་ཀུན་ནས་སློང་བ་ནི་རྒྱུ་ཡིན་ཏེ་འདིས་ཀུན་ནས་སློང་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཡི་གེ་ཀུན་ནས་སློང་བ་ཡང་ཡིན་ལ་ཤེས་པ་ཡང་ཡིན་པས་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལས་འཛིན་པའོ། །དེ་ལ་སྐྱེས་ པའི་ཤེས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཡི་གེ་གང་ཀུན་ནས་སློང་ཤེས་པ་ལས་སྐྱེ་བའི་ཤེས་པ་དེ་ལས་སྐྱེ་བར་འགྱུར་ཏེ།ཡི་གེ་ས་ཀུན་ནས་སློང་བར་བྱེད་པའི་ཤེས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ལས་ཡི་གེ་ཨ་ཀུན་ནས་སླང་བའི་ཤེས་པ་སྐྱེས་པ་གང་ཡིན་པ་དེས་ཨ་སྐྱེས་ཅེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དེ་ལྟར་ གཞན་ལ་ཡང་ཡི་གེ་སྔ་མ་སྔ་མ་ཀུན་ནས་སློང་བར་བྱེད་པའི་ཤེས་པ་ལས་སྐྱེས་པ་ཕྱི་མ་ཕྱི་མའི་ཤེས་པ་ལས་ཡི་གེ་ཕྱི་མ་ཕྱི་མ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་པར་སྦྱར་རོ།།དེ་ལྟར་རེ་ཞིག་འཆད་པ་པོའི་རྒྱུད་ལ་གནས་པའི་ཀུན་ནས་སློང་བའི་ཤེས་པའི་གོ་རིམས་ལས་ཡི་གེ་རྣམས་གོ་ རིམས་བཞིན་དུ་སྐྱེ་བ་འབྲས་བུ་ཉིད་དུ་བསྟན་ནས་ཡི་གེ་དག་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་སྐྱེ་བ་ཡང་ཉན་པ་པོའི་རྒྱུད་ལ་གནས་པའི་རང་བཞིན་ཡུལ་ཅན་གྱི་ཤེས་པ་རྣམས་ཀྱི་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་རྒྱུར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར།དེའི་ཁྱད་པར་ཅན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ ཏེ།ཕྱི་མ་གང་ལ་ཡི་གེ་སྔ་མའི་ཁྱད་པར་ཏེ་བྱེ་བྲག་ཡོད་པ་དེ་ལ་དེ་སྐད་ཅེས་བྱའོ། །དེ་ནི་ཡི་གེ་ཕྱི་མའོ། །རྣ་བས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣ་བའི་རྣམ་པར་ཤེས་པས་སོ། །ངེས་པར་འགྱུར་བ་ནི་གཟུང་བར་འགྱུར་བའོ།

随次第生起之字亦生起耳识自境次第之果，及生起自境次第性之事物，并间接生起缘字之随次第性念。
因此，诸字从发起智之次第而有次第果，及于自境诸智有次第因，此即次第安立，此为摄义。
今于支分义分别中配释"何字生"：如"sa ra"中，字"sa"后有字"a"。从何生？从字发起智所生之智，即先时生起之字"sa"是字何。"字且何"是同依合释。字何发起是因，因由此发起故。"字发起且智"是取业。
其中所生智即从字何发起智所生智中生，即从字"sa"发起智中生字"a"发起智而生"a"之义。如是于余亦配释：从前前字发起智所生后后智中生后后字。
如是，先显从住于说者相续之发起智次第生诸字为果，复为显诸字随次第生亦为住于闻者相续之自性境智诸次第因故，说"彼差别"等：后者有前字差别即特征者，说为彼。彼即后字。"以耳"即以耳识。决定即所取。

།ཡི་གེ་སྔ་མ་སྔ་མ་ཡི་གེ་ཕྱི་མ་ཕྱི་མའི་དུས་སུ་ཡོད་པ་ཉིད་མ་ཡིན་ན། ཇི་ལྟར་ན་དེའི་ཁྱད་པར་ཅན་ཡི་གེ་ཕྱི་མ་དག་གཟུང་བར་འགྱུར་ཞེ་ན། ཤེས་པ་དེས་སྐྱེད་ཤེས་པ་ཅན་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། རང་གི་ཡུལ་ཅན་གྱི་ཤེས་པ་གང་ལ་ཡི་གེ་སྔ་མའི་ཡུལ་ཅན་གྱི་ཤེས་པ་དེས་བསྐྱེད་པ་ཡོད་པ་ཞེས་བྱ་བར་ཚིག་རྣམ་པར་སྦྱར་རོ། །དེ་སྐད་དུ་གང་གི་ཚེ་ཡི གེ་ས་ལ་དམིགས་པ་ཅན་གྱི་རྣ་བའི་ཤེས་པ་སྐྱེ་བའི་དུས་དེ་ཉིད་ཀྱི་ཚེ་ཡི་གེ་ཨ་ཀུན་ནས་སློང་བའི་སེམས་དེ་ཉིད་ཀྱིས་ཡི་གེ་ཨ་སྐྱེད་ཅིང་དེས་ཡི་གེ་ཨ་དང་ཡི་གེ་ས་ལ་དམིགས་པ་ཅན་གྱི་ཤེས་པ་དུས་མཚུངས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པར་འགྱུར་རོ།།དེ་ལ་ཡི་གེ་ས་ལ་དམིགས་ པ་ཅན་གྱི་རྣ་བའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལྷན་ཅིག་བྱེད་པ་དང་ཡི་གེ་ཨས་རང་གི་ཡུལ་ཅན་གྱི་ཤེས་པ་སྐྱེད་པ་ན་ཡི་གེ་སྔ་མའི་ཁྱད་པར་ཅན་རྟོགས་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བརྗོད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།དེ་བས་ན་དེ་ལྟར་ལྷན་ཅིག་བྱེད་པའི་ཤེས་པ་སྔ་མས་བསྐྱེད་པའི་ བདག་ཉིད་ཀྱི་ཤེས་པ་ཅན་དེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡི་གེ་ཕྱི་མའོ།།ཅི་འདྲ་བ་ཞིག་ཅེ་ན་ཐོས་པ་མཉན་པའི་དུས་ཀྱི་ཚེའོ། །དལ་བ་ཐོས་ཅན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་གི་ཚེ་ཡི་གེ་དལ་བ་སྟེ། རིམ་གྱིས་བརྗོད་པར་འགྱུར་བ་དེའི་ཚེ་ཐོས་པ་དལ་ཞིང་མི་མྱུར་བར་དཔྱོད་པའི་དང་ཚུལ་ཅན་ རབ་ཏུ་རྣམ་པར་ཕྱེ་ནས་འཛིན་པའི་ངང་ཚུལ་ཅན་ནོ།།སྒྲ་གང་ལ་རྣ་བའི་རྣམ་པར་ཤེས་པས་དལ་བར་ཐོས་པ་ཡོད་པ་དེ་ལ་སྐད་ཅེས་བྱ་སྟེ། གནས་སྐབས་གང་ལ་ཡི་གེ་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་ངེས་པར་གཟུང་བར་འགྱུར་བ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །ཤིན་ཏུ་མྱུར་བར་བརྗོད་པ་ན་ ཡི་གེ་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་ཡོངས་སུ་བཅད་པ་མེད་པའི་ཕྱིར།གང་ལས་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་དྲན་པ་སྐྱེད་པར་བྱེད། དེ་ལྟར་ན་ཤིན་ཏུ་མྱུར་བར་བརྗོད་པ་ན། ཁྱོད་ཀྱིས་ཅི་ཞིག་བརྗོད་ཅེས་བརྒལ་ཞིང་བརྟག་པར་འགྱུར་རོ། །མྱུར་དུ་བརྗོད་པ་ན་ཡང་ཡི་གེ་དག་གོ་རིམས་བཞིན་ དུ་འགྱུར་བ་ཅན་ཡིན་མོད་ཀྱི།འོན་ཀྱང་ཡི་གེ་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་སྔ་ཕྱི་གསལ་བ་མ་ཡིན་ནོ། །གང་དུ་གོ་རིམས་ངེས་པ་གཟུང་བ་དེ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་དལ་བ་ཐོས་ཅན་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་སོ། །དེ་ལྟ་བུར་གྱུར་པའི་ཡི་གེ་ཅི་ཞིག་བྱེད་ཅེ་ན། དེ་དྲན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་པ་ ལ།དེ་དྲན་པ་ལ་ལྟོས་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ཡི་གེ་སྔ་མ་དྲན་པ་ལའོ། །ཕྱིས་ནི་བདག་ཉིད་ལ་དྲན་པ་བྱེད་པ་སྟེ། བདག་ཉིད་དེ་རང་གི་ཡུལ་ལ་བརྒྱུད་པས་དྲན་པ་སྐྱེད་པར་བྱེད་ཅིང་བལྟ་བར་བྱའོ། །དེས་ནི་རང་གི་ཡུལ་ཅན་གྱི་ཤེས་པའི་ཡི་གེ་རྣམས་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་རྒྱུ་ཉིད་ བསྟན་ཏོ།

前前字于后后字时若不存在，则如何能取具前字差别之后字？说"由彼智所生智者"，配释为：自境智中有前字境智所生。
即当缘字"sa"之耳识生起时，即彼时字"a"发起心生字"a"，且彼与缘字"sa"之智同时，此为所显。其中，缘字"sa"之耳识为俱有缘，而字"a"生自境智时，了知具前字差别，此为其义。
因此，如是由俱有前智所生自性智者，彼即后字。何时？闻听之时。"缓慢闻者"即当字缓慢，即渐次说时，闻亦缓慢不急，具观察性，极为分别而取之性。
凡声为耳识缓慢所闻者，说为彼，即于何位能决定取字差别之意。极速说时，因无分别字差别，从何生随次第念？如是极速说时，将问"汝说何？"
虽速说时诸字亦有次第，然字差别前后不明。为显何处取定次第故，说"缓慢闻者"。如是之字作何？于"彼念"等中，"依彼念"即依前字念。后于自体作念，即自体间接生境念应知。此显自境智诸字随次第为因。

།དེ་ལྟར་ཏེ་དེ་སྐད་དུ་བསྟན་པའི་རིམ་པ་བཞིན་དུ་ཡི་གེ་རྣམས་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་ཉིད་དེ་དག་ཅེས་བྱ་བ་ཡི་གེའི་རྟེན་ཅན་ཏེ། ཡི་གེ་རྣམས་ཀྱི་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །སྐྱེས་བུས་བྱས་པ་ཉིད་དེ་སྐྱེས་བུས་སྦྱར་བ་ཉིད་ལ་འཇིག་རྟེན་གོ་རིམས་དག་ནི་ཡིན་ཞེས་བརྗོད་དོ། ། ཡི་གེ་རྣམས་ཀྱི་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་ཉིད་ཅི་ཞིག་ལ་ལྟོས་པ་ཞེ་ན། དེ་ནི་དེ་རྒྱུ་འཛིན་སེམས་ཀྱི་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། རྒྱུ་དང་འཛིན་པ་ཞེས་ནི་ཟླས་དབྱེ་བའོ། །ཡི་གེ་དེ་དག་གི་རྒྱུ་དང་འཛིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དྲུག་པའི་བསྡུ་བའོ། །དེས་ན་སེམས་ཀྱི་སྒྲ་དང་ཁྱད་པར་གྱི་བསྡུ་བ་བྱའོ། ། ཡི་གེ་དག་གི་རྒྱུ་སེམས་གང་ཡིན་པ་དང་དེ་དག་དང་འབྲེལ་པས་ཡི་གེ་རྣམས་འབྲས་བུ་ཉིད་ཡིན་ཏེ། སེམས་ཀྱིས་ཡི་གེ་དག་བསྐྱེད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །ཡི་གེ་འཛིན་པར་བྱེད་པའི་སེམས་དག་ནི་དེ་དག་དང་འབྲེལ་པས་ན་ཡི་གེ་རྣམས་རྒྱུ་ཉིད་ཡིན་ཏེ། ཡི་གེ་དག་གིས་སེམས་དེ དག་ཡི་གེ་འཛིན་པར་སྐྱེད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ།།སེམས་ཀྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་འཆད་པར་བྱེད་དེ་དག་གི་རྣམ་པར་རིག་བྱེད་གང་ལ་སེམས་ཀྱིས་ཀུན་ནས་སློང་བ་སྟེ། རྒྱུ་ཡོད་པ་དེ་ལ་དེ་སྐད་ཅེས་བྱའོ། །ངག་ཉིད་རྣམ་པར་རིག་བྱེད་ཡིན་ཏེ། གཞན་ཤེས་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ པའི་ཕྱིར་རོ།།ཐ་སྙད་ལ་དེའི་དབྱེ་བ་གསུམ་སྟེ། ཡི་གེ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་པ་ལ། ཡི་གེ་དང་ཚིག་དང་ངག་ཅེས་བྱ་བ་གང་ལ་ཡོད་པ་ཞེས་བྱ་བར་ཚིག་རྣམ་པར་སྦྱར་རོ། །དེ་ལ་ཡི་གེ་དག་གི་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་ནི་ཡི་གེ་དག་ཡིན་ནོ། །ཡི་གེ་བསྡུས་པ་ནི་ཚིག་ གོ།།ཚིག་བསྡུས་པ་ནི་ངག་གོ། །དེ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལས་ར་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་འདི་ལ་ཡི་གེ་ལྔ་ཡོད་དེ། ཡི་གེ་ས་དང་། དེའི་འོག་ཏུ་ཡི་གེ་ཨ་དང་། དེ་ནས་ཡི་གེ་ར་དང་། དེ་ནས་ཡི་གེ་ཨ་དང་དེའི་འོག་ཏུ་ཚེག་དྲག་ཅེས་བྱ་བའོ། །ཡི་གེས་ཀུན་ ནས་སློང་བར་བྱེད་པའི་རྒྱུའི་སེམས་གང་ཡིན་པའི་སེམས་དེ་མ་ཐག་པའི་རྐྱེན་དེས་དེ་མ་ཐག་པ་འཛིན་པ་དམིགས་པའི་རྐྱེན་རྣམ་པར་བཅད་པའི་ཕྱིར་རོ།།ཡི་གེ་ཨ་ཀུན་ནས་སློང་བའི་སེམས་དེ་སེམས་གང་གིས་ཡི་གེ་ཨ་ཀུན་ནས་སློང་བ་སྐྱེ་བར་བྱེད་པ་བསྐྱེད་པར་འགྱུར་རོ། ། དེ་བཞིན་དུ་ཞེས་བྱ་བ་བཤད་པའི་རིམ་པས་ཡི་གེ་ར་དང་ཚིག་དྲག་དག་སེམས་གང་གིས་ཀུན་ནས་སློང་བར་བྱེད་པ་དེ་དག་ནི་སྔ་མ་སྔ་མའི་རྐྱེན་ཅན་ཏེ། གང་ལ་སེམས་སྔ་མ་སྔ་མའི་རྐྱེན་ཏེ། རྒྱུ་ཡོད་པ་ཞེས་ཚིག་རྣམ་པར་སྦྱར་རོ། །དེ་ལ་ཡི་གེ་ཨ་ཀུན་ནས་སློང་བའི སེམས་ཀྱིས་ཡི་གེ་ར་ཀུན་ནས་སློང་བའི་སེམས་རྫོགས་པར་འགྱུར་རོ།

如是，依所说次第，诸字因果性彼等即依字，意为"诸字之"。士夫所作即士夫安立，说为世间次第。
诸字因果性依于何？说"彼即彼因取心"，因与取为分别。"彼等之因与取"是第六合释。故与"心"字作特性合释。
诸字之因心与彼等相关故诸字为果，因心生诸字故。取字诸心与彼等相关故诸字为因，因诸字生彼等取字心故。
以"由心"等解释：凡有心发起即因者，说为彼。语即表业，因令他了知故。
言说中彼分三，于"字及"等中，配释为：凡有字、词、语者。其中字之分别即字。字聚即词。词聚即语。
于"其中"等中，此"ra"字有五字：字"sa"，其后字"a"，次字"ra"，次字"a"，其后顿号。
字发起因心即彼等无间缘，为遮无间取所缘缘故。字"a"发起心由何心生字"a"发起而生。
如是，依说次第，字"ra"与顿号由何心发起者，彼等具前前缘，配释为：凡有前前心缘即因者。其中，字"a"发起心令字"ra"发起心圆满。

།ཡི་གེ་ར་ཀུན་ནས་སློང་བར་བྱེད་པ་དེ་མ་ཐག་པའི་སེམས་ཀྱི་རྐྱེན་གྱིས་ཡི་གེ་ཨ་ཀུན་ནས་སློང་བར་བྱེད་པའི་སེམས་དང་ཡི་གེ་ཨ་ཀུན་ནས་སློང་བར་བྱེད་པའི་སེམས་ཀྱིས་ཚེག་ དྲག་སྐྱེད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཀུན་ནས་སློང་བའི་སེམས་ཀྱི་དག་གི་དོན་ཏོ།།དེ་བས་ན་ཞེས་བྱ་བ་དེའི་ཕྱིར་རྒྱུ་གཞན་དང་གཞན་དག་དང་ལྡན་པའི་ཡི་གེ་དག་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་དག་ལ་ཀུན་ནས་སློང་བར་བྱེད་པའི་སེམས་ཀྱི་རྒྱུ་གཞན་དང་གཞན་ཡོད་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ ཏོ།།དེས་ནི་ཡི་གེ་རྣམས་རྒྱུ་ཐ་དད་པ་ལ་རག་ལུས་པའི་ཕྱིར་ཕན་ཚུན་ངོ་པོ་ཐ་དད་པ་ཉིད་དུ་བཤད་དོ། །གོ་རིམས་བཞིན་དུ་འབྱུང་བའི་ཚུལ་ཅན་ཉིད་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རང་གི་རྒྱུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་པ་ལ། རང་གི་རྒྱུ་ནི་ཀུན་ནས་སློང་བར་བྱེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་རྣམ་པར་ ཤེས་པ་དག་གོ།།གང་ལ་དེ་དག་གི་གོ་རིམས་དེ་བཀོད་པ་དེ་ལས་སྐྱེ་བ་ཡོད་པ་དེ་དག་ལ་དེ་སྐད་ཅེས་བྱའོ། །རྒྱུའི་གོ་རིམས་ལས་ཡི་གེ་རྣམས་ནི་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་འབྱུང་བའི་ངང་ཚུལ་ཅན་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །རྒྱུ་གཞན་དང་གཞན་དག་དང་ལྡན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ ཡི་གེའི་རྒྱུ་སྔ་མ་སྔ་མ་དང་ལྡན་པའོ།།དེ་ལྟར་ན་གང་གི་ཚེ་ཡི་གེ་ཨ་ཀུན་ནས་སློང་བར་བྱེད་པའི་སེམས་དེ་མ་ཐག་པའི་རྐྱེན་གྱིས་ཡི་གེ་ཨ་སྐྱེད་པ་དེའི་ཚེ་ཡི་གེ་ས་ཡང་ཡིན་པ་དེ་བས་ན། ཡི་གེ་ཨ་དང་ཡི་གེ་ས་ནི་དུས་མཚུངས་པ་ཡིན་གྱི། ཡི་གེ་ས་ཀུན་ནས་སློང་བར་ བྱེད་པའི་སེམས་ལྷན་ཅིག་བྱེད་པའི་འགྱུར་པས་ཡི་གེ་ཨ་སྐྱེད་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ།།དེ་བཞིན་དུ་ཡི་གེ་འོག་མ་དག་ལ་ཡང་རིགས་པའི་དེ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རྒྱུ་གཞན་དང་གཞན་ལྡན་པའི་ཡི་གེ་དག་ཅེས་སྨྲའོ། །ཡི་གེ་སྔ་མ་འདས་སུ་ཟིན་ཀྱང་ཡི་གེ་ཕྱི་མ་སྐྱེད་པར་ནུས་པ་ཡིན་ པ་དེ་བས་ན།ཇི་ལྟར་ན་ཡི་གེ་དག་ཕན་ཚུན་རྒྱུ་ཅན་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི་དཔྱད་པར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །འདི་ཙམ་གྱིས་ནི་ཡི་གེ་གང་ཀུན་ནས་སློང་བ་ཤེས་པ་ལས་སྒྲ་གང་སྐྱེ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ནི་རྣ་བས་ངེས་པར་འགྱུར་བ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་རྣམ་པར་འགྲེལ་ པའི་ཕྱིར་ཐོས་པའི་ཞེས་བྱ་བ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ།ཐོས་པའི་དུས་ནི་ཐ་སྙད་ཀྱི་ཚེ་ཡང་ངོ་། །གང་གི་ཚེ་དལ་བ་འཇུག་པ་ཅན་ཞེས་བྱ་བ་ནི། གང་གི་ཚེ་ཤིན་ཏུ་མྱུར་བར་བརྗོད་པ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ཡི་གེ་སྔ་མ་ལ་དམིགས་པའི་ཤེས་པ་ནི་ཡི་གེ་སྔ་མ་སྔ་མ་ཤེས་པའོ། ། དེ་ཉིད་ལྷན་ཅིག་བྱེད་པའི་རྐྱེན་ཡིན་ཏེ། ཡི་གེ་གང་དག་དེ་ལ་ལྟོས་པ་དེ་དག་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་བྱའོ། །དེ་ལྟ་བུར་གྱུར་པ་དེ་དག་ཅི་ཞིག་བྱེད་ཅེ་ན། རང་གི་ཤེས་པ་སྟེ་རང་གི་ཡུལ་ཅན་གྱི་རྣ་བའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྐྱེད་པར་བྱེད་དོ།

以字"ra"发起无间心为缘，生字"a"发起心，而字"a"发起心生顿号，此为发起心等之义。
因此，"故"即因具异异因之诸字，意为：凡有发起心之异异因者。此说明诸字依于异因故互为异体。
为显随次第生性故，说"自因"等：自因即发起诸识。凡从彼等次第安立而生者，说为彼。意为：从因次第诸字随次第生性。
"具异异因"即具字前前因。如是，当字"a"发起心以无间缘生字"a"时，亦有字"sa"，故字"a"与字"sa"同时，而非由字"sa"发起心俱有缘生字"a"。
如是，于后诸字亦同理故，说"具异异因之诸字"。前字虽已过去然能生后字，故诸字如何互为因？此应观察。
仅此已说明"从字何发起智生何声"。为释"彼为耳所决定"等，说"闻"等：闻时即言说时。"缓行时"即无极速说之义。
缘前字智即知前前字。彼即俱有缘，凡诸字依彼者，说为此。如是者作何？生自智即生自境耳识。

།དེ་ལྟར་ན་ཡི་གེ་ས་ལ་དམིགས་པར་བྱེད པའི་ཤེས་པ་དུས་གང་ཁོ་ན་ལ་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་ལ་ཡི་གེ་ཨ་ཡང་ཡི་གེ་ཀུན་ནས་སློང་བར་བྱེད་པའི་སེམས་ཀྱིས་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་དེས་ནི་ཡི་གེ་ཨ་དང་ཡི་གེ་ས་ལ་དམིགས་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དུས་གཅིག་པ་ཡིན་ནོ།།དེ་བས་ན་ཡི་གེ་ཨ་དང་ས་ལ་དམིགས་པའི་ལྷན་ཅིག་ བྱེད་པས་རང་གི་ཡུལ་ཅན་གྱི་ཤེས་པ་སྐྱེད་པར་བྱེད་དོ།།དེ་ལྟར་ཡི་གེ་གཞན་དག་ལ་ཡང་ཚུལ་འདིས་སྦྱར་པར་བྱའོ། །དེའི་ཚེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་གི་ཚེ་རང་གི་ཡུལ་ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་ཤེས་པ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་དེའི་ཚེ་ཡི་གེ་སྔ་མའི་ཡུལ་ཅན་དྲན་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ལ་ ལྟོས་པ་ཉིད་ཀྱིས་དྲན་པ་སྐྱེད་ཅིང་འདྲེན་པར་བྱེད་དོ།།གོ་རིམས་གང་གིས་ཉམས་སུ་མྱོང་པར་གྱུར་པའི་གོ་རིམས་དེ་ཉིད་ཀྱིས་འདྲེན་པར་བྱེད་ཅེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །བཤད་མ་ཐག་པ་དེ་ཉིད་ནི་ཡི་གེ་རྣམས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་རོ། །ཅི་འདྲ་བ་ཞིག་ ཅེ་ན།རྒྱུ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྔ་མ་སྔ་མས་སྐྱེད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་འབྲས་བུའི་ངོ་བོ་ཐ་དད་པ་ཅན་ནི་གཞན་དང་གཞན་གྱི་རྒྱུ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རྒྱུའི་ངོ་བོ་ཐ་དད་པ་ཅན་ནོ། །ཡི་གེ་ས་ལ་སོགས་པ་ཀུན་ནས་སློང་བར་བྱེད་པའི་ཤེས་པ་གང་དག་ལ་རྒྱུ་ དང་འབྲས་བུའི་ངོ་བོ་ཐ་དད་པ་ཡོད་པ་དེ་དག་ལ་དེ་སྐད་ཅེས་བྱའོ།།དེ་ཉིད་རྐྱེན་ཏེ་རྒྱུའོ། །རང་བཞིན་གང་ལ་དེ་དག་ལས་བྱུང་བའི་ཆོས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཡོད་པ་དེ་ཉིད་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ཚིག་རྣམ་པར་སྦྱར་རོ། །དེས་ནི་རྒྱུ་སེམས་ལ་ལྟོས་ནས་འབྲས་བུ་ཉིད་དུ་བཤད་དོ། །དེ་འཛིན་ པའི་སེམས་ལ་ལྟོས་ནས་རྒྱུ་ཉིད་ནི་ཐ་དད་པ་སྐྱེད་པའི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ།འབྲས་བུ་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཐ་དད་པ་སྐྱེད་ཅིང་འགྲུབ་པར་བྱེད་པའི་ཆོས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་རང་བཞིན་གང་ལ་ཡོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཚིག་རྣམ་པར་སྦྱར་རོ། །དེ་ལྟ་བུར་གྱུར་པའི་ཡི་གེ་ རྣམས་ཀྱི་རང་བཞིན་དེ་ནི་སྐྱེས་བུས་འདུས་བྱས་པའི་ཁྱད་པར་གྱི་ཐ་དད་པ་ཅན་ཏེ།སྐྱེས་བུའི་འབད་རྩོལ་གྱི་ཁྱད་པར་གྱིས་ཁྱད་པར་ཅན་དུ་གྱུར་པ་ལ་གོ་རིམས་ཞེས་བརྗོད་དོ། །གང་གི་ཕྱིར་དེ་ལྟ་ཡིན་པའི་རྒྱུ་དེའི་ཕྱིར་འདྲ་བ་ལས་གཅིག་ཏུ་ངེས་པའི་ཡི་གེའི་ངོ་བོ་དེ་ཚིག་དང་ ཚིག་ལ་གཞན་ཉིད་ཡིན་ནོ།།ཇི་ལྟར་ཞེ་ན། བྱེད་པ་པོའི་འདུས་བྱས་ལས་ཐ་དད་ཅེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། ཀུན་ནས་སློང་བར་བྱེད་པའི་སེམས་ཉིད་བྱེད་པ་པོ་ཡིན་ལ་དེའི་ནུས་པའི་ཁྱད་པར་ལས་ཐ་དད་པ་ཡིན་ནོ། །ལྷན་ཅིག་བྱེད་པ་ནི་ཡི་གེ་སྔ་ཕྱིའི་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་བརྗོད་པའོ། ། འབྲས་བུའི་ཁྱད་པར་བྱེད་ཅེས་བྱ་བའི་ཁྱད་པར་བྱེད་པའོ།

如是，于缘字"sa"之智同一时，字"a"亦由发起心所生，故字"a"与缘字"sa"之识同时。因此，缘字"a"与"sa"之俱有缘生自境智。如是于其他诸字亦以此理配释。
"彼时"即当生自境经验智时，依于前字境念故生念引生。意为：以何次第经验，即以彼次第引生。
配释："此即诸字自性"。何等？说"因"等：因前前识所生故为异果体性，因为异异因故为异因体性。凡发起字"sa"等诸智有异因果体性者，说为彼。彼即缘即因。
配释："自性凡有从彼等所生法相者即彼"。此说明依因心为果。依取彼心为因，说"生异"等，配释：自性凡有生成异果识之法相者。
如是诸字之自性为士夫所作差别，由士夫加行差别所显为次第。由是因故，从相似定为一之字体于词与词为异。云何？说"由作者所作差异"：发起心即作者，由其功能差异故。俱有即随前后字次第说。果差别即差别作用。

།གང་གི་ཕྱིར་ཀུན་ནས་སློང་བར་བྱེད་པའི་ཁྱད་པར་གྱིས་ཐ་དད་པ་དེ་བས་ནས་ར་དང་ར་ས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཚིག་དག་ལ་ཡི་གེ་རྣམས་ཀྱི་རང་བཞིན་གཅིག་མ་ཡིན་ནོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། བྱེད་པ་པོའི་སེམས ཀྱི་འདུས་བྱས་པའི་ཁྱད་པར་གྱིས་ཐ་དད་པའི་ཕྱིར་ཏེ།བྱེད་པ་པོ་ཡང་དེ་ཡིན་ལ་སེམས་ཀྱང་ཡིན་པས་ན་བྱེད་པ་པོའི་སེམས་ཀྱིའོ། །འདུས་བྱས་པའི་ཁྱད་པར་ནི་དེ་མ་ཐག་པའི་རྐྱེན་གྱི་ཁྱད་པར་ཏེ་ནུས་པའི་ཁྱད་པར་རོ། །དེས་ཡི་གེ་རྣམས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཐ་དད་པའི་ཕྱིར་ རོ།།ཡི་གེ་རྣམས་ཀྱི་རང་བཞིན་དེ་ཕན་ཚུན་ལྷན་ཅིག་པ་སྟེ། ཡི་གེ་སྔ་ཕྱིའི་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་བརྗོད་པ་ནའོ། །འབྲས་བུའི་ཁྱད་པར་ཏེ་རང་གི་ཡུལ་ཅན་གྱི་བློའི་ཁྱད་པར་གྱི་རྒྱུ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་དེ་ལྟར་གོ་རིམས་སྐྱེས་བུས་འདུས་བྱས་པ་ཉིད་དུ་བསྟན་ནས། ཡང་དེ་ཉིད་ སྐྱེས་བུས་བྱས་པ་ཉིད་དུ་རིགས་པས་བརྟན་པོར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཡི་གེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ།ཇི་སྐད་དུ་བཤད་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་གྱི་ཡི་གེ་རྣམས་ཀྱི་གོ་རིམས་དེ་ཡང་མཇུག་ཡིན་ཏེ་སྐྱེ་བ་ཡིན་ནོ། །གང་ལས་ཤེ་ན། རྩོམ་པ་བྱེད་ལས་ཏེ་རྩོམ་པར་བྱེད་པའི་ ཕྱིར་ན་རྩོམ་པར་བྱེད་པ་སྟེ་སྐྱེས་བུ་དེ་ལས་སོ།།ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། འདོད་པས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། ཡི་གེ་གང་དག་ལ་སྐྱེས་བུའི་འདོད་པས་མི་འགལ་བར་གྲུབ་པ་སྟེ། སྐྱེས་བུ་དེ་ནི་འདོད་པས་མི་འགལ་གྲུབ་ཅན་གྱིའོ། །ཡི་གེ་དེ་དག་གི་གནས་པའི་གོ་ རིམས་འགལ་བའི་ཕྱིར་རོ།།རྒྱུ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་རྣམ་པར་འཆད་དེ་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུར་གྱུར་པ་ཡང་ཡིན་ལ་རྐྱེན་ཡང་ཡིན་པས་ན་ཞེས་ཚིག་རྣམ་པར་སྦྱར་རོ། །ཡི་གེ་ཀུན་ནས་སློང་བར་བྱེད་པའི་སེམས་རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྔ་མ་ལ་ལྟོས་ནས་འབྲས་བུར་ གྱུར་པ་དང་།རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཕྱི་མ་ལ་ལྟོས་ནས་རྒྱུར་གྱུར་པ་དེ་ལ་དེ་སྐད་ཅེས་བརྗོད་དོ། །དེ་དག་ལས་བྱུང་བའི་རང་བཞིན་གྱི་ཁྱད་པར་གོ་རིམས་ཡིན་ནོ་ཞེས་བཤད་ཟིན་ཏོ།། །།ཚད་མ་རྣམ་འགྲེལ་གྱི་འགྲེལ་བཤད། བམ་པོ་སུམ་ཅུ་ལྔ་པ། གོ་ རིམས་དེ་ཡང་སྐྱེས་བུའི་རྟོག་པ་དང་དཔྱོད་པ་གང་ཡིན་པ་དེས་བྱས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར།གནས་པ་ཅན་གྱི་གོ་རིམས་ཡི་གེ་མ་ཡིན་ནོ། །ཡི་གེ་འདིའམ་འདི་བརྗོད་པར་བྱའོ་ཞེས་རྣམ་པར་ཚོལ་བའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ནི་རྟོག་པའོ། །འདི་ཉིད་ཅེས་བྱ་བའི་དེས་པ་ནི་ དཔྱོད་པའོ།།ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། འདོད་པས་མི་འགལ་བར་གྲུབ་པ་ཅན་གྱི་གོ་རིམས་ཅན་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། གོ་རིམས་གང་ལ་འདོད་པས་མི་འགལ་བར་གྲུབ་པ་དེ་ནི་འདོད་པས་ཀྱང་མི་འགལ་བར་གྲུབ་པ་ཅན་ནོ། །འདོད་པས་མི་འགལ་བར་གྲུབ་པ་ཅན་ གྱི་གོ་རིམས་གང་ལ་ཡོད་པ་དེ་ལ་དེ་སྐད་ཅེས་བྱའོ།།འདིའི་དངོས་པོ་ཡིན་བདེའི་ཕྱིར་རོ།

由发起差别而异故，于"ra"与"ra sa"等词中，诸字自性非一。何故？由作者心所作差别而异故。既是作者又是心故称作者心。所作差别即无间缘差别，即功能差别。由此诸字自性差异故。
诸字自性彼此俱有，即随前后字次第说时。果差别即自境智差别之因。
如是，已说次第为士夫所作后，为以理坚定彼即士夫所作，故说"字"等：如所说相之诸字次第亦为后即生。从何？从造作者即造作故为造作者即士夫。
何故？说"欲"等：凡诸字由士夫欲无违成就，彼士夫即欲无违成就者。彼等诸字住位次第相违故。
以"因"等解释，配释：既为因果又为缘故。发起字之心识，依前识为果，依后识为因，说为彼。已说从彼等所生自性差别为次第。
《量理论释》第三十五品：次第亦由士夫寻思观察所作故，住位次第非字。"当说此字或彼字"之寻求分别即寻思。"即此"之决定即观察。
何故？因为具欲无违成就次第性故。凡次第由欲无违成就者即具欲无违成就。凡有欲无违成就次第者，说为彼。因为此事易成故。

།དེ་ལྟར་ན་ཇི་ལྟར་འདོད་པ་བཞིན་དུ་ཡི་གེ་དག་གོ་རིམས་རྣམ་པར་འཇོག་པ་ཡིན་ནོ། །ཅི་དང་འདྲ་བར་ཞེ་ན། ལས་ཀྱི་ཁྱད་པར་གྱི་གོ་རིམས་བཞིན་ཏེ། དཔེར་ན་ལས་ ཀྱི་ཁྱད་པར་བསྐུམ་པ་ལ་སོགས་པ་དག་གི་རང་གི་འདོད་པས་གོ་རིམས་འཇོག་པ་བཞིན་ནོ།།ཆོས་མི་མཐུན་པ་ཉིད་ཅན་ནི་ཡུལ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། ཡུལ་དང་དུས་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ཡུལ་ལ་གནས་པའི་གོ་རིམས་ཅན་ནི་རི་གངས་ཅན་ལ་སོགས་ པའོ།།གངས་ཅན་དང་འབིགས་བྱེད་དང་མ་ལ་ཡ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཟླས་དབྱེ་བའོ། །དུས་ལ་གནས་པའི་གོ་རིམས་ཅན་ནི་ས་བོན་དང་མྱུ་གུ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། རང་བཞིན་གྱི་འདོད་པས་གོ་རིམས་ཀྱི་བཀོད་པར་བྱ་བར་ནུས་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་རོ་ གངས་ཅན་གྱི་གནས་སུ་འབིགས་བྱེད་འམ།མ་ལ་ཡའི་གནས་སུ་འབིགས་བྱེད་ལ་སོགས་པ་ཞེས་བྱ་བའམ། དེ་བཞིན་དུ་སྔར་མྱུ་གུ་དང་དེ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པའི་ས་བོན་ཕྱིས་འགྱུར་རོ་ཞེས་སྐྱེས་བུའི་འདོད་པས་ཟློག་པར་བྱེད་པར་ནུས་པ་མ་ཡིན་གྱི། ཡི་གེ་དག་ནི་ འདོད་པས་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་བཟློག་པར་ནུས་པ་ཡིན་ནོ།།དེ་བས་ན་རྣམ་པར་གནས་པ་ཅན་གྱི་གོ་རིམས་ནི་ཡི་གེ་དག་མ་ཡིན་ནོ། །སྐྱེས་བུའི་འདོད་པའི་རྗེས་སུ་བྱེད་པ་དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་སྐྱེས་བུའི་ཆོས་སུ་བགྲང་བ་སྟེ། སྐྱེས་བུའི་ཡོན་ཏན་གྱི་མིང་ཅན་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུར་གྱུར་པར་ བགྲང་བའི་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་གོ་རིམས་ཡོད་ན།ཡི་གེའི་གོ་རིམས་ཡོད་པའི་ཕྱིར་དང་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་གོ་རིམས་མེད་ན་ཡི་གེའི་གོ་རིམས་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འཇིག་རྟེན་པ་ཉིད་རབ་ཏུ་གྲགས་པ་དག་ལ་སྐྱེས་བུ་དང་ཡི་གེའི་གོ་རིམས་ཏེ། སྐྱེས་བུ་རྒྱུ་དང་ཡི་གེའི་གོ་ རིམས་འབྲས་བུར་གྲུབ་པ་དེའི་ཕྱིར།རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་ཉིད་གྲུབ་པའི་ཕྱིར། སྐྱེས་བུས་ཡིག་ཀུན་གོ་རིམས་ཏེ། །ཞེས་བྱ་བ་གཞན་རིག་བྱེད་པའི་ཡང་འགྱུར་རོ། །ཅི་དང་འདྲ་བར་ཞེ་ན། མེ་དང་ཤིང་གི་རིགས་བཞིན་ནོ། །མེ་དང་ཤིང་དག་གི་ནི་རྒྱུ་དང་འབྲས་ བུའི་ངོ་བོས་རིགས་པ་སྟེ།ལྡན་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་དང་འདྲ་བའམ། ཡང་ན་ཤིང་ཡོད་ན་མེ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་དང་མེད་ན་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྗེས་སུ་དཔག་པའི་རིགས་པ་སྟེ། ཇི་ལྟར་མེ་དང་ཤིང་དག་གི་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་དངོས་པོ་རྟོགས་པ་དེ་ལྟར་འདི་ལ་ཡང་ ངོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏེ།ཤིང་ཡོད་ན་མེ་མཐོང་བ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་དང་། མེད་ན་མེད་པའི་ཕྱིར་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་ཉིད་[(]བགྲུབ་[,]འགྲུབ་[)]པ་ན་ཤིང་མ་མཐོང་བ་ཅན་གྱི་མེ་ཡང་ཤིང་སྔོན་དུ་སོང་བ་ཅན་ཡིན་ནོ་ཞེས་ངེས་པར་འགྱུར་རོ།

如是，诸字次第随欲安立。如何相似？如业差别次第，譬如业差别屈伸等以自欲安立次第。
说"处所"等为异法：处所与时间，处所住位次第如雪山等。雪山、日光山、摩罗耶山为分别。时间住位次第如种子与芽等，不能以自性欲安立次第。
雪山处不能成为日光山，或摩罗耶处不能成为日光山等。同样，先有芽后有生芽之种子，不能由士夫欲颠倒。而诸字能随欲如是颠倒。
故住位次第非诸字。正因随顺士夫欲故，计为士夫法。若有名为士夫功德之因果计度次第，则有字次第；若无分别次第，则无字次第。
世间极成者为士夫与字次第，士夫为因、字次第为果已成，因果性已成故。"士夫立字诸次第"亦为他量论者所许。
如何相似？如火与木之理。火与木以因果体性为理，即彼相应；或因有木则有火，无则无故，此为比量理。如了知火与木之因果事，此中亦尔之义。因有木则见火，无则无故，因果性成就时，不见木之火亦定为先有木。

།དེ་བཞིན་དུ་འཇིག་རྟེན་པའི་ངག་གི་གོ་རིམས་ སྐྱེས་བུས་བྱས་པ་ཉིད་དུ་རིག་བྱེད་པའི་ཡང་རྗེས་སུ་དཔོག་གོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་རྣམ་པར་འཆད་དེ།མེ་སྐྱེད་པར་རུང་བའི་རྒྱུ་ནི་ཤིང་ཡིན་ལ། ཤིང་དེ་ཡོད་ན་ནི་མེ་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་ཏེ་མེ་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ཤིང་མེད་ན་མེ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། ། ལ་ལར་མེ་དང་ཤིང་དག་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་དངོས་པོ་གྲུབ་པ་ཡོད་ན་མེ་ཤིང་མ་མཐོང་བ་ཅན་ཡང་སྟེ་མེ་གང་ལ་ཤིང་མཐོང་བ་དེ་ཡང་ཤིང་མེད་པ་ཅན་ཡང་མ་ཡིན་གྱི་འོན་ཀྱང་ཤིང་དང་བཅས་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ཏེ་དེ་ཡང་ཤིང་ལས་སྐྱེས་པ་ཡིན་ན་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་ནི་གལ་ཏེ མེ་ཤིང་ལ་ལྟོས་པ་མེད་པར་འགྱུར་བ་དེའི་ཚེ་རྒྱུ་མེད་པ་ཅན་གྱི་མེ་དེའི་ཡུལ་ངེས་པ་དང་དུས་ངེས་པར་མི་རུང་བའི་ཕྱིར་ཏེ།ཐམས་ཅད་ལ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཚེ་ཡོད་པར་འགྱུར་རོ། །ཅི་སྟེ་ཡུལ་ལ་སོགས་པ་ལ་ལར་ངེས་པ་ཉིད་དུ་འདོད་པ་དེའི་ཚེ་མེ་ཡུལ་ལ་སོགས་པའི་ ངེས་པ་ཡོད་པར་འདོད་ན་ནི་ཡུལ་ལ་སོགས་པ་དེ་ཉིད་ཤིང་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ།ཡུལ་གཅིག་ལ་སོགས་པ་ཡོངས་སུ་སྤངས་ནས་ཡུལ་ལ་སོགས་པ་གང་དུ་འགྱུར་བའི་ཡུལ་ལ་སོགས་པ་དེ་ཉིད་ཤིང་ཡིན་ནོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཤིང་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ སྨོས་ཏེ།ཤིང་གང་ལ་མེའི་ཉེ་བར་ལེན་པ་སྟེ་རྒྱུའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་རང་བཞིན་ཡོད་པ་དེ་ཉིད་ནི་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་རྣམ་པར་སྦྱར་རོ། །མེའི་ཉེ་བར་ལེན་པ་མ་གཏོགས་པར་ཤིང་ལ་མཚན་ཉིད་གཞན་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ཇི་ལྟར་མེ་ནི་ཤིང་ལ་ལྟོས་པ་མེད་ པར་ཡུལ་དང་དུས་ཀྱི་ངེས་པ་མི་རུང་བ་དེ་བཞིན་དུ་ཡི་གེའི་གོ་རིམས་འདི་ཡང་གལ་ཏེ་སྐྱེས་བུའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་རྒྱུར་གྱུར་པ་ལ་ལྟོས་པ་མེད་པ་ཡིན་ཏེ།གལ་ཏེ་སྐྱེས་བུས་མ་བྱས་པ་ཡིན་ན་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དེའི་ཚེ་དམིགས་པ་མེད་པས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྟེན་མེད་པ་སྟེ། སྐྱེས་བུའི་འབད་རྩོལ་ལ་ལྟོས་པ་མེད་པར་རང་ཉིད་གསལ་བ་ཡིན་ན། ཡི་གེའི་གོ་རིམས་བསྐྱེད་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ལྟ་བུའི་སྐྱེས་བུའི་འབད་པས་ཀྱང་ཡི་གེའི་གོ་རིམས་གསལ་བར་ནུས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དེས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཏེ། སྐྱེས་བུའི་འབད་རྩོལ་དེ་ལས་སྐྱེ་བ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །བདག་ཉིད་ཀྱང་གསལ་བ་མ་ཡིན་ཞིང་སྐྱེས་བུའི་འབད་རྩོལ་ཡོད་དུ་ཟིན་ཀྱང་སྐྱེད་པར་མི་ནུས་པ་མ་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར་སྐྱེས་བུས་མ་བྱས་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་དགོངས་སོ།

如是解释"同样推知世间语言次第为士夫所作"等：能生火之因是木，有木则火生故，即火生故之义。无木则无火故。
某处若火与木之因果事已成，则虽不见木之火，凡见火者亦非无木，而必定有木，此亦从木生故之义。
若非如是，若火不依木，则无因之火于处所确定与时间确定皆不应理，因一切处一切时皆应有故。若许于某处等确定，则火有处所等确定，彼处等即是木故。舍一处等而成为何处等，彼处等即是木。
何故？说"木"等：配释"木凡有火之所取即因相自性者即彼"。除火之所取外，木无他相。
如是，如火离木则处时确定不应理，如是此字次第若无士夫分别为因，即若非士夫所作，则无所缘故，即无所依，若不依士夫加行而自明显，则虽以"当生字次第"如是士夫勤勉亦不能显字次第。
何故？因非彼所分别故，因非从彼士夫加行生故。自体亦非明显，虽有士夫加行亦不能生，故非非士夫所作，此为意趣。

།ཅི་སྟེ་འཇིག་རྟེན་པའི ཡི་གེའི་གོ་རིམས་དག་ལས་སྐྱེས་བུའི་ནུས་པ་ཡོད་པར་འདོད་ན་ནི།རིག་བྱེད་པའི་ཡི་གེའི་གོ་རིམས་ཐམས་ཅད་ཀྱང་དེ་ལྟར་འགྱུར་བ་སྟེ། སྐྱེས་བུས་བྱས་པར་འགྱུར་རོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། འཇིག་རྟེན་པ་དང་རིག་བྱེད་པའི་ཡི་གེའི་གོ་རིམས་དག་ལ་ཁྱད་པར་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། ། དེ་ལྟར་ནི་དུག་ལ་སོགས་པ་སེལ་བ་ལ་སོགས་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་གྱི་ཁྱད་པར་ནི་འཇིག་རྟེན་པ་དག་གི་ལ་ཡང་མཐོང་ངོ་། །རིག་བྱེད་པའི་ཡི་གེའི་གོ་རིམས་ལ་ཡང་སྐྱེས་བུའི་འབད་རྩོལ་ཡོད་ན་ཡོད་པའི་ངང་ཚུལ་ཅན་དུ་མཐོང་ངོ་། །དེ་ནི་ཡོད་པའི་ངང་ཚུལ་ཅན་ཏེ་སྐྱེས བུའི་འབད་རྩོལ་ལ་ཡོད་ན་ཡོད་པའི་ངང་ཚུལ་ཅན་ནོ།།དེ་དང་ཁྱད་པར་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཇིག་རྟེན་པའི་ཡི་གེའི་གོ་རིམས་དུག་ལ་སོགས་པ་སེལ་བ་ལ་སོགས་པ་དང་རིག་བྱེད་པའི་ཡི་གེའི་གོ་རིམས་ཁྱད་པར་མེད་པར་རོ། །དེས་མ་བྱས་པ་ནི་སྐྱེས་བུས་མ་བྱས་ པ་ཡིན་ན་ཡང་ངོ་།།ཐམས་ཅད་ལ་ཞེས་བྱ་བ་གང་ལ་སྐྱེས་བུས་བྱས་པ་ཉིད་དུ་འདོད་པ་དེ་ལ་ཡང་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་དངོས་པོ་ཡང་གསལ་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དེ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། དེ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་ངོ་བོ་ནིའོ། དེ་ཡོད་ན་ཡོད་པ་ནི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་ཡིན་ལ་དེ་མེད་ན་མེད་པ་ནི་ལྡོག་པ་ཡིན་ཏེ། དེའི་མཚན་ཉིད་ཅན་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྐྱེས་བུའི་འབད་རྩོལ་དང་རིག་བྱེད་པ་དག་གི་ལ་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དང་ལྡོག་པ་ཡོད་དུ་ཟིན་ཀྱང་གལ་ཏེ་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་དངོས་པོར་མི་འདོད་པ དེའི་ཚེ་ཐམས་ཅད་ལ་ཡང་སྤང་བར་འགྱུར་རོ།།རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དང་ལྡོག་པ་མ་གཏོགས་པ་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་དངོས་པོ་དེའི་མཚན་ཉིད་གཞན་བརྗོད་པར་བྱ་བ་དགོས་ན་གང་མེད་པའི་རིག་བྱེད་པ་དག་ནི་སྐྱེས་བུའི་འབད་རྩོལ་དང་ལྷན་ཅིག་ཏུ་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་དངོས་པོར་ མི་འགྱུར་ཏེ།།རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་དངོས་པོའི་མཚན་ཉིད་གཞན་ནི་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཅི་སྟེ་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་དངོས་པོ་མཚན་ཉིད་མཚུངས་པ་ཡིན་ན་ཡང་འཇིག་རྟེན་པའི་ཡི་གེའི་གོ་རིམས་ནི་བཅོས་མ་ཡིན་པར་འདོད་ཅིང་རིག་བྱེད་པའི་ནི་བཅོས་མ་མ་ཡིན་པར་འདོད་པ་དེའི་ཚེ་ འབྲས་བུ་མངོན་པར་འདོད་པའི་བུམ་པ་ལ་སོགས་པའི་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་བཅོས་མ་དང་བཅོས་མ་མ་ཡིན་པ་སྟེ།མི་རྟག་པ་དང་རྟག་པ་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དེ་ལ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་དེ་ལ་ཡང་དེ་ལྟ་བུའི་རྣམ་པར་ རྟོག་པ་དེ་རིག་བྱེད་ཀྱི་སྒྲ་དང་འདྲ་བར་རྟོག་པ་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ།

若许世间字次第有士夫功能，则一切吠陀字次第亦应如是，即应为士夫所作。何故？因世间与吠陀字次第无差别故。如是，除毒等特征亦见于世间。吠陀字次第亦见有士夫加行则有之自性。彼即有之自性，即士夫加行有则有之自性。
无差别者，即世间字次第除毒等与吠陀字次第无差别。若非彼作即非士夫所作。"一切"者，凡许为士夫所作者，其因果事亦当明显。
何故？于"彼"等中，"彼"即因果体性。有则有为随行，无则无为返遮，因具彼相故。士夫加行与吠陀虽有随行与返遮，若不许为因果事，则一切皆当舍。
除随行与返遮外，若需说彼因果事之他相，则无彼相之吠陀与士夫加行不成因果事，因无因果事之他相故。
若因果事相同，而许世间字次第为人为，吠陀为非人为时，则一切所欲果瓶等事亦应或为人为或非人为，即得无常与常住。
何故？于"彼等"中，于瓶等彼，如是分别如同吠陀声之分别可能故。

།ཇི་ལྟར་སྐྱེས་བུའི་བྱ་བས་རིག་བྱེད་ཀྱི་སྒྲ་ཡོད་པ་ཉིད་གསལ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་རྟོག་པ་དེ་ལྟར་བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་དག་ལ་ཡང་ངོ་། །གལ་ཏེ་རིག་བྱེད་པའི་སྒྲ་དག་ལ་ཡང་ཁྱད་པར་ཡོད་པ་གང་ གིས་དེ་ཉིད་བཅོས་མ་ཡིན་པར་རྟོག་པར་འགྱུར་གྱི་བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན།ཁྱད་པར་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་སྨོས་ཏེ། སྐྱེས་བུའི་བྱ་བའི་རྗེས་སུ་བྱེད་པ་ཉིད་ཡིན་ན་བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་དང་རིག་བྱེད་པའི་སྒྲ་ལ་ཁྱད་པར་ཅུང་ཟད་ཀྱང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། ། གལ་ཏེ་གཞན་འདོན་པར་བྱེད་པ་མཐོང་བ་སྔོན་དུ་སོང་བ་ཅན་གྱི་རིག་བྱེད་ཀྱི་སྒྲ་འདོན་པར་བྱེད་པ་དེ་བས་ན་དེ་དག་གི་ཁྱད་པར་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་དག་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་དེ་དག་ཀྱང་རྫ་མཁན་ལ་སོགས་པ་གཞན་སྔོན་དུ་སོང་བ་ཅན་གྱི་བུམ་པ་ལ་སོགས་པའི་བྱེད་པ སྟེ་རྩོམ་པའོ།།དེ་མཐོང་བ་སྔོན་དུ་སོང་བ་ཉིད་ནི་དེ་མཐོང་ནས་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །གཞན་ཏེ་ཕྱིས་འབྱུང་བའི་རྫ་མཁན་ལ་སོགས་པ་བྱེད་པ་བསྟན་པ་མེད་པར་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དེ་དག་ཀྱང་སྒྲ་དག་དང་མཚུངས་སོ། །དེ་ལ་གང་ལ་ཕ་རོལ་གྱིས་བསྟན་ པའི་རྟོག་པ་སྔོན་དུ་སོང་བ་ཅན་གྱི་རྟོག་པ་ཡོད་པ་དེ་དག་ནི་སྐྱེས་བུས་མ་བྱས་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་རིགས་པ་ཡིན་ན་ནི།བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་དག་ཀྱང་སྐྱེས་བུས་མ་བྱས་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ། །ཅི་སྟེ་བྱེད་པ་པོ་དྲན་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རིག་བྱེད་ཀྱི་ཚིག་སྐྱེས་བུས་མ་བྱས་ པ་ཉིད་དུ་འདོད་ན་རྟོག་པ་དེ་དག་ཀྱང་བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་དག་ལ་ཡང་ཡོད་དོ།།འདི་ལྟར་བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་འགའ་ཞིག་གི་བྱེད་པ་པོ་མི་ཤེས་པ་སྟེ། གང་ལ་བྱེད་པ་པོ་མི་ཤེས་པ་ཡོད་དོ་ཞེས་ཚིག་རྣམ་པར་སྦྱར་རོ། །དུས་ཤིན་ཏུ་མང་པོས་ཆོད་པའི་ ཡུལ་ལ་བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་མཐོང་བ་དེ་དག་གི་བྱེད་པ་པོ་མི་ཤེས་པའོ།།དེ་བས་ན་སྐྱེས་བུའི་བྱ་བའི་རྗེས་སུ་བྱེད་པ་མཚུངས་པ་ཡིན་ན། གལ་ཏེ་སྒྲ་སྐྱེས་བུས་མ་བྱས་པ་ཡིན་པ་དེའི་ཚེ། བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་ཐམས་ཅད་བྱས་པ་མ་ཡིན་པར་མངོན་པར་ཞེན་པར་འགྱུར་ བ་སྟེ།བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་ཐམས་ཅད་མ་བྱས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་དེ་ལྟར་ངེས་པར་བྱས་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ཇི་ལྟར་བྱེད་པ་པོ་དྲན་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རིག་བྱེད་པའི་སྒྲ་རྣམས་མ་བྱས་པ་ཡིན་པ་དེ་ལྟར་ན། བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་བྱེད་པ་པོ་དྲན་པ་མེད་པ་ཅན་ འགའ་ཞིག་ཀྱང་བྱས་པ་མ་ཡིན་པར་མངོན་པར་ཞེན་པར་འགྱུར་ན་དེ་ལྟར་ནི་མ་ཡིན་ནོ།།དེ་བས་ན་འཇིག་རྟེན་པ་དང་རིག་བྱེད་པའི་ཡི་གེའི་གོ་རིམས་འདི་ཐམས་ཅད་ནི་སྐྱེས་བུས་བྱས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་རོ།

如同分别"由士夫作用显示吠陀声之存在"，于瓶等亦然。若谓吠陀声有何差别而分别为非人为，而瓶等则不然？
说"无差别故"：若随顺士夫作用，瓶等与吠陀声毫无差别。若谓见他诵读为先的吠陀声诵读，故彼等有差别，则"彼等亦"等，彼等亦是以先前陶师等为先的瓶等作用即创作。见彼为先即见已之义。非无教示后起陶师等作用之义。彼等亦与声相同。
若许"凡有他人教示分别为先之分别者即非士夫所作"为理，则瓶等亦应成非士夫所作。若因不忆作者故许吠陀语为非士夫所作，则彼等分别于瓶等亦有。如是，某些瓶等作者不知，配释"有不知作者者"。于极长时间间隔处所所见瓶等，其作者不知。
故若随顺士夫作用相同，若声非士夫所作时，则应执著一切瓶等非所作，即应如是决定一切瓶等非所作之义。如因不忆作者故吠陀声非所作，如是某些无忆作者之瓶等亦应执著为非所作，然非如是。
故配释：此一切世间与吠陀字次第皆是士夫所作。

།ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། རབ་ཏུ་གྲགས་པའི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་ པ་སྨོས་ཏེ།དངོས་པོ་གང་དག་ལ་རབ་ཏུ་གྲགས་པའི་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་ཡོད་པ་དེ་དག་ནི་རབ་ཏུ་གྲགས་པའི་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་ཡོད་པ་ཅན་ནོ། །རབ་ཏུ་གྲགས་པའི་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་ཡོད་པ་ཅན་ཡང་དེ་ཡིན་ལ་དངོས་པོ་ཡང་ཡིན་པས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཁྱད་པར་གྱི་བསྡུ་བའོ། །དེ་དག་ གི་ཆོས་ནི་རང་གི་རྒྱུའི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དང་ལྡོག་པའི་རྗེས་སུ་བྱེད་པ་སྟེ།དེ་དག་ལས་མ་འདས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་ན་ཡི་གེའི་གོ་རིམས་ཐམས་ཅད་སྐྱེས་བུའི་འབད་རྩོལ་གྱི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དང་ལྡོག་པའི་རྗེས་སུ་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །གང་གི་ཕྱིར་སྔགས་ཀྱི་སྐྱེས་བུས་བྱས་པ་དེ་ ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་སྐྱེས་བུ་ཐ་མལ་པ་དག་དང་ཐུན་མོང་ཡིན་པ་ཉིད་གྲུབ་སྟེ་ཁྱད་པར་མེད་པར་རོ།།གང་དག་གི་ཞེ་ན། གོ་རིམས་བྱེད་ཚུལ་ཅན་སྐྱེས་བུའི་ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྔགས་ཞེས་བྱ་བ་སྔགས་ཀྱི་མིང་ཅན་ཡི་གེའི་གོ་རིམས་བྱེད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་དག་གིའོ། །གང་གི་ཐུན་མོང་མ་ ཡིན་པ་དེ་ཉིད་ཅེ་ན།ཤེས་པ་དང་མཐུ་དག་གིས་སོ། །དེ་ལ་ཤེས་པ་ནི་ཇི་ལྟར་འདོད་པ་བཞིན་དུ་འབྲས་བུ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་ཡི་གེའི་གོ་རིམས་ཡོངས་སུ་ཤེས་པའོ། །མཐུ་ཇི་ལྟར་འདོད་པ་བཞིན་དུ་དོན་གྲུབ་པར་ནུས་པའོ། །ཅིའི་ཕྱིར་གཞན་དང་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ཡིན་ཞེ་ན། གཞན་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། སྐྱེས་བུ་ཐ་མལ་པ་ལ་གཞན་ལ་ཤེས་པ་དང་། མཐུ་དེ་དག་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་རྣམ་པར་འཆད་དེ་སྐྱེས་བུ་ཐ་མལ་པ་གཞན་གྱིས་ཀྱང་ཡི་གེའི་གོ་རིམས་འདི་ནི་དུག་བཅོམ་པ་ལ་སོགས་པ་ནུས་པ་ཡིན་གྱི གཞན་ནི་མ་ཡིན་ན་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ལྟ་བུའི་རྣམ་པར་དབྱེ་བས་གལ་ཏེ་ཤེས་པར་འགྱུར་བ་དེའི་ཚེ་ཡི་གེའི་གོ་རིམས་དུག་བཅོམ་པ་ལ་སོགས་པ་ནུས་པ་དེ་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་དེ་ཁོ་ན་བཞིན་དུ་རྟོགས་ཤིང་ནན་ཏན་དུ་བྱེད་པར་འགྱུར་ན་དེ་ལྟར་རྟོགས་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ།།དེ་བས་ན་སྔགས་ཞེས་བྱ་བའི་ ཡི་གེའི་གོ་རིམས་འདི་ནི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་ཏེ།གལ་ཏེ་དཔྱད་པ་དག་གིས་འབྲས་བུ་བྱེད་པ་ཉིད་དུ་ཁས་བླངས་པ་དེ་ལྟ་ན་ཡང་སྐྱེས་བུ་མང་པོ་དབང་པོ་ལས་འདས་པ་ནུས་པའི་ཁྱད་པར་དང་ལྡན་པ་འགའ་ཞིག་གིས་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་སྐྱེས་བུ་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པ་མཐོང་བ་སྟེ། སྔགས་དང་ ནུས་པ་དང་དེའི་སྒྲུབ་པ་དང་དེའི་སྒྲུབ་པ་རིག་པའི་སྐྱེས་བུ་ཡོད་དོ།།ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་འབྲས་བུ་བྱེད་པ་ཉིད་ཡིན་ན་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ཁས་བླངས་ནས་བརྗོད་དོ། །སྤྱོད་པ་པ་སྔགས་ལས་དོན་གྲུབ་པར་འདོད་པའི་སྐྱེས་བུས་ཕུལ་དུ་བྱུང་བ་བསྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་སྔགས་དག་བྱས་པ་ཉིད་ ཡིན་ནོ།

何故？说"极成"等：凡事物有极成因果者，即有极成因果。有极成因果亦是事物，此为差别总摄。彼等之法即随顺自因之随行与返遮，因不离彼等故。如是，一切字次第随顺士夫加行之随行与返遮。
由咒语是士夫所作故，成就与凡夫共同性，即无差别。何者共同？关于"次第作用方式之士夫"，咒即名为咒之字次第作用者。何为不共？由智与力。其中，智即遍知如所欲成就果之字次第。力即能如所欲成就义。
何故为不共？说"于他"等：因凡夫他者无彼智与力故。以"若"等解释：若凡夫他者亦能了知"此字次第能除毒等，他则不能"如是分别，则应如彼分别而了知并精进于能除毒等之字次第，然非如是了知。
故此名为咒之字次第，由自性，若许以观察为能作果，亦由某些超越感官、具殊胜力之多士夫所知之隐蔽士夫见，即有咒、力及其成就、了知其成就之士夫。"虽由自性能作果"者，是承许而说。
行者欲由咒成就义之殊胜士夫为成就故，咒即是所作。

།དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཚིག་ལེའུར་བྱས་པ་ལས། ཤེས་མཐུ་དག་གི་སྔགས་ཤེས་པའི། གོ་རིམས་བྱེད་ཚུལ་ཅན་སྐྱེས་བུའི་ཐུན་མོང་མིན་པ་ཉིད་ཅེས་བཤད་དོ། །རྟགས་ཀྱི་ཁྱད་པར་ལས་སྐྱེས་བུ་སྔགས་དང་སྔགས་མ་ཡིན་པ་རྣམ་པར་དབྱེ་བར་བྱེད་ཀྱི་མངོན་སུམ་གྱིས་ ནི་མ་ཡིན་ནོ།།དེ་བས་ན་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པ་མཐོང་བའི་སྐྱེས་བུ་གྲུབ་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར་འདིས་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་པ་ལ། དོན་འདིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡི་གེའི་གོ་རིམས་འདིས་དུག་ལ་སོགས་པ་སེལ་བའི་དོན་བྱེད་པར་ནུས་ཀྱི་འདིས་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ཡི་གེའི་ གོ་རིམས་འདིས་ནུས་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ལྟར་རྟགས་ལས་ཤེས་པར་མི་ནུས་སོ།།ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། སྔགས་དང་སྔགས་མ་ཡིན་པའི་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་རྟགས་ཀྱི་ཁྱད་པར་མ་འཆོལ་བ་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡི་གེ་རྣམས་ནི་ཐ་མལ་པའི་མངོན་སུམ་ གྱིས་རྟོགས་པར་བྱ་བ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང་།སྔགས་དང་སྔགས་མ་ཡིན་པ་དག་ནི་དེའི་རང་བཞིན་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཐ་མལ་པའི་མངོན་སུམ་ཉིད་ལ་ངེས་པར་འགྱུར་ན་དབང་པོ་ལས་འདས་པའི་དོན་མཐོང་བ་བརྟགས་པས་ཅི་ཞིག་བྱ་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར་མངོན་སུམ་གྱིས་ ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ།ཡི་གེ་མངོན་སུམ་ཉིད་ཡིན་པས་ན་སྔགས་དང་སྔགས་མ་ཡིན་པ་དག་མངོན་སུམ་གྱིས་ཀྱང་འདི་ནི་སྔགས་ཡིན་ལ་འདི་ནི་སྔགས་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་མ་བསྟན་པ་སྟེ་དེ་སྐད་དུ་མ་བརྗོད་པ་དག་གོ། །ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། འདིས་ ནི་དུག་སེལ་བར་ནུས་པ་ཡིན་ལ་འདིས་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་དེ་ལྟར་ངེས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།།རྫས་དུག་མཐོང་དུ་ཟིན་ཀྱང་མི་ཤེས་པའི་ཕྱིར་གསོད་པའི་ནུས་པ་ངེས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་བསྟན་པ་ལས་སྔགས་དང་སྔགས་མ་ཡིན་པ་ངེས་པར་འགྱུར་ཞེ་ན། བསྟན་དུ་ཟིན་ཀྱང་ ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་སོ།།གལ་ཏེ་འགའ་ཞིག་གིས་སྔགས་འདིས་འབྲས་བུ་འདི་ལྟ་བུ་ཞིག་བྱེད་དོ་ཞེས་བསྟན་པར་འགྱུར་བ་དེ་ལྟ་ན་ཡང་ངོ་། །རྣམ་པ་འགའ་ཞིག་གིས་ཏེ་རྣམ་པ་ཇི་ལྟར་ཡང་སྔགས་ཀྱི་རང་བཞིན་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་མི་ཤེས་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྟོན་པ་པོ་ ཡང་སྐྱེས་བུ་ཙམ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར།སྔགས་དང་སྔགས་མ་ཡིན་པའི་བྱེ་བྲག་ཤེས་པར་མི་ནུས་ན་དེའམ། གཞན་གྱི་བསྟན་པ་གང་ལས་ངེས་པར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བར་དགོངས་སོ། །གཞན་དུ་འབྲས་བུ་མི་སླུ་བའི་ཕྱིར་གང་གི་ཚེ་སྔགས་ཀྱི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་འབྲས་བུ་ཤེས་པར་ འགྱུར་བ་དེའི་ཚེ་སྔགས་འདི་ངེས་པར་འགྱུར་རོ།།སྔགས་ཀྱི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་འབྲས་བུ་དེ་ཡང་བྱེད་པ་ལས་སྔར་ཞེས་བྱ་བ་སྔགས་ནན་ཏན་དུ་བྱེད་པ་ལས་སྔར་མཐོང་བར་མི་ནུས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཚེ་དེ་མེད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་དགོངས་སོ།

是故偈颂说："由智力知咒，次第作用方式，士夫不共性。"由相之差别分别士夫为咒与非咒，而非由现量。
若谓是故不成就见隐蔽士夫，则说"是故此"等：此义即此字次第能除毒等，而此不能，如是不能由相了知。何故？因咒与非咒之分别相差别无错乱未成故。
诸字应由凡夫现量了知故，咒与非咒具彼自性故，应由凡夫现量决定，则何须观察超越感官之义见？是故说"由现量"等：字是现量故，咒与非咒由现量亦不显示"此是咒，此非咒"，即不如是说。
因无遍知故，即无"此能除毒，此不能"如是决定故。虽见毒物，因不知故，无决定杀害之力故。若谓由教示决定咒与非咒，则说"虽教示"。若有人教示"此咒能作如是果"，如是亦然。以某种方式，因不知咒之自性差别故。
教示者亦仅是士夫故，不能知咒与非咒之差别，则由彼或他教示如何能决定？意谓如是。
否则，由果不欺故，当知咒所成就之果时，此咒即决定。咒所成就之果亦"先于作用"，即不能于精进咒之前见故。意谓尔时无彼故。

།སྔགས་ངེས་པ་མེད་པར་ ཡང་སྔགས་ནན་ཏན་དུ་བྱེད་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ།།དེ་བས་ན་སྐྱེས་བུ་འགའ་ཞིག་དབང་པོ་ལས་འདས་པའི་དོན་མཐོང་བ་སྔགས་དང་སྔགས་མ་ཡིན་པའི་བྱེ་བྲག་རིག་པ་ཡོད་དོ་ཞེས་དེ་མི་འདོད་ན་ཡང་དཔྱོད་པ་པས་ཁས་བླང་བར་བྱའོ། །སྔགས་རྣམས་ནི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་འབྲས་བུ་འབྱིན་ པར་ནུས་པ་ཉིད་དུ་ཁས་བླངས་ནས་དེ་སྐད་དུ་བཤད་པ་དེ་ཡང་མི་རིགས་སོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར།གོ་རིམས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། སྔགས་ཤེས་པའི་གོ་རིམས་འདི་ནི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་ཞེས་བྱ་བ་དངོས་པོའི་ནུས་པས་དུག་ལ་སོགས་པ་སེལ་བ་ལ་སོགས་པའི་བྱེད་པ་སྟེ། རྒྱུ་ ཡང་མ་ཡིན་གྱི་འོན་ཀྱང་སྐྱེས་བུའི་བརྡ་ལས་ཡིན་ནོ།།ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། སྔགས་ནན་ཏན་དུ་བྱེད་པའི་སྐྱེས་བུ་འགའ་ཞིག་གི་སྔགས་མྱུར་དུ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་དང་། སྔགས་ཀྱི་བྱ་བ་ནན་ཏན་དུ་བྱེད་པར་མཚུངས་པ་གཞན་གྱི་དུས་རིང་པོ་ནས་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་འབྲས་ བུ་འབྱིན་པ་ལ་ནི་དུས་ཐ་དད་པ་མི་རིགས་ཏེ།སྔགས་ཀྱི་རང་བཞིན་རྟག་པ་ནི་སྐྱེས་བུ་ཐམས་ཅད་ལ་མཚུངས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །སྐྱེས་བུ་གཞན་གྱི་སྔགས་ལས་འབྲས་བུ་གྲུབ་པ་ནི་བརྟུལ་ཞུགས་སྤྱོད་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་ལྟོས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཏེ། བརྟུལ་ཞུགས་ནི་སྔགས་ཀྱི་ རྟོགས་པ་ལས་བརྗོད་པའི་སྨྱུང་བའི་ངེས་པའོ།།དེ་ལ་སྤྱོད་པ་ནི་ནན་ཏན་དུ་བྱེད་པའོ། །སོགས་པའི་སྒྲས་ནི་སྔགས་ཀྱི་ཆོ་ག་སྦྱིན་སྲེག་ལ་སོགས་པ་གཟུང་ངོ་། །ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་འབྲས་བུ་འབྱིན་པ་ཡིན་ན། བརྟུལ་ཞུགས་སྤྱོད་པ་ལ་སོགས་པ་ནན་ཏན་དུ་བྱེད་པ་ལ་ལྟོས་ པ་ཅི་ཞིག་བྱ་སྟེ།སྔགས་རྟག་པ་ནི་བརྟུལ་ཞུགས་ལ་སོགས་པ་ནན་ཏན་དུ་བྱེད་པས་ཁྱད་པར་དུ་བྱར་མེད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་ན་སྔགས་ཀྱི་ཡུལ་ཅན་བཟླས་པ་དང་སྦྱིན་སྲེག་ལ་སོགས་པའི་ལས། གཅིག་ལས་ཀྱང་སྐྱེས་བུ་འགའ་ཞིག་གི་ཆོ་ག་ནན་ཏན་དུ་བྱེད་པ་ མཚུངས་སུ་ཟིན་ཀྱང་གཅིག་གི་དོན་མཐོང་བའི་ཕྱིར་དང་།གཞན་གྱི་དོན་མེད་པ་མཐོང་བའི་ཕྱིར། ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་འབྲས་བུ་འབྱིན་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་འབྲས་བུ་འབྱིན་པ་ཡིན་ན་ནི་དོན་དང་ལྡན་པར་མཚུངས་པར་འགྱུར་རོ། །སྔགས་དག་བྱ་བ་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ པ་ནི་དུག་ལ་སོགས་པའི་སེལ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་དུ་ཟིན་ཀྱང་ངོ་།།ཡང་སྟེ་དུས་གཞན་དུ་སྐྱེས་བུ་དེ་ཉིད་ཀྱིས་སྦྱར་བ་དག་ནི་འབྲས་བུ་འགའ་ཞིག་ལ་སླུ་བའི་རྒྱུའི་ཕྱིར། རྣམ་པ་འདི་ནི་དངོས་པོའི་རང་བཞིན་ལ་རིགས་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། རང་ བཞིན་ནི་སྐྱེས་བུ་ལ་སོགས་པ་ཐམས་ཅད་ལ་ཁྱད་པར་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།།རང་བཞིན་འགའ་ཞིག་ལ་རང་བཞིན་མ་ཡིན་པར་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ནོ།

无咒决定亦无精进咒。是故，虽不欲许有某些见超越感官之义、了知咒与非咒差别之士夫，行者亦应承许。
为显示承许咒由自性能生果亦不应理故，说"次第"等：此知咒次第由自性，即由事物之力能除毒等作用，非是因，然由士夫约定。何故？因某精进咒之士夫速得成就故，其他同样精进咒事者经长时方成就故。
若由自性生果，则时间差别不应理，因咒之自性常住于一切士夫平等故。他士夫由咒成就果，是依赖苦行等故。苦行即咒论所说断食之规定。其中行即精进。等字摄受咒轨护摩等。
若由自性生果，何须依赖精进苦行等？因常住之咒不可为精进苦行等所差别故。如是，于咒境之诵咒、护摩等事，虽某士夫同样精进轨则，因见一者有义故，见他者无义故，非由自性生果。若由自性生果，则应平等具义。
咒作事业，即虽能除毒等，复次，即同一士夫于异时所用，因是欺诳某果之因故，此相于事物自性不应理。何故？因自性于一切士夫等无差别故。某自性不应成非自性。

།གང་གི་ཚེ་སྐྱེས་བུས་བྱས་པའི་བརྡ་ལས་འབྲས་བུར་འདོད་པ་དེའི་ཚེ་སྐྱོན་འདི་མེད་དོ། །དེ་ལྟར་ན་སྐྱེས་བུ་སྔགས་ཀྱི་བརྡ་བྱེད་པ་ རང་གི་འདོད་པས་འཇུག་པ་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་སྐྱེས་བུ་འགའ་ཞིག་རྗེས་སུ་འཛིན་གྱི།གཞན་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རིགས་སོ། །རྒྱུ་དེས་ན་སེམས་ཅན་སྐལ་བ་མཉམ་པ་ལ་སོགས་པའི་དབང་གིས་ཏེ། སེམས་ཅན་སྔགས་ཀྱི་བྱ་བ་ནན་ཏན་དུ་བྱེད་པ་པོ་སྔགས་རྩོམ་པ་དང་ ལྷན་ཅིག་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་སྤྱོད་པ་ལ་སོགས་པ་མཚུངས་པས་སྐལ་བ་མཉམ་པའོ།།སོགས་པའི་སྒྲས་ནི་རབ་ཏུ་སྦྱིན་པ་གཟུང་ངོ་། །དེའི་དབང་གིས་ནི་དེའི་ངོར་བྱེད་པས་སོ། །བསྙེན་པའི་ཁྱད་པར་ནི་བཟླས་པ་དང་། སྦྱིན་སྲེག་ལ་སོགས་པས་ལྷ་མཉེས་པར་བྱེད་པ་ནི་ བསྙེན་པའོ།།དེས་སྐྱེས་བུ་འགའ་ཞིག་རྗེས་སུ་འཛིན་པའི་སེམས་ཅན་སྐལ་བ་མཉམ་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་དང་བྲལ་བ་གཞན་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་གཞན་གྱི་བསམ་པའི་དོགས་པ་བསུ་བར་བྱེད་དེ། བརྟུལ་ཞུགས་ཀྱི་སྤྱོད་པ་ལ་ནི་ངེས་པ་ལ་ སོགས་པ་ནན་ཏན་དུ་བྱེད་པའོ།།བརྟུལ་ཞུགས་ཀྱི་སྤྱོད་པ་དང་བརྟུལ་ཞུགས་ཀྱི་སྤྱོད་པ་ཉམས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མི་འདྲ་བ་ལས་གཅིག་ལུས་པའོ། །སོགས་པའི་སྒྲ་རེ་རེ་ལ་སྦྱར་བར་བྱ་སྟེ། བརྟུལ་ཞུགས་ཀྱི་སྤྱོད་པ་ལ་སོགས་པ་དང་། བརྟུལ་ཞུགས་ཉམས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་ པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།སོགས་པའི་སྒྲ་དང་པོས་ནི་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པའི་ཆོ་ག་ནན་ཏན་དུ་བྱེད་པའོ། །བརྟུལ་ཞུགས་ཀྱི་སྤྱོད་པ་ལ་སོགས་པས་ཆོས་འཕེལ་བ་གྲུབ་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་རོ། །དེ་ལྟར་ན་ཆོས་ཀྱི་བདག་ཉིད་ཅན་གྱིས་སྐྱེས་བུའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་ཏེ། རང་ བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པའོ།།བརྟུལ་ཞུགས་ཀྱི་སྤྱོད་པ་ཉམས་པ་ལ་སོགས་པས་ཀྱང་ཆོས་མ་ཡིན་པ་འཕེལ་བ་ཡོད་ན་སྐྱེས་བུ་ཆོས་མ་ཡིན་པའི་བདག་ཉིད་ཅན་གྱི་ངོ་བོ་མ་གྲུབ་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ངག་གི་དོན་སྦྱར་བར་བྱའོ། །ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་ཀྱང་སྔགས་ལ་འབྲས་བུ་གྲུབ་པ་ན་ཇི་སྐད་དུ་ བཤད་པའི་རྣམ་པས་གྲུབ་པ་དང་མ་གྲུབ་པའི་ཁྱད་པར་དུ་འགྱུར་རོ་ཞེས་གཞན་སེམས་སོ།།མ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་འགོག་པར་བྱེད་དེ། ཆོས་ལ་ལྟོས་པའི་སྔགས་ལས་འབྲས་བུ་གྲུབ་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཆོས་འགལ་བ་དག་ཀྱང་སྟེ། སྔགས་ གྲུབ་པའི་རྒྱུ་བརྟུལ་ཞུགས་དག་མཁའ་འགྲོ་མ་དང་སྲིང་མོ་ལ་སོགས་པའི་རྒྱུད་དག་ལས་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རོ།།མཁའ་འགྲོ་མའི་རྒྱུད་དང་སྲིང་མོའི་རྒྱུད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཟླས་དབྱེ་བའོ། །སོགས་པའི་སྒྲས་ནི་རྐུ་བའི་རྒྱུད་དང་དུང་ཅན་མའི་རྒྱུད་ལ་སོགས་པ་ལ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རོ། ། ཆོས་འགལ་བ་དེ་དག་ཀྱང་གང་ཞེ་ན། སྲོག་གཅོད་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་པ་ལ། སྲོག་གཅོད་པ་ནི་སྲོག་ཆགས་གསོད་པའོ།

当认为是由士夫所作约定而生果时，则无此过。如是，因士夫作咒约定者随自意而行故，摄受某士夫而非他者是合理的。
由此因故，依有情同分等之力，即有情精进咒事者与造咒者同具戒行等故为同分。"等"字摄受极施。由其力即随顺彼而作。
亲近差别即以诵咒、护摩等令天欢喜为亲近。彼摄受某士夫，而非离有情同分等之他者。
以"若"等迎遮他意疑虑：苦行之行即精进规定等。"苦行之行"与"苦行之行失坏"是不同中之一余。各各配"等"字，即"苦行之行等"与"苦行失坏等"之义。第一"等"字即精进无倒轨则。
应配"由苦行之行等成就法增长"。如是，由具法自性之士夫自性，即自然成就。由苦行之行失坏等亦有非法增长时，士夫具非法自性之体性未成就，应如是配句义。
他意谓：若由自性于咒成就果，则如所说相有成就与未成就之差别。
以"非"等遮破：非由依法之咒成就果。何故？因违法亦即见咒成就因之苦行于空行母、姊妹等续故。"空行母续"与"姊妹续"是重言。"等"字摄受见于盗续、螺女续等。
彼等违法为何？说"杀生"等：杀生即杀害生命。

།རྐུ་བ་ནི་འཕྲོག་པའོ། །འཁྲིག་པ་ནི་དབང་པོ་གཉིས་ཀྱིས་སྙོམས་པར་འཇུག་པའོ། །དམན་པའི་ལས་ནི་བྱི་ལའི་མི་གཙང་བའི་གདུག་པའི སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པའོ།།སོགས་པའི་སྒྲས་ནི་ཆོས་འགལ་བ་གཞན་ཡང་གཟུང་ངོ་། །བརྟུལ་ཞུགས་གང་དག་ལ་སྲོག་གཅོད་པ་ལ་སོགས་པ་མང་ཞིང་ཆེས་མང་པོ་དག་ཡོད་པ་དེ་དག་ལ་དེ་སྐད་ཅེས་བྱའོ། །དེ་དག་གིས་ཀྱང་སྟེ་ཇི་སྐད་དུ་བརྟུལ་ཞུགས་དག་གིས་ཀྱང་སྔགས་ ཀྱི་གྲུབ་པའི་ཁྱད་པར་བསྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ།།དེ་ལྟར་ན་གང་གི་ཚེ་མཁའ་འགྲོ་མའི་རྒྱུད་ལ་སྲོག་ཆགས་བསད་ནས་ཟོས་པ་དེའི་ཚེ་སྔགས་ཀྱི་དངོས་གྲུབ་གྲུབ་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་དམ་ཚིག་རྣམ་པར་གཞག་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་དུང་ཅན་མའི་རྒྱུད་ལ་རྐུ་བའི་སྤྱོད་པ་ལ་གྲུབ་བོ་ ཞེས་སྨྲ་བ་དང་།དེ་བཞིན་དུ་སྲིང་མོའི་རྒྱུད་འགའ་ཞིག་ལ་འཁྲིག་པ་སྤྱད་པས། ལྷ་འགའ་ཞིག་དངོས་གྲུབ་རབ་ཏུ་སྟེར་ཏོ་ཞེས་དམ་ཚིག་རྣམ་པར་གཞག་གོ། །གལ་ཏེ་སྲོག་གཅོད་པ་ལ་སོགས་པ་ཉིད་ཆོས་སུ་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ལྟ་བུའི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ སོགས་པ་སྨོས་ཏེ།དེ་ལྟ་བུའི་རྣམ་པ་སྟེ་སྲོག་གཅོད་པ་ལ་སོགས་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་ཡང་ཆོས་ཀྱི་རང་བཞིན་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྐབས་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་སྟེ། ཇི་ལྟར་སྐབས་ལ་བབ་པ་བཞིན་དུ་ཕྱིས་སྟོན་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟར་རེ་ཞིག་ ཆོས་མ་ཡིན་པ་ལས་ཀྱང་གྲུབ་པ་མཐོང་ཞིང་ཆོས་ལས་ཀྱང་གྲུབ་པ་མཐོང་ངོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་བྱམས་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་པ་ལ།བྱམས་པ་ནི་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་ཕན་པ་དང་བདེ་བའི་སེམས་པའོ། །གཙང་སྦྲ་ནི་ཕྱི་དང་ནང་གི་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། ཕྱིའི་ནི་ཁྲུས་ ལ་སོགས་པའོ།།ནང་གི་ནི་རྐུ་བ་ལ་སོགས་པ་ལས་ལྡོག་པའོ། །ཆོས་ནི་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པས་གཞན་ལ་ཕན་འདོགས་པའོ། །བྱམས་པ་དང་གཙང་སྦྲ་དང་ཆོས་ལ་མཆོག་ཏུ་གཞོལ་བ་གང་ལ་ཡོད་པ་དེ་ལ་དེ་སྐད་ཅེས་བྱའོ། །དེ་ལྟར་གྱུར་པའི་སྐྱེས་བུ་དག་རྒྱུ་མཚན་ དེ་ཉིད་དེ།བྱམས་པ་ལ་སོགས་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་སོ། །གྲུབ་པ་འགའ་ཞིག་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་བྱམས་པ་ལ་སོགས་པ་བཟློག་པས་ཐོབ་པ་གང་ཡིན་པ་སྟེ། མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །བཟློག་པ་དག་གིས་ཀྱང་སྟེ་ཞེ་སྡང་ལ་སོགས་པས་ཀྱང་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཆོས་ འཕེལ་བ་ལ་ལྟོས་ནས།སྔགས་གྲུབ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མ་ཡིན་གྱི་ཞེ་སྡང་ལ་སོགས་པས་ཀུན་ནས་བསླང་བའི་སྲོག་གཅོད་པ་ལ་སོགས་པ་སྔགས་ཀྱི་ཆོ་ག་ནན་ཏན་དུ་བྱེད་པ་ཆོས་ཉིད་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར་ལས་ཀྱི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། རྣམ་པར་འཚེ་བ་ལ་སོགས་ པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་གྱི་ལས་ཀྱི་ངོ་བོ་གཅིག་ལས་ཀྱང་དེ་དང་འགལ་བ་སྟེ།ཆོས་མ་ཡིན་པ་དང་འགལ་བའི་ཆོས་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ།

盗即抢夺。淫即两根交合。卑劣业即猫粪毒施等。"等"字摄受其他违法。对于有诸多杀生等之苦行，称为如是。由彼等，即由诸苦行亦成就咒之殊胜故。
如是，当于空行母续中杀害众生而食时，即成就咒悉地，此为誓言建立。如是，于螺女续中说由盗行而成就，如是，于某姊妹续中由行淫，某天极施悉地，此为誓言建立。
若谓杀生等即成为法，则说"如是"等：如是相，即具杀生等相亦非法之自性，此随其处，即如其所应后当显示。
如是，为显示见由非法亦成就，由法亦见成就故，说"慈"等：慈即于诸有情思维利益安乐。净即内外二相：外即沐浴等，内即远离盗等。法即以布施等利他。于具最胜趣入慈、净、法者，称为如是。
如是诸士夫以彼因相，即以慈等因相。"某成就亦"即由慈等对治所得者，因未成就故。由对治等，即由嗔等亦成就故。
若谓非依法增长成就咒，而由嗔等所发起之杀生等精进咒轨是法性，则说"是故业"等：由害等相之业一性亦与彼相违，即与非法相违之法不应理。

།ཆོས་མ་ཡིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྔགས་ཀྱི་ཆོ་ག་རྣམ་པ་གཞན་དུ་ནན་ཏན་དུ་བྱས་པ་དེ་ཉིད་ལས་ཀྱང་ཆོས་མ་ཡིན་པ་མི་རིགས་ཏེ། དེ་ ཉིད་ཀྱང་མངོན་སུམ་དུ་གྱུར་པ་མ་ཡིན་ནོ།།དེ་སྐད་དུ་ཞེ་སྡང་ལ་སོགས་པའི་བསམ་པ་གང་གིས་སྔགས་ཀྱི་ཆོ་ག་ལས་གཞན་དུ་འཚེ་བ་ལ་སོགས་པ་ཆོས་མ་ཡིན་པ་བསྟན་པར་འགྱུར་ཞིང་བསམ་པ་དེ་ཉིད་ཀྱིས་སྔགས་ཀྱི་ཆོ་ག་ནན་ཏན་དུ་བྱེད་དུ་ཟིན་ཀྱང་འཚེ་བ་ལ་སོགས་པ་ བྱེད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཇི་ལྟར་ན་དེ་ཆོས་ཀྱི་ཡན་ལག་ཏུ་གྱུར་པ་ཡིན་ཞེས་བསྟན་པར་འགྱུར་རོ།།གལ་ཏེ་ཞེ་སྡང་ལ་སོགས་པས་བྱས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་སྲོག་གཅོད་པ་ལ་སོགས་པ་སྔགས་ཀྱི་ཆོ་ག་བཞིན་དུ་ནན་ཏན་དུ་བྱས་སུ་ཟིན་ཀྱང་ཆོས་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ཡིན་ན། ད་ནི་ཇི་ལྟར་ན་ཆོས་ མ་ཡིན་པའི་བདག་ཉིད་ཅན་གྱི་བརྟུལ་ཞུགས་ལ་སོགས་པ་ལས་ཆོས་ཀྱི་འབྲས་བུ་འདོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྔར་བཤད་པའི་སྲོག་ཆགས་གསོད་པ་ལ་སོགས་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་གྱི་བརྟུལ་ཞུགས་ལས་སོ།།སོགས་པའི་སྒྲས་ནི་གཞན་དམན་པ་མི་གཙང་བ་ལ་སོགས་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་ ལས་སོ།།ཆོས་ཀྱི་འབྲས་བུ་འདོད་པ་ནི། ལོངས་སྤྱོད་ལ་སོགས་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་ཏེ་ཇི་ལྟར་ཐོབ་ཅིང་བསྟན་པར་འགྱུར། འབྲས་བུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་གྲུབ་པའི་མཐའ་སྨྲ་བ་ཡིན་ཏེ། འབྲས་བུ་འདོད་པ་དེས་ནི་ཆོས་མ་ཡིན་པའི་བདག་ཉིད་ཅན་གྱི་བརྟུལ་ ཞུགས་ལ་སོགས་པ་དེའི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་སྟེ་ལས་ཀྱི་འབྲས་བུ་མ་ཡིན་གྱི།འོན་ཀྱང་སྔོན་བྱས་པའི་དགེ་བའི་ལས་ཀྱི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ཡིན་ནོ། །ཅི་འདྲ་བ་ཞེ་ན། བྲམ་ཟེ་གསོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། བྲམ་ཟེ་གསོད་པའི་ལུང་དེ་ནན་ཏན་དུ་བྱས་ཏེ། བསྒྲུབ་ པ་ལ་ཡུལ་རྙེད་པ་བཞིན་ནོ།།དཔེར་ན་འགའ་ཞིག་གི་སྐྱེས་བུ་ལ་ལ་ལ་བྲམ་ཟེ་འདི་གསོད་ཅིང་ཁོ་བོས་ཁྱེད་ལ་ཡུལ་སྦྱིན་པར་བྱའོ་ཞེས་སྦྱར་བ་ན། དེས་དེའི་བསྒོ་བ་ནན་ཏན་དུ་བྱས་པ་ལས་གྲོང་རྙེད་པ་དེ་བྲམ་ཟེ་གསོད་པའི་འབྲས་བུ་ནི་མ་ཡིན་གྱི། བྲམ་ཟེ་གསོད་ པའི་སྤྱོད་པས་སྐྱེས་བུ་མགུ་བར་བྱས་པ་ལྷན་ཅིག་བྱེད་པ་རྙེད་པ་སྔོན་གྱི་དགེ་བའི་ལས་ཉིད་ཀྱིས་དེ་ལྟར་འབྲས་བུ་འབྱིན་པ་ལྟ་བུའོ།།འོ་ན་ཆོས་མ་ཡིན་པའི་བདག་ཉིད་ཅན་གྱི་བརྟུལ་ཞུགས་དེའི་འབྲས་བུ་ཅི་ཡིན་ཞེ་ན། ཆོས་མ་ཡིན་པའི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ ཏེ།སྲོག་གཅོད་པ་ལ་སོགས་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་གྱི་ཆོས་མ་ཡིན་པའི་བདག་ཉིད་ཅན་གྱི་བརྟུལ་ཞུགས་དེའི་མ་འོངས་པའི་སྟེ་མ་འོངས་པ་ན་སྐྱེ་བ་ཅན་གྱི་འབྲས་བུ་དམྱལ་བ་ལ་སོགས་པ་མི་འདོད་པ་ཡིན་ནོ།

非法即由咒轨以异相精进，由彼亦不应为非法，因彼亦非现见故。如是，将显示以嗔等意乐，于咒轨之外，害等为非法，虽以彼意乐精进咒轨，因作害等故，如何彼成为法支分，当如是显示。
若谓由嗔等所作故，虽如咒轨精进杀生等，仍是非法，则今如何由具非法自性之苦行等欲求法果？即前说具杀生等相之苦行。"等"字摄受具他卑劣不净等相。
欲求法果即具受用等相，如何能得且当显示？以"果"等是宗义，彼欲求果非由具非法自性之苦行等异熟，即业果，然是昔所作善业之异熟。
云何？说"杀婆罗门"等：如精进彼杀婆罗门教令而得地处。譬如某人对某人说："汝杀此婆罗门，我当施汝地处。"由彼精进其教令而得村落，非杀婆罗门之果，如由杀婆罗门行令人欢喜，得助缘，由昔善业本身如是出生果。
若问彼具非法自性之苦行其果为何？说"非法"等：具杀生等相之具非法自性苦行，其未来即将生之果为地狱等不欲。

།གལ་ཏེ་འདི་ལྟར་དགེ་བའི་ལས་ཀྱི་འབྲས་བུ་འདོད་པ་ ཡིན་ན་ཆོས་མ་ཡིན་པའི་བདག་ཉིད་ཅན་གྱི་སྔགས་ལ་སོགས་པའི་སྦྱོར་བ་དེ་ལ་ལྟོས་པ་དེ་ཅི་ཞིག་བྱ་ཞེ་ན།འབྲས་བུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། འབྲས་བུ་འདོད་པ་ཅན་གྱིས་ལས་དེའི་སྟེ། ལས་གང་ལ་འབྲས་བུ་འདོད་པ་ཡོད་པ་ཞེས་བྱ་ བར་ཚིག་རྣམ་པར་སྦྱར་རོ།།ཆོས་མ་ཡིན་པའི་བདག་ཉིད་ཅན་མཁའ་འགྲོ་མའི་སྔགས་ལ་སོགས་པའི་སྦྱོར་བ་དེ་ཡང་ངོ་། །སོགས་པའི་སྒྲས་ནི་སྲོག་གཅོད་པ་ལ་སོགས་པའི་སྦྱོར་བ་གཟུང་ངོ་། །རྣམ་པ་འགའ་ཞིག་གིས་ཕན་འདོགས་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་སྨིན་པར་བྱེད་ པ་སྟེ།འབྲས་བུ་འབྱིན་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །ཇི་ལྟར་ན་དགེ་བ་ལ་མི་དགེ་བ་ཕན་འདོགས་པར་བྱེད་པར་འགྱུར་ཞེ་ན། ཕན་འདོགས་པར་བྱེད་པའི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། ཕན་འདོགས་པར་བྱེད་པའི་ནུས་པ་ནི་ལྷན་ཅིག་བྱེད་པའི་ངོ་བོ་སྣ་ཚོགས་པའི་ཕྱིར་ ཏེ།འགའ་ཞིག་གི་ཚེ་དགེ་བའི་མི་དགེ་བ་དང་། མི་དགེ་བའི་ཡང་དགེ་བ་ལྷན་ཅིག་བྱེད་པ་ཡིན་པ་ནི་སྣ་ཚོགས་པའོ། །དཔེར་ན་དགེ་བ་ཤིན་ཏུ་རྒྱ་ཆེན་པོ་བྱེད་པ་དག་གི་དམྱལ་བ་ལ་སོགས་པ་སྡུག་བསྔལ་གྱི་འབྲས་བུ་ཅན་མི་དགེ་བ་ལས་དག་དགེ་བའི་ལྷན་ཅིག་བྱེད་པ་ ཐོབ་པས་སྐྱེ་བ་འདི་ཉིད་ལ་ནད་ལ་སོགས་པ་ཙམ་བྱིན་ནས་ཟད་པར་འགྱུར་བ་ལྟ་བུའོ།།འབྲས་བུ་འདོད་པ་ཅན་གྱི་ལས་ཀྱི་ཆོས་མ་ཡིན་པ་བདག་ཉིད་ཅན་གྱི་སྔགས་ལ་སོགས་པའི་སྦྱོར་བ་རྣམས་འགའ་ཞིག་གིས་ཕན་འདོགས་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བཤད་པ་དེ་ལ་རྣམ་པ་གང་ གིས་ཕན་འདོགས་པར་བྱེད་པ་སྟེ།བསྟན་པའི་ཕྱིར། སྐྱེས་བུའི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། སྐྱེས་བུའི་ཁྱད་པར་ནི་སྔགས་རྩོམ་པ་པོ་སྟེ་དེ་ཉིད་བསྟེན་པ་ཡིན་ནོ། །དེས་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ནི་འབྲས་བུ་འབྱིན་པ་སྟེ་གང་ལ་དེ་ཉིད་ཀྱི་ཆོས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཡོད་པ་དེ་ནི་སྐྱེས་བུའི་ ཁྱད་པར་གྱི་རྟེན་གྱི་རྣམ་པར་སྨིན་པའི་ཆོས་ཅན་ནོ།།ཆོས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཁྱད་པར་རོ། །དེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འབྲས་བུ་འདོད་པ་གྲུབ་པར་བྱེད་བའོ། །དེས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྐྱེས་བུས་སོ། །བྱས་པ་ནི་སྐྱེ་བ་སྔ་མར་རོ། །དེ་ནི་དེ་ལྟར་མགུ་བར་བྱས་པས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ཆོས་དེ་ནི་ སྲོག་གཅོད་པ་ལ་སོགས་པའི་སྤྱོད་པས་དེ་ལྟར་མགུ་བར་བྱས་པས་ཏེ།སྔགས་རྩོམ་པ་པོའི་སྐྱེས་བུ་མགུ་བར་བྱས་པས་འབྲས་བུ་འབྱིན་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཉིད་གསལ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར། དེའི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། དེའི་འབྲས་བུ་ཅན་ཏེ་འདོད་པའི་འབྲས་བུ་ཅན་ གྱི་ལས་སྔགས་རྩོམ་པ་པོའི་སྐྱེས་བུ་དེས་བརྗོད་པས་སྲོག་གཅོད་པ་དང་ལྡན་པའི་བརྟུལ་ཞུགས་ལ་སོགས་པའི་སྦྱོར་བ་པོའོ།།སྦྱོར་བ་དེས་ཕན་འདོགས་པར་བྱེད་པ་ནི་ལས་ཡོངས་སུ་གསོ་བར་བྱེད་པའོ།

若如是是善业之果所欲，则于具非法自性之咒等加行彼所依有何用？说"果"等：由欲求果者之业彼，即于何业有欲求果，应如是配句。
具非法自性之空行母咒等加行彼亦。"等"字摄受杀生等加行。由某相利益故令成熟，即出生果。
云何不善能利益善？说"利益"等：利益之力因助缘体性种种故。有时善之不善及不善之善为助缘即种种。譬如作极广大善者之地狱等苦果不善业，由得善之助缘，于此生仅与病等即尽。
于所说欲求果者业之具非法自性咒等加行由某相利益中，为显示以何相利益故，说"士夫"等：士夫差别即造咒者，彼即所依。由彼异熟即出果，于谁有彼法之自性，彼即具士夫差别所依之异熟法。"法"即福德差别。"彼"即成就所欲果。"由彼"即由士夫。"所作"即前生。
"彼如是令欢喜"者，彼法由杀生等行如是令欢喜，即由令造咒士夫欢喜而出果。为明彼故，说"彼"等：具彼果，即具所欲果之业，由彼造咒士夫所说，具杀生苦行等加行者。由彼加行利益即圆满养护业。

།གང་ལ་དེ་རྣམ་པར་སྨིན་པ་སྟེ་འབྲས་བུ་འབྱིན་པར་བྱེད་པ་དེ་ཉིད་ ཀྱི་ཆོས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཡོད་པ་དེ་ནི་དེ་ལྟ་བུའི་ཆོས་ཅན་ཏེ།བྱས་པ་ཉིད་ཡིན་པའི་རྒྱུའི་ཕྱིར་དེ་མགུ་བ་ལས་འབྲས་བུ་འབྱིན་པ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་སྔགས་རྩོམ་པ་པོའི་སྐྱེས་བུ་མེད་པར་ཡང་དེས་ཕན་བཏགས་པ་སྟེ། སྔགས་དེ་འབའ་ཞིག་བཟླས་པ་ལ་སོགས་པའི་བྱ་བ་སྔགས་ ཀྱིས་ཕན་འདོགས་པར་བྱེད་པ་ལས་འབྲས་བུ་འབྱིན་པ་ཡིན་ནོ།།དེ་བས་ན་སྐྱེས་བུ་མགུ་བར་བྱས་པ་ལས་འབྲས་བུ་འབྱིན་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བཤད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་གཞན་སེམས་སོ། །མ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་གྲུབ་པའི་མཐའ་སྨྲ་བའི་ ཡིན་ནོ།།དེ་ནི་དེ་ལྟར་མ་ཡིན་ནོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། སྐྱེས་བུའི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། སྐྱེས་བུ་སྔགས་རྩོམ་པ་པོའི་རྣམ་པ་ནི་ཁ་དོག་དང་དབྱིབས་ལ་སོགས་པའོ། །རང་བཞིན་ནི་ཞི་བ་དང་དྲག་པོ་ལ་སོགས་པའོ། །སྤྱོད་པ་ནི་ལུས་དང་ངག་གི་བྱ་བའི་ མཚན་ཉིད་ཀྱི་གཡོ་འགུལ་ལོ།།རྣམ་པ་ལ་སོགས་པ་དེ་དག་གི་མོས་པ་ནི་ལྷག་པར་སྨོས་པ་སྟེ། དེ་དོན་མེད་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་ཏེ། གལ་ཏེ་སྔགས་ཀྱི་བྱིན་གྱིས་བརླབས་པ་པོའི་སྐྱེས་བུ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ན། ཅིའི་ཕྱིར་དེའི་རྣམ་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་ལྷག་པར་ མོས་པར་འགྱུར།སྦྱོར་བ་ནི་སྐྱེས་བུ་གང་ལ་ཕན་འདོགས་པར་བྱེད་པར་མི་འགྱུར་བ་དེ་ནི་དེའི་རྣམ་པ་ལ་ཡང་མོས་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་དུག་ལ་སོགས་པའི་ལས་ལ་ཕན་འདོགས་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་པའི་ལམ་པོ་ཆེ་པའི་སྐྱེས་བུའི་མོས་པ་བཞིན་ནོ། །ནམ་མཁའ་ ལྡིང་ལ་སོགས་པའི་སྐྱེས་བུ་ནམ་མཁའ་ལྡིང་གི་སྔགས་འཆང་བ་ཡང་དུག་ལ་སོགས་པའི་ལས་ལ་ཕན་འདོགས་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་འགལ་བ་དམིགས་པའོ།།དེ་ལྟར་གྱུར་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། མོས་པ་ལས་འབྲས་བུར་གྱུར་ པ་དེ་བས་ན་སྐྱེས་བུ་ཕན་འདོགས་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལྡོག་པའོ།།གང་དང་གང་སྐྱེས་བུའི་ཁྱད་པར་རྣམ་པ་དང་རང་བཞིན་དང་སྤྱོད་པ་ལ་མོས་པ་ལས་སྐྱེ་བའི་ཆོས་ཅན་དེ་ནི། རྣམ་པ་དང་རང་བཞིན་དང་སྤྱོད་པ་དང་ལྡན་པའི་སྐྱེས་བུའི་བྱིན་གྱིས་བརླབས་པ་སྔོན་དུ་ སོང་བ་ཅན་ཡིན་ཏེ།དཔེར་ན་རྒྱལ་པོ་སྟེན་པ་ཅན་དེའི་རྣམ་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་གུས་པ་དང་ལྡན་པ་དག་གི་རྒྱལ་པོ་དག་ལས་འབྲས་བུའི་ཁྱད་པར་འབྱུང་བ་ལྟ་བུའོ། །དུག་ལ་སོགས་པ་ཞི་བའི་མཚན་ཉིད་ཅན་གྱི་འབྲས་བུའི་ཁྱད་པར་ཡང་སྐྱེས་བུའི་ཁྱད་པར་རྣམ་པ་དང་། རང་ བཞིན་དང་སྤྱོད་པ་དང་མོས་པ་ལས་སྐྱེ་བའི་ཆོས་ཅན་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འབྲས་བུའི་གཏན་ཚིགས་སོ།

于谁有彼异熟即出果之法自性者，即具如是法，因是所作因故，由彼欢喜而出果。
若谓无造咒士夫亦由彼利益，即由唯诵彼咒等事业，由咒利益而出果，是故所说由令士夫欢喜而出果者非正确，如是他人思。
说"非"等是宗义。彼非如是。何故？说"士夫"等：造咒士夫之相即色与形等，自性即寂静与猛烈等，行即身语业相之动作。
于彼等相等之胜解即增上说，因彼将成无义故。若无咒加持之士夫，何故于彼相等生胜解？加行于何士夫不能利益者，于彼相亦不应胜解，如于毒等业无利益之路人胜解。
持迦楼罗等咒之迦楼罗等士夫亦非于毒等业有利益，此为能遍相违之所见。非如是，由胜解成果，是故士夫为能利益者，此为返成。
凡由士夫差别之相、自性、行胜解所生法者，即具相、自性、行之士夫加持为前行，如依王者于彼相等具敬信者从诸王出生殊胜果。具寂止毒等相之殊胜果亦是由士夫差别之相、自性、行、胜解所生法，此为果因。

།ཅི་སྟེ་སྐྱེས་བུ་དེ་ཡང་ཕན་འདོགས་པར་བྱེད་པ་ཉིད་དུ་འདོད་པ་དེའི་ཚེ། སྔགས་རྩོམ་པ་པོའི་སྐྱེས་བུ་དེ་ཡང་སྔགས་ལས་འབྲས་བུའི་གྲུབ་པ་ཉིད་ལ་ཕན་འདོགས་པར་ བྱེད་པ་ཉིད་ཡིན་པར་ཁས་ལེན་ན།སྐྱེས་བུའི་ཁྱད་པར་ཡོན་ཏན་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་ཅན་གྲུབ་སྟེ། གང་ལ་ཡོན་ཏན་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་ཡོད་པ་ཞེས་བྱ་བར་ཚིག་རྣམ་པར་སྦྱར་རོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དེ་དག་ལ་མོས་པ་ཁོ་ན་སྟེ། སྐྱེས་བུའི་ཁྱད་པར་རྣམ་པ་དང་རང་བཞིན་དང་ སྤྱོད་པ་ལ་མོས་པ་ཁོ་ནས་དུག་གི་ལས་ལ་སོགས་པ་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ།།དེ་བས་ན་སྔགས་སྐྱེས་བུས་བྱས་པ་ཡིན་དུ་ཟིན་ཀྱང་དེའི་ཉེ་བར་སྦྱོར་བ་ལ་ལྟོས་པ་མེད་པ་སྟེ། སྐྱེས་བུའི་ཁྱད་པར་གྱི་ཉེ་བར་སྦྱོར་བ་ལ་ལྟོས་པ་མེད་པར་རོ། །རང་བཞིན་གྱིས་ཏེ་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་འབྲས་བུ་འབྱིན་པ་ མ་ཡིན་གྱི་སྐྱེས་བུའི་ཁྱད་པར་གྱི་ཉེ་བར་སྦྱོར་བ་ལ་ལྟོས་པ་དང་བཅས་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ།།གལ་ཏེ་སྐྱེས་བུ་སྔགས་བྱེད་པ་ཉིད་ཡོན་ཏན་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་ཅན་ཡིན་ན། ཇི་ལྟར་ན་མཐུ་ལ་སོགས་པའི་ཁྱད་པར་དང་བྲལ་བ་ཡང་རྒྱུད་རིག་པ་སྔགས་དག་བྱེད་པར་འགྱུར་ཞེ་ན། དེའི་ ཕྱིར་གང་ལ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ།བསྟན་བཅོས་སྔགས་དང་ལྡན་པ་ནི་རྒྱུད་ཡིན་ཏེ། གང་དག་གི་རིག་པ་དེ་དག་ནི་གང་ཡང་རྒྱུད་རིག་པའོ། །འགའ་ཞིག་གིས་ཏེ་ད་ལྟར་ཡང་སྔ་ན་མེད་པའི་སྔགས་ཅུང་ཟད་བྱེད་པར་འགྱུར་བ་དེ་ནི་དེ་དག་འབའ་ཞིག་གི་ནུས་པ་ཡིན་གྱི། འོན་ཀྱང་དེ་དག་གི་དེ་གང་གི་རྒྱུད་ལ་བརྟེན་པ་དེ་དག་གི་བྱེད་པའི་སྐྱེས་བུ་ཕུལ་དུ་བྱུང་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་གཙོ་བོ་སྟེ། བདག་པོའོ། །མཐུ་ནི་ནུས་པའོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དེས་བཤད་རིགས་པ་འཇུག་ཕྱིར་ཏེ། །གཙོ་བོ་དེས་དེ་དག་གི་དམ་ཚིག་ལ་སོགས་པའི་རིགས་པ་བསྟན་པ་དེའི་རྗེས་སུ འཇུག་པའི་ཕྱིར་རོ།།གཙོ་བོ་དེས་མཉེས་པས་དེ་བརྩམས་པའི་སྔགས་ཀྱང་བྱིན་གྱིས་རློབ་པར་བྱེད་དོ་ཞེས་བྱ་བར་དགོངས་སོ། །ལམ་པོ་ཆེའི་སྐྱེས་བུ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཕྱོགས་སྔ་མར་དགོད་པ་སྔོན་དུ་སོང་བ་ཅན་གྱི་ཚིག་ལེའུར་བྱས་པའི་དོན་འཆད་པར་བྱེད་དོ། །ལམ་པོ་ ཆེའི་སྐྱེས་བུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐ་མལ་པའི་སྐྱེས་བུའོ།།འགའ་ཞིག་ནམ་མཁའ་ལྡིང་གི་སྔགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཅན་གྱི་རྒྱུད་ཤེས་པ་ལ་སོགས་པ་བདག་ཉིད་ཀྱིས་སྔགས་བྱས་པ་དག་གིས་དུག་ལ་སོགས་པ་ཞི་བའི་མཚན་ཉིད་ཅན་གྱི་ལས་ཅུང་ཞིག་བྱེད་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་དག་ ཀྱང་ཁྱད་པར་མ་ཡིན་ཏེ།ཆང་འཐུང་བ་ལ་སོགས་པ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རོ།

若许彼士夫亦为能利益，即承许造咒士夫亦于从咒成就果中为能利益者，则成就士夫差别具不共功德，即应配句为"具不共功德者"。
何故？唯由彼等胜解，即唯由士夫差别之相、自性、行胜解而作毒业等故。是故，虽咒由士夫所作，然不待彼加行，即不待士夫差别之加行。非由自性即本性出果，而具待士夫差别加行性。
若造咒士夫具不共功德，云何无神力等差别者亦能造续部所知咒？为此说"于任"等：具咒论即续部，知彼等即知续部者。由某即今亦能造少许前所未有咒者，此唯彼等之力，然彼等所依续部之殊胜造作士夫为主即主尊。神力即能力。
何故？因随彼所说理趣行故，即随主尊所说誓言等理趣而行故。意谓由主尊欢喜亦加持彼所造咒。
解说前文"路人"等前主张之颂义。"路人"即凡常士夫。某知具迦楼罗咒相续部等，由自造咒能作少许具寂止毒等相业。彼等亦非差别，因说饮酒等故。

།དེ་བཞིན་དུ་གཞན་དག་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྔགས་རྩོམ་པ་པོ་མཐུ་དང་ལྡན་པ་ཉིད་དུ་མངོན་པར་འདོད་པ་དག་ཀྱང་ངོ་། །ཕུལ་དུ་བྱུང་བ་མ་ཡིན་པ་ལམ་པོ་ཆེའི་སྐྱེས་བུ་དང་འདྲ་བར་ཕུལ་དུ་བྱུང་བས་སྟོང་པར་ འགྱུར་བ་དང་།སྔགས་ཀྱི་བྱེད་པ་པོར་ཡང་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟར་ན་མཐུ་དང་ལྡན་པའི་སྐྱེས་བུ་གྲུབ་པ་མ་ཡིན་ནོ་སྙམ་དུ་སེམས་སོ། །མ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ལན་འདེབས་པར་བྱེད་དེ། མཐུ་དང་བྲལ་བ་དག་གིས་སྔགས་ཀྱི་བྱེད་པ་པོ་མ་ཡིན་ཏེ། ལམ་པོ་ཆེའི་ སྐྱེས་བུ་ནམ་མཁའ་ལྡིང་ལ་སོགས་པའི་སྔགས་བྱེད་པའི་སྐྱེས་བུ་གང་ཡིན་པ་དེ་དག་ནི་སྔགས་རྩོམ་པ་པོ་མཐུ་དང་ལྡན་པ་ཉིད་ཀྱིས་བྱིན་གྱིས་བརླབས་པའི་ཕྱིར་སྔགས་བྱེད་པར་ནུས་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ།།དེ་ཉིད་བསྟན་པའི་ཕྱིར་དེས་བྱས་པའི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། མཐུ་ ཕུལ་དུ་བྱུང་བ་དང་ལྡན་པའི་སྐྱེས་བུ་དེས་བྱས་པའི་དམ་ཚིག་རྗེས་སུ་སྐྱོང་ཞིང་སྲུང་བ་དང་།དེའི་མན་ངག་གི་ཞེས་བྱ་བ་མཐུ་དང་ལྡན་པའི་སྐྱེས་བུའི་མན་ངག་གི་དམ་ཚིག་ནན་ཏན་དུ་བྱེད་པ་སྔགས་བྱེད་པར་ནུས་སོ། །དེ་ལ་གང་ལས་འདས་པ་ལ་ཡང་ དཀྱིལ་འཁོར་དུ་འཇུག་པ་ལ་སོགས་པའི་བྱ་བ་བསྐྱེད་པ་དེ་ནི་དམ་ཚིག་ཡིན་ཞིང་དེ་ལས་གཞན་པའི་ཆོ་ག་ནི་མན་ངག་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་དམ་ཚིག་དང་མན་ངག་གི་ཁྱད་པར་ཡིན་ནོ།།གལ་ཏེ་དེ་ཉིད་ཇི་ལྟར་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་འགྱུར་ཞེ་ན། དེའི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། མཐུ་ དང་ལྡན་པ་དེའི་དམ་ཚིག་གང་ཡིན་པ་དང་།མན་ངག་གང་ཡིན་པ་དེ་ལ་ལྟོས་པ་མེད་པའི་སྐྱེས་བུ་ལ་སྔགས་རྩོལ་བའི་ནུས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཏན་ཚིགས་ཀྱི་དོན་ནི་དེ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། དེ་ལ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལམ་པོ་ཆེའི་སྐྱེས་བུས་བྱས་པའི་སྔགས་ དག་ལ་ཡང་དེའི་རྣམ་པ་བསམ་གཏན་བྱེད་པ་ལ་སོགས་པ་ཉིད་ནི་སྐྱེས་བུའི་མཐུ་དང་ལྡན་པའི་རྣམ་པ་བསམ་པ་ལ་སོགས་པ་ཉིད་དུའོ།།སོགས་པའི་སྒྲས་ནི་རང་བཞིན་དང་སྤྱོད་པ་བསམ་གཏན་བྱེད་པ་གཟུང་ངོ་། །ནམ་མཁའ་ལྡིང་ལ་སོགས་པ་དེ་དག་གིས་རབ་ཏུ་ སྦྱར་བའི་ཕྱིར་ཏེ།འཇུག་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གང་གི་ཕྱིར་དེ་ལྟ་ཡིན་པ་དེ་བས་ན་དེས་བྱིན་གྱིས་བརླབས་པ་སྟེ། སྐྱེས་བུ་མཐུ་དང་ལྡན་པས་བྱིན་གྱིས་བརླབས་པ་དེ་དག་ཉིད་བདག་ཉིད་ཀྱིས་བྱས་པའི་སྔགས་ཀྱི་བཟླས་པ་བྱེད་པར་འགྱུར་བ་དེ་ཉིད་དེ་འདྲ་བར་ཤེས་ ཤིང་རྟོགས་པར་བྱའོ།།གཞན་ཡང་རྒྱུད་ཤེས་པ་འགའ་ཞིག་སྔགས་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བརྗོད་པ་ན། སྐྱེས་བུ་ཕུལ་དུ་བྱུང་བ་ཉིད་བསྒྲུབས་པ་ཡིན་ནོ།

"如是其他"者，即其他显然欲许造咒者具神力者。非殊胜如同路人，将成无殊胜，亦成咒之作者。如是思惟未成就具神力士夫。
以"非"等作答：无神力者非咒之作者，路人等造迦楼罗等咒之士夫，因由具神力造咒者加持故能造咒。
为显示彼故说"由彼所作"等：由具殊胜神力士夫所作誓言随护而守，及"彼教授"即具神力士夫教授誓言精勤者能造咒。
于彼，从何超越亦生起入坛城等事业者为誓言，余仪轨为教授，此为誓言与教授之差别。
若问如何了知彼？说"彼"等：因无待具神力彼之誓言及教授之士夫无造咒能力故。
因义以"于彼"等说：于彼即于路人所造咒中亦修彼相等即修具士夫神力之相等。"等"字摄受修自性与行。
由迦楼罗等彼等极加行故，即趣入故。由是如是，故由彼加持，即由具神力士夫加持彼等，自造咒诵持，应如是了知。
复次，说某知续部造咒者，即成就殊胜士夫性。

།གང་གི་ཕྱིར་དེ་འདྲ་བའི་མཐུ་དང་ལྡན་པ་རྒྱུད་ཤེས་པའི་སྔགས་བྱེད་པ་དེ་ཉིད་ཀྱང་དེ་ཉིད་ཀྱིས་དེ་ལས་གཞན་པ་རྒྱུད་ཤེས་པ་མ་ ཡིན་པའི་སྐྱེས་བུ་དང་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་ཅན་གྱི་ནུས་པ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།།གང་གི་ཕྱིར་སྐྱེས་བུས་བྱིན་གྱིས་བརླབས་པ་ཉིད་ཀྱི་སྔགས་དག་འབྲས་བུ་འབྱིན་པ་དེའི་ཕྱིར། འབྲས་བུ་འདོད་པས་སྔགས་རྣམས་ནི་བྱས་དང་སྟེ་རྒྱུ་དང་རྐྱེན་གྱིས་བསྐྱེད་པའོ། །སྐྱེས་བུས་བྱས་པ་ནི་ སྐྱེས་བུས་བྱིན་གྱིས་བརླབས་པ་སྟེ།སྔགས་དག་རྟག་པ་མ་ཡིན་གྱི་འོན་ཀྱང་བྱས་པ་དག་ཡིན་ནོ། །བྱས་པ་ཉིད་ཡིན་དུ་ཟིན་ཀྱང་འབྲས་བུ་འབྱིན་པ་ན་སྐྱེས་བུ་ལ་ལྟོས་པ་མེད་པ་མ་ཡིན་པ་དེ་ལྟར་ན་དོན་གཉི་ག་ལ་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། བྱས་དང་སྐྱེས་བུས་བྱས་བརྗོད་བྱ། །ཞེས་ བྱ་བ་གཉི་ག་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ།།མ་བྱས་པ་དག་གི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་འཆད་པར་བྱེད་དེ། རིག་བྱེད་པའི་སྔགས་རྟག་པ་དག་ལ་རྐན་ལ་སོགས་པའི་བྱ་བས་བརྗོད་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་གྱི་སྦྱོར་བ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། རྟག་པ་ནི་ཕུལ་དུ་བྱུང་བ་ཉིད་དུ་བྱར་མེད་པ་ཉིད་ཀྱི་ ཕྱིར་རོ།།སྦྱོར་བ་མེད་པ་དག་ལས་འབྲས་བུ་མེད་པའི་ཕྱིར་སྦྱོར་བ་ལས་འབྲས་བུ་འདོད་པ་ཉིད་ཀྱིས་སྔགས་རྣམས་བྱས་པ་དང་། སྐྱེས་བུས་བྱས་པར་བརྗོད་པ་སྟེ་སྐྱེས་བུས་བྱིན་གྱིས་བརླབས་པ་ཉིད་ལས་འབྲས་བུ་འབྱིན་པར་བརྗོད་པར་བྱའོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། སྐྱེས་ བུའི་བྱིན་གྱི་རླབས་མེད་པར་ཏེ།སྐྱེས་བུའི་བྱིན་གྱིས་བརླབས་པ་མ་གཏོགས་པར་དངོས་པོའི་ནུས་པ་ལ་སོགས་པ་གཞན་ལས་སྔགས་ཀྱི་འབྲས་བུ་མེད་པ་ཅན་དག་གི་འབྲས་བུ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རོ། །འབྲས་བུ་མཐོང་བ་དེ་ཡང་སྐྱེས་བུའི་བྱིན་གྱི་རླབས་ཁོ་ན་ཡིན་གྱི་རྣམ་པ་གཞན་ དུ་ནི་མ་ཡིན་ནོ།།ཇི་ལྟར་སྐྱེས་བུས་བྱིན་གྱིས་བརླབས་པ་ལ་ལྟོས་པ་མེད་པ་དག་གི་དངོས་པོའི་ནུས་པ་འབྲས་བུ་འབྱིན་པ་མ་ཡིན་པ་དེ་ལྟར། གལ་ཏེ་དངོས་ནུས་དེ་འདྲ་ན། །དེ་དག་ཀུན་གྱི་སྒྲུབ་བྱེད་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གོང་དུ་བསྟན་ཟིན་ཏོ།། །།ཚད་མ་ རྣམ་འགྲེལ་གྱི་འགྲེལ་བཤད།བམ་པོ་སུམ་ཅུ་དྲུག་པ། དཔེ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་བརྡར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། ཁོ་བོའི་སྙན་དངགས་ལ་སོགས་པ་འདི་སྐད་དུ་ཀློག་པར་འགྱུར་བ་དེ་ལ་ཁོ་བོས་དོན་འདི་བསྒྲུབ་པར་བྱའོ་ཞེས་དེ་སྐད་དུ་སྙན་དངགས་ལ་སོགས་པ་ གང་ཡིན་པ་ལ་བརྡར་བྱས་པ་དེ་ལ་དེ་སྐད་ཅེས་བྱའོ།།སོགས་པའི་སྒྲས་ནི་བཟོའི་གནས་ལ་སོགས་པ་གཟུང་ངོ་། །དེ་ནི་བརྡར་བྱས་པ་ཅན་གྱི་སྙན་དངགས་ལ་སོགས་པ་སྟེ། དེ་དང་འདྲ་བས་ན་དེ་བཞིན་ནོ།

由如是具神力知续部造咒者，即由彼自身与不知续部之其他士夫有不共能力故。
由士夫加持之咒能出果故，欲求果者之咒是所作，即由因缘所生。士夫所作即士夫加持，咒非常而是所作。虽是所作，出果时非不待士夫，如是为显示二义故，说"所作及士夫所作"二者。
以"非所作"等解说：吠陀咒常住者无以腭等业所说相之加行，因常住无可成殊胜故。无加行者无果故，由欲求加行果故说咒为所作及士夫所作，即说由士夫加持而出果。
何故？无士夫加持，即除士夫加持外，从事物能力等他者无咒果者见果故。见果亦唯由士夫加持，非余相。
如何不待士夫加持者之事物能力非能出果，如是"若如是事物能力，彼等一切成能成"等已如上说。
《量理论释》第三十六品。为显示譬喻故说"约定"等：如是诵读我之诗歌等，于彼我当成办此义，如是于诗歌等作约定者，说为如是。"等"字摄受工巧处等。彼即具约定之诗歌等，由与彼相似故如是。

།ཇི་ལྟར་དེ་ལ་སྙན་དངགས་ལ་སོགས་པ་འདོན་པར་བྱེད་པ་ དག་ནི་སྐྱེས་བུའི་བྱིན་གྱི་རླབས་ཀྱིས་འབྱིན་པ་དེ་དང་འདྲ་བར་སྔགས་དག་གིས་ཡང་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།སྐྱེས་བུའི་དབང་པོ་ལས་འདས་པའི་དོན་མཐོང་བ་ལ་ནུས་པ་མེད་ཅེས་བྱ་བ་འདི་ལྟར་ནུས་པ་མེད་པའི་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་སྟེ། གང་ཅུང་ཟད་དཔྱོད་པ་པས་ བརྗོད་པ་སྟེ།དེ་ཐམས་ཅད་ནི་སྔགས་བྱེད་པའི་ཤེས་པའི་མཐུ་ཕུལ་དུ་བྱུང་བའི་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་འདི་ཉིད་ཀྱིས་ནི་བསལ་བ་ཡིན་ཏེ། སྐྱེས་བུའི་ཕུལ་དུ་བྱུང་བ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་དངོས་པོའི་སྟོབས་ཀྱིས་འོངས་པའི་ཚད་མས་དངོས་པོའི་སྟོབས་ཀྱིས་འོངས་པ་མ་ཡིན་པ་ནུས་པ་མེད་པའི་ སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཚད་མ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་དུ་བསྒྲུབ་པ་ཡིན་ཏེ།ནུས་པ་མེད་པའི་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པར་དམ་བཅས་པ་ཐམས་ཅད་ལ་རྗེས་སུ་དཔག་པས་གནོད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བར་དགོངས་སོ། །སྔགས་རྣམས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་འཆད་པར་བྱེད་དེ། སྔགས་ རྣམས་སྐྱེས་བུས་བྱས་པ་དང་དེས་བྱིན་གྱིས་བརླབས་པ་སྟེ།སྐྱེས་བུས་བྱིན་གྱིས་བརླབས་པ་ལས་སྔགས་རྣམས་འབྲས་བུ་འབྱིན་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ཡང་བསྟན་ཟིན་ཏོ། །སྐྱེས་བུ་ཐམས་ཅད་སྔགས་བྱེད་པའམ་བྱིན་གྱིས་རློབ་པར་ནུས་པ་མ་ཡིན་པ་དེ་བས་ན་ཞེས་བྱ་བ་དེའི་ཕྱིར། སྐྱེས་བུ་སྔགས་བྱེད་པ་དེ་ཕུལ་དུ་བྱུང་བ་འགའ་ཞིག་དང་ལྡན་པ་དེའི་ཕྱིར་སྐྱེས་བུ་ཕུལ་དུ་བྱུང་བ་དེ་སྤོང་བར་བྱེད་པའི་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་དག་ཀྱང་བསལ་ཞིང་སྤངས་པ་ཡིན་ནོ། །དེས་ཀྱང་གཞན་གྱིས་བཤད་པའི་ཕུལ་དུ་བྱུང་བ་སྤོང་བ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་བ་འགལ་བ་མི་འཁྲུལ་བ་ཉིད བསལ་བར་བྱེད་པ་ནི་མ་ཡིན་མོད་ཀྱི་འོན་ཀྱང་སྐྱེས་བུའི་ཕུལ་དུ་བྱུང་བ་སྤོང་བ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་དངོས་པོའི་སྟོབས་ཀྱིས་འོངས་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཟུར་འདིས་བརྗོད་དོ།།སྐྱེས་བུའི་ཕུལ་དུ་བྱུང་བ་སེལ་བར་བྱེད་པའི་དངོས་པོའི་སྟོབས་ཀྱིས་འོངས་པའི་སྒྲུབ་པར་ བྱེད་པ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ།།སྐྱེས་བུ་ཕུལ་དུ་བྱུང་བ་ཅན་ཉིད་དུ་མངོན་པར་འདོད་པ་ནི་བློ་དང་ལྡན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་དང་དབང་པོ་དང་ལྡན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་དང་སྨྲ་བའི་ཕྱིར་དང་། སྐྱེས་བུ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཕུལ་དུ་བྱུང་བ་དང་ལྡན་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ལམ་པོ་ཆེའི་མི་བཞིན་ནོ་ ཞེས་བྱ་བ་འདི་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན།བློ་དབང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། བློ་དང་དབང་པོ་དང་སྨྲ་བ་དང་སྐྱེས་བུ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཟླས་དབྱེ་བའོ། །བློ་དང་ལྡན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་དང་། དབང་པོ་དང་ལྡན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་དང་སྨྲ་བའི་ཕྱིར་དང་སྐྱེས་བུ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།

如是于彼诵诗歌等者由士夫加持而出，如是咒亦然，此为其义。
无能见超越士夫根境之义，如是无能之能立，即任何观察者所说，彼一切由此造咒智殊胜能力之能立而遮破。由事物力生之量遮破非事物力生之无能能立，即证成非量，意谓由比量违害一切无能能立之宗故。
以"诸咒"等解说：诸咒是士夫所作及彼加持，即已说由士夫加持诸咒出果。
非一切士夫能造咒或能加持，是故造咒士夫具某殊胜，是故遮破并断除遮遣殊胜士夫之能立。
彼亦非遮破他说遮遣殊胜之能立相违决定，然此边说无遮遣士夫殊胜之事物力生能立。全无遮遣士夫殊胜之事物力生能立。
岂非有此：显许具殊胜士夫性者，由具慧故、具根故、能言故、是士夫故非具殊胜，如路人？
说"慧根"等：慧、根、言、士夫性为分别。由具慧故，具根故，能言故，是士夫故。

།སོགས་པ་སྨོས་ པ་ནི་ལག་པ་ལ་སོགས་པ་དང་ལྡན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གཟུང་ངོ་།།སྐྱེས་བུའི་ཕུལ་དུ་བྱུང་བ་སྤོང་བར་བྱེད་པའི་སྒྲུབ་བྱེད་གང་བརྗོད་པ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཚད་ལྟར་སྣང་ཡིན་ཏེ། མ་ངེས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཐམས་ཅད་མི་མཐུན་པའི་ ཕྱོགས་ལ་འཇུག་པ་ཅན་གྱི་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བས་ལྷག་མ་དང་ལྡན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ།།ལྷག་ལྡན་ལས་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ངེས་པ་ལས་སོ། །ཇི་བཞིན་དོན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པའོ། །རྟོགས་པ་ནི་རྗེས་སུ་དཔག་པའི་རྟོགས་པ་སྟེ་དེ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །བློ་དང་ཞེས་བྱ་ བ་ལ་སོགས་པས་འཆད་པར་བྱེད་དེ།སྐྱེས་བུའི་ཕུལ་དུ་བྱུང་བ་སྤོང་བ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་གོ་བར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་རོ། །སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་དེ་ཡང་གང་ཞེ་ན། བློ་དང་དབང་པོ་དང་ལྡན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །ཅིའི་ཕྱིར་གོ་བར་བྱེད་ པ་མ་ཡིན་ཞེ་ན།སྤོང་བ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། སྤོང་བ་དང་སྤྱི་ནི་སྤོང་བ་དང་སྤྱིའོ། །དེ་དག་གི་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་དེ་དག་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་ན་བློ་དང་ལྡན་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པའི་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པས་སྐྱེས་བུའི་ཕུལ་དུ་བྱུང་བ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ སྐྱེས་བུའི་ཕུལ་དུ་བྱུང་བ་སྤོང་བ་སྒྲུབ་པའམ།སྐྱེས་བུའི་ཕུལ་དུ་བྱུང་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ལམ་པོ་ཆེའི་མི་དང་མཚུངས་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྐྱེས་བུ་ཅིག་ཤོས་ཀྱི་སྤྱི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཡིན་གྲང་ན། དེ་ལ་གཉི་ག་ལ་ཡང་སྲིད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དབང་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་སྤོང་བ་སྒྲུབ་ པར་བྱེད་པ་མེད་པར་སྟོན་པ་ཡིན་ཏེ།དབང་པོ་ལས་འདས་པའི་དོན་དག་ལ་དེ་མ་མཐོང་བ་སྟེ། དབང་པོ་ལས་འདས་པའི་དོན་མ་མཐོང་བའི་སྤོང་བ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཡོད་དུ་ཟིན་ཀྱང་དབང་པོ་ལས་འདས་པའི་དོན་དེ་དག་ཚུ་རོལ་མཐོང་བས་མི་ཤེས་པའི་དོན་གྱི་ ཕྱིར།།དེ་བས་ན་མ་མཐོང་བ་ཙམ་གྱིས་སྤོང་བ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་དགོངས་སོ། །འགལ་བ་གྲུབ་པ་ལས་སྐྱེས་བུའི་ཕུལ་དུ་བྱུང་བ་སྤོང་བ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་དབང་པོ་ལས་འདས་པ་དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་སྐྱེས་བུའི་ཕུལ་དུ་བྱུང་བ་ནི་བློ་དང་ལྡན་པ་ཉིད་ལ་ སོགས་པའི་གཏན་ཚིགས་དང་འགལ་བ་རྣམ་པ་གཉི་ག་ཡང་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ།།འགལ་བ་མེད་པ་སྟེ་སྨྲ་བ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་དང་སྐྱེས་བུའི་ཕུལ་དུ་བྱུང་བ་དང་ལྷན་ཅིག་གཅིག་ལ་ཡོད་པ་འགལ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་སྔར་བཤད་ཟིན་ཏོ། །ཅིག་ཤོས་ཀྱི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ སོགས་པས་སྤྱི་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་མེད་པར་སྟོན་ཏེ།ཅིག་ཤོས་ཚུ་རོལ་མཐོང་བའི་སྐྱེས་བུ་དང་དེའི་ཕུལ་དུ་བྱུང་བ་དང་ལྡན་པའི་སྤྱི་ཡང་འགྲུབ་པ་མ་ཡིན་ནོ།

"等"字摄受由具手等故等。所说遮遣士夫殊胜之一切能立皆似量，即不定，此为其义。
何故？由一切入相违品之疑惑有余故。"无余"者，即由决定。"如实义"者，即无颠倒。"了知"即比量了知，彼不存在。
以"慧"等解说：遮遣士夫殊胜之能立非能令解，如是配释。彼能立为何？说"具慧根"等。
何故非能令解？说"遮遣及"等：遮遣及共相即遮遣及共相。由彼等能立不可得故。如是由具慧等能立，证成无士夫殊胜之遮遣，或证成士夫殊胜与路人相等之他士夫共相，于二者皆不可得。
以"根"等显示无遮遣能立：于超根境义不见彼，即无不见超根境义之遮遣。何故？纵使存在，由凡夫不知超根境义故。是故意谓非仅由不见而遮遣。
由相违成就亦非遮遣士夫殊胜，由超根境故，士夫殊胜与具慧等因相违二者皆不成故。
已如前说无相违，即能言等与士夫殊胜同一所依无相违故。
以"他"等显示无共相能立：他凡夫士夫及具彼殊胜之共相亦不成就。

།ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དབང་པོ་ལས་འདས་པ་མཐོང་བ་ལ་སོགས་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་གྱི་ཁྱད་པར་མེད་པ་གང་ཡིན་པ་དེའི་ ཤེས་པར་མི་ནུས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ།།རྒྱུད་གཞན་ལ་གནས་པ་སྐྱེས་བུ་ཙམ་མངོན་སུམ་མ་ཡིན་པ་དབང་པོ་ལས་འདས་པའི་དོན་མཐོང་བ་ལ་སོགས་པ་དེ་འདྲ་བ་དག་ལ་མེད་པ་གྲུབ་པར་བྱེད་པའི་མི་དམིགས་པ་འགའ་ཞིག་གིས་བརྗོད་པ་མི་དམིགས་པ་དེ་ནི་སྔར་གཏན་ཚིགས་ཉིད་ ཡིན་པ་སྤངས་པའི་ཕྱིར་རོ།།གཞན་ཡང་སྐྱེས་བུ་ལ་སོགས་པའི་སྤྱི་དག་ལ་ཡང་། བདག་ཉིད་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་འདུས་བྱས་པ་ལས་ཤེས་རབ་དང་ཡིད་གཞུངས་པ་ལ་སོགས་པ་འགའ་ཞིག་ཀྱང་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཕུལ་དུ་བྱུང་བ་གཞན་ཡང་བསམ་པར་བྱ་བ་ ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།།དེ་བས་ན་ཁྱད་པར་ཡོད་པ་ཅན་གྱི་སྐྱེས་བུ་ཁྱད་པར་ཡོད་པ་ཅན་སྐྱེས་བུ་ཅིག་ཤོས་ཀྱི་ཡང་སྤྱི་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ཡང་སྔར་བཤད་ཟིན་ཏོ། །དེ་བས་ན་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ལ་ལྷག་མ་དང་ལྡན་པ་དེ་ནི་སྐྱེས་བུའི་ཕུལ་དུ་བྱུང་བ་མེད་པར་བསྟན་པ་ལ་ནུས་ པ་མེད་པ་ཡིན་ནོ།།མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལ་འཇུག་པ་མ་མཐོང་དུ་ཟིན་ཀྱང་སྟེ། གལ་ཏེ་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལ་སྐྱེས་བུའི་ཕུལ་དུ་བྱུང་བ་སྨྲ་བ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་འཇུག་པ་མ་མཐོང་བ་དེ་ལྟར་ན་ཡང་གནོད་པ་ཅན་མེད་པས། ལྡོག་པ་ལ་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བའི་རྒྱུའི་ཕྱིར་ནུས་པ་མེད་ པ་ཡིན་ནོ།།གཞན་ཡང་དེ་སྐད་དུ་བརྗོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་དབང་པོ་ལས་འདས་པའི་དོན་མཐོང་བའི་སྐྱེས་བུ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་སྐད་དུ་བརྗོད་པ་རྒྱལ་དཔོག་པ་དག་གིའོ། །རང་ཉིད་ཀྱི་ཚིག་ལ་ཞེས་བྱ་བ་འགའ་ཞིག་གིས་ཕུལ་དུ་བྱུང་བ་དང་ལྡན་པ་རྒྱལ་དཔོག་པ་ལ་ སོགས་པ་ལས་རིག་བྱེད་ཀྱི་དོན་རྟོགས་པར་འགྱུར་རོ།།ཞེས་སྐྱེས་བུའི་ཕུལ་དུ་བྱུང་བ་ཁས་ལེན་པའི་ཚིག་ལའོ། །དབང་པོ་ལས་འདས་པའི་དོན་ཤེས་པའི་སྐྱེས་བུ་འགའ་ཞིག་ཀྱང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་རང་གི་ཚིག་འདི་དང་འགལ་བར་བྱེད་པ་སྟེ་གནོད་པར་ བྱེད་དོ།།སྐྱེས་བུ་ཕུལ་དུ་བྱུང་བ་དང་ལྡན་པ་བསལ་བས་རིག་བྱེད་ཀྱི་དོན་རྟོགས་པ་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་ན་རིག་བྱེད་པའི་སྒྲ་ནི་ཁོ་བོས་འདིའི་དོན་དང་། དོན་མིན་ཞེས་བདག་ཉིད་རྗོད་མི་བྱེད། དེས་ན་མེ་ལ་སྦྱིན་སྲེག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་སྒྲ་རྣམས་ཀྱིས་ མངོན་པར་འདོད་པ་གང་ཡིན་པའི་དཔྱོད་པ་པའི་སྐྱེས་བུས་དོན་འདི་བརྟགས་པ་སྟེ།དེ་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །གང་གི་ཕྱིར་སྐྱེས་བུ་དེ་ཡང་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་དང་ལྡན་པ་དེའི་ཕྱིར་བརྟགས་པ་དེ་ཚད་མ་མ་ཡིན་ནོ། །ཅི་སྟེ་རིག་བྱེད་ཀྱི་དོན་དེ་རྒྱལ་དཔོག་པ་ལ་སོགས་པ་ འགའ་ཞིག་ཁོ་ནས་རིག་བྱེད་ཉིད་དུ་བརྟགས་པ་དེ་གཅིག་སྟེ་མངོན་པར་འདོད་པའི་སྐྱེས་བུའོ།

何故？由无见超根境等相之差别不能了知故。
住于他相续仅士夫非现量，于如是超根境见等，无成立彼不存在之不见，由前已遮破彼为因故。
复次，于士夫等共相，如自性由和合见有慧正直等故。如是应思其他殊胜故。
是故已说由具差别士夫与具差别他士夫共相不成故。
是故比量有余，于显示无士夫殊胜无能。
纵使不见入相违品，即若不见士夫殊胜能言等入相违品，然由无违害，由疑惑返遍之因故无能。
复次，如是所说，即胜论师所说无见超根境义之士夫。
于自语者，即于许有殊胜从胜论师等能解吠陀义之承许士夫殊胜语。
与此"无有任何知超根境义之士夫"自语相违即违害。由遮遣具士夫殊胜，不可能解吠陀义故。
如是吠陀声，我不自说此是义非义。是故由火祭等声所许，即观察者士夫观察此义，彼亦不存在。由彼士夫具贪等故，彼观察非量。
若谓吠陀义唯由胜论师等某者观察为吠陀性，彼一即所许士夫。

།དེ་ཉིད་རིག་པ་ནི་རིག་བྱེད་ཀྱི་དོན་གྱི་དེ་ཉིད་ཤེས་པའོ། །སྐྱེས་བུ་གཞན་མིན་ཞེས་བྱ་བའི་ཁྱད་པར་གང་གིས་བྱས། དཔྱོད་པ་པའི་འདི་ལ་རྒྱུ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། སྐྱེས་ བུ་ཉིད་དུ་ཁྱད་པར་མེད་པའི་ཕྱིར་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་རིག་པའམ་འགའ་ཞིག་གིས་ཀྱང་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།ཅི་སྟེ་སྐྱེས་བུ་ལ་སོགས་པར་མཚུངས་སུ་ཟིན་ཀྱང་རྒྱལ་དཔོག་པ་ལ་སོགས་པ་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་ནུས་པ་དང་ལྡན་པ་འགའ་ཞིག་རིག་བྱེད་པའི་སྒྲ་རྣམས་ དབང་པོ་ལས་འདས་པའི་དོན་དང་ལྷན་ཅིག་འབྲེལ་པ་རིག་པའི་རྒྱུ་མཚན་རྟོག་པ་དེའི་ཚེ་དེ་བཞིན་ཏེ།རྒྱལ་དཔོག་པ་ལ་སོགས་པ་བཞིན་དུའོ། །སྐྱེས་བུ་ཉིད་ཡིན་པར་མཚུངས་པ་ཡིན་ན་ཡང་ངོ་། །རྣམ་པ་འགས་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྒྱུ་མཚན་མེད་པར་རོ། །གཞན་ཡང་ ཤེས་པ་ཕུལ་དུ་བྱུང་བ་དང་ལྡན་པ་ཁྱོད་ཅི་ཤེས་ཅན་འགའ་མི་འདོད།རྒྱལ་དཔོག་པ་ལ་སོགས་པ་དང་འདྲ་བར་གཞན་དག་ཀྱང་ཤེས་པ་དང་ལྡན་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །རིག་བྱེད་པའི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་འཆད་པར་བྱེད་དེ། རིག་ བྱེད་པའི་སྒྲ་དེ་དག་བྲམ་ཟེ་ཁྱོད་ཚུར་ཤོག་ཁོ་བོའི་དོན་འདི་ཁྱེད་ཅག་གིས་ཟུང་ཤིག་།གཞན་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་དེ་སྐད་དུ་རྗོད་པར་མི་བྱེད་ན་གང་གིས་དེ་དག་ལས་དོན་རྟོགས་པར་འགྱུར། འབའ་ཞིག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ངེས་པར་གཟུང་བ་སྟེ། མངོན་པར་གསལ་བ་མ་ཡིན་པའི དོན་གྱི་ཁྱད་པར་དང་འདྲ་བ་ཁོ་ནས་མཉན་པ་སྟེ།རྣ་བའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྐྱེད་པར་བྱེད་དོ། །གང་ལ་མངོན་པར་གསལ་བ་མ་ཡིན་པའི་དོན་གྱི་ཁྱད་པར་ལྷན་ཅིག་འདྲེས་ཤིང་འབྲེལ་པ་ཡོད་པ་ཞེས་བྱ་བར་ཚིག་རྣམ་པར་སྦྱར་རོ། །མི་ཤེས་པ་ཉིད་ཀྱི་དོན་དང་འབྲེལ་པ་ཅན་ གྱི་སྒྲ་མཉན་པ་སྐྱེས་པ་དེ་ལ་སྐྱེས་བུ་གཅིག་བདག་ཉིད་ཅན་གྱི་དོན་ཅུང་ཟད་ཅིག་རང་གི་འདོད་པ་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པ་བརྟགས་ཤིང་སྐྱེས་བུ་གཞན་གྱིས་ཀྱང་དོན་གཞན་བརྟགས་པ་དེ་ལྟར་ན་རིག་བྱེད་ཀྱི་དོན་མ་ངེས་པ་ཡིན་ནོ།།སྒྲ་རྣམས་རང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་དོན་དང་འབྲེལ་བ་ དེ་བས་ན།གཅིག་ལ་ངེས་པར་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། སྒྲ་རྣམས་ཀྱི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། སྒྲ་རྣམས་ཀྱི་རང་བཞིན་སོ་སོར་ངེས་པ་ནི་ཅུང་ཞིག་ཀྱང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་རང་བཞིན་ཏེ། ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་དོན་དང་འབྲེལ་པ་མ་ཡིན་ནོ། །གང་གིས་དོན་གཅིག་ཏུ་བརྟག་པ་ཡོད་དུ་ཟིན་ཀྱང་ མངོན་པར་འདོད་པའི་དོན་གཅིག་གི་རྗེས་སུ་འཇུག་ཅིང་རྗེས་སུ་འཇུག་པ་ཡིན་ནོ།།གཞན་བརྟག་པར་བྱ་བ་དག་ཀྱང་མ་ཡིན་ཏེ། འོན་ཀྱང་བརྡའི་དབང་གིས་དོན་དེ་དང་དེ་གཟུང་བ་ན་སྟེ། བརྗོད་པར་བྱ་བ་ཉིད་དུ་གཟུང་བ་ན་མཐོང་བར་འགྱུར་རོ།

了知真实即知吠陀义之真实。何差别说"非他士夫"？观察者于此全无因由，由无士夫性差别故，或一切能知或皆不能知，此为其义。
若谓虽同为士夫等，然胜论师等具不共能力，了知吠陀声与超根境义相系属之因，尔时如是，如胜论师等。虽同为士夫性亦然。"任何方式"即无因由。
复次，汝具殊胜智者岂不许有智者？如胜论师等，他人亦当具智，此为其义。
以"吠陀"等解说：彼等吠陀声不说"婆罗门汝来，取我此义，他则不然"，云何从彼等能解义？
"唯"即决定，由如不明显义差别唯闻，即生耳识。配释为"于何有不明显义差别和合系属"。
于彼生闻不知义相属声时，一士夫观察少许随顺自欲之自性义，他士夫亦观察他义，如是吠陀义不定。
若谓声由自性与义相属，是故于一决定。说"诸声"等：诸声全无各别决定自性，即非由自性与义相属。
纵使有观察一义，随入随行所欲一义。亦非应观察他，然由名言力取彼彼义，即取为所诠时得见。

།རིག་བྱེད་པའི་སྒྲ་དེ་དག་ཁོ་ ན་ཉིད་དུ་འཆད་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ལ་གཞན་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་རོ།།ཅི་འདྲ་བ་དག་ཅེ་ན་དོན་ངེས་པ་རིག་པ་མེད་པ་ཅན་མ་ཡིན་པ་སྟེ། གང་ལས་དོན་ངེས་པ་རིག་པ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བར་ཚིག་རྣམ་པར་སྦྱར་རོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པ་ གོམས་པའི་ཕྱིར་ཏེ།མཐོ་རིས་ལ་སོགས་པ་དབང་པོ་ལས་འདས་པའི་དོན་ཡུལ་ཉིད་དུ་བདག་གིར་བྱས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དབང་པོ་ལས་འདས་པ་ཅན་གྱི་སྒྲའི་དོན་ངེས་པ་ཚུ་རོལ་མཐོང་བས་ཤེས་པའི་ནུས་པ་མེད་པ་དེ་ལ། འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པས་བསླད་ཅིང་མི་མཁས་པ་ རྒྱལ་དཔོག་པའམ་རི་ཁྲོད་པའི་བདག་འགའ་ཞིག་སྒྲ་དེ་དག་འདིའི་དོན་འདི་ནི་འདི་ཉིད་ཡིན་གྱི་གཞན་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དུ་འཆད་དོ།།རྒྱལ་དཔོག་པ་ལ་སོགས་པ་ལས་ཁྱད་པར་མེད་པའི་སྐྱེས་བུ་གཞན་དག་ནི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་འཆད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཁྱད་པར་ རྣམ་པར་གཞག་པ་རིགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ།རིགས་པ་དང་ལྡན་པ་ཉིད་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཅི་སྟེ་མ་བསྟན་པའི་ངོ་བོ་འགའ་ཞིག་ལས་བློ་དང་དབང་པོ་ལ་སོགས་པའི་སྒྲས་གོམས་པ་ཕུལ་དུ་བྱུང་བའི་རྒྱུའི་ཕྱིར། རྒྱལ་དཔོག་པ་ལ་སོགས་པ་དེ་ཉིད་ཀྱིས་རིག་བྱེད་ཀྱི་དོན་རིག་པ་ཡིན་ གྱི་སྐྱེས་བུ་ཐ་མལ་པ་གཞན་གྱིས་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་འདོད་པ་དེའི་ཚེ།རྒྱལ་དཔོག་པ་ལ་སོགས་པ་གཞན་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་རིག་པ་ཡིན་པ་དེའི་དབང་པོ་ལས་འདས་པའི་ཤེས་པའི་ཁྱད་པར་ཏེ། དབང་པོ་ལས་འདས་པའི་རིག་བྱེད་ཀྱི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི་ཤེས་པ་འདི་གང་ལས་ཡིན། རྒྱལ་ དཔོག་པ་ལ་སོགས་པའི་སྐྱེས་བུ་དབང་པོ་ལས་འདས་པ་རིག་པ་ཡིན་པ་ནི་བླ་སྟེ།རྒྱལ་དཔོག་པ་དང་འདྲ་བ་དེ་བཞིན་དུ་ཡུལ་དང་དུས་དང་རང་བཞིན་གྱིས་བསྐལ་པའི་དོན་དག་མཐོང་བ་སངས་རྒྱས་པ་མངོན་པར་འདོད་པའི་སྐྱེས་བུ་ཕུལ་དུ་བྱུང་བ་གཞན་དག་ཀྱང་ཅིའི་ཕྱིར་མེད་པ་ ཅན་མཐོང་བ་ཡིན་ཏེ་གང་གིས་སྤོང་བར་བྱེད་པར་འགྱུར།དབང་པོ་ལས་འདས་པའི་དོན་མཐོང་བ་དེ་ཡང་ཡོད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་གལ་ཏེ་མི་འདོད་ན་རྒྱལ་དཔོག་པ་ལ་སོགས་པ་མངོན་པར་འདོད་པ་དག་ཀྱང་མ་གྱུར་ཅིག་སྙམ་པ་གང་གི་ཕྱིར་དེ་སྤོང་བར་བྱེད་པའི་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་སྟེ། སངས་རྒྱས་པ་ལ་སོགས་པས་མངོན་པར་འདོད་པའི་སྐྱེས་བུའི་ཕུལ་དུ་བྱུང་བ་སྤོང་བར་བྱེད་པ་དཔྱོད་པ་པས་ཀུན་བརྟགས་པའི་སྐྱེས་བུ་ཉིད་ལ་སོགས་པའི་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་གང་ཡིན་པ་འགའ་ཞིག་ཀྱང་རྒྱལ་དཔོག་པ་ལ་སོགས་པ་རིག་བྱེད་ཀྱི་དོན་གྱི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཤེས་པ དེ་དག་ནི་མི་དམིགས་ཤིང་ཡུལ་དུ་མི་བྱེད་པ་མ་ཡིན་གྱི་འོན་ཀྱང་ཡུལ་དུ་བྱེད་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ།།དེ་དག་ལ་ཡང་སྐྱེས་བུ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་རོ།

说唯彼等吠陀声能诠真实而他非然，此说不合理。
何等为不合理？即无决定义了知，配释为"由何无决定义了知"。
何故？由习隐密故，即以天界等超根境义为境故。
于彼超根境声义决定凡夫无能了知，为贪等所染且无智之胜论师或林居者我，说彼等声"此义唯此非他"而诠真实。
无异于胜论师等之他士夫非诠真实，如是差别安立不合理，由不具正理故。
若谓由某未显自性，因慧根等声殊胜串习，唯胜论师等了知吠陀义，而非余凡夫士夫，尔时，彼胜论师等他了知真实之超根境智差别，即此超根境吠陀真实智从何而有？
胜论师等士夫了知超根境固可，如是何故不见如胜论师般佛教所许之其他殊胜士夫，能见由处时自性隔绝之义？谁能遮遣？
若不许"彼见超根境义亦有"，则所许胜论师等亦应不成，何故遮遣能立，即观察者所计度之士夫性等能立，皆不能不缘取胜论师等了知吠陀义分别智，反而必定缘取。由彼等亦具士夫性等故。

།ཅི་སྟེ་སྐྱེས་བུ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་བསལ་ནས་རྒྱལ་དཔོག་པ་ལ་སོགས་པ་རིག་བྱེད་ཀྱི་ དོན་གྱི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་མཐོང་བར་འདོད་པ་དེའི་ཚེ་ཇི་ལྟར་དེའི་ཚེ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཡོད་ན་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་དབང་པོ་ལས་འདས་པའི་སྐྱེས་བུ་སྤོང་བའི་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་སྐྱེས་བུ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་ཡོད་ན་ཡང་ངོ་།།དབང་པོ་ལས་འདས་པའི་རིག་བྱེད་ཀྱི་དོན་རྣམ་པར་འབྱེད་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་ འདིའི་ཁྱད་པར་རྒྱལ་དཔོག་པ་ལ་སོགས་པ་འདིའི་ཡིན་པར་འདོད་པ་དེ་ལྟར་ན་ཁྱེད་ཀྱིས་མངོན་པར་འདོད་པའི་སྐྱེས་བུ་ལས་སྐྱེས་བུ་གཞན་གྱི་ཡང་དབང་པོ་ལས་འདས་པའི་དོན་མཐོང་བར་འགྱུར་བ་འདི་ལྟར་ན།རྒྱལ་དཔོག་པ་ཁྱེད་ཅག་གིས་མངོན་པར་ཞེན་པ་མེད་པར་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ། ། དབང་པོ་ལས་འདས་པའི་དོན་མཐོང་བའི་ཕྱིར། དེ་རྒྱལ་དཔོག་པ་ལ་སོགས་པས་རིག་བྱེད་ཀྱི་དོན། གང་ཚེ་གང་ཚིག་ཚད་མ་ཡིས། །མི་སླུ་སྐྱེས་བུ་དེ་དོན་རིག་ཡིན་པར་འདོད་ནའོ། །རྒྱལ་དཔོག་པ་ལ་སོགས་པའི་རིག་བྱེད་ཀྱི་དོན་རྣམ་པར་འབྱེད་པ་ན་ཚིག་ཚད་མ་མི་སླུ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས གཞན་སེམས་པའོ།།ཤིན་ཏུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སློབ་དཔོན་གྱི་ཡིན་ཏེ། ལན་འདི་ནི་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། རིག་བྱེད་ཀྱི་དོན་མཐོ་རིས་ལ་སོགས་པ་ཤིན་ཏུ་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པ་ལ། ཚད་མ་སྲིད་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། །དེ་ལྟར་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་འཆད་པར་ བྱེད་དེ།ཁོ་བོས་སྐྱེས་བུ་ཚད་མར་གྱུར་པའི་རྒྱུའི་ཕྱིར་རྒྱལ་དཔོག་པ་ལ་སོགས་པ་འགའ་ཞིག་རིག་བྱེད་འཆད་པ་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པ་མ་ཡིན་ནོ། །འོ་ན་ཅི་ཡིན་ཞེ་ན། ཚད་མ་གཞན་གྱིས་མི་སླུ་བའི་ཕྱིར་བཤད་པ་ལ་མངོན་པར་ཞེན་ཏོ། །དེ་ཉིད་འཆད་པ་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ རྣམ་པར་གསལ་བར་བྱེད་དེ།རིག་བྱེད་འཆད་པ་པོ་མང་པོ་དག་གི་ནང་ནས་ཀྱང་རིག་བྱེད་འཆད་པར་བྱེད་པ་མངོན་སུམ་ལ་སོགས་པ་ཇི་སྐད་དུ་བཤད་པའི་དོན་ཅན་གྱི་ཚད་མ་སྟོན་པར་བྱེད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་འདྲ་བ་དེ་འཆད་པར་བྱེད་པ་ཡིན་པར་སེམས་ཤིང་ཁས་ལེན་གྱི། གཞན་ནི་མ་ ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕྱོགས་སྔ་མའོ།།དེ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་འགོག་པར་བྱེད་དེ་དབང་པོ་ལས་འདས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། ཆོས་དང་ཆོས་མ་ཡིན་པ་མ་མཐོང་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ཆོས་དང་ཆོས་མ་ཡིན་པ་ལ་སོགས་པའོ། །སོགས་པའི་སྒྲས་ནི་ དབང་པོ་ལས་འདས་པའི་མཐོ་རིས་ལ་སོགས་པ་བཟུང་སྟེ།མངོན་སུམ་ལ་སོགས་པའི་ཚད་མ་མི་འཇུག་པའི་ཕྱིར་རོ། །རིག་བྱེད་ཀྱི་དོན་ལ་འགའ་ཞིག་ཚིག་ཚད་མས་མི་སླུ་བ་ཅན་མ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་དབང་པོ་ལས་འདས་པའི་དོན་ལ་ཚད་མ་གཞན་འཇུག་པ་མེད་དོ།

若遮遣士夫性等而许胜论师等见吠陀义真实，尔时如何有能立，即虽有遮遣超根境士夫之能立士夫性等。
此超根境吠陀义分别相，许为胜论师等之差别，如是则如汝所许士夫外其他士夫亦当见超根境义，如是胜论师汝等不应无执著，由见超根境义故。
彼胜论师等于吠陀义，若许"何时何语为量，则彼不欺士夫知义"。他思胜论师等分别吠陀义时语为不欺量。
"极"等为论师语，此答不合理。何故？于天界等极为隐密之吠陀义，量不可能有。
以"如是"等解说：我非由士夫为量因而执著某胜论师等释吠陀。
若尔云何？由他量不欺故执著其释。
以"彼释者"等明显：于诸吠陀释者中，思许彼等释者能显如前所说现量等义之量，非他，此为前宗。
以"彼非"等破：于"超根境"等，即未见法非法等，法非法等。等字摄超根境天界等，由现量等量不行故。
于吠陀义某语量非不欺。是故于超根境义无他量行。

།གང་གི་ ཕྱིར་དེ་འཇུག་པ་མེད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཏེ།ཤིན་ཏུ་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པ་ལ་མངོན་སུམ་ལ་སོགས་པའི་ཚད་མ་མི་འཇུག་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་རྟོགས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ནི་དབང་པོ་ལས་འདས་པ་དེ་རྟོགས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ལུང་དོན་དུ་གཉེར་ཞིང་ཉེ་བར་ཚོལ་བ་ཡིན་ནོ། །རྣམ་པ་གཞན་དུ་ ན་ཞེས་བྱ་བ་གལ་ཏེ་ལུང་གི་རྟོགས་པའི་དོན་ལ་ཚད་མས་གཞན་གྱིས་མི་སླུ་བ་ཉིད་ལས་དོན་ངེས་པ་ཡིན་པ་དེའི་ཚེའོ།།དེ་ཡོད་དུ་ཟིན་ཀྱང་སྟེ་ལུང་དེས་རྟོགས་པའི་དོན་ལ་གལ་ཏེ་ཚད་མ་གཞན་འཇུག་པ་མེད་པ་ན་ལུང་ཡན་གར་བ་ལས་ཀྱང་དོན་རྟོགས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡན་ གར་བ་ལས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལུང་ལྟོས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།།དེ་ལས་ཞེས་བྱ་བ་ཚད་མ་གཞན་ལས་དོན་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་ལུང་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཉིད་དུ་མི་འགྱུར་རོ། །ཚད་མ་གཞན་ཡོད་པ་དང་མེད་པ་ཉིད་ལས་དོན་རྟོགས་པ་ཡོད་པ་དང་མེད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བས་ན་ལུང་རྟོགས་པ་ དོན་མེད་པ་ཡིན་ནོ།།གལ་ཏེ་ལུང་ཡང་དབང་པོ་ལས་འདས་པའི་དོན་རྟོགས་པའི་གྲོགས་སུ་འགྱུར་བ་ཡོད་པ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར་མངོན་སུམ་ལ་སོགས་པའི་ཚད་མ་གཞན་ལུང་ལ་ལྟོས་པ་མེད་པ་ཡན་གར་བ་ལས་ཀྱང་དབང་པོ་ལས་འདས་པ་དག་རྟོགས་པར་མི་འགྱུར་གྱི། འོན་ཀྱང་ ལུང་དང་བཅས་པའི་མངོན་སུམ་ལ་སོགས་པའི་འཇུག་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན།ཇི་སྐད་དུ་བརྗོད་པ་ན་ཤིན་ཏུ་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པའི་དོན་ལ་ཡང་མངོན་སུམ་ལ་སོགས་པའི་འཇུག་པར་འདོད་པ་མ་ཡིན་ནམ། དེ་ཇི་ལྟར་ན་དབང་པོ་ལས་འདས་པ་ཞེས་བྱ་བ་མཐོ་རིས་ལ་སོགས་པ་དང་། མངོན་ སུམ་ལ་སོགས་པའི་ཡུལ་ཡང་ཡིན།གལ་ཏེ་མངོན་སུམ་ལ་སོགས་པའི་ཡུལ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཤིན་ཏུ་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པ་མ་ཡིན་ཞིང་ཤིན་ཏུ་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པ་ཡིན་ན་དེ་ལ་མངོན་སུམ་ལ་སོགས་པའི་ཚད་མ་མི་འཇུག་གོ་བྱ་བ་དེ་ངེས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ཤིན་ཏུ་ ལྐོག་ཏུ་གྱུར་བའི་དོན་ལ་འགའ་ཞིག་གིས།ཚིག་ཚད་མས་མི་སླུ་བ་ཅན་མ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་འདོད་པ་ནི་འགྱུར་ན་ཤིན་ཏུ་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པའི་དོན་ལ་མངོན་སུམ་ལ་སོགས་པའི་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་པོ་ཉིད་ནི་མ་ཡིན་གྱི། འོན་ཀྱང་མངོན་སུམ་ལ་སོགས་པ་དེས་ཀྱང་རང་གི་ཡུལ་ཏེ། བདག་ཉིད་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་ ཡུལ་ཡང་ལུང་ལ་ལྟོས་ནས་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ།།དེ་ལྟར་ན་ལུང་ཉིད་གཙོ་བོ་ཡིན་ནོ་ཞེས་གཞན་དག་སེམས་པའོ། །དུ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གྲུབ་པའི་མཐའ་སྨྲ་བའི་ཡིན་ཏེ། དུ་བ་ལ་སོགས་པའི་རྟགས་ལས་མེ་ལ་སོགས་པའི་ཤེས་པ་འདི་ལ་ལུང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པས་ལུང་མེད་པ་ཅན་མི་འགྱུར་ན་ཡང་འགྱུར་ རོ།།དེ་བས་ན་ལུང་ལ་ལྟོས་པའི་མངོན་སུམ་ལ་སོགས་པ་རང་གི་ལུང་ལ་གོ་བར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསམ་པར་བྱའོ།

由无彼行故，即由现量等量不行于极隐密故。为了解彼，为了解超根境而求依教。
若谓"异此"，即若由教所解义中他量不欺性而定义，尔时。
纵使有彼，即于教所解义若无他量行，则由独立教亦无义解故。"独立"即不依赖教故。
"由彼"即由他量解义故，教非能立。由有无他量而有无义解故。是故教解无义。
若谓教亦能为超根境义解之助伴，如是现量等他量虽不依教独立亦不能解超根境，然是具教之现量等行。
如是说时，岂不许现量等亦行于极隐密义？云何彼超根境即天界等亦是现量等境？
若由是现量等境故非极隐密，若是极隐密则于彼现量等量不行，此为决定。
如是于极隐密义某语量非不欺。若许则于极隐密义非现量等能立，然现量等亦依教而能立自境即随顺自性之境。如是他思唯教为主。
"烟"为宗论者语：由烟等相知火等，此虽无教亦成。是故应思依教之现量等非能令解自教。

།གལ་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་གཞན་གྱི་ཡིན་ཏེ། ལུང་དཔྱོད་པ་ལས་དུས་ཕྱིས་དབང་པོ་ལས་འདས་པའི་དོན་ལ་འཇུག་པ་ན་མངོན་སུམ་ལ་སོགས་པའི་ཚད་མ་གཞན་ལུང་གི་ ཡུལ་ལ་ཚོལ་བ་མ་ཡིན་ན།གང་གིས་དེ་བས་ན་ཡན་གར་བ་ལ་རྟོགས་པའི་ལུང་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཉིད་དུ་མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་སྐྱོན་འདིར་འགྱུར། རྟོགས་པའི་ཕྱིར་ལུང་ཡན་གར་བ་ཉིད་རང་གི་ཡུལ་ལ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསམས་པའོ། །འོན་ཀྱང་ལུང་དབང་པོ་ལས་འདས་པའི་དོན་ལ་འཇུག་པ་དེ་ཉིད་ ཅི་འདི་མི་སླུ་བ་ཡིན་ནམ་མ་ཡིན་ཞེས་མི་ཤེས་སོ།།དེས་ན་ལུང་གི་འཇུག་པ་དཔྱོད་པ་ལ་ཚད་མ་གཞན་བཙལ་བར་བྱའོ། །གལ་ཏེ་ལུང་འཇུག་པ་ན་མངོན་སུམ་ལ་སོགས་པ་དང་བཅས་པར་འགྱུར་བ་དེ་ནི་རང་གི་ཡུལ་ལ་ཚད་མ་ཡིན་པར་བསམ་པར་བྱའོ་སྙམ་མོ། །རབ་ཏུ་སྒྲུབ་པ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་ལན་ ཡིན་ནོ།།དབང་པོ་ལས་འདས་པའི་དོན་རབ་ཏུ་སྒྲུབ་པ་དེའི་ཚེ་མངོན་སུམ་ལ་སོགས་པ་འདིའི་བདག་ཉིད་ནུས་པ་ལུང་ཉེ་བ་ན་སྟེ། ལུང་ཡང་ཡིན་ལ་དེ་ཡང་ཡིན་པ་སྟེ་ཉེ་ཞིང་ཐག་ཉེ་བར་མངོན་སུམ་ལ་སོགས་པའི་ཕུལ་དུ་བྱུང་བ་ཅི་ཞིག་གསོ་བར་བྱེད་ན། གང་གིས་ལུང་གི་འཇུག་པ་རབ་ཏུ་བསྒྲུབས་ནས་དབང་པོ་ལས་ འདས་པའི་དོན་རྟོགས་པར་འགྱུར།གལ་ཏེ་དབང་པོ་ལ་སོགས་པ་ལས་འདས་པའི་དོན་ལ་ཡང་མངོན་སུམ་ལ་སོགས་པའི་ནུས་པ་ཡིན་པ་དེ་བས་ན། ལུང་ལ་ལྟོས་པ་མེད་པར་དབང་པོ་ལས་འདས་པའི་དོན་བསྒྲུབ་པ་ལ་ལུང་ཅི་ཞིག་བྱ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །ཅི་སྟེ་དབང་པོ་ལས་འདས་པའི་དོན་ལ་མངོན་ སུམ་ལ་སོགས་པ་ནུས་པ་མེད་ན་ནི་ནུས་པ་མེད་པ་དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་མངོན་སུམ་ལ་སོགས་པ་ལུང་འཇུག་ཏུ་ཟིན་ཀྱང་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཉིད་དུ་མི་འགྱུར་རོ།།ཇི་ལྟར་མཐོ་རིས་ལ་སོགས་པ་དབང་པོ་ལས་འདས་པ་མངོན་སུམ་ལ་སོགས་པས་གྲུབ་པ་མ་ཡིན་པ་དེ་ལྟར་ན་དབང་པོ་ལས་འདས་པའི་དོན་དང་འབྲེལ་པ་ དེ་ཡང་དེའི་ཡུལ་ཅན་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ལུང་གིས་འཇུག་པ་དབང་པོ་ལས་འདས་པར་ཇི་ལྟར་མངོན་སུམ་ལ་སོགས་པ་གཞན་གྱིས་གྲུབ་པ་ཡིན་ཏེ།མ་གྲུབ་པ་ཉིད་ཡིན་ན་གང་གིས་དེའི་དོན་མངོན་སུམ་ལ་སོགས་པ་ཚོལ་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཅིར་ཡང་མི་རུང་ངོ་། །འཆད་པ་པོ་མང་པོ་དག་ཡོད་ན་ཡང་མངོན་སུམ་ ལ་སོགས་པའི་ཚད་མ་སྟོན་པར་བྱེད་པ་གང་ཡིན་པ་དེའི་བཤད་པ་གཟུང་བར་བྱའོ་ཞེས་བརྗོད་པ་ན་ལུང་གི་མཚན་ཉིད་སྐྱེས་བུས་མ་བྱས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་གཞན་ཡང་དེ་བཞིན་དུ་ལུང་གི་མཚན་ཉིད་སྐྱེས་བུས་མ་བྱས་པ་ཉིད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ།།དེ་ཉིད་བསྟན་པའི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། སྐྱེས་ བུ་གང་གི་ཚིག་ནི་ཚད་མ་ཡིས།།མི་སླུ་བ་ཅན་དེས་བྱས་ཚིག་།སྐྱེས་བུ་དེས་ལེགས་པར་སྦྱར་བའི་ཚིག་གོ།

"若"等为他语：于教察后时，他量现量等于超根境义行时不求教境，则何以有"是故独立解之教非能立"此过？思独立教于自境为能立故。
然教行于超根境义，此是否不欺未知。故于察教行时应求他量。
若教行时成具现量等，应思于自境为量。
"于极成"等为答：于极成超根境义时，此现量等之力近于教，即教亦是彼亦是，近而邻近之现量等殊胜何所益？由何成立教行而解超根境义？
若于超根等境亦是现量等之力，则不依教成立超根境义，教何所为？此为语义。
若于超根境义现量等无力，则由彼无力故，现量等纵行于教亦非能立。
如天界等超根境非由现量等成，如是与超根境义相关彼亦彼境，即教行超根境如何由现量等他成？若不成，则求彼义之现量等皆不应理。
若谓"虽有多释者，应取显现量等量者之释"，则由教相非士夫所作故，他亦如是成教相即非士夫所作相。
为显彼故说"如是"等：何士夫语由量不欺，彼所作语即彼士夫善造语。

།དེ་ལུང་ཞེས་ཐོབ། ཚིག་ལེགས་པར་སྦྱར་བ་དེའི་དོན་ཚད་མས་གཟུང་བ་ཉིད་དུ་བསྟན་པའོ། །ལུང་གི་མཚན་ཉིད་གཞན་དེ་དག་འདི་ཡིན་པ་དེ་ལྟར་ན་ལུང་གི་མཚན་ཉིད་སྐྱེས་བུས་བྱས་པ་ནི་དོན་མེད་པ་ཡིན་པར་ འགྱུར་རོ།།ལུང་སྨྲ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་འཆད་པར་བྱེད་དེ། སྐྱེས་བུའི་ཚིག་ཚད་མས་མི་སླུ་བ་ཅན་དུ་བརྟགས་པའི་དོན་གང་ཡིན་པ་དང་ཅིག་ཤོས་ཀྱིས་བརྟགས་པའི་དོན་དེ་དག་ལུང་སྨྲ་བ་མཚུངས་པ་ན་ཡང་སྟེ། ལུང་གི་སྒོ་ནས་འཆད་པ་པོ་དག་གིས་མཚུངས་པར་གསལ་བར་བྱས་སུ་ཟིན་ནས་ཀྱང་ཚད་མའི་ སྟོབས་ཀྱིས་ལུང་གི་ཚད་མས་མི་སླུ་བའི་དོན་ལ་ལར་ལུང་ཉིད་ཡིན་པར་འདོད་པ་ནའོ།།ཚད་མས་མི་སླུ་བ་མེ་ལ་སྦྱིན་སྲེག་ཅེས་བྱ་བའི་ཚིག་ལུང་གི་མཚན་ཉིད་ཡིན་པར་འགྱུར་ན། སྐྱེས་བུས་མ་བྱས་པ་སྟེ་སྐྱེས་བུས་བྱས་པ་མ་ཡིན་པ་ནི་ལུང་གི་མཚན་ཉིད་དུ་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། སྐྱེས་བུས་མ་བྱས་པ་མངོན་པར་འདོད་པ་མ་ཡིན་པ་སྐྱེས་བུས་བསྟན་པའི་དོན་ཐམས་ཅད་ལ་མཚུངས་པ་ཉིད་ཡིན་ན་ཡང་རྟོགས་པ་ཚད་མས་གནོད་པ་མེད་པའི་རྒྱུའི་ཕྱིར་རོ། །དོན་གང་ལ་སླུ་བ་མེད་པའི་ཚད་མ་གཞན་ཁས་ལེན་པར་བྱེད་པ་དེ་བས་ན་ལུང་དེ་ལ་རྟོགས་པར་འདོད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།དེ་ཡོད་ན་སྟེ་སྐྱེས་བུ་མ་བྱས་པ་ཉིད་དུ་ཡོད་པར་མཚུངས་ན་ཡང་གཞན་དུ་ཚད་མ་གཞན་གྱིས་མི་སླུ་བའི་དོན་ལ་ནི་ལུང་ནི་གོ་བར་བྱེད་པ་ཉིད་དུ་མི་འདོད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་ཤིན་ཏུ་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པའི་དོན་ལ་ལུང་ནི་ཚད་མ་གཞན་གྱིས་མི་སླུ་བ་ལ་ལྟོས་པ་དེའི་ཚེ་ཤིན་ཏུ་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་ པའི་དོན་ལ་ལུང་ལྟོས་པ་མེད་པའི་ཤེས་པ་འཇུག་པར་འདོད་པ་དེ་ལྟར་ན་སྐྱེས་བུའི་ཕུལ་དུ་བྱུང་བ་ཁས་བླངས་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་གཞན་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ།གལ་ཏེ་ཤིན་ཏུ་ལྐོག་གྱུར་དོན། །མཐོ་རིས་ལ་སོགས་པ་ལ་ལུང་མེད་ཤེས་པ་ལ་ཡོད་ན་ནི་ལུང་ལ་ལྟོས་པ་མེད་པའི་ཤེས་ པ་ཡོད་ན་སྟེ།ཤེས་པ་ལ་ལུང་མེད་ན་ཞེས་བྱ་བར་ཚིག་རྣམ་པར་སྦྱར་རོ། །གང་གི་ཚེ་དེ་ལྟ་ཡིན་པ་དེའི་ཚེ། དབང་པོ་ལས་འདས་དོན་རིག་འགའ། །དེ་ཡོད་དོ་ཞེས་ནི་བདག་ཉིད་མངོན་འགྱུར་རོ། །གལ་ཏེ་སྐྱེས་བུ་རྒྱལ་དཔོག་པའམ། གཞན་ཡང་རིག་བྱེད་ཀྱི་དོན་འཆད་པ་པོ་ལུང་ལ་ལྟོས་པ་མེད་པའི་ཤེས་ པ་ཇི་ལྟ་བ་དེ་ལྟ་བུ་ཉིད་ཡིན་ཏེ།ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པ་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་བའི་དོན་མཐོ་རིས་ལ་སོགས་པའི་ཤེས་པ་འདོད་པ་དེའི་ཚེ་དབང་པོ་ལས་འདས་པའི་དོན་མཐོང་བ་རྒྱལ་དཔོག་པ་ལ་སོགས་པ་དང་འདྲ་བར་སྐྱེས་བུ་གཞན་ཡང་ཡོད་དོ་ཞེས་འདོད་པར་འགྱུར་རོ།

得彼教。显示彼善造语之义为量所取。
如是彼等为教之他相，则教相为士夫所作成无义。
以"说教"等解说：士夫语由量思为不欺之义，与他所思义，说教相同时，即诸释者由教门相同明示，由量力于教量不欺义处许为教。
量不欺"火中献供"等语成为教相，则非士夫所作即非士夫造作不成为教相，此为义。
何故？由非士夫所作之许，于一切士夫所示义虽相同，然解无量害因故。于何义许有不欺他量，则欲解彼教故，此为义。
虽有彼，即虽同为非士夫所作，然于异处由他量不欺义不许教为能解故。
若于极隐密义教依他量不欺，尔时于极隐密义许不依教之知行，如是则成许殊胜士夫。为显此故说"复次"等：
若于极隐密义，天界等有无教知，即有不依教知，应作"于知无教"语法。
尔时，"有某知超根境"，彼有即自成现。
若胜论师或余吠陀义释者如是即不依教知，尔时欲无倒知天界等极隐密义，则应许如胜论师等有其他见超根境义之士夫。

།དེ་ལྟར་ནི་འགྱུར་ན་དབང་པོ་ལས་འདས་པའི་ དོན་མངོན་སུམ་ཉིད་ཀྱིས་ཤེས་ནས་སྟོན་པར་བྱེད་པ་དེ་ལྟ་ན་དེའི་དོན་རིག་པ་རྒྱལ་དཔོག་པ་ལ་སོགས་པ་ཡིན་པར་ནི་མི་འདོད་ཀྱི་འོན་ཀྱང་རྗེས་སུ་དཔག་པས་ཡིན་པ་དེ་ལྟར་ན།གང་གིས་ཉེས་པ་འདིར་འགྱུར་ཞེ་ན། དེ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ་གལ་ཏེ་དབང་པོ་ལས་འདས་པའི་དོན་དེ་ནི་མངོན་སུམ་གྱིས་མཐོང་བར་འགྱུར་ བ་དེའི་ཚེ་དེ་སྔོན་དུ་སོང་བ་ཅན་གྱི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་དེ་ལ་འཇུག་པར་འགྱུར་རོ།།ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། མངོན་སུམ་སྔོན་དུ་སོང་བ་ཅན་གྱི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ལ་སོགས་པའི་ཚད་མ་དག་ནི་དེ་མཐོང་བ་མེད་པས། དབང་པོ་ལས་འདས་པ་དེ་མངོན་སུམ་གྱིས་མཐོང་བ་མེད་པ་ལ་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ། །མངོན་སུམ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ སོགས་བས་ད་ཉིད་གསལ་བར་བྱེད་དེ།དབང་པོ་ལས་འདས་པའི་དོན་དེ་དག་ལ་མངོན་སུམ་འཇུག་པ་མེད་པའི་རྒྱུའི་ཕྱིར། མངོན་སུམ་སྔོན་དུ་སོང་བ་ཅན་གྱི་ཚད་མ་གཞན་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར། དེ་ལ་དམིགས་པ་མ་ཡིན་པ་རྟོགས་པར་བྱ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མངོན་སུམ་ལ་སོགས་པས་དམིགས་པ་མ་ཡིན་པ་རྟོགས་ པའི་རྟེན་དུ་གྱུར་པ་མ་ཡིན་ནོ།།དོན་གང་མངོན་སུམ་ལ་སོགས་པའི་ཡུལ་མ་ཡིན་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དེ་རྟོགས་པར་བྱ་བ་ལ་སྟེ་ངེས་པར་བྱ་བའི་དོན་དུ་ལུང་ཚོལ་བར་བྱེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ཁོང་ནས་དབྱུང་ངོ་། །རྗེས་སུ་དཔག་པ་ལ་སོགས་པ་ཚད་མ་གཞན་དབང་པོ་ལས་འདས་པའི་དོན་དེ་ལ་འཇུག་ པས།དབང་པོ་ལས་འདས་པའི་ཡུལ་ཅན་གྱི་མངོན་སུམ་གྲུབ་པར་བྱེད་ཅིང་རྗེས་སུ་འདྲེན་པར་བྱེད་ཀྱི་མངོན་སུམ་གྱིས་འཇུག་པ་མེད་པར་ཚད་མ་གཞན་འཇུག་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་གཏན་ཚིགས་ཀྱིས་སྐྱེས་བུའི་ཕུལ་དུ་བྱུང་བ་དག་སྟེ། དབང་པོ་ལས་འདས་པའི་དོན་དག་མཐོང་བ་དཔྱོད་བ་པ་ དག་གིས་བཟློག་པར་མི་འགྱུར་ན་བཟློག་པ་ཡང་ཡིན་ནོ།།དེ་བས་ན་དབང་པོ་ལས་འདས་པའི་དོན་དག་ལ་ཚད་མ་གཞན་འཇུག་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཚད་མ་གཞན་འཇུག་པ་མེད་པའི་གཏན་ཚིགས་དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ལུང་རིག་བྱེད་མཐོ་རིས་ལ་སོགས་པ་དབང་པོ་ལས་འདས་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་གྱི་དོན་ལ་དོན་འདི་ཉིད་ ལ་སྒྲ་འདི་འཇུག་གོ་ཞེས་བྱ་བའི་འཇུག་པ་གང་ཡིན་པ་སྟེ་ངེས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར།རྒྱལ་དཔོག་པའམ་གཞན་རི་ཁྲོད་པ་ལ་སོགས་པ་སྐྱེས་བུ་འདིས་ནིའོ། །གཞན་གྱི་མན་ངག་ལ་ལྟོས་པ་མེད་པར་བདག་ཉིད་རིག་བྱེད་དོན་རིག་མིན། ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། གང་གི་ཕྱིར་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་ལྡན་པའམ་སྟེ། འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་དང་ལྡན་པ་དག་ནི་མི་ཤེས་པའི་རྒྱུད་ཉིད་ཡིན་ནོ། །འོ་ན་གཞན་གྱི་མན་ངག་ལས་རིག་གོ་ཞེ་ན། གཞན་ལས་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། རིག་བྱེད་ཀྱི་དོན་གཞན་ལས་ཀྱང་རིག་པ་མ་ཡིན་ཏེ། སྐྱེས་བུ་གཞན་དེ་ཡང་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་དང་ལྡན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ།

如是若由现量自知超根境义而为显示，则不许彼义知者为胜论师等，然由比量，如是何以有此过？
此非然，若彼超根境义成现量所见，尔时彼行于有现量为先之比量。
何故？由现量为先之比量等量无彼见，于无现量见之超根境不可能故。
以"现量"等即明此：由于彼等超根境义无现量行因故，由不可能有现量为先之他量故。
"非所缘应知"即非为现量等所缘之所依，即非现量等境之义。应从"为知彼"即为决定而求教之义。
由比量等他量行于彼超根境义，成立引导超根境境之现量，非无现量行而有他量行故。
若由因相不能遮遣殊胜士夫等见超根境义之察者，然实能遮。是故于超根境义非他量所行。
由无他量行因故，教即吠陀于天界等超根境相义，此义此声所行即无决定故。
此士夫即胜论师或余林居等。不依他教授而自知吠陀义非理。
何故？由具贪等故，具贪等者即是无知相续。
若谓从他教授而知，说"从他"：从他亦不能知吠陀义，由彼他士夫亦具贪等故。

།རིག་བྱེད་བདག ཉིད་ཀྱིས་མངོན་པར་འདོད་པའི་དོན་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ལོག་པ་ཡིན་ཏེ།གང་གི་ཕྱིར་རིག་བྱེད་རིག་པར་བྱེད་པ་མིན་ནའང་གོ་བར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ན་རིག་བྱེད་དོན་ནི་གང་ལས་རྟོགས། བདག་ཉིད་དོན་གསལ་བར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཉེས་པའི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་འཆད་པར་བྱེད་དེ་འཁྲུལ་པ་ ནི་རྣམ་པར་བསླད་པའོ།།ཉེས་པ་ནི་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པའོ། །ཉེས་པས་བྱས་པའི་རྣམ་པར་འཁྲུལ་པ་ནི་ཉེས་པའི་འཁྲུལ་པའོ། །གང་ལ་ཉེས་པའི་འཁྲུལ་པ་ལས་མ་འདས་པ་ཞེས་བྱ་བར་ཚིག་རྣམ་པར་སྦྱར་རོ། །རིག་བྱེད་དབང་པོ་ལས་འདས་པའི་དོན་གྱི་ཁྱད་པར་སོ་ སོར་ངེས་པ་དེ་བདག་ཉིད་ཀྱིས་འདི་ཉིད་འདིའི་དོན་ཡིན་གྱི་འདི་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་རིག་པ་མ་ཡིན་ནོ།།འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་དང་ལྡན་པའི་སྐྱེས་བུ་དེ་དག་ལ་སྐྱེས་བུ་གཞན་གྱི་རིག་བྱེད་ཀྱི་དོན་རིག་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། གཞན་དེ་ལ་ཡང་ཐལ་བར་འགྱུར་བ་མཚུངས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཏེ། འདོད་ཆགས་ ལ་སོགས་པ་དང་ལྡན་པ་ཉིད་ཀྱིས་དེ་ཡང་མི་ཤེས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།བདག་ཉིད་མི་ཤེས་པ་ཡང་གཞན་ལ་སྟོན་པར་ནུས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། གང་གི་བདག་ཉིད་ཀྱིས་ལམ་ཤེས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ལོང་བས་དྲང་བར་འགྱུར་བའི་ལོང་བས་ལམ་རྟོགས་པར་མི་འགྱུར་བ་ལྟ་བུའོ། །རིག་ བྱེད་པ་དག་ཉིད་ཀྱང་བསྟན་པ་ལ་ལྟོས་པ་མེད་པར་རང་གི་དོན་གསལ་བར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ནོ།།ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། བསྟན་པ་དོན་མེད་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་ཏེ། རྒྱལ་དཔོག་པ་ལ་སོགས་པས་རིག་བྱེད་ཀྱི་དོན་རྣམ་པར་བཤད་པ་ལ་འབྲས་བུ་མེད་པ་ཉིད་དུ་ཐལ་བར་འགྱུར་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྐྱེས་བུ་ཐམས་ ཅད་ཀྱིས་རིག་བྱེད་ཐོས་པ་ཙམ་གྱིས་དོན་རྟོགས་པར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།།དེ་བས་ན་རིག་བྱེད་དོན་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །གང་གི་ཕྱིར་དེ་ལྟ་ཡིན་པ་དེ་བས་ན་ཡོངས་སུ་ཤེས་པར་བྱེད་པའི་དོན་ཅན་མ་ཡིན་པའི་རིག་བྱེད་ཅེས་བྱ་བའི་སྒྲའི་ལྷག་མ་སྟེ། སྤྱི་བོ་དང་ཡ་མགལ་གྱི་བར་ལ་ཤ་ ལྷག་ཡོད་པ་ནི་ལྷག་མ་ཞེས་བྱའོ།།དེ་ཡང་འབྲས་བུ་མེད་པ་དེ་བཞིན་དུ་རིག་བྱེད་ཀྱི་སྒྲ་ཡང་ཡོངས་སུ་ཤེས་པར་བྱེད་པའི་དོན་ཅན་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། འབྲས་བུ་མེད་པ་དེ་ལྟར་ན་ལྷག་མ་དེ་དང་འདྲ་བས་ལྷག་མའོ། །འདི་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ཅི་དོན་འདི་ཡིན་ནམ་འོན་ཏེ་འདི་མ་ཡིན་ཞེས་ཐེ་ཚོམ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ། ། དེ་ལ་མངོན་པར་བསལ་དད་པའི་ཟུག་རྔུར་གྱུར་པ་ནི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྒྱུའོ། །དེའི་ཕྱིར་རིག་བྱེད་ཁས་ལེན་པར་བྱེད་པ་ཅན་སྐྱེས་བུ་དེ་ལ་སྡུག་བསྔལ་འཇོག་པར་བྱེད་དོ། །ཅི་འདྲ་ཞིག་ཅེ་ན། ཡང་དག་པར་མཐོང་བ་མ་ཡིན་པའི་རྩ་སྟེ་རྒྱུ་དེས་བཅིངས་པའོ།

"自知吠陀所欲义"为谬，由不能知吠陀亦不能解故，从何了知吠陀义？非自能明义。
以"过失"等解说：迷乱即错谬，过失即贪等。由过失所作迷乱即过失迷乱。应作"于何未离过失迷乱"语法。
吠陀超根境义差别决定，非自能知此是此义非彼义。
具贪等士夫不能从他士夫知吠陀义，由他亦同有过失故，由具贪等故彼亦无知故，此为义。
自不知者亦不能示他，由自无知道故。如盲引盲不能知道。
吠陀论者亦不能不依教示而自明义。
何故？由教示成无义过失故，由胜论师等解说吠陀义成无果故。
语义即一切士夫仅闻吠陀即应解义。
是故无遍知吠陀义。
由如是故，非遍知义之吠陀即余声，如顶与颌间有余肉名余。
如是由吠陀声亦非遍知义故，如无果，与彼余相似故为余。
由如是有疑："此是此义耶？抑非此耶？"
于彼显除信成刺即苦因。是故于许吠陀士夫安立苦。
云何？由非正见根即因所缚。

།དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཐུགས་རྗེ་ཆེ་བ་འགའ་ཞིག་གིས་ཀྱང་བསལ་བར སེམས་པས་དབྱུང་བར་དགའ་བ་ཞེས་ཅོ་འདྲི་བར་བྱེད་པའོ།།ཡོངས་སུ་ཤེས་པར་བྱེད་པའི་དོན་ཅན་ཉིད་མ་ཡིན་པ་དེས། མཐོ་རིས་འདོད་པས་མེ་ལ་ནི། །སྦྱིན་སྲེག་སྦྱིན་ཞེས་ཐོས་པ་ལས། །ཞེས་བྱ་བ་རིག་བྱེད་ཀྱི་སྒྲ་ལས་སོ། །ཁྱི་ཤ་བཟའ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་དོན་མིན་འོན་ཀྱང་མངོན་པར་འདོད་པའི་ དོན་གཞན་ཡིན་ནོ་ཞེས་འདིར་ཚད་མ་གང་ཅུང་ཟད་ཚད་མ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ་དོན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་འཆད་པར་བྱེད་པ་ལ་མཐོ་རིས་འདོད་པས་མེ་ལ་སྦྱིན་སྲེག་སྦྱིན་པར་བྱའོ།།འོ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་ངག་བརྗོད་པ་ཉིད་དུ་མངོན་པར་འདོད་པའི་དོན་ལ་ལ་ལ་ཡང་ཉེ་བ་དང་སྐལ་བ་དང་ བྲལ་བ་སྟེ།དངོས་པོའི་འབྲེལ་པ་བཙལ་བའི་ཕྱིར་གཉི་ག་མེད་པའོ། །དེ་ལྟ་བུར་གྱུར་པའི་ངག་ལ་འབྱུང་བའི་ཁྱད་པར་ཏེ་མེ་ལའོ། །ཇི་ལྟར་མངོན་པར་འདོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་སྦྱངས་པའི་མར་ལ་སོགས་པ་བླུགས་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་འདིའི་དོན་ཡིན་ལ། ཁྱིའི་ཤ་བཟའ་བར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ འདི་དོན་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བའི་ཁྱད་པར་མ་ཡིན་ནོ།།ཇི་སྐད་དུ་བཤད་པ་འདི་སྐྱེས་བུས་བྱས་པ་ལུང་ཡིན་པ་ཐམས་ཅད་ལ་ཐལ་བར་མཚུངས་པ་མ་ཡིན་ནམ། དེ་ཉིད་བསྟན་པའི་ཕྱིར། ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། ཚིག་གང་ལ་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པ་སྟོན་པ་པོ་ཡོད་པ་དེ་ལ་དེ་སྐད་ཅེས་བྱའོ། །དེ་ དག་གི་བསམ་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་གྱི་དོན་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལྟར་སྟོན་པ་པོ་མངོན་པར་འདོད་པའི་དོན་ལའོ།།སྟོན་པ་པོ་མ་མཐོང་བ་ཅན་གྱི་སྐྱེས་བུ་ད་ལྟར་བདག་གིས་རྟོགས་པར་འགྱུར་ཞིང་ཡང་དག་པར་རྟོགས་པར་འགྱུར་བའམ། འོན་ཏེ་བཟློག་པ་སྟེ་སྟོན་པ་པོའི་བསམ་པ་ལས་རྣམ་པར་བཟློག་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ ངེས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར།ཐམས་ཅད་ལ་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བ་ཡིན་ནོ་སྙམ་དུ་བསམས་པའོ། །མ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ལན་འདེབས་པར་བྱེད་དེ། ཐམས་ཅད་དུ་ཐལ་བར་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ནོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། འཆད་པ་པོ་སྟེ་ལུང་མཛད་པ་པོའི་དགོངས་པ་གསལ་བར་བྱེད་པས་ཞེས་བྱ་བ་ཐོག་མར་ གསལ་བར་མཛད་པ་དེས་དུས་དེར་གནས་པའི་ཉན་པ་པོ་དག་ལ་དགོངས་པའི་ཚིག་འདིའི་དོན་ནི་འདི་ཡིན་ནོ་ཞེས་བརྗོད་པར་མཛད་ལ།ཉན་པ་པོ་དེ་དག་ཀྱང་གཞན་དག་ལ་སྟོན་པར་བྱེད་ཅིང་དེ་དག་ཀྱང་གཞན་དག་ལ་ཞེས་བྱ་བའི་རྣམ་པ་འདིས་ཡང་དག་པའི་མན་ངག་སྟེ་སློབ་དཔོན་གྱི་མན་ངག་།རྒྱུད་པ་སྲིད་པའི་ ཕྱིར་རོ།།དགོངས་པ་བརྗོད་པར་བྱེད་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་གྱི་དོན་འདི་ནི་སྟོན་པ་པོ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་རིག་བྱེད་པའི་སྒྲ་དག་ལ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། སྟོན་པ་པོ་འགའ་ཞིག་ཀྱང་ཁས་མི་ལེན་པའི་ཕྱིར་རོ།

是故有大悲者亦思除遣，欲拔除而诘问。
由非遍知义故，从"欲生天者于火献供"等吠陀声。
"食狗肉"非此义而是所欲他义，于此全无少许量。
以"义"等解说：欲生天者于火献供。
于"若尔"等，于某欲说语义亦远离亲近与分，由求事物关联故二俱无。
如是语中生起差别即于火。
如"如所欲"等，应注入净酥等，此为义，而"应食狗肉"非义，无此差别。
如所说此岂不于一切士夫所作教同有过失？
为显此故说"隐密"等：于何语有隐密能诠者，说为彼。
如彼等意乐义，即如能诠者所欲义。
由于未见能诠者之士夫，今我当解或正解，抑或相违即违背能诠者意乐，无决定故，思于一切有疑。
以"非"等答：非一切有过失。
何故？由释者即造教者意趣明示，最初明示者于尔时住之听者说此语意趣是此，彼听者亦示他，彼等亦示他，由如是相有真实教授即师教授相续可能故。
说意趣相义于无能诠者即吠陀声中无，由全不许有能诠者故。

།འདིས་ཀྱང་སྐྱེས་བུས་བྱས་པ་དག་ལ་ཇི་ལྟར་རབ་ཏུ་གྲགས་པའི་དོན་ཡོད་པ་ནི་གང་གི་ ཕྱིར་ལུང་མཛད་པ་པོ་འཇིག་རྟེན་གྱིས་ཤེས་པར་བྱ་བའི་དགོངས་པ་ཅན་གྱིས་གསུངས་པ་ཡིན་གྱི་དགོངས་པ་མེད་པས་ནི་མ་ཡིན་ནོ།།འཇིག་རྟེན་གྱིས་ཤེས་པར་བྱ་བའི་དགོངས་པ་ཅན་ཏེ། འཇིག་རྟེན་ཁོ་བོས་གོ་བར་བྱའོ་སྙམ་པ་དེ་ལྟ་བུའི་དགོངས་པ་ཅན་གྱིས་གསུངས་པ་ན། དོན་གང་ལ་འཇིག་རྟེན་གྱི་ བརྡར་བྱས་པའི་སྒྲ་དེ་རབ་ཏུ་གྲགས་པ་རྗེས་སུ་སྐྱོང་ཞིང་བསྲུང་བར་མཛད་དོ།།དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་དེའི་བསྟན་པ་འབྲས་བུ་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །འཇིག་རྟེན་གྱི་བརྡའི་རྗེས་སུ་སྐྱོང་བ་དེ་ལས་ཀྱང་དེའི་དོན་རྟོགས་པར་འགྱུར་ཏེ། སྐྱེས་བུས་བྱས་པའི་ལུང་གི་དོན་གྲུབ་པར་འགྱུར་རོ། །ཀྱང་གི་སྒྲས་ནི་སྔར་བཤད་ པའི་ཡང་དག་པའི་མན་ངག་ཀྱང་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ།།སྐྱེས་བུས་མ་བྱས་པའི་སྒྲ་དག་གིས་ཇི་སྐད་དུ་བཤད་པའི་རྣམ་པས་དོན་གྲུབ་པར་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ནོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། རིག་བྱེད་པའི་སྒྲ་དེ་ལ་སྐྱེས་བུ་འགའ་སྨྲ་བར་འདོད་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཚིག་གི་རྒྱུ་བརྗོད་པར་འདོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་རེ་ཞིག་ ཡང་དག་པའི་མན་ངག་ལ་སོགས་པ་ཡོད་པས་ལུང་སྐྱེས་བུས་བྱས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དོན་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་ཡོད་པའི་ཕྱིར།ཐལ་བར་འགྱུར་བ་མཚུངས་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བཤད་དོ། །ད་ནི་རིགས་པའི་རྗེས་སུ་འབྲངས་ནས་ལུང་གི་མཚན་ཉིད་བཟུང་ནས་གཞན་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། རྟོག་པ་སྔོན་དུ་བཏང་བ་ཅན་གྱི་མཁས་པ་སངས་རྒྱས་པ་རིགས་པ་ཉིད་དེ་འཐད་པ་ཉིད་རྗེས་སུ་སྐྱོང་བར་བྱེད་ཅིང་རྗེས་སུ་འབྲངས་ནས་དཔྱད་པས་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱ་བ་དོར་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་འཇུག་པར་འགྱུར་རོ། །དོར་བར་བྱ་བ་རྟེན་དང་བཅས་པ་དོར་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དང་། བླང་བར་བྱ་བ་རྟེན་དང་བཅས་པ་བླང་བར་བྱ་བའི ཕྱིར་འཇུག་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།དེ་ལ་དོར་བར་བྱ་བ་ནི་སྡུག་བསྔལ་ལོ། །བླང་བར་བྱ་བ་ནི་ཐར་པའོ། །དེ་དག་གི་རྟེན་ནི་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་ལས་དང་ཉོན་མོངས་པ་དང་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཤེས་པའོ། །དེ་སྐད་དུ་སྒྲ་རྣམས་ནི་དོན་དུ་མ་ཅན་ཡིན་པ་དེ་བས་ན་སངས་རྒྱས་པ་དག་གིས་རིགས་པ་དང་ལྡན་པའི་སྐྱེས་བུའི་ དོན་ལ་མཁོ་བ་ཉིད་ཀྱི་དོན་ངེས་པར་བྱེད་ཅིང་གཞན་གྱིས་བསྟན་པ་ཙམ་གྱིས་ནི་དེ་བས་ན་སྐྱོན་འདི་མེད་དོ་ཞེས་བསྟན་པར་འགྱུར་རོ།།དེ་ཉིད་ནི་རབ་ཏུ་བརྗོད་པས་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། རྒན་རབས་ཀྱིས་རབ་ཏུ་བརྗོད་པ་ཙམ་གྱིས་ནི་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཐལ་བར་མཚུངས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །རིགས་པ་རྗེས་ སུ་སྐྱོང་བ་སྔོན་དུ་སོང་བ་ཅན་གྱི་ལུང་ལ་འཇུག་པ་དེ་ཡང་སྐབས་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཕྱིས་སྟོན་པར་འགྱུར་རོ།

由此于士夫所作中有如是极成义，因造教者以世间所知意趣宣说，非无意趣。
世间所知意趣即"我当令世间了解"如是意趣而说，于何义世间施设名言之声，随顺守护极成。
若非如是，彼教成无果。由随顺世间名言，亦能了解彼义，成立士夫所作教义。
"亦"字表示前说真实教授亦可能故。
非士夫所作声能如所说相成立义。
何故？由于彼吠陀声无有欲说士夫故，由语因欲说故。
如是，由有真实教授等，由有遍知士夫所作一切教义故，说无同过失。
今随理持教相而说"复次"等：有择智之佛教徒随顺理即正理而随行观察，了知所断等而趣入。
为断所断及依，为取所取及依而趣入，此为义。
其中所断即苦，所取即解脱。彼等之依次第即业、烦恼及真实智。
如是由声有多义故，佛教徒以具理士夫义所需性决定义，非仅由他教示，是故无此过失。
即此说"非由宣说"：由非仅由先辈宣说故无同过失。
随顺正理为先趣入教法，亦当如其处后说。

།མངོན་སུམ་དང་རྗེས་སུ་དཔག་པས་རྟོགས་པར་བྱ་བའི་དོན་མ་ཡིན་པ་ཤིན་ཏུ་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པ་ཡང་ལུང་ལས་རྟོགས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་ཇི་ལྟར་ན་རིགས་པས་རྣམ་པར་དཔྱད་ནས་དོན་འཛིན་པ་དེ་ཉིད་ལ་བརྒལ་ བའི་ཕྱིར།འཇིག་རྟེན་གྱི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། འཇིག་རྟེན་གྱི་གནས་པ་ལ་སོགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཇིག་རྟེན་པ་ལ་སོགས་པ་བཀོད་པ་ལ་སོགས་ཏེ། དེ་ལ་སྣོད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་གྱི། །གནས་པར་འདོད་པའི་འོག་དག་གི། །རླུང་གི་དཀྱིལ་འཁོར་རྔམས་སུ་ནི། །ས་ཡ་དྲུག་འབུམ་གྲངས་མེད་དོ། །ཞེས་བྱ་བ་ ལ་སོགས་པ་ཇི་སྐད་དུ་བཤད་པ་ལྟ་བུའོ།།སོགས་པ་སྨོས་པ་ནི་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པའི་སེམས་པ་དག་གི་འདོད་པ་ལ་སོགས་པའི་འབྲས་བུ་འབྱིན་པའོ། །ཡུལ་དང་རང་བཞིན་ལ་སོགས་པས་བསྐལ་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རིགས་པའི་ཡུལ་མ་ཡིན་པའི་དོན་ལ་ཡང་སངས་རྒྱས་པ་ཁྱེད་ཅག་གིས་རྟོགས་པ་མ་ཡིན་ནམ། གང་ལས་ཤེ་ན་སྐྱེས་བུ་ཡིད་ཆེས་པའི་ཚིག་ལས་ཏེ། གང་གིས་མངོན་སུམ་དང་རྗེས་སུ་དཔག་པས་རྟོགས་པར་བྱ་བའི་དོན་ལ་ཚིག་མི་སླུ་བ་ཅན་དེའི་ཚིག་ནི་གནས་གསུམ་པ་ལ་ཡང་བདེན་པའི་དོན་ཅན་ཉིད་དུ་ངེས་པ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་སྐྱེས་བུའི་ཡིད་ཆེས་པའི་ཚིག་ལས་དོན་རྟོགས་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟར་ན་རིགས པ་ཉིད་རྗེས་སུ་སྤྱོད་པ་སྔོན་དུ་སོང་བ་ཅན་ལུང་གི་དོན་ལ་འཇུག་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཐལ་བར་འགྱུར་བ་མཚུངས་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ་སྙམ་དུ་སེམས་སོ།།མ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ལན་འདེབས་པར་བྱེད་དེ། ཤིན་ཏུ་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པའི་དོན་སྐྱེས་བུའི་ཚིག་ལས་རྟོགས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ངེས་པ་མེད་ པའི་ཕྱིར་ཏེ།དེའི་ཡུལ་ཅན་གྱི་ཚད་མ་མེད་པས་ངེས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །མངོན་སུམ་དང་རྗེས་སུ་དཔག་པས་རྟོགས་པར་བྱ་བའི་དོན་སླུ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཤིན་ཏུ་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པའི་དོན་ལ་ཡང་དེ་བཞིན་དུ་ངེས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ཡང་ལོག་པ་ཡིན་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་བླང་བར་བྱ་བ་དང་། དོར་བར་བྱ་བའི་དོན་ལ་ལར་ཚད་ མས་མི་སླུ་བས་འཁྲུལ་པ་མེད་པར་མཐོང་བའི་ཕྱིར།དེས་བསྟན་པ་གཞན་རིགས་པ་མ་ཡིན་པ་ཐམས་ཅད་ལ་ཡང་དེ་ལྟར་འགྱུར་བ་སྟེ། བདེན་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ནོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཡུལ་ལ་ལར་སྐྱེས་བུ་རྣམས་མི་སླུ་བར་མཐོང་དུ་ཟིན་ཀྱང་ཡུལ་གཞན་དག་ཏུ་ ཡང་འཁྲུལ་པ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རོ།

非现量和比量所知的极隐蔽义亦非从教能了知。
于此如何以理观察而持义，为破难故说"世间"等：世间住等即世间等安立等，如说：
"欲住器世间，
下方风轮量，
高度数量为，
六十万无数。"等。
"等"字表示布施等思能出生欲等果。
由处所自性等远离故，于非理境义，汝等佛教徒岂不亦了知？
从何？从可信士夫语，即于现量比量所知义不欺语者，其语于三处亦定为实义。是故从可信士夫语能了知义。
如是则非以理行为先趣入教义故，应有同过失，如是思。
以"非"等答：不从士夫语了知极隐蔽义。
何故？由无决定故，由无缘彼境量故无决定。
于现量比量所知义不欺故，于极隐蔽义亦如是决定，此亦非理。
由于某取舍义见量不欺无错乱故，彼所说一切非理他亦应如是，即非成真实。
何故？虽见士夫于某境不欺，然见于他境亦有错乱故。

།འདོད་པར་ནི་འགྱུར་ན་དབང་པོ་ལས་འདས་པའི་དོན་དག་ལ་ཡང་སྐྱེས་བུའི་ཕུལ་དུ་བྱུང་བའི་ཚིག་གི་འཇུག་པ་ནི་དེའི་ཚིག་འཇུག་པ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར། མི་སླུ་བ་ཅན་ཡིན་ཏེ། ཚད་མ་གོ་བར་བྱ་བའི་ཡུལ་ལ་ཚིག་འཇུག་པ་བཞིན་ནོ་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར་དེའི་འཇུག་པ་ཞེས་ བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ།སྐྱེས་བུ་ཕུལ་དུ་བྱུང་བ་དེའི་ཚིག་གི་འཇུག་པ་མི་སླུ་བ་དང་ཁྱབ་པ་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །གང་དང་གང་ཡིད་ཆེས་པའི་ཚིག་གི་འཇུག་པ་མི་སླུ་བ་ཅན་གྱི་ཁྱབ་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། བཟློག་པ་གནོད་པ་ཅན་གྱི་ཚད་མ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་དེ་ནི་ཚད་མ་དང་ལྡན་པ་མ་ཡིན་ནོ། ། ཁྱེད་ཅག་ཀྱང་། མངོན་སུམ་དང་ནི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་དང་། །རྣམ་པ་གཉིས་ཀྱིས་གནོད་པ་མེད་པའང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ཕྱོགས་གཅིག་གིས་མི་སླུ་བ་ནི་ལུང་གི་མཚན་ཉིད་དུ་འདོད་པ་མ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར་ལུང་གི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། ཚད་མས་རྟོགས་པར་བྱ་བའི་དངོས་པོ་ལ་རྟག ཏུ་མི་སླུ་བས་དེ་དེ་ལས་འདས་པ་ཡང་མི་སླུ་བ་ཅན་གྱི་ཚིག་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་ལུང་གི་མཚན་ཉིད་འདི་ནི་སྐབས་མིན་པ་ཉིད་དུ་འདོད་དོ།།ལུང་ལས་འཇུག་པ་ན་དེ་ལྟར་འཇུག་པ་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ཇི་སྐད་དུ་བཤད་པའི་ལུང་དེ་ལས་དབང་པོ་ལས་འདས་པའི་དོན་ངེས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི་ཚད་མ་ཉིད་མ་ཡིན་ པའི་ཕྱིར་རོ།།དེ་བས་ན་ཞེས་བྱ་བ་དེའི་ཕྱིར་ལུང་ཚད་མ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སྔར་བཤད་ཟིན་ཏོ། །དེ་བས་ན་འདི་ལྟར་སྐྱེས་བུས་མ་བྱས་པའི་སྒྲ་དག་གི་དོན་ཤེས་པ་སློབ་དཔོན་གྱི་ཡང་དག་པའི་མན་ངག་ལས་མ་ཡིན་ཏེ། སྟོན་པ་པོ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །རིགས་པ་ལས་མ་ཡིན་ཏེ་ཤིན་ཏུ་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པའི་དོན་ལ་ཚད་ མ་མི་འཇུག་པའི་ཕྱིར་རོ།།འཇིག་རྟེན་གྱི་ལས་ཀྱང་དོན་རྟོགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ་འཇིག་རྟེན་གྱིས་ཤེས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་སྦྱོར་བ་མེད་པས་ན། འཇིག་རྟེན་གྱིས་བྱས་པའི་བརྡའི་རྗེས་སུ་འབྲང་བར་མི་རུང་བའི་ཕྱིར་རིག་བྱེད་པའི་སྒྲ་དེ་ལ་དོན་རྟོགས་པ་མེད་པ་ཉིད་རིགས་པ་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ནོ། །རིག་བྱེད་པའི་སྒྲ་དེ་ལ་ཡང་ གལ་ཏེ་འཇིག་རྟེན་ཚིག་རབ་གྲགས་ཏེ།ཇི་ལྟར་མེ་ལ་སོགས་པའི་སྒྲ་སྲེག་པ་དང་འཚེད་པ་ལ་སོགས་པའི་ནུས་པའི་འཇུག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཐ་སྙད་གང་ཡིན་པ་སྟེ་གལ་ཏེ་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཚིག་རིག་བྱེད་ཀྱི་དོན་རྟོགས་པའི་རྒྱུ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། ལན་དུ་དེ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ ཏེ།འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་དག་དང་མ་རིག་པས་ཟིལ་གྱིས་མནན་པའི་འཇིག་རྟེན་དེ་ལ་སྣ་ཚོགས་དོན་ཅན་སྒྲའི་སྟེ། དོན་གཅིག་ལ་སོ་སོར་ངེས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རིག་བྱེད་པའི་རྟོགས་པར་འགྱུར་བའི་དོན་གྱི་ཁྱད་པར་ཅན་དག་གིའོ།

若许超越感官之义亦由殊胜士夫语趣入，由彼语趣入性故不欺，如量所知境语趣入。
为此说"彼趣入"等：未成殊胜士夫语趣入不欺遍故。凡是可信语趣入不欺之遍非有，由无违害量故。是故彼非具量。
汝等亦说："现量与比量，二种无所害"等，岂不许一分不欺为教相耶？
为此说"教之"等：由于量所知事常不欺故，彼超越者亦是不欺语，此教相非此处所许。
从教趣入时如是趣入非理，即如所说教不能决定超感官义，由彼非量故。
"是故"即是故教非量已如前说。
是故如是非士夫所作声之义知非从师真实教授，由无能诠者故。
非从理，由于极隐蔽义量不趣入故。
亦非从世间了知义，由无为世间所知之加行故，由不应随世间所作名言故，于彼吠陀声无义了知理应。
于彼吠陀声若谓世间语极成，如火等声于烧煮等功能趣入等世间言说，若谓世间语是了知吠陀义因。
答以"于彼"等：于为贪等及无明所覆世间，种种义声，由于一义无各别决定故，吠陀所了义差别等。

།དབང་པོ་ལས་འདས་པའི་དོན་མཐོང་བ་གང་གིས་དོན་འདི་རྣམ་པར་ཕྱེ་བ་སྟེ། དབང་པོ་ལས་འདས་པའི་དོན་འདི་ཉིད་ཡིན་གྱི་འདི་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་རྣམ་པར་དབྱེ་བའོ། །དབང་པོ་ལས་འདས་པའི་དོན་མཐོང་གང་སྟེ། སྐྱེས་བུའོ། །རྒྱལ་དཔོག་པའམ་གཞན་འགའ་ཞིག་ཀྱང་བསམ་པ་མེད་པ་སྔོན་དུ་སོང་བ་ཅན་གྱི་རིག་བྱེད་པའི་སྒྲ་དག་ནི་དོན་རྣམ་པར་འབྱེད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་གང་ཡིན་པ་དེ འདྲ་བ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་དགོངས་སོ།།སྐྱེས་བུས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་འཆད་པར་བྱེད་དེ། སྐྱེས་བུས་མ་བྱས་ཤིང་བྱས་པ་མ་ཡིན་པའི་སྒྲ་དང་དོན་འབྲེལ་པ་ལ་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཐ་སྙད་འདི་འགྱུར་བ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །འོ་ན་ཅི་ཡིན་ཞེ་ན། བསམ་པ་རྗོད་པར་བྱེད་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་གྱི་བརྡ་ལས་ཡིན་ནོ། ། ཅི་དང་འདྲ་བར་ཞེ་ན། བསྟན་བཅོས་བྱེད་པ་ལ་སོགས་པ་བ་ནི་ནི་ལ་སོགས་པ་རང་ཉིད་ཀྱི་བརྡ་ལས་ཏེ། བརྡར་བྱས་པ་ལས་སོ། །དེའི་བརྡའི་རྗེས་སུ་འབྲངས་པའི་ངང་ཚུལ་ཅན་པ་ནི་ནིའི་སློབ་མ་ལ་སོགས་པ་འཕེལ་བ་དང་ཡོན་ཏན་གྱི་མིང་ཅན་ལ་སོགས་པའི་ཐ་སྙད་བཞིན་ནོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། བསྟན་བཅོས ལ་ལྟོས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ།།གལ་ཏེ་འཇིག་རྟེན་པའི་ཐ་སྙད་ཀྱང་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པར་འགྱུར་བ་དེའི་ཚེ་གཞན་གྱིས་བསྟན་པ་ལ་ལྟོས་པ་མེད་པ་ཡིན་ན་ལྟོས་པ་ཡང་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་སྐྱེས་བུས་མ་བྱས་པའི་སྒྲ་དོན་དང་འབྲེལ་པ་ལས་ནི་མ་ཡིན་གྱི་འོན་ཀྱང་བརྡ་ལས་བྱུང་བ་ཉིད་ལས་ཡིན་ནོ། །བརྡར་བྱས་པའི་ སྒྲ་ལས་བྱུང་བའི་ཐ་སྙད་ལས་ཀྱང་རིག་བྱེད་ཀྱི་དོན་རྟོགས་པར་རིགས་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ།འདི་ལྟར་འཇིག་རྟེན་པའི་བསྟན་པ་ལས་རིག་བྱེད་ཀྱི་དོན་རྟོགས་པར་ཁས་བླངས་པར་འགྱུར་ན་དེ་ཡང་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །གང་གི་ཕྱིར་སྐྱེས་བུས་མ་བྱས་པའི་རིག་བྱེད་པའི་སྒྲ་དང་དོན་གྱི་འབྲེལ་པ་གཞན་གྱིས་བསྟན་པ་རིགས་པ་ མ་ཡིན་ནོ།།ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། རིག་བྱེད་ཀྱི་དོན་དེ་ནི་སྐྱེས་བུ་འགའ་ཞིག་གིས་ཀྱང་མི་ཤེས་པའི་ཕྱིར་རོ། །རིག་བྱེད་ཀྱི་དོན་མི་ཤེས་པ་ཡང་དབང་པོ་ལས་འདས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །ཅི་སྟེ་དབང་བོའི་གཟུང་བར་བྱ་བ་ཉིད་དུ་རིག་བྱེད་ཀྱི་དོན་དབང་པོས་གཟུང་བར་བྱ་བར་ཁས་ལེན་པ་དེའི་ཚེ་རིག་བྱེད་ཀྱི་ དོན་དབང་པོས་གཟུང་བར་བྱ་བ་ཉིད་ཁས་ལེན་ན་བསྟན་པ་མེད་པར་བདག་ཉིད་རིག་བྱེད་ཀྱི་དོན་ཐམས་ཅད་རྟོགས་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ།།དཔེར་ན་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་དག་དབང་པོས་གཟུང་བ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་བསྟན་པ་མེད་པར་རྟོགས་པར་འགྱུར་བ་དེ་དང་འདྲའོ།

超感官义见即分别此义，即分别此是超感官义，此非是。超感官义见即士夫。
胜论派或其他任何人，无有如是认为无思为先之吠陀声能分别义。
以"士夫"等解说：非士夫所作非作成声与义关联，世间言说不应。
若尔云何？从表思特相名言。
如何？如论师等尼等自名言，即从施设。随彼名言本性者，如尼弟子等增德名等言说。
何故？由依论故。
若世间言说亦自性成就，尔时应不待他教示，然实待之。
是故非从非士夫所作声义关联，然从名言生。
从施设声生言说亦不应了知吠陀义，如是若许从世间教了知吠陀义，此亦非理。
由非士夫所作吠陀声义关联他教示非理。
何故？由吠陀义任何士夫亦不知故。
不知吠陀义亦由超感官故。
若许吠陀义应为根所取，尔时若许吠陀义应为根所取，应无教示自能了知一切吠陀义故。
如色等由根所取故能无教示了知，此亦同。

།ཅི་སྟེ་དེ་ལྟ་ཡིན་ན་ཡང་རིག་བྱེད་ཀྱི་ དོན་ངེས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་སྐྱེས་བུས་བསྟན་པ་ལ་ལྟོས་པར་འགྱུར་བ་དེའི་ཚེ་རིག་བྱེད་ཀྱི་དོན་ངེས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར།བསྟན་པ་ལ་ལྟོས་པ་ཡིན་ན་ཡང་རིག་བྱེད་འཆད་པར་བྱེད་པ་པོ་རང་རྒྱུད་པ་དག་ཅེས་བྱ་བ་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པས་ཟིལ་གྱིས་མནན་པས་ཡང་དག་པའི་ཤེས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཇི་ལྟར་འདོད་པ་བཞིན་དུ་ འཇུག་པ་དག་གི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་བསྟན་པས་མི་སླུ་བ་མི་འགྲུབ་པའི་ཕྱིར་ཏེ།རིག་བྱེད་ཀྱི་དོན་ལ་ཡིད་བརྟན་དུ་མེད་ཅིང་ངེས་པ་མེད་དོ། །མི་ཤེས་པའི་སྟོན་པ་ན་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་སྟོན་པ་མ་ཡིན་ནོ།། །།ཚད་མ་རྣམ་འགྲེལ་གྱི་འགྲེལ་བཤད། བམ་པོ་སུམ་ཅུ་བདུན་པ། གལ་ཏེ་སྐྱེས་བུ་རང་གིས་ འདོད་པས་སྟོན་པར་བྱེད་པ་ཡིན་གྱི།འོན་ཀྱང་རིག་བྱེད་དང་འདྲ་བར་རིག་བྱེད་རྣམ་པར་བཤད་པ་དང་སྐྱེས་བུས་མ་བྱས་པ་ཐོག་མ་མེད་པའི་མན་ངག་བརྒྱུད་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་གྱི་ཡང་དག་པའི་མན་ངག་རྒྱུན་མ་ཆད་པ་ལས་འོངས་པ་ཇི་སྐད་དུ་བཤད་པ་དེ་ལས་རིག་བྱེད་ཀྱི་དོན་གྲུབ་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། ལན་དུ་དེ་ཡང་ ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ།རིག་བྱེད་རྣམ་པར་འཆད་པ་དེ་ཡང་སྒྲའི་བདག་ཉིད་ཅན་དེ་སྒྲའི་རང་བཞིན་ཅན་ཡིན་ན། ཇི་ལྟར་ན་སྐྱེས་བུས་མ་བྱས་པའི་རིག་བྱེད་རྣམ་པར་འཆད་པ་འདིའི་དོན་རིག་པ་ཡིན་ཞེས་རིག་བྱེད་དང་བརྒལ་ཞིང་བརྟག་པ་མཚུངས་སོ། །རིག་བྱེད་དང་འདྲ་བར་དེའི་རྣམ་པར་བཤད་པ་ཡང་ དོན་མ་ངེས་པ་ཅན་ཡིན་ནོ།།དེ་བས་ན་ཇི་སྐད་དུ་རྣམ་པར་བཤད་པ་གང་ལས་རིག་བྱེད་ཀྱི་དོན་ངེས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་དགོངས་སོ། །རེ་ཞིག་སྐྱེས་བུས་བྱས་པ་ཉིད་ཀྱི་ལུང་ལ་སྐྱོན་འདི་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། སྐྱེས་བུ་དེ་ཉིད་ཀྱིས་བརྡར་བྱས་ཤིང་ཐ་སྙད་དུ་བྱས་པའི་སྒྲ་དེ་ཉིད་ཀྱི་དོན་རྭ་ལས་བཟུང་བས་ཞེས་བྱ་བ་སྒྲ་འདིའི་ དོན་འདི་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཁྱད་པར་ཡོངས་སུ་བཟུང་བས་ཀྱང་ངོ་།།མི་རྟོགས་པ་སྟེ་སྐྱེས་བུ་མི་ཤེས་པ་རྟོགས་པར་བྱེད་པ་དེ་ལྟར་ན་སྐྱེས་བུས་བྱས་པའི་སྒྲ་དག་གིས་དོན་རྟོགས་ཤིང་ཁོང་དུ་ཆུད་ཐབས་ཡོད་པ་ཡིན་གྱི་སྐྱེས་བུས་མ་བྱས་པའི་སྒྲ་རྣམས་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ན་སྐྱེས་བུས་མ་བྱས་པའི་སྒྲ་ རྣམས་ནི་ཇི་ལྟར་དོན་འདི་ཉིད་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་དང་ལྡན་པས་གཟུང་བར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་དེ་ལྟར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ནོ།།རྒྱལ་དཔོག་པའམ་གཞན་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་དང་ལྡན་པ་དང་འགའ་ཞིག་ཀྱང་དབང་པོ་ལས་འདས་པའི་དོན་ལ་ལར་སྐྱེས་བུས་མ་བྱས་པའི་སྒྲ་འདིའི་འབྲེལ་པ་ངེས་ པ་ཤེས་པར་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་དེའི་དོན་དེ་རིག་བྱེད་ཀྱི་དོན་རྟོགས་པ་ཉིད་མེད་དོ།

若尔为决定吠陀义须待士夫教示，尔时为决定吠陀义须待教示，然吠陀诠释者自续者，即为贪等所覆无真实智故，如欲趣入者不能如实教示真实故不成不欺，于吠陀义不可信且无决定。不知者教示非如实教示真实。
量释解释第三十七品：若谓士夫随自欲教示，然如吠陀般，从吠陀广释及无始教授相续特相真实教授不断流传所说，由此成立吠陀义。
答以"彼亦"等：彼吠陀广释亦是声自性，云何此非士夫所作吠陀广释能知义，与吠陀同有观察过。如吠陀般，彼广释亦是义不决定。
是故如何由广释能决定吠陀义，如是思。
暂时士夫所作教无此过，由彼士夫施设言说声之义，如"由角取"等，此声此义如是特别执取故。
不了知即士夫不知者了知，如是由士夫所作声有了知通达义方便，非士夫所作声则不然。
如是非士夫所作声，云何此义应为具贪等者所取，如是不作。
胜论派或他具贪等任何人，于某超感官义不能知此非士夫所作声关联决定故，彼义即无了知吠陀义。

།གཞན་ཡང་རིག་བྱེད་དང་དེའི་བཤད་པ་སྐྱེས་བུས་མ་བྱས་པ་ཡིན་པ་ཡང་བླ་སྟེ། དེ་ལྟ་ན་ཡང་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་དང་ལྡན་པའི་སྐྱེས་བུས་བསྟན་པར་བྱ་བ་ལ་བསྟན་པར་འགྱུར་ན་ཡང་། ད་ལྟར་ཡང་ཡང་དག་ པའི་མན་ངག་འཇིག་པ་མེད་པ་ཅན་ཉིད་རྗེས་སུ་འཇུག་གོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ལ་ཡང་ངེས་པར་བྱེད་པའི་ཚད་མ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་གྱི་འོན་ཀྱང་མནའ་ལ་སོགས་པ་ལ་བརྟེན་པར་བྱའོ།།ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། སྐྱེས་བུས་ལུང་འཇིག་པར་བྱེད་པ་གང་གིས་རྣམ་པ་གཞན་དུ་རྩོམ་པ་སྟེ། སྔར་བརྩམས་པ་ལས་ ལོག་པར་རྩོམ་པ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་རོ།།སྐྱེས་བུའི་རྣམ་པ་གཞན་དུ་རྩོམ་པའི་རྒྱུ་ཡང་ཅི་ཡིན་ཞེ་ན། བདག་གིས་རློམ་པས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། བདག་གིས་རློམ་པས་ཞེས་བྱ་བ་བདག་ཏུ་ང་རྒྱལ་བ་ཉིད་ཀྱིས་ཇི་ལྟར་གྲངས་ཅན་འཇིག་པར་བྱེད་པ་ཅན་དྲེགས་པས་གྲངས་ཅན་གྱི་ གྲུབ་པའི་མཐའ་རྣམ་པ་གཞན་དུ་རྩོམ་པ་བྱས་པ་ལྟ་བུའོ།།དེའི་བསྟན་པ་ལ་སྡང་བས་རྣམ་པ་གཞན་དུ་རྩོམ་པ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་ཏེ། དཔེར་ན་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ལ་རྣམ་པར་སྡང་བས་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་གཟུགས་བརྙན་གྱི་མདོ་རྩོམ་པ་ལྟ་བུའོ། །དེར་ཞུགས་པ་སྨྲ་དབབ་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་བསྟན་པ་དེར་ཞུགས་ པའི་སྐྱེས་བུ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཚར་བཅད་པའི་ཕྱིར་རྣམ་པ་གཞན་དུ་རྩོམ་པ་སྲིད་དོ།།དེར་ཞུགས་པ་ཇི་ལྟར་སྨ་དབབ་པ་ཉིད་ཡིན་ཞེ་ན། གཡོན་ཅན་ཟིལ་གྱིས་མནན་པ་དེ་སྟེ་གང་གི་ཕྱིར་འདི་སྨ་དབབ་པར་བྱའོ་ཞེས་གཡོན་ཅན་སྤྱང་པོ་འདི་ཟིལ་གྱིས་མནན་པས་སོ། །རྒྱུ་གཞན་འགའ་ཞིག་གིས་ཏེ་རྫས་རྙེད་པ་ ལ་སོགས་པ་དག་གིས་ཀྱང་ངོ་།།གཞན་ཡང་རིག་བྱེད་ཀྱི་དོན་ངེས་པ་འདིར་རིག་བྱེད་ཀྱི་སྨྲ་བ་ཁྱོད་ཀྱིས་རང་གི་ཚིག་ལ་རྗེས་སུ་ཆགས་པའི་རྒྱུའི་ཕྱིར་བདག་ཉིད་ཀྱིས་ཁས་བླངས་པ་ཞེས་བྱ་བ་བདག་ཉིད་ཀྱིས་ཁས་རྗོད་པར་བྱེད་ཅིང་མཛེས་པར་བྱེད་པ་དེ་ངེས་པ་ཡིན་ན། གང་གིས་ན་ འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པས་དྲི་མ་ཅན་དུ་བྱས་པའི་སྐྱེས་བུ་དག་ལས་རིག་བྱེད་ཀྱི་དོན་ངེས་པ་དོན་དུ་གཉེར་བར་བྱེད།དེ་ལྟར་ན་དཔྱོད་པ་པའི་སྐྱེས་བུས་བྱས་པའི་ཚིག་འདི་ཚད་མ་མ་ཡིན་པར་ཁས་བླངས་པ་དེ་འདྲ་བ་ནི་འདིར་སྐྱེས་བུ་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་དག་གིས་བསླད་ཅིང་རྣམ་པར་འཕྲུལ་པ་བརྫུན་པ་ཡང་ སྨྲ་བའི་ཕྱིར་སྐྱེས་བུ་འདིའི་ཚིག་ཚད་མ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེའོ།

再者，吠陀及其解释虽是非士夫所作，然即使如此，由具贪等士夫所教示，今亦随顺不坏真实教授，于此亦无少许决定量，然当依誓言等。
何故？由见士夫坏教异分别，即违背先前所造而造。
士夫异分别因为何？说"由我慢"等：由我慢即由我执，如数论破坏者以慢异分别数论宗义。
由嗔彼教见异分别故，如嗔大乘而造大乘像经。
为降伏入彼者，即为降伏入彼教士夫而可能异分别。
云何即是降伏入彼？由制伏诡诈者，为降伏此诡诈巧者故。
由某他因即由得财等。
复次，于此吠陀义决定，汝吠陀论者由贪著自语因自许，即自许称美为决定，云何从贪等垢染士夫求吠陀义决定。
如是，如彼密马昙派许士夫语非量，此中由士夫为贪等所染而说虚妄变幻故，此士夫语非量。

།བརྫུན་པ་སྨྲ་བ་དེ་ཉིད་ནི་རིག་བྱེད་ཀྱི་དོན་གྱི་ཡང་དག་པའི་མན་ངག་ཁས་ལེན་པ་འདིར་ཡང་རྒྱལ་དཔོག་པ་ལ་སོགས་པ་དག་གི་ཕྱོགས་སུ་ལྟུང་བའི་བློ་དང་བྲལ་བས་རྒྱལ་དཔོག་པ་ལ་སོགས་པའི་རིག་བྱེད་ཀྱི་དོན་རྣམ་པར་ཕྱེ་བར་ཇི་ལྟར་ཅི་ཡོད་དམ་མེད་ཅེས་ ཅིའི་ཕྱིར་དཔྱོད་པར་མི་བྱེད།དེ་ལྟར་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་དང་ལྡན་པའི་སྐྱེས་བུས་གཞུང་ཉེ་བར་སྦྱར་ནས་བརྫུན་སྨྲ་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟར་ན་འདོད་ཆགས་དང་ལྡན་པའི་སྐྱེས་བུ་རྒྱལ་དཔོག་པ་ལ་སོགས་པ་དེ་ཉིད་རིག་བྱེད་དམ་རིག་བྱེད་ཀྱི་དོན་སྟོན་པ་ན། འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པས་འཁྲུལ་པའི་རྒྱུའི་ཕྱིར་ རྣམ་པ་གཞན་དུ་ཡང་སྟོན་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ལོག་པའི་དོན་གྱི་དོགས་པ་ལྡོག་པ་མ་ཡིན་ནོ།།དོགས་པའི་རྒྱུ་གཞན་བསྟན་པའི་ཕྱིར། སྐྱེས་བུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། སྐྱེས་བུ་རྒྱལ་དཔོག་པ་ལ་སོགས་པ་འགའ་ཞིག་གི་ནུབ་པ་ལས་བྱུང་བ་སྟེ། ནུབ་པར་གྱུར་པ་ལས་དྲན་ཞིང་དྲན་པ་ལས་ཡང་དག་པར་ བརྩམས་པས་བྱུང་བའི་རིག་བྱེད་ཀྱི་ཡལ་ག་གཞན་དག་ཡོད་པ་ཐོས་པ་ཡིན་ནོ།།དེ་བས་ན་དེ་དག་གིས་ཡང་དག་པའི་མན་ངག་རྒྱུན་ཆད་པའི་ཡལ་ག་གཞན་ཏེ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཉེ་བར་བཀོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ཡིད་ཆེས་པ་ཅི་ཡོད་ད་ལྟར་ཡང་རིག་བྱེད་ཀྱི་ཡལ་ག་གཞན་ཅུང་ཟད་འདོན་པར་བྱེད་པ་ཅན་འགའ་ ཞིག་ཀྱང་མཐོང་ངོ་སྟེ།ཉུང་ཞིག་འདོན་པར་བྱེད་པ་པོས་སྒྲོ་བཏགས་ནས་སྟོན་པར་བྱེད་པས་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ཡིད་ཆེས་པ་ཅི་ཞིག་ཡོད། ཇི་ལྟར་ཅུང་ཟད་འདོན་པར་བྱེད་པ་ཅན་དགྱེས་པར་བྱ་བ་དང་། རྣམ་པ་གཞན་དུ་སྲིད་པ་ཅན་གྱི་ཡལ་ག་གཞན་མཐོང་བ་དེ་བཞིན་དུ་རྒྱ་ཆེར་འདོན་པར་བྱེད་པ་ཅན་གཞན་དག་ ཀྱང་མཐོང་བར་འགྱུར་རོ།།རྒྱ་ཆེར་འདོན་པར་བྱེད་པ་དེ་དག་ཀྱང་དུས་འགའ་ཞིག་གི་ཚེ་ཞེས་བྱ་བ་འདས་པའི་དུས་ཀྱི་ཚེ་ནུབ་པ་སྲིད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཉུང་ཟད་འདོན་པ་ཅན་ཡོད་པ་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་དག་དེའི་ཚེ་རྒྱ་ཆེར་འདོན་པར་བྱེད་པ་ཅན་ཉིད་ཅེས་ངེས་པར་བྱ་བར་ནུས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ཚད་མ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། ། འོ་ན་ད་ལྟར་ཇི་ལྟར་རྒྱ་ཆེར་འདོན་པར་བྱེད་པ་ཅན་དེ་དག་ཡོད་པ་ཡིན་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། དུས་གཞན་དུ་ཡང་སྐྱེས་བུ་ཡིད་ཆེས་པ་ཉིད་དུ་སྲིད་པའི་ཕྱིར་ཤེས་པ་སྟེ་ཚད་མས་སོ། །དེ་ལས་གཞན་པའི་སྐྱེས་བུ་ཡིད་ཆེས་པར་སྲིད་པ་མ་ཡིན་པ་འདོན་པར་བྱེད་པ་ལས བཟློག་པ་འདོན་པར་བྱེད་པ་པོར་འདོད་པ་རབ་ཏུ་མང་པོ་ཁས་བླངས་པ་སྟེ།མང་དུ་ཁས་བླངས་པ་ཡོད་པ་གང་ཡིན་པ་སྲིད་པའི་ཕྱིར་ངེས་པ་མེད་དོ།

说虚妄者，于此许吠陀义真实教授，何不以离于胜论派等偏执之心，观察胜论派等吠陀义分别如何有无？
如是具贪等士夫依教而说虚妄。如是具贪士夫胜论派等，当说吠陀或吠陀义时，由贪等迷乱因故亦将异说，不能遣除邪义疑惑。
为说疑因他故，说"士夫"等：闻有某士夫胜论派等从消失而生，即从消失而忆念，从忆念正造而生之其他吠陀支分。
是故于彼等真实教授断流支分，即如实安立真实，有何可信？今亦见有少分诵持其他吠陀支分者，由少分诵持者增益而说，有何可信？
如见少分诵持者喜乐及可能异分之其他支分，如是亦将见其他广诵持者。
彼等广诵持者亦于某时，即过去时可能消失故，由少分诵持者可能有故。
彼等尔时不能决定为广诵持者，由无量故。
若尔，今何有彼等广诵持者？为此说"由彼"等：于他时亦由士夫可信性可能故，由智即量。
由许多欲求异于彼之士夫可信性不可能诵持者之相违诵持者，由多许可能故无决定。

།གཞན་ཡང་ཡལ་ག་ཉུང་ཟད་དུ་གྱུར་པ་དག་རྒྱ་ཆེར་འདོན་པར་བྱེད་པའི་སྐྱེས་བུ་གང་ཡིན་པ་དེ་དག་རྒྱ་ཆེན་པོར་འདོན་པར་བྱེད་པའི་སྐྱེས་བུ་དེ་དག་གི་རྣམ་པ་ གཞན་དུ་སྟོན་པ་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ།།དེ་ལྟར་ན་ངེས་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་དགོངས་སོ། །རབ་ཏུ་འདོན་པར་བྱེད་པ་པོ་དག་ཅི་འདྲ་བ་ཞིག་ཅེ་ན། འགའ་ཞིག་གི་ཚེ་འདོན་པ་བརྗོད་པ་སྟེ་འདོན་པར་བྱེད་པ་གང་དག་གིས་འདོན་པར་ཡོད་པ་ལས་བརྗོད་པའི་འདོན་པར་བྱེད་པ་ཡོད་པ་དེ་དག་ལ་དེ་སྐད་ཅེས་བྱའོ། ། དཔེར་ན་འདོན་པ་བརྗེད་པར་གྱུར་པ་ལས་རྣམ་པ་གཞན་དུ་ཡང་རྒྱས་པར་བྱེད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །རྒྱུ་གང་གིས་ཤེ་ན་གཞན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། དེ་ལ་མངོན་པར་འདོད་པའི་འདོན་པར་བྱེད་པ་པོ་གཞན་དག་གི་འདོན་པར་བྱེད་པ་དེ་ལ་ཆེ་བའི་བདག་ཉིད་སྲིད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཉམས་པའི འཇིགས་པ་སྟེ།གལ་ཏེ་བདག་རྣམ་པ་གཞན་དུ་མི་སྟོན་ན། དེ་དག་གིས་ཁོ་བོའི་ཡིད་ཆེས་པ་ཡོད་པ་ཉམས་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་འཇིགས་པས་སོ། །སོགས་པའི་སྒྲས་ནི་སྔར་བཤད་པའི་བདག་གིས་རློམ་པས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་རྒྱུས་རྣམ་པ་གཞན་དུ་སྟོན་པ་སྲིད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་དག་གི་རྣམ་པ་གཞན་དུ་ རྒྱུས་པར་བྱེད་པ་ཡིན་པ་དེ་ལྟ་ན་ཡང་འདོན་པར་བྱེད་པས་དེ་ལྟར་རྟོགས་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན།དེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། སྲིད་པ་དེའི་ཤེས་པ་ལས་ཀྱང་དེ་ལས་ཐ་དད་པ་དག་སྟེ་ཡིད་ཆེས་པ་པོའི་རྩོམ་པ་པོའོ། །སྐྱེས་བུ་ལ་མངོན་པར་དད་པ་དག་ཀྱང་དཔྱོད་པ་མེད་པར་རིག་བྱེད་འདོན་པར་བྱེད་པ་རྟོགས་པའི་ ཕྱིར་རོ།།གཞན་ཡང་དག་པའི་མན་ངག་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །སྐྱེས་བུ་ཚད་མར་གྱུར་པ་ཉིད་ཀྱིས་འཇུག་པ་ཉིད་སྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་འདོན་པར་བྱེད་པ་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། འདོན་པར་བྱེད་པ་པོ་མང་པོ་དག་གི་ནང་ནས་སྐྱེས་བུ་ཡིད་ཆེས་པར་སྲིད་པ་ལས་འཇིག་རྟེན་མང་པོའི་རྟོགས་ པ་མ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རོ།།ཡིད་ཆེས་པ་ལས་འགའ་ཞིག་གིས་རྟོགས་པ་ཡོད་པ་ནི་བླ་སྟེ། དེ་ལྟ་ན་ཡང་དེ་འདྲ་བའི་སྐྱེས་བུ་དེ་ཉིད་མི་སླུ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར་དེ་ལས་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། སྐྱེས་བུ་ཡིད་ཆེས་པར་སྲིད་པ་དེ་ལས་ཀྱང་རྣམ་པ་འགའ་ཞིག་གིས་ཏེ། སྲིད་པ་ཉམས་པའི་ འཇིགས་པ་ལ་སོགས་པས་འཁྲུལ་ཞིང་སླུ་བ་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ།།གཏན་ཚིགས་ཀྱི་དོན་བསྟན་པའི་ཕྱིར། གཞན་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། སྐྱེས་བུ་ཡང་དེ་ཡིན་ལ་འཆད་པར་བྱེད་པ་པོ་ཡང་ཡིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལས་འཛིན་པའོ། །ཉུང་ཟད་ཀྱང་ཡིན་ལ་སྐྱེས་བུ་འཆད་པར་བྱེད་པ་པོ་ཡང་ ཡིན་པས་ན་ཞེས་བྱ་བ་ཡང་ལས་འཛིན་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ།

再者，少分支分之广诵持士夫，彼等广诵持士夫可能异说故。如是无决定，如是思。
云何广诵持者？某时诵说，即由诵持者有诵持而说诵持者，于彼等如是称。如从忘诵亦将异广说，此为义。
何因？说"他"等：于彼所欲诵持者，他诵持彼可能有大体性，即坏失怖畏。若我不异说，彼等将坏我信，由此怖畏。
等字摄前说"由我慢"等因可能异说。
彼等异广说，如是然非由诵持如是了知耶？
说"彼"等：从彼可能智亦异彼等，即信者造者。由具信士夫亦无观察了知吠陀诵持故。
复次无真实教授。为成立士夫为量而趣入故，说"诵持者"等：从多诵持者中由士夫可信性，未见多世间了知故。
由信有某了知虽可，然如是士夫即不欺耶？为此说"由彼亦"等：由彼士夫可信性亦由某分，即由坏失怖畏等可能迷惑欺诳故。
为说因义，说"复次"等：士夫亦彼亦解说者，即取业。少分亦是士夫解说者故，亦即取业。

།རིག་བྱེད་འཆད་པ་པོའི་སྐྱེས་བུའི་དོན་རྟོགས་པ་དེ་དག་གི་རྒྱུད་པ་ཉིད་རིག་བྱེད་ཀྱི་བཤད་པ་འདི་ལ་དཔྱོད་པ་པ་ཁྱེད་ཀྱིས་ཀྱང་མཉན་པར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལས་ཏེ་འཆད་པ་པོ་ཉུང་ཟད་ཀྱི་ནང་ནས་རིག་བྱེད་པ་འདིའི་འཆད་པ་པོ་རྣམ་པར་སྡང་བ་ལ་སོགས་པ་ འགའ་ཞིག་གང་ཡང་རུང་བར་འགྱུར་རོ།།འགའ་ཞིག་རིག་བྱེད་ཀྱི་བསྟན་པ་ལ་སྡང་བ་དེ་རྣམ་པ་གཞན་དུ་ཡང་སྟོན་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་བཞིན་དུ་མི་ཤེས་པ་དང་སྤྱང་པོ་འགའ་ཞིག་ཀྱང་དེ་བཞིན་དུ་རིག་བྱེད་རྣམ་པར་འཆད་པ་ལ་ཡིད་བརྟེན་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ནོ། །གང་གི་ཕྱིར་དེ་ལྟ་ཡིན་པ་དེ་བས་ན་སྐྱེས་བུས་མ་ བྱས་པའི་རིག་བྱེད་ཀྱི་བཤད་པ་ལས་རིག་བྱེད་ཀྱི་དོན་གྲུབ་པ་མ་ཡིན་ཏེ།དེའི་བཤད་པ་ཡང་སྐྱེས་བུ་ཙམ་གྱིས་ཤེས་པའི་དོན་ཅན་ཉིད་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །བརྡ་ལས་བྱུང་བ་སྟེ་བརྡར་བྱས་པ་ལས་བྱུང་པའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཐ་སྙད་ལས་ཀྱང་རིག་བྱེད་ཀྱི་དོན་གྲུབ་པ་མ་ཡིན་ཏེ། འཇིག་རྟེན་གྱི་འདོད་ཆགས་ལ་ སོགས་པའི་རྣམ་པར་འཚེ་བས་བསླད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ།།རིག་བྱེད་ཀྱི་སྒྲ་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པ་ཡིན་པས་བརྡ་ལ་ལྟོས་པ་མེད་པ་ཡིན་པ་ནི་སླ་སྟེ། འདི་ལྟར་བརྡ་ལས་བྱུང་བ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་དུ་ཁས་ལེན་པར་གྱུར་པ་ན་དོན་སྣ་ཚོགས་ཅན་གྱི་སྒྲ་རྣམས་ཀྱི་ཐ་སྙད་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རོ། །རིག་བྱེད་པའི་སྒྲ་ཐམས་ཅད་ ཡང་དེའི་དོགས་པ་མི་ལྡོག་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་རོ།།དོན་སྣ་ཚོགས་པའི་ཐེ་ཚོམ་མི་ལྡོག་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །གལ་ཏེ་འཇིག་རྟེན་པ་དག་གི་དོན་སྣ་ཚོགས་པ་ཉིད་ཡིན་གྱི་རིག་བྱེད་པ་དག་གི་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །མ་གྲུབ་པའི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། མ་གྲུབ་པའི་དོན་ཅན་ནམ་ཞེས་བྱ་བ་ སྒྲ་གང་ལ་མ་གྲུབ་པའི་དོན་ཡོད་པ་དེ་ནི་མ་གྲུབ་པའི་དོན་ཅན་གྱི་སྒྲའོ།།རིག་བྱེད་པའི་དེ་འགའ་ཞིག་གི་དེ་ཡང་རྒྱལ་དཔོག་པའི་ལ་སོགས་པ་གཞན་གྱིས་བཤད་པ་རབ་ཏུ་བསྟན་པར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ན་བཤད་པ་མཐོང་བའི་རྒྱུས་ཅི་སྐྱེས་བུ་རིག་བྱེད་པའི་དོན་ཇི་ལྟར་གནས་པ་ཉིད་སྟོན་པར་བྱེད་དམ། ཅི་བཟློག་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོགས་པ་མི་ལྡོག་པའི་ཕྱིར་ཐམས་ཅད་དུ་དོན་སྣ་ཚོགས་པའི་ཐེ་ཚོམ་དུ་འགྱུར་རོ། །རབ་ཏུ་མ་གྲགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྒྲ་གང་ལས་རབ་ཏུ་གྲགས་པ་མེད་པ་དེ་ཡང་བཤད་པ་མཐོང་བས་སྔ་མ་བཞིན་དུ་དེའི་དོགས་པ་མི་ལྡོག་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ།

吠陀解说者士夫义了知彼等相续，于此吠陀解释，密马昙派汝亦当听闻。从彼，即从少分解说者中，此吠陀解说者将成任一嗔等。
某嗔吠陀教者亦将异说。如是某愚者及狡诈者亦如是不应信任吠陀分别解释。
由如是故，非由非士夫所作吠陀解释成立吠陀义，由彼解释亦非唯士夫所知义性故。
由施设而生，即由作施设而生世间言说亦不成立吠陀义，由世间贪等害染故。
吠陀声自性成立故不待施设则可，如是由见非从施设生性许时种种义声言说故。一切吠陀声亦由彼疑不遣故。义为种种疑不遣故。
若世间者种种义性，非吠陀者。
"未成立"等中，未成立义者，即声有未成立义是未成立义声。
吠陀者彼某者彼亦当显示胜论派等他解释。如是由见解释因，岂士夫如实显示吠陀义耶？岂相违？由疑不遣故，一切成种种义疑。
非极成者，即从声无极成彼亦由见解释如前由彼疑不遣应成故。

།རིག་བྱེད་པ་དག གིས་དོན་གྱི་ངེས་པ་བརྗོད་པར་མི་ནུས་ཏེ།འདི་ལྟར་འཇིག་རྟེན་པ་དང་རིག་བྱེད་པའི་སྒྲ་ཐམས་ཅད་དོན་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ངེས་པར་སྦྱར་བ་ན་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནི། ཟློས་པའི་མི་ཟད་པའི་བསྡུ་བ་སྟེ་དོན་གང་དང་གང་ལ་ངེས་པར་སྦྱར་ཞིང་བརྡར་བྱས་པ་དེ་ཡོད་ན་ཡང་རྗེས་སུ་མཐུན་པར་དོན་དེ་དང་དེ་ལ་བརྡ་ཇི་ལྟ་བ་ བཞིན་དུ་རྟོགས་པ་སྐྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ།།གལ་ཏེ་རིག་བྱེད་པའི་སྒྲ་མངོན་པར་འདོད་པའི་དོན་ལས་གཞན་དུ་སྦྱར་བས་ན། དོན་རྟོགས་པ་སྐྱེད་པར་མི་འགྱུར་བ་དེའི་ཚེ་དོན་གཅིག་པ་ཅན་ཉིད་དུ་འགྱུར་ན་དེ་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ་འདོད་པའི་དོན་ལ་རྣམ་པ་གཞན་དུ་རྟོགས་པ་དང་མི་འདོད་པའི་དོན་ལ་རྣམ་པ་གཞན་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ།།གང་གི་ཕྱིར་འདོད་པ་དང་མི་འདོད་པ་དག་ལ་ཉེ་བ་དང་བསྐལ་བ་མེད་པས་ཤེས་པ་སྐྱེད་པ་ཁྱད་པར་མེད་པའི་ཕྱིར། དེ་བས་ན་དོན་ཐམས་ཅད་ལ་རིག་པར་བྱེད་པའི་སྒྲ་ཁྱད་པར་མེད་པ་དག་ནི་གང་གིས་དོན་གཅིག་ཡིན་ཁྱད་པར་ཇི་ལྟ་བུ་དང་ལྡན་པ་ཅིག་ཅེ་ན། ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པ་དང་འབྲེལ་བ་ཅན་ཏེ། གང་ལ་དབང་པོ་ལས་འདས་པའི་སྒྲ་དང་ལྷན་ཅིག་འབྲེལ་ཏེ་ལྡན་པ་ཡོད་པ་དེ་ལ་དེ་སྐད་ཅེས་པའོ། །དབང་པོ་ལས་འདས་པ་ཅན་དང་འབྲེལ་བ་ཅན་གྱི་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པ་མཐོང་བ་མ་ཡིན་པའི་སྐྱེས་བུ་ཐ་མལ་པ་ལ་སུ་ཞིག་རྣམ་པར་འབྱེད་པར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་ཐ་དད་པར་བྱེད་པར་འགྱུར་ཏེ། འགའ་ཞིག ཀྱང་མེད་ཅིང་གང་གིས་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཐ་སྙད་ལས་རྟོགས་པར་འགྱུར།གཞན་ཡང་དཔྱོད་པ་པ་བདག་ཉིད་ཀྱང་རིག་བྱེད་པའི་སྒྲ་ཐམས་ཅད་ལ་གྲགས་པའི་རྗེས་སུ་འབྲང་བར་མི་བྱེད་ན། གང་གིས་ནི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཚིག་གྲགས་པ་ལས་རིག་བྱེད་ཀྱི་ཚིག་གི་དོན་རྟོགས་པར་འགྱུར། ཇི་ལྟར་ རྗེས་སུ་སྐྱོང་བར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ཞེ་ན།འདི་ལྟར་རིག་བྱེད་ཀྱི་ཚིག་འདི་ཉིད་ཀྱིས་བརྗོད་པར་འགྱུར་བ་ན་སྟེ་བཤད་པར་འགྱུར་བ་ནའོ། །གྲགས་མིན་དོན་བརྗོད་པ་སྟེ་རབ་ཏུ་གྲགས་པ་མ་ཡིན་པའི་དོན་བརྗོད་པ་ནའོ། །མཐོ་རིས་དང་ལྷ་མོ་ལ་སོགས་སྒྲ་མཐོང་ངོ་། །མཐོ་རིས་ཀྱི་སྒྲ་དང་ལྷ་མོའི་སྒྲའོ། །སོགས་ པའི་སྒྲས་ནི་དགའ་བའི་ཚལ་ལ་སོགས་པའི་སྒྲའོ།།དེ་ལྟར་ན་མི་ལས་ཕུལ་དུ་བྱུང་བའི་སྐྱེས་བུའི་ཁྱད་པར་གང་ཡིན་པ་དེ་དག་གི་གནས་ཏེ་རྟེན་ནོ། །མི་ལས་འདས་པའི་བདེ་བ་ནི་མི་ལས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པའོ། །མི་ལས་འདས་པའི་བདེ་བ་དེའི་རྟེན་ནི་གཞིའོ། །གང་ལ་ཉེ་བར་མཁོ་བ་སྟེ་ལོངས་ སྤྱོད་ཀྱི་དངོས་པོ་ཡོད་པ་དེ་ནི་ཉེ་བར་མཁོ་བ་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་པ་ཅན་ཏེ།མཐོ་རིས་ཡིན་ཞེས་འཇིག་རྟེན་བརྗོད་དོ། །དེར་གནས་པ་སྟེ་མཐོ་རིས་ན་གནས་པའི་ལྷའི་བུ་མོ་ལ་ལྷ་མོ་ཞེས་འཇིག་རྟེན་ན་རབ་ཏུ་བརྗོད་དོ།

吠陀论者不能说义决定，如是一切世间及吠陀声如实决定配合时亦，即重复不尽摄，于任何义决定配合作施设，彼有时亦随顺于彼彼义如施设生起了解故。
若吠陀声异于所欲义配合，则不生义了解，尔时应成一义性，然彼亦非有，于所欲义异了解及非所欲义异了解皆非有。
由于所欲及非所欲无近远故，生智无差别故。是故于一切义无差别吠陀声，由何一义具何差别耶？
与隐密相关，即与超根声俱相关具有者，于彼如是称。义为与超根者相关。
于隐密非见凡夫谁能分别，即能差别，全无且由何从世间言说了解。
复次密马昙派自身亦不随顺一切吠陀声成立，由何从世间语言成立了解吠陀语义。
云何不随护耶？如是由此吠陀语即当说，即当解释。说非成立义，即说非极成义。
见天界天女等声。天界声及天女声。等字摄乐园等声。
如是超人士夫差别彼等处，即所依。超人乐即殊胜于人。超人乐彼所依即基。
有所需即受用事物者是种种所需，世间说为天界。彼处住，即住天界天子女，世间极说为天女。

།འཇིག་རྟེན་གྱི་རབ་ཏུ་བརྗོད་པ་དེ་ལ་རྟེན་པ་མེད་པར་མི་དག་གི་ནང་ན་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པ་མཐོ་ རིས་ཡིན་ནོ།།ལྷ་མོ་ནི་གཙུབ་ཤིང་ངམ་སྣོད་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་འཇིག་རྟེན་ལ་རབ་ཏུ་གྲགས་པའི་དོན་ལས་དོན་གཞན་ཉིད་ལ་རྣམ་པར་རྟོག་པར་བྱེད་པ་ནའོ། །རྒྱལ་དཔོག་པ་ལ་སོགས་པ་འདི་མེ་ལ་སྦྱིན་སྲེག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་སྒྲ་གཞན་དག་གི་དོན་ངེས་པ་ལ་ཇི་ལྟར་རབ་ཏུ་གྲགས་པ་ཚད་ མར་འགྱུར་ཏེ་ཚད་མར་མི་འགྱུར་རོ།།མེ་ལ་སྦྱིན་སྲེག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་སྒྲ་དག་རབ་ཏུ་གྲགས་པ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱི་དོན་གྱི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཅིའི་ཕྱིར་མི་བྱེད་ཅེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །དེ་ལ་གལ་ཏེ་མེ་ལ་སྦྱིན་སྲེག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་སྒྲ་དག་ལ་འཇིག་རྟེན་ལ་རབ་ཏུ་གྲགས་པའི་དོན་གྱི་རྟོག་པ་འགལ་བ་ མེད་པའི་ཕྱིར་གྲགས་པའི་དོན་ཉིད་ཁས་ལེན་གྱི་མཐོ་རིས་དང་ལྷ་མོ་ལ་སོགས་པའི་སྒྲ་དག་གིས་རབ་ཏུ་གྲགས་པའི་དོན་ཁས་ལེན་པ་ན་ཚད་མ་དང་འགལ་བའི་ཕྱིར་གྲགས་པ་ནི་ཁས་མི་ལེན་ནོ་སྙམ་དུ་གཞན་དག་སེམས་སོ།།མ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་གྲུབ་པའི་མཐའ་སྨྲ་བ་ཡིན་ཏེ། བསྟན་མ་ཐག་པ་འདི་ནི་ རིགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ་གང་གི་ཕྱིར་མཐོ་རིས་དང་ལྷ་མོ་ལ་སོགས་པའི་སྒྲ་དག་འཇིག་རྟེན་ལ་རབ་ཏུ་གྲགས་པ་དབང་པོ་ལས་འདས་པའི་དོན་ཡིན་པར་ཁས་ལེན་པ་འདི་ལ་ཡང་ཚད་མ་དང་འགལ་བར་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ།།འདི་ལ་མངོན་སུམ་དང་རྗེས་སུ་དཔག་པའི་གནོད་པ་ཅན་གྱི་ཚད་མ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། ། གཞན་དག་ལ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་མེ་ལ་སྦྱིན་སྲེག་ལ་སོགས་པའི་སྒྲ་དག་ལ་ཡང་འཇིག་རྟེན་གྱི་རབ་ཏུ་གྲགས་པའི་དོན་གྱི་རྟོག་པ་ལ་འགལ་བ་མེད་པ་རྟོགས་པར་དཀའ་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཏེ། གནོད་པ་ཅན་གྱི་ཚད་མ་མེད་པར་ཤེས་པ་དཀའ་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཉིད་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ནི་མེ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ སྨོས་ཏེ།ཇི་ལྟར་རབ་ཏུ་གྲགས་པའི་མེ་ལ་སྦྱིན་སྲེག་ལས་མཐོ་རིས་ཐོབ་པ་འགལ་དུ་ཟིན་ཀྱང་བློ་དམན་པའི་ཕྱིར་རྒྱལ་དཔོག་པ་ལ་སོགས་པ་འདིས་ཤེས་པར་མི་འགྱུར་ཡང་འགའ་ཞིག་གི་ཚེ་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བར་འགྱུར་རོ། །གཞན་ཡང་འགལ་བ་དང་འགལ་བ་མེད་པ་དག་ནི་གཞན་ཉིད་མ་ཡིན་ནོ། འོ་ན་ཅི་ ཡིན་ཞེ་ན།གནོད་པ་ཅན་དང་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་ཚད་མ་འཇུག་པ་སྟེ། ཇི་སྐད་དུ་བཤད་པའི་མི་དམིགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་གནོད་པ་ཅན་གྱི་ཚད་མའི་འཇུག་པ་ནི་འགལ་བ་ཡིན་ནོ། །མངོན་སུམ་དང་རྗེས་སུ་དཔག་པ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་ཚད་མ་འཇུག་པ་ནི་འགལ་བ་མེད་པ་ཡིན་ནོ།



我来为您翻译这段藏文文本：
对于世间的广泛言说，在没有依据的情况下，天界被认为是人间中最为殊胜的。关于"天女是钻木取火之具或容器"等说法，是从世间广为流传的含义中推想出另一种含义时所说的。
对于胜论派等人来说，"向火献供"等其他词语的确定含义，为何以世间共识为准据而不以量为准据？为什么不对"向火献供"等非世间共识的词语作出概念性理解？这是其中的含义。
关于这一点，如果有人认为：对于"向火献供"等词语，由于不违背世间共识的含义理解，所以接受其世间共识的含义；而对于"天界"、"天女"等词语，因为接受其世间共识的含义会违背量，所以不接受其世间共识 - 这是其他人的想法。
"并非如此"等说法是宗派论者所说。刚才所述这种说法并不合理，因为对于"天界"、"天女"等词语，接受其世间共识是超感官对象这一点，也未被证实为违背量。在这方面，并不存在现量和比量的违背。
"对于其他情况也是"是指对于"向火献供"等词语，要认识到不违背世间共识的含义理解也是很困难的，因为很难知道是否存在违背的量。
为了证明这一点，说到"对于火"等。就像胜论派等人由于智慧浅薄，虽然从世间共识的火供获得天界是相违的，他们可能不会理解，但有时也会产生怀疑。
此外，相违与不相违并非是其他。那么是什么呢？是能违背的量和能成立的量的运作。如前所述，所谓不可得，即能违背的量的运作就是相违。现量和比量作为能成立的量的运作就是不相违。

།འགལ་བ་དང་འགལ་བ་མེད་ པའི་རང་བཞིན་ཅན་གནོད་པ་ཅན་དང་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་ཚད་མ་འཇུག་པ་དེ་དག་ཀྱང་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པའི་དབང་པོ་ལས་འདས་པའི་དངོས་པོ་ལ་མངོན་པར་འདོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ།ཡུལ་ལ་སོགས་པས་བསྐལ་བའི་མཐོ་རིས་ལ་སོགས་པ་དག་ལ་གནོད་པ་ཅན་དང་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་ཚད་མ་འཇུག་པ་མ་ཡིན་ནོ། །གང་གི་ ཚེ་དེ་ལྟ་དེ་བས་ན་ཇི་ལྟར་ན་དེའི་དབང་གིས་ཏེ་འགལ་བ་དང་མི་འགལ་བའི་དབང་གིས་རིག་བྱེད་པ་དག་གི་དོན་རྟོགས་པ་ཡིན་ཏེ།གང་ལ་འགལ་བ་དེ་ལ་རབ་ཏུ་མ་གྲགས་པའི་དོན་གྱི་རྟོགས་པ་དང་གང་ལ་མི་འགལ་བ་དེ་ལ་རབ་ཏུ་གྲགས་པའི་དོན་གྱི་རྟོགས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་རྟོགས་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་ དོན་ཏོ།།ཅི་སྟེ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་ཚད་མ་འཇུག་པའི་དབང་པོ་ལས་འདས་པའི་དོན་ལ་འགལ་བ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་གྱི། ལུང་གི་མིང་ཅན་མེ་ལ་སྦྱིན་སྲེག་ལ་སོགས་པའི་ཚིག་འཇིག་རྟེན་ལ་རབ་ཏུ་གྲགས་པའི་དོན་གྱི་རྗོད་པར་བྱེད་པ་ཉིད་དུ་འཇུག་པ་འགལ་བ་མེད་པ་དེའི་ཕྱིར་སྐྱོན་འདི་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེའི་ ཕྱིར་ཚིག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ།མེ་ལ་སྦྱིན་སྲེག་ལ་སོགས་པའི་ཚིག་བརྗོད་པར་བྱ་བའི་དོན་ལ་འཇུག་པའི་ཕྱིར་འགལ་བ་མེད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། མཐོ་རིས་དང་ལྷ་མོ་ལ་སོགས་པ་འཇིག་རྟེན་ལ་རབ་ཏུ་གྲགས་པའི་དོན་གཞན་དག་ལ་ཡང་མཐོ་རིས་ལ་སོགས་པའི་ཚིག་ འཇུག་པའི་ཕྱིར་འགལ་བ་མེད་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ།།དེ་ལྟར་ན་མཐོ་རིས་དང་ལྷ་མོ་ལ་སོགས་པའི་སྒྲ་དག་གནས་དང་ལྷའི་བུ་མོའི་ཁྱད་པར་ལ་སོགས་པ་དག་ལ་འཇུག་པ་འཇིག་རྟེན་ན་མཐོང་ངོ་། །དེ་བས་ན་ཁྱད་པར་མེད་པའི་ཕྱིར་གཉི་ག་ལ་རབ་ཏུ་གྲགས་པའི་དོན་ཡོངས་སུ་གཟུང་བའམ་ གཅིག་ལ་ཡང་མི་འགྱུར་རོ།།གཞན་ཡང་རིག་བྱེད་ཅེས་བྱ་བའི་ལུང་སྐྱེས་བུས་མ་བྱས་པ་ཡིན་ལ། དེ་ཡང་དོན་རང་བདག་ཉིད་རབ་ཏུ་གསལ་བར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དེ་བསྟན་པ་ལ་ལྟོས་པ་མེད་པར་དོན་མི་རྟོགས་ཀྱི། འོན་ཀྱང་ལུང་དེ་ནི་འཇིག་རྟེན་གྱི་གྲགས་པ་ལས་དོན་གྲུབ་པར་ཁས་ལེན་པ་ཡིན་ནོ། ། གང་གི་ཚེ་དེ་ལྟ་ཡིན་པ་དེའི་ཚེ་འཇིག་རྟེན་ལ་རབ་ཏུ་གྲགས་པ་ཁོ་ན་ཐམས་ཅད་ལ་ངེས་པར་འགྱུར་ན་འཇིག་རྟེན་ལ་རབ་ཏུ་གྲགས་པར་ཁས་ལེན་པ་དེ་ལ་ཡང་འགལ་བར་དཔྱོད་པ་བྱེད་པ་ན། ལུང་ཐམས་ཅད་ནི་ཡིད་བརྟན་དུ་མེད་པར་འགྱུར་ཏེ། དབང་པོ་ལས་འདས་པའི་དོན་ལ་འགལ་བ་དང་འགལ་བ་མེད་པ་དག་ནི ངེས་པར་མི་ནུས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ།

具有相违和不相违性质的能违背和能成立的量的运作，对于隐蔽的超感官事物并非明显可得。对于由地域等隔绝的天界等，能违背和能成立的量都无法运作。
既然如此，怎么能依靠这种力量，也就是相违和不相违的力量来理解吠陀论者的含义呢？认为"对于有相违之处，就理解为非共识的含义；对于无相违之处，就理解为共识的含义"这种理解是不正确的。
如果有人说：对于超感官对象，能成立的量的运作并不存在相违，而对于被称为圣言的"向火献供"等词语表达世间共识含义的运作也无相违，因此不存在这个过失。
为此说到"因此词语"等。"向火献供"等词语并非因为能运作于所诠表的对象就无相违。为什么呢？因为这样一来，对于"天界"、"天女"等世间共识的其他含义，由于"天界"等词语也能运作，就会导致无相违的过失。
如此，在世间可见"天界"、"天女"等词语运用于处所和天女的特殊情况等。因此，由于无差别，要么两者都接受共识含义，要么两者都不接受。
此外，所谓"吠陀"的圣言是非人为的，而且它并非自身能明显显示义理，因此若不依靠其教示就无法理解义理，然而这圣言是承认从世间共识而成立义理的。
既然如此，如果对一切都仅以世间共识为确定，那么在检验所承认的世间共识的相违时，一切圣言都将变得不可信赖，因为对于超感官对象的相违与不相违是无法确定的。

།ཡིད་བརྟན་དུ་མི་རུང་བ་ཉིད་སྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་ཏེ་ཡོད་དུ་ཟིན་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། སྐྱེས་བུས་མ་བྱས་པའི་ལུང་དེ་ཡོད་དུ་ཟིན་ཀྱང་མཐོ་རིས་ལ་སོགས་པའི་སྒྲ་དག་ནི་འཇིག་རྟེན་ལ་རབ་ཏུ་གྲགས་པའི་དོན་ཡིན་ལ་མཐོ་རིས་ལ་སོགས་པའི་འཇིག་རྟེན་ལ་རབ་ཏུ་གྲགས་ པའི་དོན་དེ་ནི་དེ་བཞིན་དུ་མ་ཡིན་པའི་ངོ་བོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ལས་བཟློག་པ་རབ་ཏུ་གྲགས་པ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱི་རྟོགས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།།ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་རྟོག་པའི་རྒྱུ་ཡང་ཚད་མ་མི་འཇུག་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། མཐོ་རིས་ལ་སོགས་པའི་འཇིག་རྟེན་ལ་རབ་ཏུ་གྲགས་པའི་དོན་གྱི་རྟོགས་པ་ལ་ཚད་མ་ མི་འཇུག་གོ།།དེ་ལྟར་ན་གཞན་དག་ཀྱང་མེ་ལ་སྦྱིན་སྲེག་ལ་སོགས་པའི་སྒྲ་ནི་ཅི་འདི་འཇིག་རྟེན་ལ་རབ་ཏུ་གྲགས་པའི་དོན་ཉིད་དམ། ཅི་མཐོ་རིས་ལ་སོགས་པའི་སྒྲ་དང་འདྲ་བར་གཞན་ཉིད་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་དོགས་པར་བྱ་བ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར། འཇིག་རྟེན་ལ་རབ་ཏུ་གྲགས་པའི་དོན་འཛིན་པ་འདི་ལ་ཡང་ཚད་མ་ འཇུག་པ་མེད་དོ།།མཐོ་རིས་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་གཞན་གྱི་ཡིན་ཏེ། །མེ་ལ་སྦྱིན་སྲེག་སྦྱིན་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ལ་ཡང་ཁྱིའི་ཤ་བཟའ་བའི་བརྗོད་པ་སྨྲ་བ་དེའི་རྣམ་པར་རྟོག་པར་འགྱུར་བ་ནི་གནས་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་བཤད་པ་གང་ཡིན་པའི་སྐྱོན་དེར་མི་འགྱུར་རོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། རིག་བྱེད་ཀྱི་ ཡུལ་གཞན་དུ་དེ་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་འབྱུང་བའི་ཁྱད་པར་ལ་མར་ལ་སོགས་པའི་བླུགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ལྟར་མེ་ལ་སྦྱིན་སྲེག་ལ་སོགས་པའི་ངག་ནི་བཤད་ཅིང་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རོ།།མ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་གྲུབ་པའི་མཐའ་སྨྲ་བ་ཡིན་ཏེ། ལན་འདི་རུང་བ་མ་ཡིན་ཏེ། ཡུལ་གཞན་གནས་པའི་ ངག་དེའི་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།།དེ་བས་ན་ཡུལ་གཞན་དག་ཏུ་སྟེ་བཤད་པར་གྱུར་པ་དག་ཏུ་ཡང་དེ་ལྟ་བུའི་དོན་གྱི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཁྱིའི་ཤ་ཟ་བ་ཞེས་བྱ་བའི་རྟོག་པ་ནི་བཟློག་པ་མེད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་འདི་ཉིད་ཀྱི་གཞུང་འཛུགས་པར་ བྱེད་པའོ།།གལ་ཏེ་སྐྱེས་བུས་མ་བྱས་པའི་རིག་བྱེད་ཀྱི་སྒྲའི་ཕུང་པོ་འདི་ཕྱོགས་གཞན་དག་ལ་ལར་དོན་རྟོགས་པ་ཅན་དུ་གྱུར་པ་དེའི་ཚེ། ཡུལ་གཞན་དོན་རྟོགས་པ་དེ་ལས་དོན་ལྷག་མ་རྟོགས་པར་འགྱུར་རོ། །གང་གི་ཚེ་རིག་བྱེད་ཀྱི་སྒྲ་དེ་དག་གི་ཕལ་ཆེར་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་ཅན་ཉིད་མ་ཡིན་པས་ ཐམས་ཅད་ལོང་བ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་སྐྱེས་བུས་ཇི་ལྟར་འདོད་པ་བཞིན་དུ་བྱེད་ཅིང་འཆད་པར་བྱེད་དོ།

为了证明不可信赖，说到"即使存在"等。即使存在非人为的圣言，"天界"等词语是世间共识的含义，而这种世间共识的"天界"等含义，由于其本质并非如此，因此会产生与共识相反的理解。
颠倒认知的原因也就是"量不运作"，对于"天界"等世间共识含义的理解，量是不运作的。如此，对于其他人来说，"向火献供"等词语是否就是世间共识的含义？还是如同"天界"等词语一样是另外的含义？由于这种怀疑的存在，对于执取世间共识含义这一点，量也是不运作的。
"对于天界"等是他人的观点。关于"应当向火献供"这句话，也不会如同说"吃狗肉"的表述那样产生分别念，这就是所说的过失不会出现。为什么呢？因为在吠陀的其他处所中，如同"注入酥油等"那样解说和教示了"向火献供"等语句。
"并非如此"等是宗派论者所说。这个回答是不合理的，因为对于存在于其他地方的语句没有完全的了解。因此，即使在其他地方，即在解说之处，对于这种含义的分别念，也就是"吃狗肉"的分别念是无法遮遣的。
"如果"等是建立这个论点。如果这个非人为的吠陀语言集在某些其他方面成为能理解义理的，那么从其他地方的义理理解中就能理解剩余的义理。当大部分吠陀语言都不被完全了解，由于都是盲目的，因此人们就随意行事和解说。

།གང་གི་ཕྱིར་དེ་ལྟ་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར། དེ་འདྲའི་སྒྲ་གཞན་དག་ལ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་མེ་ལ་སྦྱིན་སྲེག་སྦྱིན་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ངག་དག་གིས་བཤད་པར་གྱུར་པ་དག་ལ་དེ་འདྲ་བའི་རྣམ་རྟོག་ཉིད་དུ་འགྱུར་ རོ།།ཅི་འདྲ་བ་ཞིག་ཅེ་ན། མཐོ་རིས་འདོད་པས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། མཐོ་རིས་འདོད་པས་མེ་ལ་སྦྱིན་སྲེག་སྦྱིན་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བའི་ངག་འདི་རྟོག་པས་བྱས་པ་ཅི་འདྲ་བ་སྟེ། ཕྱོགས་གཞན་དག་ལ་ཡང་ཁྱི་ཤ་ཟ་བའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །གཞན་ཡང་གྲགས་པ་ དག་ཀྱང་གཞན་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མ་ཡིན་ནོ།།འོ་ན་ཅི་ཡིན་ཞེ་ན་མི་རྣམས་ཀྱི་ཚིག་ཡིན་ནོ། །ཁྱོད་རབ་ཏུ་བརྗོད་པ་སྟེ་ཚད་མར་མི་འདོད་ན་སྟེ། སྐྱེས་བུ་ཐམས་ཅད་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པས་བསད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །འཇིག་རྟེན་གྱི་ཚིག་ཚད་མ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་དུ་སྔར་རྣམ་པར་གཞག་པ་དེ་ལས་ཡང་དོན་རྟོགས་ པ་ཞེས་བྱ་བ་རིག་བྱེད་ཀྱི་ངག་རྟོགས་པའོ།།ཅིག་ཅར་སྡང་འདོད་དེས་ནི་ཅི་ཞིག་བྱ་སྟེ། དངོས་པོ་གང་ཚད་མ་ཉིད་དུ་གྱུར་པས་སྡང་བ་དང་དེ་ཉིད་རྟོགས་པར་བྱེད་པའི་རྒྱུ་ཉིད་དུ་ཡང་འདོད་ཅིང་མངོན་པར་འདོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཕན་ཚུན་འགལ་བ་ཡིན་ནོ། །སྐྱེ་བོའི་ཞེས་བྱ་ བ་ལ་སོགས་པས་འཆད་པར་བྱེད་དེ།སྐྱེ་བོའི་རབ་ཏུ་བརྗོད་པ་ལས་གཞན་དུ་རབ་ཏུ་གྲགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་གཞན་ནི་མེད་ཀྱི་འོན་ཀྱང་སྐྱེ་བོའི་རབ་ཏུ་བརྗོད་པ་ཁོ་ན་རབ་ཏུ་གྲགས་པ་ཡིན་ནོ། །སྐྱེ་བོའི་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཇི་ལྟ་བ་དེ་ལྟ་བུ་ཅན་གྱི་ཚིག་ཅན་དུ་བསམ་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པ་སྟེ། ཇི་ལྟ་བ་དེ་ལྟ་བུ་ཅན་ཏེ་ ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པ་ཉིད་ཚིག་གང་ལ་ཡོད་པ་དེ་ནི་ཇི་ལྟ་བ་དེ་ལྟ་བུ་ཅན་གྱི་ཚིག་གོ།།ཇི་ལྟ་བ་དེ་ལྟ་བུ་ཅན་ཚིག་གང་དག་ལ་ཇི་ལྟ་བ་དེ་ལྟ་བུ་ཅན་གྱི་ཚིག་ཡོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འབྲུ་མང་པོ་པའི་སྙིང་པོ་ཅན་གྱི་འབྲུ་མང་པོ་པའོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་དང་མ་རིག་པ་དང་ལྡན་པ་ ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཏེ།འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པས་ཁྱབ་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བས་ན་ཞེས་བྱ་བ་དེའི་ཕྱིར་དེ་དག་གི་རབ་ཏུ་བརྗོད་པ་ནི་ཚད་མ་མ་ཡིན་ནོ། །སྐྱེ་བོ་མང་པོ་ཉིད་ཀྱིས་དེའི་ཚིག་ཚད་མ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ཡང་ལོག་པ་ཡིན་ནོ། །གང་གི་ཕྱིར་སྐྱེ་བོ་མང་པོ་དག་གི་ནང་ན་སྐྱེས་བུ་འགའ་ ཞིག་ཀྱང་ཡང་དག་པའི་འཇུག་པ་མེད་པ་ཡིན་ན་འཇིག་རྟེན་ཕལ་ཆེར་དོན་དང་ལྡན་པར་འགྱུར་བ་སྟེ་དགོས་པ་དང་ལྡན་པར་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ནོ།

因此，对于这样的其他语言，也就是"应当向火献供"等语句所解说的内容，会产生这样的分别念。什么样的分别念呢？说到"欲求天界"等。对于"欲求天界者应当向火献供"这样的语句，无论分别念如何，在其他方面也会产生"吃狗肉"的分别念，这就是其含义。
此外，共识也不是其他任何东西。那么是什么呢？是人们的言语。如果你不承认言说为量，那是因为一切人都被贪欲等所害的缘故。从前面已经确立世间言语非量的观点中，又说到"理解义理"，即理解吠陀语言。
同时厌恶和欲求有什么用呢？某事物成为量而厌恶它，又想要它成为理解的因，这种相互矛盾的愿望是不应该的。
通过"众人"等来解释。除了众人的言说之外，没有其他所谓的共识，而是众人的言说本身就是共识。不应认为所有众人都具有如是言语，所谓如是言语是指无颠倒的言语。"具有如是言语"这个复合词就像"具有多谷的多谷"这样的复合词。
为什么呢？因为具有贪欲等和无明，因为被贪欲等所遍及。因此，他们的言说不是量。说"因为是众多凡夫，所以他们的言语不是量"这种说法也是错误的。因为如果众多凡夫中连一个人也没有正确的行为，那么世间大多数就不会具有意义或目的。

།ཅི་དང་འདྲ་བར་ཞེ་ན། པར་སིག་པ་མ་བག་མར་ལེན་པའི་སྤྱོད་པ་བཞིན་ཏེ། ཇི་ལྟར་པར་སིག་པ་ཕལ་ཆེར་མ་ལ་འཁྲིག་པ་སྤྱོད་པར་བྱེད་ན་ཡང་དེ་ལ་ཕལ་ཆེར་སྤྱོད་ པའི་ཕྱིར་རིགས་པ་ཉིད་མ་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་དུ་མང་དུ་ཟིན་ཀྱང་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་དང་ལྡན་པ་དག་གི་ཚིག་དབང་པོ་ལས་འདས་པའི་དོན་ལ་ཚད་མ་ཉིད་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།དེ་ལྟ་བུའི་རྣམ་པ་ཅན་གྱི་སྐྱེས་བུ་དེ་དག་ཉིད་ཀྱི་ཚིག་ལས་ཀྱང་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པའི་མེ་ལ་སྦྱིན་སྲེག་ལ་སོགས་པའི་ སྒྲས་བརྗོད་པར་བྱ་བའི་དོན་རྟོགས་པ་དེ་ལྟར་ན་ཇི་ལྟར་ན་དེ་བཞིན་དུ་གཅིག་ལ་ཅིག་ཅར་སྡང་བར་བྱ་བ་དང་འདོད་པར་བྱ་བ་ཡིན་པར་རིགས།ཅི་སྟེ་མེ་ལ་སྦྱིན་སྲེག་ལ་སོགས་པའི་སྒྲའི་དོན་གང་འཇིག་རྟེན་ལ་གྲགས་པ་ལས་རྒལ་བ་སྟེ་བོར་ནས་སོ། །དེ་ལས་དོན་གཞན་ཁྱིའི་ཤ་ཟ་བ་ལ་སོགས་པའི་རྟོག་པའི་རྒྱུ་ མེད་པ་ཉིད་ཡིན་ཏེ།བྱེད་རྒྱུ་མེད་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །དེ་བས་ན་རབ་ཏུ་གྲགས་པ་ཉིད་གཟུང་བར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ཡང་རིགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་རབ་གྲགས་ཚད་མ་ཉིད་མིན་ཕྱིར། །གྲགས་པ་དེ་འཛིན་པ་ལ་རྒྱུ་ཞིག་ཡོད་དེ་ཅུང་ཞིག་ཀྱང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །གྲགས་པ་ཡང་འཛིན་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དོན་ནོ་ ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།གལ་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ཕྱོགས་སྔ་མ་འཆད་པར་བྱེད་དེ། དོན་དང་ཕྲད་པ་བཟློག་ཅིང་དོར་ནས་རབ་ཏུ་གྲགས་པ་མ་ཡིན་པའི་དོན་གཞན་ལ་འཇུག་པ་ཡོན་ཏན་དང་སྐྱོན་མཐོང་བ་ཡོད་ན་རིགས་པ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་དོན་དང་ཕྲད་པ་ན་སྐྱོན་མཐོང་བ་དང་མ་ཕྲད་པ་ན་ ཡོན་ཏན་མཐོང་བར་འགྱུར་བ་དེའི་ཚེ་རབ་ཏུ་གྲགས་པ་མ་ཡིན་པའི་དོན་གྱི་རྟོགས་པ་རིགས་ཀྱི་དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།མེ་ལ་སྦྱིན་སྲེག་ལ་སོགས་པའི་སྒྲ་དག་ནི་རབ་ཏུ་གྲགས་པའི་དོན་ལ་སྐྱོན་མཐོང་བ་དེའམ། རབ་ཏུ་གྲགས་པ་མ་ཡིན་པ་ལ་ཡོན་ཏན་མཐོང་བ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། ། དེ་བས་ན་རབ་ཏུ་གྲགས་པའི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། མ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་འགོག་པར་བྱེད་དོ། །དེ་ཡང་ཕྱོགས་ཕྱི་མ་རྣམ་པར་འགྲེལ་བར་བྱེད་དོ། །དེ་ལྟར་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཕྲད་པ་ནི་ཚད་མ་འཇུག་པའི་མཚན་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་ཚད་མ་འཇུག་པ དེ་ནི་ཕྲད་པ་ཡིན་ནོ།།གལ་ཏེ་འདི་ལྟར་འདིའི་དོན་དེ་རིགས་པ་ཐོབ་པར་འགྱུར་བ་དེ་ལ་ཚད་མའི་འཇུག་པས་རབ་ཏུ་གྲགས་པའི་ཚད་མར་གྱུར་པ་དེའི་ཚེ་རབ་ཏུ་གྲགས་པའི་དོན་དེ་རིགས་པས་ཐོབ་པ་ཡིན་པར་འགྱུར་རོ།

如何相似呢？就像波斯人娶母亲为妻的行为一样。就像大多数波斯人虽然与母亲发生性关系，但由于多数人这样做也不能成为正当的理由。同样，即使人数众多，具有贪欲等的人们的言语对于超感官对象也不能成为量，这就是其含义。
如此，从具有这种性质的人们的言语中，又如何能合理地同时对隐蔽的"向火献供"等词语所表达的义理既厌恶又欲求呢？
如果说：抛开"向火献供"等词语在世间的共识含义，对于其他含义如"吃狗肉"等分别念就没有因，就没有作因。因此应当执取共识。
这也不合理，因为共识不是量的缘故。对于执取共识没有任何原因，也不应执取共识，这就是含义。
通过"如果"等来解释前主张：如果见到与义理相违而舍弃，转向非共识的其他义理有功德和过失，那是合理的。如果在与义理相遇时见到过失，在不相遇时见到功德，那么理解非共识的义理是合理的，若不如此则不合理，这就是含义。
对于"向火献供"等词语，既没有见到共识含义的过失，也没有见到非共识含义的功德。因此应当随顺共识，这样说的话。
以"并非如此"等来遮破。这也解释了后一方面。并非如此。为什么呢？因为相遇是量运作的特征，能成立的量的运作就是相遇。
如果这样，当其义理通过正理获得，由量的运作而成为共识的量时，那么这个共识的义理就是通过正理获得的。

།དེ་བས་ན་རབ་ཏུ་གྲགས་པ་དེ་དཔྱོད་པ་པའི་ཚད་མ་ཉིད་མ་ཡིན་པ་དེའི་སྒོ་ནས་ཏེ། རབ་ཏུ་གྲགས་ པའི་སྒོ་ནས་མེ་ལ་སྦྱིན་སྲེག་ལ་སོགས་པའི་སྒྲའི་བརྗོད་པར་བྱ་བའི་དོན་རྟོགས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་གཟུང་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཅིར་ཡང་མི་རུང་སྟེ་ཚད་མ་ཉིད་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།།ཇི་ལྟར་རྣམ་པ་འགའ་ཞིག་གིས་གཟུང་བ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དེ་བས་ན་མེ་ལ་སྦྱིན་སྲེག་ལ་སོགས་པའི་སྒྲ་འཇིག་རྟེན་ལ་རབ་ཏུ་གྲགས་ པའི་དོན་ནི་རིགས་པས་ཐོབ་པར་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ཏེ།ཚད་མ་ཅན་ཉིད་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དེ་རིགས་པ་ལས་འདས་པའི་ཁོ་བོ་ཅག་གིས་མེ་ལ་སྦྱིན་སྲེག་ལ་སོགས་པའི་སྒྲ་དག་གིས་འཇིག་རྟེན་ལ་རབ་ཏུ་གྲགས་པའི་དོན་ཐོབ་པ་འགོག་པར་བྱེད་དོ། །དེ་བས་ན་འཇིག་རྟེན་ལ་རབ་ཏུ་གྲགས་པའི་དོན་ཐོབ་པ་བཀག་པའི་རིགས་ པ་ཉིད་ཀྱི་རྒྱུའི་ཕྱིར།མེ་ལ་སྦྱིན་སྲེག་ལ་སོགས་པའི་སྒྲ་དག་གི་དོན་འདོད་པས་བརྟག་པར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་མེ་ལ་སྦྱིན་སྲེག་ལ་སོགས་པའི་སྒྲའི་དོན་སྲེག་པར་བྱེད་པའི་རྫས་ལ་སོགས་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་དཔྱོད་པ་པ་རང་གིས་ཀུན་དུ་བརྟགས་པ་གང་ཡིན་པ་དང་། གཞན་གྱིས་ཁྱི་ཤ་ཟ་ བའི་མཚན་ཉིད་ཀུན་དུ་བརྟགས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་དག་ནི་རང་དང་གཞན་གྱི་རྣམ་པར་རྟོག་པའོ།།རྣམ་པ་གཉི་གའི་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་གལ་ཏེ་རབ་ཏུ་གྲགས་པ་རྗེས་སུ་སྐྱོང་བའམ་འོན་ཏེ་རྗེས་སུ་མི་སྐྱོང་བ་དེ་ལྟ་ན་ཡང་ཚད་མ་མེད་པའི་ཕྱིར་འདོད་པས་ཡོངས་སུ་བཟུང་བ་ན་འཇུག་པ་མཚུངས་པའི་ཕྱིར་རབ་ཏུ་གྲགས་པའི་ རྗེས་སུ་བྱེད་པ་ཅི་ཞིག་ཡོད་ན།གང་གིས་རབ་ཏུ་གྲགས་པ་ལས་དོན་གྱིས་རྟོག་པར་བྱེད། གཞན་ཡང་གྲགས་པ་ཉིད་ཀྱིས་སྒྲའི་དོན་གྱི་སྟེ། སྒྲ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དོན་འདི་སྣ་ཚོགས་པའི་དོན་ཅན་ཉིད་དུ་ངེས་པ་དོགས་པ་སྐྱེད་པ་ནིའོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། གང་གི་ཕྱིར་རབ་ཏུ་གྲགས་པ་དེ་ལ་མེ་ལ་སོགས་པའི་སྒྲ་ རྣམས་དོན་སྣ་ཚོགས་འཇུག་པ་ཅན་ཉིད་མཐོང་ངོ་།།སྒྲ་རྣམས་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་འཆད་པར་བྱེད་དེ། རིག་བྱེད་ཀྱི་སྒྲ་རྣམས་ནི་རབ་ཏུ་གྲགས་པ་ལས་དོན་གཅིག་ཏུ་ངེས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །རབ་ཏུ་གྲགས་པ་དེ་ཉིད་ལས་དོགས་པ་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་འཇིག་རྟེན་ལ་མེ་ལ་སོགས་པའི་སྒྲ་ནི་ དོན་སྣ་ཚོགས་པ་ཅན་དུ་སྣང་ངོ་།།དོན་སྣ་ཚོགས་པ་ཅན་དུ་མཐོང་བ་དེ་ཡང་འཇིག་རྟེན་གྱི་བརྗོད་པ་ཡིན་ལ་འཇིག་རྟེན་གྱི་བརྗོད་པ་ཡང་གྲགས་པ་ཡིན་ནོ། །འཇིག་རྟེན་གྱི་བརྗོད་པ་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་དོན་སྣ་ཚོགས་ཅན་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་འཇིག་རྟེན་གྱི་བརྗོད་པ་དེ་ལས་རིག་བྱེད་པའི་སྒྲ་རྣམས་ཀྱི་དོན་གྱི་ངེས་ པར་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ།

因此，由于共识不是密行派的量，从共识的角度理解"向火献供"等词语所表达的义理，这种执取是完全不合理的，因为它不是量。这就是"如何能执取"的含义。
因此，"向火献供"等词语的世间共识含义不能通过正理获得，因为不具有量性。超越正理的我们否定"向火献供"等词语获得世间共识的含义。因此，由于否定获得世间共识含义的正理之因，应当如愿地考察"向火献供"等词语的含义。
其中，密行派自己遍计"向火献供"等词语的含义具有燃烧物等特征，而他人遍计具有"吃狗肉"的特征，这些都是自他的分别念。
"两种情况"是说，无论是随顺共识还是不随顺共识，由于都没有量，当随欲执取时，进入的方式相同，那么有什么随顺共识可言？怎么能从共识中理解义理？
此外，由于共识本身对于词语的含义，也就是一切词语的含义产生多样性含义的确定性怀疑。为什么呢？因为在共识中看到"火"等词语具有多样的含义运用。
通过"诸词语"等来解释：吠陀词语不能从共识中确定为一义，因为从共识本身产生怀疑。如此，在世间"火"等词语显现为具有多样含义。
见到具有多样含义也是世间的言说，而世间的言说就是共识。正因为是世间的言说，由于具有多样含义，从这种世间言说中确定吠陀词语的含义是不合理的。

།དོན་ངེས་པ་མེད་པ་ཅན་ཉིད་བསྟན་པའི་ཕྱིར། ངེས་བྱེད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། སྣ་ཚོགས་ནུས་ཅན་སྒྲ་རང་ཉིད་དེ་དོན་སྣ་ཚོགས་བསྟན་པར་རུང་བའི་སྒྲའི་རང་བཞིན་ཉིད་དོ། །རྣམ་པ་གཞན་མི་སྲིད་མེད་ཕྱིར། །མངོན་པར་འདོད་པ་ལས་དོན་གཞན་ལ་ཡང་འཇུག་ པ་ནི་རྣམ་པ་གཞན་ནོ།།དོན་གཞན་ལ་འཇུག་པ་དེ་མི་སྲིད་པ་ནི་རྣམ་པ་གཞན་མི་སྲིད་པའོ། །དེ་མེད་ཕྱིར་ཏེ་དགག་པ་གཉིས་ཀྱིས་སྒྲུབ་པ་ཁས་བླངས་པའི་ཕྱིར་རྣམ་པ་གཞན་དུ་སྲིད་པ་ཡང་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་བྱ་བའི་ངག་གི་དོན་ཏོ། །དེ་བས་ན་དབང་པོ་ལས་འདས་པའི་དོན་ལ་འཇུག་པ་ཅན་གྱི་རིག་བྱེད་ པའི་སྒྲ་དག་དོན་དུ་མ་ལ་འཇུག་པ་ཅན་ཉིད་དུ་ངེས་པར་དོགས་པར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ།།གང་དག་གི་ཞེ་ན། སྐྱེས་བུ་ངེས་བྱེད་མ་མཐོང་བ་དག་གི་སྟེ་ཡུལ་སོ་སོར་ངེས་པའི་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་ཚད་མ་མ་མཐོང་བའོ། །གང་གི་ཕྱིར་དེ་ལྟ་ཡིན་པ་དེ་བས་ན་དོན་གྱི་དབྱེ་བ་རིགས་པ་མེད་པ་ཅན་གྱི་རིག་བྱེད་པའི་སྒྲ་དག་ སྟེ།གང་ལ་དོན་གྱི་དབྱེ་བ་རིགས་པ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བར་ཚིག་རྣམ་པར་སྦྱར་རོ། །དོན་གྱི་དབྱེ་བ་རིགས་པ་ཅན་གྱི་སྒྲ་དེ་དག་གི་མངོན་པར་འདོད་པའི་དོན་གཅིག་གོ། །དེ་ལྟ་བུར་གྱུར་པ་ཞིག་ཅེ་ན། ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པ་དང་འབྲེལ་པ་ཅན་ཏེ་གང་ལ་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པ་དབང་པོ་ལས་འདས་པ་དང་འབྲེལ་པ་སྟེ་སྒྲ་དང་ ལྷན་ཅིག་ལྡན་པ་ཡོད་པ་ཞེས་བྱ་བར་ཚིག་རྣམ་པར་སྦྱར་རོ།།དམིགས་པ་ནི་ཚད་མ་ཡིན་ལ་དེ་མེད་པའི་ཕྱིར་གང་ལ་དམིགས་པ་མེད་ཅིང་རྟེན་མེད་པའི་སྒྲོ་བཏགས་པ་ཡོད་པ་དེ་ལ་དེ་སྐད་ཅེས་བྱའོ། །ཚད་མ་མེད་པའི་ཕྱིར་འདོད་རྒྱལ་དུ་སྒྲོ་བཏགས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །དེ་བས་ན་དེ་ལྟ་བུར་གྱུར་པའི་ དོན་གཅིག་ངེས་པར་བྱས་ནས་རྒྱལ་དཔོག་པ་འཆད་པར་བྱེད་པ་ན།དེའི་ཟོལ་གྱིས་ཞེས་བྱ་བ་རིག་བྱེད་དེ་སྐད་དུ་སྨྲའོ་ཞེས་རིག་བྱེད་ལ་འཕེན་པས་བདག་ཉིད་ཀྱིས་འདོད་པར་སྨྲ་བའི་ཕྱིར་མུ་སྟེགས་བྱེད་བདག་རང་ཉིད་ཁོ་ན་གཡོ་མེད་པར་སྨྲ་བ་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་གང་ཡིན་པའི་མུ་སྟེགས་བྱེད་དེ་ལས་རྒྱལ་དཔོག་པ་ འདི་ཁྱད་པར་མ་མཐོང་ངོ་།།ཁྱད་པར་མེད་པར་བསྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། དོན་ཡང་ཡིན་ལ་དེ་ཡང་ཡིན་པས་ན་དོན་དེའོ། །དེའི་གསལ་བར་བྱེད་པ་ནི་ཚིག་གོ། །དེའི་བྱ་བ་ནི་ནུས་པའོ། །དེས་སྟོང་པ་ནི་བྲལ་བའོ། །རིག་བྱེད་ལ་བདག་རང་ཉིད་དོན་གསལ་བར་བྱེད་པའི་ནུས་པ་ མེད་དོ།།དེ་ལྟ་བུར་གྱུར་པའི་རིག་བྱེད་དེ་དེར་སྒྲོ་འདོགས་པས་ཞེས་བྱ་བ་དོན་གསལ་བར་བྱེད་པའི་བྱ་བར་སྒྲོ་འདོགས་པར་རོ།

为了说明义理不确定，说到"确定者"等。"具有多种功能的词语自身"是指词语本性能够表示多种义理。"由于其他形式不可能不存在"，在所欲义之外趋入其他义理是其他形式。其他义理的趋入不可能是其他形式的不可能。由于不存在这种情况，也就是由于以两个否定承许肯定，所以其他形式的可能性也存在。这就是这段话的含义。
因此，对于趋入超感官对象的吠陀词语，应当怀疑其确定为趋入多义。对谁来说呢？对于未见确定者的人们，即未见各别境确定的能立量的人们。由于如此，所以吠陀词语是无有义理区分的合理性，即应理解为"无有义理区分的合理性"。
具有义理区分合理性的词语，其所欲义是单一的。这样的是什么呢？与隐蔽相关联，即应理解为"具有与超感官的隐蔽相关联"。所缘是量，由于无有所缘，对于无有所缘和无有依据的增益，称之为如此。由于无有量，所以是随意增益的意思。
因此，当如是确定单一义理的胜论派解释时，"以其为借口"是说以吠陀如此说为理由而自说所欲，因此这个外道与声称唯自身无诳的其他外道没有差别。
为了成立无差别，说到"如此"等。义理且是彼，故为彼义理。其显明者是语言，其作用是功能。离彼即是分离。吠陀自身无有显明义理的功能。对如此的吠陀增益彼，即增益显明义理的作用。

།རིག་བྱེད་ཁོ་ན་དེ་སྐད་དུ་སྨྲའོ་ཞེས་བརྗོད་པ་གང་ཡིན་པ་དེས་རང་གི་ཚིག་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་པ་མེད་དེ་དེ་ནི་དེའི་རང་གི་ཚིག་ཁོ་ན་ཡིན་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དེ་བྱེད་པ་ཅན་ཏེ་ཚིག་གི་བྱ་བས་ སྟོང་པའི་རིག་བྱེད་དོན་གསལ་བར་བྱེད་པར་སྒྲོ་འདོགས་པར་བྱེད་པ་ཅན་གྱི་རྒྱལ་དཔོག་པས་སོ།།གདུལ་བྱ་ཉིད་ལོག་པ་འབའ་ཞིག་བདག་ཉིད་གསལ་བར་བྱེད་པར་འགྱུར་ཏེ། ལམ་དྲང་པོ་སྤངས་སྐྱེ་བོའི་ཚོགས་སླུ་བའི་ཕྱིར་ལམ་ལོག་པ་ལ་བརྟེན་པས་གདུལ་དཀའ་བ་ཉིད་དུ་བདག་ཉིད་གསལ་བར་བྱེད་པར་འགྱུར་གྱི་ སྐྱེས་བུས་བྱས་པའི་ཚིག་ལས་འདི་ལ་ཁྱད་པར་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ།།དེ་ཉིད་གསལ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། འདི་ལྟར་གྲོང་ཁྱེར་པ་ཊ་ལ་པུ་ཏྲའི་ལམ་གང་ནས་འགྲོ་ཞེས་དྲིས་པ་ན་སྐྱེས་བུ་འགའ་ཞིག་གིས་བདག་རང་གིས་ནི་མི་ཤེས་ཀྱི་འོན་ཀྱང་ལམ་ནི་འདི་ཡིན་ ཞེས་སྡོང་དུམ་འདི་ནི་སྨྲ་འགྱུར་ཞེས་དེ་སྐད་དུ་གཅིག་ཅིག་ལམ་སྟོན་པའི་ནུས་པས་སྟོན་པའི་སྡོང་དུམ་གྱི་ཐོལ་གྱིས་ལམ་སྟོན་པར་བྱེད་དོ།།གཞན་ནི་སྡོང་དུམ་ལ་སྨྲ་བའི་ནུས་པ་མེད་ཀྱི་བདག་ཉིད་དེ་རང་ཉིད་ཀྱིས་ཤེས་པར་བྱས་ནས་ལམ་འདི་ཡིན་ནོ་ཞེས་སྨྲ་བ་དེ་ལྟར་ན། གལ་ཏེ་དེ་སྐད་དུ་བརྗོད་པའི་རང་གི་ ཚིག་ལ་ཁྱད་པར་ཡོད་ན་དེ་དག་བྱེ་བྲག་བརྟག་པར་བྱའོ།།གང་གི་ཕྱིར་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །བསམ་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་འཆད་པར་བྱེད་དོ། །བསམ་པ་ནི་འདི་དང་འདི་བྱའོ་ཞེས་སེམས་པའོ། །དེ་སྔོན་དུ་སོང་བ་ཅན་གྱི་འབད་རྩོལ་ནི་བྱ་བའོ། །གང་ལ་བསམས་པ་དང་བྱ་བ་དང་ཚིག་དེ་དག་ མེད་པ་དེ་ལ་དེ་སྐད་ཅེས་བྱའོ།།དེ་ལྟ་བུར་གྱུར་པའི་སྡོང་དུམ་དེ་ལ་ལམ་སྟོན་པར་བྱེད་པ་ཉིད་དུ་སྒྲོ་བཏགས་ནས་སྐྱེས་བུ་ཅིག་སྟོན་པར་བྱེད་པའོ། །གཞན་སྡོང་དུམ་ལ་ལྟོས་པ་མེད་པར་རང་རྒྱུད་པ་ལམ་སྟོན་པར་བྱེད་པ་ཞེས་སྦྱར་རོ། །སྐྱེས་བུ་གཉིས་པོ་དེ་དག་གི་རང་གི་ཚིག་ཁས་བླངས་པ་བྱེ་བྲག་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མེད་ དོ།།སྡོང་དུམ་གྱི་སྒོ་ནས་སྨྲ་བ་གང་ཡིན་པ་དེའི་ཡང་བདག་ཉིད་ཀྱི་ཚིག་དང་གཡོ་མེད་པར་སྨྲ་བ་གང་ཡིན་པ་དེའི་ཡང་རང་གི་ཚིག་ཉིད་ཁས་ལེན་པ་ན་ཡིན་པ་དེ་ལྟར་ན་ཁྱད་པར་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །བླུན་པོ་རྟོགས་པ་དམན་པ་ལས་གཞན་དུ་ཞེས་བྱ་བ་བླུན་པོ་ནི་ཉན་པ་པོ་རྟོགས་པ་དམན་པ་ཉིད་ཁྱད་པར་དུ་བྱེད་དེ། གང་གི་ཕྱིར་བསམ་པ་ལ་སོགས་པས་སྟོང་པའི་སྡོང་དུམ་ལ་སྡོང་དུམ་དེ་སྐད་དུ་སྨྲའོ་ཞེས་ཚིག་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱེད་དོ། །དེ་བཞིན་དུ་རྒྱལ་དཔོག་པའི་རིག་བྱེད་ཀྱི་ཟོལ་གྱི་སྒོ་ནས་རང་གི་འདོད་པ་སྨྲ་བ་བླུན་པོ་རྟོགས་པ་དམན་པའི་ཕྱིར་རིག་བྱེད་སྨྲ་བ་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་འགྱུར་རོ།

说"唯吠陀如此说"的言论并未使自语特殊化，这只是他自己的言语而已，这就是其含义。由彼作者，即以语言作用为空的吠陀显明义理的增益者胜论派。
唯显明自身为邪恶的所化，因为舍弃正道而欺骗众生，依止邪道而显明自身为难调伏者，这与人造语言并无差别。
为了明显说明这一点，说到"如此"等。比如，当问"去波吒厘城的路从哪里走"时，某人说"我自己不知道，但是路是这个，这个树桩会说"，如此以指示道路的能力，借树桩突然指示道路。
另一人则说树桩无有言说能力，自己了知后说"这就是道路"。如此，如果如是所说的自语有差别，应当观察彼等差异。因为并不存在。
通过"思维"等来解释。思维是思考"应当做这个那个"。以此为先的努力是作为。对于无有思维、作为和语言者，称之为如此。
对如是的树桩增益为能指示道路，某人如此指示。另一人不依赖树桩而自主指示道路。这两个人的自语承许毫无差别。
通过树桩而说者的自语，以及无诳而说者的自语，在承许为自语时如是无有差别。
"除愚者解悟劣弱外"，愚者即听者解悟劣弱的特征。因为以思维等为空的树桩，理解为"树桩如此说"的语言。同样，胜论派以吠陀为借口说自己的主张，由于愚者解悟劣弱，将理解为"唯是吠陀所说"。

།གཞན་ཡང་རིག་བྱེད་པའི་སྒྲ ལ་དོན་གཅིག་ཏུ་སོ་སོར་ངེས་པ་ཡིན་ན་ནི་དོན་གཅིག་ལ་སོ་སོར་ངེས་པ་དེ་དག་རྒྱལ་དཔོག་པས་ཤེས་པར་འགྱུར་རོ།།གང་གི་ཚེ་རིག་བྱེད་པའི་སྒྲ་དོན་ཐམས་ཅད་ལ་རྗོད་པར་བྱེད་པ་དེ་ཉིད་དུ་རུང་བའི་དོན་གཅིག་གིས་གསལ་བར་བྱེད་ལ་ངེས་པ་གང་ལས་ཡིན་ཏེ་མེད་པ་ཉིད་དོ། །སྒྲ་ནི་དངོས་སུ་སྟེ་དོན་དམ་པར་དོན་འགའ་ཞིག་ གི་དེའི་རང་བཞིན་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པའི་ངེས་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ།།ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། སྒྲ་ནི་བརྗོད་པར་བྱ་བའི་དོན་ཐམས་ཅད་ལ་རུང་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །ཅི་སྟེ་སྒྲ་ནི་ཐམས་ཅད་ལ་རུང་བ་ཉིད་མ་ཡིན་ན་ཡང་དེ་ལས་འཕོས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། སྒྲ་རྟག་པར་རུང་བ་ཉིད་མ་ཡིན་པའི་རང་བཞིན་ལས་འཕོས་པ་མེད་ པའི་རྒྱུའི་ཕྱིར་རོ།།དབང་དུ་མ་བྱས་ཤིང་དབང་སྒྱུར་བ་མ་ཡིན་པ་ནི་དོན་ལ་ལར་ཉེ་བར་སྦྱོར་བ་སྟེ། རྗོད་པར་བྱེད་པ་ཉིད་དུ་ངེས་པར་སྦྱར་བ་ཡང་གསལ་བ་སྟེ། ད་ལྟར་སྒྲ་འདི་ནི་འདིའི་རྗོད་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་ལྟར་འདོད་པ་བཞིན་དུ་ཉེ་བར་སྦྱོར་བའམ་བསམ་པར་ མི་འགྱུར་ན།འགྱུར་བ་དེ་བས་ན་སྒྲའི་ཐམས་ཅད་ལ་རུང་བ་དེ་ལྟ་ན། དོན་གཅིག་གསལ་བར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །རིག་བྱེད་པ་དག་གི་དོན་གཅིག་ལ་ངེས་པ་ཡིན་པ་ནི་བླ་སྟེ། དེ་བརྗོད་འདོད་ངེས་པ་མ་གཏོགས་པ་སྟེ། བཤད་པ་པོའི་བསམ་པ་བརྗོད་པ་མ་གཏོགས་པར་སྐྱེས་བུ་གང་གིས་དབང་པོ་ལས་ འདས་ཞེས་བརྗོད་པར་འདོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་འཆད་པར་བྱེད་དོ།།སྐྱེས་བུ་བརྗོད་པར་འདོད་པ་འགའ་ཞིག་གིས་སྐྱེས་བུས་བྱས་པ་སྟེ། བརྗོད་པའི་སྒྲའི་དོན་རིག་པ་ཅན་ཡོད་ནའོ། །སྐྱེས་བུ་དེས་བརྗོད་པར་འདོད་པ་སྟེ་ཉན་པ་པོ་འགའ་ཞིག་ལ་ངས་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ཉིད་དུ་བརྗོད་པར་འདོད་ པ་འདི་ཤེས་པར་བྱེད་པར་འགྱུར་བའི་ཡང་ཕྱིར་བརྗོད་པར་འདོད་པ་སྔོན་དུ་སོང་བ་ཅན་གྱི་དོན་ངེས་པ་ཡང་རྟོགས་པར་འགྱུར་རོ།།སྒྲ་སྐྱེས་བུས་མ་བྱས་པ་འགའ་ཞིག་གི་བརྗོད་པར་འདོད་པ་སྔོན་དུ་སོང་བའི་རབ་ཏུ་སྦྱར་བ་མ་བྱས་པ་ཡོད་པ་ན་ཡང་དོན་ངེས་པ་ཇི་ལྟར་རྣམ་པར་ཤེས་པར་འགྱུར་ཏེ། རྣམ་པ་འགའ་ཞིག་གིས་ ཀྱང་མ་ཡིན་ནོ།།ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། རང་བཞིན་ཐ་དད་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །རིག་བྱེད་པའི་སྒྲ་ལ་རང་བཞིན་ཐ་དད་པ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །གང་མངོན་པར་འདོད་པའི་དོན་གཅིག་ལ་ངེས་པ་ཡིན་ནོ། །གང་མཐོང་བ་ལས་འདོད་པའི་དོན་རྟོགས་པར་འགྱུར་རོ། །རང་བཞིན་ཐ་དད་པ་ཡོད་ན་ཡང་རང་ བཞིན་ཐ་དད་པ་དེ་མངོན་སུམ་མ་མ་མངོན་སུམ་མ་ཡིན་པར་འགྱུར་གྲང་ན་རེ་ཞིག་མངོན་སུམ་ནི་མ་ཡིན་ནོ།

此外，如果吠陀词语确定于一义，那么胜论派应当知道这些确定于一义的内容。当吠陀词语能表达一切义理时，以一义显明而确定从何而来？实则并不存在。
词语在胜义中并不存在以自性本质成立的确定于某义理。为什么呢？因为词语适用于一切所诠义理。如果词语不适用于一切，也因无有转变，即因常住不适用的自性无有转变之故。
不被控制且非主宰的应用于某些义理，即确定为能诠也明显，因为"现在这个词语不是这个的能诠"这种情况是不可能的。如果不能随欲应用或思维，那么由此词语适用于一切的情况下，不能显明一义。
吠陀论者确定于一义也罢，除了说话欲求的确定，即除了解说者的意乐表达外，通过"何人欲说超感官"等来解释。
若有某人欲说所造，即了知言说词义时。彼人欲说，即欲对某听者说"我要说这个"，也因此了知以欲说为先的义理确定。
当某非人造的词语无有以欲说为先的极大应用时，如何能了知义理确定？绝无可能。为什么呢？因为无有自性差别。吠陀词语毫无自性差别。确定于所欲一义。从所见而了知所欲义理。
即便有自性差别，该自性差别应成为现量还是非现量？首先并非现量。

།ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། མངོན་སུམ་གྱི་རང་བཞིན་བསྟན་པ་ལ་ལྟོས་པ་མེད་པ་བདག་ཉིད་ཀྱིས་རྟོགས་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཅི་སྟེ་མངོན་སུམ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། མངོན་སུམ་ཉིད་མ་ཡིན་ན་ཡང་ཚད་ མ་གཞན་མེད་པས་ཚུ་རོལ་མཐོང་བ་འགའ་ཞིག་གིས་ཀྱང་ཤེས་པར་མི་ནུས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ།།དེ་སྐད་ཁས་བླངས་ནས་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། །དོན་གཅིག་ལ་སོ་སོར་ངེས་པ་གང་ཡིན་པའི་ཁྱད་པར་ཅུང་ཞིག་ཀྱང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། སྒྲ་ཐམས་ཅད་ནི་དོན་ཐམས་ཅད་དང་ཉེ་བ་དང་བསྐལ་ པ་དང་བྲལ་བ་སྟེ།སྒྲ་འགའ་ཞིག་དོན་འགའ་ཞིག་ལ་ཉེ་བ་དང་བསྐལ་པ་མེད་པ་ཡིན་ནོ། །གང་གི་ཕྱིར་དེ་ལྟ་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར་དོན་ཐམས་ཅད་ལ་ངོ་བོ་ཉིད་མཚུངས་པའི་སྒྲ་དེ་དག་ནི་དོན་ངེས་པའི་བརྗོད་འདོད་རྒྱུ་ཡིན་ཞིང་སྟེ། འཆད་པ་པོ་བརྗོད་པར་འདོད་པའོ། །བརྡ་ནི་དེའི་གསལ་བྱེད་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་བརྗོད་ པར་འདོད་པ་དེའི་གསལ་བར་བྱེད་པ་ནི་བརྡ་ཡིན་ནོ།།དེ་ལྟར་ན་དོན་འདིས་བརྗོད་པར་འདོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་བརྡ་ཁོ་ན་ལས་རྟོགས་པར་འགྱུར་རོ། །བརྗོད་པར་འདོད་པ་དེས་ནི་སྐྱེས་མིན་ཏེ་སྐྱེས་བུས་མ་བྱས་པའི་སྒྲ་ལ་མེད་པའི་ཕྱིར་སྐྱེས་བུས་མ་བྱས་པ་དེ་ཇི་སྐད་དུ་བཤད་པའི་དོན་གཅིག་ཅན་དེ་ལས་ཡིན་ཏེ་མ་ཡིན་ ནོ།།བརྗོད་པར་འདོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་འཆད་པར་བྱེད་དེ། བརྗོད་པར་འདོད་པ་རྒྱུར་གྱུར་པས་སྒྲ་ནི་དོན་དག་ལས་དོན་འདིའི་རྗོད་པར་བྱེད་པ་འདི་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་ངེས་པར་བྱ་བ་ཉིད་ཡིན་གྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དེ་ནི་དངོས་པོ་འགའ་ཞིག་ལ་རག་ལུས་པ་མེད་པ་སྟེ། འབྲེལ་པ་ མེད་པར་དོན་ཐམས་ཅད་ལ་མཚུངས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ།།གང་ལ་སྒྲའི་རག་ལས་པ་གནས་དང་བྱེད་པ་དག་གི་ཡིན་ཏེ། དེ་ལ་སྒྲ་རྣམས་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར་རམ་རྟག་པར་སྨྲ་བའི་གཞུང་གིས་མངོན་པར་གསལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །བྱེད་པ་དེ་དག་གི་ཡང་སྒྲ་རྣམས་ཀྱི་རྗོད་པར་བྱེད་པའི་ངེས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་སྒྲ་ཐམས་ཅད་བྱེད་ པ་རྣམས་ཀྱི་རྗོད་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ནོ།།ཅིག་ཤོས་ལྟར་ན་བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཀྱང་བྱེད་པ་རྣམ་པར་རྗོད་པར་བྱེད་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །བྱེད་པ་རྗོད་པར་བྱེད་པ་ཅན་གང་ཡིན་པ་དེས་བྱེད་པ་དག་སྟོན་པར་འགྱུར་ན་ཡང་སྙམ་པས་ཐམས་ཅད་སྨོས་པ་ཡིན་ནོ། །གང་གི་ཕྱིར་དེ་ ལྟ་ཡིན་པ་དེ་བས་ན་བརྗོད་པར་འདོད་པ་གསལ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་བརྡར་བྱས་པ་ཡིན་ནོ།།ཅི་འདྲ་བ་ཞིག་ཅེ་ན། བསམ་པ་སྟོན་པར་བྱེད་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་ཏེ། འཆད་པ་པོའི་བསམ་པ་སྟོན་པར་བྱེད་པའི་མཚན་ཉིད་སྟོན་པར་བྱེད་དོ། །སྐྱེས་བུས་མ་བྱས་པའི་སྒྲ་ལ་ནི་བརྗོད་པར་འདོད་པ་ངེས་པར་བྱེད་པ་མེད་ཅིང་བརྡ་ ཡང་དེའི་གསལ་བར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ནོ།

为什么呢？因为将导致不依赖现量自性显示而自身了知的过失。如果说不是现量，那么即便不是现量，由于无有其他量，任何此世见者也不能了知。
如是承许后解说。确定于一义的差别丝毫不存在，因为一切词语与一切义理无有亲疏，即任何词语对任何义理都无有亲疏。
由于如此，故对一切义理自性相等的那些词语，义理确定的说话欲求是因，即解说者的说话欲求。约定是其显明者，即约定是那说话欲求的显明者。如此，"欲说此义"仅从约定而了知。
说话欲求于非生，即于非人造词语不存在，故非人造不是如前所说的具一义。通过"说话欲求"等来解释。以说话欲求为因，词语于诸义理中确定为"这是此义的能诠"，而非以自性。
为什么呢？因为它不依赖于任何事物，由于无关联而对一切义理平等。词语依赖于处所和作者，因为词语从彼生起，或依常住论者的论典而显明。由于彼等作者也无有词语能诠的确定，故一切词语非作者的能诠。
否则，将导致瓶等一切也表达作者的过失。说"一切"是考虑到即便是能诠作者者也将显示作者。由于如此，故为显明说话欲求而作约定。
是什么样的呢？具有显示意乐的相，即显示解说者意乐的相。于非人造词语则无有说话欲求的确定，约定也非其显明者。

།ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། སྐྱེས་བུས་མ་བྱས་པ་དེ་ལ་སྐྱེས་བུ་འགའ་ཞིག་གིས་ཡང་བསམ་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །རིག་བྱེད་པའི་སྒྲ་རྣམས་ནི་དོན་གཅིག་ལ་ངེས་པ་མེད་དོ། །ཁས་བླངས་ནས་ཀྱང་དོན་གཅིག་ལ་ངེས་པ་ཡིན་དུ་ཟིན་ཀྱང་དེ་ཤེས་པ་མེད་པ་སྟེ། དོན་གཅིག་ལ་ སོ་སོར་ངེས་པའི་ཤེས་པ་འགའ་ཞིག་ལ་ཡང་མེད་པར་བསྟན་ཏོ།།འོན་ཏེ་རིག་བྱེད་པའི་སྒྲ་རྣམས་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་ངེས་པ་ཡིན་ཞིང་དེ་དག་གི་བརྗོད་པར་འདོད་པ་ངེས་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་འདོད་པ་དེའི་ཚེ་རིག་བྱེད་ཀྱི་སྒྲ་རང་བཞིན་གྱིས་ནི་ངེས་པ་ཡིན་ན་སྟེ། འདོད་ནའོ། །དོན་གཞན་ལ་དེས་ཀྱང་མི་རུང་སྟེ་བརྗོད་པར་ འདོད་པའི་སྒྲ་ངེས་པར་སྦྱོར་བ་མི་རུང་ངོ་།།གལ་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་འཆད་པར་བྱེད་དེ། གལ་ཏེ་བརྡ་ལ་ལྟོས་པ་མེད་པར་སྒྲ་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་དོན་དག་ལ་འདྲེས་པ་སྟེ་ལྡན་པར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། འདིར་ལན་ནི་དངོས་པོ་འགའ་ཞིག་ལ་ཡང་རག་ལུས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་ངེས་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བཤད་ཟིན་ཏོ། ། གཞན་ཡང་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་ཏེ་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པའི་བརྗོད་པར་བྱ་བ་དང་རྗོད་པར་བྱེད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་པས་ཁས་ལེན་ན་ནི་བརྗོད་པར་འདོད་པས་ཀྱང་ཇི་ལྟར་འདོད་པ་བཞིན་དུ་སྒྲ་དོན་གཞན་ལ་ངེས་པར་སྦྱར་དུ་མི་རུང་ངོ་། །གཟུགས་གསལ་བར་བྱེད་པ་ལ་མིག་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་ངེས་པ་ཡིན་སྒྲ་མཉན་པ་ལ་ངེས་པར་སྦྱར བར་མི་ནུས་སོ།།ཇི་ལྟར་འདོད་པ་བཞིན་དུ་སྦྱོར་བ་དེ་བས་ན་ལག་པའི་བརྡ་ལ་སོགས་པ་བཞིན་དུ་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་ངེས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་རེ་ཞིག་བརྡ་ཁས་བླངས་ནས་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་ངེས་པ་ཡིན་ན་ནི་གཞན་དག་ལ་ཇི་ལྟར་འདོད་པ་བཞིན་དུ་བརྡར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་བསྟན་ནས་ད་ནི་བརྡ་མི་རིགས་སོ། །བརྡ་ཡང་ཞེས་ བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ།བརྡ་སྟེ་སྒྲའོ། །དོན་མེད་པ་ཅན་ཉིད་འགྱུར་ཏེ་འབྲས་བུ་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །གང་གི་ཕྱིར་རང་བཞིན་ཐ་དད་པ་སྟེ་རང་བཞིན་གྱི་ཁྱད་པར་དབང་པོ་ལས་རྟོགས་པར་བྱ་བ་ནི་རང་ཉིད་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་སྤྱིར་བཏང་བ་ལ་ལྟོས་པ་མེད་པ་ཡིན་ནོ། །སྤྱིར་བཏང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བརྡར་བྱས་པའོ། ། སོགས་པའི་སྒྲས་ནི་བརྡ་དྲན་པ་ལ་སོགས་པ་གཟུང་ངོ་། །ཅི་དང་འདྲ་བར་ཞེ་ན། སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པའི་ཁྱད་པར་བཞིན་ཏེ། དཔེར་ན་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པའི་ཁྱད་པར་ཏེ་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པའི་བྱེ་བྲག་ནི་རང་ཉིད་རྟོགས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་བརྡ་ལ་སོགས་པ་ལ་ལྟོས་པ་མ་ཡིན་པ་ལྟ་བུའོ། །དེ་ལ་ལྟོས་པའི་རྟོགས་པ་ཅན གང་ཡིན་པ་དེ་དག་ནི་དངོས་པོའི་རང་བཞིན་མ་ཡིན་ཞིང་།དོན་དམ་པར་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པའི་ཁྱད་པར་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །འོ་ན་ཅི་ཡིན་ཞེ་ན། བརྡར་བྱས་པ་སྟེ་བརྡ་ལས་བྱུང་བ་ཡིན་ནོ།

为什么呢？因为于非人造者，任何人都无有意乐。吠陀词语不确定于一义。即便承许确定于一义，也无有了知，即显示于任何确定于一义的了知中也不存在。
若许吠陀词语以自性确定，而非由说话欲求确定，那么当吠陀词语以自性确定时，即若承许，则不应用于其他义理，说话欲求的词语确定应用不应理。
通过"若"等来解释。若不依赖约定，词语以自性与义理混合即相应，对此回答已说明：由于不依赖任何事物故无有确定。
此外，若承许以自性，即以自性成立所诠与能诠的自性，则说话欲求也不应如欲地确定词语于其他义理。如眼根以自性确定于显色，不能确定应用于听声。
由于如欲应用，故如手势等约定，非以自性确定。如是，首先承许约定后，若以自性确定，则不应如欲对他人作约定，已如是显示。现在约定不应理。
说"约定也"等。约定即词语，将成无义，即成无果。因为自性差别，即自性差异通过感官了知者，为了自身了知故不依赖普遍施设。普遍施设即约定。"等"字摄取忆念约定等。
如何相似呢？如青等差别，譬如青等差别，即青等差异，为了自身了知故不依赖约定等。依彼了知者非事物自性，胜义中非以自性成立的差别。那么是什么呢？是约定，即从约定而生。

།ཅི་དང་འདྲ་བར་ཞེ་ན། རྒྱལ་པོའི་རྟགས་ལ་སོགས་པ་བཞིན་ཏེ། དཔེར་ན་རྒྱལ་པོ་རང་ཉིད་ཤེས་པར་བྱ་བའི་ ཕྱིར།རྒྱལ་མཚན་ལ་སོགས་པའི་བརྡར་བྱས་པའི་རྟགས་ཀྱི་ཁྱད་པར་ལྟ་བུའོ། །སོགས་པའི་སྒྲས་ནི་ལག་པའི་བརྡ་ལ་སོགས་པ་གཟུང་ངོ་། །བརྡར་བྱས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་ངེས་པ་སྟེ། ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པས་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། བརྡར་བྱས་པ་དེ་ནི་སྐྱེས་བུའི་འདོད་པས་ འཇུག་པའི་ཕྱིར་རོ།།གལ་ཏེ་རིག་བྱེད་པའི་སྒྲ་དོན་ལ་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་རང་བཞིན་གྱི་བྱེ་བྲག་གིས་ངེས་པ་ཡིན་ལ་དེ་ནི་བརྡ་གསལ་བའི་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་བརྡ་ནི་འདོད་པས་འཇུག་པ་ཡིན་པའི་རྒྱུ་དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར། བརྡ་དེ་ལས་རིག་བྱེད་ཀྱི་སྒྲ་རྣམས་དོན་གཅིག་ལ་སོ་ སོར་ངེས་པའི་རང་བཞིན་གྱི་ཁྱད་པར་གྱི་གསལ་བའི་ངེས་པ་ཡང་གང་ལས་ཡིན་ཏེ་མེད་དོ།།དེ་ཉིད་རྣམ་པར་འཆད་པ་ལ་རང་གི་འདོད་པས་འཇུག་པའི་བརྡ་དེ་ནི་མངོན་པར་འདོད་པའི་དོན་འདི་ཉིད་ལ་བྱ་བར་ནུས་ཀྱི་གཞན་ལ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་བས་ན་བརྡ་སྐྱེས་བུ་དག་གིས་རང་ཉིད་ཀྱི་ འདོད་པས་བྱས་པ་ཡིན་པས་ན་དོན་གཅིག་ལ་ངེས་པའི་རང་བཞིན་དེ་ཉིད་གསལ་བར་བྱེད་ཀྱི་གཞན་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ།། །།ཚད་མ་རྣམ་འགྲེལ་གྱི་འགྲེལ་བཤད། །བམ་པོ་བཞི་བཅུ་པ། འདི་ལྟར་བརྡ་གང་ལས་འདོད་པས་རང་རྒྱུད་པ། འདོད་པས་ངེས་པ་དེ་ལ་ངེས་པ་ཞེས་བྱ་བ གང་དེ་ངེས་པ་ཉིད་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།ངེས་པ་ཉིད་མེད་པའི་རྒྱུ་དེས་ན་བརྡ་ནི་འདི་རུང་ཉིད་དེ་སྒྲ་འདིའོ། །མངོན་པར་འདོད་པའི་ཡུལ་ཅན་ཉིད་ཀྱིས། འདོད་པ་ཉིད་ནི་གསལ་མི་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་བར་སྐབས་ཀྱི་ཚིགས་སུ་བཅད་པའོ། །དེ་བས་ན་དེ་ལྟར་སྐྱེས་བུས་མ་བྱས་པ་ནི་ལུང་གི་མཚན་ ཉིད་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་ཏོ།།ད་ནི་ཕྱོགས་གཅིག་ལས་མི་སླུ་བའི་ལུང་གི་མཚན་ཉིད་སུན་དབྱུང་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རེ་ཞིག་ཕྱོགས་སྔ་མ་གང་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། ལོའི་སྒྲ་ནི་གསལ་བ་མེད་པ་སྟོན་པའོ། །གང་ཕྱིར་རིག་བྱེད་ཕྱོགས་གཅིག་ཕྱིར། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཏན་ཚིགས་སོ། །གཞན་ཡང་དེ་འདྲ་བ་ ཡིན་ཏེ།མེ་ལ་སྦྱིན་སྲེག་སྦྱིན་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་ངག་གཞན་དེ་འདྲ་བ་སྟེ། ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པ་དེ་ནི་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་འབྲས་བུའོ། །དཔེར་ན། མེ་ནི་གྲང་ཟློག་ངག་བདེན་བཞིན། །ཞེས་བྱ་བ་གྲང་བཟློག་པ་སྟེ་གྲང་བ་སེལ་བར་བྱེད་པའོ། །དེས་ནི་མེ་ནི་ཁ་བའི་གཉེན་པོ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་ངག་དེ་དཔེ་ ཉིད་དུ་བསྟན་ཏོ།

如何相似呢？如王之标记等，譬如为了了知国王自身，如约定的王旗等标记差别。"等"字摄取手势约定等。凡是约定者，以自性确定，即以自性成立不应理。为什么呢？因为约定随人欲而转。
若谓吠陀词语以自性自性差异确定于义理，而约定是其显明者，则说"正因此"等。由于约定随欲而转的缘故，从彼约定，吠陀词语确定于一义的自性差异的显明确定从何而来？不存在。
解释此义：随自欲而转的约定，不存在"能作于此所欲义而非他"的义理。因此，由于约定是诸人随自欲所作，故不存在"显明确定于一义的自性而非他"。
《量理论释》第四十品：如是，由于约定从何处随欲自主，于随欲确定者，所谓确定者，彼确定性不存在，此为其义。由无确定性之因，故约定唯此相应，即此词。以所欲境为境故，欲性不得显明。此为中间偈颂。
因此，如是显示非人造非教量相。现为破除从一分无欺教量相，首先说前宗"由于何故"等。"罗"字显示无显明。"由于吠陀一分故"为因。
复次如是，如"应于火行火供"等其他如是语，无颠倒者是能立果。如"如火遣寒语真实"，遣寒即除寒。此显示"火是寒对治"之语为喻。

།དེ་སྐད་དུ་དཔྱོད་པ་པ་གཞན་དག་དེ་སྐད་དུ་ཟེར་བ་སྟེ་བརྗོད་དོ་ལོའོ། །གཞན་དག་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་འཆད་པར་བྱེད་དེ། དཔྱོད་པ་གཞན་དག་ནི་སྐྱེས་བུས་མ་བྱས་པའི་ལུང་གི་མཚན་ཉིད་ཇི་སྐད་དུ་བཤད་པའི་སྐྱོན་སུན་དབྱུང་བ་ཉིད་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་བཏང་བས་རྣམ་པ་གཞན་དུ་ རིག་བྱེད་ཚད་མར་སྒྲུབ་པར་འདོད་པ་གང་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨྲས་ཏེ།གང་ལ་རྟོག་པ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་རིག་བྱེད་ཀྱི་ངག་གང་དག་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པ་སངས་རྒྱས་པས་རྟོག་པ་མེད་པའི་ངག་དེ་ནི་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་འདིས་ཁྱད་པར་ཕྱོགས་སུ་བྱས་པའི་ཕྱིར་དང་། རིག་བྱེད་ཀྱི་ཕྱོགས་གཅིག་ཉིད་ ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་སྤྱི་གཏན་ཚིགས་ཉིད་དུ་གཟུང་བའི་ཕྱིར་ཞེས་དམ་བཅས་པའི་ཕྱོགས་གཅིག་གཏན་ཚིགས་སུ་འགྱུར་བ་མེད་དོ་ཞེས་སྨྲའོ།།རིག་བྱེད་ཀྱི་ཕྱོགས་གཅིག་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བས་ནི་གཏན་ཚིགས་སྨྲས་པའོ། །དཔེར་ན་མེ་ནི་ཚ་བ་སྟེ་གྲང་བའི་གཉེན་པོ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་ངག་ འདིས་ནི་དཔེ་བསྟན་ཏོ།།སོགས་པའི་སྒྲས་ནི་ཟླ་བ་བཅུ་གཉིས་ནི་ལོ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་ངག་ཡོངས་སུ་གཟུང་ངོ་། །ལན་ནི་དེའི་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། རྒོལ་བ་དེའི་ནི་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་འདི་ནི་ལྷག་ལྡན་ཞེས་བྱ་བར་རོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། འཁྲུལ་པ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཅི་དང་ འདྲ་བར་ཞེ་ན།རོ་འདྲ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། འབྲས་བུ་མྱང་བ་མ་བྱས་སུ་ཟིན་ཀྱང་སྟེ་རོ་འདྲ་སྟེ། མྱངས་པ་དང་མཚུངས་སོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །མྱངས་པ་དེ་ཉིད་དང་ངོ་བོ་མཚུངས་པ་ཉིད་ཕྱིར་ཞེས་པ་གཏན་ཚིགས་སོ། །འབྲས་ཚོས་པ་མཐོང་དུ་ཟིན་ཀྱང་སྣོད་གཅིག་ཏུ་ཆུད་པའི་ཕྱིར་འབྲས་ ཚོས་པ་མཐོང་བ་དང་འདྲ་བ་དེ་ལྟར་ན་སྣོད་གཅིག་ལ་ཡང་ཚོས་པ་བཞིན་ནོ།།ཇི་ལྟར་རྗེས་སུ་དཔག་པ་གཉིས་པོ་དེ་དག་ལྷག་མ་དང་ལྡན་པ་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་དུ་དཔྱོད་པ་པས་སྨྲས་པ་དག་ཀྱང་ཡིན་ནོ། །ངོ་བོ་མཚུངས་པ་ཉིད་ཀྱིས་རོ་མཚུངས་པ་དང་སྣོད་གཅིག་གི་ནང་དུ་ཆུད་པས་འབྲས་ཐམས་ཅད་ཚོས་པར་ བསམ་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ལ་ངེས་པ་ཅི་ཞིག་ཡོད།དེ་བཞིན་དུ་རིག་བྱེད་ཀྱི་ངག་ཅུང་ཟད་ཡོད་པ་བདེན་པའི་དོན་ཅན་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རིག་བྱེད་ཀྱི་ངག་ཐམས་ཅད་དེ་བཞིན་དུ་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་གང་ཡིན་པ་འདི་ལ་འཁྲུལ་པ་མེད་པ་ཅི་ཞིག་ཡོད། སློབ་དཔོན་ཕྱོགས་ཀྱི་གླང་པོ་ རིགས་པ་ཤེས་པ་དེ་འདྲ་སྟེ།རྗེས་སུ་དཔག་པ་ལྷག་མ་དང་ལྡན་པ་ཚད་མ་ཀུན་ལས་བཏུས་པ་ལས་སྤངས་པ་ཡིན་ནོ།

如是，其他胜论师如是说。通过"其他"等来解释。其他胜论师由于破除如前所说非人造教量相之过失而舍弃，欲以另一方式成立吠陀为量，说"于何"等。
"于何无分别"即吠陀语何者无颠倒，佛教徒所说无分别语即无颠倒，由此作为差别支分，且由是吠陀一分故，即以总因取故，所立一分不成因。以"是吠陀一分"说因。
如"火是热即寒对治"等语显示为喻。"等"字摄取"十二月为年"等语。
答以"彼之"等。彼论者此能立为余遍。为什么呢？因为是错乱。如何相似呢？说"如味"等。虽未尝果，如味，即与尝相等之义。与所尝彼体相等性故为因。
虽见熟饭，由入一器故，如见熟饭，如是于一器亦如熟。如彼二种比量是余遍，如是胜论师所说亦然。
由体相等而味相等，由入一器内而思惟一切饭皆熟，于此有何确定？如是，由吠陀语少分是真义故，一切吠陀语皆如是，于此有何无错乱？
法称论师通达此理，于《集量论》中已舍弃余遍比量。

།སློབ་དཔོན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་འཆད་པར་བྱེད་དེ། སློབ་དཔོན་བདག་ཉིད་ཀྱིས་ལྷག་མ་དང་ལྡན་པའི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་པར་གསུངས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་འཆད་པར་ འགྱུར་བ་དང་སྦྱར་རོ།།གང་དུ་གསུངས་ཤེ་ན། རིགས་པ་པའི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། ཚད་མ་ཀུན་ལས་བཏུས་པ་ལས་རིགས་པ་པ་དག་གིས་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ལྷག་མ་དང་ལྡན་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་འཁྲུལ་པ་བསྟན་པ་ནའོ། །ཅི་དང་འདྲ་བར་ཞེ་ན། དཔེར་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། དཔེར་ན་ངོ་བོ་མཚུངས་པ་ཅན་ཉིད་རྒྱུར་གྱུར་པས་འབྲས་བུ་རྣམས་མ་མྱངས་སུ་ཟིན་ཀྱང་འབྲས་བུ་མྱངས་པ་དང་རོ་མཚུངས་པ་སྒྲུབ་པ་བཞིན་ནོ། །སྣོད་གཅིག་གི་ནང་དུ་ཆུད་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བའི་གཏན་ཚིགས་ཀྱིས་མཐོང་བ་དང་འདྲ་བ་སྟེ། འབྲས་ལ་སོགས་པ་ཡོངས་སུ་ཚོས་པ་དང་མཐོང་བ་དང་འདྲ་བར་ཞེས་བྱ བའི་དཔེས་འབྲས་མ་ཚོས་པ་ཚོས་པ་སྒྲུབ་པ་བཞིན་ནོ།།དེ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཉིད་མ་ཡིན་པའི་རིགས་པ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ལྷག་མ་དང་ལྡན་པ་དེ་ནི་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཉིད་མ་ཡིན་པའི་རིགས་པ་ཡང་། །གང་ཞིག་མ་མཐོང་བ་ཙམ་གྱིས། །ལྡོག་པ་རབ་ཏུ་སྟོན་བྱེད་པ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་སྔར་བཤད་ཟིན་ ཏོ།།ཡིད་ཆེས་ཚིག་ནི་མི་སླུ་བ། །སྤྱི་དང་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་སློབ་དཔོན་ཕྱོགས་ཀྱི་གླང་བོས་ཀྱང་ལུང་གི་མཚན་ཉིད་ཕྱོགས་གཅིག་ལ་མི་སླུ་བ་ཉིད་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན། ལུང་གི་མཚན་ཉིད་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་སྨོས་ཏེ། ལུང་གི་མཚན་ཉིད་ཕྱོགས་གཅིག་ལ་མི་བསླུ་པའི་ངོ་བོ་ ཅན་འདི་ནི་ཁོ་བོ་ཅག་གིས་སྐྱེས་བུ་འདི་ནི་ལུང་གི་ཚད་མ་ལ་བརྟེན་པར་མི་ནུས་སོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་སྐབས་དེར་བཤད་ཟིན་ཏོ།།ལུང་གི་མཚན་ཉིད་ཕྱོགས་གཅིག་ལ་མི་བསླུ་བ་ལ་སོགས་པ་དེ་ནི་ཤིན་ཏུ་གྲགས་པའི་ཡུལ་གཅིག་ཡོད་པ་པ་ཙམ་གྱི་རྟེན་ཅན་མ་ཡིན་གྱི་འོན་ཀྱང་ལུང་གི་མཚན་ཉིད་དེ་ནི་ཚུ་རོལ་མཐོང་བའི་ཚད་མས་ ཡུལ་མ་ལུས་པ་ཡོངས་སུ་གཅོད་པར་ནུས་པ་མ་ཡིན་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་དཔྱོད་པར་ནུས་པ་ཡིན་ཏེ།གང་ལ་དཔྱོད་པར་ནུས་པ་ཡོད་པ་ཞེས་བྱ་བར་ཚིག་རྣམ་པར་སྦྱར་རོ། །བདག་ཉིད་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཚད་མས་གྲུབ་པ་དང་དཔག་པ་རྣམ་པར་དག་པ་ཡིན་ན་ཞེས་བྱ་བ་བསྟན་བཅོས་ལ་མངོན་སུམ་གྱི་ཡུལ་ཉིད་དུ་ མངོན་པར་འདོད་པ་དག་གི་མངོན་སུམ་ཉིད་ཡིན་ཏེ།དཔེར་ན་སངས་རྒྱས་པའི་གྲུབ་པའི་མཐའ་ལ་བློ་ལ་སོགས་པ་ལྟ་བུའོ། །ལུང་ལ་མ་ལྟོས་པའི་རྗེས་སུ་དཔག་པའི་ཡུལ་དུ་མངོན་པར་འདོད་པ་དག་ལ་དངོས་པོའི་སྟོབས་ཀྱིས་ཞུགས་པའི་རྗེས་སུ་དཔག་པའི་ཡུལ་ཉིད་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་སྡུག་བསྔལ་གྱི་ བདེན་པ་ལ་སོགས་པ་ལྟ་བུའོ།

通过"阿阇黎"等来解释。阿阇黎自身说明非余遍比量能立，与将要解释的相连。
于何处说呢？说"理者"等。于《集量论》中显示理者们的余遍比量是错乱时。如何相似呢？说"譬如"等。譬如以体相等为因，虽未尝果，立与所尝果味相等。
以"入一器内故"为因，如见，即以见熟饭等相似为喻，立未熟饭为熟。
"彼非能立之理亦"即余遍比量非能立之理亦，"仅由未见，显示遮遣"等已先说。
"信言无欺，总及比量"等，若问法称论师亦许教量相为一分无欺性耶？说"教量相"等。教量相一分无欺性此义，我等已于"此人不能依止教量"之中间说明。
教量相一分无欺等，非仅依止极成一境有性，然教量相为现量所不能遍断诸境者，是可考察，即于何有可考察性，如是安立词句。
若如自体以量成立及清净推理，即于论中欲许为现量境者是现量性，如佛教宗义中的心等。于欲许为不依教之比量境者是事势力转比量境，如苦谛等。

།ལུང་ལ་མ་ལྟོས་པའི་རྗེས་སུ་དཔག་པའི་ཡུལ་དུ་མངོན་པར་འདོད་པ་དག་ཀྱང་དེ་ལྟ་བུའི་ངོ་བོ་ཡིན་ནོ། །ཡུལ་རྣམ་པ་གསུམ་ནི་བདག་ཉིད་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཚད་མས་ཡོད་པ་གྲུབ་པ་ཡིན་ནོ། །མངོན་སུམ་ལ་སོགས་པའི་ཚད་མའི་ཡུལ་དུ་མངོན་པར་འདོད་པ་མ་ཡིན་པ་ དག་ནི་མངོན་སུམ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ།བདག་ཉིད་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཚད་མས་དགག་པ་གྲུབ་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ན་གྲུབ་པ་དང་དགག་པ་རྣམ་པར་དག་པ་ཡིན་ན། ལྷག་མ་ཤིན་ཏུ་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པའི་དོན་དག་ལ་སྒྲ་རྣམས་མེད་ན་མི་འབྱུང་བ་ཉིད་མེད་ན་སྟེ་འབྲེལ་པ་མེད་དུ་ཟིན་ཀྱང་གོ་སྐབས་མེད་པར་སྐྱེས་ བུས་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བའི་འཇུག་པ་རིགས་པ་ཡིན་ནོ།།དེ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ནི་དཔྱོད་པ་ནུས་པ་ཅན་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ལ་མཐོང་བ་འཁྲུལ་པ་མེད་པ་ཅན་གྱི་ལུང་ལའོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དེ་ལྟར་གྱུར་པའི་ལུང་དེ་ལ་འགའ་ཞིག་གི་ཚེ་མི་སླུ་བ་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཞན་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ལུང་གང་ལ་ཇི་སྐད་དུ་བཤད་པའི་ ལུང་རྣམ་པར་དག་པ་མེད་པ་དེ་ལ་འཇུག་པ་མི་རིགས་སོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།ཁོ་བོ་ཅག་གིས་དཔྱོད་པར་ནུས་པ་ཅན་གྱི་ཡུལ་ཉིད་ལ་ལུང་ནི་སྐྱེས་བུ་གང་གིས་ཚད་མས་མཐོང་བ་དང་འགལ་ཞིང་གནོད་པས་ཚད་མས་མཐོང་བ་དང་འགལ་བ་ཅན་གྱི་འཇུག་པ་ནི་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ལུང་གི་མཚན་ཉིད་བཤད་དོ། ། སྐྱེས་བུ་ཐ་མལ་པའི་ཡུལ་མེ་སྟེ་སྐྱེས་བུ་ཐ་མལ་པའི་ཡུལ་གྱི་མེ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་གྲང་བ་འཇོམས་པར་ནུས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་རྗོད་པར་བྱེད་པ་སྟེ། མེ་ནི་ཁ་བའི་གཉེན་པོ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་རིག་བྱེད་ཀྱི་ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་གྱུར་པའི་ངག་བདེན་པའི་དོན་ཅན་དེ་དཔེ་བསྟན་ནས། རིག་བྱེད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཅན་གྱི་བསྟན་བཅོས ཐམས་ཅད་བདེན་པའི་དོན་ཅན་ཞེས་སྨྲའོ།།བསྟན་བཅོས་ཇི་ལྟ་བུ་ཞིག་ཅེ་ན། ཡོངས་སུ་གཅོད་པར་ནུས་པ་ཅན་ཡིན་ན་ཡང་སྟེ། ཡུལ་ཚད་མས་རྟོགས་པར་བྱ་བ་ཡིན་ན་ཚད་མ་དང་འགལ་བའི་ཕྱིར། ཆེས་རིགས་པ་ཡང་ཚད་མ་དང་ལྡན་པ་ཡང་མ་ཡིན་པ་དཔྱོད་པ་པ་སོགས་པ་གང་ཡིན་པ་ དེས་དེ་ལྟ་བུར་གྱུར་པའི་བསྟན་བཅོས་བདེན་པའི་དོན་ཅན་ཁས་ལེན་པ་འདིའི་དཔྱོད་པ་པ་ལ་སོགས་པ་དེ།གཡེམ་མ་མུར་ཅོར་གྱིས་རྒྱལ་བཞིན། །ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་རོ། །ཆེས་རིགས་པ་དང་ལྡན་པ་མ་ཡིན་པ་ཞེས་བཤད་པ་དེ་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། སྐྱེས་བུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། རྗོད་བྱེད་པ་ཞེས་ བྱ་བའི་ཚིག་དེ་ནི་ཐམས་ཅད་ལ་སྦྱར་བར་བྱའོ།།སྐྱེས་བུ་རྟག་པར་བྱེད་པ་ཡོད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ལྟར་ན། སྐྱེས་བུ་རྟག་པར་བྱེད་པ་པོ་དང་སྟེ་རྗོད་པར་བྱེད་པའི་བསྟན་བཅོས་སོ། །དེ་བཞིན་དུ་དངོས་པོ་རྣམས་རྟག་པར་རྗོད་པར་བྱེད་པ་པོའིའོ། །དབང་བོ་ལས་འདས་པ་སྟེ། མངོན་སུམ་མ་ཡིན་པའོ།

欲许为不依教之比量境者亦是如是体性。三种境以如自体之量成立。非欲许为现量等量境者非现量性等，以如自体之量成立遮遣。
如是，若成立与遮遣清净，则于余极隐蔽义中，虽诸声无不生性即无关联，然人于无机会处起疑虑之趣入是应理。
"于彼"即于能察一切事无错乱见之教。为何？因如是教有时可能无欺故。"异此"即于无如所说清净教者，趣入不应理之义。
我等说教量相为：于能察境，任何人以量见相违及害故，趣入与量见相违者不应理。
凡夫境火即凡夫境中何火，能破寒者，即说"火是寒对治"此吠陀一分真义语为喻，说一切具吠陀相论皆有真义。
何等论？若能遍断者，由境应以量了知故，与量相违故，极不应理且无量者，如胜论师等，彼如是许此论有真义之胜论师等，"如淫女喧哗胜"而配。
为显示极不应理无量者，说"人"等。"能诠"之词应遍配一切。"人常作者有"如是，人常作者即能诠论。如是诸事常能诠者。超根即非现量。

།དབང་པོ་ ལས་གཟུང་བྱ་སྟེ་མངོན་སུམ་དུ་རྗོད་པར་བྱེད་པའིའོ།།དེ་བཞིན་དུ་དངོས་པོ་རྣམས་ཀྱི་རྒྱུ་འགལ་བ་མེད་པ་སྟེ་རིགས་པ་དང་མི་ལྡན་པར་རྗོད་པར་བྱེད་པ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་དངོས་པོ་རྣམས་ཀྱི་གནས་པ་འགལ་བ་རྗོད་པར་བྱེད་པ་དང་། དངོས་པོ་རྣམས་ཀྱི་ལྡོག་པ་འགལ་བ་རྗོད་པར་བྱེད་པའིའོ། །དེ་དག་ཀྱང་འགྲེལ་བ་ ལས་གསལ་བར་འགྱུར་རོ།།ཇི་སྐད་དུ་བཤད་པ་ལས་སྤྱོད་ཡུལ་རྣམ་པར་གསལ་བའི་དངོས་པོ་གཞན་དག་གོ། །གང་ལ་སྤྱོད་ཡུལ་ཏེ་གོ་སྐབས་བསལ་ཞིང་སྤངས་པ་དེ་ལ་དེ་སྐད་ཅེས་བྱའོ། །སྤྱོད་ཡུལ་གང་གིས་རྣམ་པར་བསལ་བ་ཡིན་ཞེ་ན། ཚད་མ་གཉིས་ཀྱིས་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། མངོན་སུམ་དང་ རྗེས་སུ་དཔག་པ་དག་གིས་བསལ་བ་ཡོད་སྲིད་པ་ཅན་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།དངོས་པོ་དེ་ལྟ་བུར་གྱུར་པ་དེ་རྗོད་པར་བྱེད་པའིའོ། །དེ་བཞིན་དུ་ལུང་ལ་ལྟོས་པའི་རྗེས་དཔག་དང་། འགལ་བ་དག་ནི་རྗོད་བྱེད་པའིའོ། །དེ་བས་ན་རྒོལ་བ་འདི་ལྟར་དོན་རིགས་པ་མ་ཡིན་པ་དུ་མ་རྗོད་པར་བྱེད་པའི་བསྟན་བཅོས་བདེན་པའི་ དོན་ཅན་ཁས་ལེན་པ་གཡེམ་མ་མུ་ཅོར་གྱིས་རྒྱལ་བཞིན་ནོ།།ཅི་ཞིག་མ་བྱས་པར་ཁས་ལེན་པ་ཡིན་ཞེ་ན། དེས་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། དངོས་པོ་དཔྱད་པར་ནུས་པ་ཅན་ལ་བསྟན་བཅོས་ཀྱིས་འགལ་བ་མ་བསལ་བ་སྟེ་ལན་མ་བཏབ་པར་རོ། །སྐྱེས་བུ་བསྟན་བཅོས་ལ་འཇུག་པའི་རྒྱུ་མཚན། འབྲེལ་པ་དང་ནི་རྗེས་སུ་མཐུན། །སྐྱེས་བུའི་དོན་ནི་རྗོད་བྱེད་པའི། །མཚན་ཉིད་ཅན་གྱི་བསྟན་བཅོས་ཀྱི་དོན་དེ་མ་བསྟན་པར་ཁས་ལེན་པའོ། །སྐྱེས་བུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་འཆད་པར་བྱེད་དེ། ངོ་བོ་སྔ་མ་འཕོ་བ་མེད་པ་དང་ངོ་བོ་ཕྱི་མ་ལེན་པ་མེད་པ་གང་ལ་ཡོད་པ་ཞེས་བྱ་བར་ཚིག་རྣམ་པར་སྦྱར་རོ། ། འདིས་ནི་སྒྲའི་དོན་རྟོགས་པའི་དོན་རྣམ་པར་འགྲེལ་པའོ། །སྐྱེས་བུ་དེ་འདྲ་བའི་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་ལེགས་པར་བྱས་པ་དང་། ཉེས་པར་བྱས་པའི་ལས་རྣམས་ཀྱི་བྱེད་པ་པོ་དང་སྐྱེས་བུ་དེ་འདྲ་བ་དེ་ཉིད་ལས་ཀྱི་འབྲས་བུ་རྣམས་ལོངས་སྤྱོད་པ་པོ་ཡིན་ནོ། །རྣམ་པ་གང་གིས་བྱེད་པ་པོ་དང་ལོངས་སྤྱོད་པ་ཡིན ཞེ་ན།འཕྲོད་པ་འདུ་བ་ཅན་གྱི་རྒྱུ་ཉིད་དང་། བྱིན་གྱིས་བརླབས་པའི་ངོ་བོས་སོ། །སོགས་པའི་སྒྲས་ནི་སྦྱོར་བའི་ངོ་བོས་སོ། །དེ་ལ་སེམས་ལས་བྱུང་བ་བསོད་ནམས་དང་བསོད་ནམས་མ་ཡིན་པ་དེའི་འཕྲོད་པ་འདུ་བ་ཅན་གྱི་རྒྱུ་ཉིད་ཀྱིས་བྱེད་པ་པོ་ཡིན་ཏེ། བློ་བདག་ལ་འདུ་བ་དང་ལྡན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། ། ལུས་དང་ངག་གི་ལས་བྱིན་གྱིས་བརླབས་པའི་ངོ་བོ་བྱེད་པ་པོ་ཡིན་ཏེ། བདག་ཉིད་ཀྱིས་བརླབས་པའི་ལུས་དང་ངག་དག་ནི་རང་གི་བྱ་བ་རྣམས་ལ་འཇུག་པའི་ཕྱིར་རོ།

从根所取即能诠现量。如是诸事无违因即不应理能诠，如是诸事住相违能诠，及诸事遮相违能诠。此等于注释中当明。
如所说，余明了行境事。于何行境即机会已遮已断者，说为彼。以何遮行境耶？说"以二量"，即以现量与比量遮有可能之义。能诠如是体性事。如是能诠与依教比量相违。
是故此论者如是许多不应理义能诠论有真义，如妓女喧哗而胜。
未作何而许？说"彼"等。于能察事未以论遮违即未答。人趣入论之因由，关联及随顺，诠说人义之相论义，未显而许。
以"人"等解释。无前体转移及无后体取者，如是配词。此释声义了知之义。如是人依次为善作恶作诸业作者，及如是人即为诸业果受者。
以何相为作者与受者耶？以和合因性及加持体性。"等"字摄取以相应体性。
其中，福与非福心所以和合因性为作者，因心与我具和合性故。身语业以加持体性为作者，因自加持身语趣入自作业故。

།གང་གི་ཚེ་གཞན་གྱི་ལས་རྣམས་བྱེད་པ་དེའི་ཚེ་སྦྱོར་བ་པོའི་ངོ་བོས་གཞན་གྱི་བདག་སྦྱོར་བར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བཞིན་དུ་ལས་ཀྱི་འབྲས བུ་བདེ་བ་དང་།སྡུག་བསྔལ་དག་གི་འཕྲོད་པ་འདུ་བའི་རྒྱུ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཟ་བ་པོ་ཡིན་ཏེ། བདེ་བ་དང་སྡུག་བསྔལ་བ་དག་ནི་བདག་དང་འདུ་བ་དང་ལྡན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །ལུས་དང་སྡུག་བསྔལ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་མངོན་པར་འདོད་པ་དང་། མངོན་པར་འདོད་པ་མ་ཡིན་པའི་ཡུལ་རྣམས་བྱིན་གྱིས་བརླབས་པའི་ ངོ་བོའི་ཕྱིར་ཟབ་པོ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཅི་རིགས་པར་སྦྱར་རོ།།དེ་སྐད་དུ་རིག་བྱེད་ཀྱི་སྨྲ་བ་དེ་དང་དེ་ནི་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་བཅོས་མཛད་པས། རྟག་པ་རྣམས་ལ་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་དངོས་པོ་མི་སྲིད་པར་བསྟན་པ་དང་། རང་གི་སྡེ་པ་དག་གིས་རང་གི་བསྟན་བཅོས་གཞན་དུ་མང་དུ་བསྟན་ཟིན་ཏོ། །དངོས་པོ་ འགའ་ཞིག་རྟག་པ་ཉིད་མི་རིགས་པ་རིག་བྱེད་ཀྱིས་སྨྲས་པ་དེ་ནི་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་རོ།།ཅིའི་ཕྱིར་མི་རིགས་ཤེ་ན། སྐད་ཅིག་མ་མ་ཡིན་པ་ནི་རིམ་དང་ཅིག་ཅར་དག་གིས་དོན་གྱི་བྱ་བ་བྱེད་པ་འགལ་བས་ན་དངོས་པོའི་ཆོས་ལས་འདས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །དངོས་པོ་ནི་དོན་བྱེད་པར་ནུས་པ་ཡིན་ལ་དོན་བྱེད་པར་ནུས་པ་དེ་ཡང་ སྐད་ཅིག་མ་མ་ཡིན་པ་ལ་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་དེ་ནི་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ན་དེ་དངོས་པོའི་ཆོས་རྟག་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་གང་ལས་ཡིན།སྤྱི་ལ་སོགས་པ་མངོན་སུམ་མ་ཡིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་སྒྲས་ནི་ལས་དང་ཡོན་ཏན་ལ་སོགས་པའོ། །མངོན་སུམ་དག་ཡིན་པར་རིག་བྱེད་ཀྱིས་སྨྲས་པ་དེ་ནི་ ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་དང་སྦྱར་རོ།།སྐྱེས་བུ་གནས་པ་དང་ལྡན་པ་ནི་དངོས་པོ་རྣམས་སྐྱེ་བ་དང་གནས་པ་དང་འཇིག་པ་འགལ་བ་དག་རིག་བྱེད་ཀྱིས་སྨྲས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་དང་སྦྱར་རོ། །སྐྱེ་བ་མི་རིགས་པ་ཉིད་ཀྱིས་དངོས་པོ་རྣམས་རྒྱུར་འགལ་བ་ཞེས་དེ་སྐད་དུ་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། །རྒྱུར་འགལ་བ་དེ་ཉིད་དུ་ གསལ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཁྱད་པར་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ།ཁྱད་པར་དུ་བྱར་མེད་པ་ཅན་ནི་རྟག་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །སྔར་ཞེས་བྱ་བ་བྱེད་པའི་དུས་མ་ཡིན་པའི་གནས་སྐབས་སུ་བྱེད་པ་པོ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིས་གཞན་ལ་ལྟོས་ནས་ཏེ། ལྷན་ཅིག་བྱེད་པ་ལ་ལྟོས་ནས་བྱེད་པ་པོ་ཉིད་ཡིན་པར་རིག་བྱེད་ཀྱིས་སྨྲ་པའོ། ། དེ་དང་དེ་མི་རིགས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་སངས་རྒྱས་པར་བསྟན་ཞིང་སྟོན་པར་ཡང་འགྱུར་རོ། །གྲུབ་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་གནས་པ་འགལ་བ་རྗོད་པར་བྱེད་པ་ཉིད་རིག་བྱེད་ཀྱིས་སྨྲས་པའོ། །རང་གི་རྒྱུ་ལས་གྲུབ་པའི་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་ཕྱིར་འབྲས་བུའི་ངོ་བོ་ཅན་མ་ཡིན་ཏེ། གྲུབ་ཟིན་པ་ཡང་གྲུབ་པ་མི་རུང་བའི ཕྱིར་རོ།

当作他业时，以相应体性令他我相应故。如是，由业果乐苦之和合因性故为受者，因乐苦与我具和合性故。身与苦能成所欲与非所欲境以加持体性故为受者，如是相应。
如是吠陀所说彼彼不应理，论师已显示常法不可能有因果事，自部已于他论中多所显示。某事为常不应理，吠陀所说彼，何故不应理？非刹那者以次第及顿时作事相违故，超越事法性故。
事是能作义，而能作义于非刹那者不可能故，彼非有，则彼事法常性等从何而有？总等非现量等字摄取业、德等。现量等吠陀所说彼等相配。
人具住者，诸事生住灭相违等吠陀所说等相配。由生不应理故说诸事因相违。为明因相违故，说"差别"等。无可差别者因是常故。
前即非作时位非作者，后依他即依俱作为作者，吠陀所说。彼彼不应理，已显示及当显示为佛教。
以"成故"等，吠陀说住相违能诠。由从自因成立因故非果体性，因已成者不应再成故。

།དེ་ལྟ་བུར་གྱུར་པའི་དངོས་པོ་དེའི་རྟེན་གྱི་དབང་གིས་གནས་པའི་རིག་བྱེད་ཀྱིས་སྨྲས་པའོ། །དེ་དང་དེ་རིགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ཐམས་ཅད་ལ་ལྟོས་པ་མེད་པར་གྲུབ་པ་ནི་གཞན་གྱི་སྟོབས་ཀྱིས་གནས་པ་མི་རུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཡང་སྔར་བཤད་ཟིན་ཏོ། །འཇིག་པ་འགལ་བ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རྒྱུ་ལས་ཞེས་ བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་པ་ལས།རྒྱུ་ལས་ཏེ་འཇིག་པའི་རྒྱུ་ལས་དངོས་པོ་རྣམས་འཇིག་པ་ཞེས་བྱ་བ་རིག་བྱེད་ཀྱིས་སྨྲས་པ་དེ་ཡང་རིགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། འཇིག་པ་ནི་རྒྱུ་དང་ལྡན་པ་ཉིད་དུ་འགལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དོན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་དེ་ཡང་སྔར་རྒྱས་པར་བསྟན་ཞིང་རབ་ཏུ་བྱེད་པ་གཞན་དག་ཏུ་ཡང་བསྟན་ཏོ། ། གཞན་ཡང་ཡོད་དོ་ཞེས་རིག་བྱེད་ཀྱིས་སྨྲས་པའོ། །ཅི་འདྲ་བ་ཞིག་ཅེ་ན། གྲགས་པ་ལས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་པ་ཅན་ཏེ་མེད་དུ་ཟིན་ཀྱང་ཡོད་པར་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པ་ཅན་ནོ། །གང་ལ་རབ་ཏུ་གྲགས་པ་ལས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་པ་ཡོད་པ་ཞེས་བྱ་བར་ཚིག་རྣམ་པར་སྦྱར་རོ། །གང་གིས་གྲགས་པ་ལས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་པ་ཅན་ཡིན་ཞེ་ན། མངོན་སུམ་དང་རྗེས་སུ་དཔག་པ་དག་གིས་རབ་ཏུ་གྲགས་པ་མེད་པ་ཉིད་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཡོད་པ་ཉིད་དུ་རིག་བྱེད་ཀྱིས་སྨྲས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དེས་ནི་ཚད་མ་གཉིས་ཀྱི་སྤྱོད་ཡུལ་ཏེ་རྣམ་པར་གསལ་བ་གཞན་དག་གམ་ཞེས་དེ་རྣམ་པར་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། མེ་ལ་སྦྱིན་སྲེག་སྦྱིན་ཞེས་བྱ་བ ལ་སོགས་པ་ལ།སོགས་པའི་སྒྲས་ནི་འབབ་སྟེགས་ཀྱི་ཁྲུས་ལ་སོགས་པ་ནི་སྡིག་པ་སྦྱོང་བར་ནུས་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་རིག་བྱེད་ཀྱིས་སྨྲས་པའོ། །འདིར་ཡང་སོགས་པའི་སྒྲས་ནི་ཆོས་འཕེལ་བ་ལ་སོགས་པའི་ནུས་པ་ཉིད་དོ། །དེ་ཡང་ལུང་ལ་བརྟེན་པའི་རྗེས་སུ་དཔག་པས་གནོད་ པའོ།།དེ་ལྟར་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པའི་རང་བཞིན་ཆོས་མ་ཡིན་པ་དང་། དེས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བ་ཅན་གྱི་ལས་ཞེས་བྱ་བ་ལུང་ལ་རྣམ་པར་གཞག་པ་དེ་གཉི་ག་ཡང་མེད་ལ་སྦྱིན་སྲེག་ལ་སོགས་པ་དང་འགལ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཇི་ལྟར་ན་ཆོས་མ་ཡིན་པ་དེ་དག་པའམ། ཇི་ལྟར་ན་ཆོས་འཕེལ་བར་འགྱུར། དེ་བས་ན་ ཆོས་ནི་མ་ཆགས་པ་ལ་སོགས་པ་དང་དེས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བ་ཅན་གྱི་ལས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང་།འབབ་སྟེགས་ཀྱི་ཁྲུས་ལ་སོགས་པ་ནི་དེའི་རང་བཞིན་ཅན་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཡང་བསྟན་བཅོས་གཞན་དུ་བསྟན་ཟིན་པས་འདིར་མ་སྨྲས་སོ། །སོགས་པའི་སྒྲས་ནི་དེ་ལྟ་བུའི་རིགས་པ་ཅན་ གཞན་དག་ཀྱང་རིགས་པ་མ་ཡིན་པར་བརྗོད་པ་ཡིན་པར་བལྟ་བར་བྱའོ།

如是事依所依力而住，吠陀所说。彼彼不应理，因一切无所待而成者不应由他力而住故。此亦先已说。
为显灭相违故，说"从因"等。从因即从灭因诸事灭，吠陀所说彼亦不应理，因灭有因性相违故。"义"等亦先广说及于他品中亦说。
复有吠陀所说。何等？与共许相违者，虽无而有不颠倒者。于何有共许相违，如是配词。以何为共许相违者？以现量比量共许为无者，吠陀说为有之义。此释"二量行境即明了他"等。
何故？于"火中行供"等，"等"字摄取浴场沐浴等能净罪性等吠陀所说。此中"等"字摄取法增等能性。此亦为依教比量所害。
如是贪等性非法，及彼所显业，此二教安立虽无，然与供火等无违故，云何净彼非法？云何增长法？
是故，法是无贪等及彼所显业自性故，浴场沐浴等非彼自性故。此亦于他论已说，故此不说。"等"字应知说如是类余不应理。

།དེ་སྐད་དུ་རིགས་པ་མ་ཡིན་པ་དེའི་དོན་སྨྲ་བ་དེའི་རིག་བྱེད་དེའི་བསྟན་བཅོས་ཀྱི་ལུགས་ཏེ་བསྟན་བཅོས་ཀྱིས་བསྟན་པར་བྱ་བའི་དངོས་པོ་མངོན་སུམ་ལ་སོགས་པའི་ཡུལ་རྣམ་པ་གསུམ་པོ་ཐམས་ཅད་ལ་ཡང་ཚད་མ་དང་འགལ་བ་མ་ བསལ་ཞིང་ལན་མ་བཏབ་པར་རོ།།བསྟན་བཅོས་ལ་འཇུག་པའི་ཡན་ལག་ཏུ་གྱུར་པའི་ཆོས་ནི་བསྟན་བཅོས་ཀྱི་ཆོས་ཏེ། དེ་མ་བསྟན་པར་རོ། །བསྟན་བཅོས་དེ་དག་ཀྱང་གང་ཞེ་ན། འབྲེལ་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། ཚིག་རྣམས་ཀྱི་ཕན་ཚུན་འབྲེལ་པའི་དོན་ཅན་ཉིད་ནི་འབྲེལ་པ་ ཡིན་ཏེ།སེའུ་བཅུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་བཞིན་དུ་འབྲེལ་པ་མེད་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །བསྒྲུབ་པར་ནུས་པའི་ཐབས་ཡིན་ལ་དེ་ནི་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་ཐབས་ཡིན་ཏེ། གང་གིས་བསྟན་བཅོས་ལ་སྐྱེས་བུའི་དོན་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་ཐབས་སྟོན་པའོ། །སྐྱེས་བུས་བསྒྲུབ་པ་ཉིད་དུ་ནུས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །སྐྱེས་ བུའི་དོན་ནི་མངོན་པར་མཐོ་བ་དང་ངེས་པར་ལེགས་པའོ།།འབྲེལ་བ་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་ཐབས་དང་། སྐྱེས་བུའི་དོན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཟླས་དབྱེ་བའོ། །ཕྱིས་དེ་དག་གི་རྗོད་པར་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དྲུག་པའི་བསྡུ་བའོ། །འགལ་བ་མ་བསལ་བའི་ཕྱིར་བསྟན་བཅོས་གཟུང་བར་བྱ་བ་ཉིད་མ་ ཡིན་པར་བཤད་པ་མ་ཡིན་ནམ།དེ་བས་ན་ཅིའི་ཕྱིར་བསྟན་བཅོས་ཀྱི་ཆོས་མ་བསྟན་པར་ཞེས་བཤད་ཅེ་ན། འདིར་མངོན་སུམ་དང་རྗེས་སུ་དཔག་པའི་ཡུལ་ལ་རྣམ་པར་དག་པ་བསྟན་ནས། འགའ་ཞིག་གིས་ཚེ་གཞན་དུ་འབྲེལ་པ་ལ་སོགས་པ་དང་བྲལ་བ་བརྗོད་པར་འགྱུར་བ་དེའི་དོན་དུ་བསྟན་བཅོས་ཀྱི་ ཆོས་མ་བསྟན་པར་ཞེས་བཤད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་དགོངས་སོ།།དེ་ལྟར་ན་འབྲེལ་བ་ལ་སོགས་པ་བརྗོད་པར་བྱེད་པ་བསྟན་བཅོས་ཀྱི་ཆོས་མ་བསྟན་པར་ཤིན་ཏུ་གྲགས་པའི་ཡུལ་བདེན་པར་བརྗོད་པ་ཙམ་གྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ཤིན་ཏུ་གྲགས་པའི་ཡུལ་ནི་མེས་གྲགས་བ་བཟློག་པར་ནུས་པའོ། །དེའི་བདེན་ པ་བརྗོད་པ་སྟེ་བདེན་པ་བརྗོད་པ་ཙམ་དེས་སོ།།ཤེས་རབ་ཀྱིས་ཀྱང་སྡུག་བསྔལ་བའི་སྒོ་ནས་རྟོགས་པ་དེ་ལྟར་ཤེས་རབ་ཀྱིས་རྟོགས་པར་དཀའ་བའོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཐིབས་བོ་སྟེ། དེ་ལྟ་བུར་གྱུར་པའི་ཡུལ་དེ་ལ་སྟེ་ཤིན་ཏུ་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པ་ཡང་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ཉེས་པ་མེད་པ་ཉིད་ནི་བདེན་པའི་ དོན་ཅན་ཉིད་དོ།།སྒྲུབ་པར་འདོད་པ་སྟེ་དཔྱོད་པ་པས་སོ། །གཡེམ་མ་མུ་ཅོར་གྱིས་ཏེ། འབྲེལ་པ་མེད་པས་ཀྱང་རྒྱལ་བ་ལྟ་བུའོ། །གཡེམ་མ་ཅི་འདྲ་བས་རྒྱལ་བ་དེ་ཉིད་གཡེམ་མ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་འཆད་པར་བྱེད་དེ། གཡེམ་མ་ནི་སྤྱོད་ངན་ཅན་ནོ།

如是说不应理义者之吠陀论，其论义即论所显事，于现量等三境一切，未遮违量未答。未显论入支分之论法。
何等为彼等论？说"关联"等。词义相互关联义为关联，非如"十猴"等无关联。能成方便即随顺方便，谓显论中成办士夫义之方便。即士夫所能成就义。士夫义即增上生及决定胜。
关联、随顺方便、士夫义为复合词。后说"彼等能诠"为第六格合。
岂非已说由未遮违故论非所取？则何故说"未显论法"？此中显现量比量境清净后，为显某时他世离关联等所说故，说"未显论法"，如是意趣。
如是，未显诠说关联等论法，仅以极成境真实诠说。极成境即火能遮寒。以其真实诠说，即仅以真实诠说。
慧亦由苦门了知如是难以慧了。故说"深"，即于如是境即极隐蔽义。无过性即有真实义。
欲成即观察者。以妓女喧哗，即以无关联亦胜。何等妓女胜，以"妓女"等解释。妓女即行恶者。

།བདག་ཉིད་ཀྱིས་བདག་པོས་ལོག་པར་ ཞུགས་པའི་གནས་མཐོང་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ལོག་པར་ཞུགས་པའི་གནས་སྐབས་མཐོང་ནས་སྐྱེས་བུ་གཞན་དང་ཁྱོད་འབྲེལ་པར་བྱས་སོ་ཞེས་ཀླན་ཀ་བཙལ་བ་ན།བདག་པོ་ལ་ལན་དུ་ཟེར་བ་སྟེ་ལན་དུ་བརྗོད་པའོ། །ཇི་ལྟར་ལན་དུ་ཟེར་ཞེ་ན། དེ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། མ་ཞེས་བྱ་བ་འདིས་ སྤྱི་པར་གནས་པའི་བུད་མེད་ལ་འབོད་པའོ།།ཀྱེ་མ་ངའི་བདག་པོ་སྐྱེས་བུའི་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ལ་ལྟོས་ཤིག་ཅེས་བྱ་བར་སྦྱར་རོ། །ཆོས་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་རྒྱུར་འགྱུར་བའི་ཆུང་མ་ནི་བར་གྱི་ཚིག་མི་མངོན་པའི་བསྡུ་བ་སྟེ། མར་གྱི་བུམ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལྟ་བུའོ། །མའི་ཆོས་བཞིན་གྱི་ཆུང་མས་ ཡིད་ཆེས་པ་མེད་པར་བདག་གི་ཆུ་བུར་དང་འདྲ་བའི་ཕྱིར་མིག་གི་ཆུ་བུར་དག་ཅེས་བྱ་བའི་མིང་གཉིས་ཀྱི་མིང་ཅན་གྱིས་ཡིད་ཆེས་པར་བྱེད་ཅེས་བྱ་བའི་སྐབས་ཡིན་ནོ།།གང་ལ་མིག་ཅེས་བྱ་བའི་མིང་ཡོད་པ་ཞེས་ཚིག་རྣམ་པར་སྦྱར་རོ། །སྐྱེས་བུ་གཞན་དང་འབྲེལ་པ་མ་བྱས་པའི་རྒྱུ་ནི་གྲོང་པ་ཞེས་ བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ།རྒན་པོ་ཡང་ཡིན་ལ་ཞར་བ་ཡང་ཡིན་པས་ན་རྒན་པོ་ལོང་བ་སྟེ་ལོང་བ་རྒན་པོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དེ་ལ་རྒན་པོ་སྨོས་པ་ནི་ན་ཚོད་དང་བྲལ་བར་སྟོན་ཏོ། །གཟུགས་ཀྱི་གནས་ཀྱི་མཆོག་མིག་ཡིན་པ་དེ་ལྟར་ན་དེ་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་ལོང་བ་སྨོས་པ་ནི་གཟུགས་ངན་སྟོན་ཏོ། ། གྲོང་པ་སྨོས་པ་ནི་སྒྱུ་རྩལ་ལ་མཁས་པ་ལ་སོགས་པའི་ཡོན་ཏན་དང་བྲལ་བ་སྟོན་ཏོ། །ཤིང་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་སྨོས་པ་ནི་དཀའ་བས་འཚོ་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་དབུལ་བ་ཉིད་སྟོན་ཏོ། །དེ་བས་ན་དེ་ལྟར་རྒས་པ་ལ་སོགས་པའི་ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་པའི་སྐྱེས་བུས་འབྲེལ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར། དོན་དུ་གཉེར་དུ་ཟིན ཀྱང་ཁོ་མོས་སྔར་དེ་དང་འབྲེལ་ཕ་མ་བྱས་ནའོ།།གཟུགས་དང་ཡོན་ཏན་ལ་རྗེས་སུ་ཆགས་པས་གཟུགས་ནི་མཛེས་པ་ཉིད་དོ། །ཡོན་ཏན་ནི་སྒྱུ་རྩལ་ལ་མཁས་བའོ། །གཟུགས་དང་ཡོན་ཏན་ལ་རྗེས་སུ་ཆགས་པ་ནི་མངོན་པར་འདོད་པའོ། །རྒྱུ་དེས་བློན་པོ་མཆོག་གི་ཁྱེའུ་དང་ཁོ་མོས་འདོད་པ་ སྤྱོད་པར་བྱེད་དམ་ཞེས་བྱ་བ་བློན་པོའི་གཙོ་བོའི་ཁྱེའུ་ནི་བུ་ཁྱེའུ་གཞོན་ནུའོ།།བློན་པོ་མཆོག་ཀྱང་དེ་ཡིན་ལ་ཁྱེའུ་ཡང་ཡིན་པས་ན་ཞེས་བྱ་བས་ནི་ཁྱད་པར་བསྡུ་བའོ།

自己见主人入邪处，即见入邪时，寻难说"汝与他人相关"时，对主人回答。如何回答？说"于彼"等。"母"是呼唤居于普通之女。
配为"呜呼我主，请观人之颠倒"。成法之因妻为中词不显合，如"酥瓶"等。如母法之妻无信，因如自水泡故，以"眼泡"二名者生信，此为其义。有"眼"名者，如是配词。
未与他人相关之因，说"村人"等。老且盲故为老盲，即盲老义。说老表离年龄。眼为色处最胜，故说盲表离彼故形恶。
说村人表离工巧等功德。说种树表贫，因难活命故。故如是具老等功德之人欲相关故，我先若与彼相关。
由贪著色德，色即妙相，德即工巧。贪著色德即所欲。由此因与上首大臣子行欲耶？上首大臣子即少年子。上首大臣亦彼亦子故，此为差别合。

།དེ་ལྟ་བུར་གྱུར་པའི་ཁྱེའུ་དང་ཁོ་མོས་འདོད་པ་སྤྱོད་པར་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ཇི་སྐད་དུ་སྲིད་པར་འགྱུར། དེ་ལ་གྲོང་པ་ལ་སོགས་པའི་ཉེས་ པ་བཞི་བཟློག་པས་བློན་པོ་མཆོག་གི་ཁྱེའུ་ལ་ཡོན་ཏན་བཞི་བསྟན་པ་ཡིན་ཏེ།གཟུགས་སྨོས་པས་ནི་མཛེས་པའི་ཉིད་དང་། ཡོན་ཏན་སྨོས་པས་ནི་སྒྱུ་རྩལ་ལ་མཁས་པ་ལ་སོགས་པའི་ཡོན་ཏན་དང་བློན་པོའི་མཆོག་སྨོས་པས་ནི་ཕྱུག་པོ་ཉིད་དང་། ཁྱེའུ་སྨོས་པས་ནི་ན་ཚོད་ཀྱི་ཡོན་ཏན་ཡིན་ནོ། །དེ་ཡང་ གཡེམ་མ་མུར་ཅོར་གྱིས་འཕངས་པའི་ཚིག་འབའ་ཞིག་ཡིན་གྱི་རིགས་པ་དང་ལྡན་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ།།དེ་ལྟར་ན་གཟུགས་དང་ན་ཚོད་དང་ཡོན་ཏན་དང་། ནོར་གྱིས་འབྱོར་པ་ནི་སྐྱེས་བུ་གཞན་མངོན་པར་དགའ་བའི་རྒྱུ་ཡིན་ནོ། །དེ་བས་ན་གཡེམ་མ་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་དང་བྲལ་བ་ཤིང་སྐྱེད་པ་དང་འདོད་པ་ སྤྱོད་པར་མི་བྱེད་པ་གང་ཡིན་པ་ནི་རིགས་པ་ཡིན་ཏེ།དེ་འདོད་པར་བྱ་བ་ཉིད་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་འབྱོར་པ་དང་ལྡན་པའི་བློན་པོའི་མཆོག་གིས་ཁྱེའུ་དང་ཡང་འདོད་པ་སྤྱོད་པར་མི་བྱེད་པས་འདི་དད་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་གལ་ཏེ་སྐྱེས་བུ་ཐ་མལ་པས་ རྟོགས་པར་བྱེད་པའི་མེ་གྲང་བ་སེལ་བར་བྱེད་པར་ནུས་པ་ལ་རིག་བྱེད་ཀྱི་བདེན་པའི་དོན་ཅན་ཉིད་དེ་ཙམ་ནི་ཤིན་ཏུ་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་བ་ལ་རིག་བྱེད་བདེན་པའི་དོན་ཅན་དུ་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་ངེས་པར་བྱེད་པའི་རྒྱུ་ནི་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ།།དེ་སྐད་དུ་སྨྲ་བ་དཔྱོད་པ་པ་ནི་བདག་ཉིད་གཡེམ་མ་བཞིན་དུ་མུ་ཅོར་ཉིད་དུ་རབ་ཏུ་ གསལ་བར་བྱེད་དོ།།བུད་མེད་ཀྱི་ཡུལ་ནི་ཆགས་པའི་ཤས་ཆེ་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་སྐྱེས་བུ་གཞན་མ་རྙེད་པ་ན་གྲོང་པ་རྒན་པོ་ལོང་བ་ཤིང་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་དང་། འཁྲིག་པ་སྤྱོད་དུ་ཟིན་ཀྱང་དེ་མི་སྟེན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཡེམ་མ་འཁྲུལ་པ་མེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་ཤིན་ཏུ་ཆགས་པ་ཅན་གྱི་བུད་མེད་འགའ་ ཞིག་གི་བློ་ཡང་འགྱུར་རོ།།མེ་གྲང་བ་སེལ་བར་བྱེད་པ་ཙམ་གྱིས་རིག་བྱེད་ལ་སེམས་པ་དང་བཅས་པ་འགའ་ཞིག་ཡང་དག་པའི་བློར་མི་འགྱུར་རོ། །དེའི་སྒོ་ནས་དཔྱོད་པ་པས་རིག་བྱེད་ཐམས་ཅད་དུ་བདེན་པའི་དོན་ཅན་ཉིད་དུ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ནི་གཡེམ་མའི་མུ་ཅོར་བས་ཀྱང་ལྷག་པ་ཡིན་པ་དེ་ལྟར་ན་ གཡེམ་མ་མུ་ཅོར་གྱིས་ཀྱང་རྒྱལ་བ་ལྟ་བུའོ་ཞེས་བཤད་པ་ཡིན་ནོ།།མེ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་དཔེའི་དོན་དཔེ་ཅན་ལ་སྦྱོར་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ནི་དེ་ལྟ་བུའི་རིགས་ཅན་ཏེ་གཡེམ་མའི་ལན་གྱི་ཚིག་དང་མཚུངས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ནི་ཤིན་ཏུ་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་བའི་དོན་ལ་རིག་བྱེད་མི་སླུ་བར་རྗེས་སུ་དཔག་ པའོ།

如是少年与我行欲，此云何可能？于彼，以遮村人等四过显上首大臣子四德：说色表妙相，说德表工巧等功德，说上首大臣表富裕，说少年表年龄功德。
此亦仅是妓女喧哗所抛之语，非具道理。如是色相、年龄、功德、财富是他人欢喜因。故妓女离色等与种树者不行欲，应理，因非所欲故。
亦不与具色等富饶之上首大臣子行欲，此不可信。如是，若凡夫了知火能遮寒，以吠陀真实义性仅此于极隐蔽处成吠陀真实义，无此决定因。
如是说者观察者如妓女显喧哗性。女境因贪分大故，不得他人时，与村人老盲种树者，虽行淫亦不亲近故。妓女无迷乱，极贪某女心亦如是。
仅由火遮寒，于吠陀有思某者不成真实智。由此门观察者成立吠陀一切真实义性，较妓女喧哗更过，如是说"以妓女喧哗亦胜"。
以"火是"等配喻义于所喻。彼如是类，即与妓女答语相同。彼于极隐蔽义比度吠陀不欺。

།ཇི་ལྟ་བུར་གྱུར་པ་ཞིག་ཅེ་ན། དངོས་པོ་དཔྱད་པར་ནུས་པ་ཅན་ལ་ཚད་མ་དང་འགལ་བ་མཐོང་བ་ཅན་ཏེ། གང་ལ་ཚད་མ་དང་འགལ་བ་མཐོང་བ་ཡོད་པ་ཞེས་བྱ་བར་ཚིག་རྣམ་པར་སྦྱར་རོ། །དཔེ་གང་གི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཡིན་ཞེ་ན། མེ་ནི་གྲང་བའི་གཉེན་པོའི་ཚིག་ གིས་ཏེ།དཔེར་ན་མེ་ནི་ཁ་བའི་གཉེན་པོ་ཡིན་ནོ་ཞེས་མི་སླུ་བ་དེ་བཞིན་དུ་རིག་བྱེད་ཀྱི་ངག་གཞན་དག་ཀྱང་མི་སླུ་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་ཆོས་བཞིན་གྱི་ཆུང་མ་ལྟ་བུ་ནི་རིག་བྱེད་ཡིན་ནོ། །ལོག་པར་ཞུགས་པ་དང་མཚུངས་པ་ནི་སྐྱེས་བུ་རྟག་པར་བྱེད་པ་པོ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་རྗོད་པར་བྱེད་པའོ། ། མིག་དང་མཚུངས་པ་ནི་མངོན་སུམ་དང་རྗེས་སུ་དཔག་པའོ། །དེ་ལ་གཡེམ་མ་གྲོང་པ་ལ་སོགས་སུན་ཕྱུང་བ་དང་འདོད་པ་མི་སྤྱོད་པ་དེ་དག་གིས་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་གང་རྫི་མོའི་བར་ལ་རབ་ཏུ་གྲགས་པ་མེ་ནི་གྲང་བ་འཇོམས་པར་ནུས་པ་ཉིད་རིག་བྱེད་ཀྱི་རྗེས་སུ་བརྗོད་པ་གང་ཡིན་པ དེ་ནི་རིགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ།ཡུལ་འདི་ལ་མི་ཤེས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་ལྟར་གཡེམ་མ་འདོད་པའི་ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་པ་བློན་པོའི་མཆོག་གིས་ཁྱེའུ་དང་འདོད་པ་སྤྱོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་རིགས་པ་དེ་ལྟར་རིག་བྱེད་ཀྱང་ཤེས་རབ་ཀྱིས་རྟོགས་པར་དཀའ་བའི་ཐིབས་པོ་ལས་ཤེས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་ལོག་པའི་ དོན་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་སྲིད་པར་འགྱུར་རོ།།འཁྲུལ་པར་མཐོང་བ་ཅན་གྱི་ཆུང་མའི་ཚིག་སྐྱེས་བུ་དེ་ལ་བཙུན་པ་མ་ཡིན་ན། གང་གིས་ན་བདག་ཉིད་ཀྱིས་ལོག་པར་ཞུགས་པའི་གནས་མཐོང་ནས་ཀྱང་རང་གི་མཐོང་བ་ཚད་མ་མ་ཡིན་པར་བྱས་ནས་དེའི་ཚིག་བདེན་པའི་དོན་ཅན་དུ་བྱེད་ པར་འགྱུར།དེ་བཞིན་རིག་བྱེད་ལས་བསྟན་པའི་དོན་ལ་གནོད་པ་ཅན་གྱི་ཚད་མ་དག་ཚད་མ་མ་ཡིན་པར་བྱས་ནས་རིག་བྱེད་ཆུང་མ་ལྟ་བུར་འཁྲུལ་པ་མཐོང་བ་ཅན་གྱི་ཚིག་ལས་ཤིན་ཏུ་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པ་རྟོགས་པར་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ནོ། །འདི་ཉིད་ཀྱི་སྐྱོན་གཞན་ནི་གལ་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ སྨོས་ཏེ།དེ་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ལྟར་མཐོང་བ་བཞིན་དུ་བདེན་པ་ཅིག་རྗོད་པ་ཙམ་གྱེས་སོ། །གལ་ཏེ་རིག་བྱེད་ཐམས་ཅད་ཚད་གྲུབ་ན་དེའི་ཚེ་སྐྱེས་བུ་ཐམས་ཅད་དོན་ཐམས་ཅད་ལ་ཚད་མར་འགྱུར་རོ། །འདི་ལྟར་སྐྱེས་བུ་མང་དུ་སྨྲ་བ་ལ། བདེན་དོན་ཅན་གཅིག་ཡོད་མེད་མིན་ཏེ། འོན་ཀྱང་ཡོད་པ་ཉིད་ ཡིན་ནོ།།ཇི་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་འཆད་པར་བྱེད་དེ། ཇི་ལྟར་འདི་ཤིན་ཏུ་བདེན་པར་བརྗོད་པ་སྟེ། གཅིག་ཏུ་བདེན་པར་བརྗོད་པ་ཉིད་དོ། །ཤིན་ཏུ་དཀའ་བ་ནི་སྡུག་བསྔལ་བས་བྱས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །ཤིན་ཏུ་དཀའ་བ་སྨོས་པས་ནི་དེ་ཉིད་སྟོན་པར་བྱེད་དོ།

如何？于能观察事物者见违量者，即有见违量者，如是配词。以何为喻而比度？以火为寒对治语，如火是寒对治不欺，如是余吠陀语亦不欺。
其中如法妻即吠陀。与邪入相同即"士夫常作者"等能诠。与眼相同即现量比量。其中**村人等破斥不行欲，彼等非理。
如是，牧女间极成火能破寒性，吠陀随说彼非理，因于此境无不知故。如**具欲德上首大臣子行欲说为应理，如是吠陀亦因于慧难知深处无知故，说邪义应成。
见迷乱妻语于彼士夫不贤，则何故自见邪入处已，令自见非量已，令彼语有真实义？如是于吠陀所说义有违害量已令非量已，不应从吠陀如妻见迷乱语了知极隐蔽。
此过失他者，说"若"等。"如是"即如所见真实诠说而已。若吠陀一切成量，尔时一切士夫于一切义成量。如是多言士夫中，非无一真实义者，然实有。
以"如何"等解释。如是此极真实诠说，即一向真实诠说性。极难即由苦作故。说极难即显彼。

།འདིས་ཤིན་ཏུ་མི་སྲིད་ པ་ནི་མ་ཡིན་གྱི་འོན་ཀྱང་སྒྲིབ་པ་ཐམས་ཅད་སྤངས་པ་ཅན་དང་སྙིང་རྗེ་གོམས་པར་གྱུར་པ་ཅན་གྱིས་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཤིན་ཏུ་དཀའ་བ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ།།དེ་བཞིན་དུ་ཤིན་ཏུ་བདེན་པ་མ་ཡིན་པ་བརྗོད་པ་ཡང་དཀའ་བ་ཡིན་ཏེ། ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཚེ་དོན་ཐམས་ཅད་ལ་སྐྱེས་བུ་ བདེན་པ་ཉིད་མ་ཡིན་པ་ཉིད་སྨྲ་བ་ནི་མེད་དོ།།དེ་བས་ན་སྐྱེས་བུ་མང་དུ་སྨྲ་བ་ལ་ཡང་ངག་གཅིག་ཀྱང་བདེན་པའི་དོན་ཅན་ཡིན་ནོ། །ངག་མང་པོའི་ནང་དེ་ལས་ཚིག་གཅིག་རྣམ་པ་འགའ་ཞིག་གིས་ཏེ། བྱ་རོག་དང་ཏ་ལའི་ཚུལ་དུ་ཡང་བདེན་པའི་དོན་ཅན་ཉིད་དུ་མི་སླུ་བའི་ གཏན་ཚིགས་དེས་སོ།།མི་སླུ་བ་དེ་ལས་ཚིག་གི་ཚོགས་ལྷག་མ་ཞེས་བྱ་བ་གང་གི་ཚིག་གཅིག་ལ་མི་སླུ་བར་མཐོང་བའི་སྐྱེས་བུ་དེའི་ཚིག་གི་ཚོགས་དེ་ལྟར་འགྱུར་ན་སྟེ། མི་སླུ་བ་ཉིད་དུ་ཁས་ལེན་ན་སྐྱེས་བུ་འགའ་ཞིག་ཀྱང་ཡིད་ཆེས་པ་མ་ཡིན་པར་མི་འགྱུར་ན་དེ་ལྟར་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། ། དེའི་ཕྱིར་ཕྱོགས་གཅིག་ལ་མི་སླུ་བའི་ཕྱིར་ཚད་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་གང་གིས་དེ་ནི་ཅིར་ཡང་མི་ནུས་སོ། །གཞན་ཡང་འགའ་ཞིག་ཀྱང་འགའ་ཞིག་གིས་གོ་བར་བྱེད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་དེའི་རང་བཞིན་ནམ། དེའི་བསྐྱེད་བྱར་ཡོད་པ་ཡིན་ན་གོ་བར་བྱེད་པར་འགྱུར་གྱི་གཞན་དུ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །སྒྲ འདི་ནི་བརྗོད་བྱ་ཉིད་དུ་མངོན་པར་འདོད་པའི་དུས་དངོས་པོའི་རང་བཞིན་མིན་ནོ།།ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། འདི་ལྟར་འཆད་པ་པོ་ལ་སྒྲ་གནས་པ་སྟེ། གཞན་གྱི་རང་བཞིན་གཞན་ལ་འཇུག་པ་མ་ཡིན་ནོ། །སྒྲ་འདི་དངོས་པོ་འབྲས་མིན་ནོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། འདི་ལྟར་འཆད་པ་པོ་ནི་ཡོད་ན་སྒྲ་འགྱུར་རོ། ། ཞེས་བྱ་བའི་ཕྱོགས་འདི་ལ་འཆད་པ་པོ་ཡོད་ན་ཞེས་བྱ་བའི་རྒྱུ་མཚན་གྱི་བདུན་པ་ཡིན་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་འཆད་པ་པོའི་རྒྱུ་མཚན་ཅན་ནི་འདོད་པ་ཙམ་ལ་རག་ལུས་པ་ཡིན་གྱི་བརྗོད་བྱའི་དངོས་པོ་ལ་ལྟོས་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏེ། །དེ་ལས་རྣམ་པར་བཟློག་པའི་ཞེས་བྱ་བ་རང བཞིན་དང་འབྲས་བུ་བཟློག་པའི་འཁྲུལ་པ་མེད་པ་བཟློག་པ་མ་ཡིན་ནོ།།རེ་ཞིག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་འཆད་པར་བྱེད་དེ། རེ་ཞིག་གི་སྒྲ་ནི་གོ་རིམས་ཡིན་ཏེ། འཆད་པ་པོ་ལ་གནས་པའི་ཚིག་དེ་ནི་རེ་ཞིག་བརྗོད་པར་བྱ་བའི་དོན་གྱི་རང་བཞིན་མ་ཡིན་ཞིང་། དངོས་པོ་དེ་དག་གི་འབྲས་བུ་ཡང་མ་ ཡིན་ནོ།།ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དེ་མེད་དུ་ཟིན་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་དངོས་པོ་མེད་དུ་ཟིན་ཀྱང་འཆད་པ་པོ་བརྗོད་པར་འདོད་པ་ཙམ་གྱིས་ཡོད་པ་དེ་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར་རོ། །རང་བཞིན་དང་འབྲས་བུ་དག་ལས་གཞན་འགའ་ཞིག་ཀྱང་འགའ་ཞིག་གི་འཁྲུལ་པ་མེད་པ་ཅན་གྱི་གཏན་ཚིགས་ཡོད་པ་མ་ཡིན་གྱི། འོན་ཀྱང་ འཁྲུལ་པ་དང་ལྡན་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ།

此非极不可能，然由断一切障、修习悲者所成故，说为极难。如是说非极真实亦难，一切时于一切义无人说非真实。
故于多言士夫中一语亦有真实义。于多语中由某相一语，如乌与多罗树亦以不欺因成真实义。由彼不欺余语聚，即见一语不欺士夫之语聚如是，若许不欺性，则无不可信士夫，然非如是。
故由一分不欺为量者，彼全无能。复次，若某由某能诠，彼即彼自性或彼所生能诠，非余。此声于欲诠时非事物自性。
何故？如是说者有声，他性不入于他。此声非事物果。何故？如是说者有则声生，此分说者有为因缘第七，因说者因仅依欲，不待所诠事，此义。
由彼返，即自性果返，非无迷乱返。以"暂"等解释。暂声为次第，住说者语暂非所诠义自性，亦非彼等事果。
何故？虽无彼，仅由说者欲说有彼生故。除自性果外，无某由某无迷因，然唯有迷。

།སྒྲ་ནི་བརྗོད་པར་བྱ་བའི་དོན་ལ་འཁྲུལ་པ་ཡིན་ན་ཡང་དེ་ལ་རྣམ་པ་གཞན་དུ་བརྗོད་པར་བྱ་བའི་དོན་དེ་ལས་རྣམ་པ་གཞན་དུ་ཡང་སྟེ། བརྗོད་པར་བྱ་བའི་དོན་མེད་ན་ཡང་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དེ་སྲིད་པའི་ཕྱིར་ཏེ་སྒྲ་དེ་སྲིད་པའི་རྒྱུའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཡོད་པའི་ ཕྱིར་ཏེ།བརྗོད་པར་བྱ་བའི་དོན་ལ་འཁྲུལ་བ་ཅན་གྱི་སྒྲ་དེ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་བརྗོད་པར་བྱ་བའི་དོན་དེ་རྟོགས་པར་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ནི་འགྱུར་ན་གལ་ཏེ་བརྗོད་པར་བྱ་བའི་དངོས་པོ་ལས་ཚིག་དོན་གཞན་དུ་གྱུར་པ་དེ་ལྟ་ན་ཡང་བརྗོད་པར་བྱ་བའི་དངོས་པོ་དེའི་འབྲས་བུ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་གོ་བར་བྱེད་པ་ ཉིད་ཡིན་ཏེ།འདི་ལྟར་གལ་ཏེ་རྗོད་བྱེད་རྣམས་ཀྱི་འཇུག་པ་སྟེ། སྒྲ་རྣམས་ཀྱི་སྐྱེ་བ་མངོན་པར་གསལ་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་བརྗོད་བྱ་མཐོང་བས་བྱས་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་བརྗོད་པར་བྱ་བར་མཐོང་བ་གང་ཡིན་པ་དེས་བྱས་པའོ། །བརྗོད་བྱ་ཡོད་ན་མཐོང་ཞིང་དེ་མཐོང་བ་ལས་དེ་བརྗོད་པར་འདོད་པ་ལས་ཚིག་ ཡིན་པ་དེ་ལྟར་ན་བརྒྱུད་པས་ཚིག་ནི་དོན་གྱི་འབྲས་བུ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕྱོགས་སྔ་མའོ།།དེ་ལྟར་ནི་འགྱུར་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་འཆད་པར་བྱེད་པ་དེ་ཚིག་ནི་འབྲས་བུ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། རྗོད་པར་བྱེད་པའི་སྒྲ་ནི་བརྗོད་བྱ་དོན་མཐོང་བས་འཇུག་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟ་ཡིན་ན་ཞེས་བྱ་བ་ ལ་སོགས་པས་ལེན་འདེབས་པར་བྱེད་དེ།དེ་ལྟ་ཡིན་ན་ཞེས་བྱ་བ་གལ་ཏེ་དོན་གྱི་དབང་ཁོ་ན་ཚིག་འཇུག་པའི་ཕྱིར་ཚིག་འཇུག་པ་ཐམས་ཅད་བདེན་པའི་དོན་ཅན་ཡིན་ན་ནིའོ། །ལུང་ཐ་དད་པ་ཕན་ཚུན་དག་ནི་འགལ་བའི་དོན། དེ་ནི་གཅིག་ལ་སྟེ་བརྗོད་པ་ལ་ཚིག་དེ་འཇུག་པ་ཇི་ལྟར་འགྱུར་ཏེ་མི་འགྱུར་རོ། ། རབ་ཏུ་བརྗོད་པ་ཐམས་ཅད་ནི་དོན་གཅིག་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །གལ་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་འཆད་པར་བྱེད་དེ། བརྗོད་པར་བྱ་བའི་དངོས་པོ་མེད་པ་སྟེ། བརྗོད་པར་བྱ་བའི་དངོས་པོ་ལས་གཞན་དུ་སྒྲ་མི་འཇུག་གོ་ཞེས་བྱ་བའི་ངེས་པ་དེ་ཡིན་པ་དེའི་ཚེ་ཕན་ཚུན་འགལ་བའི་དོན་བརྗོད་པའི ཕྱིར་བརྗོད་པ་གྲུབ་པའི་མཐའ་དད་པ་དག་ཡོད་ན་དངོས་པོ་གཅིག་ལ་ཕན་ཚུན་འགལ་བའི་རང་བཞིན་རྟག་པ་དང་མི་རྟག་པ་ཉེ་བར་སྦྱོར་བ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་སྒྲོ་བཏགས་པས་ཚིག་འཇུག་པར་མི་འགྱུར་ན།འགའ་ཞིག་གི་བརྗོད་པ་ལ་སྒྲ་རྟག་པ་ཞེས་བྱ་བ་དང་གཞན་གྱི་མི་རྟག་པ་ཞེས་བྱ་བ་དང་བདག་དང་བཅས་པ་དང་ བདག་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཡང་སྣང་ངོ་།།དེ་ཡང་རིགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། སྒྲ་གཅིག་རྣམ་གྲངས་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པ་གཞན་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །རྟག་པ་དང་མི་རྟག་པ་ཞེས་བྱ་བ་གང་ཡིན་པ་འདི་ནི་སྲིད་པ་མ་ཡིན་ནོ།

声于所诠义虽迷乱，于彼异相所诠义亦异，即所诠义虽无之义。由彼有故，即由彼声有因故。由彼有故，即由于所诠义有迷乱声故，不应了知所诠义。
如是，若语义异于所诠事，然由是彼事果故能诠，如是若诸能诠行，即诸声生显，彼由见所诠作，即由所见所诠作。所诠有则见，由见彼故欲说彼故为语，如是间接语是义果，此为前宗。
以"如是"等解释彼语是果性。何故？能诠声由见所诠义而行故。以"若如是"等答，若如是即若唯由义力语行故一切语行有真实义。
互异教理于相违义，彼于一即于诠说，语彼行如何应成，不应成。一切诠说成一义之义。
以"若"等解释，无所诠事，即声不行异于所诠事之决定，尔时由说相违义故，有异宗教理，于一事相违自性常无常合，即由增益语行不应成。然于某说声常，于他说无常，有我无我等亦现。
彼亦非理，声一无异门，即无异相之义。常与无常，此不可能。

།གལ་ཏེ་རྟག་པའི་རྣམ་པ་ཡོད་པ་ ཉིད་ཀྱི་རྗེས་སུ་འཇུག་པས་རྟག་པ་ཞེས་བྱ་བ་དང་སྐད་ཅིག་མ་ལ་ལྟོས་ནས་མི་རྟག་པ་ཞེས་བརྗོད་པ་དེའི་ཚེ་ཉེས་པ་མེད་ལ་རྣམ་གྲངས་མེད་པ་འགལ་བའི་ཆོས་བརྗོད་པ་ནི་གཅིག་ལ་འགལ་བ་ཡིན་ནོ།།དེ་བས་ན་སྒྲ་རྣམས་ནི་བརྗོད་པར་བྱ་བའི་དོན་དང་ལྷན་ཅིག་འབྲེལ་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །གང་གི་ཕྱིར་ དེ་ལྟ་ཡིན་པའི་རྒྱུ་དེས་ན་ལུང་གི་དངོས་པོ་རྣམས་དང་རྟོགས་པ་པོའི་རྣམ་པ་འགས་ཏེ།ལུང་གི་དངོས་པོ་རྣམས་དང་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་བུ་རྟོགས་པ་པོའི་རྣམ་པ་འགས་ཀྱང་ངོ་། །མེད་ན་མི་འབྱུང་གྲགས་མིན་ན། །དེ་དག་ལས་དོན་ངེས་པ་གང་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་མེད་པར་རབ་ཏུ་གྲགས་པ་མེད་ན་དངོས་པོ་མེད་པར་ འབྱུང་བའི་ལུང་དག་ལས་དོན་ངེས་པ་གང་ལས་ཡིན་ངེས་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།སྐྱེ་བོ་མི་ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་འཆད་པར་བྱེད་དེ་རེ་ཞིག་ལུང་གི་ཚད་མ་དེ་ཉིད་ཐམས་ཅད་ཚོལ་བར་ནི་མི་བྱེད་ཀྱི་འོན་ཀྱང་སྐྱེ་བོ་མི་ཤེས་པ་ཚོལ་བར་བྱེད་དོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དེས་ཀུན་ནས་བསྟན་ པའི་དོན་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་ཏེ།ལུང་དེས་ཀུན་ནས་བསྟན་པའི་དོན་རྟོགས་པའི་དོན་དུའོ། །ཅིའི་ཕྱིར་མི་ཤེས་པ་ཁོ་ན་ཚོལ་བར་བྱེད་ཀྱི་གཞན་དག་མ་ཡིན་ཞེ་ན། ཡང་དག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པའི་དོན་རྣམས་གང་དག་གིས་རྟོགས་པར་བྱེད་དེ། རབ་ཏུ་གསལ་བ་སྐྱེ་བ་ཅན་དེ་དག་ལ་གཞན་གྱིས་བསྟན་པ་ལ་ལྟོས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྐྱེས་བུ་གང་ལ་དབང་པོ་ལས་འདས་པའི་ཡོན་ཏན་ཡོད་པ་དེ་ནི་དབང་པོ་ལས་འདས་པའི་ཡོན་ཏན་ཅན་ནོ། །དེ་ནས་སྐྱེས་བུའི་སྒྲ་དང་ཁྱད་པར་གྱི་བསྡུ་བར་བྱའོ། །འདི་ནི་ཐམས་ཅད་ཤེས་པ་ཡིན་གྱི་གཞན མ་ཡིན་པའམ།འདི་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་བརྗོད་པ་ཡིན་གྱི་གཞན་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སྐྱེས་བུ་དེ་དེ་ལྟར་རྣམ་པར་འབྱེད་པ་སྟེ་ཆར་འབྱེད་པར་བྱེད་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟ་བུར་གྱུར་པའི་སྐྱེས་བུས་བྱས་པའི་ཚིག་ལུང་ཉིད་དུ་ངེས་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ན་ཚིག་གང་ལས་རྟོགས་པར་འགྱུར། ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཚིག་ ཐམས་ཅད་ངག་གི་དོན་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་འཇུག་པ་མ་མཐོང་ངོ་།།དེ་བས་ན་འདི་ལྟར་འདོད་པ་སྟེ་མངོན་པར་འདོད་པའི་དོན་དེའི་ཡོད་པ་ཉིད་མེད་པའི་ཚིག་རྣམས་ཀྱི་གང་དག་ལ་དབང་པོ་འཇུག་པ་མཐོང་བ་མི་ཤེས་པ་གང་གིས་ལུང་ཚོལ་བར་བྱེད་ཅིང་རྟོགས་པར་འདོད་པའི་སྐྱེས་བུ་རྟོགས་པ་པོའི་དེ་ནི་ཚིག་ ལ་ཅི་འདི་དོན་ཇི་ལྟ་བ་ཅན་ཡིན་ནམ་མ་ཡིན་ནམ་ཞེས་ཐེ་ཚོམ་དུ་འགྱུར་རོ།

若随常相有性而行说为常，依刹那说无常，尔时无过，而无异门说相违法于一为相违。故诸声与所诠义无相属。
由如是因故，以教法及了知者某相，即与教法俱生士夫了知者某相亦然。若无不生非成，彼等于义何定，即无遍成则无事生之教中，义定从何非定之义。
以"凡夫不知"等解释，暂不求彼教量一切，然求凡夫不知。何故？为了知彼遍示义，即为了知彼教遍示义故。何故唯求不知非余？
说"真实"等，真实如实无倒诸义，由彼等了知，有明显生者，彼等不待他示故。士夫有超根德者即超根德者。次当摄士夫声及差别。
此是一切智非余，或此无倒说非余，不能如是分别即分析彼士夫故。如是士夫所作语无定为教，从何语当了知？未见一切语一切语义如实行。
故如是欲，即无所欲义有性之诸语，于彼等见根行，不知由何求教及欲了知之士夫了知者，彼于语为此义如是耶非耶成疑。

།གང་གི་ཚིག་ལ་ཞེ་ན། འཁྲུལ་པ་མ་མཐོང་བ་ཅན་གྱི་ཚིག་ཅན་དེ་གང་དག་ལ་དཔྱད་པར་ནུས་པའི་དངོས་པོ་འཁྲུལ་པ་མ་མཐོང་བ་ཅན་གྱི་ཚིག་ཡོད་པ་དེ་དག་གི་ཚིག་ལ་ཡང་ངོ་། །ཡང་གི་སྒྲས་ནི་འཁྲུལ་པ་མཐོང་བ་ཅན་གྱི་ ཚིག་ལ་ཤིན་ཏུ་ཐེ་ཚོམ་དུ་འགྱུར་རོ་ཞེས་བཤད་དོ།།ཐེ་ཚོམ་གྱི་རྒྱུ་གང་ཡིན་པ་དེས་ན་རྟོགས་པ་པོ་མི་ཤེས་པ་དེས་ནི་སྐྱེས་བུ་འགའ་ཞིག་གི་ཚིག་གིས་དངོས་པོ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་ངེས་པར་འགྱུར་བར་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །རྟོགས་པ་པོ་འདིའི་གང་གི་ཕྱིར་ངེས་པ་མེད་པ་དེའི་ཕྱིར་དེ་ནི་ལོག་ན་ཡང་སྟེ་ལུང་ ལོག་ཏུ་ཟིན་ཀྱང་ངོ་།།དགག་པར་འདོད་པའི་དངོས་པོ་མེད་པ་གྲུབ་མི་འགྱུར། །ལུང་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་འཆད་པར་བྱེད་དེ། ལུང་ནི་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཡུལ་ཅན་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དངོས་པོ་ཡོད་ན་མི་བསླུ་བས་ལུང་འདི་འཇུག་པའི་རྒྱུའི་ཕྱིར། དེ་ལོག་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་ཏེ་ལུང་ལོག་ པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་མི་དམིགས་པ་རང་བཞིན་ལ་སོགས་པ་བསྐལ་པའི་དོན་མེད་པ་བསྒྲུབ་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་སྔར་བཤད་པ་གང་ཡིན་པའོ།།དེ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མེད་པ་ངེས་པར་བྱེད་པ་ཉིད་དོ། །འདི་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལུང་ནིའོ། །ལུང་ནི་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཡུལ་ཅན་མ་ཡིན་ཏེ། སྐྱེས་བུའི་དོན་དང་འབྲེལ་ པ་མེད་པའི་དོན་དག་ཡུལ་དུ་མི་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ།།ཁས་བླངས་ནས་ཀྱང་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། གལ་ཏེ་ལུང་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཡུལ་ཅན་ཉིད་ཡིན་ན་ཡང་། དངོས་པོ་མེད་པ་སྟེ་དངོས་པོ་དང་བྲལ་བར་མི་འཇུག་པར་འགྱུར་བ་དེའི་ཚེ་དངོས་པོ་མེད་པར་མི་འཇུག་པ་ཡོད་ན། ལུང་ལོག་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་གྱི་མི་ དམིགས་པ་མེད་པ་ངེས་པར་བྱེད་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་ན་དེ་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ།དངོས་པོ་མེད་པ་ལ་ཡང་ལུང་འཇུག་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་ན་དོན་མེད་པ་ཅན་གྱི་ལུང་དེ་ལས་སྐྱེས་བུ་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་འདོད་པའི་མངོན་པར་འདོད་པའི་དོན་གྲུབ་པ་མེད་དོ་ཞེས་བཤད་ཟིན་ཏོ། །གང་གི་ཕྱིར་རྒྱུ་ངེས་མེད་དེས་འབྲས་བུ་ ཅན་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་བསྐལ་པ་དག་ལ་མེད་པའི་ཐ་སྙད་ངེས་པའི་འབྲས་བུ་ཅན།མི་དམིགས་པ་ནི་མི་འགྲུབ་པའོ། །དེའི་ཚེ་ཚད་མ་གསུམ་པོ་ལོག་ཏུ་ཟིན་ཀྱང་སྟེ་མངོན་སུམ་དང་རྗེས་སུ་དཔག་པ་དང་ལུང་གི་མིང་ཅན་གྱི་ཚད་མ་གསུམ་ལོག་ཏུ་ཟིན་ཀྱང་ཡུལ་དང་དུས་དང་ རང་བཞིན་གྱིས་བསྐལ་པའི་དོན་དག་མེད་པར་ངེས་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཇུག་བསྡུ་བའོ།

于何语？于未见迷者之语，即于能观察事物未见迷语者彼等之语亦然。又声说于见迷语极成疑。由彼疑因故，了知者不知者，不应由某士夫语定少许事。
此了知者由何故无定，故彼虽返，即教虽返。所欲遮无事不成。以"教"等解释，教由是一切境故，事有则不欺故此教行因故。彼返相，即教返相不见自性等远义无成，如前说。
彼亦即定无性。此即教。教非一切境，不作无关士夫义境故。且许说，若教是一切境性，无事即离事不行时，无事不行有，教返相不见定无性，然彼亦非有，于无事亦教行故。
如是已说无义教，由彼士夫欲解所欲义无成。由何故因无定故，无果，即于远者无言说定果，不见不成。
尔时三量虽返，即现量、比量、教名量三虽返，境时性远义等不定无，此为结语。

།དེ་བས་ན་འདི་ལྟར་དོན་རིགས་པ་མ་ཡིན་པ་སྨྲ་བ་ཅན་གྱི་མུ་སྟེགས་པ་དག་མི་རིགས་པ་དེའི་དོན་བརྗོད་པ་དེས་མུ་སྟེགས་པ་དག་བླུན་པོ་སྟོན་པ་ཕྱོགས་ཙམ་ཞིག་ཀྱང་སྟོན་པའི་ཕྱིར། རིག་བྱེད་ཚད་མ་ དང་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ།སྡིག་པ་བཅོམ་ཕྱིར་གདུང་བ་རྩོམ་ཞེས་པ་ཞེས་པའི། ཞེས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲ་འདིར་ཡང་སྦྱར་བར་བྱའོ། །རིགས་སྨྲས་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ལས་སྨྲས་པའི་སྒྲ་ཡང་ངོ་། །དེ་བས་ན་ངག་གི་དོན་འདི་ཡིན་ཏེ། རིག་བྱེད་ནི་ཚད་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྲམ་ཟེ་རྣམས་ ཀྱིས་སྨྲས་པ་བླུན་པོའི་རྟགས་ཡིན་ཏེ།ཚིག་འདིས་བདག་ཉིད་ནི་ཤེས་པ་ཉིད་དུ་སྟོན་པར་བྱེད་ཅེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ཇི་ལྟར་རིག་བྱེད་ཚད་མ་ཡིན་པར་མི་རིགས་པ་དེ་ལྟར་ནི་རྒྱས་པར་བསྟན་ཟིན་ཏོ། །ཡོན་ཏན་དང་དྲུག་པའི་བསྡུ་བ་བཀག་པའི་ཕྱིར་རིག་བྱེད་ནི་ཚད་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་འགྱུར་བ་ མ་ཡིན་ནམ།སྐྱོན་འདིར་མི་འགྱུར་ཏེ་འཇིག་རྟེན་ལ་རབ་ཏུ་གྲགས་པའི་ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་ཡོན་ཏན་སྨོས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདིར་ཤེས་པར་བྱེད་པ་ནི་དེ་ཙམ་ཉིད་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་མདོ་ཡིན་ནོ། །བདག་ལ་སོགས་པ་རྟག་པ་འགའ་ཞིག་བྱེད་པ་པོར་སྨྲ་བ་ཡིན་ནོ། བདག་ལུས་ལ་སོགས་པའི་བྱེད་པ་པོ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སྨྲ་བ་འདི་ཡང་བླུན་པོའི་རྟགས་ཡིན་ནོ། །རྟག་པ་བྱེད་པ་པོ་ཉིད་མ་ཡིན་པ་ནི་རྒྱས་པར་བསྟན་ཟིན་ཏོ། །འབབ་སྟེགས་ཀྱི་ཁྲུས་ལ་ཆོས་སུ་འདོད་པ་ནི་བླུན་པོའི་རྟགས་ཡིན་ཏེ་མི་རིགས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ལྟར་ཆགས་པ་མེད་པ་དང་། ཞེ་སྡང མེད་པ་དང་།གཏི་མུག་མེད་པ་ལ་སོགས་པ་དེས་བསྐྱེད་པའི་ལུས་ཀྱི་ལས་ནི་ཆོས་ཡིན་ཞིང་། དེ་ལས་བཟློག་པ་ཆུ་དང་འབྲེལ་པ་ཙམ་གྱི་མཚན་ཉིད་ཅན་ནི་ཁྲུས་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཅིའི་ཕྱིར་དེ་ལས་ཆོས་ཐོབ་པར་འགྱུར། འབབ་སྟེགས་ཀྱི་ཁྲུས་སྨྲ་བ་འདི་ནི་སློབ་ དཔོན་དབྱིག་གཉེན་ལ་སོགས་པས་རྒྱས་པར་བསལ་ཟིན་པའི་ཕྱིར་འདིར་མ་སྨྲས་སོ།།ཚུལ་ཁྲིམས་ལ་སོགས་པའི་ཡོན་ཏན་དང་བྲལ་དུ་ཟིན་ཀྱང་འདི་ནི་བྲམ་ཟེ་ཡིན་ནོ་ཞེས་རིགས་སྨྲ་བས་དྲེགས་ཤིང་ཁེངས་པ་ནི་བླུན་པོའི་རྟགས་ཡིན་ཏེ། མི་རིགས་པ་ ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ།།དེ་ལྟར་ན། བྲམ་ཟེ་ཉིད་ཀྱི་སྤྱི་བཟུང་ནས་ལན་གཉིས་སྐྱེས་པ་དག་རིགས་སྨྲས་པས་དྲེགས་པར་འགྱུར་རམ། བྲམ་ཟེ་དང་། བྲམ་ཟེ་མོའི་མངལ་ནས་སྐྱེས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ལ་བརྟེན་ནས་རིགས་སྨྲ་བས་དྲེགས་པར་འགྱུར་གྲང་ན། དངོས་པོར་གྱུར་པའི་སྤྱི་བཀག་ པའི་ཕྱིར་ཕྱོགས་སྔ་མ་མ་ཡིན་ནོ།།ཕྱི་མ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ་བྲམ་ཟེ་དང་བྲམ་ཟེ་མོའི་ལུས་དག་ནི་མི་གཙང་བའི་རང་བཞིན་ཉིད་དུ་ལུས་གཞན་ལས་ཁྱད་པར་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།

故如是说非理义外道，由说彼非理义故，外道愚者仅示少分教故。说"吠陀量及"等，"为破罪故起苦行"等。此中亦当加"等"声。"说种姓"此中亦有说声。
故语义是：吠陀是量，婆罗门所说是愚者相，此语显自为智者之义。如何吠陀非理为量，如是已广说。由遮德与六合释故，岂不成吠陀是量？此过不成，说世间极成差别德故。此中能知唯依彼量等经。
说我等常为作者。说我是身等作者，此亦是愚者相。常非作者已广说。执浴为法是愚者相，由非理故。如是无贪、无嗔、无痴等所生身业是法，与彼相违仅与水相关相是浴故，何由彼得法？
浴说此已为阿阇黎世亲等广破故此不说。虽离戒等德，说"此是婆罗门"由种姓说而慢者是愚者相，由非理故。
如是，执婆罗门性共相而二生者由说种姓成慢耶？依从婆罗门及婆罗门女胎生者由说种姓成慢耶？由遮实有共相故非前宗。亦非后者，婆罗门及婆罗门女身不净性与余身无差别故。

།འདི་ལ་ཡང་རང་གི་སྡེ་པ་དག་གིས་ཟིལ་གྱིས་མནན་པའི་ཕྱིར་འདིར་མ་སྤྲོས་སོ། །སྡིག་པ་བཅོམ་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ སྡིག་པ་སྤངས་པའི་ཕྱིར་དུ་ཟས་གཅོད་པ་ལ་སོགས་པ་ལུས་གདུང་བར་བྱེད་ཅིང་དུབ་པ་དེ་རྩོམ་པ་སྟེ།ནན་ཏན་བྱེད་པ་ཞེས་སྨྲ་བ་འདི་ཡང་བླུན་པོའི་རྟགས་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ན་སྡིག་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྒྱུ་འདོད་ཆགས་དང་ཞེ་སྡང་དང་གཏི་མུག་ཡིན་ལ། དེ་ལ་གདུང་བ་རྩོམ་པ་ཞེས་བྱ་བ་འགལ་བ་ཡོད་པ་མ་ ཡིན་པ་དེ་ལྟར་ན་དེས་གང་གིས་སྡིག་པ་སྤངས་པར་འགྱུར།དེ་དག་ནི་བླུན་པོའི་རྟགས་ལྔ་ཡིན་ནོ། །བླུན་པོ་ཁྱད་པར་ཇི་ལྟ་བུ་ཅན་ཞིག་ཅེ་ན། ཤེས་རབ་འཆལ་པ་སྟེ། ཚད་མའི་སྟོབས་ལས་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ནི་ཤེས་རབ་བོ། །བླུན་པོ་གང་ལ་དེ་ཉམས་པ་ཡོད་པ་དེ་ལ་དེ་སྐད་ཅེས་བྱའོ། །རིགས་པའི་ རྗེས་སུ་འབྲང་བའི་ཤེས་པ་དང་བྲལ་བ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།ཇི་ལྟར་རིགས་པ་བཞིན་དུ་གཟུང་བའི་ཕྱིར། ཉེ་བར་མཚོན་པ་ཙམ་ཉིད་དུ་སྔར་བཤད་ཀྱི། མུ་སྟེགས་ཅན་དག་གི་བླུན་བོའི་རྟགས་ནི་དཔག་ཏུ་མེད་པ་དག་ཡིན་ནོ། །སློབ་དཔོན་ཤཱཀྱ་བློས་ཉེ་བར་སྦྱར་བ། ཚད་མ་རྣམ་འགྲེལ་གྱི་འགྲེལ་བཤད་ ལས།རང་གི་དོན་གྱི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་གྲུབ་པ་སྟེ་ལེའུ་དང་པོ་རྫོགས་སོ།། །།ཚད་མ་རྣམ་འགྲེལ་གྱི་འགྲེལ་བཤད། བམ་པོ་བཞི་བཅུ་རྩ་གཅིག་པ། རྒོལ་བ་དང་ལན་བསྟན་པའི་ཟུར་གྱིས་ལེའུ་དང་པོ་དང་གཉིས་པའི་འབྲེལ་པ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། སློབ་དཔོན་གྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ སྨོས་ཏེ།དེ་ལ་གལ་ཏེ་སློབ་དཔོན་ཆོས་ཀྱི་གྲགས་པ་འདི་བསྟན་བཅོས་ཚད་མ་ཀུན་ལས་བཏུས་པ་རྣམ་པར་བཤད་པར་བཞེད་པ་ཡིན་པས་དེ་ཉིད་བཤད་པར་བྱ་བ་ཡིན་ན། ཅིའི་ཕྱིར་དང་པོར་རང་དབང་གིས་རྗེས་སུ་དཔག་པའི་མཚན་ཉིད་རྣམ་པར་གཞག་པ་མཛད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ བརྒལ་བའོ།།སློབ་དཔོན་གྱིས་ཚད་མའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་བསྟན་བཅོས་བཤད་པའི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་འདིའི་ལན་ཡིན་ནོ། །འདིར་སློབ་དཔོན་ནི་ཕྱོགས་ཀྱི་གླང་པོ་ཡིན་པར་འདོད་དེ། དེའི་བསྟན་བཅོས་བཤད་པར་འགྱུར་བ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་དོན་ནི་སློབ་དཔོན་གྱིའོ། །བསྟན་ བཅོས་གང་གིས་མངོན་སུམ་དང་རྗེས་སུ་དཔག་པའི་ཚད་མ་མཚོན་པར་བྱེད་པ་དེ་ནི།ཚད་མའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་བསྟན་བཅོས་ཏེ། ཚད་མ་ཀུན་ལས་བཏུས་པ་ཞེས་བྱའོ། །མུ་སྟེགས་ཀྱི་དགྲ་འཆོས་ཤིང་མི་ཤེས་པ་ལས་སྐྱོབ་པའི་ཕྱིར་ངེས་པའི་ཚིག་གི་ཚུལ་གྱི་བསྟན་བཅོས་སོ། །སློབ་དཔོན་ གྱི་ཡང་དེ་ཡིན་ལ་ཚད་མའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་བསྟན་བཅོས་ཀྱང་ཡིན་པས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཁྱད་པར་གྱི་བསྡུ་བའོ།།སློབ་དཔོན་གྱི་འདུལ་བའི་ཊཱི་ཀ་ལ་སོགས་པ་ཡོད་མོད་ཀྱི། ཚད་མའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་བསྟན་བཅོས་མ་ཡིན་ནོ།

此亦由自部所胜故此不广说。"为破罪故"者，为断罪故断食等苦行身疲劳，即精进是说，此亦是愚者相。如是一切罪因贪嗔痴，于彼起苦行无相违，如是彼何能断罪？彼等是五种愚者相。
云何愚者差别？慧乱者，由量力所生识是慧。愚者于彼有衰损故如是称。离随理知义。为如理取故，仅略说前，外道愚者相实无量。
阿阇黎释迦慧所造《量释疏》中，自义比量成就品第一竟。《量释疏》第四十一卷。为显论难与答边说第一品与第二品关系故，说"阿阇黎"等。
其中若阿阇黎法称此欲释《集量论》，何故先自在立比量相之难。"阿阇黎说量相论"等是此答。此中阿阇黎是陈那，由将释彼论故。彼义是阿阇黎的。
以何论表现量及比量是量相论，即《集量论》。为治外道敌及护无知故决定语理论。阿阇黎的亦是彼且是量相论是差别合释。虽有阿阇黎律疏等，非量相论。

།དེ་ལས་གཞན་པས་བྱས་པའི་ཚད་མའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་བསྟན་བཅོས་ ཡོད་མོད་ཀྱི།སློབ་དཔོན་གྱི་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་བས་ན་གཉི་ག་སྨོས་སོ། །དེའི་སྔར་གྱི་ཊཱི་ཀ་བྱེད་པའི་རྣམ་པར་བཤད་པ་ངན་པ་དང་། མུ་སྟེགས་བྱེད་ཀྱི་རྩོད་ངན་བསལ་ནས་ཁྱད་པར་དུ་བཤད་པ་ནི་རྣམ་པར་བཤད་པའོ། །དེའི་རྒྱུ་ནི་རྗེས་སུ་དཔག་པའོ། །དེ་ལྟར་ན་དོན་དང་དོན་མ་ཡིན་པ་རྣམ་པར་འབྱེད་ པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་ནི་བཤད་པ་ཡིན་ནོ།།དེའི་ཡང་རྗེས་སུ་དཔག་པ་རྟེན་ཡིན་ཏེ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་བཅས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བས་ན་ཐབས་སུ་གྱུར་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་དེ་ཉིད་དང་པོར་རྣམ་པར་གཞག་པ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་སློབ་དཔོན་ཕྱོགས་ཀྱི་གླང་པོས་རྗེས་སུ་དཔག་པའི་མཚན་ཉིད་མཛད་པ་དེ་ ལྟ་ན་ཡང་རྒྱས་པར་རྣམ་པར་དཀྲུགས་ནས་རྣམ་པར་གཞག་པ་དེ་ལྟ་ན་སྐྱོན་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ།།ཚད་མ་རྣམ་འགྲེལ་གྱི་ལེའུ་དང་པོར་ཚད་མ་ཀུན་ལས་བཏུས་པའི་རང་གི་དོན་གྱི་རྗེས་སུ་དཔག་པའི་ལེའུ་རྩོད་ངན་ལན་བཏབ་པའི་སྒོ་ནས་དོན་གྱིས་རྣམ་པར་བཤད་ནས། དེ་ལ་ཅིའི་ཕྱིར་རིམ་པ་ལས་རྒལ་ནས་ མཛད་ཅེས་བྱ་བའི་རྩོད་པ་འདི་ལ།དེའི་ཕྱིར་སློབ་དཔོན་གྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། བསྟན་བཅོས་གང་གིས་ཕུང་པོ་དང་ཁམས་དང་། སྐྱེ་མཆེད་མཚོན་པར་བྱེད་པ་དེ་ནི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་བསྟན་བཅོས་སོ། །མི་སླུ་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཚད་མ་ཡང་དེ་ཡིན་ལ། མཚན་ཉིད་ཀྱི་བསྟན་བཅོས་ཡང་ཡིན་ པས་ན།ཚད་མའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་བསྟན་བཅོས་ཏེ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་བཀའ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དེའི་བཤད་པའི་རྒྱུ་ནི་ཚད་མའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་བསྟན་བཅོས་བཤད་པའི་རྒྱུའོ། །སློབ་དཔོན་གྱི་ཡང་དེ་ཡིན་ལ་ཚད་མའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་བསྟན་བཅོས་བཤད་པའི་རྒྱུ་ཡང་དེ་ཡིན་པས་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལས་ འཛིན་པའོ།།དེ་གང་ཞེ་ན་རྗེས་སུ་དཔག་པ་སྟེ། རྗེས་སུ་དཔག་པ་སྟོན་པའི་ཕྱིར་ཚད་མ་ཀུན་ལས་བཏུས་པའི་རང་གི་དོན་རྗེས་སུ་དཔག་པའི་ལེའུ་ནི་རྗེས་སུ་དཔག་པའོ། །དེ་སྐད་དུ་གང་གི་ཕྱིར་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ལ་བརྟེན་ནས། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་བཀའ་རིགས་པ་དང་ལྡན་པ་ཡིན་གྱི། གཞན་མུ་ སྟེགས་པ་དག་གི་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པར་འགྱུར་རོ།།དེ་སྐད་དུ་བཤད་པ་ནི་རྣམ་པ་གཞན་ཡིན་ནོ། །རྗེས་སུ་དཔག་པ་དེ་ཡང་རང་གི་དོན་གྱི་རྗེས་སུ་དཔག་པའི་ལེའུར་རྣམ་པར་ཕྱེ་བ་དེ་བས་ན་ཚད་མ་ཀུན་ལས་བཏུས་པའི་རང་གི་དོན་གྱི་རྗེས་སུ་དཔག་པའི་ལེའུ་དེ་ཉིད་རྩོད་ངན་ལན་བཏབ་པའི་ སྒོ་ནས་སྔར་རྣམ་པར་བཤད་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ།།ཚད་མ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཚད་མ་སླུ་མེད་ཅན་ཞེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་སོ།

虽有他人所造量相论，非阿阇黎的。故说二者。遮其前疏师恶释及外道恶难后别说是释。其因是比量。如是分别义与非义相是释。
其亦以比量为依，由有分别故。故由是方便故先立彼。虽阿阇黎陈那立比量相，广泛搅动而安立亦无过。
《量释》第一品中以遮恶难门义释《集量论》自义比量品后，于彼何故越次第作此难。为此说"故阿阇黎"等。以何论表蕴界处是相论。由不欺故是量亦是相论故，是量相论，即佛语义。
其释因是量相论释因。阿阇黎的亦是彼且是量相论释因是持业。彼何？比量，为说比量故《集量论》自义比量品是比量。如是说由依比量，世尊语具理，非余外道。如是说是异门。
彼比量亦于自义比量品中分别，故《集量论》自义比量品即以遮恶难门前已释。"量"等者，即"量无欺"等。

།དེ་ལ་འགྲེལ་པ་མཛད་པ་བདག་ཉིད་ཀྱིས་ཚིགས་སུ་བཅད་པའི་འགྲེལ་པ་མཛད་ཅིང་། ཚད་མར་གྱུར་པ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་འཆད་པ་ལ། ཚད་མར་འཁྲུངས་ བ་ཞེས་བྱ་བར་གྱུར་པའི་སྒྲ་ནི་འཁྲུངས་པའི་དོན་ཏོ།།ཚད་མ་ཡང་དེ་ཡིན་ལ་གྱུར་པ་ཡང་དེ་ཡིན་པས་ན་ཚད་མར་གྱུར་པའོ། །དེ་ལྟར་ན་ཚད་མ་རྟག་པར་རྟོག་པ་གསལ་བ་ཡིན་ནོ། །མངོན་སུམ་དང་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ནི་ཚད་མ་ཡིན་པ་དེ་བས་ན། ཇི་ལྟར་ན་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེའི་རང་བཞིན་ཅན་མ་ཡིན་ པ་ལ་དེ་སྐད་དུ་བརྗོད་ཅེ་ན་ཚད་མ་དང་འདྲ་བས་ན་ཚད་མ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ།ཚད་མའི་སྒྲ་དཔེ་ནང་དུ་འདུས་པ་ཅན་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །གལ་ཏེ་བསྒོམས་པའི་སྟོབས་ལས་གྲུབ་པ་དྲི་མ་མེད་པ་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པ་འཁྲུལ་པ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་བདག་ཉིད་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་བཅོམ་ལྡན་ འདས་ནི་མངོན་སུམ་གྱི་ཚད་མའི་རང་བཞིན་ཅན་ཉིད་དུ་དངོས་སུ་བཞུགས་པ་ཉིད་ཡིན་ན་ཉེ་བར་བཏགས་པ་ལ་བརྟེན་པས་ཅི་ཞིག་བྱ་ཞེ་ན།འདི་ལ་སྐྱོན་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། རྟོག་པ་དང་བཅས་པའི་ཤེས་པའི་གནས་སྐབས་ལ་དགོངས་ནས་བརྗོད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ གཞན་དག་གི་ཡིན་ནོ།།འདིར་གལ་ཏེ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ནི་ཇི་སྐད་དུ་བཤད་པའི་ཚད་མའི་བདག་ཉིད་ཅན་ཡིན་པ་དེ་ལྟ་ན་ཡང་དེ་ལྟར་རབ་ཏུ་གྲགས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་བས་ན་ཐ་སྙད་དུ་བྱས་པའི་ཚད་མས་དཔེར་མཛད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་རིགས་པ་ཡིན་ནོ། །ཚད་མ་སླུ་མེད་ཅན་ཤེས་པ། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་མི་སླུ་བ་ཅན་ཉིད་དང་ཤེས་པ་ཉིད་མཚན་གཞི་རྗེས་སུ་བསྟན་ནས་ཚད་མ་ཉིད་ནི་མཚན་ཉིད་བརྗོད་པའོ། །ཚད་མ་ཉིད་དེ་ཡང་གལ་ཏེ་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་ཡིན་པ་དེ་ལྟ་བས་ན་སླུ་བར་བྱེད་པས་ན་སླུ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་དེ་འཆད་པར་བྱེད་དོ། །ཚད་མ་སླུ་མེད་ཅན་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ཙམ་གྱི་ཤེས་པ ཞེས་བྱ་བ་ཐོབ་པར་མི་འགྱུར་ཏེ།ཡུལ་ལ་ཡང་མི་སླུ་བར་ཡོད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་ཤེས་པ་སྨོས་པ་བྱས་སོ། །དེ་ཉིད་བསྟན་པའི་ཕྱིར་མི་སླུ་བ་དེ་ཡང་དོན་ཡོངས་སུ་བཅད་ནས་འཇུག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། མི་སླུ་བ་དེ་ཡང་ཡུལ་གྱི་ཆོས་དང་ཞེས་བྱ་བ་འདི་དང་སྦྱར་རོ། །གང་གི་ཚེ་ འདིར་འགྱུར་ཞེ་ན།དོན་ཡོངས་སུ་བཅད་ནས་འཇུག་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། ཅི་རིགས་པར་ཚད་མ་གཉིས་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་བཅད་པར་བལྟ་བར་བྱའོ། །མངོན་སུམ་ནི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མེད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ངེས་པ་མ་ཡིན་མོད་ཀྱི་འོན་ཀྱང་དེར་སྣང་བར་སྐྱེས་པ་ཙམ་ཡིན་ནོ། །རྗེས་སུ་དཔག་པ་ནི་ངེས་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ།

于此造释者自身造颂释，解释"成为量"时，"成"字义为生。是量亦是成故名成量。如是显示量为常分别。
由现量与比量是量故，如何说世尊非彼自性而如是称？说"由似量故是量"，量声含譬喻义。若由修力成就无垢无分别无错智慧自性故，世尊直接安住现量自性，何须依假立？
此无过失，由说依有分别智状态故，是他人说。此中若世尊如所说量自性，然非极成。故以世俗量为喻是理。
"量无欺知"者，说无欺性及知性为所相后说量性为能相。彼量性若是共相故，由"能欺故名欺"等解释。仅说"量无欺"不得"知"，境亦有无欺故。故说"知"。
为显彼故说"彼无欺亦决定义而趣入"等，"彼无欺亦境法"与此相连。何时此成？说"决定义而趣入"，应随理观二量决定。现量虽由无分别故非决定，然仅生为彼显现。比量是决定。

། གལ་ཏེ་མངོན་སུམ་རྟོག་པ་མེད་པས་ཆུ་ལ་སོགས་པ་བདེན་པ་དང་བརྫུན་པ་རྣམ་པར་འབྱེད་པར་མི་ནུས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཇི་ལྟར་དེ་ལས་དོན་ཡོངས་སུ་བཀག་ནས་འཇུག་ཅེ་ན། བརྗོད་པ་མངོན་སུམ་གྱི་རྟེན་ཅན་གྱི་འཇུག་པ་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ་དང་པོ་ཉིད་དང་གོམས་པ་ཅན་ནོ། །དེ་ལ་གོམས་པ་དང་ལྡན་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ལ ཤིན་ཏུ་གོམས་པ་གསལ་བ་ཅན་གྱི་མངོན་སུམ་སྐྱེས་པ་ན་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་གོམས་པའི་རྣམ་པར་འཁྲུལ་པའི་རྒྱུ་མཚན་སྤངས་པ་ཅན་ཉིད་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་བཅད་ནས་སྐྱེ་བ་དང་།དེ་ལྟ་བུར་གྱུར་པའི་ཕྱིས་འབྱུང་བའི་ངེས་པ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་དེ་ལ་སྐྱེས་བུ་འཇུག་པར་བྱེད་དོ། །དེའི་ཕྱིར་དེ་ལ་རང་ཉིད་ཀྱི་ཚད་མ་ངེས་པར་ བྱེད་པའི་ཕྱིར་ཕྱིས་ཀྱི་ཚད་མ་འཇུག་པ་ལ་ལྟོས་པ་མེད་པ་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དོན་ཡོངས་སུ་བཅད་ནས་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་མི་འཐད་པ་མ་ཡིན་ནོ།།མངོན་སུམ་ཐམས་ཅད་ནི་གཞན་ལ་ཚད་མ་ངེས་པར་གཞག་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དང་པོ་ཉིད་ཀྱིས་འཇུག་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ལ་ཡང་རྒྱུ་མཚན་ངེས་པར་གཟུང་བ་མེད་པ་ན་ཐེ་ ཚོམ་ཉིད་ཀྱི་སྒོ་ནས་འཇུག་པར་བྱེད་དོ།།གལ་ཏེ་འོ་ན་དོན་ཡོངས་སུ་བཅད་ནས་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་ཇི་ལྟར་རུང་ཞེ་ན། དེའི་རྣམ་པར་སྐྱེས་པ་ཙམ་དེ་སྐད་དུ་ཐ་སྙད་གདགས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་བཤད་ཟིན་ཏོ། །གལ་ཏེ་ཐེ་ཚོམ་གྱི་སྒོ་ནས་འཇུག་པ་ཡིན་ན་ཇི་ལྟར་རྟོག་པ་སྔོན་དུ་སོང་བ་ཅན་ཞེས་བྱ་ཞེ་ན་འདི་ལ་ འགལ་བ་ཅི་ཡོད།གང་ཁོ་ན་ངེས་པའི་སྒོ་ནས་འཇུག་པར་འགྱུར་བ་དེ་ཉིད་རྟོག་པ་སྔོན་དུ་སོང་བ་ཅན་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ན་འཇུག་པར་བྱེད་པ་ལ་དོན་ལ་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བ་དང་དོན་ངེས་པ་དང་རྒྱུ་རྣམ་པ་གཉིས་ཡིན་ནོ། །ལྡོག་པ་ཡང་དོན་མེད་པ་ལ་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བ་དང་། དོན་མེད་པར་ངེས་པ་གཉིས་ཁོ་ན་ ཡིན་ནོ།།དེ་ལ་དང་པོ་ཉིད་ཀྱི་རྒྱུ་གཉིས་ཀྱིས་འཇུག་པར་འགྱུར་བ་གང་ཡིན་པ་དང་ཕྱིས་བཤད་པ་གཉིས་ཀྱིས་ལྡོག་པར་འགྱུར་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་རྟོག་པ་སྔོན་དུ་སོང་བ་ཅན་ཡིན་པར་འཇིག་རྟེན་དག་བརྗོད་དོ། །གལ་ཏེ་ངེས་པ་ཉིད་ཀྱི་སྒོ་ནས་འཇུག་པར་བྱེད་པར་འགྱུར་བ་ངོ་མཚར་ཡིན་ན། འོ་ན་ནི་ཞིང་པ་ ལ་སོགས་པ་ཞིང་ལ་སོགས་པ་ལ་འཇུག་པར་བྱེད་པ་འགལ་བར་འགྱུར་ཏེ་དེ་དག་ལ་མ་འོངས་པའི་འབྲུ་ལ་སོགས་པ་འགྲུབ་པ་ལ་ངེས་པར་བྱེད་པའི་ཚད་མ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ།།མི་སླུ་བ་ཡུལ་གྱི་ཆོས་དེ་མཚན་ཉིད་ཅི་འདྲ་བ་ཅན་ཞིག་ཅེ་ན་ཇི་ལྟར་འདོད་པའི་དོན་དེ་ལྟ་བུའི་ངོ་བོའི་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། ཇི་ལྟར་ངོ་བོ་ གང་གིས་དོན་དུ་གཉེར་བའི་མེ་ལ་སོགས་པ་ནི་ཇི་ལྟར་འདོད་པ་སྟེ།དངོས་པོ་ལས་མ་འདས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མི་ཟད་པའི་བསྡུ་བའོ། །ཇི་ལྟར་འདོད་པ་ཡང་དེ་ཡིན་ལ་དོན་ཡང་ཡིན་པས་ན་ཇི་ལྟར་འདོད་པའི་དོན་ཏོ།

若现量无分别故不能分别水等真伪，如何由彼决定义而趣入？答：依现量趣入有二种：初起与串习。其中有串习者，当生起极为串习明了现量时，如实由离串习相错因而决定而生，并能生起如是后起决定，故有情趣入彼。
故于彼由自能决定量故，不待后量趣入，故"决定义"之语非不应理。非一切现量皆立他量决定。初起趣入者，于无确定因相时由疑门趣入。若尔，"决定义"之语如何应理？已说仅生彼相假立如是。
若由疑门趣入，如何说有分别为先？此有何相违？唯由决定门趣入者非有分别为先。如是趣入有二因：于义生疑及决定义。还灭亦唯二：于无义生疑及决定无义。
其中由初二因趣入者及由后说二因还灭者，世间说为有分别为先。若唯由决定门趣入为稀有，则农夫等趣入田等应相违，彼等无决定未来谷等成就之量。
无欺境法有何相？说"如所欲义如是体性"。如以何体性所求火等是如所欲，不离事物即摄无尽。是如所欲亦是义故名如所欲义。

།དེའི་དེ་ལྟ་བུའི་ངོ་བོ་ནི་དེའི་ངོ་བོ་ཉིད་དེ་མེ་ལ་སོགས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དེའི་ རྣམ་པར་གཞག་པ་ཡང་ཇི་ལྟར་ཡིན་ཞེ་ན་དོན་གྱི་རང་གི་ནུས་པ་གྲུབ་པས་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ།མེ་ལ་སོགས་པའི་དོན་གྱི་རང་གི་ནུས་པ་སྲེག་པ་དང་འཚོད་པ་ལ་སོགས་པ་བསྒྲུབ་པར་ནུས་པ་ཉིད་དོ། །དེའི་གྲུབ་པ་ནི་ངེས་པ་སྟེ་དེས་དོན་དེ་ལྟ་བུའི་ངོ་བོར་རྣམ་པར་འཇོག་ཅེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ནུས་པའི་གྲུབ་པ་ཡང་ འབྲས་བུ་རྩོམ་པ་ཅན་གྱི་འབྲས་བུ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རོ།།འབྲས་བུ་རྩོམ་པ་ཅན་མ་ཡིན་པའི་ཡང་དེའི་རིགས་ཅན་ཉིད་ཡིན་པས་ན་འཁྲུལ་པ་མེད་པའི་ཁྱད་པར་ངེས་པར་གཟུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཤེས་པའི་ཆོས་མི་སླུ་བ་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། དེ་ལ་འདིར་མངོན་པར་འདོད་པ་མ་ཡིན་པ་གང་ ཡིན་པ་དང་མངོན་པར་འདོད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་དེའི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ་དེའི་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་གྱིའོ།།དེ་ལྟ་བུར་གྱུར་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ངོ་བོ་གང་གིས་དོན་བྱེད་པར་ནུས་པ་སྟེ་དེའི་ངོ་བོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ཇི་ལྟར་གནས་པའི་མཚན་ཉིད་རྟོགས་པ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསྡུས་པའི་དོན་ཏོ། ། རྗེས་སུ་དཔག་པས་དོན་གྱི་རང་གི་ངོ་བོ་ཡོངས་སུ་མ་བཅད་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྤྱིའི་རྣམ་པ་ལ་འཇུག་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །མངོན་པར་འདོད་པའི་དོན་ནི་གང་ཆེད་དུ་བྱས་ནས་འཇུག་པའོ། །མི་སླུ་བ་གང་ལ་དེ་དང་ཕྲད་པར་བྱེད་པའི་མཚན་ཉིད་དེ་རང་གི་ངོ་བོ་ཡོད་པ་དེ་ལ་དེ་སྐད་ཅེས་བྱའོ། །མངོན སུམ་དང་རྗེས་སུ་དཔག་པའི་ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ལ་ཡང་མངོན་པར་འདོད་པའི་དོན་དང་ཕྲད་པར་བྱེད་པ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ།།དོན་ནི་སྲེག་པ་ལ་སོགས་པའོ། །དེའི་བྱེད་པ་ནི་སྐྱེད་པའོ། །དེའི་གནས་པ་ནི་རྟོགས་པ་སྟེ་ཁམས་ཀྱི་དོན་སྣ་ཚོགས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ནི་ཚད་ མས་ཡོངས་སུ་ངེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་འཆད་པར་བྱེད་པ་ལ།ཚད་མ་དང་མངོན་སུམ་དང་རྗེས་སུ་དཔག་པ་དག་གིས་ཡོངས་སུ་ངེས་པའི་དོན་མེ་ལ་སོགས་པའོ། །དེས་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་དོན་བྱེད་པ་ནི་སྲེག་པ་དང་འཚེད་པ་ལ་སོགས་པའོ། །མེ་སྲེག་པ་དང་འཚེད་པ་ལ་སོགས་པའི་ནུས་པ་ཞེས་བྱ་ བ་ནི་མེ་ཐམས་ཅད་སྲེག་པ་དང་འཚེད་པ་ལ་སོགས་པའི་ནུས་པ་མེད་པ་དེ་ལྟར་ན་ཁྱད་པར་གཟུང་བ་ཡིན་ཏེ།དེ་ལྟ་བུར་གྱུར་པ་ཉིད་ལ་ནི་འཇུག་པ་ཡན་ལག་ཉིད་ཡིན་ནོ། །དྲོ་བའི་རེག་པ་ལ་སོགས་པའི་ཡུལ་ཅན་གྱི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དྲོ་བའི་རེག་པའི་ཡུལ་ཅན་ལུས་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་བདག་ཉིད་ཅན་གྱི་འཇུག་ པའོ།

其如是体性即彼自性，谓火等自性之义。其安立云何？说"由义自功能成就"，谓火等义自功能能成烧煮等。其成就即决定，义谓由彼安立义如是体性。
功能成就亦由见有果作用之果故。无果作用者亦由是彼类故，为取无错别相故。知之无欺法有二：此中非所欲者与所欲者，如其次第说"彼"等，"彼"谓义。"如是"者，谓以何体性能作义用，即彼体性义。"了知如住相"是摄义。
由比量未决定义自体故，谓由趣入共相故。所欲义即为何所作而趣入。无欺于何有与彼会遇相彼自性者，说为彼。遍现量与比量者，由比量亦有与所欲义会遇故。义即烧等。其作用即生。其住即了知，由界义种种故。
由"量决定"等解释：由量、现量、比量决定义火等。所成义用即烧煮等。"火烧煮等功能"者，非一切火有烧煮等功能，如是取别相，唯于如是者趣入是支分。"暖触等境者"谓暖触境身识自性趣入。

།སོགས་པའི་སྒྲས་ནི་སྲེད་པ་དང་འཚེད་པ་ལ་སོགས་པའི་ཡུལ་ཅན་གྱི་མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་འཇུག་པ་གཟུང་ངོ་། །འཇུག་པ་དེ་ནི་དང་པོ་མངོན་སུམ་གྱི་མི་སླུ་བ་ཡིན་ནོ། །མི་སླུ་བར་ངེས་པའི་རྒྱུ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་མི་སླུ་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ན་མི་སླུ་བ་ནི་འདིར་ཕྲད་པར་ནུས་པའོ། །དེ་ཡང་འོག་ ནས་འཇོག་པར་འགྱུར་རོ།།དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་གལ་ཏེ་ཕྱིས་ཀྱི་ཚད་མའི་འཇུག་པ་ཉིད་སྔར་གྱི་མི་སླུ་བ་ཡིན་པར་འགྱུར་ན་དེ་ཡང་ཚད་མ་ཉིད་ཡིན་པ་དེ་ལྟར་ན་ཚད་མ་ལས་ཐ་དད་པའི་ཚད་མ་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ། །མངོན་སུམ་གྱི་འཇུག་པ་ཐམས་ཅད་ལ་ཕྱིས་ཀྱི་ཚད་མ་འཇུག་པ་མ་ཡིན་ཏེ་ལ་ལར་གགས་ བྱེད་པ་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ།།དེ་བས་ན་ཚད་མའི་མཚན་ཉིད་འདི་ཡང་ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་པར་འགྱུར་རོ། །འགའ་ཞིག་གི་ཚེ་རྗེས་སུ་དཔག་པའི་ཞེས་བྱ་བ་གདོན་མི་ཟ་བར་ཕྱིས་ཀྱི་མངོན་སུམ་གྱི་འཇུག་པ་ཉིད་སྔ་མའི་མི་སླུ་བ་མ་ཡིན་མོད་ཀྱི་འོན་ཀྱང་འགའ་ཞིག་གི་ཚེ་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཕྱིས་འབྱུང་ བ་ཅན་གྱི་འཇུག་པ་ཡང་དང་པོའི་མངོན་སུམ་གྱི་མི་སླུ་བ་ཡིན་ནོ།།གལ་ཏེ་གང་གི་གནས་སྐབས་ཉིད་ལས་ཤེས། ཇི་ལྟར་མེ་ཉིད་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་པ་ལ། རྣམ་པ་མཚུངས་པ་ལ་སོགས་པ་འགའ་ཞིག་གིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པ་མཚུངས་པ་སྟེ། དེ་བས་གཞན་པ་ཁ་དོག་མཚུངས་ པ་ཉིད་དོ།།སོགས་པའི་སྒྲས་ནི་དེ་དང་འདྲ་བའི་དངོས་པོ་དྲན་པས་དེར་སྒྲོ་འདོགས་པ་གཟུང་ངོ་། །དེ་ལྟར་ན་ཅི་འདི་རྒྱ་སྐྱེགས་ཀྱི་མེ་ཏོག་གི་ཚོགས་སམ། ནོར་བུའི་ཕུང་པོ་ཡིན་ཞེས་གང་གི་ཚེ་མཐོང་བ་གསལ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་འཁྲུལ་པར་འགྱུར་རོ། །འཁྲུལ་པའི་རྒྱུ་མཚན་གསལ་བར་མི་ནུས་ པ་དང་ཕྱིས་ཀྱི་ཚད་མའི་འཇུག་པ་ལ་ལྟོས་པ་མེད་པར་དེའི་འབྲས་བུར་གྱུར་པའི་དུ་བ་མཐོང་བ་དེ་ངེས་པར་བྱས་ནས་གང་གི་ཚེ་མེ་ངེས་པར་བྱེད་པ་དེའི་ཚེ།རྗེས་སུ་དཔག་པའི་འཇུག་པ་ནི་དང་པོའི་མངོན་སུམ་གྱི་མི་སླུ་བ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཚེ་མངོན་སུམ་ནི་འཇུག་པར་བྱེད་པ་ཉིད་མ་ཡིན་གྱི་འོན་ཀྱང་རྗེས་སུ་ དཔག་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ།།མི་སླུ་བ་ཉིད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཙམ་ནི་མངོན་སུམ་དེ་ལ་ཡང་ཡོད་པ་དེ་ལྟར་ན་འབའ་ཞིག་ཏུ་བརྗོད་དོ། །དུ་བ་མངོན་སུམ་གྱིས་གཟུང་བ་ན་དེ་ལ་ཡང་འཁྲུལ་པའི་རྒྱུ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རྟགས་ངེས་པ་ཉིད་མེད་པ་མ་ཡིན་ནམ། དེ་ལྟར་ན་ཅི་འདི་ནི་རྣལ་འབྱོར་པས་སྤྲུལ་པའི་དུ་བའི་རྣམ་པའི་ དངོས་པོའམ།ཅི་བརྒྱ་བྱིན་གྱི་སྤྱི་བོ་ལས་བྱུང་བ་ཡིན་ཞེས་འཁྲུལ་པའི་རྒྱུ་ཡོད་དོ་ཞེ་ན། འདིར་སྨྲས་པ་ཇི་ལྟར་ཤིན་ཏུ་གོམས་པ་བསལ་བ་ཐོབ་པ་ཅན་གྱི་མངོན་སུམ་འཁྲུལ་པའི་རྒྱུ་སྤངས་པ་ཅན་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ།

"等"字摄取渴、煮等境眼识趣入。此趣入是初现量无欺。由是无欺决定因故是无欺。如是无欺此中是能会遇，此亦下当安立。
若不尔，若后量趣入即是前无欺，彼亦是量，则得异量之量。非一切现量趣入皆有后量趣入，由有障碍可能故。故此量相亦非能遍。
有时比量者，虽必后现量趣入非前无欺，然有时后起比量趣入亦是初现量无欺。若由何位知？如说"如于火"等，"由某相似等"者谓相似，即异彼色相似。"等"字摄取由忆彼相似事而增益彼。
如是何时见不明了故疑"此是红花丛抑宝聚"而成错乱。由错乱因相不明显，不待后量趣入，见彼果烟而决定，尔时决定火时，比量趣入是初现量无欺。尔时非现量趣入，然是比量。
仅无欺相于彼现量亦有，如是单说。见烟现量时，由彼亦有错乱因故，岂非无确定因相？如是有错乱因："此是瑜伽师所化烟相事耶？是帝释顶生耶？"
此答：如何极串习得除遣者之现量生起离错乱因。

།དེ་ལྟར་ན་ནོར་བུ་དང་གཟུགས་སུ་བྱས་པ་ལ་སོགས་པ་ཁ་དོག་དང་དབྱིབས་ མཚུངས་པ་གོམས་པ་ལས་དེ་ཤེས་པས་མཐོང་བ་ཙམ་གྱིས་རྣམ་པར་འབྱེད་པར་བྱེད་དོ།།མེ་ལས་སྐྱེས་པའི་དུ་བའི་ཁྱད་པར་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་རྣལ་འབྱོར་པས་སྐྱེད་པར་ནུས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ན་རྣལ་འབྱོར་པས་སྤྲུལ་པ་ན་དེ་དག་ཉིད་དམ་དེ་དང་འདྲ་བ་སྤྲུལ་པར་འགྱུར་གྲང་ན། རེ་ཞིག་དེ་ཉིད་ནི་མ་ཡིན་ཏེ་རྒྱུ་མེད་པ་ཅན་ཉིད་དུ་ཐལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་དང་འདྲ་བ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ་མེའི་རང་བཞིན་མ་ཡིན་པ་ལས་སྐྱེ་བ་ལ་དེ་འདྲ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་འདྲ་བའི་དངོས་པོ་ལས་འབྱུང་བ་ནི་དེ་འདྲ་བར་འགྱུར་གྱི། དེ་འདྲ་བ་མ་ཡིན་པ་ལས་དེ་འདྲ་བར་འབྱུང་ན་ནི་དེ་དང་དེ་མ་ཡིན་པའི ངོ་བོ་ཅན་ཉིད་ཡིན་ཏེ།དངོས་པོ་རྣམས་རྒྱུ་མེད་པ་ཅན་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ། །དེ་བས་ན་མེ་ལས་སྐྱེ་བའི་དུ་བའི་རྣམ་པའི་ཁྱད་པར་རྣལ་འབྱོར་པས་སྤྲུལ་པར་མི་ནུས་པའམ་སྤྲུལ་པ་ཡིན་ན་ནི་དེ་ཉིད་མེ་ཡན་པར་འགྱུར་བ་དེ་ལྟར་ན་འཁྲུལ་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་སྐད་དུ་ཡང་མཁས་པའི་སྐྱེ་བོ་མ་ལུས་ པའི་གཙུག་གི་ནོར་བུ་དབང་ཕྱུག་དམ་པས།གལ་ཏེ་བརྒྱ་བྱིན་སྤྱི་བོ་མེའི། །རང་བཞིན་ཡིན་ན་དེ་ཉིད་མེ། །འོན་ཏེ་དེ་མེའི་རང་བཞིན་མིན། །ཇི་ལྟར་དེ་ལས་དུ་བ་འབྱུང་། །དུ་བ་རྒྱུ་ཡི་རང་བཞིན་མེ། །དེ་ཡི་ནུས་པའི་བྱེ་བྲག་ལྡན། །དུ་བ་དུ་བའི་རྒྱུ་མིན་ལས། །བྱུང་ན་དེ་ནི་རྒྱུ་མེད་འགྱུར། ། ཞེས་བཤད་ཟིན་ཏོ། །ཁྱད་པར་ཡང་གོམས་པ་ལས་ངེས་པ་ཡིན་ཏེ་ཇི་སྐད་དུ། ནོར་བུ་གཟུགས་བྱས་ལ་སོགས་ལ། །དེ་རིག་ཤེས་པ་རྗེས་དཔག་ལས། །བྱུང་མིན་གཞན་རྣམས་ལ་བརྗོད་མེད། །གོམས་པ་ཉིད་ལས་སྐྱེ་བར་འགྱུར། །ཞེས་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། །ཇི་ལྟར་མངོན་སུམ་ཕྱིས་ཀྱི་ཚད མ་འཇུག་པར་བྱེད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཚད་མ་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་དུ་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཡང་ཡིན་པ་དེ་བས་ན་ཐུག་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རྗེས་སུ་དཔག་པ་དག་ལ་ངེས་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན།དེའི་ཕྱིར་མངོན་སུམ་ཉིད་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ་དང་པོའི་མངོན་སུམ་གྱི་དོན་ནི་དེའི་དོན་ཏོ། །དེའི་དོན་བྱེད་པའི་ཡུལ་ ཚད་མ་གང་ལ་ཡོད་པ་དེ་ནི་དེའི་དོན་གྱི་དོན་བྱེད་པའི་ཡུལ་ཅན་གྱི་ཚད་མའོ།།ཕྱིས་ཀྱི་ཡང་དེ་ཉིད་ཡིན་ལ་དེ་ནི་དོན་གྱི་དོན་བྱེད་པའི་ཡུལ་ཅན་ཡིན་པས་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཁྱད་པར་གྱི་བསྡུ་བའོ། །དེ་ལྟར་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཕྱིས་ཀྱི་ཚད་མའི་འཇུག་པ་ལ་ལྟོས་པ་སེལ་བར་བྱེད་དོ།

如是由串习宝石与人造物等色相形状相似，由知彼仅见即能分别。从火生烟之别相，瑜伽师不能生起。如是瑜伽师化现时，是化现彼等抑似彼耶？
且非彼，由应成无因故。亦非似彼，由非火性所生无似彼故。从似彼事生者成似彼，若从非似彼生似彼，则应成彼与非彼自性，诸事应成无因。
故瑜伽师不能化现从火生烟相别相，若化现则应即是火，如是无错乱。如是诸智者顶宝胜自在说：
"若帝释顶为火性，即彼即是火；
若彼非火自性者，云何生烟焉？
烟具因性火，具彼力差别；
烟若从非烟因生，彼则成无因。"
别相亦由串习决定，如说：
"于宝造物等，彼知觉非从，
比量生余说，由串习而生。"
如现量由后量趣入故是量，如是比量亦然，故由无穷故比量无决定耶？故说"即于现量"等，初现量义是彼义。有彼义作用境之量是彼义作用境者量。后亦即彼，彼是义作用境者，是别相摄。由"如是"等遮比量待后量趣入。

། རྗེས་སུ་དཔག་པར་བྱ་བ་མི་རྟག་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་དེའི་རང་བཞིན་རྟགས་གང་ལ་ཡོད་པ་དེ་ནི་དེའི་རང་བཞིན་ཅན་ཏེ་བྱས་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པའི་རྟགས་སམ་འབྲས་བུ་དུ་བ་ལ་སོགས་པ་རྟགས་ཅན་གྱི་ཤེས་པའི་རྒྱུ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་དང་སྦྱར་རོ། །དེ་ལྟ་བུར་གྱུར་པ་ནི་དངོས་པོ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རང བཞིན་དུ་གྱུར་པ་དང་།འབྲས་བུར་གྱུར་པའི་དངོས་པོ་དང་བྲལ་བར་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དེ་བས་ན་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ནི་རང་ཉིད་ཀྱིས་ཚད་མ་ཉིད་དུ་རྣམ་པར་གཞག་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཐུག་པ་མེད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །གཞན་དག་ཏུ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མངོན་སུམ་ལའོ། །གོམས་པ་མེད་པར་མཐོང་བ་གསལ་བ་པོ་མེད་ པའི་ཕྱིར་ཁྱད་པར་ངེས་པ་མེད་པ་ཡིན་ཏེ།འདིས་ནི་དང་པོ་ཉིད་ཀྱི་འཇུག་པར་བྱེད་པའི་གནས་སྐབས་བཤད་དོ། །དེའི་ཚེ་ཐེ་ཚོམ་གྱིས་ཀྱང་འཇུག་པར་བྱེད་དོ། །གོམས་པ་ལས་ཀྱང་ཁྱད་པར་ངེས་པར་གཟུང་བ་ཡོད་ན་ཕྱིས་ཀྱི་ཚད་མའི་འཇུག་པ་ལ་མངོན་སུམ་ཡང་ལྟོས་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་དོན་གྱིས་བཤད་པར་ འགྱུར་རོ།།གལ་ཏེ་ཕྱིས་ཀྱི་ཚད་མའི་འཇུག་པས་དང་པོའི་མི་སླུ་བ་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱ་བ་ཡིན་ན་དེ་རྟོགས་པས་ཅི་ཞིག་བྱ། དེ་ནི་དེའི་ཚེ་འཇུག་པར་བྱེད་པ་ཉིད་མ་ཡིན་ཏེ་འདས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །བདེན་ཏེ་འཇུག་པར་བྱེད་པ་ཉིད་ཀྱི་དེའི་ཚེ། དེའི་ཚད་མ་ཉིད་ཀྱི་ངེས་པ་ལ་རྩོལ་བ་ནི་མ་ཡིན་གྱི་འོན་ཀྱང་ཚད་ མས་ངེས་པ་དེ་ལ་དེའི་རིགས་ཅན་ཉིད་ཀྱིས་མངོན་སུམ་གྱི་གསལ་བའི་བྱེ་བྲག་གཞན་མི་སླུ་བ་ཅན་ཉིད་དུ་ངེས་པའི་དོན་དུ་ཡིན་ནོ།།གལ་ཏེ་ཕྱིས་ཀྱི་མངོན་སུམ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ཐུག་པ་མེད་པར་དོགས་པ་ཡིན་ཏེ་ཇི་ལྟར་ན་མངོན་སུམ་སྔ་མ་དང་ཁྱད་པར་མེད་པ་ཡིན་ཞེ་ན། སྨྲས་པ་དངོས་པོ་ལ་འཇུག་ པ་མ་ཡིན་པར་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བ་སྟེ།ཇི་ལྟར་མེའི་ཤེས་པ་དང་པོ་མེ་མེད་པར་ཡང་འཇུག་པར་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བ་དེ་ལྟར་སྲེག་པ་དང་འཚེད་པ་ལ་སོགས་པའི་ཤེས་པ་ཡང་ཅི་རྨི་ལམ་དང་འདྲ་བར་མེ་མེད་པར་སྲེག་པ་དང་འཚེད་པ་ལ་སོགས་པའི་ཤེས་པ་སྐྱེ་བའམ་ཅི་ཡོད་པ་ལ་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་རོ། །ཅི་སྟེ་དེ་ལ་ཡང་མི་ སླུ་བ་གཞན་ལྟོས་པར་འགྱུར་ལ་དེ་ལ་ཡང་གཞན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐུག་པ་མེད་པ་ཡིན་ནོ།།ཅི་སྟེ་ཤེས་པ་འགའ་ཞིག་མི་སླུ་བར་རང་ཉིད་ཀྱིས་འདོད་ན་དང་པོའི་ཡང་དེ་ཁོ་ན་བཞིན་དུ་འགྱུར་རོ། །དེ་སྐད་དུ་ཡང་གཞོན་ནུ་མ་ལེན་གྱིས། །ཇི་ལྟར་དང་པོའི་ཤེས་པ་ཉིད། །དེ་མི་སླུ་ལ་ལྟོས་འགྱུར་ན། །དེ་ལྟར་མི་ སླུ་ཉིད་ཀྱིས་ཀྱང་།།མི་སླུ་བ་ཡང་བཙལ་བར་བྱ། །གལ་ཏེ་ལ་ལར་རང་ཉིད་ལས། །ཚད་མ་ཉིད་དུ་འདོད་ན་ནི། །དང་པོའི་དེ་ལྟའི་དངོས་ཡིན་ན། །རྒྱུ་གང་གིས་ན་རབ་ཏུ་སྡང་། །ཞེས་སྨྲས་སོ།

所比度无常性等，其自性因所具者即其自性者，谓所作性等因或果烟等因者是具因知之因。如是成无事者，谓离自性性及果性事之义。故比量由自安立为量故非无穷。
"于余"者谓现量。由无串习见不明了故无别相决定，此说初趣入位。尔时亦由疑趣入。由串习亦有取别相决定时，现量亦不待后量趣入，此义说。
若由后量趣入知初无欺，了知彼有何用？彼时非趣入，由已过故。诚然，非于彼时趣入，求决定彼量性，然为由量决定彼，由彼类性决定现量明了差别他无欺性。
若由"后现量亦"等疑无穷，云何与前现量无差别耶？答：疑非趣入事，如初火知亦疑无火趣入，如是烧煮等知亦疑如梦无火生烧煮等知耶？抑有耶？
若于彼亦待他无欺，于彼亦他，是无穷。若许某知自无欺，初亦应如是。如是童受说：
"如初知即应，待彼无欺者，
如是由无欺，亦应求无欺。
若于某自许，是量性者时，
初若如是事，何因而极嗔？"

།མ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལན་འདེབས་པར་བྱེད་པ་ལ། གཉི་ག་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ མེར་སྣང་བ་དང་སྲེག་པ་ལ་སོགས་པ་སྣང་བ་དག་གོ།།མེར་སྣང་བ་ནི་དངོས་པོ་མེད་པ་ལ་ཡང་འཇུག་མོད་ཀྱི་སྲེག་པ་ལ་སོགས་པར་སྣང་བར་ནི་མི་འགྱུར་རོ། །དེ་ཉིད་ནི་མེ་མེད་པ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །དེ་ནི་དངོས་པོའི་རྟེན་ཅན་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྲེག་པ་དང་འཚེད་པ་ལ་ སོགས་པའི་དོན་བྱེད་པའི་ཡུལ་ཅན་གྱི་ཤེས་པ་སྐྱེ་བ་ནིའོ།།སྐྱེ་བ་ན་ཡང་མི་སླུ་བ་ཁོ་ན་ཡིན་ཏེ་གལ་ཏེ་དེ་ལྟ་བུར་གྱུར་པའི་འཇུག་པར་བྱེད་པ་ལས་ཀྱང་འཇུག་པའི་ཇི་ལྟར་མངོན་པར་འདོད་པའི་དོན་སྐྱེ་བར་འགྱུར་བ་ན་སྔ་མ་དེའི་མི་སླུ་བ་ཉིད་ཡིན་ཏེ། དེ་ཉིད་ཚད་མ་ཡིན་གྱི་འཁྲུལ་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་ དོན་ཏོ།།དངོས་པོ་ནི་དེ་ཙམ་གྱི་རྒྱུ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྲེག་པ་དང་འཚེད་པ་ལ་སོགས་པའི་དོན་གྱི་རྒྱུ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་མེ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་སྲེག་པ་དང་འཚེད་པ་ལ་སོགས་པ་བྱེད་པ་དང་ཆུ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་ཁྲུས་དང་བཏུང་བ་ལ་སོགས་པ་བྱེད་དེ། དངོས་པོ་ནི་དོན་བྱེད་པར་ནུས་པའི་ མཚན་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།།གལ་ཏེ་རྨི་ལམ་ལ་ཡང་ཇི་སྐད་དུ་བཤད་པའི་དོན་ལ་མི་སླུ་བ་ཡོད་དོ་ཞེ་ན། དེ་ལ་ཡང་དངོས་པོ་ཡོད་པ་ནི་བླ་སྟེ་གཉིད་མ་ལོག་པའི་གནས་སྐབས་ན་ཡང་དངོས་པོ་རྣམ་པར་གཞག་པའི་རྒྱུ་གཞན་ནི་མེད་དོ། །གལ་ཏེ་རྨི་ལམ་གྱི་ཤེས་པ་ཚད་མར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན་འདོད་པ་ ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་སྐྱོན་མེད་དོ།།གལ་ཏེ་འོ་ན་ཇི་ལྟར་ན་ཚད་མ་མ་ཡིན་པར་བཤད་ཅེ་ན། འཁྲུལ་བ་ཡིན་ནོ་སྙམ་པའི་བསམ་པས་སོ། །དེའི་ཕྱིར་དོན་བྱེད་པར་ནུས་པའི་ཡུལ་ཅན་གྱི་མངོན་སུམ་ནི་འཁྲུལ་པའི་རྒྱུ་མཚན་མེད་པའི་ཕྱིར་ཚད་མ་ཉིད་ཀྱི་བདག་ཉིད་དུ་གྱུར་པས་རང་རིག་པས་ཡོངས་སུ་བཅད་པ་ཡིན་ནོ། ། ཇི་ལྟར་ཡོངས་སུ་བཅད་པ་བཞིན་དུ་དེ་ལ་ངེས་པར་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་དེ་ལྟར་ན་རང་ཉིད་ཀྱིས་ཚད་མ་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར་ཐུག་པ་མེད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དང་པོའི་མེ་དང་ཆུར་སྣང་བའི་ཤེས་པ་ཡང་གོམས་པ་མེད་པ་ན་རང་རྒྱུད་ཀྱི་ཚད་མ་ཉིད་ཀྱིས་གཟུང་དུ་ཟིན་ཀྱང་འཁྲུལ་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ངེས་པ་བསྐྱེད་པའི་ནུས པ་མེད་པ་དེ་བས་ན།དེ་ལ་ཕྱིས་ཀྱི་ཚད་མ་འཇུག་པས་ཚད་མ་ཉིད་དུ་རྣམ་པར་གཞག་པ། དེ་ལྟར་ན་གཞན་ལས་ཚད་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཡང་གོམས་པ་ཡོད་ཅིང་གསོལ་བ་ཅན་ཐོབ་པ་ན་རང་ཉིད་ལས་ཡིན་ཏེ། སྔར་ཇི་སྐད་བཤད་པ་ལྟ་བུའོ། །དེ་བས་ན་འདི་ལྟར་མངོན་སུམ་ནི་རང་དང་གཞན་ལ་ཚད་མ་ཡིན་ ལ་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ནི་རང་ཉིད་ལས་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་གནས་སོ།།གལ་ཏེ་སྔར་གཟུང་བའི་དོན་ཕྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་སྐད་ཅིག་མ་ཉིད་ལ་བརྟེན་ནས་རྒོལ་བ་ཡིན་ནོ།

"非"等答：二者谓现为火及现为烧等。虽现为火亦趣入无事，然不现为烧等。即说"于无火"等。由彼是事依故，谓生烧煮等义作用境知。
生时亦唯无欺，若由如是趣入亦生如所欲趣入义时，是前彼无欺性，即彼是量非错乱义。由事唯尔因故者，由是烧煮等义因故，何火即作烧煮等，何水即作浴饮等，由事是能作用相故。
若谓梦中亦有如说义无欺耶？于彼亦有事善，未睡位亦无他事安立因。若谓梦知成量，由许故无过。若尔云何说非量耶？由思是错乱故。
故能作用境现量由无错乱因故，成量性自体，由自证断定。如所断定于彼生决定，如是由自是量，故非无穷。
初现火水知虽无串习时由自相续量性所取，然由有错乱因故无生决定力，故于彼由后量趣入安立为量，如是从他是量。彼亦有串习得除遣时从自，如前所说。
故如是现量由自他是量，比量由自是量而住。若"前所取义后"等是依刹那性诤。

།མ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ལན་འདེབས་པར་བྱེད་དོ། །འདི་སྐད་དུ་རྣམ་པ་གཅིག་རྟོགས་པའི་རྒྱུ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ འཇིག་རྟེན་དག་དོན་སྔ་ཕྱི་གཅིག་ཏུ་ངེས་པར་བྱེད་ཅིང་དེའི་རྗེས་སུ་འབྲངས་ནས་དེ་ལྟར་རྣམ་པར་འཇོག་པ་ཡིན་ཏེ།ཚད་མའི་རྣམ་པར་འཇོག་པ་ནི་ཐ་སྙད་ཅན་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བསྟན་པར་འགྱུར་རོ། །ཚད་མ་སྔ་ཕྱི་དག་གི་དོན་དམ་པར་ཡུལ་ཐ་དད་པ་ཡིན་ཡང་བླ་སྟེ་ཇི་སྐད་བཤད་པའི་སྐྱོན་མེད་པ་ མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན།དེ་ལྟར་ན་ཕྱིས་ཀྱི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་པ་ལ་ཚད་མ་སྔ་མའི་ཡུལ་མེད་ན་མེད་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཚད་མ་སྔ་མའི་ཡུལ་ནི་ཚད་མ་ཕྱི་མའི་ཡུལ་ལ་རྒྱུ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྒྱུ་མེད་པར་འབྲས་བུའི་ཡོད་པ་ཡང་མི་རུང་སྟེ་རྒྱུ་མེད་པ་ཅན་ཉིད་དུ་ཐལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ ནི་ཚད་མ་ཕྱི་མའོ།།དེའི་ཡུལ་ཅན་ཉིད་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཚད་མ་སྔ་མའི་ཡུལ་ཅན་ཉིད་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཉེ་བར་བཏགས་པ་སྟེ། འབྲས་བུ་ལ་ཡང་རྒྱུ་ཉེ་བར་བཏགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་འོན་ཀྱང་ཚད་མ་ཕྱི་མ་འཇུག་པར་བྱེད་པས་ཚད་མ་སྔ་མ་ནི་ཚད་མ་ཕྱི་མ་འཇུག་པའི་དུས་ཉིད་ན་དེ་ཚད་མ་ཡིན་གྱི་སྔར་ ནི་མ་ཡིན་ནོ།།མེད་པར་དེའི་ངོ་བོ་བྱེད་པར་ནུས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །གཞོན་ནུ་མ་ལེན་གྱིས། ཚད་མ་ཐམས་ཅད་རང་ཉིད་ཀྱིས། །ཚད་མ་ཉིད་ཅེས་གཟུང་བ་ཡིན། །རང་ཉིད་ནུས་པ་མེད་ན་ནི། །གཞན་གྱིས་བྱེད་པར་མི་ནུས་སོ། །ཞེས་ཇི་སྐད་བཤད་པ་ལྟ་བུའོ། །དེའི་ཕྱིར་དེ་བས་ན་ཞེས་བྱ་བ་འདི་སྨོས་ ཏེ་གང་གི་ཕྱིར་ཚད་མ་སྔ་མའི་ཡུལ་མེད་པར་ཚད་མ་ཕྱི་མའི་ཡུལ་མི་སྲིད་པ་དེ་བས་ན་སྔར་དངོས་པོ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་ཏེ་དོན་བྱེད་པའི་ཡུལ་ཅན་གྱི་ཤེས་པ་ལས་སྔར་ཡང་ངོ་།།དང་པོ་ཉིད་ཚད་མ་ཡིན་ཏེ་དོན་བྱེད་པའི་ཡུལ་ཅན་གྱི་ཤེས་པ་ཕྱི་མའི་རྒྱུར་གྱུར་པ་དང་པོའི་ཤེས་པ་ཡང་ཚད་མ་ཡིན་ཏེ་དེ་ཡང་དངོས་པོའི་ ཡུལ་ཅན་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།།དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་ནི་དེ་དངོས་པོ་མེད་པའི་ཡུལ་ཅན་ཡིན་ན་དེ་ལྟ་བུར་གྱུར་པའི་ཤེས་པ་ཕྱི་མའི་རྒྱུ་ཉིད་དུ་མི་འགྱུར་རོ། །དེ་ཉིད་ནི་དེ་ལས་དོན་བྱེད་པ་ལ་འཇུག་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ་དེ་ལས་ཞེས་བྱ་བ་དང་པོའི་ཤེས་པ་ཉིད་ལས་ཏེ། དང་པོའི་ཤེས་པ་ནི་དོན་བྱེད་པའི་ཡུལ་ཅན་གྱི་ཤེས་པ་ཕྱི་མའི་རྒྱུ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །འདིས་ནི་འདི་སྐད་དུ་ཤེས་པ་ནི་རང་གི་རྒྱུ་དག་ལས་སྐྱེས་པ་ན་ཚད་མའི་རང་བཞིན་ཅན་ཉིད་དུ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་ཏེ། དངོས་པོ་ནི་ཆ་མེད་པ་ཅན་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །འོན་ཀྱང་འཁྲུལ་པའི་རྒྱུ མཚན་ཡོད་ན་ནི་ངེས་པ་ཙམ་གཞན་ལས་རྗོད་པར་བྱེད་དོ་ཞེས་སྟོན་པར་འགྱུར་རོ།

以"非"等答。此说由是了知一相因故，世间决定前后义为一，随顺彼而如是安立，由量安立是言说性故。
虽胜义中前后量境各异，然非无如说过失。故说"如是后"等，由无前量境则无故者，由前量境是后量境因故。无因不应有果，由应成无因故。"彼亦"者谓后量。"是彼境者"谓是前量境，假说，由于果亦假说因故。
若然由后量趣入，前量于后量趣入时是量，前非是量。无彼体不能作。如童受说：
"一切量由自，许是量性者，
自若无能力，他不能作故。"
故说"是故"，由无前量境不可有后量境故，由先成事故，即由作用境知前亦是。初即是量，由初知是后作用境知因亦是量，由彼亦是事境故。
若不尔，彼是无事境者，如是知不成后知因。即说"由从彼趣入作用故"，"从彼"谓从初知，由初知是后作用境知因故义。
此说知从自因生时生为量自性，由事无分故。然有错乱因时从他说唯决定。

།གལ་ཏེ་དེའི་དོན་གྱི་དོན་བྱེད་པའི་ཡུལ་ཅན་གྱི་ཚད་མ་ཕྱི་མའི་རྒྱུ་ཉིད་ཡིན་པས་ན་སྔ་མ་ཚད་མ་ཡིན་འོ་ན་ཤེས་བྱ་ནང་གི་ཡིན་པར་སྨྲ་བའི་ཚད་མའི་རྣམ་པར་གཞག་པ་ཇི་ལྟར་ཡིན་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར་གང་གི་ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་ མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་པ་ལ་ཚད་མས་ཡོངས་སུ་བཅད་པའི་དོན་གྱི་ཡུལ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དང་པོའི་ཚད་མས་གཟུང་བའི་དོན་རྒྱུར་གྱུར་པ་ཡོད་ན་དེའི་རིགས་ཅན་དོན་བྱེད་པའི་དུས་ན་ཡུལ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཚད་མས་ཡོངས་སུ་བཅད་པའི་དོན་གྱི་ཡུལ་ཡིན་ནོ།།འདིར་ཡང་དྲུག་པའི་ བསྡུ་བ་ཡིན་ནོ།།དེ་ནི་ཚད་མ་ཕྱི་མ་གང་ཡིན་པའི་ཚད་མ་ཕྱི་མ་དེའི་རྒྱུ་ཉིད་ཡིན་པར་ཤེས་པ་སྔ་མའི་མི་སླུ་བ་མ་ཡིན་ཏེ་ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་གྲུབ་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དོན་དམ་པར་མི་སླུ་བ་ལ་བྱེ་བྲག་ཅི་ཡང་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཉི་ག་ལ་ཡང་རྣམ་པར་གཞག་པ་ནི་རིགས་པས་མཐའ་གཏུགས་པ་ཅན་ཉིད་ཡིན་པའི་ ཕྱིར་རོ།།གལ་ཏེ་ཐེ་ཚོམ་དང་ལོག་པའི་ཤེས་པ་ལས་ཀྱང་འགའ་ཞིག་གི་ཚེ་འཇུག་པ་དོན་ལ་མི་སླུ་བར་འགྱུར་བ་ཡང་མ་ཡིན་ནམ། དེ་བས་ན་དེ་ཡང་ཚད་མར་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། མི་སླུ་བ་དེ་དང་དེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་པ་ལ་ངེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདོད་པའི་དོན་དང་ཕྲད་པ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་འདི་ནི་ངེས་ པའི་དོན་མ་ཡིན་གྱི་འོན་ཀྱང་འདོད་པ་ཉིད་དང་ཕྲད་པ་ཡིན་གྱི་མི་འདོད་པ་དང་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ།།ཐེ་ཚོམ་ལ་སོགས་པའི་ཤེས་པ་ལས་ནི་མི་འདོད་པ་དང་ཡང་ཕྲད་པ་ཡིན་ནོ། །ཅིག་ཤོས་དག་གིས་འདོད་པ་དང་ཕྲད་པ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་འདི་ནི་འདིའི་ངེས་པ་ཡིན་པར་འདོད་དོ་སྙམ་པས། གལ་ཏེ་སྐྱེས་བུའི་ ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨྲས་སོ།།དེའི་ཚད་མས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་གྲུབ་པའི་མཐའ་སྨྲ་བའི་ཡིན་ནོ། །འདོད་པ་དང་ཕྲད་པ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ངེས་པའི་དོན་ཡིན་པ་ནི་བླ་སྟེ། དེ་ལྟ་ན་ཡང་སྐྱོན་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། འཇུག་པ་ཡོད་ན་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། ཐམས་ཅད་དུ་གགས་ བྱེད་པའི་རྒྱུ་མེད་ན་ཞེས་བྱ་བ་ཁོང་ནས་དབྱུང་ངོ་།།ཐེ་ཚོམ་གྱི་ཤེས་པ་ལ་སོགས་པ་དག་ལ་ནི་གགས་བྱེད་པའི་རྒྱུ་མེད་པར་ཡང་ཕྲད་པ་མེད་དོ། །གལ་ཏེ་འདོད་པའི་དོན་དང་ཕྲད་པ་མི་སླུ་བ་ཡིན་ཞིང་དེ་ཡང་ཚད་མ་ཉིད་ཡིན་ན། འོ་ན་ནི་དེ་ལྟར་ཚད་མ་ལས་ཐ་དད་པ་ཚད་མ་ཉིད་ཡིན་པར་འགྱུར་བ་དང་ཚད་མ་ ཐམས་ཅད་ལ་དེ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་དེ་ལྟར་ན་རྣམ་པར་གཞག་པ་ཁྱབ་པ་མེད་པ་ཅན་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན།དེའི་ཕྱིར་ཕྲད་པར་ནུས་པ་ཚད་མ་ཉིད་ཡིན་གྱི་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། དེ་ཡང་ལ་ལར་འདོད་པ་ཉིད་ལ་མི་སླུ་བའི་འབྲས་བུའི་སྒོ་ནས་ཤེས་པར་འགྱུར་ཞིང་ལ་ལར་དེའི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་ཁྱབ་པས་སོ།

若由是后量因故前是量者，如何安立说所知是内的量？故说"由无外境"等，量所断定义境者，谓有初量所取义为因时，其类于作用时生境者是量所断定义境。此亦是第六合。
彼非前知无欺是后量因，由无成立外境故。胜义无欺无差别者，由二俱安立是究竟理故。
若谓疑及邪知亦有时趣入不欺于义，故彼亦应成量耶？说"无欺彼彼"等，决定者，非谓唯与所欲义会，然是与欲会非不欲。从疑等知亦与不欲会。
他许与欲会是此决定故，说"若士夫"等。"彼量"等是宗义。虽与欲会是决定义善，然亦无过耶？说"虽有趣入"等，当补"若无遍作因"。疑知等无遍作因亦无会。
若与欲义会是无欺，彼亦是量性者，则如是异量是量性，及非一切量有彼，如是安立非遍。故说"能会是量性"，彼亦或由欲无欺果门了知，或由彼相遍故。

།སྔར་མི་སླུ་བ་ ཚད་མ་ཉིད་དུ་བཤད་པ་མ་ཡིན་ནམ།ད་ནི་ནུས་པ་ཞེས་བྱ་བ་བཤད་པ་ཇི་ལྟར་ན་འགལ་བའི་ཉེས་པ་མེད་ཅེ་ན། དེའི་ཕྱིར་ནུས་པ་དེ་ཉིད་འདིའི་མི་སླུ་བ་ཡིན་པར་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། མི་སླུ་བའི་རྒྱུ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་མི་སླུ་བ་ཡིན་པར་བརྗོད་དོ། །འོ་ན་ཇི་ལྟར་ན་དོན་བྱེད་ནུས་པར་གནས་པ་ནི་མི་སླུ་བ་ ཡིན་ཏེ་ཞེས་བཤད་ཅེ་ན།མི་སླུ་བར་བྱེད་པའི་ངེས་པའི་ཤེས་པའི་རྒྱུ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་ལྟར་ཁོ་བོ་ཅག་གིས་སྔར་བཤད་པ་ལྟ་བུའོ། །ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་ལ་སྒྲ་ཚད་མར་ངེས་པར་བྱས་ནས་གལ་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་པ་ལ། དེ་དང་དེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མི་སླུ་བ་ནི་སྒྲ་ལས་བྱུང་བ་ལ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ་ ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་དང་སྒྲ་ནི་དེའི་བདག་ཉིད་དང་དེ་ལས་བྱུང་བའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་འབྲེལ་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།།དེའི་བདག་ཉིད་ནི་མ་ཡིན་ཏེ་རང་གི་ངོ་བོ་ཐ་དད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལས་བྱུང་བ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ་དོན་མེད་པར་ཡང་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདོད་པ་ནི་འགྱུར་ན་སྒྲ་ལས་བྱུང་བ་ཚད་མ་ཉིད་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། འདོད་ པ་ཞེས་བྱ་བ་སྨྲས་ཏེ་སྒྲ་ལས་བྱུང་བ་ཚད་མ་གཞན་མ་ཡིན་ཏེ་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།།དེ་ལྟར་ན་སྒྲ་ཡོད་ན་སྒྲས་བསླང་བའི་ཤེས་པ་དང་སྒྲས་ཀུན་ནས་བསླང་བའི་ཤེས་པ་ནི་ཚད་མ་ཡིན་ལ། དེའི་རྒྱུ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་སྒྲ་ཡང་ཚད་མ་ཞེས་བརྗོད་དོ། །ཁྱབ་པ་མེད་པ་དེ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་ པས་ལན་འདེབས་པར་བྱེད་དོ།།དེ་བས་ན་འདིས་ནི་བརྗོད་པར་འདོད་པའི་སྒྲས་ནི་ཚད་མ་ཉིད་དུ་བཤད་དོ། །གལ་ཏེ་འཁྲུལ་པ་ལས་གཞན་བརྗོད་པར་འདོད་པས་སྒྲ་གཞན་བརྗོད་པ་སྲིད་པར་འགྱུར་བ་དེ་ལྟ་ན་ཡང་དེ་དང་དེ་བརྗོད་པར་འདོད་པ་ལས་སྐྱེས་པའི་སྒྲ་དག་ལ་ཁྱད་པར་ཡོད་པ་ ཉིད་ཡིན་ནོ།།དེ་ཡང་དོན་གྱི་སྐབས་ལ་སོགས་པས་རྟོགས་པར་ནུས་པ་གང་ཡིན་པ་དེས་བརྗོད་པར་འདོད་པའི་ཁྱད་པར་དང་ཁྱད་པར་ངེས་པ་མེད་པ་ན་དོན་བརྗོད་པར་འདོད་པའི་སྤྱིའི་རྗེས་སུ་དཔོག་པར་འགྱུར་རོ། །བུམ་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་ཤེས་པ་ལས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བུམ་པའི་ཤེས་པ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ དང་བཅས་པ་ལས་ཞེས་བསམས་པའོ།།མཚན་ཉིད་འཁྲུལ་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཚད་མ་སླུ་མེད་ཅན་ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་དེ་འཁྲུལ་པ་ཡིན་ཏེ་རྟོག་པ་དང་བཅས་པའི་ཤེས་པ་མི་སླུ་བ་ཅན་ཡིན་ན་ཡང་ཚད་མ་ཡང་ཁས་མ་བླངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་ན་གཞན་ཡང་མི་འགྱུར་རོ། ། འདེགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་སྒྲས་ནི་ལྡན་པ་དང་རྣམ་པར་ཕྱེ་བ་ལ་སོགས་པ་གཟུང་ངོ་། །གཟུང་བ་འཛིན་པའི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ཚད་མ་ཉིད་མ་ཡིན་པའི་རྒྱུའོ།

前说无欺是量性，今说能力，如何无相违过失？故说"彼能即是此无欺"，由是无欺因故说为无欺。若尔，如何说住于能作用是无欺？由是无欺决定知因故。如我等前所说。
于外境定声为量已，说"若"等。"彼彼"者，无欺非有于声生，由外境与声无彼体及从彼生相系属故。非彼体，由自性异故。亦非从彼生，由无义亦有故。
若许声生非量性耶？说"许"，声生非他量，由是比量故。如是有声时，声所发知及声所遍发知是量，由是彼因故，声亦说为量。
以"非无遍"等答。故此说欲说声说为量性。若从错乱余欲说声说他可有，然于彼彼欲说所生声有差别性。彼亦由义处等能了知者，由欲说差别及差别无定时，推度欲说义总。
"从瓶分别知"者，意谓从有分别瓶知。"相错乱"者，谓量无欺知之总相是错乱，由虽有分别知无欺，然未许量故。如是余亦不成。
以"举"等声取相应及分别等。"所取能取"者是非量性因。

།ཇི་ལྟར་མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་གནས་པའི་ཁྱད་པར་གྱིས་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་པའི་ཁ་དོག་ལ་དམིགས་པ་ན་ཇི་ལྟར་གཟུང་བའི་རྣམ་པ ཉིད་ལ་བུམ་པ་ཞེས་བརྗོད་པའི་དྲན་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་ཤེས་པ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ།།དེ་བཞིན་དུ་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཡོད་པའི་ངོ་བོ་འཛིན་པ་ན་ཡོད་པ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་དང་། གསལ་བ་གྲོགས་མེད་པ་ཡོངས་སུ་བཅད་པ་ན་གཅིག་ཅེས་བྱ་བ་དང་། གྲོགས་གཞན་དམིགས་པ་ན་གཉིས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ དང་སྟེང་གི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆ་ལ་བརྟེན་ནས་སྐྱེས་པའི་དངོས་པོ་གཟུང་བ་ལ་འདེགས་པ་ཞེས་བརྗོད་པས་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ།།དེ་བས་ན་བུམ་པ་དང་ཡོད་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པའི་ཡུལ་ཅན་གྱི་ཤེས་པ་ཐམས་ཅད་གཟུང་བ་འཛིན་པའི་ཕྱིར་ཚད་མ་མ་ཡིན་ནོ། །འདིས་ནི་འདི་སྐད་དུ། ཚད་མ་སླུ་མེད་ཅན་ཤེས་པ། ། ཞེས་བྱ་བ་འདིའི་ཚད་མའི་སྒྲ་དང་པོ་འཇལ་བར་བྱེད་པ་ནི་ཚད་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་འབྲེལ་པའི་དོན་ཡིན་ནོ། །དེ་བས་ན་དོན་མ་རྟོགས་པ་ཉིད་ཀྱི་རྟོགས་པ་པོ་ཉིད་ཡིན་པ་ན་མི་སླུ་བ་ཅན་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཚད་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་མཚན་ཉིད་དུ་བྱས་པའི་ཕྱིར་ཐལ་ཆེས་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་སྟོན་ཏོ། །ཚད་མ་སླུ་མེད ཅན་ཤེས་པ།།ཞེས་བྱ་བའི་མཚན་ཉིད་ལ་ཤེས་པ་སྨོས་པ་བྱས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ལ་གལ་ཏེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ངེས་པའི་རྒྱུ་འདྲི་བར་བྱེད་པའོ། །དེ་ལྟ་བུའི་རྣམ་པ་ཅན་གྱི་ཞེས་བྱ་བ་དོན་མ་རྟོགས་པ་ཉིད་དང་མི་སླུ་བ་དང་ལྡན་པའིའོ། །སྐྱེས་བུའི་དོན་ཅེས་བྱ་བའི་མིང་གང་ལ་ཡོད་པ་དེ་ལ་དེ་སྐད་ཅེས་བྱའོ། ། ཆོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པར་ཆོད་པའོ། །དེ་ཡང་བླང་བར་བྱེད་པ་དང་དོར་བར་བྱ་བ་དག་ལ་ལེན་པ་དང་དོར་བའི་མཚན་ཉིད་ཅན་ཡིན་ནོ། །ཆོད་པ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་ཚད་མ་ཙམ་ལ་རག་ལུས་པ་ཡིན་གྱི་རྒྱུ་གཞན་གྱིས་ནི་ཆོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ་དཔེར་ན་གཞལ་བྱ་རྟོགས་པ་ལྟ་བུའོ། །དེ་ཡང་ཁྱད་པར་ཅན་ཞེས་བརྗོད དེ་གདོན་མི་ཟ་བར་འགྱུར་བ་ནི་ཁྱད་པར་ཡིན་ལ་དེས་སྤྱོད་པའི་ཕྱིར་ཁྱད་པར་ཅན་ནོ།།ཚད་མ་ཡོད་ན་གདོན་མི་ཟ་བར་གཞལ་བྱ་རྟོགས་པར་འགྱུར་ཏེ་ཚད་མ་ལས་ཐ་དད་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཆོད་པའི་འབྲས་བུ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ་གགས་བྱེད་པ་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལ་ཆོད་པའི་འབྲས་བུ་ཤེས་པས་བླང་བར་ བྱ་བའི་དོན་ཤེས་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་འཆད་པར་བྱེད་དོ།།དབང་པོ་ལ་སོགས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་སོགས་པའི་སྒྲས་ནི་དོན་དང་བདག་དང་ཡིད་དང་དེ་དག་ཕྲད་པར་ཡོངས་སུ་གཟུང་ངོ་། །དེ་ཡོད་པ་ཙམ་གྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དབང་པོ་ལ་སོགས་པ་ཡོད་པ་ཙམ་ལྟོས་པ་མེད་པའི་ཡུལ་ཅན་གྱི་རྟོགས་ པས་སོ།།དེ་བས་ན་རྟག་ཏུ་འཇུག་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བར་དགོངས་སོ།

如眼识由住处差别所差别，缘色时，如所取相而生"瓶"言念分别知。如是执自相有体时生"有性"言，断定无伴明了时生"一"言，缘余伴时生"二"等言，依上方分所生事取时生"举"言。
是故瓶及有性等境诸知，由取所取故非量。此说："量无欺知"中，量声初能量是量，此是系属义。故以未了义即是了者及无欺为相，故无太过失。
于"量无欺知"相中说知者，若问"何故"等，是问决定因。"如是相"者，谓具未了义及无欺。"士夫义"名所有者，说为彼。
"断"者谓遮断。彼于所取所舍是取舍相。"无断"者，唯依量非由余因断，如了所量。彼亦说"差别"，必然是差别，由彼行故名差别。有量必然了所量，由无异量故。非断果，由遍作可有故。
于彼以"断果知所取义已"等释。"根等"之等声，取义、我、意及彼会。"唯由彼有"者，谓由根等有唯无待境了。故意谓常趣入。

།ཇི་ལྟར་རིགས་པ་བཞིན་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བླང་བར་བྱ་བ་དང་དོར་བར་བྱ་བ་དོར་བའོ། །བསམ་པ་ནི་འདི་དང་འདི་བྱའོ་སྙམ་དུ་སེམས་པའོ། །དབང་པོ་ལ་སོགས་པ་བསམ་པ་སྔོན་དུ་གཏོང་བ་ཅན་འཇུག་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་བས་ན་ དང་པོའི་ཤེས་པ་ཉིད་འཇུག་པའི་རྒྱུ་ཡིན་གྱི་དབང་པོ་ལ་སོགས་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ།།བསམ་པ་དང་ཡུལ་དེར་འགྲོ་བ་ལ་སོགས་པ་བདག་ཀྱང་འཇུག་པར་བྱེད་པ་དག་མ་ཡིན་ནམ། བདེན་ཏེ་དེ་ལྟ་ན་ཡང་དེ་ལས་གཞན་དུ་གྱུར་པ་ཚད་མ་དེ་ལས་གཞན་པ་དེའི་སྟོབས་ལས་བྱུང་བ་ཅན་ཏེ། ཚད་མའི་སྟོབས་ ལས་སྐྱེ་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ།།དེ་བས་ན་དེ་ནི་དང་པོའི་འཇུག་པའི་ཡན་ལག་མ་ཡིན་ནོ། །ཚད་མས་མཐོང་བའི་དོན་གྱི་ཡུལ་ཅན་དེ་དག་ནི་དེའི་ཡུལ་ཅན་དག་ཡིན་ནོ། །དེ་བས་ན་དོན་མ་རྟོགས་པ་ཉིད་ཀྱི་རྟོགས་པ་པོ་ཉིད་ཀྱང་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང་པོའི་ཤེས་པ་དེ་ཉིད་ཚད་མ་ཡིན་ཏེ་དང་པོ་འཇུག་པར་བྱེད་པའི་ ཡན་ལག་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དོན་མ་རྟོགས་པ་ཉིད་འཛིན་པའི་ཕྱིར་རོ།།དེས་ན་བློ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། དེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བློ་ཡུལ་དང་འདྲ་བ་ཉིད་དོ། །འདི་ནི་སྔོན་པོའི་ཤེས་པ་ཡིན་ལ་འདི་ནི་སེར་པོའི་ཤེས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དོན་སོ་སོ་ལ་ཐ་དད་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། ། ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་བདག་ཉིད་ཐ་དད་པ་མེད་དུ་ཟིན་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་བདག་ཉིད་དུ་བློ་ཡུལ་སོ་སོ་ལ་ཡུལ་དང་འདྲ་བ་ཉིད་ལས་གཞན་དུ་ཐ་དད་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །འབྲས་བུ་འདི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡུལ་རྟོགས་པའོ། །དེ་ཡོད་ན་ཡང་འགའ་ཞིག་གི་ཚེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཟློག་པ་རྗོད་པར བྱེད་པའོ།།དེའི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡུལ་དང་འདྲ་བ་ཉིད་ཀྱིའོ། །དེ་ནི་ཡུལ་རྟོགས་པ་ནིའོ། །ཆོད་པ་མེད་པ་དེའི་ཕྱིར་གཞན་ལ་ལྟོས་པ་མེད་པ་ཅན་ཡུལ་དང་འདྲ་བ་ཉིད་འབྲས་བུ་རྣམ་པར་གཞག་པའི་རྟེན་ཡིན་ནོ། །བརྗོད་པའི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་དཔྱོད་པ་པའི་གཞུང་ལ་དོགས་པས་བསུ་བའོ། །བརྗོད་ པའི་ཡུལ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི།རིག་བྱེད་པའི་ངག་གི་ཡུལ་ལའོ། །གྲུབ་པའི་སྒྲ་དོན་ཐ་དད་པར་བྱས་ནས་མངོན་པར་གསལ་བའམ་སྐྱེ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་རྣམ་པར་རྟོག་པར་བྱེད་དེ་གཞན་ལས་སྐྱེ་བའི་ངེས་པ་ནི་མངོན་པར་གསལ་བའོ། །སྒྲ་གྲུབ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མངོན་པར་གསལ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་རྟོགས་ པར་བྱ་སྟེ།རྟག་པར་སྨྲ་བའི་གཞུང་གིས་འདིར་དཔེར་བྱས་པ་ཡིན་ནོ། །འབྲས་ཆན་གྲུབ་པ་ཞེས་བྱ་བས་ནི་སྐྱེ་བ་ཞེས་བྱ་བ་རྟོགས་པར་འགྱུར་རོ། །གཞན་གྱིས་ཚད་མ་དག་ནི་རང་ལས་ཚད་མ་ཉིད་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ཙམ་གྱིས་སྨྲས་ཀྱི། གྲུབ་པའི་སྒྲ་རབ་ཏུ་སྦྱར་བ་མེད་པ་མ་ཡིན་ནམ་འདི་ལྟར་རང་ལས་ཚད་མ་ ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ལས་གདོན་མི་ཟ་བར་ཁོང་ནས་དབྱུང་བར་བྱའོ།

"如理"者，谓取应取、舍应舍。思者，谓心念"当作此此"。根等非先起思而趣入。故初知是趣入因，非根等。
思及趣境等我亦能趣入耶？诚然，虽尔，异彼余量由彼力生，由从量力生故。故彼非初趣入支。量所见义境彼等是彼境。
故由非未了义即了者故，初知即是量，由是初趣入支故，由执未了义故。故于"觉"等中，"彼"者谓觉与境相似性。"此是青知，此是黄知"，是于别义差别。
虽无领受体差别者，谓领受体中，觉于别境除与境相似性外无差别。"此果"者谓了境。"虽有彼亦有时"者，说遮遣。"彼"者谓与境相似性。"彼"者谓了境。由无断故，不待他与境相似性是果安立依。
以"说"等迎疑于胜论宗。"于说境"者，谓于吠陀语境。分别已成声义差别，以"显现或生"等分别，从他生定是显现。应知"声已成"是显现，此以常论宗为喻。由"饭已成"知是生。
他说量唯由自是量，岂非无已成声相应耶？如是由"由自是量性"必当补出。

།དེ་ལ་གལ་ཏེ་རེ་ཞིག་གྲུབ་པའི་སྒྲ་ཁོང་ནས་དབྱུང་བ་དེའི་ཚེ། དེ་ལྟར་རྣམ་པར་རྟོག་པར་བྱ་བ་དང་། གང་གི་ཚེ་ཁོང་ནས་མི་འབྱུང་བ་དེའི་ཚེ་ཡང་རང་ཉིད་ལས་ཚད་མ་ཉིད་ཡིན་ནོ་ཞེས་བརྗོད་པ་ན་ཅི་ངེས་པའམ་སྐྱེ་བ་ཞེས་བརྗོད་པར་བྱའོ་སྙམ་དུ་ བསམས་པའོ།།དེ་ལ་གལ་ཏེ་སྒྲ་གྲུབ་པ་སྐྱེ་བའི་བརྗོད་པ་ཡིན་པ་དེའི་ཚེ་ཚད་མའི་རྒྱུ་གཞན་ལས་སྐྱེ་བ་སྤངས་པ་ཡིན་ཏེ། བདག་ཉིད་ཀྱི་རང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་ཚད་མ་སྐྱེ་བར་བརྗོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཤེས་པ་སྐྱེས་པའི་ཚད་མའི་བདག་ཉིད་དུ་གྱུར་པའི་རྒྱུ་མ་ཡིན་ཞིང་མ་སྐྱེས་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར། རེ་ཞིག་ སྐྱེ་བ་མ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ་སྐྱེས་པ་དང་མ་སྐྱེས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་གནས་སྐབས་དག་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བདུན་པའི་ཚིག་གཉིས་པའོ།།ཚད་མ་དང་དེར་སྣང་བདག་སྐྱེ་བའི་དུས་ན་ཁྱད་པར་ངེས་པར་གཟུང་བ་མེད་དེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གོམས་པ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བར་ཤེས་པར་བྱའོ། །དེ་སྐད་དུ་བརྗོད་པ་དེས་ ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དཔྱོད་པ་པས་སོ།།བསྟན་བཅོས་ནི་རྨོངས་པ་བཟློག་པའི་དོན་ཡིན་གྱི། རང་ལས་ཚད་མ་ཉིད་ངེས་པ་ན་ཚད་མའི་ཡུལ་ཅན་གྱི་རྨོངས་པ་ཡོད་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །རང་ཉིད་ཀྱི་བརྗོད་པ་ལ་གནོད་པར་བྱེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཚན་ཉིད་བྱེད་པ་ན་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ངག་དེས་ཚད་མ་མཚོན་པར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ གཞན་ལས་ཚད་མ་ཉིད་ཁས་བླང་བར་འགྱུར་རོ།།ངོ་བོ་དེས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་དེ་ཉིད་སྟོན་ཏེ་མཚན་ཉིད་བྱེད་པ་ཡིན་ན་ཞེས་བྱ་བ་འདི་དང་སྦྱར་རོ། །ཅིའི་ཕྱིར་བྱེད་ཅེ་ན་ངོ་བོ་དེ་སྟེ་མཚན་ཉིད་བརྗོད་པའི་ངོ་བོས་སོ། །གཞན་གྱིས་ཏེ་རྟོགས་པར་བྱ་བས་ཚད་མ་རིག་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཡང་རིགས་པ་མ་ ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ལྟར་ཁས་ལེན་པ་ན་གཞན་ལས་ཚད་མར་རྟོག་པར་ཐལ་བའི་ཕྱིར་རོ།།ལོག་པའི་དོན་ཅན་ཉིད་ཀྱི་རྒྱུ་མེད་པར་ཀུན་ནས་བསྟན་པས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་དོན་ཅན་ཉིད་ཀྱི་རྒྱུ་ནི་འདོད་ཆགས་དང་ཞེ་སྡང་ལ་སོགས་པའོ། །དེ་དག་མེད་པར་ཀུན་ནས་བསྟན་ཅིང་བརྗོད་པས་སོ། །དེ་སྐད་དུ། ལོག་པ་ཉིད་རྒྱུ་ངེས་པ་ནི། །སྐྱེས་བུ་དག་ལ་རྣམ་པར་གནས། །སྐྱེས་བུས་བྱས་པའི་ངག་ནི་ལོག་པའི་དོན་ཅན་ཉིད་དུ་བསམ་པར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །རིག་བྱེད་སྐྱེས་བུས་བྱས་པ་མིན། །དེ་ཕྱིར་འདི་ནི་ཚད་མ་ཡིན། །ཞེས་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ། །ཅི་སྟེ་སྐྱེས་བུས་མ་བྱས་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཚད་མ་ཉིད་མ་ཡིན་པ་འདིར་བསལ བ་ཡིན་གྱི་ཚད་མ་ཉིད་སྒྲུབ་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་འདོད་ན།འོ་ན་ཚད་མར་ཡང་དེ་མི་འགྱུར་རོ།

若先补出"已成"声时，如是当分别；若不补出时，说"由自是量性"，意谓当说是定或生。
若声已成说生时，遮量从他因生，由说自体自性生量故。为显知生非成量体因及非未生故，说"先非生"等。"于生未生位"者是第二七声。
量及似量生时无定取差别者，应知谓无串习。"彼所说亦"者，谓胜论师。论为除愚，由自定量性时无量境愚。
"违自说"者，谓作相时，由彼相语应表量故，当许由他是量。以"彼体"等显彼，此与"若作相"相连。何故作？由彼体，谓由说相体。由他，谓由所了知量故。"彼亦非理"者，由如是许则成由他觉量故。
"由无倒义因遍说"等中，倒义因谓贪嗔等。由无彼遍说宣说故。如说：
"倒性因定住，
于诸补特伽罗。
应思补特伽罗，
所作语倒义。
吠陀非士夫作，
故此是量性。"
若谓由非士夫作性唯遮非量，非成量性耶？则亦不成量。

།གལ་ཏེ་གཉི་ག་སྒྲུབ་པ་དེ་ནི་སྲིད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན་འོ་ན་ནི་གཞན་དུ་མི་འཐད་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཚད་མ་ཉིད་ཡིན་ཏེ་ཁྱེད་ཅག་གི་གཞན་དུ་མི་འཐད་པ་ཡང་དོན་གྱིས་གོ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་གཞན་ལས་ཚད་མ་ཉིད་ཡིན་པར་འགྱུར་ རོ།།རང་རིག་པར་འདོད་པར་འགྱུར་ན་དཔྱོད་པ་པ་རང་རིག་པ་ཡང་མི་འདོད་དོ། །དེ་ཡང་གཟུང་བ་ཉིད་ནི་ཡིན་མོད་ཀྱི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཚད་མ་ཉིད་དེ། ཤེས་པ་ཆ་མེད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རང་རིག་པར་འགྱུར་བ་ན། ཐམས་ཅད་ཀྱི་བདག་ཉིད་དུ་འགྱུར་བ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །འོན་ཀྱང་གཟུང་དུ་ཟིན་ཀྱང་ཇི་ལྟར་ཉམས་སུ་ མྱོང་བཞིན་དུ་ངེས་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ།།དེ་བས་ན་དེ་ལ་མངོན་སུམ་ནི་ཚད་མ་ཉིད་མ་ཡིན་ནོ། །ཚད་མའི་ཕྱིས་འབྱུང་བ་ཅན་གྱི་ངེས་པ་སྐྱེད་པའི་ཕྱིར་མངོན་སུམ་ནི་གཟུང་བའི་རྣམ་པ་དག་ལ་ཚད་མ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །འོན་ཀྱང་གཟུང་བའི་རྣམ་པ་དག་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་དེ་ཉིད་སྟོན་ པའོ།།གལ་ཏེ་གཟུང་བར་མཚུངས་པ་ཡིན་ན་འགའ་ཞིག་ལ་ངེས་པའི་རྒྱུ་ཡང་ཅི་ཞིག་ཡིན་ཞེ་ན་མཐོང་བ་ལ་ཁྱད་པར་མེད་ན་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། དོན་དུ་གཉེར་བ་ནི་དེ་མངོན་པར་འདོད་པ་ཉིད་དོ། །གོམས་པ་ནི་ཡང་དང་ཡང་དུ་མཐོང་བའོ། །སྐབས་ནི་གནས་སྐབས་སོ། །སོགས་པའི་ སྒྲས་ནི་དེར་འཁྲུལ་པ་མེད་པའི་དོན་གཞན་ཉེ་བ་དང་དེར་འཕྲོད་པའི་ཡུལ་དང་དུས་ལ་སོགས་པ་གཟུང་ངོ་།།ཐ་སྙད་ཀྱིས་ནི་ཚད་མ་ཉིད། །འཇུག་པ་ལས་སྔར་ཞེས་བྱ་བར་རྟོགས་པར་བྱའོ། །ཡང་དག་པའི་ཤེས་པའི་ཉེ་བར་མཚོན་པར་བྱེད་པར་གྱུར་པའི་ཆོས་སྟོན་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་གྱི་བསྟན་བཅོས་ལས་ ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡང་དག་པའི་ཤེས་པའི་ཉེ་བར་མཚོན་པར་བྱེད་པར་གྱུར་པའི་ཆོས་གང་ཡིན་པ་དེ་སྟོན་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ངོ་བོ་དེ་ཉིད་བསྟན་བཅོས་གང་ལ་ཡོད་པ་ཞེས་བྱ་བར་ཚིག་རྣམ་པར་སྦྱར་རོ།།ཡང་ན་ཡང་དག་པའི་ཤེས་པའི་ཉེ་བར་མཚོན་པར་བྱེད་པ་ཡང་དག་པ་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པའི་ཆོས་དེ་སྟོན་པའོ། །ལྷག་ མ་ནི་སྔ་མ་དང་འདྲའོ།།ཚད་མ་རབ་ཏུ་གྲགས་པ་ཉིད་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་འདི་སྐད་དུ། ཚད་མ་དང་ནི་ཐ་སྙད་རྣམས། །དེས་བྱས་པ་ནི་རབ་གྲགས་ན། །ཚད་མའི་མཚན་ཉིད་བཤད་པ་ཡི། །དགོས་པ་དག་ནི་མི་ཤེས་སོ། །ཞེས་སྨྲས་སོ། །མ་ཤེས་དོན་གྱི་གསལ་བྱེད་ཀྱང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་ སོགས་པ་ལ།གཞན་མཚན་ཉིད་གཉིས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཇིག་རྟེན་གྱི་རྗོད་པར་བྱེད་པས་འདི་ནི་གཅིག་ཡིན་ལ། འདི་ནི་གཞན་རྣམ་པ་གཉིས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་པ་ཡིན་ནོ། །ཡང་ན་གཞན་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་འདིས་ཁྱབ་པ་ཉིད་སྟོན་ཏེ། གཞན་མཚན་ཉིད་གཉིས་པ་ཡང་བྱར་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། གང་ལ་འདིས་མ་ཁྱབ་པའི་ཡུལ་ལ་མཚན་ཉིད་གཞན་འཇུག་པར་འགྱུར་རོ། །འདི་ཉིད་ཀྱིས་ཚད་མ་གཉིས་ལ་ཁྱབ་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ།

若谓二者皆成不可能，则由不应理故是量性，汝等不应理亦由义了知故，应成由他是量。应许自证，然胜论师亦不许自证。
"彼虽是所取"者谓量性，由知无分故成自证时，意谓成一切体。然虽可取，如领受时非定。故于彼现量非量性。由生量后定故，现量于所取相是量性。
以"然于所取相"等显彼。若取相等，于何定因何？说"虽见无差别"等。所求谓彼欲求性。串习谓数数见。位谓状态。等声取彼无错乱余义近及彼相顺境时等。
应知"由言说量性，趣入前"。"从显示正知表相法相论"者，配释为：显示正知表相法，说彼相体即论。或正知表相即正无倒法，彼说。余如前。
"量极成性"等，如说：
"量及言说等，
彼作极成时，
说量相之义，
不知有何用。"
于"未知义明亦"等中，"余相二"者，谓世间言说说"此是一，此是异二种"。或"无余"显遍，余相二亦不可作，由此遍二量故。

།དེ་སྐད་འདི་ནི་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་གཉིས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པར་འགྱུར་རོ། །མི་ཤེས་པའི་དོན་གྱིས་ཞེས་བྱ་བའི་རྣམ་པར་འགྲེལ་པ་ནི་དངོས་པོའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱིའོ། །དེ དང་དེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མི་ཤེས་པའི་དོན་གསལ་བར་བྱེད་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་གྱི་ཚད་མ་ཉིད་དོ།།གལ་ཏེ་མི་ཤེས་པ་གསལ་བར་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ཙམ་གྱིས་ཆོག་མོད། དོན་གྱི་སྒྲས་ཅི་ཞིག་བྱ་ཞེ་ན། དོན་སྨོས་པ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་སོ། །མི་ཤེས་པ་དེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཟླ་བ་གཉིས་པ་ལ་སོགས་པའོ། །དེ་ དོན་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་དོན་ནི་དོན་བྱེད་པར་ནུས་པ་ཡིན་ན་ཟླ་བ་གཉིས་པ་ལ་སོགས་པ་བསྒྲུབ་བར་བྱ་བའི་དོན་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ནོ།།ལྡོག་པའི་ཡུལ་ཅན་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་མེད་པའི་ཡུལ་ཅན་གྱིའོ། །དོན་བྱེད་པས་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བས་ནི་མི་ཤེས་པའི་དོན་གྱི་ཡོད་པ་དང་མེད་པ་ཉིད་དུ་གསལ་བར་བྱེད་ པ་དེ་ལྟར་ན་མི་ཤེས་པའི་དོན་གསལ་བར་བྱེད་པའི་སྒྲ་དོན་འདི་མངོན་པར་འདོད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་བསྟན་པར་འགྱུར་རོ།།མངོན་སུམ་གྱིས་མ་བཟུང་བ་ཉིད་ཀྱི་སྤྱི་ཞེས་པ་ནི་སྤྱི་ཐ་དད་པ་སེམས་ལ་བཞག་ནས་རྗེས་སུ་སྦྱོར་བའོ། །དེ་དང་དེ་ལས་ལོག་པའི་ཞེས་བྱ་བ་འདིས་ནི་དེའི་རིགས་ཅན་མ་ ཡིན་པ་ཐམས་ཅད་ལ་ལོག་པ་སྟོན་ཏོ།།ཇི་ལྟ་བ་ཡོངས་སུ་མཐོང་བའི་ཁྱད་པར་གྱི་ཡུལ་ཅན་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་མངོན་སུམ་གྱིས་ཇི་ལྟར་ཡོངས་སུ་བཅད་པའི་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཡུལ་ཅན་ཉིད་དེ། དེ་ཉིད་རྗོད་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདིས་ནི་ཕྱི་རོལ་གྱི་སྤྱི་མེད་དེ་ཞེས་བཤད་དོ། །སྤྱི་ཁས་བླངས་ནས་ ཀྱང་མ་རྟོགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ།།སྒྲའི་རང་བཞིན་གྱི་མི་རྟག་པ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ལ། འདི་སྐད་དུ་རེ་ཞིག་སྒྲ་ཆོས་ཅན་མངོན་སུམ་གྱིས་རྟོགས་པར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་གཞི་མ་གྲུབ་པའི་གཏན་ཚིགས་སུ་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟར་ན་སྒྲའི་རང་བཞིན་ལས་ཐ་དད་པ་མེད་བའི་མི་ རྟག་པ་ཉིད་ཀྱང་གཟུང་བ་ཡིན་ནོ་སྙམ་དུ་སེམས་སོ།།ངེས་པ་ལ་སོགས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་སོགས་པའི་སྒྲས་ནི་འཇུག་པ་དང་དེ་ནན་ཏན་དུ་བྱེད་པ་ལ་སོགས་པ་གཟུང་ངོ་། །སྔར་བསྟན་ཟིན་ཏོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལེའུ་དང་པོའི་གཞན་སེལ་བ་དཔྱོད་པའི་སྐབས་སུའོ། །གལ་ཏེ་རང་གི་མཚན་ཉིད་མ་ རྟོགས་པ་ཤེས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཚད་མར་འདོད་པ་དེའི་ཚེ།།དོན་བྱེད་པར་མི་ནུས་པ་མེད་པ་གང་ཡིན་པའི་ཡུལ་ཅན་གྱི་མི་དམིགས་པ་དེ་ནི་ཚད་མ་ཉིད་མ་ཡིན་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་ཏེ་མེད་པའི་ཡུལ་ཅན་ཉིད་ཡིན་པས་ན་རང་གི་མཚན་ཉིད་མ་རྟོགས་པ་རྟོགས་པ་མེད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ།

如是将显示此是第二共相。"未知义"之解释是事物真实性。"彼彼"者，谓具未知义明相之量性。若谓仅说"未知明"即足，何须"义"字？故说"说义"。"彼未知"者，谓第二月等。
"由非义故"中，义谓能作用，第二月等非所成义作用。"遮境性"者，谓无境。由"作用亦"显示未知义有无性，如是将显示此未知义明声义是所欲。
"现量未取性之共"者，谓异共置心而随结合。"离彼彼"显示离彼类一切遮遣。"如所见遍知差别境性"者，谓现量如所遍断自相境性，由说彼故。此说无外共相。
说"许共亦未了"等。于"声自性无常性"中，意谓：先声为有法应现量了知，不尔成所依不成因。如是意谓声自性无异无常性亦所取。
"定"等之等声取趣入及彼勤等。"先已说"者，谓第一品观察遮余品中。若许未了自相知是量时，则不能作用无境之不见应非量性，由无境性故，由无了未了自相故。

།འདི་ལ་ཡང་ཞེས་ བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ལན་འདེབས་པར་བྱེད་དེ།འདི་འདི་ན་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཚུལ་འདིས་སྔར་རང་གི་མཚན་ཉིད་མ་རྟོགས་པ་མི་དམིགས་པས་རྟོགས་པར་གྱུར་པ་ན་མི་དམིགས་པ་དེ་ལ་མི་ཤེས་པ་དོན་གྱི་ཡུལ་ཅན་ཉིད་ཡོད་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །རང་གི་མཚན་ཉིད་ཁོ་ན་མེད་པ་ཉིད་དུ་ ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་དེ་ཉིད་གསལ་བར་བྱེད་དེ།བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་དོན་བྱེད་པར་ནུས་པ་དགག་པར་བྱ་བ་མེད་པ་ཉིད་དུ་རྟོགས་པའི་ཕྱིར། དོན་དམ་པར་མི་དམིགས་པ་ཡང་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་རྟེན་ཅན་ཉིད་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་རོ། །རང་གི་མཚན་ཉིད་དགག་པར་བྱ་བ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་འདིས་ ནི་མེད་བའི་ཡུལ་ཅན་ཉིད་བསྟན་ཏོ།།ཕྱོགས་ལ་སོགས་པ་དེས་དབེན་པའི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་མ་ཡིན་པ་སྟོན་ཏེ། བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་དགག་པར་བྱ་བ་དེས་དབེན་ཞིང་བྲལ་བའོ། །དེའི་ཡུལ་ནི་ཕྱོགས་ལ་སོགས་པའོ། །དེས་དབེན་པའི་ངོ་བོ་ནི་བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་དགག་པར་བྱ་བ་དེས་དབེན་ པའི་ངོ་བོར་རོ།།ཕྱོགས་འདི་ནི་གསལ་བ་ཁོ་ནར་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཡུལ་ཅན་ཉིད་ཡིན་ནོ།། །།ཚད་མ་རྣམ་འགྲེལ་གྱི་འགྲེལ་བཤད། བམ་པོ་བཞི་བཅུ་རྩ་གཉིས་པ། གང་དུ་ནམ་མཁའ་ལ་སོགས་པ་རྣམ་པར་གཅོད་པ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་སྒྲས་བདག་ལ་སོགས་པ་རྣམ་པར་གཅོད་པ་གཟུང་ངོ་། ། ནམ་མཁའི་རྒྱུས་སྟོང་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། ནམ་མཁའ་དངོས་པོར་གྱུར་པའི་རྒྱུ་དང་བྲལ་བའོ། །དེའི་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་བློ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ནམ་མཁའ་མེད་དོ་ཞེས་ནམ་མཁའ་ལ་དམིགས་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་བློ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་རྟེན་ཡིན་ཏེ། ཕྱི་རོལ་གྱི་དངོས་པོའི་རྒྱུ་ཅན་མ་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་ནི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཉིད་ཡིན པའི་ཕྱིར་རོ།།རྟོགས་པ་པོས་སྐྱེས་བུའི་དོན་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཕགས་པའི་བདེན་པ་བཞིའི་མཚན་ཉིད་དོ། །གློ་བུར་བར་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྒྱུ་མེད་པ་ཅན་ཏེ། རྒྱུ་མེད་པ་ལ་ནི་ཡུལ་དང་དུས་དང་རང་བཞིན་གྱི་ངེས་པ་མི་རུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །གང་གིས་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་དེས་ ནི་དེ་ཐོབ་པར་འགྱུར་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་གགས་མེད་ན་ཞེས་བྱ་བར་བལྟ་བར་བྱའོ།།ཚད་མ་ཉིད་ཀྱི་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་བ་བཅོམ་ལྡན་འདས་གང་གིས་ནན་ཏན་དུ་བྱ་བ་དེ་ལ་དེ་སྐད་ཅེས་བྱའོ། །ཚད་མ་ཉིད་ཀྱི་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཡང་འཆད་པར་འགྱུར་རོ། །རང་བཞིན་གྱི་གཏན་ཚིགས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེའི་སྒྲུབ་པར་ བྱེད་པ་ནན་ཏན་དུ་བྱེད་པའི་རྒྱུས་དེས་ཐོབ་པར་བྱ་བའི་འབྲས་བུ་སྐྱེར་རུང་བ་རྗེས་སུ་དཔག་པར་བྱ་བ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་འདི་ནི་རང་བཞིན་གྱི་གཏན་ཚིགས་ཡིན་ཏེ་རུང་བ་ཉིད་དུ་རྗེས་སུ་དཔག་པའི་ཕྱིར་རོ།

以"于此亦"等作答。以"此此无"之理，先由不见未了自相而了知时，于彼不见有未知义境性。
"唯自相无性"等显示彼，由了知瓶等能作用所遮无性故，胜义不见亦是自相所依性。由自相是所遮故，此显无境性。
"离彼方位等"等显非，谓离瓶等所遮而无。彼境谓方位等。离彼体谓离瓶等所遮体。此方唯明显是自相境性。
《量理论释》第四十二品：
"于何遮虚空等"等之等声取遮我等。"虚空因空"者，谓离虚空事物之因。"彼分别智性"者，谓缘虚空作"虚空无"之分别智即是所依，由非外事因性即是所成故。
"了者士夫所成义"者，谓四圣谛相。"骤尔亦"者，谓无因，由无因则处时自性定不应理故。
于"由何能成"等中，应视为"由彼得彼"若无闻等。世尊无倒量性能成所勤即名为彼。量性能成亦当说。
"自性因"者，由彼能成所勤因故，由彼应得果可生是所比故，此是自性因，由比度可性故。

།ཇི་སྐད་དུ། རྒྱུ་ཚོགས་པ་ཡིས་འབྲས་སྐྱེ་བར། །རྗེས་སུ་དཔོག་པ་གང་ཡིན་པ། །དོན་གཞན་ལ་ནི་མི་ལྟོས་ ཕྱིར།།དེ་ནི་རང་བཞིན་ཡིན་པར་བརྗོད། །ཅེས་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱང་ཚད་མ་ཉིད་ཀྱི་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་ནན་ཏན་དུ་མཛད་པ་ཅན་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ནན་ཏན་དུ་མཛད་པ་ཉིད་ངེས་པར་བྱེད་པའི་ཚད་མ་མེད་པའི་ཕྱིར་གཏན་ཚིགས་ལ་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བའི་མ་ གྲུབ་པ་ཡིན་ནོ།།སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ནན་ཏན་དུ་བྱེད་པ་སྲིད་པ་ཅན་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་འབྲས་བུ་ཐོབ་པ་ཡང་སྲིད་པ་ཞེས་བྱ་བར་བྱེ་བྲག་མེད་པར་དེ་ཙམ་ཞིག་ནི་ནུས་མོད་ཀྱི། ཚད་མ་ཉིད་དུ་བསྟན་པ་རྟོགས་པར་ནི་མི་ནུས་སོ། །སྐྱོན་འདི་ནི་མེད་དེ་འདིར་ཡང་སྐྱེས་བུའི་ངེས་པས་ཚད་མ་ཉིད་ཀྱི་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ནན་ཏན་ དུ་བྱེད་པ་འདོད་པ་ནི་མ་ཡིན་གྱི།འོན་ཀྱང་སྤྱིར་ནན་ཏན་དུ་བྱེད་པ་ཉིད་ཡོད་པ་ལ་གནོད་པ་ཅན་གྱི་ཚད་མ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་ཚད་མ་ཉིད་ཀྱི་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པ་ནན་ཏན་དུ་མཛད་པ་ཅན་སྲིད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་ཁོ་བོ་ཅག་གི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཡིན་ནོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་བསྟོད་པ་ནི། ཚད་མར་ གྱུར་པ་སྟོན་པ་བདེ་གཤེགས་སྐྱོབ།།འགྲོ་ལ་ཕན་པར་བཞེད་ལ་ཕྱག་འཚལ་ནས། །ཞེས་བྱ་བ་འདི་ཡིན་ནོ། །གཞན་དག་ནི་གང་གིས་དང་པོར་ཕུང་པོ་དང་། ཁམས་དང་སྐྱེ་མཆེད་ལ་སོགས་པའི་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རང་དང་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་བྱེ་བྲག་ཐ་དད་པ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ཚད་མས་མི་སླུ་བ་ཅན་དང་། དེ་དང་འགལ་བ་མེད་པ་སྟོན་པར་མཛད་པའི་སྟོན་པ་པོ་དེ་ནི་ཚད་མ་ཉིད་ཀྱི་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ནན་ཏན་དུ་མཛད་པ་འབྲས་བུར་གྱུར་པ་ཉིད་ཀྱི་སྟོན་པས་རྗེས་སུ་དཔོག་གོ། །མངོན་སུམ་དུ་མ་མཛད་པར་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ཚད་མ་དང་མི་འགལ་བར་སྟོན་པ་མི་སྲིད་དོ་ཞེས་སྨྲས་སོ། །ཇི་སྐད་དུ། རང་རྟོགས་རྗེས་སུ འབྲང་བས་ནི།།ཇི་ཙམ་ཞིག་ནི་རྟོགས་པར་ནུས། །ཞེས་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། །ཇི་སྐད་དུ་འདིར་ཡང་། བླང་བྱ་དེ་རྒྱུ་ལྐོག་གྱུར་ཅན། །དེ་བཤད་པ་ནི་དཀའ་བ་ཡིན། །ཞེས་འཆད་པར་འགྱུར་རོ། །ནམ་མཁའ་ལ་སོགས་པ་ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་ཉིད་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། བྱེ་བྲག་པ་དག་གིས། ནམ་ མཁའ་ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་ཉིད།།ཅེས་བྱ་བའི་ཡོན་ཏན་ཡིན་ནོ་ཞེས་འདོད་དོ། །དངོས་པོ་མཐོང་བའི་ཡུལ་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་རོ། །དུས་གང་གི་ཚེ་ཞེ་ན་དངོས་པོའི་སྔ་ན་མེད་པ་དང་། ཞིག་ནས་མེད་པའི་གནས་སྐབས་ཀྱི་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། དངོས་པོ་ ཞེས་བྱ་བའི་སྔ་ན་མེད་པའི་གནས་སྐབས་དང་།ཞིག་ནས་མེད་པའི་གནས་སྐབས་ཀྱི་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།

"由因聚生果，
所有比量者，
不待余义故，
说彼为自性。"
世尊亦是量性能成无倒所勤者。由无定世尊所勤性之量故，因有疑未成。能成所勤有可能者，得果亦可能，无差别仅能尔许，然不能了知显示量性。
此过非有，此中亦非欲由士夫定量性能成所勤，然于总所勤性有害量非有。故量性能成无倒所勤可能者即是我等世尊。即彼赞曰："敬礼善逝救护者，成量师主利众欲。"
余者说：由谁最初以量无欺及无违显示蕴界处等一切事物自共相差别种种者，由彼师以量性能成所勤成果推度。未现见而显示一切无违量不可能。
"随自所了知，
唯能了尔许。"
此中亦当说：
"所取彼因隐，
说彼实为难。"
"如是虚空等遍性"者，胜论师许虚空是遍性等功德。配释为"亦无见事境"。何时耶？说"事前无及坏已无位"，义谓事前无位及坏已无位。

།མེ་མཐོང་བ་ལྟ་བུའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མེ་དང་དེ་མཐོང་བ་ནི་མི་རྟག་པ་ཉིད་དུ་གཞན་ཡང་འདོད་པའི་ཕྱིར་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་དང་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བའི་དཔེ་ཡིན་ནོ། །རང་བཞིན་གྱི་ གཏན་ཚིགས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ།ཤེས་པ་མི་རྟག་པ་ཉིད་ནི་མི་རྟག་པའི་ཡུལ་ཉིད་ཙམ་གྱི་རྒྱུ་ཅན་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཤོལ་བར་བྱེད་པར་འགྱུར་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རིམ་བཞིན་བྱེད་པར་འགྱུར་བའོ། །དེ་ནི་དེ་དང་ལྡན་པ་ཉིད་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་དེ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕན་འདོགས་པར་བྱེད་པ་མེད་པའོ། །དེ་དང་ ནི་ཕན་གདགས་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པའི་ཆོས་དང་ཐ་སྙད་དུ་བྱ་བར་རིགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་རོ།།ཐ་སྙད་དུ་བྱ་བ་ཇི་ལྟ་བུར་གྱུར་པ་ཞིག་ཅེ་ན་དེ་དང་ལྡན་པ་ཉིད་དུ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ་ཕན་གདགས་པར་བྱ་བའི་ཆོས་དང་ལྡན་པ་ཉིད་དུའོ། །གསུམ་པ་འདི་ནི་དེ་ལྟ་བུར་གྱུར་པའི་མཚན་ཉིད་ལ་སྦྱར་བ་ ཡིན་ནོ།།གཞན་འགའ་ཞིག་འགའ་ཞིག་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དཔེར་ན་བ་ལང་རྟ་དང་ལྡན་པ་མ་ཡིན་པ་ལྟ་བུའོ། །དེ་དང་ལྡན་པ་ཉིད་དུ་ཐ་སྙད་དུ་བྱ་བར་རིགས་པ་ཉིད་ལ་ཕན་གདགས་པར་བྱ་བ་དང་། ཕན་འདོགས་པར་བྱེད་པའི་ངོ་བོས་ཁྱབ་པ་ཡིན་ན་དེ་ནི་འདི་ལ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་མི་ དམིགས་པ་ཡིན་ནོ།།འདིའི་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་ཚད་མ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པས་ན་ཚད་མ་མེད་པ་ཅན་ནོ། །དེའི་དངོས་པོ་ནི་ཚད་མ་མེད་པ་ཅན་ཉིད་དོ། །མི་རྟག་པ་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པ་སྟེ་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པའི་ཚད་མ་སྐྱེས་བུ་གང་ལ་ཡོད་པ་དེ་ལ་དེ་སྐད་ཅེས་བྱའོ། །སྡོད་ནས་འཇུག་པའི་ཕྱིར་ཞེས་ བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་དབང་ཕྱུག་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་ཚད་མ་གསུམ་འགོད་པར་བྱེད་དོ།།ལུས་ཀྱི་དབང་པོ་ལ་སོགས་པ་དུས་གཞན་དུ་སྡོད་ནས་འཇུག་པའི་ཕྱིར་རོ། །ལུས་ནི་སེམས་ཅན་གྱི་ལུས་སོ། །གནས་ནི་སྣོད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་ནོ། །བྱེད་པ་ནི་དབང་པོའོ། །ཕུལ་དུ་བྱུང་བ་དང་ལྡན་པ་སྟེ་ཚིག་གི་དོན་སྣ་ ཚོགས་པ་རྩོམ་པར་ནུས་པའི་བློ་གང་ལ་ཡོད་པ་དེ་ནི་ཕུལ་དུ་བྱུང་བ་དང་ལྡན་པའི་བློ་ཅན་གྱི་སྐྱེས་བུའོ།།ལུས་དང་གནས་ལ་སོགས་པ་གང་དག་ལ་དེ་སྔོན་དུ་སོང་བ་ཡོད་པ་དེ་ལ་དེ་སྐད་ཅེས་བྱའོ། །སྐྱེས་བུ་དེ་ཡང་དབང་ཕྱུག་ཡིན་ནོ་སྙམ་དུ་སེམས་སོ། །ལུས་དང་གནས་དང་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ལ་ ལྟོས་ནས་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཞེས་བྱ་བ་དྲུག་པ་ཡིན་ནོ།།ལུས་དང་གནས་དང་བྱེད་པ་དག་གིས་འཇིག་རྟེན་ཐམས་ཅད་བསྡུས་པའི་ཕྱིར་ཐམས་ཅད་ཕྱོགས་སུ་བྱས་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །དེ་བས་ན་གང་གིས་ན་གཞན་སྟེའུ་ལ་སོགས་པ་དཔེར་འགྱུར་ཞེ་ན་གང་ལ་ལོག་པར་རྟོགས་པ་ཡོད་པ་དག་ལ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ བྱ་བ་སྨོས་སོ།

"如见火"者，由火及见火无常性他亦许故，是所立能立随行喻。"自性因"者，由知无常性唯是无常境因性故。"将次第"者，谓将次第作。
"彼与彼相应性"中，"彼"谓无能益。配释为"彼与非所益法不应施设"。云何施设？说"与彼相应性"，谓与所益法相应性。此第三配于如是相。
"某与某"者，如牛非与马相应。若于应施设彼相应性遍以所益能益体性，由此中无彼故是能遍不见。由无此能成量故是无量者。彼事即无量性。
谁有无常自性成就、自性成就量者，即名为彼。由"住已趣入故"等安立能成自在三量。由身根等他时住已趣入故。身谓有情身，处谓器世间，作用谓根。
具殊胜者，谓谁有能造种种语义之智，即是具殊胜智士夫。凡有彼等先行者，即名为彼。意谓彼士夫即是自在。
"身处作用"中"世间"为第六格。由身处作用摄一切世间故是遍立。故若问何故他如瓶等成喻？说"于有邪解者"。

།དེ་སྐད་དུ་ཐམས་ཅད་ཕྱོགས་སུ་བྱས་པ་ནི་མ་ཡིན་གྱི། འོན་ཀྱང་ཕུལ་དུ་བྱུང་བ་དང་ལྡན་པའི་བློ་ཅན་གྱི་སྐྱེས་བུས་བྱིན་གྱིས་བརླབས་པ་སྔོན་དུ་སོང་བ་ཉིད་གཞན་གྱིས་མ་རྟོགས་པ་དེ་ཉིད་ཕྱོགས་སུ་བྱས་པ་ཡིན་ལ། སྟེའུ་ལ་སོགས་པ་དག་ལ་ཇི་སྐད་དུ་བཤད་བའི་སྒྲུབ་པར་བྱེད་ པའི་ཆོས་ཡོད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་དེ་དག་ཕྱོགས་སུ་བྱས་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སྨྲའོ།།དེ་དག་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་གཞན་དག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་དབང་ཕྱུག་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་དག་སྟེ། གང་སེམས་མེད་པ་དེ་ནི་སྐྱེས་བུ་དང་བློ་དང་ལྡན་པ་སྔོན་དུ་སོང་བ་ཅན་ཡིན་ཏེ་དཔེར་ན་སྟེའུ་ལ་སོགས་པ་ལྟ་བུའོ། །ལུས་དང་བྱེད་པ་ ལ་སོགས་པ་ཡང་སེམས་མེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ལྟ་བུ་ལ་སོགས་པ་ལའོ།།འདོད་པ་གྲུབ་པའམ་ཞེས་བྱ་བའི་མདོ་འདིའི་བཤད་པ་ནི་གྲུབ་པ་ལ་སྒྲུབ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །གང་གི་ཚེ་རྟག་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པའི་ཁྱད་པར་ལ་ལྟོས་པ་མེད་པ་སྐྱེས་བུ་ཙམ་གྱིས་བྱིན་གྱིས་བརླབས་པ་སྔོན་དུ་ སོང་བ་ཅན་ཉིད་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཡིན་པ་དེའི་ཚེ་གྲུབ་པ་ལ་སྒྲུབ་པ་ཡིན་ནོ།།དེ་ཉིད་ནི་དངོས་སམ་བརྒྱུད་པས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལུས་དང་གནས་དང་བྱེད་པ་ལ་སོགས་པ་དག་གི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ལྟོས་པ་དང་སེམས་པའི་ཁྱད་པར་ལ་ལྟོས་ནས་འབྲེལ་པའི་ དྲུག་པ་ཡིན་ནོ།།ལུས་དང་གནས་དང་བྱེད་པ་ལ་སོགས་པ་དག་གི་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ཡང་མངོན་པར་འགྲུབ་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་ལ་ལྟོས་ནས་དྲུག་པ་ཡིན་ནོ། །སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་ལུས་དང་གནས་དང་བྱེད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་རྣམས་ནི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་དང་འབྲེལ་པའི་སེམས་པའི་ཁྱད་པར་ལས་ མངོན་པར་འགྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏེ།།སེམས་རྣམས་ཁྱད་པར་ཇི་ལྟ་བུ་ཅན་ཞིག་ཅེ་ན། དངོས་སམ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། གང་གི་ཚེ་ཕན་ཚུན་བདག་པོ་ཉིད་དུ་ཆོད་པ་མེད་པ་ལ་བརྟེན་ནས་འཇུག་པ་དེའི་ཚེ་དངོས་དང་ཆོད་པ་ཉིད་ལ་བརྟེན་པ་ནི་ བརྒྱུད་པས་སོ།།སེམས་པ་བློའི་མཚན་ཉིད་ཅན་མ་ཡིན་པར་གྲངས་ཅན་འདོད་པའི་ཕྱིར་དེ་བསལ་བར་བྱ་བའི་དོན་དུ་བློའི་མཚན་ཉིད་ཅན་སྨོས་སོ། །དབང་ཕྱུག་ཏུ་མངོན་བར་འདོད་པ་དེ་ལས་གཞན་པ་དེའི་ཕན་འདོགས་པར་བྱེད་པ་དེ་ལ་ལྟོས་པ་མེད་པའོ། །དེས་ནི་ཕུལ་དུ་བྱུང་བ་ཉིད་དུ་བྱར་མེད་ པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རྟག་པ་ཉིད་དང་གཅིག་གི་ཞེས་བྱ་བ་འདིས་གྲོགས་གཞན་ལ་ལྟོས་པ་མེད་པ་ཉིད་སྨྲས་སོ།།གལ་ཏེ་གྲོགས་གཞན་ལ་ལྟོས་པ་མེད་པ་སྐྱེས་བུ་རྟག་པའི་བློས་བྱིན་གྱིས་བརླབས་པ་སྔོན་དུ་སོང་བ་ཅན་ཉིད་བསྒྲུབ་བྱ་ཡིན་ན་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དཔེ་མ་གྲུབ་ཅེས་བྱ་བའི་མདོ་འདིའི་དཔེ་ བསྒྲུབ་པར་བྱ་བས་སྟོང་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བཤད་པ་ཡིན་ནོ།

如是非遍立，然唯立具殊胜智士夫加持先行为他未了知者，由瓶等有如所说能成法故非立彼等。
"彼等余能成"者，谓能成自在等，即无心者是有士夫及智先行者，如瓶等。身作用等亦是无心，如是等。
"成所欲"此经释为"成立于成"。当唯士夫加持先行不待常性等差别为所立时，即是成立于成。
即说"直接或间接"等。"一切有情"者，于"身处作用等"是关系及思差别关系的第六格。"身处作用等"亦是第六格，系于"由成就故"之语。
义谓有情之身处作用等，由与一切有情相关之思差别成就故。云何思差别？说"直接"等，谓无间隔相互主性而转时为直接，依间隔性为间接。
由数论许思非智相故，为遣彼而说智相。无待于异于所许自在之能益者。由彼不可成殊胜性故，以"常一"等说无待余伴。
义谓若无待余伴常士夫智加持先行为所立。"喻不成"此经释为"喻空所立"。

།དེ་ལྟ་བུར་གྱུར་པའི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་དེ་ཉིད་རྣམ་པར་འབྱེད་པར་བྱེད་དོ། །དེ་ལྟ་བུར་གྱུར་པའི་སྐྱེས་བུས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཞན་ཕན་འདོགས་པར་བྱེད་པ་ལ་ལྟོས་པ་མེད་པ་ལ་སོགས་པ་དང་ལྡན་པས་སོ། །སྐྱེས་བུ་མི་རྟག་པས་བྱིན་གྱིས་ བརླབས་པའི་སྟེའུ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱི་འཇུག་པ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རོ།།དེས་ནི་གང་སྡོད་ནས་འཇུག་པ་ཞེས་བྱ་བའི་སྦྱོར་བ་དེའི་དཔེ་གང་ཡིན་པ་དེ་ལ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བས་སྟོང་པ་ཉིད་བཤད་དོ། །དེ་བཞིན་དུ་གཞལ་ཡས་ཁང་ལ་སོགས་པ་གྲུབ་པ་ནི་དེ་ལྟ་བུར་གྱུར་པའི་སྐྱེས་བུས་བྱིན་གྱིས་བརླབས་པའི་ དབང་གིས་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་རོ།།འདིས་ནི་སྦྱོར་བ་བར་མའི་དཔེ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བས་སྟོང་པ་ཉིད་བཤད་དོ། །དེ་ལྟ་བུར་གྱུར་པའི་སྐྱེས་བུས་བྱིན་གྱིས་བརླབས་པ་ལ་སོགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ལ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་རོ། །འདིས་ནི་སྦྱོར་བ་གསུམ་པའི་དཔེ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བས་སྟོང་པ་ཉིད་ བཤད་དོ།།དེ་ལྟར་རེ་ཞིག་སྐྱེས་བུ་གཞན་གྱི་ཕན་འདོགས་པ་ལ་ལྟོས་པ་མེད་པ་སྐྱེས་བུའི་བློ་སྔོན་དུ་སོང་བ་ཅན་ཉིད་ཀྱིས་དཔེ་མ་གྲུབ་པ་བརྗོད་ནས། ད་ནི་སྐྱེས་བུ་གཅིག་གི་ཁྱད་པར་གྱི་བློ་སྔོན་དུ་སོང་བ་ཅན་ཉིད་ཀྱི་ནི་ཐམས་ཅད་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ་ཐམས་ཅད་དུ་སྟེའུ་ལ་སོགས་པ་ལའོ། ། དེ་བས་ན་སྐྱེས་བུ་གཅིག་གི་བློ་སྔོན་དུ་སོང་བ་ཅན་ཉིད་མ་གྲུབ་པ་ཡིན་ནོ། །ཅི་སྟེ་སྐྱེས་བུ་དུ་མ་ཉེ་བར་སྦྱོར་བ་ཉིད་ཡིན་དུ་ཟིན་ཀྱང་དེ་ལ་གཅིག་ནི་གཙོ་བོ་ཉིད་ཡིན་ཏེ་དེ་ཉིད་དབང་ཕྱུག་ཏུ་འགྱུར་བར་འདོད་དོ་ཞེ་ན། ཉེ་བར་སྦྱོར་བ་དག་ལ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། གནས་སྐབས་གཞན་ཐོབ་པ་གགས་བྱ བར་མི་ནུས་པ་ཅན་ཐམས་ཅད་ནི་གཙོ་བོ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།།དེ་ཉིད་གསལ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཐམས་ཅད་དེ་ལ་ཉེ་བར་སྦྱོར་བ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། འབྲས་བུ་དེ་འགྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཉེ་བར་སྦྱོར་བ་ནི་དེ་ལ་ཉེ་བར་སྦྱོར་བ་ནའོ། །དེ་ལྟ་བུའི་རྣམ་པ་ཅན་གྱི་སྐྱེས་བུ་དེ་ཉིད་ཀྱིས་ཞེས་བྱ་ བ་ནི་དབང་ཕྱུག་གིས་སོ།།དེ་ལྟར་ན་དབང་ཕྱུག་ཀྱང་སྡོད་ཅིང་སྡོད་ནས་ལུས་ལ་སོགས་པ་ལ་འཇུག་པར་བྱེད་ནའོ། །སོགས་པའི་སྒྲས་ནི་བྱེད་པ་དང་གནས་ཡོངས་སུ་གཟུང་ངོ་། །དེ་ལྟ་བུའི་རྣམ་པ་ཅན་གྱི་སྐྱེས་བུ་གཞན་གྱིས་བྱིན་གྱིས་བརླབས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རང་ཉིད་ཀྱིས་མ་ངེས་པ་ཡིན་ནོ། །ཅི་སྟེ་དེ་ ལ་ཡང་བྱིན་གྱིས་རློབ་པ་པོ་འདོད་ན་བྱིན་གྱིས་རློབ་པ་པོ་གང་ཡིན་པ་དེས་མ་ངེས་པ་མ་ཡིན་ནོ།།དེ་ལ་ཡང་བྱིན་གྱིས་རློབ་པ་པོ་གཞན་ཁས་ལེན་ན་ཐུག་པ་མེད་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ།

以"如是"等分别彼。"如是士夫"者，谓具无待他能益等。由见无常士夫加持瓶等之趣入故。此说"住已趣入"之比量中喻空所立。
如是配释"宫殿等成就非由如是士夫加持力"。此说中比量喻空所立。"如是士夫加持等"亦配"非"字。此说第三比量喻空所立。
如是首先说无待他益士夫智先行性喻不成已，今说一士夫差别智先行性，说"于一切"等，谓于一切瓶等。故一士夫智先行性不成。
若谓虽是多士夫加行，然其中一为主，许彼即是自在。说"于加行等"，由一切不能得余位者皆是主故。
为明此义，说"一切于彼加行时"等。"于彼加行"谓为成彼果而加行。"如是相士夫"谓自在。如是则自在亦住已趣入身等。等字摄作用及处。
"如是相余士夫加持"者，自身不定。若于彼亦许能加持者，则彼能加持者不定。若于彼复许余能加持者，则成无穷过。

།དེ་ལྟར་རེ་ཞིག་སྡོད་ནས་འཇུག་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བའི་གཏན་ཚིགས་མ་ངེས་པ་ཉིད་དུ་བཤད་ནས་དོན་བྱེད་པར་ནུས་ པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་འདི་མ་ངེས་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ཐུག་པ་མེད་པའི་སྐྱོན་ཡོད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་དེ་ལྟ་བུའི་རྣམ་པ་ཅན་གྱི་སྐྱེས་བུས་བྱིན་གྱིས་རློབ་པ་སྟེ་དབང་ཕྱུག་གིས་དོན་གྱི་བྱ་བ་བྱེད་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་གཏན་ཚིགས་འདི་ཡང་རང་ཉིད་ཀྱིས་མ་ངེས་པ་མ་ཡིན་ནོ།།དེ་ནི་སྡོད་ནས་འཇུག་ པར་བྱེད་པ་ཉིད་ཀྱང་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་དབང་ཕྱུག་འདི་ནི་རྟག་ཏུ་འཇུག་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ།།དེ་བས་ན་དེ་ལ་གཏན་ཚིགས་འཇུག་པ་ཉིད་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་གང་གིས་ན་མ་ངེས་པ་མ་ཡིན་སྙམ་དུ་བསམས་པའོ། །དེའི་འབྲས་བུ་ཐམས་ཅད་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་རིམ་བཞིན་དུ་བྱེད་པ་ཅན་ཉིད་ མ་ཡིན་པར་ཁས་ལེན་པ་ན་ཅིག་ཅར་འབྲས་བུ་སྐྱེད་པར་འགྱུར་རོ།།གལ་ཏེ་རྟག་པར་རིམ་གྱིས་བྱེད་པ་ཉིད་ཡིན་ན་ཡང་ཇི་ལྟར་འགྱུར་ཞེ་ན་ཉེས་པ་གཞན་འདིར་འགྱུར་རོ། །རང་བཞིན་ཉམས་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐམས་ཅད་དུ་དོན་བྱེད་པ་ཁས་མི་ལེན་ན་དངོས་པོ་ཉིད་ཉམས་པར་འགྱུར་རོ། །གཞན་ ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་སྡོད་ནས་འཇུག་པ་ལ་སོགས་པའི་གཏན་ཚིགས་མ་གྲུབ་པ་ཡིན་ནོ།།ཁྱབ་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་མ་ངེས་པ་ཉིད་ཀྱང་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བས་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ལ་ཁྱབ་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་མ་ངེས་པ་ཡིན་ནོ། །སྔར་རང་ཉིད་ཀྱི་དང་དེས་ནི་རྣམ་ པ་ཐམས་ཅད་དུ་མ་ངེས་པར་བསྟན་ཏོ།།སྒོ་ཁང་ནི་སྒོའི་བྱེ་བྲག་གོ། །དེའི་བྱེད་པ་མ་མཐོང་དུ་ཟིན་ཀྱང་སྟེ་གང་གིས་ཁང་བཟངས་ལ་སོགས་པ་དེ་བྱེད་པ་མ་མཐོང་ན་ཡང་ངོ་། །གང་ལས་རི་ལ་སོགས་པ་དག་ལ་དེ་ལྟ་བུའི་རྣམ་པ་ཅན་གྱི་དབྱིབས་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར་མ་གྲུབ་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ། ། དེ་སྐད་དུ་སྡོད་ནས་འཇུག་པ་ལ་སོགས་པ་དག་ལ་ཡང་བརྗོད་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཅི་འདྲ་བའི་སྡོད་ནས་འཇུག་པ་དང་དོན་བྱེད་པར་ནུས་པ་བློ་སྔོན་དུ་སོང་བ་ཅན་ཅི་འདྲ་བ་དེ་འདྲ་བ་ཉིད་གལ་ཏེ་ལུས་དང་བྱེད་པ་ལ་སོགས་པ་དག་ལ་ཡོད་པར་གྱུར་ན་དེར་འགྱུར་ཏེ། གང་ལས་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཞེའོ། ། ཅི་འདྲ་བ་གྲུབ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བཀོད་པ་ལ་སོགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་འཆད་པར་འགྱུར་བ་དང་སྦྱར་རོ། །དབྱིབས་ཀྱི་ཁྱད་པར་ལ་སོགས་པ་ཐ་དད་པ་ལ་ཞེས་བྱ་བའི་སོགས་པའི་སྒྲས་ནི་སྡོད་ནས་འཇུག་པ་དང་དོན་བྱེད་པར་ནུས་པ་གཟུང་ངོ་། །རྫས་སྔོན་པོའི་ཁྱད་པར་ནི་དུ་བའོ། །གང་ཁོ་ན་མེ་ལས་སྐྱེ་བའི ཆོས་དེ་ལ་གཞན་དང་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་ཆོས་ནི་སྔོན་པོ་ཉིད་དོ།



这是一段关于逻辑推理的古代佛教论著翻译。我将为您直译如下：
如是，首先解释了"暂住而入"这一因不定性之后，为了说明"能作所作"这一因也是不定的，由于有无穷过失的缘故，具有如是相的补特伽罗的加持，即自在天作诸事业并非如此，此因对自身也非不定。
彼既非暂住而入等，此自在天是恒常趣入。因此，由于对彼无有因的趣入性，故思维何以非不定。
关于"对一切果"，若承许非次第作者，则将同时生果。若是恒常次第作者，又将如何？此中将有其他过失。
"由于自性损减"是指若不承许一切处作用，则将损减实体性。
又，关于"其他"等，暂住而入等因不成立。由于无遍摄故亦是不定，即由于所立与能立无遍摄关系故为不定。先前已由自身及彼完全显示不定。
门廊是门的差别。虽未见彼作用，即虽未见造作宫殿等，由于山等处无如是相的形状，故为不成。
如是对暂住而入等亦当说，即若身与作用等有如是暂住而入及具前行心的能作所作，则应如是，然实无有。
"如是成就"与下文所说的"布设等"相连。"形状差别等差异"中的"等"字包含暂住而入及能作所作。
青色实体的差别即烟。唯从火生之法，其与他不共之法即为青性。

།དེ་བས་ན་སྤྱི་དེ་འདྲ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ཁྱབ་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་དང་གཏན་ཚིགས་མ་ངེས་པ་ཉིད་ཀྱང་ཡིན་ནོ་ཞེས་བཤད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་མཇུག་སྡུད་པར་བྱེད་དོ། །ཅི་སྟེ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་མ་གྲུབ་པ་ཉིད་བསྟན་ ཏོ།།དབྱིབས་ཀྱི་ཁྱད་པར་དེ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཁང་བཟངས་ལ་སོགས་པ་སྐྱེས་བུས་བྱས་པ་ཉིད་དུ་གྲགས་པ་གང་ཡིན་པའོ། །དེའི་འབྲས་བུ་ཉིད་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྐྱེས་བུའི་འབྲས་བུ་ཉིད་དུའོ། །དེ་བཞིན་དུ་སྡོད་ནས་འཇུག་པ་ལ་སོགས་པའི་ཁྱད་པར་སྟེའུ་ལ་སོགས་པ་དག་ལ་ཡང་ཡིན་པ་དེ་ནི་རི་བོ་ ལ་སོགས་པ་དག་ལ་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་རོ།།དེས་བྱས་ཞེས་བྱ་བ་དེའི་བཤད་པ་ནི་རྫ་མཁན་གྱིས་བྱས་པར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་སྤྱི་གཏན་ཚིགས་སུ་བྱས་པ་ལ་ཁྱད་པར་ཀུན་ཏུ་བརྟགས་པའི་ཕྱིར་དེ་ནི་འབྲས་བུ་དང་མཚུངས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ལྟག་ཆོད་ཡིན་ནོ། །གལ་ ཏེ་བུམ་པའི་བྱས་པ་ཉིད་གཏན་ཚིགས་ཡིན་ན་དེ་ནི་སྒྲ་ལ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ་གཞན་གྱི་ཆོས་གཞན་ལ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།།སྤྱི་གཏན་ཚིགས་ཡིན་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དབྱིབས་ལ་སོགས་པ་ཙམ་ཡིན་ནོ། །ཁྱད་པར་གཏན་ཚིགས་ཡིན་ན་ནི་མ་གྲུབ་པ་ཡིན་ནོ། །རིགས་ཀྱི་ཁྱད་པར་ནི་རྫས་ཀྱི་བྱེ་བྲག་གོ། ། རིགས་ཀྱི་སྤྱི་བཟུང་བའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དབྱིབས་ཀྱི་སྤྱི་གཟུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །ངག་ལ་སོགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། ངག་ཕྱོགས་པ་དང་འོད་ཟེར་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །བ་ལང་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ནི་བ་ལང་གི་སྒྲའི་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ནི་མ་གྲུབ་པ་ཉིད་དང་མ་ངེས་པ་ཉིད་དུ ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཁྱད་པར་གཏན་ཚིགས་ཡིན་ན་མ་གྲུབ་པ་དང་སྤྱི་ཡིན་ན་མ་ངེས་པ་ཉིད་དུའོ།།སེར་སྐྱ་ལ་སོགས་ཀྱི་ཞེས་བྱ་བའི་སོགས་པའི་སྒྲས་ནི་འུག་པ་པ་གཟུང་ངོ་། །སེམས་མེད་སོགས་ཞེས་བྱ་བའི་སོགས་པའི་སྒྲས་ནི་བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་ནང་གི་ཉིད་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་གཟུང་ངོ་། ། བློ་དང་བདེ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་ཅན་ནི་མི་རྟག་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པའི་གཏན་ཚིགས་ལས་སེམས་མེད་པ་ལ་སོགས་པའི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་དཔྱད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་རོ། །དཔེར་ན་བློ་དང་བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་མི་རྟག་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་དང་། སྐྱེ་བ་དང་ལྡན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་སེམས་མེད་པ་དང་ནང གི་ཉིད་མ་ཡིན་ཏེ་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་བཞིན་ནོ།།ཡང་གི་སྒྲ་ནི་རིམ་པ་གཞན་དུ་སྦྱར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་མི་རྟག་པ་ལ་སོགས་པ་ཕྱིར་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་འདིའི་ཡང་གི་སྒྲ་རིམ་པ་གཞན་དུ་སྦྱར་བ་ནི་སེམས་དང་ལྡན་པ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་འདི་དང་སྦྱར་རོ།

我将为您直译这段文本：
因此，以"如是共相"等说明由于无遍摄故因亦不定的内容，是作为结论。以"若复"等显示不成立性。
"彼形状差别"是指宫殿等为人所造作而闻名者。"彼果性"即人之果性。同样，对于暂住而入等差别，如织机等，于山等处亦无有，应如是配释。
"彼所作"的解释即"陶师所作"。若以共相为因而遍计差别，则是"果等似破"之诡辩。若瓶之所作性为因，彼于声上不存在，因为他法于他处不存在故。
"若共相为因"是指仅形状等。若差别为因则不成立。种类差别即实体差别。"取种类共相故"即取形状共相故。
"语等"即语方向、光明等。"牛性故"即牛声所诠性故。"彼一切为不成立性及不定性"即若差别为因则不成立，若共相则不定。
"数论等"之"等"字摄取乌鸦派。"无心等"之"等"字摄取"乐等非内故"。
应配释为：智与乐等法性，从无常性等因推论无心等所立之考察。例如，智与乐等由于无常性故、具生性故，是无心及非内，如色等。
"又"字应以他序配释，即"由无常等故又"中的"又"字应与"具心又"相配。

།ཤུན་ལྤགས་ཐམས་ཅད་བཤུས་ན་འཆི་བའི་གཏན་ ཚིགས་ཀྱི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ལས་ཤིང་རྣམས་སེམས་དང་ལྡན་པར་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཡང་དཔྱད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ངག་གི་དོན་ཏོ།།འདི་ལྟར་སངས་རྒྱས་པ་ལ་སོགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། དེ་དག་གིས་གཏན་དུ་འཇིག་པ་ཅན་གྱིས་འཇིག་པ་ཁས་བླངས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །རང་དང་ གཞན་གྱིས་མངོན་པར་འདོད་པའི་མི་རྟག་པའི་དོན་ཞེས་བྱ་བ་ལ།རང་གིས་མངོན་པར་འདོད་པའི་མི་རྟག་པའི་དོན་ནི་གྲངས་ཅན་གྱི་ནུབ་པ་ཙམ་མོ། །གཞན་གྱིས་མངོན་པར་འདོད་པ་ནི་སངས་རྒྱས་པའི་གཏན་དུ་འཇིག་པའོ། །ཅི་རིགས་པར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རང་གིས་མངོན་པར་འདོད་པའི་མི་རྟག་པའི་དོན་ བཟུང་བ་ནི་གཞན་ལ་མ་གྲུབ་པ་ཡིན་ནོ།།གཞན་གྱིས་མངོན་པར་འདོད་པ་ཁས་བླངས་པ་ནི་བདག་ཉིད་ལ་མ་གྲུབ་པ་ཡིན་ནོ། །མི་རྟག་པའི་སྤྱི་གཏན་ཚིགས་སུ་བྱས་པ་ན་རྒོལ་བ་བྱེ་བྲག་ལ་ཁྱད་པར་དུ་རྟོག་པ་ནི་ལྟག་ཆོད་དུ་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། འབྲས་བུ་དང་མཚུངས་པའི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ སོགས་པ་སྨོས་སོ།།སྤྱི་ཉིད་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གལ་ཏེ་གྲངས་ཅན་གྱིས་ཀུན་ཏུ་བརྟགས་པ་ཉིད་ཀྱི་མི་རྟག་པ་ཉིད་ཀྱི་ཁྱད་པར་དང་། སངས་རྒྱས་པས་ཀུན་ཏུ་བརྟགས་པ་ཉིད་གཅིག་ལ་གཅིག་གྲུབ་པར་འགྱུར་བ་དེའི་ཚེ་གསལ་བའི་བྱེ་བྲག་གིས་མི་རྟག་པ་ཉིད་ཀྱི་ཁྱད་པར་གཉིས་གནས་པ་ཡོད་ ན་དེའི་རྟེན་ཅན་གྱི་སྤྱི་གྲུབ་པར་འགྱུར་ཏེ།དཔེར་ན་སྒྲ་དང་བུམ་པ་ཡང་བྱས་པ་ཡིན་ན་དེ་དག་གི་བྱས་པ་ཉིད་སྤྱི་གཏན་ཚིགས་སུ་འགྱུར་བ་ལྟ་བུའོ། །འདིར་ནི་གསལ་བ་ཉིད་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་གང་ལས་དེའི་རྟེན་ཅན་གྱི་སྤྱི་གྲུབ་པར་འགྱུར། དེ་ཡང་ཚད་མ་རྣམ་པར་ངེས་པ་ལས་རྒྱས་པར་བཤད་ཟིན་ཏོ། ། དེ་བས་ན་ཚད་མ་རྣམ་པར་ངེས་པ་ལས་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བར་སྨོས་སོ། །ཤུན་ལྤགས་བཤུས་པས་འཆི་བའི་ཕྱིར། །ཞེས་བཤད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཡང་མ་གྲུབ་པ་ནི་ཤིང་རྣམས་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། ཤིང་རྣམས་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་དགག་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་གྱི་འཆི་བ་ནི་མ གྲུབ་པ་ཡིན་ནོ།།གྲུབ་ན་ཡང་སེམས་པ་ཡང་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་དོན་མེད་དོ། །གལ་ཏེ་བསྐམས་པ་ཙམ་ཉིད་འཆི་བ་ཡིན་པར་འདོད་པ་ཡིན་ལ་དེ་ཡང་ཤིང་རྣམས་ལ་ཡོད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན་འཆི་བའི་སྒྲ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །མི་འཇུག་ན་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཤ་སྐམ་ལ་སོགས་པ་ལ་ སྐམ་པ་ཞེས་བྱ་བ་མི་འཇུག་གོ་ཞེས་ཁས་ལེན་པའི་བརྗོད་པ་འདི་ཡིན་མོད་ཀྱི་དེ་ལྟ་ན་ཡང་གང་ཞིག་བསྐམས་པ་དང་ལྡན་པ་དེ་ལ་སེམས་ཡོད་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཁྱབ་པ་གྲུབ་པ་མ་ཡིན་ཏེ་བཟློག་པ་ལ་གནོད་པ་ཅན་གྱི་ཚད་མ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།

关于"由剥去一切树皮而死的因"这一论证树木具有心识的推理，也是一种考察。这是语义。
"如是诸佛教徒等"是指他们承许永久性毁灭的毁灭。
关于"自他所许无常义"，自许无常义是数论派的仅消失，他许则是佛教徒的永久毁灭。"随应"是指若取自许无常义则对他不成立，若承许他许则对自不成立。
若以无常共相为因，而论者遍计差别，则成诡辩，故说"与果等"等。
"由共相不成故"是指若数论派所遍计的无常性差别与佛教徒所遍计者互相成立时，若由明显差别而有两种无常性差别存在，则应成立以此为所依的共相。如声与瓶皆是所作，则彼等之所作性成为共相因。此中由于明显性itself不成立，如何能成立以此为所依的共相？
这在《量决定论》中已广说。因此说"应从《量决定论》中了知"。
所说"由剥皮而死故"也不成立，故说"于诸树"等。于诸树等否定相的死亡不成立。即使成立，由于心识也成立，能立则无义。
若谓仅枯萎即是死亡，而彼于诸树存在，故说"死声"等。"若不转"是指虽有"干肉等上不转干"的承许说法，然而具枯萎者有心识的遍摄关系不成立，因为无能害反面的量故。

།འབྲེལ་པ་ཅན་ཐ་དད་པའི་རྟེན་གྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཅིའི་སྒྲའི་བྱས་ པ་ཉིད་དམ་འོན་ཏེ་བུམ་པའི་བྱས་པ་ཉིད་བརྗོད་པར་འདོད་པ་ཡིན་ཞེའོ།།ནམ་མཁའི་ཡོན་ཏན་ཉིད་ལ་སོགས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲས་ནི་དངོས་པོར་གྱུར་པའི་ལྡན་པ་རྣམ་པར་ཕྱེ་བ་དག་གིས་སྐྱེད་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་གཟུང་ངོ་། །ལུས་སོགས་སྒྲུབ་བྱེད་ཅེས་བྱ་བའི་སོགས་པ་སྨོས་པས་ནི་ཐོགས་པ་དང་ བཅས་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་གཟུང་ངོ་།།འདིའི་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བྱེ་བྲག་པའིའོ། །དེའི་རྫས་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ་ཕྱོགས་དང་བདག་དང་དུས་དང་ནམ་མཁའ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐམས་ཅད་དུ་འགྲོ་བའོ། །ས་ལ་སོགས་པ་ནི་ཐམས་ཅད་དུ་འགྲོ་བ་མ་ཡིན་པའོ། །དེའི་ཚད་ཚིག་གི་དོན་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ ལུས་ཅན་ཡིན་ནོ།།ཕན་ཚུན་མངོན་པར་འདོད་པའི་ཡུལ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། རེག་བྱ་དང་ཚད་ལ་སྟེ་དོན་ལ་མ་གྲུབ་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་རོ། །ལུས་ཅན་གྱི་སྒྲའི་དོན་རེག་བྱའི་མཚན་ཉིད་ཅན་བརྗོད་པར་འདོད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་མ་གྲུབ་པ་མ་ཡིན་པ་སྟེ། བརྗོད་པར་འདོད་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ། ། དེ་ཉིད་ནི་གཉི་གས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་པ་ལ་རེག་བྱ་ནི་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ་ཞེས་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་བསྒྱུར་ནས་སྦྱར་རོ། །འགལ་བ་ནི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་བཟློག་པས་ཁྱབ་པའོ། །སྒྲ་འཁྲུལ་པ་ཙམ་གྱིས་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་སྐྱོན་དང་ལྡན་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ཁོང་ནས་དབྱུང་ངོ་། ། གང་ལ་ཡང་དོན་འཁྲུལ་པ་ཅན་ཡིན་ཞིང་སྒྲ་འཁྲུལ་པ་མེད་པ་ཅན་ཡིན་ཞེ་ན་དཔེར་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། ཁྲ་མོ་རྭ་ཅན་ཉིད་དུ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའམ་གླང་པོའི་ཕྲུག་གུའི་ཁྱད་པར་ལ་རྭ་ཅན་དུ་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་རོ། །བ་ལང་ཉིད་ལག་ཅན་ཉིད་ཕྱིར། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་གོ་རིམས་བཞིན་དུ གཏན་ཚིགས་ཡིན་ནོ།།གཏན་ཚིགས་འདི་གཉིས་ཀྱི་དོན་ཀྱང་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་འགྲོ་བའི་ཕྱིར་རམ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །བ་ལང་གི་སྒྲ་ལ་སོགས་པའི་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ཉིད་གྲགས་པ་བརྗོད་པར་འདོད་པ་མ་ཡིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རིགས་ཐ་དད་པར་མི་འདོད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་དག་ནི་གྲགས་ པ་ཉིད་ཀྱི་དབྱིབས་ཀྱི་ཁྱད་པར་གྱིས་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་པའི་རྫས་ལ་བ་ལང་ལ་སོགས་པའི་སྒྲ་འཇུག་པར་འགྱུར་རོ།།དེ་དག་ནི་བ་ལང་ལ་སོགས་པ་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ཉིད་དེ་རྫས་དབྱིབས་ཀྱི་ཁྱད་པར་གྱིས་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་པ་བརྗོད་པར་འདོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་བརྗོད་པར་འདོད་པ་ཡིན་ན་ནི་དོན་ཉིད་ འཁྲུལ་པ་ཅན་མ་ཡིན་ནོ།།བ་ལང་གི་རིགས་སམ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རིགས་ཐ་དད་པའི་སྨྲ་པའི་གཞུང་གིས་དེ་སྐད་དུ་བཤད་དོ། །རིགས་བརྗོད་པར་འདོད་པ་ཡིན་ན་ནི་དོན་འཁྲུལ་པ་མེད་པར་འགྱུར་རོ།

"由具关系的差别所依"是指是否欲说声的所作性或瓶的所作性。
"虚空功德性等"之"等"字摄取以实有和合分别所生性等。"身等能立"之"等"字摄取有碍性等。
"此亦"是指胜论派的。其实体有二种：方位、我、时间、虚空等是遍行者，地等是非遍行者。其定义之义即是有身者。
"于互许境"是指于触及量，即于义不是不成立。有身声义欲说触为相者不是不成立，因为是所欲说故。
即此说"二者"等，应转变分别为触是能立。相违是由所立相反而遍摄。应知"仅由声错乱，能立无过失"。
若问于何处义错乱而声无错乱？故说"譬如"等。应配释为证成花牛具角，或于小象差别上说具角。
"由牛性及具足性故"依次是因。关于此二因的义，故说"依次由行走故"等。
"非欲说牛声等所诠性之共许"是指不许种类差别者，由共许的形状差别所限定的实体上转起牛等声。彼等非欲说牛等所诠性，即非欲说由形状差别所限定的实体。若欲说彼，则义非错乱。
"牛种类耶"是依种类差别论者的宗义如是说。若欲说种类则义无错乱。

།དེ་ལྟ་ན་ཡང་གྲགས་པས་ངེས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གལ་ཏེ་བ་ལང་ཉིད་དང་གླང་པོ་ཆེ་ཉིད་ཀྱི་ སྒྲ་དག་གིས་འགྲོ་བ་དང་ལག་པ་དང་འབྲེལ་པ་རྗོད་པར་འདོད་པ་དེ་ལྟ་ན་ཡང་གྲགས་པས་ངེས་པར་བྱས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་འགྲོ་བ་དང་ལག་པ་དང་འབྲེལ་བ་བཟུང་ནས་བ་ལང་དང་གླང་པོ་ཆེའི་སྒྲ་ལ་འཇུག་པ་ན་ཡང་དེའི་རིགས་ཏེ་བ་ལང་དང་གླང་པོ་ཆེའི་རིགས་ལ་འཁྲུལ་པ་མ་ཡིན་ནོ།།འགྲོ་ བས་ན་བ་ལང་ཞེས་བྱ་བའི་བརྗོད་པ་ལ་ཡང་རབ་ཏུ་གྲགས་པ་ཉིད་ཀྱི་བ་ལང་ལ་བ་ལང་གི་སྒྲ་གནས་པའི་ཕྱིར་རོ།།དེ་བཞིན་དུ་གླང་པོ་ཆེའི་སྒྲ་ཡང་ཡིན་ནོ། །འདིས་ནི་སྒྲ་འཁྲུལ་པ་མེད་པ་ཅན་བཤད་དོ། །བརྗོད་པར་འདོད་པའི་དོན་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འགྲོ་བ་དང་ལག་པ་དང་འབྲེལ་པའོ། །འཁྲུལ་པར་ བྱེད་པ་ནི་རྭ་མེད་པའི་མི་དག་ལ་ཡང་འཇུག་པའི་ཕྱིར་རོ།།དོན་དེ་བརྗོད་པར་འདོད་པས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་འགྲོ་བ་ལ་སོགས་པའི་དོན་བརྗོད་པར་འདོད་པས་བ་ལང་ཉིད་ལ་སོགས་པའི་སྒྲ་སྦྱོར་བར་བྱེད་པའིའོ། །འཁྲུལ་པ་མེད་པ་ཅན་ཡིན་ན་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གལ་ཏེ་གྲགས་པས་ངེས་པ་ ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་སྒྲ་འཁྲུལ་པ་མེད་པ་ཅན་ཡིན་པ་དེ་ལྟ་ན་ཡང་དེ་ལ་སྒྲ་ནི་གཏན་ཚིགས་མ་ཡིན་ནོ།།འོ་ན་ཅི་ཡིན་ཞེ་ན། དོན་ཉིད་དེ་འགྲོ་བ་དང་ལག་པ་དང་འབྲེལ་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་ནོ། །དེ་ཡང་འཁྲུལ་པ་ཡིན་ཏེ། མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལ་ཡང་འཇུག་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་འདྲ་བའི་རྣམ་པ་ནི་བ་ལང་ཉིད་ ལ་སོགས་པའོ།།དེ་འདྲ་བའི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འགྲོ་བ་ལ་སོགས་པའི་དོན་བརྗོད་པར་འདོད་པ་ལའོ། །གལ་ཏེ་བ་ལང་དང་གླང་པོ་ཆེའི་སྒྲ་དག་ལ་བ་ལང་དང་གླང་པོ་ཆེ་གང་དག་གི་འགྲོ་བ་དང་ལག་པ་དང་འབྲེལ་པའི་ཁྱད་པར་ཅན་དག་ལ་བསྟན་པ་དེའི་ཚེ་སྒྲ་དང་འདྲ་བའི་དོན་ནི་འཁྲུལ་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་གོ་བར་ བྱེད་པའི་གཏན་ཚིགས་ཉིད་ཡིན་ནོ།།ཅི་སྟེ་འགྲོ་བ་དང་ལག་པ་དང་འབྲེལ་པ་ཙམ་གཏན་ཚིགས་ཡིན་པ་དེའི་ཚེ། དེ་ནི་སྐྱེས་བུ་ལ་ཡང་ཡོད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར། རང་གི་རྒྱུ་མཚན་གྱིས་རབ་ཏུ་སྦྱར་བའི་སྒྲ་ནི་སྐྱེས་བུ་ལ་ཡང་ཐལ་བར་འགྱུར་བ་དེ་ལྟར་ན་སྒྲ་ཡང་འཁྲུལ་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར་བརྗོད་པར་ འདོད་པའི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ།འགྲོ་བ་ལ་སོགས་པའི་སྤྱི་ཉིད་སྒྲའི་དོན་ཉིད་དུ་བརྗོད་པར་འདོད་ཀྱི་ཁྱད་པར་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །བརྗོད་པར་འདོད་པའི་དོན་གྱི་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་ཀྱང་སྐྱེས་བུ་ལ་ཡོད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟ་ན་ཡང་བ་ལང་གི་སྒྲ་དང་གླང་པོ་ཆེའི་སྒྲ་ནི་སྐྱེས་བུ་ལ་ཡོད་པ་ཡིན་ནོ། །འཆད་པ་ པོ་འདི་སྐྱེས་བུ་ལ་བ་ལང་ལ་སོགས་པའི་སྒྲ་འདོད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ།བ་ལང་ལ་སོགས་པའི་ཡུལ་ཉིད་ལ་འགྲོ་བ་ལ་སོགས་པའི་སྤྱི་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རོ།

"然由共许决定故"是指即使牛性与象性之声欲表达行走和具足之关系，然由共许决定故，取行走和具足之关系而转起牛与象声时，于其种类即牛与象种类亦无错乱。
因为于"由行走故是牛"之表述中，由极为共许故，牛声安立于牛上。同样象声亦是如此。此说明声无错乱。
"所欲说义亦"是指行走和具足之关系。成为错乱是因为于无角之人上亦转起故。
关于"由欲说彼义"等，是指由欲说行走等义而施设牛性等声者。
"即使无错乱"是指即使由共许决定故声无错乱，然于此声非因。若问是什么？是义本身，即具行走和具足关系之相。彼亦是错乱，因为于异品上亦转起故。
如是相即牛性等。"如是"是指于欲说行走等义。
若于牛声与象声上显示具牛与象之行走和具足关系之差别时，由声与义无错乱故是能知因。若仅行走和具足关系为因时，由彼于人上亦有故，由自因缘所施设之声于人上亦应成，如是则声亦错乱。
因此说"所欲说"等。欲说行走等共相为声义，而非差别。所欲说义之共相相亦存在于人上。然而牛声与象声不存在于人上。此说者于人上亦不欲牛等声，因为于牛等境上显示行走等共相故。

།སྤྱི་ཉིད་སྒྲའི་དོན་ཉིད་དུ་བརྗོད་པར་འདོད་པ་དང་། དེ་ནི་གཞན་ལ་ཡང་ཡོད་པ་ཡིན་ན་དེའི་རྒྱུ་ཅན་གྱི་སྒྲ་ནི་འདི་ལ་འཇུག་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ན་དེ་ཉིད་ཇི་ ལྟར་ཐོབ་པར་འགྱུར་ཞེ་ན།དེ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། བ་ལང་དང་གླང་པོའི་སྒྲ་དག་ནི་འགྲོ་བ་ལ་སོགས་པའི་སྤྱིའི་རྒྱུ་མཚན་རུང་བ་མ་ཡིན་མོད་ཀྱི་འོན་ཀྱང་སྨྲ་བ་པོའི་ཚིག་ལ་མཁས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་དེ་སྐད་དུ་བརྗོད་དོ། །སྨྲ་བ་པོ་དེ་དེ་སྐད་དུ་བརྗོད་ན་ཡང་བ་ལང་ལ་སོགས་པའི་སྒྲ་དེ་ནི་འགྲོ་ བ་ལ་སོགས་པའི་སྤྱི་དེའི་རྗོད་པར་བྱེད་པར་གྲགས་པར་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ནོ།།དེའི་ཕྱིར་སྐྱེས་བུ་ལ་སོགས་པ་གཞན་ལ་སྤྱི་དེ་རྗེས་སུ་འགྲོ་ན་ཡང་སྒྲ་ནི་དེའི་རྗེས་སུ་འབྲང་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་འཁྲུལ་བ་མེད་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །དེ་སྐད་དུ་ཁྱད་པར་ལ་སྒྲ་དོན་དང་ལྡན་པར་གྲགས་པ་ནི་སྤྱིར་རབ་ཏུ་སྦྱར་དུ་ཟིན་ཀྱང་ སྤྱིའི་དབང་གིས་ཐམས་ཅད་ལ་འཇུག་པར་ནུས་པ་མ་ཡིན་དུ་ཟིན་ཀྱང་བྱེད་པ་པོ་ཉིད་དུ་དེ་ལྟར་ན་སྒྲ་ནི་འཁྲུལ་པ་མེད་པ་ཡིན་ཞིང་འཆད་པ་པོ་འདོད་པའི་དོན་དེ་ནི་འཁྲུལ་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པར་འགྱུར་རོ།།གང་གི་ཚེ་དབང་ཕྱུག་བྱེད་པ་པོར་འདོད་པ་ལ་གནོད་པའི་ཚད་མ་ལ་བསྟན་པ་དེ་ནི་རྒྱུར་འདོད་ ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་གི་ཚེ་བྱེད་པ་པོ་མ་ཡིན་དུ་ཟིན་ཀྱང་བྱེད་པ་པོར་མངོན་པར་འདོད་པ་ལའོ།།ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་མི་དམིགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བྱེད་པ་པོ་མ་ཡིན་པའི་གནས་སྐབས་ལས་ཁྱད་པར་ཡོད་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཁྱབ་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །ཅིག་ཤོས་ལྟར་ན་ཡང་དེ་དང་འདྲ་བར་བྱེད་པ་པོ་ཉིད་མ་ཡིན་པར་ འགྱུར་རོ།།ཁྱབ་པར་བྱ་བ་དང་ཁྱབ་པར་བྱེད་པའི་ངོ་བོ་ཉེ་བར་སྟོན་པ་འདི་ཉིད་ནི་ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་མི་དམིགས་པ་དག་ལ་བཟློག་པ་ན་ཅི་རིགས་པར་གནོད་པ་ཅན་གྱི་ཚད་མ་མེད་པ་ཡིན་པར་བལྟ་བར་བྱའོ། །རང་བཞིན་དུ་གྱུར་པའི་ཕུལ་དུ་བྱུང་བ་ནི་འབྲས་བུ་སྐྱེད་པར་ནུས་པའོ། །མ་ཐོབ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མ་རྙེད་ པའོ།།རྒྱུ་མེད་ན་འབྲས་བུ་མེད་པ་ནི་ལྡོག་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ཡང་རྟག་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་དབང་ཕྱུག་ལ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་དེ་ལྟར་ན་ལྡོག་པ་མེད་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །འགྱུར་བར་ནི་འདོད་ན་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་ཙམ་ཉིད་ལས་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་དངོས་པོར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། དངོས་པོ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། དེ་ལ་དངོས་ པོ་གཞན་ཡང་ཐག་ཉེ་བ་དེ་ལྟར་ན་ཐེ་ཚོམ་དུ་འགྱུར་ཞིང་ལྡོག་པས་ནི་ངེས་པར་བྱེད་པར་འགྱུར་རོ།

若共相欲说为声义，而彼于他处亦有，然由彼为因之声于此不转起，则如何获得彼？故说"彼"等。
牛与象声虽非行走等共相之合理因，然由说者不善言词故如是说。即使说者如是说，然彼牛等声不成为表达彼行走等共相之共许。因此，即使共相随行于人等他处，然声不随之故无错乱。
如是已说，于差别上声义相应之共许，即使施设为共相，由共相力亦不能于一切处转起，即使非作者亦如是成为作者，如是则声无错乱而说者所欲义是错乱。
"于许自在天为作者时，示能害量即许为因"是指即使非作者然欲许为作者时。"能遍不可得"是指由作者非有位差别性遍故。另一方亦同样非作者性。
应知此所示所遍与能遍之体性，于能遍不可得等上，反转时随应无能害量。
成为自性之殊胜是能生果。"未得"即未获。
无因则无果是返遮，由彼常住故于自在天非有，如是则无返遮。
若许由仅随行即成因果事，故说"于事物"等。于彼其他事物亦邻近，如是则成疑，由返遮则成决定。

།དེ་ནི་འོན་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། དཔེར་ན་འབྲས་བུར་མངོན་པར་འདོད་པའི་དུ་བ་ལ་སོགས་པ་འདི་ནི་མེ་དང་ཤིང་ལ་སོགས་པའི་ཚོགས་པ་འདི་ནི་མེ་དང་ཤིང་ལ་སོགས་ པའི་ཚོགས་པ་འདི་ཉེ་བ་ན་ཡོད་ན་ཡོད་པར་འགྱུར་བ་དང་།མངོན་སུམ་གྱི་དམིགས་པར་འགྱུར་རོ། །ཡང་ཡུལ་ལམ་དུས་དེ་ཉིད་ལ་ཚོགས་པ་དེ་ལས་གཞན་མེ་ལ་སོགས་པ་གང་ཡང་རུང་བ་བསྩལ་བ་ན་བསྩལ་བ་དེ་ལས་གཞན་པའི་ནུས་པ་ཡོད་དུ་ཟིན་ཀྱང་ངོ་། །དེ་མེད་ན་སྟེ་གསལ་བ་གང་ཡིན་པ་ དེ་མེད་ན་མེད་པར་འགྱུར་བ་ནི་དེའི་འབྲས་བུ་ཡིན་ནོ་ཞེས་རྟོགས་པར་འགྱུར་རོ།།དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་འབྲས་བུ་འཇུག་པ་ན་ཅིའི་ཕྱིར་རྒྱུ་མེད་ན་མེད་པར་འགྱུར། འགྱུར་བར་ནི་འདོད་ན། གླང་པོ་དང་རྟ་ལ་སོགས་པའི་དངོས་པོ་དག་མེད་ན་ཡང་དེ་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བར་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བར་མཚུངས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ནི་དེ་ ལྟ་མ་ཡིན་ཏེ་གལ་ཏེ་གླང་པོ་དང་རྟ་ལ་སོགས་པའི་དངོས་པོ་མེད་པས་དེ་མེད་པར་འགྱུར་ན།ཚོགས་པ་ཚོགས་པ་ཅན་གྱི་དུ་བ་ལ་སོགས་པ་ཡང་མི་སྐྱེད་པར་འགྱུར་ཏེ། དེའི་གླང་པོ་དང་རྟ་ལ་སོགས་པ་དག་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་དངོས་པོའི་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དང་ལྡོག་ པའི་རྗེས་སུ་གྲུབ་པ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི།རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་དངོས་པོའི་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཡང་དེ་ཡིན་ལ་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དང་ལྡོག་པ་ཡིན་པས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཁྱད་པར་གྱི་བསྡུ་བའོ། །རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་དངོས་པོའི་ཐ་སྙད་ཀྱི་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཡང་འདིར་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་དངོས་པོའི་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པར་བཤད་དོ། ། དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་དང་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་དག་ཐ་དད་པ་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །གལ་ཏེ་ས་ལ་སོགས་པ་དག་ལྗང་བུ་མི་སྐྱེད་པའི་གནས་སྐབས་ལས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི། སྐད་ཅིག་མ་ཉིད་མ་ཡིན་པར་ངེས་པར་བྱས་ནས་བརྒལ་ཞིང་བརྟག་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ། དེས་ན་གང་ཞིག འབྲས་བུ་གང་གི་ཁྱད་པར་སྐྱེད་པ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་སྦྱོར་བ་ལ་མ་ངེས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི།གང་ཞིག་འབྲས་བུ་གང་གི་ཁྱད་པར་སྐྱེད་པ་ན་དེ་མི་སྐྱེད་པའི་གནས་སྐབས་ལས་ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་རང་བཞིན་དུ་གྱུར་པའི་བྱ་བའི་ཕུལ་དུ་བྱུང་བ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་དེ་ནི་དེའི་བྱེད་པ་པོ་མ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ སོགས་པས་སྦྱོར་བ་བཤད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ལ་མ་ངེས་པ་ཡིན་ཏེ།མི་སྐྱེད་པའི་གནས་སྐབས་ལས་ས་ལ་སོགས་པ་ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་རང་བཞིན་དང་བྲལ་བ་ཡིན་དུ་ཟིན་ཀྱང་བྱེད་པ་པོ་ཉིད་དུ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ནི་མ་ངེས་པ་མ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་སྐད་ཅིག་མ་ཉིད་ལ་བརྟེན་ནས། ལན་ འདེབས་པར་བྱེད་དོ།

故说"然彼"等。譬如，所欲为果之烟等，于火与柴等聚合邻近时有，且成为现量所缘。又于彼处或时，即使寻求彼聚合之外任何火等其他，虽有除彼寻求外之功能。
无彼，即无彼显现时无，则了知为彼之果。若非如是，果转起时何故无因则无？若许转起，则于无象马等事物时亦无彼，疑惑相等。
然非如是，若由无象马等事物故无彼，则聚合亦不生具聚合之烟等，因为彼无象马等故。
"因果事之能立随行与返遮随成无"是指既是因果事之能立又是随行与返遮，此为差别摄。因果事言说之能立亦此处说为因果事之能立。若非如是，则所立与能立无差别。
"若地等从不生苗芽位"等，是确定非刹那后作诘难，故于"若某生某果之差别"等之论式是不定。即于所说"若某生某果之差别时，从不生位无成为差别自性之殊胜作用者，彼非彼之作者"等论式是不定，因为地等虽离不生位之差别自性，然见为作者故。
由"彼非不定"等依刹那性而作答。

།གལ་ཏེ་ས་ལ་སོགས་པ་ཕུལ་དུ་བྱུང་བ་སྐྱེས་ན་མཐོང་བར་འགྱུར་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དམིགས་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱིར་གྱུར་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཞེས་བསམས་པའོ། །ས་ལ་སོགས་པ་དེ་ལེགས་བྱས་པ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། ཁྱད་པར་སྐྱེད་ན་ཡང་འདྲ་བ་གཞན་དང་གཞན་སྐྱེ་བས་ འཁྲུལ་པའི་ཕྱིར་ངེས་པར་མ་བྱས་པ་ཡིན་པ་དེ་བས་ན་འབྲས་བུའི་སྒོ་ནས་རྗེས་སུ་དཔོག་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་འདིའི་བསྡུ་བའི་དོན་ཡིན་ནོ།།ཇི་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ཡང་མ་ངེས་པའི་དོགས་པ་བསུ་བ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཇི་ལྟར་ཡང་ས་ལ་སོགས་པ་དཔྱོད་པས་འདིར་ཡང་མིག་ལ་སོགས་པ་ ལེགས་པར་བྱས་པ་ན་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཁྱད་པར་མཐོང་བའི་ཕྱིར་དེ་དཔྱད་པ་ཉིད་ཡིན་པ་དེ་ལྟ་ན་ཡང་རིགས་པ་གཞན་བརྗོད་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཉེ་བར་དགོད་པ་ཡིན་ནོ།།དེ་ཉིད་ནི། སོ་སོ་སོ་སོར་ནུས་མེད་རྣམས། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་པ་ཡིན་ནོ། །ལྡན་པར་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་ནི། །ཚིག་གི་དོན་ ཡོན་ཏན་ནོ།།ནུས་པ་མེད་ན་ཡང་སྔར་ཅིའི་ཕྱིར་སྐྱེད་པར་མི་བྱེད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་མི་སྐྱེད་པའི་གནས་སྐབས་ན་ཡང་ལྡན་པ་ཅིའི་ཕྱིར་སྐྱེད་པར་མི་བྱེད། གལ་ཏེ་དེ་སྐྱེད་པའི་ལས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལྡན་པ་སྐྱེད་པའོ། །དེ་ལྟར་ན་གཉི་གའི་ལས་ལས་སྐྱེ་བ་དང་གང་ཡང་རུང་བའི་ལས་ལས་སྐྱེ་བ་ལྡན་པ་ཡིན་པར་ འདོད་དོ།།ལྡན་པ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པའི་ལས་དེ་ཉིད་ཅིའི་ཕྱིར་མི་བྱེད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་གལ་ཏེ་གནས་སྐབས་གཉི་ག་ལ་ཡང་རྒྱུ་རྣམས་ཁྱད་པར་མེད་པ་དེའི་ཚེ་ལྷན་ཅིག་པ་མ་ཡིན་པའི་གནས་སྐབས་ན་ཡང་ལས་ཅིའི་ཕྱིར་མི་བྱེད། གལ་ཏེ་ལས་ཀྱི་རྒྱུ་འཕེན་པ་ལ་སོགས་པ་དེའི་ཚེ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། དེའི་རྒྱུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། ལས་དེའི་རྒྱུ་ནི་གང་འཕེན་པ་ལ་སོགས་པའོ། །འཕེན་པར་བྱེད་པའི་འབད་རྩོལ་གྱི་ཁྱད་པར་གྱི་འབྲས་བུ་འཕངས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཡོན་ཏན་གྱི་ཁྱད་པར་གང་གི་དབང་གིས་སྟེང་དང་ཕྱོགས་སུ་འགྲོ་བ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ། །སོགས་པའི་སྒྲས་ནི་འབད་རྩོལ་ལ སོགས་པ་གཟུང་ངོ་།།གལ་ཏེ་རྫས་དེ་དག་ཉིད་ལས་ཀྱི་རྒྱུ་འཕེན་པ་ལ་སོགས་པའི་ཡང་རྒྱུ་ཡིན་ན། དེ་ཡང་ཅིའི་ཕྱིར་སྐྱེད་པར་མི་བྱེད་ཅེས་བརྒལ་ཞིང་བརྟག་པ་མཚུངས་པ་ཡིན་ནོ། །དབང་ཕྱུག་ལ་སོགས་མ་ཡིན་ཁྱད་པར་མེད་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། ཚོགས་པའི་གནས་སྐབས་ ན་ཡང་ཐ་དད་པ་མེད་པའི་རང་བཞིན་ཅན་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།

"若地等生殊胜则可见"是指由成为所缘相故。关于"地等善作时"等，即使生差别，由生其他与其他相似故错乱，因此未决定，故由果门推度，此为摄义。
由"如何"等迎接不定疑，即如同观察地等，此处亦由眼等善作时见识之差别，故彼是观察，然为说其他理而安立。
即此说"各各无功能"等。"生具足"是词义功德。
"无功能亦何故先不生"是指不生位亦何故不生具足？"若彼生业"是指生具足。如是许具足是从二业生或从任一业生。
"彼生具足业何故不作"是指若二位皆无因之差别时，于非俱有位亦何故不作业？若谓由彼时无业因投掷等故。
故说"彼因"等。彼业之因即投掷等。由投掷作用之勤勉差别果投掷，即由何功德差别力而生上方与方向之行。"等"字摄取勤勉等。
若彼等实物亦是业因投掷等之因，则彼亦何故不生，诘难相等。
"非自在天等，无差别故"是指于聚合位亦是无差别自性故之义。

།དེ་ཉིད་ཀྱི་བཤད་པ་བཤད་པ་ལས་བཟློག་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་གྱི་ཞེས་བྱ་བ་ནི། སོ་སོར་ནུས་པ་མེད་པ་གང་ཞིག་ཚོགས་པ་ན་རང་བཞིན་དུ་གྱུར་པའི་ཡོན་ཏན་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་དེ་ནི་དངོས་པོ་མི་རྟག་པ་རྒྱུ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ བཤད་པ་དེ་ལས་བཟློག་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན།དབང་ཕྱུག་ལ་སོགས་པའི་གནས་སྐབས་གཉི་གའི་ཁྱད་པར་ལ་ཡང་ངོ་། །འདི་ལྟར་ཚད་མ་ཉིད་ཀྱི་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཉིད་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐབས་གང་གི་ཚད་མ་ཉིད་ཐོབ་པར་འགྱུར་བའི་ཐབས་དེ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། ། རྐང་ཞ་ནི་རྐང་པ་ཞ་བ་ཅན་ནོ། །ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་འགལ་བ་དམིགས་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེའི་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ནན་ཏན་དུ་བྱེད་པ་ཡོད་པ་ལ། དེའི་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཁྱབ་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་དེ་དང་འགལ་བ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་མེད་པ་ཅན་དམིགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཅིག་ལ་འགལ་བ་དག་ལྷན་ཅིག་གནས པར་ཐལ་བ་ནི་འགལ་བ་སྒྲུབ་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་གྱི་མི་དམིགས་པ་ཐམས་ཅད་ལ་བཟློག་པ་ན་གནོད་པ་ཅན་གྱི་ཚད་མ་ཡིན་པར་བལྟ་བར་བྱའོ།།ཤེས་བྱ་མ་ལུས་པ་ལ་ཁྱབ་པའི་ཡེ་ཤེས་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་རམ། ནན་ཏན་དུ་བྱ་བའི་དོན་གྱི་ཡུལ་ཅན་གྱི་ཡེ་ཤེས་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་ཚད་མ་ཉིད་ཡིན་ན་ དེ་ལ་དང་པོ་ལ་ནི་སྙམ་སེམས་པའི་ཚད་མ་ཡོད་དུ་ཟིན་ཀྱང་འདི་ཚད་མར་འགྱུར་བ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ལ་འདོད་པ་མ་ཡིན་གྱི་འོན་ཀྱང་གཉིས་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ།།དེ་བས་ན་དེ་ཉིད་ལ་སྙམ་སེམས་པའི་ཚད་མ་བསྟན་པའི་སྒོ་ནས་གཏན་ཚིགས་མ་གྲུབ་པར་བསྟན་པར་འདོད་པས། དེས་བཤད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་ སོགས་པ་སྨོས་སོ།།རྟོགས་པ་པོས་སྐྱེས་བུའི་དོན་ནན་ཏན་དུ་བྱ་བ་ནི་བདེན་པ་བཞིའོ། །དེ་མཁྱེན་པ་ཅན་ཞེས་བྱ་བ་ནི། ནན་ཏན་དུ་བྱ་བའི་དོན་མཁྱེན་པ་ཅན་ཏེ་སྐྱེས་བུའིའོ། །གཞན་གྱི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྨན་པ་འདི་ནི་ཁོ་ནའོ། །ནད་མེད་པ་ཤེས་སམ་མི་ཤེས་ཞེས་དེ་ལྟར་སྨན་པའི་ཤེས་པ་ཚོལ་ བར་མི་བྱེད་དོ།།རྒྱུ་མི་དམིགས་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་གི་བཤད་པ་ནན་ཏན་དུ་བྱེད་པར་འདོད་པ་ནི་དེའི་ཡུལ་ཅན་གྱི་ཤེས་པ་ཚོལ་བར་བྱེད་པ་ལ་རྒྱུ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྒྱུ་མི་དམིགས་པ་ཐམས་ཅད་ལ་ཡང་འབྲས་བུ་རྒྱུ་མེད་པ་ཅན་ཉིད་དུ་ཐལ་བ་ནི་བཟློག་ན་གནོད་པ་ཅན་གྱི་ཚད་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པ་ནི་སྡུག་བསྔལ་ཞི་བའི་ཐབས་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པར་སྟོན་པའོ།།སྟོན་པ་པོ་གང་ལས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཆད་པ་པོ་གང་ལས་སོ། །དེའི་ཡུལ་ཅན་གྱི་ཡེ་ཤེས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྡུག་བསྔལ་ཞི་བའི་ཐབས་སུ་གྱུར་པའི་ཡུལ་ཅན་ནོ། །དེ་ཡང་ཡོད་པ་ཙམ་དུ་བཙལ་བར་བྱ་བ་ཡིན་གྱི། སྐྱེས་བུ་སོ་སོར་ངེས་པས་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི་ཤེས་པ་མི་རུང་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ།

"即彼说之说返转相"是指：各各无功能者，聚合时生自性功德者，是无常事物因，如是说之返转相。于自在天等二位差别亦然。
"如是量性之能立亦无"是指获得量性之方便不存在之义。
"跛足"是指具跛足者。
"能遍相违可得"是指于彼能立勤勉有时，由彼能立遍故，见与彼相违无能立故。
应知一者相违俱存过，于一切相违能立相之不可得上，反转时是能害量。
若由具遍知所知无余之智，或由具勤勉义境之智故是量性，则于初者虽有思量，然此成量非所许，唯是第二。
故欲示由示思量于彼而因不成，故说"彼说"等。
了知者勤勉补特伽罗义是四谛。"具彼智"是指具勤勉义智，即补特伽罗之。"他"唯指此医师。不寻求医师知或不知无病之智。
"因不可得"是指欲勤勉说彼者，于寻求彼境智是因故。于一切因不可得上，果无因性过，反转时是能害量。
"随顺彼"是指随顺显示苦寂灭方便。"从何说者"是指从何解说者。"彼境智"是指以苦寂灭方便为境。彼亦唯应寻求有，非由补特伽罗决定，因彼不可知故。

།དེ་སྐད་དུ་ཡང་བསྟན་བཅོས་མཛད་པ་ཉིད་ཀྱིས་གཞན་དག་ཏུ་སྐྱེས་བུའི་རྟག་པ་ལ་འཇུག་པ་ན་མི་རྟག་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ་ཞེས་བཤད་དོ། །དམ་བཅས་པར་བྱེད་པས་ན་དམ་བཅའ་བ་སྟེ། བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཡིན་གྱི བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་འཆད་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ།དེ་ནི་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་དུས་ན་ཤིན་ཏུ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །བསྒྲུབ་བྱ་རུ་གྱུར་པའི་ཡེ་ཤེས་རྣམས་དཔྱད་བྱའི་ཞེས་བྱ་བ་འདི་འདིར་དམ་བཅའ་བར་འདོད་དོ། །བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཡུལ་ཅན་མ་ཡིན་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ཡང་། དེའི་སྲིན་གྲངས་ནི་ཡོངས་མཁྱེན་ པ།།ཁོ་བོའི་གང་ལ་ཉེར་མཁོ་མིན། །ཞེས་བྱ་བའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པའི་ཆ་འདིས་དགག་པར་བྱ་བ་ནི་དམ་བཅའ་བ་གཉིས་པ་ཡིན་ནོ། །འདིར་ནི་འགྲེལ་པ་མཛད་པས། ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ན། དེ་ཡིན་གྲངས་ནི་ཡོངས་མཁྱེན་པ། །ཞེས་བྱ་བའི་དོན་འཆད་པ་ན། དམ་བཅའ་བ་གཉིས་པའོ་ཞེས་སྨོས་སོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་དམ་བཅའ་བ་གཉིས་ལ་ཐ་དད་པར་སྦྱོར་བ་གང་ཞིག་སྡུག་བསྔལ་གང་གིས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །སྡུག་བསྔལ་དེ་རབ་ཏུ་ཞི་བའི་ཐབས་མཁྱེན་པ་གཞན་གྱི་ཡེ་ཤེས་བཙལ་བར་བྱ་བ་ཡིན་གྱི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་གཅིག་གོ། ། དེ་ལ་ཉེ་བར་མཁོ་བ་ཅན་མ་ཡིན་པའི་ཡེ་ཤེས་ནི་མ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཉིས་པའོ། །རང་བཞིན་གྱི་གཏན་ཚིགས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། དེའི་ཞི་བའི་ཐབས་སུ་གྱུར་པའི་ཡེ་ཤེས་ཚོལ་བ་ཉིད་ནི་དེའི་སྡུག་བསྔལ་གྱིས་གདུངས་པ་ཙམ་དང་འབྲེལ་པ་ཅན་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལ་ཉེ་བར་མཁོ་བ་ཅན་མ་ཡིན་པའི ཡེ་ཤེས་ནི་བཙལ་བར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་གཉིས་པ་ཡིན་ཏེ།དེ་ལ་ལྟོས་ན་དེའི་ཡུལ་ཅན་གྱི་ཡེ་ཤེས་འཚོལ་བར་བྱེད་པ་ལ། དེ་ལ་ཉེ་བར་མཁོ་བ་ཅན་ཉིད་ཀྱིས་ཁྱབ་པ་ཡིན་ལ། དེ་དང་འགལ་བ་ཡང་ཉེ་བར་མཁོ་བ་ཅན་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཁྱབ་པར་ བྱེད་པ་འགལ་བ་དམིགས་པའོ།།སྡུག་བསྔལ་དང་ཀུན་འབྱུང་ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། དོར་བྱའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་རིག་པར་མཛད་པ་ཞེས་བྱ་བ་འདིས་སྡུག་བསྔལ་གྱི་བདེན་པ་ཤེས་པ་དང་། ཐབས་དང་བཅས་པ་རིག་པར་མཛད་པ་ཞེས་བྱ་བ་འདིས་ནི་ཀུན་འབྱུང་གི་བདེན་པ་ཤེས་པ་བསྟན་ཏོ། །གཟུགས་དང་། ཚོར་ བ་དང་།འདུ་ཤེས་དང་། འདུ་བྱེད་དང་། རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྟེ། འབྲས་བུར་གྱུར་པའི་ཕུང་པོ་ལྔ་ནི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་བདེན་པའོ། །དེ་ཉིད་རྒྱུར་གྱུར་པ་ནི་ཀུན་འབྱུང་གི་བདེན་པའོ། །གཙོར་ནི་སྲེད་པ་ལ་ཀུན་འབྱུང་གི་བདེན་པར་གསུངས་སོ། །དེ་བཞིན་དུ་བླང་བར་བྱ་བའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་རིག་པར་མཛད་པ་ཞེས་ བྱ་བ་འདིས་ནི་འགོག་པའི་བདེན་པ་ཤེས་པ་བསྟན་ཏོ།།འགོག་པའི་བདེན་པ་ཡང་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པའི་ཉོན་མོངས་པ་སྤངས་པའོ།

论著作者亦于他处说："补特伽罗若入常，则成无常。"
由立誓故为立宗，即是所立，非解说所立，因彼于能立时极无故。此处欲立"所立智等应观察"为宗。
"非所立境"亦由"彼数遍知，我何所需"之偈颂分所遮，是第二宗。此处释论者为说应成故解说。如是，解说"彼数遍知"义时，说"第二宗"。
故于二宗差别，说"若某苦"等。"应寻求他知彼苦寂灭方便之智"是一所立。"于彼非所需之智则非"是第二。
"自性因"是指：寻求彼寂灭方便智即与彼苦恼相关故。"于彼非所需智非所寻求"是第二所立。于彼，寻求彼境智为所需所遍，与彼相违即非所需，此为能遍相违可得。
关于"知苦与集"，由"了知所断真实"说示知苦谛，由"了知具方便"说示知集谛。色、受、想、行、识五果蕴是苦谛。彼等为因是集谛。主要说爱为集谛。
如是，由"了知所取真实"说示知灭谛。灭谛即断贪等烦恼。

།ཐབས་དང་བཅས་པའི་རིག་པར་མཛད་པ་ཞེས་བྱ་བ་འདིས་ནི་ལམ་གྱི་བདེན་པ་ཤེས་པར་བསྟན་ཏོ། །ལམ་གྱི་བདེན་པ་ཤེས་པ་ཡང་བསྒོམས་པའི་སྟོབས་ལས་ གྲུབ་པ་དྲི་མ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་སོ།།དེའི་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཡོད་དུ་ཟིན་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ནི་འོག་ནས་བསྟན་པར་བྱའོ། །གནོད་པ་ཅན་ཅུང་ཟད་ཀྱང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དབང་པོ་ལས་འདས་པ་ལ་གནོད་པ་ཅན་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཟུང་བར་བྱ་བའི་ཚིག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་བླང་བར་བྱ་བའི་ཚིག་ཡིན་ནོ། ། དུད་འགྲོའི་རིགས་མཁའ་ལ་རྒྱུ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། བྱ་རྒོད་མ་གཏོགས་པའི་གཞན་གང་དག་ཐག་རིང་པོར་མཐོང་བའམ་ཐོས་པའོ། །རྟོགས་བྱེད་མ་ནི་མཁའ་འགྲོ་མའོ། །བྱ་རྒོད་སྨོས་པས་ནི་ཉེ་བར་མཚོན་པའི་དོན་ཡིན་ནོ། །ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་ལ་སོགས་པ་དག་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། ཇི་ལྟར་ཐུགས་སུ་ཆུད་པའི ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་སྟོན་པར་མཛད་པའི་ཚེའོ།།སོགས་པའི་སྒྲས་ནི་མི་འཇིགས་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམ་པར་འཇོག་པར་མཛད་པ་དག་ལའོ། །ཐུགས་རྗེ་ཡང་ཅི་ཞིག་བཞེད་པ་ནའམ། གང་ལའམ། རྣམ་པ་གང་གིས་སམ། ཅིའི་རང་བཞིན་ཅན་དུ་འཇུག་པར་འགྱུར་ཞེ་ན། ཕན་བཏགས་པའི་ལན་ལ་སོགས་པ་ལ་ ལྟོས་པ་མེད་པ་ཅན་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ།ཕན་གདགས་པ་བྱས་པ་དག་ལས་རྙེད་པ་ཐོབ་པ་ནི་ཕན་གདགས་པའི་ལན་ནོ། །སོགས་པའི་སྒྲས་ནི་གྲགས་པ་དང་བསྙེན་བཀུར་ལ་སོགས་པ་གཟུང་ངོ་། །དེ་ལ་ལྟོས་པ་མེད་པ་དེ་ལྟར་ན་དེ་སྐད་ཅེས་བྱ་སྟེ། སེམས་ཅན་གྱི་དོན་ཉིད་བཞེད་པ་ན་འཇུག་པར་འགྱུར་ རོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།མཛའ་བོ་དང་དགྲ་བོ་དག་ལ་རྗེས་སུ་ཆགས་པ་དང་ཁོང་ཁྲོ་བ་མི་མངའ་བའི་ཕྱིར། ཁམས་གསུམ་གྱི་ཁོངས་སུ་གཏོགས་པའི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་སྙོམས་པའོ། །འདིས་ཡུལ་ཆེན་པོ་ཅན་ཉིད་དུ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོ་བཤད་དོ། །རྣམ་པ་དང་རང་གི་ངོ་བོ་ བསྟན་པའི་ཕྱིར་ཤིན་ཏུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ།དེ་ཡང་མི་སྐྱེ་བའི་ཆོས་ཅན་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཤིན་ཏུ་སྡུག་བསྔལ་དང་བྲལ་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་འདོད་པའི་རྣམ་པ་ཞེ་སྡང་མེད་པ་དེ་ལ་དེ་སྐད་ཅེས་བྱའོ། །ཇི་ལྟར་དེ་ཉིད་གོམས་པ་ཡིན་ཞེ་ན། ཡོན་ཏན་ལ་ཆགས་པ་ལས་སམ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ སོགས་པ་སྨོས་ཏེ།ཡོན་ཏན་དག་ལ་འགའ་ཞིག་ཆགས་པས་གོམས་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ་གོམས་པ་ལ་འབད་རྩོལ་དང་ལྡན་པར་འགྱུར་རོ། །སྙིང་རྗེ་ཡང་ཁྱད་པར་འཕགས་པའི་ཡོན་ཏན་ཡིན་པར་དམ་པ་རྣམས་བཞེད་པ་དེ་བས་ན། ཡོན་ཏན་ལ་ཆགས་པ་ལས་སྙིང་རྗེ་ལ་འཇུག་པར་འགྱུར་རོ། ། སེམས་ཅན་གྱི་ཁྱད་པར་ལས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རང་བཞིན་གྱི་ཁྱད་པར་ལས་ཏེ། འགའ་ཞིག་རིགས་གང་ཡིན་པ་དེ་འདྲ་བ་ཉིད་ཀྱང་གཞན་གྱི་སྡུག་བསྔལ་བར་འགྱུར་རོ། །འདིས་ནི་རྒྱུའི་སྟོབས་བཤད་དོ།

由"了知具方便"说示知道谛。知道谛即由修力所成无垢智。
"虽有彼能立"将于下文说示。"全无能害"是指于超越根境无能害故。
"所取语"即应取语。
"空行畜生类"是指除秃鹫外，其他远见或闻者。"成就母"即空行母。说秃鹫是为近喻义。
"于法轮等"是指如所证法轮宣说时。"等"字摄取安立无畏等。
若问大悲于何所欲？于何？以何相？以何自性而趣入？故说"无待报恩等"。由作利益获得利养是报恩。"等"字摄取名闻、承事等。无待于彼，故如是说，即趣入欲求有情利益之义。
由于亲怨无贪嗔故，于三界所摄一切有情平等。此说大悲为显示具大境性。
为显示行相与自性，故说"极"等。彼亦由具无生法性故，欲求极离苦者，无嗔相，故如是说。
若问如何即是串习？故说"由贪功德等"。由于功德有所贪著故串习，即于串习具勤勉。悲亦是殊胜功德，诸圣者许，故由贪功德而趣入悲。
"由有情差别"是指由自性差别，某类如是性者亦成他苦。此说因力。

།རྐྱེན་གྱི་སྟོབས་ནི་གཞན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། སྙིང་རྗེ་གོམས་པ་ཅན་གྱི་བྱང་ཆུབ སེམས་དཔའ་དག་གིས་བྱེད་པ་སྟེ།སྙིང་རྗེ་ལ་ངེས་པར་སྦྱར་བའོ། །དེ་བསྙེན་པ་ལས་སམ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་དག་གིས་ངེས་པར་མ་སྦྱར་བ་དེ་ལྟ་ན་ཡང་གཞན་གྱི་དོན་ལ་འཇུག་པ་རྣམས་དང་ལྷན་ཅིག་གནས་ཤིང་དེ་བསྙེན་པ་ལས་དེ་ཡོན་ཏན་ཅན་དུ་འགྱུར་རོ། །བདག་འདོད་པ་ལས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་དག་གིས་ བྱེད་པའམ་བསྙེན་པ་ལས་མ་ཡིན་མོད་ཀྱི།འོན་ཀྱང་བདག་ཉིད་དེ་སྙིང་རྗེ་འདོད་པ་ཡིན་ནོ། །ཡོན་ཏན་ལ་ཆགས་པ་ལས་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ལས་འདི་ལ་ཁྱད་པར་ཅི་ཡོད་ཅེ་ན། བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། དེར་ནི་ཡོན་ཏན་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཤེས་ནས་འཇུག་པ་ཡིན་ལ། འདིར་ནི་འབྲས་བུ་ལ་ལྟོས་པ་མེད་པ་དེའི་ངང་ཚུལ་ཉིད་ ཀྱིས་དེ་སྙིང་རྗེ་འདོད་པ་ཡིན་ནོ།།རྒྱུ་དེ་རྣམས་ཀྱིས་སྙིང་རྗེ་གོམས་པར་བྱས་ནས་ཤི་ནས་ཀྱང་ངོ་། །མཐར་ཕྱིན་པ་ནི་འཕེལ་བའི་མཐར་ཕྱིན་པའོ། །གལ་ཏེ་བློ་ནི་ལུས་རྟེན་ཕྱིར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་འཇིག་རྟེན་རྒྱང་པན་པའི་ཕྱོགས་སྔ་མ་འགོད་པར་བྱེད་དོ། །ཁ་ཅིག་ནི་ བློ་འབྱུང་བ་ལས་དོན་གཞན་དག་ནི་དོན་གཞན་མ་ཡིན་པར་འདོད་དོ།།དེ་ལ་དོན་གཞན་ཡིན་པའི་ཕྱོགས་ལ་གཉིས་ཏེ། ལུས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་མ་ལུས་ཀྱི་འབྲས་བུ་བློ་ཡིན་པའམ། དོན་གཞན་མ་ཡིན་པའི་ཕྱོགས་ལ་ཡང་འབྱུང་བ་ཆེན་པོ་བཞིའི་བདག་ཉིད་ཅན་གྱི་ལུས་ཀྱི་བདག་ཉིད་དུ་གྱུར་པའི་ ནུས་པ་ཡིན་ནོ།།དེ་སྐད་དུ་ཡང་། ས་དང་ཆུ་དང་མེ་དང་རླུང་། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཡིན་ཞིང་། དེ་དག་ལས་སེམས་ནི་མྱོས་པའི་ནུས་པ་བཞིན་ནོ་ཞེས་སྨྲའོ། །གཞུང་གསུམ་པོ་འདི་ཉིད་བློ་ནི་ལུས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་ཡིན་པ་དེ་ལྟར་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་འཆད་པར་བྱེད་དོ། །བློ་ནི་ ཡོན་ཏན་ཉིད་དང་།འབྲས་བུ་ཉིད་དང་ནུས་པ་ཉིད་ལ་ལྟོས་ནས་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་ཡོན་ཏན་ཅན་གྱི་ལུས་སམ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཐ་སྙད་དུ་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །བློའི་མཚན་ཉིད་ཅན་གྱི་ཆོས་སམ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡོན་ཏན་ནོ། །དེ་སྐད་དུ་བརྗོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། གལ་ཏེ་བློ་ནི་ལུས་རྟེན་ཕྱིར། །གོམས་ པ་གྲུབ་པ་མེད་ཅེ་ན།།ཞེས་དེ་སྐད་དུ་བརྗོད་པའི་འཇིག་རྟེན་རྒྱང་པན་པའོ། །འཆི་བའི་དུས་ན་ཡང་འབྱུང་བ་རྣམས་གཏན་ནས་འཇིག་པ་ཅན་གྱི་རྒྱུན་འཆད་པ་མི་འདོད་དེ་གྱུར་པར་སྨྲ་བའི་ཕྱིར་དང་ཤི་བའི་ལུས་མི་དམིགས་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་དང་། དེ་ལ་ཡང་གྱུར་པ་ཡོད་པ་ན་སྲོག་ཆགས་རྣམས་ ཐ་དད་པ་མེད་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ།།འོ་ན་ཇི་ལྟར་འདོད་ཅེ་ན། འོན་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་པ་ལ་བྱ་བའི་སེམས་པ་ཅན་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་མངོན་པར་གསལ་བའི་སེམས་པ་ཅན་ཉིད་དོ།

"缘力"说"他"等，即具悲串习菩萨所作，即于悲决定修习。
"由亲近彼"是指虽非彼等决定修习，然与趣入利他者共住，由亲近彼而成具德。
"由自欲求"是指非由彼等所作或亲近，而是自身欲求彼悲。
若问"由贪功德"与此有何差别？应说：彼是知为功德而趣入，此是不待果报，由自性而欲求悲。
由彼等因串习悲已，死后亦然。"究竟"即增长究竟。
"由智依身故"等，立顺世外道前宗。有谓智异于大种，有谓非异。
于异品有二：或智是身一切功德之果，于非异品亦是四大种性身之所成力用。
如说："地水火风"是真实，从彼生心如醉力，如是说。
此三论文由"智是身功德，如是"等解说。智于功德性、果性、力用性，依次称为具德身等。
"具智相法"即功德。"如是说"即"由智依身故，无串习成就"如是说之顺世外道。
不许死时诸大种永灭断流，因说变化故，应成不见死身故，于彼亦有变化时应成诸有情无差别故。
若问如何许？故说"然"等。"具作意"即明显具作意。

།འགལ་བའི་རྐྱེན་ལས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དུག་དང་མཚོན་བྱ་ལ་སོགས་པའི་རྒྱུ་ལས་སོ། །མངོན་ པར་གསལ་བ་མ་ཡིན་པའི་སེམས་པ་ཅན་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་མི་གསལ་བའི་སེམས་པ་ཅན་ཉིད་དོ།།འཚོ་བའི་གནས་སྐབས་ལས་རྣམ་པ་གཞན་དུ་གྱུར་པ་ནི་འཆི་བའི་ཐ་སྙད་དུ་རུང་བའོ། །ཡང་རྐྱེན་ཇི་ལྟ་བུ་བཞིན་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་འདུས་བྱས་ཀྱི་རྒྱུན་རྒྱུན་གྱིས་རྒྱུན་མི་འཆད་པར་སྟོན་པར་ བྱེད་དོ།།རྐྱེན་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སེམས་གང་གིས་རྗེས་སུ་མཐུན་པར་སད་པའི་རྐྱེན་གང་ཡིན་པའོ། །རབ་ཏུ་སད་པའི་རྐྱེན་དེ་ཡང་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། རྒྱུ་དང་རྒྱུ་མ་ཡིན་པའི་བདག་ཉིད་ཅན་དང་། གགས་བྱེད་པ་མེད་པ་ཅན་གྱི་ནུས་པ་ཅན་ནོ། །བྱ་བའི་སེམས་པ་ཅན་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ལ་དོན་ རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ།གང་དག་ལས་བྱ་བའི་སེམས་ཉིད་འབྱུང་བར་འགྱུར་བ་དེ་དག་ལ་དེ་སྐད་ཅེས་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དོན་གཅིག་ཡིན་ནོ། །གང་དག་ལ་བྱ་བའི་སེམས་ཉིད་མངོན་དུ་གྱུར་པ་ཡོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཉིས་པའོ། །དེ་ལ་བྱ་བའི་སེམས་པ་ཅན་གྱི་དོན་དང་པོས་ནི་ཡོངས་སུ་གྱུར་པ་དང་། བྱ་བའི་ དོན་གྱི་སེམས་གཉིས་པས་ནི་ཡོངས་སུ་གྱུར་པ་ཐོབ་པའོ།།ཇི་ལྟར་གོམས་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་གྱུར་པ་དག་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བའི་སྔར་གྱུར་པའི་བརྩེ་བ་དང་བློ་ལ་སོགས་པ་དག་ལ་ཅི་འདྲ་བ་གོམས་པར་བྱས་པས་འདུས་བྱས་པའི་ཁྱད་པར་དང་ལྡན་པར་འགྱུར་ཏེ། སྔར་གྱུར་པའི་གནས་སྐབས་སུ་ གོམས་པའི་བརྩེ་བ་དང་བློ་ལ་སོགས་པ་འདུས་བྱས་པའི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བའི་ཕྱིར་རོ།།གཉིད་ལོག་པ་དང་སད་པ་དག་གི་འདུས་བྱས་པའི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་མི་སྣང་བ་མ་ཡིན་པ་ལྟ་བུའོ། །ཁྱད་པར་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཆི་བའི་དུས་ནའོ། །དེ་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གོམས་པ་མེད་པའོ། །དེ་བཞིན་དུ་གཞན་ལ་ ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སངས་རྒྱས་པ་ལ་ཡང་ངོ་།།འདུ་ཤེས་མེད་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་ལ་ཞུགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། དུས་གཞན་དུ་སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བའི་ཀུན་དུ་གཅོད་པའི་འགོག་པ་ཅན་གྱི་རྣལ་འབྱོར་གྱི་ཁྱད་པར་ནི་འདུ་ཤེས་མེད་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པའོ། །དེ་ལ་ཞུགས་པ་ལ་སེམས་རྒྱུན་ ཆད་མེད་པ་ཉིད་ཡོད་པ་ཡིན་ནོ།།གཉི་ག་ལ་གྲུབ་པའི་དཔེ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། ལེགས་པར་གཉིད་ལོག་པ་ལ་སོགས་པའི་གནས་སྐབས་ལྟ་བུའི་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་སོ།། །།ཚད་མ་རྣམ་འགྲེལ་གྱི་འགྲེལ་བཤད། བམ་པོ་བཞི་བཅུ་གསུམ་པ། དེ་ལྟ་མ་ཡིན་པ་ནི་བླ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གལ་ཏེ་ཇི་ སྐད་དུ་བཤད་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་གྱི་གྱུར་པ་འབྱུང་བ་དག་ལ་མི་འདོད་ཀྱི།འོན་ཀྱང་ལུས་ཞིག་པའི་ཕྱིར་བློ་ནི་ཤིན་ཏུ་འཇིག་པ་ཉིད་ཀྱིས་བློའི་རྟེན་ལུས་ཡིན་པར་མི་འགྱུར་རོ། །རྟེན་འགོག་པ་ནི་འོག་ནས་འཆད་པར་འགྱུར་རོ།

"由违缘"是指由毒、兵器等因。"非明显具作意"即不明显具作意。
从活着状态转变为异相，即可施设为死亡。
"如随缘"等，显示有为相续不断流。"如随缘"是指随顺觉醒之缘。觉醒之缘有二种：具因非因自性，及无障碍力用。
"具作意"有二义：一是从彼等生起作意，二是于彼等现前具作意。其中，第一具作意义表示转变，第二作意义表示获得转变。
"如由串习性转变"是指如前世悲心、智慧等，以何等串习而具有为差别，因前世状态所串习的悲心、智慧等随顺有为故。如睡眠与清醒的有为随顺非不显现。
"特别"是指死时。"如是"是指无串习。"如是于他"亦指于佛教。
"入无想定"是指于他时断绝心心所的特殊瑜伽，即无想定。于彼入定者心相续无断。
为显示双方共许之喻，故说"如善睡眠等状态"。
《量理论释》第四十三品：
"宁可非如是"是指若不许如上所说相之变化生于诸大种，而由身坏故智极坏，则智不应依身。遮破所依将于下文说明。

།ཡོན་ཏན་དང་འབྲས་བུ་དང་ནུས་པ་ཐ་དད་པས་ཕྱོགས་གསུམ་བསྟན་པ་ལས་ ཕྱོགས་གང་ལ་རྟེན་འགོག་པ་འདི་བརྟག་པར་བྱ་ཞེ་ན།དོན་གཞན་ཉིད་མ་ཡིན་པའི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། འབྱུང་བ་དག་ཉིད་ནི་སེམས་ཉིད་དོ། །དེ་བས་ན་ཐ་དད་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རྟེན་དང་བརྟེན་པའི་དངོས་པོའི་རྟོག་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ནི་སེམས་ཉིད་ལ་དེ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ སྨོས་ཏེ།རྟེན་དང་བརྟེན་པའི་དངོས་པོ་ནི་ཐ་དད་པ་ལ་བརྟེན་པ་ཅན་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བས་ན་རྟེན་བཀག་པའི་སྒོ་ནས་ཕྱོགས་འདི་དགག་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་གྱི། འོན་ཀྱང་ཕྱིས་རྣམ་པ་གཞན་གྱིས་འགོག་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་བས་ན་ནུས་པའི་ཕྱོགས་ལ་སུན་འབྱིན་པ་འདི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པར་ འགྱུར་རོ།།གཏན་ནས་རྒྱུན་ཆད་པ་དག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་བདག་ཉིད་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་སོ། །འབྱུང་བའི་བདག་ཉིད་ཅན་གྱི་ལུས་ལས་ཞེས་བྱ་བ་ནི། ལུས་ཉིད་འབྱུང་བའི་བདག་ཉིད་ཅན་ཡིན་ཏེ། ཐམས་ཅད་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་གཞིའི་བདག་ཉིད་ཅན་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྒྱུའི་བདག་ཉིད་ཕུལ་དུ་བྱུང་བ་ཉིད་ ནུས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར།གཞན་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། དེའི་ངོ་བོ་ཙམ་ཤེས་པར་འདོད་པ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། ལྡོག་པར་བྱས་པའི་ཐ་དད་པས་རྒྱུར་མངོན་པར་འདོད་པའི་ཆོས་ཅན་དེ་ལ་ཆོས་དུ་མ་ཡོད་ན་ཡང་འབྲས་བུ་འགྲུབ་པར་མི་ནུས་པ་བཟློག་ནས། ནུས་པའི་ངོ་བོ་གང་ཡིན་པ་དེའི་ ཁྱད་པར་གཞན་སྤོང་བ་ཅན་གྱི་ངོ་བོ་ཙམ་ཤེས་པར་འདོད་པ་ལའོ།།དེ་ལྟར་བརྡར་བྱས་པ་སྟེ། ཁྱད་པར་གཞན་སྤོང་བ་ཅན་གྱི་ཐ་དད་པ་ལ་བརྡར་བྱས་པའོ། །དེ་ཡང་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་དངོས་པོར་སྤྱོད་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཅི་འབྱུང་བ་དག་ཉེ་བར་ལེན་པའི་ངོ་བོས་སེམས་ཉིད་ཀྱི་རྒྱུ་ཡིན་ནམ། འོན་ཏེ་བདག་པོ་ ཙམ་གྱིས་ཤེས་པར་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ།ཇི་ལྟར་ཉེ་བར་ལེན་པའི་ངོ་བོས་མ་ཡིན་པ་དེ་ལྟར་ནི་འོག་ནས་སྟོན་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བར་དགོངས་སོ། །གལ་ཏེ་དེ་ལྟ་ཡིན་ན་ཇི་ལྟར་ན་ས་བོན་གྱི་ནུས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། ཐ་དད་པ་མེད་པ་ལ་ལྡོག་པའི་རྒྱུ་ཅན་གྱི་ཐ་སྙད་དུ་མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་བསམས་པའོ། །དེ་ལ་ ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནུས་པ་ནི་རྒྱུའི་བདག་ཉིད་ཁོ་ནར་བརྟན་པོར་བྱེད་དོ།།ཐ་དད་པའི་ངོ་བོར་བརྗོད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ལ་ལན་བཏབ་པའི་ཕྱིར། འདི་ནི་ནུས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། དེ་ནི་མྱུ་གུ་བསྐྱེད་པའི་རང་བཞིན་གསལ་བར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི། མྱུ་གུ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པའི་རང་བཞིན་ ནི་དེ་ཡིན་གྱི་གཞན་གྱི་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རོ།

若问由功德、果、力用差别所说三品中，于何品遮破所依当观察？故说"非异品"等。诸大种即是心性，故无差别，无所依能依事之分别。
说"彼即心性无彼"者，因所依能依事依于差别性故。是故不应由遮破所依而破此品，然后当以他相遮破。故当显示此非力用品之诘难。
"永断相续"是指一切自性。"从大种性身"是指身即大种性，因一切皆是真实基性故。
为显示因性殊胜即是力用，故说"复次"等。"欲知彼体性"是指，虽于由返体差别所许为因之有法有多法，然遮遣不能成果，于欲知力用体性之别相遮余体性。
如是施设，即于别相遮余差别施设。"彼亦当行因果事"是指，大种是以取性为心之因，抑或仅以主性为所知，如非以取性，当如下显示，此为意趣。
若尔，"如种子力用"云何于无差别有返体因之言说耶？此为所思。
"于彼"等，唯确立力用是因性。为答所说差别性，故说"此是力用"等。"为显发芽生性故"是指，为显彼是能生芽之性，非他性故。

།དེ་ཉིད་གསལ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར། ཇི་ལྟར་འདི་ནི་འདིའི་ནུས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སྨོས་ཏེ། ཇི་ལྟར་ས་བོན་འདིའི་ནུས་པ་འདི་ཡིན་གྱི་གཞན་གྱི་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཤེས་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་སྐད་དུ་མྱུ་གུ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པའི་རང་བཞིན་ལོག་པས་སྐྱེད་ པའི་ངོ་བོ་གང་ཡིན་པ་ཁྱད་པར་གཞན་སྤོང་བ་ཅན་དེ་ཙམ་ལ་ནུས་པའི་སྒྲ་ནི་ཆོས་བརྗོད་པ་ཡིན་ཞིང་།ས་བོན་གྱི་སྒྲ་ཡང་ཁྱད་པར་གཞན་མི་སྤོང་བ་ཅན་ཁྱད་པར་ཐམས་ཅད་ནང་དུ་བསྡུས་པས་འཇུག་པ་ན་ཆོས་ཅན་བརྗོད་པ་ཡིན་ལ། ཆ་དེ་ཙམ་གྱིས་ན་ཆོས་ཅན་དང་ཆོས་ཅན་གྱི་སྒྲ་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་བྱས་ ནས་ཐ་དད་པའི་རྟེན་ཅན་གྱི་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་བྱས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པར་འགྱུར་རོ།།རིགས་མཐུན་པའི་རྒྱུ་ནི་སྐད་ཅིག་མ་སྔ་མས་བསྡུས་པའི་དབུགས་དབྱུང་བ་དང་། རྔུབ་པ་དང་དབང་པོ་དང་བློ་དག་གོ། །དབྱུང་རྔུབ་ནི་དབུགས་དབྱུང་བ་དང་རྔུབ་པའོ། །ཐལ་འགྱུར་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ ནི་སུན་འབྱིན་པའོ།།གྱུར་པ་ཉིད་དུ་བརྗོད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་འབྱུང་བ་ཆེན་པོ་བཞི་གསལ་བའི་ཁྱད་པར་ཐམས་ཅད་ལ་མཚུངས་པ་དང་། སྐད་ཅིག་མ་ཉིད་མ་ཡིན་པར་གང་གི་ཚེ་གཞན་ཁས་ལེན་པར་བྱེད་པ་དེའི་ཚེ་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱའོ། །གང་གི་ཚེ་གསལ་བ་སོ་སོ་ལ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཐ་དད་པ་དང་། སྐད་ཅིག་མ་ཡིན་པ་དེའི་ཚེ་སུན་འབྱིན་པ་འདི་འཇུག་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་ཡང་སེལ་བ་གཞན་ནི་ཉེ་བར་ལེན་པའི་རྒྱུ་དཔྱོད་པའི་སྐབས་སུ་སྟོན་པར་འགྱུར་རོ། །དཔེར་ན་ད་ལྟར་བའི་ལྟ་བུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དབུགས་དབྱུང་བ་དང་རྔུབ་པ་ལ་སོགས་པ་རྒྱུན་གྱི་འཇུག་པ་ལྟ་བུའོ། །དེ་ལྟར་ན་རེ་ཞིག་མི་ལ སོགས་པ་ལ་དང་པོར་འབྱུང་བའི་ངང་ཚུལ་ཅན་གྱི་སྲོག་ཆགས་རྣམས་ཀྱི་རང་གི་རིགས་ལ་རག་ལུས་པ་ཉིད་བསྟན་ནས།བསྟན་བཅོས་མཛད་པས་སྐད་ཅིག་མ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱོགས་འདས་པའི་སྐྱེ་བ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་བསྟན་ཞིང་། ད་ནི་ཕྱོགས་འདི་ཉིད་ལ་མ་འོངས་པའི་སྐྱེ་བ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར། ཉིང་མཚམས་ སྦྱོར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ།།གང་མེད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཕྱིས་ཀྱང་ཐམས་ཅད་ཡོད་པ་ཡིན་ཏེ། འཆི་བའི་དུས་ན་ཡང་དབུགས་དབྱུང་རྔུབ་དང་། དབང་པོ་དང་བློ་དག་གི་སྐལ་བ་མཉམ་པའི་རྒྱུ་དག་གི་ངོ་བོ་རྣམས་ཡོད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །འཆི་བ་ལ་དུས་ཕྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བློ་དང་དབང་པོ་ལ་སོགས་ པའི་སྐད་ཅིག་མ་ཐ་མ་ནི་འཆི་བ་ཡིན་ལ་དེ་ལས་དུས་ཕྱིས་ཏེ་འོངས་པའི་སྐྱེ་བའི་སྐད་ཅིག་མའོ།།དབང་པོ་ལ་སོགས་པའི་བདག་ཉིད་ཀྱི་ངོ་བོ་ལ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནི། བདག་ཉིད་སྐྱེ་བ་ལ་ཡང་སྐད་ཅིག་མ་ཐ་མས་བསྡུས་པ་དབུགས་དབྱུང་རྔུབ་དང་དབང་པོ་དང་བློ་རྣམས་ནི་མ་ འོངས་པའི་སྐྱེ་བས་བསྡུས་པའི་དབུགས་དབྱུང་རྔུབ་ལ་སོགས་པའི་རྒྱུ་ཡིན་ནོ།

为明显显示彼义，故说"如此是彼之力用"，即如此种子之力用是此，非他，如是可知。
如是，由生芽自性返体所生之体性，唯遮余别相者，力用之声是诠表法，种子之声亦不遮余别相，摄一切差别而转，是诠表有法。由此分，作有法与法之声差别，而作依差别之差别。
同类因是前刹那所摄出入息、根与智。出入即出息入息。"应成故"等是诘难。
由说变化故，于四大种明显差别皆等，及许非刹那性时，当了知。若于各别明显有真实差别及是刹那性时，此诘难不转。于彼亦当于观察取因时显示他遮。
"如现在"是指如出入息等相续转。如是，先显示人等初生性有情依自类性已，论师显示非刹那品成立前生，今于此品为成立后生，故说"结生"等。
"何无"是指后亦一切有，因死时亦有出入息、根、智等同分因体性故。"死后"是指智根等最后刹那是死，彼后即未来生之刹那。
"于根等自性体亦"是指，于自体生亦最后刹那所摄出入息、根、智等是未来生所摄出入息等之因。

།གལ་ཏེ་དབུགས་དབྱུང་རྔུབ་ལ་སོགས་པ་དེ་དག་གི་ཐ་མ་ཡོད་ན་གང་ལས་རྒྱུ་དང་བྲལ་བ་ཡིན། འབྲས་བུ་མི་སྐྱེད་པ་ལ་རྒྱུ་དང་བྲལ་བས་ཁྱབ་པ་ཡིན་ལ། དེ་དང་འགལ་བ་ཡང་བྲལ་བ་ཡིན་པ་དེ་ལྟར་ན་ཁྱབ་པར་ བྱེད་པ་འགལ་བ་དམིགས་པའོ།།འགྱུར་བར་ནི་འདོད་ན་གལ་ཏེ་འཆི་བའི་དུས་ན་དབུགས་དབྱུང་རྔུབ་ལ་སོགས་པ་ཉིད་གྲུབ་པར་འགྱུར་བ་དེ་བས་ན། འཆི་བའི་དུས་ཕྱིས་དབང་པོ་ལ་སོགས་པ་སྐྱེད་པ་ལ་རྒྱུ་མ་ཚང་བ་མེད་པར་འགྱུར་ན། དབང་པོ་ལ་སོགས་པ་ཡོད་པ་ཉིད་ཀྱང་དེའི་ཚེ་ཡོད་པ་ཡིན་པ་ དེ་བས་ན་གཏན་ཚིགས་མ་གྲུབ་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན།དེའི་ཕྱིར་མ་གྲུབ་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། ལུས་ཡན་གར་བ་ལས་སྐྱེ་བ་ཡིན་ན་རིགས་མཐུན་པའི་རྒྱུ་དང་བྲལ་བར་འགྱུར་ན། འོན་ཀྱང་དེ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བས་ན་རིགས་མཐུན་པ་ཉིད་ནི་ཉེ་བར་ལེན་ པ་ཉིད་ཀྱི་སྒོ་ནས།རིགས་མཐུན་པའི་རྒྱུ་ཡིན་པའི་གཏན་ཚིགས་དེའི་ཕྱིར། སྐད་ཅིག་མ་ཐ་མའི་དབང་པོ་ལ་སོགས་པའི་རིགས་མཐུན་པའི་སྔ་མས་དབང་པོ་ལ་སོགས་པ་སྐྱེད་པ་ཉིད་ཡིན་པ་དེ་ལྟར་ན། འཆི་བའི་གནས་སྐབས་ན་དབང་པོ་ལ་སོགས་པ་ཡོད་པ་ཉིད་དུ་གྲུབ་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་དག་ཀྱང་ གློ་བུར་བ་ཉིང་མཚམས་སྦྱོར་བའི་ནུས་པ་དང་བྲལ་བ་ཡིན་པར་ནི་བསམ་པར་མི་བྱ་སྟེ།གང་གིས་སྔར་རིགས་མཐུན་པ་སྐྱེད་པར་བྱེད་ཀྱི་ཕྱིས་ནི་མ་ཡིན་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཇི་སྲིད་བདག་ཏུ་ཆགས་པ་དང་མ་བྲལ་བ་དེ་སྲིད་དུ་གང་ལས་ཉིང་མཚམས་སྦྱོར་བའི་ནུས་པ་ཉིད་དང་བྲལ་བ་ཡིན། དེ་ཡང་འོག་ནས་ རྒྱས་པར་བསྟན་པར་འགྱུར་རོ།།གཟུང་བར་བྱ་བ་ནི་གང་ཆར་སྐྱོབ་པ་ཞེས་བྱ་བའམ། གཟུང་བར་བྱ་བ་ཡིན་པས་ན་གཟུང་བ་སྟེ། ལག་པ་གཟུང་བར་བྱ་བ་ཞེས་འགའ་ཞིག་ལ་གྲགས་སོ། །བཞུས་པ་ལས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མེས་བཞུས་པ་ལས་སོ། །དྲི་མ་ནི་བཞུས་པའི་དྲེག་པའོ། །དེ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ ནི་སའི་ཁམས་བཞུས་པར་གྱུར་པ་ནའོ།།སྲོག་ཆགས་དང་སྲོག་ཆགས་མ་ཡིན་པའི་བདག་ཉིད་ཅན་གྱི་ཐ་དད་པ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཇི་ལྟར་དེ་ལས་ཟློག་པ་དག་ལས་སའི་ཁམས་གསེར་གྱི་རང་བཞིན་གྱི་རྡུལ་ཕྲ་རབ་རབ་ཏུ་ཐ་དད་པ་ཉིད་ཡིན་པ་དེ་ལྟར་དེ་ལས་གཞན་པ་དག་ལས་སེམས་ཀྱི་བདག་ཉིད་ ཅན་རྒྱུན་མི་འཆད་པ་ཅན་ཐ་དད་པའི་རང་བཞིན་ཉིད་དུ་ཁས་བླངས་པའི་ཕྱིར་རོ།།ལྕགས་ཉིད་དུ་གྱུར་པའི་རང་བཞིན་གང་ལ་ཡོད་པ་དེ་ལ་དེ་སྐད་ཅེས་བྱའོ། །དེ་ལས་ཁྱད་པར་མེད་པ་སྟེ། ཐམས་ཅད་ལྕགས་སུ་གྱུར་པའི་རང་བཞིན་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་ནི་མ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ སོགས་པ་ནི་གྲུབ་པའི་མཐའ་སྨྲ་བའིའོ།།ཁྱད་པར་ཅན་མ་ཡིན་པའི་རང་བཞིན་མཐོང་བ་ཙམ་དུ་གྱུར་པའི་རྐྱེན་ས་ལ་སོགས་པ་གང་ལ་ཡོད་པ་གཞན་གྱིས་ཁས་བླངས་པ་དེ་ལ་དེ་སྐད་ཅེས་བྱའོ།

若有出入息等之最后，何故离因？以不生果故遍于离因，与彼相违亦是离，如是则为能遍相违所见。
若许变化，则于死时出入息等成立，故死后生根等无缺因，根等亦于彼时有，故因不成者。
为此说"非不成"，若从单独身体生，则应离同类因，然彼非有，因应成故。故同类性即由取性门，以同类因之因相故，最后刹那根等之前同类生根等，如是于死位根等成立。
彼等亦不应思为暂时离结生力用，因非先能生同类而后不能。乃至未离我执，何故离结生力用？此亦当下广说。
所取即所谓遮雨，或由可取故为取，如手可取，为某些所知。"从熔"即从火熔。垢即熔渣。"于彼"即于地界成熔时。
"有情非有情性差别"是指，如从彼返体中地界金性极微差别性，如是从余中许心性相续不断差别自性故。
有铁性自性者，说为彼。与彼无差别，因一切是铁性自性故。"非如是"等是宗义者说。
仅见无差别自性之缘地等所有，为他所许者，说为彼。

།དེ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ་རང་བཞིན་ལ་སོགས་པ་ལ་ཁྱད་པར་མེད་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བའི་སོགས་པའི་སྒྲས་ནི་ལྷན་ ཅིག་བྱེད་པ་ཁྱད་པར་མེད་པ་གཟུང་ངོ་།།དེ་ཉིད་ནི་ཆུ་ཡོངས་སུ་བཙགས་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་སྟོན་པར་བྱེད་དོ། །དེ་ལྟར་དར་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་སྤྲིས་མ་ལ་སོགས་པའི་ཚུལ་དུ་དེའི་སྟེང་གི་ཆ་ཉིད་ལ་དེའི་རྒྱུ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་གྱི། འོན་ཀྱང་ཐམས་ཅད་ལ་སྲོག་ཆགས་ཀྱི་རྒྱུ་ཉིད་ཡོད་པ་ཡིན་ནོ། །གལ་ ཏེ་ཅི་ལྟར་རྟོགས་པར་འགྱུར་ཞེ་ན།སྟེང་དང་འོག་དང་བར་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །དེ་ལས་ཅིར་འགྱུར་ཞེ་ན། ཆུར་ཁྱད་པར་མེད་ན་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་པ་ལ། ཁྱད་པར་མེད་ན་ཞེས་བྱ་བའི་རང་བཞིན་མཚུངས་པ་ལ་སོགས་པའོ། །ལྷག་མ་ནི་ཆུ་གང་སྲོག་ཆགས་དང་ལྡན་པ་ཉིད་དུ་ གྱུར་པའོ།།ཕྱོགས་ལ་ལ་ན་སྲོག་ཆགས་ཡོད་པའི་ཕྱིར་སྲོག་ཆགས་དང་ལྡན་པའོ། །ཉེ་བར་བཀོད་པ་མཚུངས་པ་མ་ཡིན་པ་ནི་སྤྲིས་མའི་དཔེ་དང་འདི་ལྷན་ཅིག་མཚུངས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དོན་གཞན་དུ་གྱུར་པ་ནི་ཆང་ལས་སོ། །སྐྱེས་བུའི་ཆོས་ནི་མྱོས་པ་སྲོག་ཆགས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། ། འབྲས་བུ་དེ་མེད་པའི་ངང་ཚུལ་ཅན་ནི་མྱོས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་འབྲས་བུ་བྱེད་པའི་ངང་ཚུལ་ཅན་ནོ། །དེ་ལྟར་ན་འདིར་མྱོས་པ་དང་མྱོས་པའི་ནུས་པ་འདི་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཐ་དད་པའི་རིགས་པ་ཡིན་ནོ། །སེམས་ཉིད་ལ་མེད་དོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་སེམས་ཀྱི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། དེ་ལྟར་སེམས་ཉིད་ཀྱི་འབྲས བུ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མ་ཡིན་ཏེ།སེམས་ནི་འབྱུང་བའི་བདག་ཉིད་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཐ་དད་པ་མེད་པ་ལ་ཡང་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་དངོས་པོ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་ན་སེམས་ཀྱི་འབྲས་བུ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །འབྱུང་བ་དག་གིས་སེམས་ལ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་བྱར་ཡོད་པ་ མ་ཡིན་ཏེ།ཐ་དད་པ་ཉིད་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཅི་སྟེ་མྱོས་པ་དང་འདྲ་བར་འབྲས་བུའི་བདག་ཉིད་ཅན་གྱི་སེམས་ཉིད་ཀྱི་ས་ལ་སོགས་པའི་འབྱུང་བའི་རང་བཞིན་རྒྱུར་གྱུར་པའི་ནུས་པ་ཡོད་པའོ། །ཅི་སྟེ་འབྱུང་བ་རྣམས་ཀྱི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་སེམས་ཀྱི་ནུས་པ་ཞེས་ནི་མི་བརྗོད་ཀྱི་འོན་ཀྱང་སེམས་ ཉིད་ནུས་པ་ཡིན་ལ་དེ་ཡང་འབྱུང་བ་རྣམས་ཀྱི་ཡིན་ནོ།།དེའི་ཚེ་འབྱུང་བ་དག་ལ་དེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་གྲུབ་པའི་མཐའ་སྨྲ་བའིའོ། །ཆོས་གཞན་སྤོང་བའི་སྒོ་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མ་བྱས་པ་ཉིད་ལས་རྣམ་པར་བཅད་པའི་སྒོ་ནས་སོ། །དེའི་རང་བཞིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྒྲའི་རང་བཞིན་ནོ།

"非彼，因自性等无差别故"之"等"字，摄无差别助缘。此即由"遍滤水"等而显示。
如是，于布等上如浮沫等方式，非唯于上分有其因，然于一切有情因性。
若问如何了知？故说"上下中"等。此复何义？故说"虽水无差别"等，"无差别"即自性等同等。余即成有情之水。
由某方有情故有情相应。非等同安立，因浮沫喻与此不同故。异义即从酒。士夫法即醉，因是有情法故。无彼果性即有作醉果性。如是此中醉与醉力用，是差别道理。
为显心性无故，说"心之"等。如是全非心性果，因心是大种性故。于无差别亦无因果事故。如是全无心果。
大种于心全无所作，因无差别性故。若如醉，有果性心性之地等大种性因成力用。
"若诸大种"等中，不说心力用，然心性是力用，彼亦是诸大种之。
"尔时于大种彼"等是宗义者说。"由遮余法门"即由遮非所作门。"彼自性"即声自性。

།དེ་ནི་བློ་ཐ་ དད་པས་གཟུང་བར་བྱ་བ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི།འདི་ལྟར་སེམས་ཉིད་ནི་རང་གི་རྒྱུད་ཀྱི་རང་རིག་པས་བདེ་བ་ལ་སོགས་པའི་ངོ་བོར་གཟུང་བར་བྱ་བ་ཡིན་ཞིང་། ས་ལ་སོགས་པ་ཉིད་ནི་སྲ་བ་ཉིད་ལ་སོགས་པའི་ངོ་བོར་རྒྱུད་གཞན་དུ་བློས་མངོན་སུམ་དུ་བྱེད་དོ། །དེ་ལྟར་ན་འབྱུང་བ་དང་སེམས་ དག་ནི་ཐ་དད་པ་ཁོ་ནར་འགྱུར་རོ།།དེ་ལྟར་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བློ་ཐ་དད་པས་གཟུང་བར་བྱ་བ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཐ་དད་པ་ཡིན་ན། ནུས་པ་དང་ནུས་པ་དང་ལྡན་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པས་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི་ཐ་དད་པ་མེད་པར་གཞག་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐ་དད་པ་མེད་པའི་ཕྱོགས་ལའོ། ། དགག་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བར་བཤད་ཟིན་ཏོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། སེམས་ཉིད་ལ་དེ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དགག་པར་བྱའོ་ཞེས་སྔར་བཤད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །ཡོན་ཏན་ལ་སོགས་པའི་ངོ་བོ་ཡིན་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་སྒྲས་ནི་འབྲས་བུའི་ངོ་བོ་ཡིད་ཀྱི་གཟུང་ངོ་། །མངལ་ལ་སོགས་པར་དང་པོར ཉིང་མཚམས་སྦྱོར་བ་ན་དེ་ཉིད་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ།།དེ་སྐད་དུ། ཆད་དང་མཚམས་སྦྱོར་འདོད་ཆགས་བྲལ། །ཉམས་དང་འཆི་འཕོ་སྐྱེ་བ་རྣམས། །ཡིད་ཀྱི་རྣམ་ཤེས་ཁོ་ནར་འདོད། །ཅེས་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། །གནོད་པ་ནི་དབང་པོ་རྣམས་ཀྱི་འགྱུར་བའོ། །དེ་ལྟར་ན་མིག་ལ་སོགས་པར་འགྱུར་བ་ན་ཡང་ཇི་ལྟར་ སྔར་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་བློ་སྐྱེ་བ་ཉིད་ཡིན་ནོ།།མིག་ལ་གནོད་པ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་གཞན་གྱི་དོགས་པ་སེལ་བར་བྱེད་དོ། །དེ་ཡང་བུ་ལ་སོགས་པ་དང་འབྲེལ་པ་ཅན་གྱིས་དབང་པོ་ལ་གནོད་པ་ན་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡུལ་གྱི་སྒོ་ནས་ཀྱང་དེ་ལྟ་བུའི་མཚན་ཉིད་ཅན་གྱི་འགྱུར་བ་ཡོད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་ བའི་དོན་ཏོ།།དེ་སྐད་དུ་དབང་པོ་འགྱུར་བའི་སྒོ་ནས་དངོས་སུ་ཡིད་ཀྱི་བློ་འགྱུར་བ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་གྱི། བརྒྱུད་པས་ཡིད་གདུང་བ་ལ་སོགས་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་ཡིན་པ་དེ་ལྟར་ན། དོན་འདི་བརྗོད་པར་འདོད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟར་ན་སྔར་དབང་པོའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཉིད་འགྱུར་ བ་སྐྱེ་ཞིང་།ཕྱིས་བརྒྱུད་པས་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཉིད་གདུང་བ་ལ་སོགས་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟ་བུར་གྱུར་པའི་འགྱུར་བས་ཡིད་ཀྱི་བློ་ལུས་ལ་བརྟེན་པ་རིགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ཟློག་པ་ལ་ཡང་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །ངེས་པར་རྟོག་པའི་ཤེས་པ་ནི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་བཅས་པའི་རྣམ་ པར་ཤེས་པའོ།།ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་སྤོང་བར་བྱས་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཉེ་བར་མཚོན་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ན་དཔེ་སྤོང་བ་དང་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཆོས་སྤོང་བར་བྱས་ནས་སོ།

"因为是由不同觉知所取"者，即如是心性是由自相续自证知所取为乐等体性，而地等是由他相续觉知现证为坚性等体性。如是大种与心唯成差别。
"如是"者，若因由不同觉知所取故是差别，则非由力用与具力用分别，因彼安立为无差别故。"此亦"者，是指无差别品。
"当遮"已说者，因前已说"心性无彼"当遮故。"若是功德等体性"之"等"字，摄意取果体性。因于胎等初结生时即有彼故。
如是说："断与结生离贪，退失与死生，唯许是意识。"
损害是诸根变化。如是于眼等变化时亦如前生分别觉。由"于眼损害"等遣除他疑。彼亦由与子等相关者于根损害时亦者，义谓由境亦有如是相变化。
如是将显示，非由根变化门直接有意觉变化，然由间接是意热恼等相，如是欲说此义。
如是先生根识变化，后由间接分别即是热恼等相。如是变化中意觉依身不应理，因于返体亦应成故。决定思知是有分别识。
"遮除宗法已"者是譬喻。如是遮除喻与所立法已。

།གང་རྣ་བ་འགྱུར་བའི་རྗེས་སུ་མི་བྱེད་པ་དེ་ནི་རྣ་བ་ལ་བརྟེན་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལྟ་བུའོ། །ངེས་པར་རྟོག་ པའི་ཤེས་པ་ཡང་རྣ་བ་འགྱུར་བའི་རྗེས་སུ་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་བརྗོད་པར་བྱའོ།།ཇི་ལྟར་དབང་པོ་ཡོད་ན་ཡོད་པའི་ངང་ཚུལ་ཅན་ཉིད་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཇི་ལྟར་དབང་པོ་དང་བཅས་པ་ཅན་གྱི་ལུས་ཉིད་ལ་ཡིད་ཀྱི་བློ་ཡོད་པ་ཡིན་གྱི། དབང་པོ་མེད་པ་ཅན་གྱི་སྐྲ་དང་སེན་མོ་ལ་སོགས་པ་ལ་ མེད་དོ།།དེ་ལྟར་ཡིད་ཡོད་ན་ཡོད་པའི་ངང་ཚུལ་ཅན་ཉིད་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་ནི། ལུས་ཤེས་པ་དང་བཅས་པ་ཉིད་ལ་དབང་པོ་རྣམས་ཡོད་ཀྱི་ཤེས་པ་དང་བྲལ་བ་ལ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ད་ནི་དབང་པོ་ཡོད་ན་ཡོད་པའི་ངང་ཚུལ་ཅན་ཉིད་བསལ་བའི་ཕྱིར། གཞན་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། ཚོར་བ་ མེད་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ནད་ཀྱི་བྱེ་བྲག་གང་གིས་ལུས་ཁྱབ་པ་ཅན་གྱི་ལུས་ཀྱི་ཕྱི་དང་ནང་གི་དབང་པོ་ཉམས་པར་འགྱུར་རོ།།སོགས་པའི་སྒྲས་ནི་མིག་ལ་སོགས་པའི་ཉམས་པའི་རྒྱུ་གཟུང་ངོ་། །གནས་པའི་རྟེན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྒྱུན་ཕྱི་མའི་རྒྱུ་སྔ་མ་སྔ་མ་ཡིན་ནོ། །དབང་པོ་ཐམས་ཅད་ལོག་པས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་དེ་ནི་ཤི་བའི་ ལུས་ལ་ལྟོས་ནས་འཇུག་པ་ཡིན་ནོ།།ཚོར་བ་མེད་པ་ལ་སོགས་པའི་དུས་ན་ཡང་དབང་པོ་ལྔ་ཡོད་ན་ཡང་ཡིད་ཀྱི་བློ་ཡོད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བཤད་དོ། །རྟེན་ལ་གནོད་པའི་རྗེས་སུ་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་འགྱུར་བ་ན་རྣམ་པར་འགྱུར་བ་ཉིད་དོ། །དེ་ལྟར་ན་རྟེན་ཉིད་གྲུབ་པ་ན་དེ་ ལྡོག་པས་ལྡོག་པ་ཡང་གྲུབ་པར་འགྱུར་རོ།།དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་ཅི་ཉེ་བར་ལེན་པ་དང་བྲལ་བས་ཤི་བའི་ལུས་ལ་བློ་མི་སྐྱེ་བའམ། ཅི་མིག་ལ་སོགས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཞེས་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་ཉིད་ནི་དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ཏེ་ལོག་ཏུ་ཟིན་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །དེ་ནི་རྟེན་ཡིན་ནོ་ཞེས་ བྱ་བ་ནི་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དེ་ནི་དབང་པོ་རྣམས་ཀྱི་རྟེན་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་རོ།།གཞན་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དབང་པོ་མེད་པ་ཅན་གྱི་ལུས་སོམ་བདག་གམ་དབང་ཕྱུག་ལ་སོགས་པ་སྟེ། གོ་རིམས་བཞིན་དུ་སྐྲ་དང་སེན་མོའི་རྩེ་མོ་ལ་སོགས་པ་ལ་བློ་སྐྱེད་པའི་ཕྱིར་དང་རྒྱུ་རྟག་པ་ཉིད་ནི་བཀག་ པའི་ཕྱིར་རོ།།དེ་དེ་ལྟར་ན་འབྱུང་བ་རྣམས་ནི་བློའི་རྟེན་མ་ཡིན་ཏེ། དབང་པོ་དང་བཅས་པ་དང་དབང་པོ་མེད་པ་ཉིད་ཀྱི་གནས་སྐབས་གཉི་ག་དག་ཀྱང་མི་རུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །གང་ཞིག་གང་གི་རྟེན་དུ་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་པ་དེ་ནི་དེའི་ཉེ་བར་ལེན་པ་ཉིད་ཀྱི་སྒོ་ནས་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་མིག་ནི་ རྣ་བའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལྟ་བུའོ།

凡不随耳根变化者非依耳根，如眼识。决定思知亦不随耳根变化等应说。
"如有根时有性"者，即如于有根身有意觉，于无根发爪等则无。
"如是意有时有性亦"者，于有识身有诸根，于离识则无。
今为遮除有根时有性故，说"复次"等。由无觉受等病差别遍身者，身内外根损坏。"等"字摄眼等损坏因。"住所依"即后续因之前前。
"一切根灭"等，是就死身而转。说于无觉受等时虽有五根亦有意觉。"随所依损害"者，即彼变化时即变化性。如是成立所依时，由彼返亦当成立。
若非尔，则于离取死身不生觉，为由无眼等故而生疑惑。即此说"非尔，虽灭"等。"彼是所依"者，配为意识是诸根所依。
"复次"者，无根身即数论师或自在天等，依次由于发爪端等生觉故，及遮常因故。
如是大种非觉所依，因有根无根二位皆不应理故。若彼非彼所依，则非由彼取性门能生，如眼于耳识。

།ཇི་སྐད་དུ་བཤད་པའི་རྣམ་པས་འབྱུང་བ་རྣམས་ཀྱང་ཡིད་ཀྱི་བློའི་རྟེན་དུ་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་འགལ་བ་དམིགས་པའོ། །གློ་བུར་བ་ཡང་མ་ཡིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྒྱུ་མེད་པ་ཅན་ཏེ། རྒྱུ་མེད་པ་ཅན་ཉིད་ཡིན་ན། རྟག་ཏུ་ཡོད་པའམ། མེད་པར་འགྱུར། ཉེ་བར་ལེན་པའི་རྒྱུ་མེད་པར་འབྲས་བུ་སྐྱེ་བ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ནི་རྒྱས་པར་འོག་ནས་བསྒྲུབ་པར་འགྱུར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་བློ་ཉིད་བློའི་ཉེ་བར་ལེན་པ་ཡིན་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར། ཕྱིས་ཀྱི་བློ་དེ་གྲུབ་པར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། ཕྱིས་ཀྱི་བློ་འགྲུབ་པར་ནུས་པའི མཚན་ཉིད་བག་ཆགས་གང་ལ་ཡོད་པ་དང་།དེའི་ངོ་བོ་སྟེ་རང་བཞིན་བློ་སྔ་མ་གང་ལ་ཡོད་པ་དེ་ལ་དེ་སྐད་ཅེས་བྱའོ། །སྦྱོར་བ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། སྦྱོར་བ་དང་པོ་ནི་ཆོས་ཅན་གྱི་རྒྱུ་ཡིན་ལ། གཉིས་པ་ནི་འབྲས་བུ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཁྱད་པར་རོ། །ཕྱིས་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཆི་བའི་དུས་ ནའོ།།ཕན་ཚུན་རྗེས་སུ་བྱེད་པ་ཅན་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི། འདི་ལྟ་སྟེ་དབང་པོ་དང་བཅས་པའི་ལུས་དང་། རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྟེ་གཉིས་ནི་ཕན་ཚུན་ས་བོན་ཅན་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཆོས་མངོན་པ་ལས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བས་ན་དབང་པོ་རྣམས་རྟེན་ཉིད་ཡིན་པ་འགོག་པ་ལ་རྗེས་ སུ་དཔག་པ་བཤད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ལ་གནོད་པར་འགྱུར་བ་སྟེ།ལུང་དང་འགལ་བར་འགྱུར་རོ། །འགལ་བ་ཙམ་ཉིད་གནོད་པར་བཤད་ཀྱི་དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་དངོས་པོའི་སྟོབས་ཀྱིས་ཞུགས་པའི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ལ་ཇི་ལྟར་ན་ལུང་གིས་གནོད་པར་འགྱུར། དེ་བས་ན་ཚད་མ་དང་འགལ་བ་གསུང་བ་ ཅན་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར།བཅོམ་ལྡན་འདས་ནི་ཚད་མར་གྱུར་པ་མ་ཡིན་སྙམ་དུ་སེམས་སོ། །ལུས་ལ་བརྟེན་པའི་ཡུལ་དག་གིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དབང་པོ་དང་བཅས་པའི་ཡུལ་ས་རྣམ་པར་གནས་པའི་དྲི་དང་རོ་དང་རེག་བྱ་ལ་སོགས་པ་དག་གིས་སོ། །གཞན་དག་གིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གནོད་པ་བྱེད་པ་དག་ གིས་སོ།།དབང་པོ་དང་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་བཅས་པ་ཅན་གྱི་ལུས་ཀྱི་ལས་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་རོ། །མི་འདོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རིགས་མཐུན་པའི་རྒྱུ་ལ་སོགས་པའོ། །དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་རྒྱུ་མེད་པ་ཅན་དུ་ཐལ་བའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྒྱུ་གོ་རིམས་མེད་པ་ཅན་ལས་འབྲས་བུ་གོ་རིམས་དང་ལྡན་པ་འབྱུང་ན་ རྒྱུའི་ཆོས་ཀྱི་རྗེས་སུ་བྱེད་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་འབྲས་བུ་རྒྱུ་མེད་པ་ཅན་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ།།རྒྱུ་མེད་པ་ཅན་ཉིད་ཡིན་ན་རང་དབང་ཉིད་དུ་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་ལུས་མ་གཏོགས་པར་གཞན་ལ་ཡང་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཡོད་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ། །གང་ཡང་རྟག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བྱེ་བྲག་ལ་སོགས་པ་དག་གིས་རྡུལ་ ཕྲ་རབ་ལ་སོགས་པ་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་བྱེད་པའི་ངང་ཚུལ་ཅན་དུ་འདོད་དོ།

如所说相，大种亦非意觉所依者，是相违遍摄。"非骤起"者即无因，若是无因，则应常有或常无。无取因不生果者，此下当广说。
故为显觉性是觉之取因故，说"后觉成就"等。后觉成就功能相之习气所依，及彼体性即自性前觉所依，说为彼。
"论式"等中，初论式是有法因，第二是果，此为差别。"后亦"者，即死时。
"互随转"等者，即如说有根身与识二者互为种子，如对法所说故。
是故于遮诸根是所依时，所说比量当有违害，即违教。仅说违害为违，若非尔，则如何以教违害由事势力转比量？故思佛非量，因说违量故。
"依身境"者，即有根境地所住香味触等。"他"者，即能害。配为有根识身业。"不欲"者，即同类因等。
"若非尔，应成无因故"者，若从无次第因生有次第果，因不随因法故，果应成无因。若是无因，应成自在故，应成离身亦有识。
"若常"者，胜论等许微尘等依次为作用性。

།འདིས་ནི་འདི་སྐད་དུ་རེ་ཞིག་གཞུང་དེ་ཡང་རིགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ཚད་མ་དང་འགལ་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ལས་ཀྱང་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དུ་སྨྲ་བའི་གཞུང་འདི་ནི་ཤིན་ཏུ་དམན་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སྟོན་པར་འགྱུར་རོ། །ལུས་ལས་རིམ་ བཞིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལུས་ལས་རིམ་པ་བཞིན་དུ་བློ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་ན་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།ལུས་ལས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་ལས་འོངས་པའི་ལྔ་པ་ཡིན་ཏེ། རབ་ཏུ་སྐྱེ་བ་བརྗོད་པ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྐྱེ་བར་འདོད་པའི་ཚོགས་ཀྱི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བློའི་དབང་བོའི་ཚོགས་ཀྱིའོ། །རྒྱུ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་ བ་ནི་བློའི་དབང་པོའི་ཚོགས་ཇི་ཙམ་པ་འཚོ་བའི་གནས་སྐབས་ན་རྒྱུ་ཉིད་དུ་མཐོང་ངོ་།།ཐམས་ཅད་དུ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ནི་ཕྱིས་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་འཆད་པར་བྱེད་དོ། །འདིའི་བཤད་པ་ཕྱི་མ་ནི་འཆི་བའི་འོག་ཏུ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །སྔར་རྒྱུ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཕྱིས་ཀྱང་ ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ལ་ངེས་པ་ཅི་ཞིག་ཡོད་ཅེ་ན།དེའི་ཕྱིར་ཉིང་མཚམས་སྦྱོར་བར་ཡང་ནུས་པ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། སྔར་ཡང་ཉིང་མཚམས་སྦྱོར་བའི་ནུས་པ་ཉིད་དང་ལྡན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར། དེ་རྒྱུ་ཉིད་ཡིན་ན་གལ་ཏེ་དེ་ཕྱིས་ཀྱང་ཡོད་པ་ཡིན་ན་ཅིའི་ཕྱིར་རྒྱུར་མི་འགྱུར། གལ་ཏེ་ཉིང་མཚམས་ སྦྱོར་བར་ནུས་པ་ཉིད་ཇི་ལྟར་ཡིན་ཞེ་ན།ཕྱིས་ཀྱང་མ་ཚང་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། ཕྱིས་ཀྱང་བློ་ལ་སོགས་པ་བདག་ཏུ་ཆགས་པ་ཉམས་པ་མེད་པ་དེ་འདྲ་བ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །ཕྱིས་ཀྱང་མ་ཚང་བ་མེད་པ་ཉིད་སྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་གྲུབ་པའི་མཐའ་སྨྲ་བའི་གཞན་ལ་རྒྱུ་མཚན་ཅིས་ཀྱང་སྲིད་པའི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ སོགས་པ་ནི་འདྲི་བར་བྱེད་པའོ།།མ་འོངས་པའི་བློ་ལ་སོགས་པའི་ཚོགས་ནི་སྲིད་པ་ཡིན་ལ། དེ་ཉིང་མཚམས་སྦྱོར་བ་མེད་པ་ནི་འཆི་བའི་སེམས་ཀྱི་དེ་མ་ཐག་ཏུ་སྐྱེ་བ་མེད་པའོ། །འགལ་བ་དམིགས་ལྟར་བཅོས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཆི་བའི་སེམས་སེམས་གཞན་དང་ཉིང་མཚམས་སྦྱོར་བ་འགལ་བ་ མེད་དུ་ཟིན་ཀྱང་འགལ་བ་ཉིད་དུ་བརྗོད་པའི་ཕྱིར་རོ།།བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་དང་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་དག་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་སེམས་གཞན་དང་ཉིང་མཚམས་སྦྱོར་བ་དང་། སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་འཆི་བའི་སེམས་ཉིད་ལའོ། །སེམས་གཞན་དང་ཉིང་མཚམས་སྦྱོར་བ་མེད་པ་ནི་གཞན་གྱི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་མ་ ཡིན་ནམ།ཉིང་མཚམས་སྦྱོར་བ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། སྐྱོན་འདི་མེད་དེ་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཚུལ་འདིས་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར། བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་བསྟན་ཏེ། སྒྲུབ་པ་དང་དགག་པ་དག་གིས་དངོས་པོ་ཉིད་སྒྲུབ་པ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་ན་ཕྱིར་རྒོལ་བ་ལ་ལྟོས་ནས་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཐ་སྙད་དུ་ བྱས་པ་ཡིན་ནོ།

此说如是，首先彼教亦不应理，因违量故。由此亦显示，此说真实教极为低劣。
"从身次第"者，义谓若从身次第生觉。"从身"者是来源第五格，因说生起故。"欲生聚"者，是觉根聚。"见因故"者，见觉根聚于存活位为因。
"一切"者，由"后亦"等解释。此后解释为死后。
若问："前为因者后亦是"此有何定？故说"亦能结生"，因前亦具结生功能故，若彼为因，若后亦有，何故非因？
若问如何能结生？说"后亦无缺故"，即后亦如是觉等我执无损。为成立后亦无缺故，以"于他宗有何因缘可有"等问。
未来觉等聚为有，无结生即死心无间无生。"如违观而造"者，因说死心与他心结生无违亦为违故。
"于所立能立"者，于所立他心结生及能立死心。
若问："岂非他立无他心结生，非结生耶？"此过非有，因以"无"此理为所立故，显示所立，因以立遮二者成事故。或依敌论者假立所立名。

།འགལ་བ་རྣམ་པ་གཉི་ག་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལྷན་ཅིག་མི་གནས་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་དང་། ཕན་ཚུན་སྤངས་ཏེ་གནས་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་ནོ། །དགྲ་བཅོམ་སེམས་གང་ཡིན། དེ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཆི་བའི་སེམས་སོ། །མཚམས་སྦྱོར་བ་མེད་པ་ནི་འདི་སྐད་ཅིག་མ་ཕྱི་མ་དང་། མཚམས་ སྦྱོར་བ་མེད་པ་དེ་ལྟར་ན་མཚམས་སྦྱོར་བ་མེད་པའོ།།བདག་ལ་ཆགས་པ་དང་ལྡན་པ། །སེམས་ཅན་གཞན་གྱིས་བཀྲི་མིན་པ། །བདེ་སྡུག་ངོར་ཐོབ་འདོད་པས་ན། །དམན་པའི་གནས་ནི་ཡོངས་སུ་ལེན། །ཞེས་ཆད་པར་འགྱུར་བའི་ཚུལ་གྱིས་སྲིད་པ་གཞན་དུ་ཉིང་མཚམས་སྦྱོར་བ་ཆགས་པས་འཕངས་པ་ ཉིད་ཡིན་པར་བསྟན་པར་འགྱུར་རོ།།བདག་ལ་ཆགས་པ་འདི་ཡང་དགྲ་བཅོམ་པ་ལ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་དེ་ལྟར་ན་རྒྱུ་མི་དམིགས་པ་ཡོད་པ་ཉིད་ཡིན་ལ། བདག་ཏུ་ཆགས་པ་ལ་སོགས་པ་སྤངས་པ་ཡང་སྙམ་སེམས་པའི་ཚད་མ་ལས་གྲུབ་པ་མ་ཡིན་ནམ། དེ་བས་ན་ཚད་མ་ཅིས་གྲུབ་ན་ཞེས་ཅིའི་ཕྱིར་བརྗོད་ ཅེ་ན།འདི་སྙམ་དུ་གཞན་གྱིས་དེ་ཁས་བླངས་པ་མ་ཡིན་ལ། ཁས་ལེན་ན་ནི་བདག་ཏུ་ཆགས་པ་སྤངས་པ་ཅན་དག་འཆི་བའི་འོག་ཏུ་ཉིང་མཚམས་སྦྱོར་བར་མི་འགྱུར་བ་གྲུབ་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །དེ་བས་ན་གཞན་གྱིས་ཁས་མ་བླངས་པ་ཁས་བླངས་ནས་བརྗོད་པ་ཡིན་པར་དགོངས་སོ། །ཚད་མས་མ་ གྲུབ་དོན་ཅན་གྱི།།ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་པ་ཡིན་ནོ། །གཞན་གྱི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དགྲ་བཅོམ་པ་མ་ཡིན་པའི་སེམས་ཀྱི་ཡང་ངོ་། །དེ་མེད་ན་ཡོད་པ་དེ་ནི་འབྲས་བུ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཁྱབ་པ་ཡིན་ལ། དེ་དང་འགལ་བ་ནི་དེའི་འབྲས་བུ་ཉིད་ཡིན་པ་དེ་ལྟར་ན། ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་འགལ་བ་དམིགས་པ་ ཡིན་ནོ།།གང་དེ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྒྱུ་དང་བྲལ་བའོ། །ཐམས་ཅད་ལ་ཁྱད་པར་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། དགྲ་བཅོམ་པའི་འཆི་བའི་སེམས་དང་ལམ་བོ་ཆེའི་སྐྱེས་བུའི་འཆི་བའི་སེམས་ཁྱད་པར་མེད་པ་རྒྱུ་དང་བྲལ་བ་ཉིད་དུ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །གཏན་ཚིགས་འདི་ནི་མ་གྲུབ་པ་ཉིད་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འབྲས་བུ་ ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང་རྒྱུ་དང་བྲལ་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཞེས་བཤད་མ་ཐག་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་དག་གོ།།དབུགས་འབྱུང་བ་དང་རྔུབ་པ་ལ་ལྟོས་པའི་ཡིད་ཀྱི་བློ་འབྲས་བུ་ཉིད་དུ་མ་གྲུབ་པའམ། དེ་དང་བྲལ་བས་རྒྱུ་དང་བྲལ་བ་དེ་ཉིད་ནི་འདི་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །དེ་བློ་བཞིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དབང་པོའི་རྣམ་ པར་ཤེས་པ་བཞིན་ནོ།།འགྱུར་བ་ནི་རྣམ་པ་གཞན་དུ་གྱུར་པ་ཉིད་དོ། །ཉམས་པ་ནི་ཞིག་པའོ། །འགྱུར་བ་དང་ཉམས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཟླས་དབྱེ་བའོ། །ཀུན་ལས་ཀྱང་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་དབང་པོའི་ཚོགས་ཀུན་ལས་སོ། །སྐྱོ་བ་མེད་པའི་རྒྱུ་ནི་འཆད་པར་འགྱུར་རོ།

"二种相违"者，即不共住相违及互相排除相违。"阿罗汉心何者，彼亦"者，即死心。无结生者，此刹那后无结生，如是无结生。
"具我执众生，非他所引导，
欲得苦乐故，遍取劣处所。"
将显示以断灭方式，由贪爱引生他有结生。
此我执阿罗汉亦无，如是有因不可得，且我执等断亦非由思量成立耶？故何故说"以何量成"？
思此：他未承许，若承许，则具我执断者死后不结生即成。故意谓他未承许而说承许。说"量未成义具"等。
"他"者，亦是非阿罗汉心。彼无则有者，遍是非果，与彼相违即是彼果，如是为相违遍摄。
"彼何"者，即离因。"一切无差别"者，成立阿罗汉死心与凡夫死心无差别即离因。
"此因非成"者，即前说因是果故及离因故。依出入息意觉非果，或离彼故离因，故说"如是"等。
"如觉"者，如根识。变异即成异相。损即坏。"变异及损"者，重言分别。"亦非一切"者，即非一切根聚。无厌因当说。

།ཤེས་སྐྱེད་ནུས་པ་ཐ་དད་ ཕྱིར།།ཞེས་བྱ་བ་དེ་དང་ཐག་ཉེ་བ་ཉིད་དུ་ཀྱང་གི་སྒྲ་བལྟ་བར་བྱ་སྟེ། རིམ་པ་བཞིན་དུ་སྦྱར་བར་བྱ་བ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་འདི་ནི་གཏན་ཚིགས་གཞན་སྡུད་པའི་དོན་ཡིན་ཏེ་ཀྱང་གི་སྒྲས་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་པ་ཡིན་ནོ། །འབྱུང་བ་མེད་པ་ལས་མྱུ་གུ་ལ་ སོགས་པ་བཞིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི།དཔེར་ན་འབྱུང་བ་ཕན་ཚུན་ལྷན་ཅིག་བྱེད་པ་ཉིད་དུ་མངོན་པར་འདོད་པ་རྣམས་གཅིག་ཉམས་ན། ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་དང་མིག་ལ་སོགས་པ་གང་ཡང་རུང་བ་ཉམས་ན་ཤེས་པ་མེད་པ་དེ་དང་འདྲའོ། །ཤེས་སྐྱེད་ནུས་པ་ཐ་དད་ཕྱིར། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདི་ལྟར་མིག་གི་དབང་ པོ་གཟུགས་ལ་དམིགས་པ་ཅན་གྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྐྱེད་པར་ནུས་པ་ཉིད་དུ་རིགས་ཀྱི་སྒྲ་ལ་སོགས་པ་ལ་དམིགས་པ་ཅན་གྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྐྱེད་པར་ནུས་པ་ཉིད་ནི་མ་ཡིན་ནོ།།དེ་བཞིན་དུ་རྣ་བ་ལ་སོགས་པ་ཡང་རང་གི་ཡུལ་ཅན་གྱི་ཤེས་པ་སྐྱེད་པར་ནུས་པར་རིགས་པ་ཡིན་ནོ། །ནུས་པའི་ཁྱད་ པར་ནི་སོ་སོར་ངེས་པ་འདི་ཉིད་ཀྱིས་དབང་པོ་རྣམས་དུ་མ་ཉིད་དུ་རྟོགས་པ་དང་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་རྟོག་པ་དང་བཅས་པ་དོན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཡུལ་ཅན་དུ་རབ་ཏུ་གྲགས་པ་ཡིན་ནོ།།དེ་དབང་པོ་ལས་དངོས་སུ་སྐྱེ་བ་ཡིན་ན་ནི། ཡུལ་ཐམས་ཅད་ལ་གསལ་བར་སྣང་བ་ཅན་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ། །དེ་བས་ ན་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དབང་པོ་གཅིག་གི་སྒོ་ནས་སྐྱེ་བ་གཅིག་པོ་དེ་ཉིད་ཀྱིས་ཀྱང་།བྱ་བ་ཐམས་ཅད་རྫོགས་པ་ཡིན་པ་དེ་ལྟར་ན་དབང་པོ་གཞན་རྟོག་པ་དོན་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ཉིད་ནི་དེ་སྐད་དུ་གལ་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་སྟོན་པར་བྱེད་དོ། །དབང་པོའི་ཚོགས་མ་ལུས་པ་ལས་སྐྱེ་བར་ འདོད་པ་གང་ཡིན་པ་དེའི་རྟེན་དབང་པོ་གཅིག་གི་སྒོ་ནས་སྐྱེ་བ་ཉིད་མེད་པ་མ་ཡིན་ནམ།རྟེན་དབང་པོ་གཅིག་གིས་སྐྱེད་པས་ཡུལ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་དེ་ཅིའི་ཕྱིར་རྗོད་ཅེ་ན། འདི་སྙམ་དུ་ཀུན་ལས་སྐྱེ་བ་ཡང་ཁས་བླང་བར་བྱ་སྟེ། དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་དབང་པོ་གཅིག་མ་ཡིན་ན་སྐྱེད་པར་མི་འགྱུར་ ན་མཐོང་ངོ་ཞེས་དགོངས་སོ།།གཞན་རྣམས་ནི་མེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་སོགས་པའོ། །ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་རྟོག་པ་དང་བཅས་པ་དེ་ཡང་གང་གི་ཚེ་མིག་གི་དབང་པོའི་སྒོ་ནས་སྐྱེ་བ་དེའི་ཚེ། གཟུགས་ཀྱི་ཡུལ་ཅན་དང་། རྣ་བའི་དབང་པོའི་སྒོ་ནས་སྐྱེ་བ་ནི་སྒྲའི་ཡུལ་ ཅན་དང་།དེ་བཞིན་དུ་དབང་པོ་གཞན་གྱི་སྟོབས་ཀྱིས་སྐྱེ་བ་ན་དེ་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་ཡུལ་ཅན་ཡིན་ནོ། །དེ་བས་ན་དབང་པོ་གཞན་མེད་པའི་སྐྱོན་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ་སྙམ་དུ་སེམས་སོ། །དེའི་བློ་དང་འདྲ་བར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དབང་པོའི་བློ་དང་འདྲ་བར་རོ།

"生觉功能差别故"者，应观近此"亦"字，因应次第配合故。故此为摄其他因义，说"以亦字"等。
"如无大种则无芽等"者，譬如许大种互为俱有因者，一损则无，如眼等任一损则无识亦然。
"生觉功能差别故"者，如是眼根能生缘色识，而不能生缘声等识。如是耳等亦应能生自境识。由此功能差别决定，了知诸根为多，且意识有分别，普闻为一切境。
若彼从根直接生，则应于一切境明显显现。故若意识从一根门生起一者，即能圆满一切作用，如是则思维他根无义。即此以"若"等显示。
若许从一切根聚生者，岂非无从一根门生耶？何故说"由一根生故，一切境"等？思此：亦应许从一切生，若非尔，则见非一根则不生。
"余者则无"者，即眼识等。彼有分别意识，当从眼根门生时为色境，从耳根门生时为声境，如是从他根力生时随顺彼境。故思无他根过亦不存在。
"如彼觉"者，如根觉。

།དེ་བས་ན་གསལ་བར་སྣང་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རྣམས་ པར་རྟོག་པ་དང་བཅས་པ་ཉིད་ཉམས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་དགོངས་སོ།།མ་ཆོད་པའི་ཡུལ་དང་ལྷན་ཅིག་རུང་བའི་ཡུལ་ན་གནས་པའོ། །སོགས་པའི་སྒྲས་ནི་མ་ཚང་བ་མེད་པ་ལ་སོགས་པ་གཟུང་ངོ་། །ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དེ་ལ་ལྟོས་པ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། དབང་པོ་དང་ཡུལ་མ་ཆོད་པ་ལ་སོགས་པ་ ལ་ལྟོས་པ་མེད་པ་ཡིན་ནོ།།མ་ཆོད་པ་ལ་སོགས་པ་ཡོད་ན་ཡང་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་རྟེན་ཉིད་ལ་སེམས་དང་བཅས་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཁྱབ་པ་ཡིན་ལ་དེ་ལ་ཡང་དེ་དང་འགལ་བའི་སེམས་པ་ཉིད་ཡིན་པ་དེ་ལྟར་ན་ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་འགལ་བ་དམིགས་པ་ཡིན་ནོ། །སེམས་དང་སེམས་མེད་ པའི་ཉེ་བར་ལེན་པའི་ངོ་བོས་འགལ་བར་བཟློག་པ་ན་གནོད་པ་ཅན་གྱི་ཚད་མ་ཡིན་ནོ།།དེ་བས་ན་ལྡོག་པ་ལ་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཡང་འོག་ནས་སྟོན་པར་འགྱུར་རོ། །མིང་དང་གཟུགས་ཀྱི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་མིང་ནི་སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བའོ། །གཟུགས་ནི་དབང་པོ་དང་བཅས་པའི་ལུས་སོ། །ངེས་ པ་ཅན་མ་ཡིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དབང་པོ་རྣམས་ཕན་ཚུན་མ་ཚང་བ་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ།།འདིས་ནི་འདི་སྐད་དུ་ལྷན་ཅིག་གནས་པ་ཙམ་ནི་གཏན་ཚིགས་མ་ཡིན་གྱི། འོན་ཀྱང་ངེས་པ་ཡིན་ཏེ་དེ་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལ་འཇུག་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །མ་ངེས་པ་ཉིད་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བརྗོད་དོ། །དེ་ནི་གཞན་ལ་ཡང་ ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་དེ་ནི་ལྷན་ཅིག་གནས་པ་ངེས་པ་དང་བྲལ་བ་ཉིད་དོ།།གཞན་ལ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལུས་དང་དབང་པོ་དག་ལ་ཡང་ངོ་། །འདི་ལས་གཟུགས་དང་བྲལ་བ་ལས་གཟུགས་མེད་པ་དེ་གཟུགས་མེད་པའི་ཁམས་ཞེས་གང་རབ་ཏུ་གྲགས་པའོ། །དེར་གཟུགས་ཀྱི་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་ བ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ།།དེ་བས་ན་གཟུགས་འཕེན་པར་བྱེད་པའི་ལས་མེད་པའི་ཕྱིར་ལུས་དང་དབང་པོ་མེད་པར་ཡང་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཡོད་པ་ཡིན་ནོ། །འགའ་ཞིག་གི་ཚེ་གཞན་དེ་ལྟ་བུར་གྱུར་པའི་ཁམས་ངེད་ལ་མ་གྲུབ་པོ་ཞེས་ཟེར་ན། དེའི་ཕྱིར་དཔེ་གཞན་ནི་དེ་ལྟར་ན་འདི་ལ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་ པ་སྨོས་ཏེ།གཏན་ཚིགས་ནི་མ་གྲུབ་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ངེས་པ་དང་ལྷན་ཅིག་གནས་པའི་ཞེས་བྱ་བ་གང་ཡིན་པ་འདིའོ། །གཏན་ཚིགས་མ་གྲུབ་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་འདི་ལྟར་དབང་པོ་དང་བཅས་པའི་ལུས་འགྱུར་བའི་སྒོ་ནས་དངོས་སུ་འགྱུར་བ་ཉིད་ཀྱི་རྒྱུ་ཉིད་དུ་བཟུང་བ་ཡིན་གྱི། རྣམ་ པ་ཇི་ལྟར་ཡང་རུང་བ་ནི་མ་ཡིན་ན།དབང་པོ་འགྱུར་བའི་སྒོ་ནས་དངོས་སུ་ཡིད་ཀྱི་བློ་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སྔར་བསྟན་ཟིན་ཏོ། །དེ་ཉིད་ནི་འདི་ལྟར་ཁོ་བོ་ཅག་གིས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ།

故思由明显显现故，有分别性则损。
未隔境及俱有境处住。"等"字摄无缺等。
"于彼意识无所待"者，即无待于根境未隔等。因虽有未隔等亦生故。
意识所依遍有心性，彼亦是与彼相违思性，如是为相违遍摄。以有心无心近取性相违返时，为能害量。故于返无疑。此亦下当说。
"名色"中，名为心及心所。色为具根身。"非定"者，因诸根互可缺故。
此说如是：仅俱住非因，然为定，因彼于异品无入故。非不定。
"彼于他亦"等中，彼即离定俱住。"于他亦"者，即于身根二者。由此离色故无色，即所谓无色界。彼中离色贪者生。故由无能引色业故，虽无身根亦有意识。
若有说："如是他界于我未成。"故说"如是于此亦"等别喻。"因非成"者，即此所说定俱住。
"因非成"者，如是执具根身由变异门直接变异为因，非随何皆然。前已说根由变异门非直接令意觉变异。即此说"如是我等"等。

།ཅི་སྟེ་རྣམ་པ་འགའ་ཞིག་གིས་དེ་འགྱུར་བའི་རྒྱུ་ཉིད་གཟུང་བར་འདོད་དོ་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར་ཕན་འདོགས་པར་བྱེད་ པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་བརྗོད་དོ།།སོ་གཏང་བ་ལས་སྐྱེས་པའི་ཡོན་ཏན་ནི་སོ་གཏང་བར་བྱ་བའི་རྫས་ཀྱི་རྟེན་ཅན་གཟུགས་ལ་སོགས་པའོ། །མེ་ལས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལྔ་པའོ། །འདིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི། གང་ཞིག་ཡོད་ཉིད་ཕན་འདོགས་བྱེད། །ཅེས་བྱ་བའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པའི་ཆ་འདིས་སོ། །དེ་ནི་འདིར་རྒྱུ་ དང་འབྲས་བུའི་དངོས་པོ་རྒྱུ་ལ་སྔར་འབྱུང་བ་ཅན་གྱི་འབྲས་བུའམ།དེ་དང་ལྷན་ཅིག་འབྱུང་བ་ཅན་ནམ། གང་ཕྱིས་འབྱུང་བ་ཅན་དེ་ལ་རྒྱུའི་སྐད་ཅིག་མས་ཆོད་པ་སྐད་ཅིག་མ་གསུམ་པ་ལ་སོགས་པར་འབྱུང་བ་ཅན་ནམ། ཡང་ན་རྒྱུའི་སྐད་ཅིག་མས་ཆོད་པ་སྐད་ཅིག་མ་གཉིས་པར་ཡོད་པ་ཉིད་དུ་ཐག་ཉེ་བར་གནས་ པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་ཏེ།རྣམ་པར་རྟོག་པ་བཞིར་གྱུར་ན། །དེ་ལ་རེ་ཞིག་དང་པོ་དག་ནི་བསྟན་བཅོས་མཛད་པ་ཉིད་ཀྱིས་བསྩལ་བ་གསུངས་ཏེ། རྒྱུ་ལས་སྔར་གྲུབ་པའམ། དེ་དང་ལྷན་ཅིག་འབྱུང་བའི་དང་ཚུལ་ཅན་ནི་འབྲས་བུ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་གང་སྨོས་པ་ཡིན་ནོ། །རྣམ་པར་རྟོག་པ་བར་མ་ལ་ཡང་འབྲས་བུ་ རྒྱུ་མེད་པ་ཅན་ཉིད་དུ་འགྱུར་ཏེ།སྐད་ཅིག་མ་གསུམ་པར་འབྱུང་བ་ཅན་ཉིད་ཡིན་ན་ཞིག་པ་ལས་སྐྱེ་བར་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བས་ན་འདི་ལ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་བཞི་པ་སྲིད་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟ་ནི་གང་ཁོ་ནས་སྐད་ཅིག་མ་དང་པོ་ལ་རྒྱུ་ཡོད་པ་ཉིད་ཡིན་ལ་གཉིས་པ་ལ་འབྲས་བུ་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་ཀྱིས་རྒྱུ་མ་ ཞིག་པ་ལས་འབྲས་བུ་སྐྱེ་བ་ཡིན་ཏེ།སྐད་ཅིག་མ་དང་པོ་ལ་རྒྱུ་མ་ཞིག་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་ན་རྒྱུ་ཡོད་པ་སྔོན་དུ་སོང་བ་ཅན་ནི་འབྲས་བུའི་ཡོད་པ་ཡིན་པར་འགྱུར་ཏེ། དཔེར་ན་ཞིག་ནས་མེད་པ་སྐད་ཅིག་མ་གཉིས་པ་ལ་རྣམ་པར་འཇོག་པ་མེད་པ་ན་ཡང་མེད་པ་སྔོན་དུ་སོང་བ་ཅན་མ་ཡིན་པ་ལྟ་བུའོ། ། དེ་ཉིད་ནི་འོ་ན་ཅི་ཡིན་ཞེ་ན། རྒྱུ་ཡོད་པ་ཉིད་ཉེ་བ་ལས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟོན་པར་བྱེད་དོ། །དུས་སྔ་མ་ཅན་དང་ལྷན་ཅིག་འབྱུང་བའི་ངང་ཚུལ་ཅན་གྱི་ཡོད་པ་ཉིད་ནི་འབྲས་བུ་ཉིད་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་སྐབས་དང་སྦྱར་རོ། །གྲུབ་པ་ནི་འབྲས་བུ་ཉིད་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྒྱུ་ལས་སྔར འབྱུང་བ་ཅན་ནི་སྔར་ཡོད་པ་ཉིད་དུ་གྲུབ་པ་དང་།ལྷན་ཅིག་འབྱུང་བ་ཅན་ཡང་རྒྱུ་དང་དུས་མཉམ་དུ་གྲུབ་པ་ཡིན་ཏེ། གྲུབ་པ་ལ་ཅུང་ཞིག་ཀྱང་བྱར་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཐ་དད་པ་དང་ཐ་དད་པ་མེད་པའི་རྒྱུན་དག་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ཉེ་བར་ལེན་པའི་རྒྱུ་ནི་ཐ་དད་པ་མེད་པའི་རྒྱུན་ནོ། །ལྷན་ཅིག་བྱེད་པ་ནི་ཐ་དད་ པའི་རྒྱུན་ནོ།

若欲执由某种方式彼为变异因，故说"能作"等。
放射所生功德，即放射所依物之色等。"从火"者，为第五格。"此"者，即"有性能作"等偈颂分。
此中因果事，为因先生果，或与彼俱生，或后生为因刹那所隔第三刹那等生，或为因刹那所隔第二刹那有性近住相。
成四分别时，其中首二已为论师所遮，说从因先成或与彼俱生性非果。
中分别亦成无因果，因若为第三刹那生则成从坏生故。故此唯有第四分别。
如是唯由第一刹那有因，第二刹那为果，即由此从未坏因生果，因第一刹那因未坏故。如是有因为先者是果之有，如坏已无第二刹那无安立时亦非无为先。
即此若问何耶？显示"从因有性近"等。
前时及俱生性之有性非果自性，此与"成非果故"相连。"成"者，因先生已先有性成，俱生亦与因同时成，于成无少可为。
"异不异相续二"者，近取因为不异相续，俱有因为异相续。

།རྒྱུད་གཞན་ཕན་གདགས་པར་བྱ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཉེ་བར་ལེན་པ་མ་ཡིན་པར་གྱུར་པའི་རྒྱུས་ཕན་གདགས་པར་བྱ་བ་ཡང་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །རྒྱུ་མཚན་གྱི་བདུན་པ་བརྗོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདི་ཡོད་ན་འདི་འབྱུང་ངོ་ཞེས་བྱ་བའི་བདུན་པ་གང་ཡིན་པ་འདི་ཡིན་ནོ། །ཡོད་པའི་མཚན་ ཉིད་ཅན་གྱི་བདུན་པ་ལ་རྒྱུ་མཚན་གྱི་བདུན་པར་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ།།དེ་ལས་སྐྱེས་པའི་ཤེས་པའི་རྒྱུའི་ལྔ་པས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདི་སྐྱེ་བས་འདི་སྐྱེའོ་ཞེས་བསྟན་པ་འདི་ལའོ། །དེ་ལས་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲ་རྒྱུར་བརྗོད་པ་ལས་ལྔ་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་རྒྱུ་ཡིན་ལ། དེས་རྒྱུ་སྔ་ན་ཡོད་པ་ཉིད་དུ་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། ། ཕུལ་དུ་བྱུང་བ་ཅི་ཞིག་བསྟན་པར་འགྱུར་ཏེ། འགའ་ཞིག་ཀྱང་མ་ཡིན་ནོ། །ལྷན་ཅིག་བྱུང་བ་ཅན་ཉིད་ལ་འདི་ཡོད་ན་ཞེས་བྱ་བའི་རྒྱུ་མཚན་གྱི་བདུན་པ་ངེས་པར་རིགས་ལ་གཞག་པར་ནུས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ཅིག་ཅར་སྐྱེ་བ་ཡིན་ན་གཅིག་རྒྱུ་མཚན་ཉིད་དུ་རྣམ་པར་འཇོག་པར་བྱེད་པའི་ཁྱད་པར་མེད་པའི་ཕྱིར རོ།།དེ་བས་ན་འདི་ཡོད་ན་འདི་འབྱུང་ངོ་ཞེས་བྱ་བའི་སྦྱོར་བ་ལ་ཡང་ཅིག་ཅར་གཉི་ག་འབྱུང་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་འདིར་འགྱུར་རོ། །དེ་ཉིད་ནི་དེ་བས་ན་འདི་སྐད་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ནི་འགྱུར་ན་ལྷན་ཅིག་འབྱུང་བ་ཉིད་ཀྱིས་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་ངོ་བོ་ཡིན་ན། ངེས་པ་མེད་ པར་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་དངོས་པོ་འདོད་པ་ཉིད་ཡིན་ཏེ།དཔེར་ན་སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བ་ལ་སོགས་པ་ལྟ་བུའོ་ཞེས་བསྟན་པར་བྱ་བ་དེའི་ཕྱིར། གང་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། གང་ཁོ་ནས་གཅིག་ཉིད་རྒྱུ་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་ཀྱིས་འབྲས་བུ་མ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་རོ། །རྒྱུ་མཚན་ཐ་དད་པས་ རྣམ་པར་གཞག་པའི་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་དག་ནི་རྒྱུ་གཅིག་གིས་རྣམ་པར་གཞག་པ་འགལ་བའི་ཕྱིར་རོ།།རྗེས་སུ་འགྲོ་བའི་ངེས་པ་དེ་དང་འདྲ་བ་དག་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྔ་ཕྱིར་འབྱུང་བའི་མཚན་ཉིད་ཅན་དག་ནིའོ། །འདི་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་ལ་རྣམ་པར་སྡང་བ་ལའོ། ། གལ་ཏེ་འདིས་མངལ་ལ་སོགས་པར་སྔར་ལུས་འབའ་ཞིག་དམིགས་ལ། ཕྱིས་དེའི་ནུས་པ་ལས་སྐྱེ་བའི་བློ་དམིགས་པ་དེའི་ཚེ་འདིའི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་ངེས་པར་འགྱུར་ན། རྣམ་པ་འདི་སྲིད་མ་ཡིན་ཏེ། ཐམས་ཅད་དུ་བདག་ཉིད་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །རང་ཉིད་ཀྱི་ལུས་ལྡོག་པ་ནི་ཤི་བ་ལས་འགྱུར ཞིང་དེ་ལ་ཡང་འདི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་དེ་ལྟར་ན་གང་གི་ལྡོག་པ་མཐོང་བར་འགྱུར།ཅིའི་ཕྱིར་ལུས་དེ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཞན་ནི་ཤི་བའི་ལུས་ལའོ། །དུས་འདིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཞན་ནི་ཤི་བའི་ལུས་ཀྱི་གནས་སྐབས་སོ།

"他相续所作"者，即非近取因所作之义。"说因缘第七格"者，即"此有故此生"之第七格。于有相第七格中显为因缘第七格。
"从彼生觉因第五格"者，即于"此生故此生"之说。从"从彼"声说因之第五格为因，由此显因先有性。有何殊胜可说？实无。
于俱生性，不能安立"此有"等因缘第七格决定，因同时生时无一为因相之差别故。故于"此有故此生"之结合中，亦成"二者同时生"之义。即此说"故如是"等。
如是若由俱生性为因果体性，则许无定因果事，如心心所等，为显此故说"于何"等。由唯一为因故非果，以相违因相异安立因果二者，不应一因安立故。
"如是随行定二"者，即先后生相二者。"于此"者，即于谤后世。
若此于胎等先唯见身，后从彼力见生觉时，此随行成定，此相非有，因一切无我故。自身返即从死，于彼亦非一切有此，如是当见谁返？
"何故于彼身"者，即于他死身。"此时"者，即他死身位。

།ལུས་རྟེན་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བརྗོད་པ་དངོས་ པོ་གཙོ་བོར་གྱུར་པས་རྟེན་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཞེས་རྟོགས་པར་བྱའོ།།བློ་ཙམ་ཉིད་ཀྱིས་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བློའི་ཁྱད་པར་འདོད་པ་ཉིད་ནི་སྨྲ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་རྒྱུ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གང་ཞིག་གང་གི་འབྲས་བུ་ཡིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་སྦྱོར་བ་ལ། མ་གྲུབ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་ཞིག་གང་གི་ འབྲས་བུ་ཡིན་པ་དེ་ནི་དེ་ན་འབྱུང་བ་མ་ཡིན་ཏེ།དཔེར་ན་ས་བོན་ལ་སོགས་པ་མེད་པའི་མྱུ་གུ་ལྟ་བུའོ། །ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཡང་དབུགས་དབྱུང་རྔུབ་དང་། དབང་པོ་དང་བློའི་འབྲས་བུ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པའི་སྦྱོར་བ་བཤད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ལའོ། །གང་ཞིག་གང་གི་རྒྱུ་ཅན་ཡིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ ལ་གཞན་གང་ཞིག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་འབྲས་བུ་སྟོན་པའོ།།གང་ལ་གང་གི་རྒྱུ་ཡོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འབྲུ་མང་པོ་པའོ། །དེ་ནི་འབྲས་བུའོ། །རྒྱུ་དེ་མ་ལུས་པ་ཡོད་ན་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་གཅིག་གོ། །གནས་པ་ན་ལྡོག་པར་མི་འགྱུར་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཉིས་པའོ། །ཡོད་པའམ་གནས་ པ་ན་སྒྲོན་མ་ཡོད་པའམ་ལྡོག་པ་མེད་པ་ལྟ་བུའོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ།ཡོད་པ་ན་ཡོད་པའམ་གནས་པ་ན་ལྡོག་པ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་བར་བྱའོ། །བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་གཉིས་པ་ལ་ལྟོས་ནས་ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་འགལ་བ་དམིགས་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འབྲས་བུ་ལྡོག་པ་ལ་རྒྱུ་ལྡོག་པས་ཁྱབ་པའོ། །དེ་དང་འགལ་ བ་ནི་རྒྱུ་མ་ལོག་པའོ།།གཏན་ཚིགས་སྔ་མ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་གཞན་གྱི་བསམ་པའི་དོགས་པ་བསུ་བ་ཡིན་ནོ། །གཏན་ཚིགས་སྔ་མ་ནི་གང་ཞིག་གང་གི་ཚེ། རྒྱུ་ཚོགས་པ་ཅན་ཡིན་པ་དེ་ནི་དེའི་ཚེ་ཡོད་པར་འགྱུར་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །འདི་ནི་གྲུབ་པ་ལ་སྒྲུབ་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ དང་སྦྱར་རོ།།གལ་ཏེ་ཇི་ལྟར་ཡིན་ཞེ་ན། གསོན་པའི་ལུས་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །གཏན་ཚིགས་དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དབུགས་དབྱུང་བ་དང་རྔུབ་པ་དག་གསལ་བར་བྱེད་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པའི་རྒྱུ་དེའི་ཕྱིར་རོ། །གཉིས་པ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་ཞིག་གང་གི་ཚེ་རྒྱུ་ཚོགས་པ་ཅན་ཡིན་པ་ དེ་ནི་དེའི་ཚེ་ཡོད་པར་འགྱུར་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ།།དབུགས་དབྱུང་རྔུབ་ཀྱི་འབྲས་བུ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ལ་ཡང་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དང་ལྡོག་པ་ངེས་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །བདག་ཉིད་ཀྱི་མངོན་པར་འདོད་པའི་འཐད་པས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཇིག་རྟེན་རྒྱང་པན་པའི་མངོན་པར་འདོད་པ་ཉིད་ཀྱི་འཐད་པས་སོ། ། དེ་ལྟར་ན་དེ་ཡོད་ན་ཡོད་པའི་རྗེས་སུ་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདིས་དབུགས་འབྱུང་བ་དང་རྔུབ་པ་དག་ནི་སེམས་ཀྱི་རྒྱུ་ཉིད་དུ་ཁས་བླངས་པ་ཡིན་ན་འཐད་པ་འདིས་ཀྱང་སེམས་ཉིད་རྒྱུ་ཉིད་ཡིན་པར་རྟོགས་པར་འགྱུར་རོ།

"因非身依"者，应知由说事为主故非依。"唯由觉"者，因觉差别性为说等之因故。
于"何为何果"等结合中，"未成"者，即何为何果者彼处不生，如无种等芽。于意识亦为出入息、根及觉之果之所说结合。
"何为何因"等中，"何他"者，显果。"于何有何因"者，为多词。彼为果。"有彼一切因则生"者，为一所立。"住时不返"者，为第二。
"有或住时如灯有或无返"者，应结合为"有时有或住时无返"。就第二所立而言，为相违遍摄，即果返为因返所遍。与彼相违即因未返。
"前因"等为迎他思疑。前因即"何于何时有因聚者，彼于彼时有"等。此与"于成立成"相连。
若问如何？说"活身"等。"由因彼故"者，即由无明显出入息之因故。"第二亦"者，即"何于何时有因聚者，彼于彼时有"等。
于彼"出入息果"亦无定随行返。"由自许理"者，即由顺世外道许性之理。如是由彼有则有随行故。
此虽许出入息为心因，由此理亦当知心为因。

།དེ་ཉིད་དྲི་བ་སྔོན་དུ་སོང་བས་བསྟན་པའི་ཕྱིར། ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ སོགས་པས་སྨོས་སོ།།སྦུད་པ་ནི་མགར་བ་དག་གི་པགས་པའི་ཁ་སྦྱར་རོ། །གང་དེ་བུམ་པ་སྐྱེལ་བ་དང་ལེན་པར་བྱེད་པ་འདི་ཉིད་སེམས་ཀྱི་དབང་པོ་འཇུག་པ་ཡིན་གྱི། བུམ་པའི་རང་གི་ངོ་བོ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི་ཉེ་བར་ལེན་པ་སྔ་མ་སྔ་མ་ལ་རག་ལུས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །བསྐྱེལ་བ་དང་ལེན་པར་ བྱེད་པ་དེ་ཉིད་ཀྱང་འབད་རྩོལ་བར་བྱེད་པ་དེ་ལྟར་ན་གང་ལས་མ་ངེས་པ་ཉིད་ཡིན།བུམ་པའི་རང་གི་ངོ་བོ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་སེམས་ཀྱི་དབང་གིས་འཇུག་པ་མ་ཡིན་པ་དེ་ལྟར་ན། དེ་ལ་སེམས་སྔོན་དུ་སོང་བ་ཅན་མེད་ན་ཡང་གཏན་ཚིགས་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལ་འཇུག་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དོན་གཞན་དུ་འགྱུར་ བའི་བྱ་བ་མི་འདོད་པ་སྐད་ཅིག་མར་སྨྲ་བའི་སངས་རྒྱས་པའི་བུམ་པའི་ཡུལ་གཞན་དུ་འབྱུང་བ་ཉིད་འགྲོ་བ་དང་འོང་བ་མ་ཡིན་ནམ།དེ་ཡང་འབད་རྩོལ་ལས་འགྱུར་བ་ཡིན་ན། ཇི་ལྟར་ན་བུམ་པའི་རང་གི་ངོ་བོ་འབད་རྩོལ་ལས་མ་ཡིན། གང་གིས་ན་རང་གི་ངོ་བོ་ནི་རང་གི་ཉེ་བར་ལེན་པའི་རྐྱེན་ལས་ཞེས་བརྗོད་ ཅེ་ན།བུམ་པའི་རང་གི་ངོ་བོ་འགྲོ་བ་ལ་སོགས་པའི་གནས་སྐབས་སུ་འབྱུང་བ་ཅན་ནི་འབད་རྩོལ་ལས་འགྱུར་བ་དེ་ཉིད་ནི་བདེན་ཏེ། འགྲོ་བ་དང་འོང་བ་ལ་སོགས་པ་བུམ་པ་རང་གི་ངོ་བོ་ལས་ཐ་དད་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །རང་གི་ངོ་བོ་ནི་རང་གི་ཉེ་བར་ལེན་པའི་རྐྱེན་ལས་ཞེས་བཤད་པ་གང་ ཡིན་པ་དེ་ནི་བུམ་པའི་རྒྱུ་ལ་ལྟོས་པས་ཡིན་ནོ།།བུམ་པའི་རྒྱུན་ཐམས་ཅད་འགྲོ་བ་དང་འོང་བ་འགྲུབ་པར་བྱེད་པའི་འབད་རྩོལ་གྱིས་སྐྱེད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལས་སྔར་ཡང་བུམ་པའི་དམིགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དབུགས་འབྱུང་བ་དང་རྔུབ་པ་ཡང་སེམས་ཉིད་ལས་དམིགས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ནི་དབུགས་འབྱུང་བ་ དང་རྔུབ་པ་དག་གི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་པ་ཡིན་ནོ།།འདོད་པ་མེད་པ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དབུགས་འབྱུང་བ་དང་རྔུབ་པ་དག་གིས་ཀུན་ནས་སློང་བ་འདོད་པ་མེད་པ་ན་འགའ་ཞིག་གི་ཚེ་ལྡོག་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། འགའ་ཞིག་གི་ཚེ་བཟློག་པ་མེད་པ་དེ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ ཕྱིར་རང་གི་ངོ་བོར་ཞེས་བྱ་བར་སྨོས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི།གང་ཞིག་སེམས་ཀྱི་དབང་གིས་རང་གི་ངོ་བོར་འཇུག་པར་དང་ལྡོག་པ་དེ་ནི་ཞེས་བྱ་བའི་སྦྱོར་བ་བརྗོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡོད་པར་རབ་ཏུ་གྲགས་པ་ཅན་གྱི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡོད་པར་འཇུག་པ་ཅན་གྱིའོ། །འཇུག་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ནུས་པའི་ངོ་བོར་གནས་ པའི་གསལ་བའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཐོབ་པ་ནི་འཇུག་པ་ཡིན་ཏེ་དེ་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ།

由此以问为先而显示，故说"何故"等。风箱即铁匠之皮革相合。
凡彼瓶之运送取拿，此即心根转，非瓶自体，因彼依赖前前近取故。彼运送取拿亦由勤作，如是何故不定？
瓶之自体者非由心力转，如是于彼无心为先亦非因于相违品转。
说刹那无异事业之佛教徒，瓶于异处生即去来，彼亦由勤作生，云何瓶自体非由勤作？若说自体从自近取缘者？
瓶自体于去等位生由勤作生者诚然，因去来等非异于瓶自体故。所说"自体从自近取缘"者，是就瓶因而言。
非由成就去来之勤作生瓶一切相续，因彼前亦见瓶故。出入息亦从心见。即此说"出入息"等。
"无欲时"者，即无出入息发起欲时，有时无返故，义为有时无遮。
故说"自体"者，为说"何由心力自体转返者"之结合。"有极成"者，即有转者。
"为转故"者，住功能体性得明显体性为转，为作彼故。

།སྔར་འཇུག་པ་ཁས་ལེན་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གལ་ཏེ་ཡོད་པར་རབ་ཏུ་གྲགས་པ་ཅན་གྱིས་གསལ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་པ་དེའི་ཚེ་མངལ་ལ་སོགས་པ་དབུགས་འབྱུང་བ་དང་རྔུབ་པ་ལས་སྔར་སེམས་ཉིད་ཀྱི་འཇུག་པ་ཁས་ལེན་པ་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་སྒྲོན་མ་ཐག་ཉེ་བ་ལས་སྔར་བུམ་པའི་འཇུག་པ་ལྟ་བུའོ། །དེ་བས་ན་ཡོད་པ་ཉིད་དུ་ཁས་བླངས་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་ཏེ། ཡོད་པ་ཉིད་ནི་ཇི་སྐད་དུ་བཤད་པའི་འཇུག་པའི་རང་བཞིན་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་ན་དབུགས་འབྱུང་བ་དང་རྔུབ་པ་མེད་པར་ཡང་སེམས་ཉིད་ཡོད་པར་ཁས་ལེན་པ དང་།ཤི་བའི་ལུས་ལ་དབུགས་འབྱུང་བ་དང་རྔུབ་པ་གསལ་བར་བྱེད་པ་དག་མེད་པའི་ཕྱིར། སེམས་མེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བཤད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་གསལ་བ་ཡིན་ནོ། །ཡང་ན་འཇུག་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་གཉིས་པ་འཆད་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལ་གལ་ཏེ་དེ་དག་གིས་སེམས་ཞེས་བྱ་བ་ ལ་སོགས་པས་སྐྱོན་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ།།འགྲིབ་པ་ནི་ཕྲི་བའོ། །དེ་དག་ཐལ་འགྱུར་མཚུངས་ན་ཡང་། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཤི་བའི་ལུས་ལ་དབུགས་འབྱུང་བ་དང་རྔུབ་པ་གསལ་བར་བྱེད་པ་དག་མེད་པའི་ཕྱིར་སེམས་ཉིད་མེད་དོ་ཞེས་བཤད་པ་གང་ཡིན་པ་དང་། ཤི་བའི་ལུས་ལ་དབུགས་འབྱུང་བ་དང་ རྔུབ་པ་དག་ཀྱང་ཅིའི་ཕྱིར་མེད་པ་ཡིན་ཞེས་བརྒལ་ཞིང་བརྟག་པ་མཚུངས་པ་ཡིན་ནོ།།ཇི་ལྟར་ཤི་བའི་གནས་སྐབས་ཀྱི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་དེ་ཉིད་འཆད་པར་བྱེད་དོ། །རྗེས་སུ་འཆད་པར་བྱེད་པ་ཉིད་ཀྱི་རྒྱུ་ནི་སེམས་ཀྱི་སྐད་ཅིག་མ་སྔ་མ་སྔ་མའོ། །འཕེན་པར་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་འདིའི་ རྣམ་པར་འགྲེལ་བ་ནི་འཕེན་པར་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ།།དེ་སྐད་དུ་འཕེན་པར་བྱེད་པའི་ལས་ཉིད་ཀྱི་དེ་ལྟ་བུའི་སེམས་ཀྱི་རྒྱུན་མི་ནུས་པའི་ཁྱད་པར་དགོས་པས་གང་དུས་དེ་སྲིད་དུ་ལུས་དེ་དང་ལྷན་ཅིག་སེམས་གནས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པར་འགྱུར་རོ། །གལ་ཏེ་སྡོང་བུ་ལ་སོགས་བཞིན། ། ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་དཔེར་ན་སྡོང་བུ་ལ་སོགས་པ་སྒྲོན་མ་ལ་སོགས་པའི་རྒྱུ་ཡིན་པ་དེ་དང་འདྲ་བར་ལུས་ཀྱང་སེམས་ཀྱི་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །གལ་ཏེ་སྡོང་བུ་ལ་སོགས་པ་དང་མཚུངས་པའི་ཡོན་ཏན་ཅི་ཞིག་སྟོན་ཅེ་ན། གང་གི་ཚེ་སྡོང་བུ་ལ་སོགས་པའི་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། ཤི་བའི་དུས་ན ལུས་རླུང་དང་མཁྲིས་པ་ལ་སོགས་པ་དག་གིས་ནུས་པ་མེད་པར་བྱས་པ་དེས་ན།གང་ཞིག་གང་རྒྱུ་ཚོགས་པ་ཅན་ཡིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་སྦྱོར་བ་ལ་མ་གྲུབ་པ་ཡིན་པར་འདོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་ཞིག་གང་གི་ཚེ་རྒྱུ་ཚོགས་པ་ཅན་ཡིན་པ་དེ་ནི་དེའི་ཚེ་འགྱུར་ཏེ། འགའ་ཞིག་གི་ཚེ་རྒྱུ་མ་ཚང་བ་ མེད་པ་ཅན་གྱི་མྱུ་གུ་འབྱུང་བ་ལྟ་བུའོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་བཤད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ལ་མ་གྲུབ་པའོ།

"若许先转"者，若由有极成显现时，则许胎等出入息前心自转，如灯近前瓶转。故应许有性，因有性即如所说转之自性故。如是则许无出入息亦有心。
于死身无出入息显现故无心之所说明显。或"为转故"者，说第二分别，于彼由"若彼等心"等显过。减即减少。
"彼等应成相等"者，即于死身无出入息显现故无心之所说，与死身何故无出入息之诘难相等。由"如死位"等说彼。
随后起因即心前前刹那。"能引"之解释即"能引"。如是说由能引业如是心相续无力差别所需，乃至彼时，心与彼身共住。
"若如木等"者，义为如木等为灯等因，如是身亦为心。若问与木等相等有何功德？说"若木等时"。死时由风胆等令身无力故。
于"何为何因聚"等结合中"未成"者，即于"何于何时有因聚者彼于彼时生，如无缺因芽生"等所说为未成。

།ཤི་བའི་ལུས་ལ་ཉེས་པ་མཉམ་གྱུར་ཚེ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་རིམས་ལ་སོགས་པའི་ཉེས་པ་གང་གིས་སྲོག་ཆགས་ཤི་བ་ན་དེ་རང་ཉིད་ལྡོག་པར་འགྱུར་ཞིང་། ཉེས་པ་ལྡོག་པ་ཡང་མཉམ་པར་འགྱུར་བ་ ཡིན་ནོ།།ཉེས་པ་འཁྲུགས་པའི་ངོ་བོ་ཅན་གྱི་ནད་མེད་པ་ན་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནི། རླུང་ལ་སོགས་པའི་ཉེས་པ་རྣམས་འཁྲུགས་པ་ཉིད་ཀྱི་ངོ་བོ་སྟེ། རང་བཞིན་ག་ལ་ཡོད་པ་ཞེས་བྱ་བར་ཚིག་རྣམ་པར་སྦྱར་རོ། །དེ་ཉེ་བ་ཙམ་ལ་རག་ལུས་པས་འཇུག་པ་ཅན་ཉིད་ལ་གགས་བྱེད་པ་མེད་ན་ཡོད་པས་ཁྱབ་ པ་ཡིན་ཏེ།དེ་དང་འགལ་བ་ནི་མེད་པ་ཡིན་པ་དེ་ལྟར་ན་ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་འགལ་བ་དམིགས་པ་ཡིན་ནོ། །སེམས་དེ་ལྡོག་པ་ནི་མེད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཡང་འོང་བ་མེད་ཅེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ཡང་འོང་བ་ནི་ལྡོག་པ་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་གྲོང་དུ་སོང་ནས་ལོག་།ཅེས་བྱ་བ་ལྟ་བུའོ། །འདས་ མ་ཐག་པའི་གཏན་ཚིགས་མ་ངེས་པ་ཉིད་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི།མེ་ཉེ་བ་ཙམ་ལ་རག་ལུས་པས་འཇུག་པ་ཅན་གྱི་ཤིང་སོལ་བར་གྱུར་པ་ན་ཡང་མེ་མེད་པ་ན་ཡང་ཕྱིར་ཤིན་ཏུ་འགྱུར་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་དང་། གཏན་ཚིགས་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལ་འཇུག་པའི་ཕྱིར་རོ། །འཚོ་བའི་གནས་སྐབས་ན་ཡང་ རིམས་ལ་སོགས་པའི་གསོ་བ་བྱེད་པར་མི་འགྱུར་ནའོ།།ཅུང་ཟད་ཚིག་པ་ནི་ཆུང་བའོ། །དེ་སྐད་དུ་ཕྱིར་ལོག་པ་སྲིད་པ་ཅན་ཡོད་ན་གང་ཞིག་གང་མེད་ན་ཡང་མི་འགྱུར་བ་དེ་ལྟར་ན་ཁྱད་པར་དང་བཅས་པའི་གཏན་ཚིགས་ནི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལ་འཇུག་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པར་ འགྱུར་རོ།།ཡང་འབྱུང་བར་འགྱུར་བ་རྩོམ་པ་ཉིད་ལ་གསོ་བྱ་མ་ཡིན་པའི་འགྱུར་བ་ཉིད་ཀྱིས་ཁྱབ་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་དང་འགལ་བ་གསོ་བར་བྱ་བ་ཉིད་ཡིན་པ་དེ་ལྟར་ན་ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་འགལ་བ་དམིགས་པའོ། །རང་དང་འབྲེལ་པའི་དུས་ནི་རང་ཡོད་པ་ཉིད་ཀྱི་དུས་སོ། །དེ་ལྟ་ཡིན་ན། ཤི་བའི་ཉེས་པ་ མཉམ་འགྱུར་ཚེ།།ཕྱིར་ཡང་སྐྱེ་བ་དག་ཏུ་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བའི་ཉེས་པ་འདི་གནས་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །གཞན་དུ་གྱུར་པ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་གི་ཚེ་མི་ཉིད་དུ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་བཞིར་གྱུར་པ་དེ་ལས་དུས་གཞན་དུ་སྲོག་ཆགས་གཞན་ཉིད་དུ་གྱུར་པ་ནའོ། །ཁྱད་པར་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཞན་སྐད་ཅིག་ མ་མ་ཡིན་པ་སྨྲ་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར།འབྱུང་བ་རྣམས་གཞན་དུ་གྱུར་པ་ལ་ཡང་ཁྱད་པར་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ།། །།ཚད་མ་རྣམ་འགྲེལ་གྱི་འགྲེལ་བཤད། བམ་པོ་བཞི་བཅུ་རྩ་བཞི་པ། འབྱུང་བའི་རང་བཞིན་ཙམ་ལས་ཡང་འབྱུང་བའི་ངང་ཚུལ་སེམས་གང་ལ་ཡོད་པ་དེ་ནི་འབྱུང་བའི་རང་ བཞིན་ཙམ་ལས་ཡང་འབྱུང་བའི་ངང་ཚུལ་ཅན་ནོ།།དེ་ཉིད་ཀྱི་ཚེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཤི་བའི་ལུས་ཀྱི་གནས་སྐབས་དེ་ཉིད་ཀྱི་ཚེ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །འགའ་ཞིག་གི་ཚེ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གྱུར་པ་གཞན་ལ་ཡང་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ནོ།

"死身过失等时"者，谓由热等过失令生命死时，彼自返，过失返亦等。
"无过失扰乱性病时亦"者，即风等过失扰乱性，何有自性，如是词相连。
彼仅依近而转者，无障时遍有，与彼相违即无，如是为相违遍摄。
"彼心不返"者，义为不复来。复来即返，如说"往村而返"。
"前因不定性"者，因仅依近火而转之木成炭时，无火时亦无极变故，及因于相违品转故。
生位亦不作热等治疗时。"少烧"者，即小。如是说有可返时，何于何无亦不生，如是具差别因于相违品无转。
复生起即不治性遍，与彼相违为可治性，如是为相违遍摄。
自相关时即自有时。如是则"死过失等时，复当生"之过仍存。
"于异转时"者，即从彼唯人四真实时异时转为异生时。
"无差别故"者，因说非他刹那故，于诸大种异转亦无差别。
《量理论释》第四十四品：唯由大种自性复生性心，即唯由大种自性复生性者。
"彼时"者，义为死身位彼时。"任何时亦非"者，于异转亦不转。

།དེ་ནི་གྱུར་པ་ཉིད་མི་འཐད་པ་ནི་འབྱུང་བའི་བདག་ཉིད་ཀྱི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ སོགས་པ་སྨོས་ཏེ།འབྱུང་བའི་བདག་ཉིད་ཀྱི་རང་བཞིན་ལས་མ་འཕོས་པར་གྱུར་པའི་ཁྱད་པར་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་མི་རུང་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །སྔ་མའི་རང་བཞིན་ལས་འཕོས་པ་མེད་པ་ཡང་གྱུར་པར་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཉེས་པ་ནི་འབའ་ཞིག་རིམས་ལ་སོགས་པའི་འགྱུར་བའི་རྒྱུ་ཁས་ ལེན་པ་ན།གང་གི་ཚེ་ཉེས་པ་དེ་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་གཉེན་པོ་བསྟེན་པ་བྱས་པ་དེའི་ཚེ་ཡོད་ན། གསོ་བྱ་མེད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར་ལས་མི་མཐུན་པ་གཞན་མི་འདོད་པའི་ཚེ་ནའོ། །ཕྱི་རོལ་གྱི་དངོས་པོ་རྣམས་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སཱ་ལུ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱང་ངོ་། །འཇིགས་པ་ལ་སོགས་པས་ རྒྱུ་ཆར་མི་འབབ་པ་ལ་སོགས་པ་མཚུངས་པ་དག་ལ་ཡང་ངོ་།།དེའི་སོས་ཟིན་བཅད་པ་ལས་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེའི་སོས་བཟུང་བ་བཅད་པ་ལས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དྲུག་པའི་བསྡུ་བའོ། །ཇི་སྲིད་སོས་ཟིན་པ་སོན་པ་དེ་སྲིད་དུ་ལུས་ལ་དུག་གིས་ཁྱབ་པར་འགྱུར་ལ། ཤི་བ་ན་བཟུང་བའི་ཕྱོགས་ཉིད་ དུ་དུག་ཕྱིར་ལོག་ནས་གནས་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ངེས་པ་ཡིན་ནོ།།དེ་ཉིད་ནི་ལུས་ལ་ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་འཆད་པར་བྱེད་དོ། །དེ་ལྟར་ན་གཞན་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དུས་མ་ཡིན་པར་བཟུང་བ་ཡང་ངོ་། །སོས་བཟུང་བ་བཅད་པའམ་གཉེན་པོ་ལ་སོགས་པའི་སྦྱོར་བ་ལས་ ཀྱང་དུས་སུ་བཟུང་བ་དེ་ཅི་སླར་ཡང་འཚོ་མི་འགྱུར་རོ།།བཟུང་བ་གཅིག་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་གང་གི་ཚེ་ཟད་པ་ཅན་ནོ། །དུས་གཞན་དུ་འཚོ་བའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི། གང་གི་ཚེ་དུས་སུ་བཟུང་བའི་ལུས་སྐམས་པ་ལ་སོགས་པར་གྱུར་པ་ཐོབ་པ་ན་སྲོག་ཆགས་ཀྱི་ཁྱད་པར་འབྱུང་བར་འགྱུར་རོ། །གལ་ཏེ་འཚོ་ བ་ནི་འགྱུར་བ་ལ་ལྟོས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་དུས་མ་ཡིན་པར་བཟུང་བ་ནི་འབྱུང་བར་གྱུར་པའི་ཁྱད་པར་བརྟེན་པ་ཡིན་ན།དུས་སུ་བཟུང་བ་ནི་བཟློག་པ་ཉིད་ཀྱི་གྱུར་པ་གཞན་ལ་གནས་པ་ཡང་ཡིན་ནོ། །དེ་བས་ན་མ་མཐོང་བ་ལ་ལྟོས་པ་མེད་པ་རྣམས་ཀྱང་སྐྱེ་བ་དང་མི་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། མ་ཡིན་ ཏེ་དེ་ཉིད་ནི་གྱུར་པ་མི་རུང་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བཤད་ཟིན་ཏོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འབྱུང་བའི་བདག་ཉིད་ཀྱི་རང་བཞིན་ལས་མ་འཕོས་པར་གྱུར་པའི་ཁྱད་པར་ནི་མི་རུང་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་སྔར་བཤད་ཟིན་ཏོ།།ཆོས་ཅན་ལས་ཆོས་ཐ་དད་པའི་ཕྱིར་རམ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་ཆོས་གཞན་ལོག་པས་ཆོས་གཞན་འབྱུང་བ་ནི་ གྱུར་པར་བརྟགས་པ་ཡིན་ནོ།།ལྡོག་པ་དང་འཇུག་པར་འགྱུར་བའི་ཆོས་དེ་ཆོས་ཅན་ལས་ཐ་དད་པའམ། ཐ་དད་པ་མ་ཡིན་པར་འགྱུར་གྲང་ན། གལ་ཏེ་ཐ་དད་པ་ཡིན་པ་དེའི་ཚེ་དེའི་གནས་སྐབས་ཅན་གྱི་ཆོས་ཅན་ཡིན་པ་དེ་ལྟར་ན་རེ་ཞིག་ཆོས་ཅན་གྱུར་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ།

彼不成转者，说"由大种体性"等。义为不离大种体性自性之转差别不应理故。不离前自性亦不应转。
过失者，若唯许热等转因，当依彼过失随顺对治时有，非无可治，如是于不欲异业时。
"外事亦"者，稻等亦然。于怖等因雨不降等相等亦然。
"由彼毒摄断亦"者，即"由彼毒执断"，为第六合。
乃至毒摄显现，毒遍于身，死时返住所执方，此为定。即此由"遍于身"等而说。
"如是复他"者，即非时所执亦然。由毒执断或对治等加持，时所执彼何不复活？
"执一"者，即有尽时。"于异时活故"者，即时所执身成枯等时，生特殊有情。
若谓"活依转"者，非时所执依大种转差别，时所执则住于返自异转。故无见依者亦当生不生耶？
非也，如前已说"彼转不应理故"，即已说不离大种体性自性之转差别不应理故。
"由法异于有法故耶"等中，由他法返生他法执为转。
返转法异于有法或不异耶？若异时，彼位有法，如是首先有法非转。

།ཆོས་སྔ་མ་ རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་ལྡོག་པ་དང་ཕྱི་མ་འབྱུང་བ་ཡིན་པ་དེ་ལྟར་ན་གང་ལས་གྱུར་པ་ཡིན།གང་ལས་བདག་ཉིད་དུ་གྱུར་པའི་རང་བཞིན་གཅིག་རྗེས་སུ་འཇུག་པ་དང་གནས་སྐབས་ཐ་དད་པ་དེ་ལ་གཞན་གྱུར་བར་རྣམ་པར་འཇོག་པ་ཡིན་གྱི། ཆོས་ཅན་ལས་ཆོས་དག་ཐ་དད་པ་ཡིན་ན། རང་བཞིན་གཅིག་ གི་རྗེས་སུ་འཇུག་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ།།དེ་དག་ནི་ཆོས་ཅན་གཅིག་གི་བདག་ཉིད་ཡིན་ལ། དེ་ཡང་ཐ་དད་པ་ཡིན་པ་དེ་ལྟར་ན་བདག་ཉིད་དུ་གྱུར་པའི་རང་བཞིན་གཅིག་གི་རྗེས་སུ་འཇུག་པ་མ་ཡིན་ནོ། །འགའ་ཞིག་གི་ཡང་རབ་ཏུ་འཇུག་པ་དང་ལྡོག་པར་གྱུར་པའི་ཆོས་གཉིས་མ་གཏོགས་པར་ དམིགས་པའི་མཚན་ཉིད་ཅིར་གྱུར་པ་མཐོང་བའི་ལམ་ལ་འཇུག་པ་མ་ཡིན་པ་དེ་བས་ན།དེ་འདྲ་བ་དེ་ནི་མཁས་པ་རྣམས་ཀྱི་མེད་པའི་ཐ་སྙད་ཀྱི་ཡུལ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །ཅི་དེ་ཆོས་ཐ་དད་པ་མེད་པ་ཡིན་པ་དེ་ལྟར་ན་ཡང་ཆོས་ཅན་གཅིག་གི་རང་བཞིན་ལས་འཇུག་པ་དང་། ལྡོག་པར་འགྱུར་བ་དག་ཐ་དད་ པ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཆོས་ཅན་དང་འདྲ་བ་གཅིག་ཉིད་ཡིན་པ་དེ་ལྟར་ན།ཅི་ལ་བརྟེན་ནས་ཆོས་ཅན་ནམ་ཆོས་གྱུར་པ་ཡིན་རུང་བ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། ཡོངས་སུ་གྱུར་པའི་རྟེན་ཆོས་རྣམས་ནི་ཐ་དད་པ་དང་ཐ་དད་པ་མེད་པ་དག་མི་རུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །འབྱུང་བ་རྣམས་ལས་ཐ་དད་པ་ཡིན་ན་ནི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་གཞན་ཉིད་ དུ་ཐལ་བ་དང་།ཐ་དད་པ་ཉིད་མ་ཡིན་ན་ཆོས་ཅན་དང་འདྲ་བ་རྣམས་ཀྱང་ཐ་དད་པར་མི་འགྱུར་རོ། །རྟག་ཏུ་མངོན་པར་མི་གསལ་བའམ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འགྱུར་བ་གཞན་ལས་ཡང་མངོན་པར་མི་གསལ་བ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཚེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ནད་དག་གིས་བྱས་པའི་མི་མཐུན་པའི་གནས་སྐབས་སུ་ ཡང་ངོ་།།གྱུར་བ་དང་གསལ་བ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་གྱུར་པ་ནི་འབྱུང་བ་རྣམས་སེམས་མངོན་པར་གསལ་བ་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པར་གྱུར་པའོ། །གསལ་བ་ནི་སེམས་སྐྱེ་བའོ། །ཁྱད་པར་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྒྱུར་གྱུར་པ་གཞན་དང་དེའི་ཚེ་རང་བཞིན་མཚུངས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་དེ་ལ་ཆོས་ གཞན་ཉིད་སྐྱེ་བ་དེ་བས་ན་འབྱུང་བ་རྣམས་གྱུར་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན།གཞན་ཉིད་ཡིན་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །འབྱུང་བ་དག་ལས་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ལྷག་པར་གྱུར་ཏེ། ཆོས་ཐ་དད་པ་ཁས་ལེན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཁོ་ན་ཉིད་གཞན་དུ་ཐལ་བ་ཡང་བླ་སྟེ། དེ་ལྟར་ན་ཡང་རེ་ཞིག་ཆོས་དང་འབྲེལ་པའི་ ཆོས་ཅན་དུ་གྱུར་པ་ཡིན་པར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན།དེའི་ཕྱིར་དེ་དང་འབྲེལ་བ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་པ་ལ། དེ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་ཅན་དང་ངོ་། །འབྱུང་བ་ལས་ཆོས་སྐྱེ་བ་མ་ཡིན་ཏེ་ཁྱད་པར་ཅན་མ་ཡིན་པ་ལས་སྐྱེ་ན་ནི། རྟག་ཏུ་སྐྱེ་བར་ཐལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བས་ན་དེ་ལས་བྱུང་བའི་མཚན་ཉིད་ཅན་གྱི་འབྲེལ་པ་ མ་ཡིན་ནོ།

前法一切返，后法生，如是从何转？从何成自性之一自性随转与异位者，于彼安立为异转，若法异于有法，则无一自性随转。
彼等为一有法体性，彼亦异，如是非自性一自性随转。
除某返转二法外，未见有何所缘相入见道，故如是为诸智者无之言说境。
若彼无异法，如是则由一有法自性起返，由无异转故与有法同一，如是依何有法或法应成转亦不应理，以遍转所依诸法异与不异皆不应理故。
若异于诸大种则成真实他性，若非异则如有法者亦不异。
"常不显现耶"者，义为从异转亦不显现。"彼时"者，即病所作违位亦然。
"转与显现"者，转即诸大种随顺心显现转，显现即心生。"无差别故"者，因与彼时自性等故。
若谓"于彼生异法故诸大种是转"，说"若他性"等。大种真实增上，以许异法故。
虽宁成真实他，如是亦首先成与法相关有法耶？故说"与彼相关"，"彼"即有法。
大种不生法，从无差别生则应常生故。故非从彼生相之相关。

།དེའི་བདག་ཉིད་ཀྱང་མ་ཡིན་ཏེ་ཐ་དད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཉེ་བར་ལེན་པ་ཅན་གྱི་འགྱུར་བ་ལ་ཉེ་བར་ལེན་པའི་འགྱུར་བས་ཁྱབ་པ་ཡིན་ལ། དེ་འགྱུར་བ་མེད་པ་འདིར་དམིགས་པ་དེ་ལྟར་ན་ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་འགལ་བ་དམིགས་པའོ། །འདི་ནི་ཐལ་བ་སྒྲུབ་པའོ། །གལ་ཏེ་ལུས་ཉེ་བར་ ལེན་པར་འདོད་པ་དེའི་ཚེ་ལུས་འགྱུར་བ་མེད་པར་སེམས་འགྱུར་བར་མི་འགྱུར་ན།འགྱུར་བ་དེ་བས་ན་ལུས་ཉེ་བར་ལེན་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བཟློག་པའོ། །དེ་ཡང་ཕྱིས་འཆད་པར་འགྱུར་རོ། །འགྱུར་བར་ནི་འདོད་ན་སྦྲུལ་ལ་སོགས་པ་ཐག་ཉེ་བ་ལས་སྒྲོན་མ་འགྱུར་བ་མེད་པར་ཡང་འོད་འགྱུར་བ་དེ་བས་ ན་སྒྲོན་མའི་དཔེ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བས་སྟོང་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན།དེའི་ཕྱིར་སྦྲུལ་ལ་སོགས་པས་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། སོགས་པའི་སྒྲས་ནི་མཐུ་དང་ལྡན་པས་བྱིན་གྱིས་བརླབས་པ་ལ་སོགས་པ་གཟུང་ངོ་། །དེ་ལྟར་ནི་འགྱུར་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། ཆུ་ལ་སོགས་པའི་འགྱུར་བ་ནི་འཕེལ་བ་དང་ འགྲིབ་པའོ།།གང་ཞིག་གང་གི་ཉེ་བར་ལེན་པ་ཡིན་པ་དེ་འགྱུར་བ་མེད་པར་དེ་འགྱུར་བར་ནུས་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སྦྱོར་བ་བཤད་པའི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་འདི་ལ་མ་ངེས་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་ཆུ་ལ་སོགས་པ་དག་ཀྱང་ཉེ་བར་ལེན་པར་འགྱུར་བའི་སྒོ་ནས། སཱ་ལུ་ལ་སོགས་པའི་འགྱུར་བའི་རྒྱུ་མ་ ཡིན་ནམ།གལ་ཏེ་གང་ཞིག་འགྱུར་བས་དེའི་ཉེ་བར་ལེན་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་འདི་ཡིན་པ་དེའི་ཚེ་ཆུ་ལ་སོགས་པ་ཉེ་བར་བཀོད་པས་མ་ངེས་པར་འགྱུར་རོ། །འདི་སྙམ་དུ་ཉེ་བར་ལེན་པར་འགྱུར་བ་མེད་པར་ཉེ་བར་ལེན་པ་ཅན་གྱི་འགྱུར་བ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་གྱི། འོན་ཀྱང་ཉེ་བར་ལེན་པའི་ འགྱུར་བ་ཉིད་ཀྱིས་ཞེས་སྨྲ་བ་ན།དོན་གྱིས་གང་འགྱུར་བས་གང་ཞིག་འགྱུར་བ་དེ་ནི་འདིའི་ཉེ་བར་ལེན་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་དམ་བཅས་པ་ཡིན་ནོ། །གདོན་མི་ཟ་བར་ཉེ་བར་ལེན་པ་དང་། ཉེ་བར་ལེན་པ་ཅན་དག་གི་འགྱུར་བ་འདོད་པས་གང་འགྱུར་བས་གང་ཞིག་འགྱུར་བ་དེ་ནི་འདིའི་ཉེ་ བར་ལེན་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་དམ་བཅའ་བར་བྱའོ།།དེ་བས་ན་མ་ངེས་པ་སྟོན་པ་ཡིན་ནོ་སྙམ་དུ་དགོངས་སོ། །དེ་ལ་ཆུ་ལ་སོགས་པ་ལྷན་ཅིག་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་མ་ངེས་པ་སེལ་བར་བྱེད་དོ། །ཡོངས་སུ་ཉམས་པ་ནི་ཟ་བའོ། །དེ་སྐད་དུ་རྒྱུར་མངོན་པར་འདོད་པ་གང་ཞིག་ཡོད་པ་དང་ མེད་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་གྱི་འགྱུར་བས་འབྲས་བུའི་རྒྱུན་ཡོད་པ་དང་མེད་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་འགྱུར་བར་འགྱུར་བ་དེ་ནི་དེའི་ཉེ་བར་ལེན་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ལྟར་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཡིན་གྱི།དེ་ལྟ་བུར་གྱུར་བའི་འགྱུར་བ་ཆུ་ལ་སོགས་པས་བྱས་པ་ཡང་སཱ་ལུ་ལ་སོགས་པ་ལ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་དེ་བས་ན། མ་ངེས་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པར་འགྱུར་རོ།

非彼体性，以异故。所取转遍于能取转，彼无转此所见，如是为相违遍摄。此为应成立。
若许身为所取时，身无转则心不转，故身非所取，此为返。此亦后当说。
若许转，则由蛇等近故，灯无转亦有光转，故灯喻空无所立耶？故说"由蛇等亦"，等字摄受具力加持等。
"如是若转"等中，水等转即增减。何为何所取，彼无转则彼不能转，如是说此能立无不定，以水等亦由所取转门非稻等转因耶？
若此所立为"何由转是彼所取"时，由水等近成不定。
若谓"无所取转则无所取者转，然由所取转"，则义许"何由转故何转，彼为此所取"。
必须许所取与所取者转，故立"何由转故何转，彼为此所取"。故谓显不定。
"水等助缘"等遣除不定。遍坏即食。
如是许为因者，由有无相转令果流有无相转者，为彼所取，如是为所立，如是转亦非水等所作于稻等，故非不定，当如是说。

།གལ་ཏེ་གང་ཞིག་འགྱུར་བས་འགའ་ཞིག་གི་རྒྱུན་ཆད་པ་དེ་ཉེ་བར་ལེན་པ་ཡིན་པ་དེ་ལྟ་ན་ནི། མེ་ཐག་ཉེ་བ་ལས་སཱ་ལུ་ལ་སོགས་པའི་རྒྱུན་ཆད་པ་ཉིད་ཡིན་ན། མེ་ནི་དེ་དག་གི་ཉེ་བར་ལེན་པ་མ་ཡིན་པ་དེ་ལྟར་ན་མ་ངེས་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར་མེ་ལ སོགས་པ་དག་གིས་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་པ་ལ་ཉེ་བར་ལེན་པ་ཉིད་འཇོམས་པར་བྱེད་པ་དེ་ལྟར་ན།དེ་ལས་ཉེ་བར་ལེན་པ་འགྱུར་བའི་སྒོ་ནས་དེ་དག་འབྲས་བུ་རྒྱུན་ཆད་པར་བྱེད་པ་ཡིན་གྱི་དངོས་སུ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དངོས་སུ་གང་ཞིག་འགྱུར་བ་དེ་ནི་དེའི་ཉེ་བར་ལེན་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཁས་བླང་བར་བྱ་བ་ ཡིན་ནོ།།དེ་བས་ན་མ་ངེས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །སོགས་པ་སྨོས་པས་ནི་གང་ཞིག་གང་གི་ཉེ་བར་ལེན་པ་མ་ཡིན་པ་དེའི་དཔེ་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ཁོང་ནས་འབྱུང་ངོ་། །དེ་ཉིད་ནི་དཔེར་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། གང་ལ་འགྱུར་བ་སྐྱེ་བའི་ནུས་པ་ཡོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འབྲུ་མང་པོ་པའོ། །དེ་ནི་འདིའི་ཉེ་བར་ ལེན་པའི་རྒྱུ་ཅན་མ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་འགྱུར་བ་མེད་པའི་ཉེ་བར་ལེན་པའི་རྒྱུ་གང་ལ་ཡོད་པ་ཞེས་འདིར་ཡང་འབྲུ་མང་པོ་བྱའོ།།དེ་རྒྱུ་ཅན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་ལ་ལུས་དེའི་རྒྱུ་ཡོད་པ་ཞེས་བྱ་བར་ཚིག་རྣམ་པར་སྦྱར་རོ། །དེ་ཉིད་ནི་ལུས་ཀྱི་རྒྱུ་ཅན་ཞེས་བྱ་བར་འཆད་པར་བྱེད་དོ། །དེ་རྒྱུ་ཅན་གྱི་འབྲས་བུ་སྐྱེད་ པ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཞི་མཐུན་པའི་དྲུག་པའོ།།ལུས་ཀྱི་རྒྱུ་ཅན་གྱི་འབྲས་བུ་སྐྱེ་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཡང་གང་ཞེ་ན། ནུར་ནུར་པོ་ལ་སོགས་པའི་མིང་ཅན་གྱི་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། ནུར་ནུར་པོ་དང་། མེར་མེར་པོ་དང་། ནར་ནར་པོ་དང་། མཁྲང་འགྱུར་དང་། རྐ་ལག་འགྱུས་པ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་ ལུས་ཀྱི་གནས་སྐབས་ལ་ནུར་ནུར་པོ་ལ་སོགས་པའི་སྒྲས་བསྟན་ཏོ།།འབྲས་བུ་སྐྱེད་པ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་འདིའི་བཤད་པ་ནི། ལུས་ཀྱི་གནས་སྐབས་ཕྱི་མའི་མཚན་ཉིད་ཅན་གྱི་འབྲས་བུ་སྐྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བའོ། །དེ་མེད་པར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་མེད་པར་རོ། །འབྲས་བུ་གཅིག་ལ་སོ་ སོར་ངེས་པའི་ཕྱིར་ལྷན་ཅིག་གནས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པར་འགྱུར་རོ།།མེ་དང་ཟངས་མའི་ཞུ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཟླས་དབྱེ་བའོ། །དཔེར་ན་ཟངས་མ་ཞུ་བ་ཉིད་དུ་འབྱུང་བ་ལ་མེ་ལྷན་ཅིག་བྱེད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་དང་ལྷན་ཅིག་གནས་པ་ཡིན་གྱི་ཉེ་བར་ལེན་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ནི་མ་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་དུ་ ལུས་དང་སེམས་དག་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།ལུས་དང་སེམས་དག་ལ་ཡང་དེ་སྐད་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལྷན་ཅིག་གནས་པར་ངེས་པ་མེད་དོ།

若谓"何由转令某流断者为所取"，则由火近令稻等流断，然火非彼等所取，如是成不定耶？故说"由火等"等。所取性破坏，故由彼所取转门令彼等果流断，非直接。应许直接何转者为彼所取。故非不定。
由说"等"，含义为"举例说明何非何所取"。即此由"譬如"等而说。"有生转能力者"即多谷。"彼非此所取因"者，即彼无转所取因于何有，此中亦应作多谷。"彼因"者，即何有彼身因，如是配词。即此解释为"身因"。
"彼因果生"者为同依第六格。身因果生为何？说"名为凝滑等"，以凝滑、稠厚、坚实、硬化、肢体生长等身位，由凝滑等词显示。
"果生"者，此解释为"生后身位相果"。"无彼"者，即无意识。当说由于果一决定故为俱有。
"火与铜融"者为并列。如铜成融时火为助缘故。与彼俱有非所取故，如是身心亦然之义。于身心亦如是说者，即无决定俱有。

།སྔར་བཤད་ཟིན་ཏོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལུས་མེད་པར་གཟུགས་མེད་པའི་ཁམས་ཀྱི་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་བཤད་ཟིན་པ་ཉིད་ཀྱི་ ཕྱིར་རོ།།ཡོན་ཏན་དང་སྤྱི་ལ་སོགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡོན་ཏན་དང་སྤྱི་དང་དེ་དག་དང་པོར་བྱས་པ་ག་ལ་ཡོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཟླས་དབྱེ་བ་སྙིང་པོ་ཅན་གྱི་འབྲུ་མང་བོ་པའོ། །སོགས་པའི་སྒྲས་ནི་ལས་གཟུང་ངོ་། །ཡོད་མེད་དག་རྟེན་མེད་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་བྱེད་པ་དང་ལྡན་པའི་སྦྱོར་བ་ལ་བྱེད་པ་པོའི་དྲུག་པ་ ཡིན་ཏེ།ཡོད་པ་དང་མེད་པ་དག་ནི་གཞན་གྱི་རྟེན་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དེ་ནི་ཡོད་པའམ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་འཆད་པར་བྱེད་དོ། །རྟེན་ཉིད་ལ་བརྟེན་པ་ཕུལ་དུ་ཕྱིན་པ་བྱེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཁྱབ་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་དང་འགལ་བ་ཡང་མི་བྱེད་པ་ཉིད་ཡིན་པ་དེ་ལྟར་ན་ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་འགལ་བ་ དམིགས་པའོ།།མེད་པའི་རྟེན་མ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཞན་ནི་དངོས་པོ་བསྒྲུབ་པའི་གཞིར་མངོན་པར་འདོད་པ་རྟེན་དུ་འདོད་པ་ཡིན་ན། རི་བོང་གི་རྭ་དང་འདྲ་བའི་མེད་པ་ཡང་རྟེན་དུ་འགྱུར་ཏེ། གལ་ཏེ་འོ་ན་ཇི་ལྟར་ན་རྒྱུ་ཐ་སྙད་དུ་བྱེད་ཅེ་ན། དེ་ཡང་རང་གི་རྒྱུ་ལས་སྐྱེ་བ་ཡིན་གྱི་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། སྐྱེད་པར་བྱེད་ པ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དེའི་རྒྱུ་ཉིད་ཡིན་ནོ་ཞེས་བརྗོད་ཀྱི།རྟེན་གྱི་དངོས་པོས་ནི་མ་ཡིན་ཏེ་རྟེན་མེད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །རྟེན་གཞན་རྟེན་དུ་གྱུར་པ་ལ་བརྟེན་པ་ཡོད་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཁྱབ་པ་ཡིན་ལ་དེ་དང་འགལ་བ་ནི་མེད་པ་ཉིད་ཡིན་པ་དེ་ལྟར་ན་ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་འགལ་བ་ དམིགས་པའོ།།ཡོད་པའི་རྟེན་ཡང་སྦྱོར་བ་དང་པོ་ལ་ཟློག་པ་མ་ཡིན་ནམ། དེ་ཇི་ལྟར་ན་རྟེན་ཉིད་ལ་ཡོད་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཁྱབ་པར་འགྱུར་ཞེ་ན། བདེན་ཏེ་འོན་ཀྱང་གཞན་རྟེན་དང་བརྟེན་པའི་དངོས་པོའི་སྒོ་ནས། གཞི་དང་གཞི་ཅན་གྱི་དངོས་པོ་ལྷན་ཅིག་པར་གྱུར་པ་དག་འདོད་པའི་ཕྱིར་དེའི་བསམ་པས་ དེ་སྐད་དུ་བརྗོད་དོ།།གལ་ཏེ་མ་ཡིན་རྟེན་ཡོད་པ། །གནས་པའི་རྒྱུ་ནི་ཡིན་ཞེ་ན། །ཞེས་བྱ་བ་འདིས་ནི་གཞན་གྱི་བསམ་པའི་དོགས་པ་བསུ་བའོ། །དེའི་རྟེན་དུ་མངོན་པར་འདོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་འཆད་པར་བྱེད་དོ། །སྔ་མ་མ་གྲུབ་པ་ཡིན་ཞིང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་ཞིག་གང་ལ་ཅུང་ཟད་ ཀྱང་མི་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་གཏན་ཚིགས་བཤད་པ་གང་ཡིན་པའོ།།གཞན་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་མེད་པ་དེ་རྟེན་མེད་པའི་སྒོ་ནས་འགའ་ཞིག་རྟེན་དུ་གྱུར་པ་མ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བའི་སྦྱོར་བ་ནིའོ། །ཁས་མ་བླངས་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མེད་པའི་རྟེན་ཁས་མ་བླངས་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་ དོན་ཏོ།།རྟེན་ནི་མ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་གྲུབ་པའི་མཐའ་སྨྲ་བ་ཡིན་ནོ།

"已如前说"者，即已由"无身而有无色界意识故"等说故。
"功德、共相等"者，即功德、共相及以彼为首何有，为并列词义之多谷。"等"字摄取业。
"有无无所依故"者，为具作用结合中作者第六格，义为有无二者无他依故。此由"有或"等而解释。
依止本身以究竟依止性遍摄，与彼相违即为非作性，如是为相违遍摄。
"非无依"者，他许为成事所依之依，则如兔角之无亦成依。若问如何说因言说？故说"亦从自因生"，以是能生故说为彼因，非由依事，以无依故，此为其义。
依他成依以有所依性遍摄，与彼相违即为无性，如是为相违遍摄。
有依于初结合中岂非返？如何依性为有性所遍？诚然，然由他依所依事门，许所依能依事俱有故，依彼意乃如是说。
"若谓非，有依是住因"者，此迎他意疑。由"许为彼依"等而解释。
"前者未成"者，即由"何于何全无所作"等所说因相。"他"者，即"何无，由无依门非成某依"之结合。"未许故"者，义为未许无依故。
"非依"等为立宗说。

།གནས་པ་པོ་བདག་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་གནས་པ་པོའི་རང་བཞིན་ཉིད་གནས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ཐ་དད་ན་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མདོ་ཡིན་ལ། དེའི་བཤད་པ་ནི་གནས་པ་པོ་ལས་གནས་པ་དོན་ཐ་དད་པའི་ ངོ་བོས་ཡིན་ན་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ།།དོན་གཞན་དུ་གྱུར་པ་ལ་དོན་གཞན་དུ་བྱས་པ་ཞེས་བྱ་བ་མེད་དོ། །དེའི་འབྲེལ་པ་ཅན་གྱི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྟེན་མངོན་པར་འདོད་པས་བརྟེན་པ་ལ་གནས་ཐ་དད་པས་བྱས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་བརྟེན་པ་དང་འབྲེལ་པ་ཅན་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་བརྟེན་པ་དང་འབྲེལ་པ་ཅན་གྱི་གནས་བྱེད་ པའི་ཕྱིར་རོ།།རྟེན་དུ་མངོན་པར་འདོད་པའི་དེ་ཕན་འདོགས་པར་བྱེད་པ་ཉིད་རྟོགས་པ་ཡང་རིགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། གནས་པར་བྱེད་པ་དང་འདྲ་བར་གནས་པ་ཅན་གྱི་གནས་པའི་རྟེན་ཉིད་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། དཔེར་ན་གནས་པར་བྱེད་པའི་གནས་པར་བྱ་བར་མངོན་པར་འདོད་པའི་རྟེན་དུ་གྲུབ་པ་མ་ཡིན་ ཏེ།ཕན་འདོགས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བཞིན་དུ་གནས་པ་ཅན་གྱི་གནས་པའི་རྟེན་ཉིད་གྲུབ་པ་མ་ཡིན་ཏེ། གནས་པ་ཅན་གྱི་གནས་པར་བྱ་བ་དེས་ཀྱང་གནས་པ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་བྱས་པ་མེད་དེ། དེ་ནི་གནས་པར་བྱེད་པ་ཉིད་ལས་སྐྱེས་པ་ཡིན་ནོ། །སྐྱེས་པ་ལ་ཡང་གནས་པར་བྱ་བས་ཅི་ཞིག་བྱས་ན་གང་ གིས་ན་རྟེན་དུ་འགྱུར།དེ་བས་ན་དེ་དང་འབྲེལ་པ་ཅན་གནས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཅི་སྟེ་གནས་པ་ཅན་གྱིས་གནས་པ་ཅུང་ཞིག་ཀྱང་བྱེད་པ་མ་ཡིན་གྱི་འོན་ཀྱང་གནས་པ་ཉིད་ཀྱིས་འདི་གནས་པར་བྱ་བ་ཡིན་པ་དེ་བས་ན། དེའི་འབྲེལ་པ་ཅན་གནས་པར་འདོད་དོ་ཞེ་ན། གལ་ཏེ་གནས་པར་བྱས་པ་ལས་ཞེས་བྱ་ བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་པ་ལ་གནས་པ་པོ་རྟག་པ་ཡིན་ཏེ།འཇིག་པ་མེད་པར་ཐལ་བར་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་གནས་པ་པོ་སེམས་ཉིད་ཡིན་ལ། དེ་འབྱུང་བ་རྣམས་ཀྱིས་གནས་པར་བྱ་བ་ཡིན་ན་དེ་ནི་རྟག་ཏུ་ཉེ་བ་ཉིད་ཡིན་ཏེ་འབྱུང་བ་རྣམས་རྟག་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་དེ་གནས་པར་བྱེད་པ་ཡིན་པ་ དེ་བས་ན་སེམས་གནས་པ་པོར་མངོན་པར་འདོད་པར་འཇིག་པ་མེད་པར་འགྱུར་རོ།།དེ་ནི་གནས་པར་བྱ་བ་འབྱུང་བ་རྣམས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་པ་ལ་གནས་པར་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །གནས་པར་བྱེད་པ་ཉིད་ནི་གནས་པའི་དབང་དུ་བྱས་པ་ཡིན་ནོ། །བྱེ་བྲག་པ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བུམ་པ་ ལ་སོགས་པའི་རྫས་ནི་ཚིག་གི་དོན་ཡོན་ཏན་གྱི་གནས་པར་བྱེད་པ་འདོད་དོ།།དང་པོ་ཚིག་པས་སྔོ་བསངས་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ། །གལ་ཏེ་དེའི་བུམ་པ་གནས་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ན་དེ་ལས་ལྡོག་པ་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་བཞིན་དུ་སོ་བཏང་བ་ལས་སྐྱེས་པའི་ཡོན་ཏན་ཕྱི་མ་ཕྱི་མའི་ནུས་པ་འཇོམས་པར་ བྱེད་པར་འགྱུར་རོ།།དེ་ལྟར་ན་འདིའི་གནས་པ་ཉིད་དུ་རྟོག་པར་བྱེད་པ་དོན་དང་ལྡན་པར་འགྱུར་རོ།

"住者自体"者，义为住者自性即是住。"虽异"者为经，其解释为"若以住者异于住之体性"。
于异义者无异义所作。"彼相属"者，由许依于所依，以异住所作者，即与所依相属。以依所依相属而住故。
许为依者彼能益性知亦不应理，如住所作，住者之住依性未成故。譬如，住所作之住所许依未成，以无益故。如是住者之住依性未成，以住者之住所作亦全无所住，彼从住所作性生故。于已生者，住所作复何为，何故成依？故彼相属非住。
若谓住者虽不作少许住，然由住性此为住所作，故许彼相属住者，则说"若由住所作"等。住者应常，应无坏灭。住者即心，彼为诸大种住所作，彼常近故，以诸大种常故。若彼为住所作，故许心为住者应无坏灭。
彼由"住所作诸大种"等说，义为住所作。住所作性依住而说。
"胜论师亦"者，许瓶等实为语义功德住所作。初语生青色。若彼瓶为住所作，则应无返。如是由放弃所生后后功德能破坏力。如是此住性分别成有义。

།འཇོམས་པར་བྱེད་པར་ནུས་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། འཇིག་པའི་རྒྱུ་ཐག་ཉེ་བ་ཅན་དངོས་པོ་འཇིག་པར་ཁས་ལེན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལས་འཇིག་པའི་ཆོས་ཅན་ཞེས་བྱ་བ་ནི། འཇིག་པའི་རྒྱུ་ལས་འཇིག་ པའི་ཆོས་ཅན་ཏེ།གཞན་གྱི་ཁས་བླངས་ནས་འདི་སྐད་དུ་བསྟན་ཏོ། །དེ་ལྟ་བུར་གྱུར་པ་དེ་འཇིག་པའི་ཆོས་ཉིད་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་འཇིག་པའི་རྒྱུ་མེད་ན། བདག་ཉིད་འཇིག་པར་མི་འགྱུར་ན་དེ་ལྟར་གནས་པའི་རྒྱུས་ཅི་ཞིག་བྱ་སྟེ་ཅིར་ཡང་མི་རུང་ངོ་། །ཅི་དེ་ལས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གནས་པར་བྱ་བའི་རྒྱུ་ལས་སོ། ། དུས་དེ་སྲིད་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཇིག་པའི་རྒྱུ་ཉིད་མ་འོངས་པའི་དུས་སུའོ། །འཇིག་པ་དངོས་ཆོས་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཅི་དེ་ལས་ཞེས་བྱ་བ་སྔ་མ་དང་སྦྱར་བར་བྱའོ། །ཅི་གནས་པའི་རྒྱུ་དེ་ལས་འཇིག་རྒྱུ་དང་ཕྲད་ཀྱི་བར་དུ་གནས་པ་ཡིན་པར་འདོད་པ་དེའི་ཚེ་འཇིག་པའི་དངོས་པོའི་ཆོས་ཉིད་ཐོབ པར་འགྱུར་རོ།།དེ་ནི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་འཆད་པར་བྱེད་དོ། །འདི་ལ་གནོད་པ་མེད་ཅན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གནས་པའི་རྒྱུས་གནོད་པར་བྱ་བར་མི་ནུས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །རྣམ་པ་གཞན་བྱེད་པ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཇིག་པའི་རང་བཞིན་ལས་རང་བཞིན་གཞན་བྱེད་བ་ནའོ། །གཞན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ འཇིག་པ་མེད་པའི་ཆོས་ཅན་ནོ།།དེ་དེ་ཇི་ལྟར་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཇིག་པ་སྔ་མའིའོ། །གལ་ཏེ་འཇིག་པའི་རང་བཞིན་ཅན་ནི་རྣམ་པ་གཞན་ཉིད་དུ་གནས་པར་བྱེད་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། རང་བཞིན་ལས་གཞན་ཉིད་མ་ཡིན་ན་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །ཡུལ་གཞན་དང་གཞན་དུ་འབྱུང་བའི་ཆོས་ ཅན་གྱི་ཞེས་བྱ་བ་ནི།རང་གི་ཉེ་བར་ལེན་པའི་ཡུལ་ལས་ཡུལ་གཞན་དུ་འབྱུང་བའི་ཆོས་ཅན་རྣམས་ནི་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །འདིར་བསྡུས་པའི་དོན་ནི་ཆུ་ལ་སོགས་པ་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་འགྲོ་བའི་ཆོས་ཅན་སྣོད་ལ་སོགས་པའི་ཡུལ་དང་འབྲེལ་པས་འབྱུང་བའི་ལྷན་ཅིག་བྱེད་པ་ཉིད་དུ་གྱུར་པས་ན་སྣོད་ལ་སོགས་ པས་རྟེན་གྱི་ཐ་སྙད་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ཡིན་ནོ།།གཞན་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཁས་ལེན་པ་བརྗོད་པའོ། །གཞན་ཡོན་ཏན་ལ་སོགས་པ་དག་ལ་འགྲོ་བར་མི་འདོད་དེ། ལུས་ཅན་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །ཐ་མི་དད་པར་གྲུབ་པ་དག་ནི་དབྱེར་མེད་པར་གྲུབ་པའོ། །རྟེན་དང་བརྟེན་པའི་ དངོས་པོའི་མཚན་ཉིད་ཅན་འཕྲོད་པ་འདུ་བ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནི།རྟེན་དང་བརྟེན་པའི་བདག་ཉིད་ཅན་ཁོ་ན་འཕྲོད་པ་འདུ་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ན་འདི་ནི་འདིར་བློའི་རྒྱུར་འདོད་དོ། །གཞན་ལས་བྱུང་བའི་བདེ་བ་དང་སྡུག་བསྔལ་ལ་སོགས་པའི་ཡང་འཕྲོད་པ་འདུ་བ་ཅན་གྱི་རྒྱུ་བ་དག་ལ་སོགས་པ་ཡིན་པར་འདོད་དོ། ། བ་ལང་གི་གོང་བུ་ཉིད་ཡིན་གྱི་རྟ་ལ་སོགས་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རིགས་རྣམ་པར་གཞག་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ།

亦不能破坏，以许坏因近者事物坏故。"彼故坏法"者，即从坏因而有坏法，承他所许而如是说。如是者，若无成就坏法性之坏因，自不应坏，则住因何为，全不应理。
"岂由彼"者，即由住所作因。"尔时"者，即坏因未来时。"坏事法性"者，应与前"岂由彼"相连。若许由彼住因至遇坏因间住时，则得坏事法性。
此由"由自性"等而解释。"此无害"者，以住因不能为害故。"作异相时"者，即从坏自性作异自性时。"他"者，即无坏法者。"彼彼云何"者，即前坏。若谓坏自性者非令住于异相，故说"若非异于自性"等。
"于异异处生法"者，义为从自所取处生于异处之法者。此摄义为：水等由自性行法者，由与器等处相属而生，成为俱作性，故器等得依之言说。
"复次"者，说许。他不许功德等行，以非有身故。"无异成"者，即无别成。"依所依事相合集"者，即唯依所依自性合集。如是此许为此处智因。
亦许他生乐苦等合集性因行等。"是牛群性非马等"者，即种类安立性。

།ཆོས་ཅན་འདི་ལས་ཆོས་འདི་གནས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྣམ་བུ་ལ་དཀར་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །འབྱུང་བ་ལས་གྱུར་པའི་གཟུགས་ནི་གཟུགས་དང་སྒྲ་དང་དྲི་ལ་སོགས་པ་སྟེ། འབྱུང་བ་རྣམས་ལ བརྟེན་ནས་གནས་པ་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་རོ།།འདི་ཡང་རང་གི་སྡེ་པ་བྱེ་བྲག་ཏུ་སྨྲ་བ་རྣམས་ཀྱི་འདོད་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །བཤད་པའི་དོན་བསྡུས་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི། འཇིག་པ་མེད་པར་ཐལ་བར་འགྱུར། །གལ་ཏེ་དེ་འཇིག་པའི་རྒྱུ་ལས་འདོད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་སྔར་བཤད་ཟིན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ ལ་ཡང་དངོས་པོ་རྣམས་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་འཇིག་པ་མེད་པ་ཉིད་ཡིན་ཞིང་།དེ་འཇིག་པའི་རྒྱུ་འབའ་ཞིག་གིས་འཇིག་པར་འགྱུར་བའམ། ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་འཇིག་པའི་ངང་ཚུལ་ཅན་ཏེ་རྟོག་པ་གཉིས་སུ་འགྱུར་གྲང་ན་དེ་ལ་དང་པོའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ནི། གལ་ཏེ་གཞན་ལས་དངོས་འཇིག་ན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་ སོགས་པ་སྨོས་སོ།།རྣམ་པར་རྟོག་པ་གཉིས་པའི་དབང་དུ་མཛད་ནས། དངོས་པོ་དེ་གཞན་མེད་པར་འཇིག་ན་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་པ་ལ། དེ་གཞན་མེད་པར་འཇིག་ན་ཞེས་བྱ་བ་དེ་འཆད་པར་བྱེད་པ་ནི་འཇིག་པའི་རྒྱུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །རང་ཉིད་འཇིག་པའི་བདག་ཉིད་ཅན་ཡིན་ པའི་ཕྱིར་རོ།།འཇིག་པའི་རྒྱུ་ཐག་ཉེ་བ་ཅན་མེད་པར་འཇིག་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་རོ། །དེ་ལྟར་ན། གནས་པའི་རྒྱུ་རྣམས་ནུས་མེད་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་དེ་འཆད་པར་བྱེད་པ་ནི་དེ་གནས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །གཞན་དག་ནི་རང་ཉིད་འཇིག་པའི་བདག་ཉིད་ཅན་ཡིན་ པའམ་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲ་གཞུང་དུ་བྱེད་མོད་ཀྱི་དེ་འབྲེལ་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ།འམ་གྱི་སྒྲ་མེད་པར་ཡང་དོན་ལྷག་པ་འགའ་ཞིག་མི་ཐོབ་པ་མེད་དོ། །དེ་ཐམས་ཅད་གནས་ལྷག་པར་འདོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་འཆད་པར་འགྱུར་བ་དང་སྦྱར་རོ། །སྐྱེ་བ་ཅན་ཡང་ཡིན་ལ་ཀུན་ཡང་ཡིན་པས་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཞི་མཐུན་ པའོ།།གང་དག་གི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཟུགས་ལ་སོགས་པའིའོ། །མི་རྟག་པ་ཉིད་རྟེན་ཡིན་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བུམ་པ་ལ་སོགས་པའོ། །དེའི་ཡང་གཞན་དང་དེའི་ཡང་གཞན་ཡིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རེ་ཞིག་བུམ་པའི་ཡན་ལག་ཅན་གྱི་ཐ་མའི་གྱོ་མོ་རྟེན་ཡིན་ཞིང་། དེ་དག་གི་ཡང་རང་ཉིད་ཀྱི་རྩོམ་པ་ཡིན་ལ་ དེ་དག་གི་ཡང་རང་ཉིད་རྩོམ་པ་པོ་གཞན་ཡིན་པ་དེ་ལྟར་ན་ཡན་ལག་ཅན་རྡུལ་གཉིས་ཀྱི་བར་དུའོ།།དེའི་ཡང་རྡུལ་ཕྲ་རབ་རྟག་པའི་བར་དུ་རྟེན་ཡིན་ནོ། །དེ་བས་ན་རེ་ཞིག་རྡུལ་གཉིས་པ་ནི་རྟག་ཏུ་གནས་པ་ཡིན་ཞིང་། དེའི་སྟོབས་ཀྱིས་དེས་བརྩམས་པ་དང་། བུམ་པ་ལ་སོགས་པའི་ཡན་ལག་ཅན་ གྱིས་མཐར་ཐུག་པའི་བར་དུའོ།

"此法性中此法住"者，如"毛毯中白色"等。所造色即色声香等，应知依诸大种而住。此亦是自部毗婆沙师之许。
"摄说义"者，以"应无坏，若许彼从坏因"等前已说故。于此亦有诸事物由自性无坏，唯由坏因而坏，或由自性为坏性，二种分别。其中第一分别，说"若由他事物坏"等。
依第二分别，说"彼事物无他亦坏"等。解释"彼无他坏"者，即"坏因"等。以自为坏性故，应与"无坏因近者而坏"相连。如是，解释"诸住因无力"者，即"为彼住故"等。
他人虽以"或自为坏性"之声为文，然无关联，以无"或"声亦不失任何义。此皆应与将说之"一切增上欲住"相连。
"有生亦一切"者为同依。"彼等"者，即色等。"无常性为依"者，即瓶等。"彼复他彼复他"者，且如瓶支分末后泥团为依，彼等复以自体为所成，彼等复以自体能成他，如是支分至二尘。彼复以常极微为依。是故，且二尘常住，由彼力，乃至所成及瓶等支分之终。

།དངོས་པོ་འགའ་ཞིག་གང་ཡིན་པ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་དོན་འདི་ཉིད་སྔར་བཤད་པ་མ་ཡིན་ནམ། བདེན་ཏེ་ཅི་གཞན་ལས་འཇིག་པ་ཡིན་ནམ། ཅི་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བས་དེ་ལྟར་བཤད་པ་ཡིན་ལ། ད་ནི་ཅི་བདག་ཉིད་འཇིག་པའི་ངང་ཚུལ་ཅན་གྱི་བདག་ ཉིད་ཡིན་ནམ།ཅི་མ་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བའི་རྣམ་པ་འདིས་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཁྱད་པར་རོ། །ལུས་ཀྱི་ཕུལ་བྱུང་འགྲིབ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ལུས་སྨོས་པ་ནི་ལུས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་སེར་པོ་ཉིད་ལ་སོགས་པའི་ཉེ་བར་མཚོན་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་བཤད་པས་ནི་ལུས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་ཞེས་བྱ་བའོ། །དེའི་ ཡོན་ཏན་འཕེལ་བ་དང་འགྲིབ་པ་དག་གིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི།ཡིད་ཀྱི་ཡོན་ཏན་ཐོས་པ་དང་བསམས་པ་དང་བསྒོམས་པ་ལ་སོགས་པས་འཕེལ་བ་དང་འགྲིབ་བ་དག་གིས་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །བྱམས་པ་ནི་བདེ་བ་དང་ཕྲད་པར་གྱུར་ཅིག་ཅེས་བདེ་བ་དང་ལྡན་པར་འདོད་པའོ། །སྙིང་རྗེ་ནི་ལུས་ཅན་འདི་ སྡུག་བསྔལ་ལས་ཐར་བར་གྱུར་ཅིག་ཅེས་སྡུག་བསྔལ་དང་བྲལ་བར་འདོད་པའོ།།ལུས་ཀྱི་བྱེད་པའི་ཁྱད་པར་གྱིས་འཕེལ་བ་དང་འགྲིབ་པ་ལ་ལྟོས་པ་མེད་པ་ཡང་ཡིན་ལ། གང་བློའི་བྱེད་པའི་ཁྱད་པར་གྱིས་འཕེལ་བ་དང་འགྲིབ་པ་ཡང་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཁྱད་པར་གྱི་བསྡུ་བའོ། །དེ་ཉིད་སྒོ་ཡིན་པ་ དེས་ཤེས་རབ་ལ་སོགས་པའི་ཕུལ་དུ་བྱུང་བ་དང་།འགྲིབ་པ་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་རོ། །ཆོས་གང་ཡིན་པ་འདི་ནི་མར་མེའི་འོད་ལ་སོགས། སོགས་པའི་སྒྲས་ནི་གྲིབ་མ་དང་མྱུ་གུ་ལ་སོགས་པ་གཟུང་ངོ་། །དེ་ལ་ལྟོས་པ་མེད་པའི་དོན་གྱི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་སྒྲོན་མེའི་བྱེད་པ་ལ་ལྟོས་ པ་མེད་པའོ།།དོན་ནི་མྱུ་གུ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། དེའི་བྱེད་པའི་རྗེས་སུ་འབྲང་བ་ཅན་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །སྦྱོར་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་གང་ཞིག་བྱེད་པའི་ཁྱད་པར་གྱིས་འཕེལ་བ་དང་འགྲིབ་པ་དག་གིས་ཕུལ་དུ་བྱུང་བ་དང་། འགྲིབ་པ་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་རོ། །ཉམས་ སུ་མྱོང་བ་ཁྱད་པར་ཇི་ལྟ་བུ་ཞིག་ཅེ་ན།ལྟོས་པ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། གང་ཞིག་བྱེད་པའི་ཁྱད་པར་གྱིས་འཕེལ་བ་དང་འགྲིབ་པ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ལ་གང་གི་སྒྲར་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །འབྲས་བུའི་ཕུལ་དུ་བྱུང་བ་དང་འགྲིབ་བ་ཞེས་དེ་ལ་ལྟོས་པ་མེད་པའི་ཁྱད་པར་གྱིས་འཕེལ་བ་དང་འགྲིབ་ པ་དོན་ག་ལ་ཡོད་པ་དེ་ནི།ལྟོས་པ་མེད་པའི་བྱེད་པའི་ཁྱད་པར་གྱིས་འཕེལ་བ་དང་འགྲིབ་པ་ཅན་ནོ། །དེ་ལ་ལྟོས་པ་མེད་པར་འགྱུར་ན་གང་གི་བྱེད་པ་ལ་ལྟོས་པ་དང་བཅས་པ་དང་གང་གི་བྱེད་པ་ལྟོས་པ་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསྡུས་པའི་དོན་ཡིན་ནོ།

关于"某一事物"，此义岂非前已说耶？诚然，以"是否由他坏，是否不然"而如是说。今以"是否自性为坏性，是否不然"此相而说，此为差别。
"身殊胜衰减"中，言"身"者，为表身功德黄性等。即其解释为"身功德"。"彼功德增减"者，义为意功德闻思修等增减。
慈为愿与乐合，即欲具乐。悲为愿有身者脱苦，即欲离苦。
不待身作差别增减，亦由智作差别增减，此为差别摄。由彼门，应知智慧等殊胜与衰减之体验。
"何法此即灯光等"，"等"字摄取影子与芽等。"于彼无待义"等者，即不待灯作用。义即芽等，意为非随其作用。
关于"相应"等，应知"由作用差别增减而体验殊胜与衰减"。问：体验何等差别？故说"无待"等，此中以"何"字显示"由何作用差别增减"。
于彼果殊胜衰减，无待差别增减义者，即具无待作用差别增减。若成无待，则何者待作用，何者无待作用，此为摄义。

།དེའི་ཉེ་བར་ལེན་པའི་རྒྱུ་ཅན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་ ལ་ཕུལ་དུ་བྱུང་བ་དང་འགྲིབ་པའི་རྒྱུ་སྟེ།ཉེ་བར་ལེན་པའི་རྒྱུ་ཡོད་པ་དེ་ནི་ཞེས་བྱ་བར་ཚིག་རྣམ་པར་སྦྱར་རོ། །འདི་ནི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་གཅིག་ཡིན་ནོ། །དེ་ལས་གཞན་པའི་ཉེ་བར་ལེན་པའི་རྒྱུ་ཅན་དུ་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕུལ་དུ་བྱུང་བ་དང་འགྲིབ་པའི་རྒྱུ་དེ་ལས་གཞན་པ་ནི་གང་ལྟོས་པ་ མེད་པ་ནི་ཕུལ་དུ་བྱུང་བ་དང་འགྲིབ་པ་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ཡིན་ཏེ་དེ་ནི་ཉེ་བར་ལེན་པའི་རྒྱུ་ཅན་དུ་མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།འདི་ནི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་གཉིས་པའོ། །ལྟོས་པ་མེད་པའི་མྱུ་གུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕུལ་དུ་བྱུང་བ་དང་འགྲིབ་པའི་རྒྱུ་སྒྲོན་མའི་བྱེད་པ་ལ་ལྟོས་པ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །བསྒྲུབ་ པར་བྱ་བ་དང་པོ་ལ་ལྟོས་ནས་རང་བཞིན་གྱི་གཏན་ཚིགས་ཡིན་ཏེ།དངོས་སུ་དེའི་བྱེད་པས་འཕེལ་བ་དང་འགྲིབ་པ་དག་གིས་ཕུལ་དུ་བྱུང་བ་དང་འགྲིབ་པ་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ཙམ་དང་རྗེས་སུ་འབྲེལ་པ་ཅན་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཉེ་བར་ལེན་པ་ཅན་ཉིད་དུ་རྣམ་པར་གནས་པ་ཡིན་ནོ། །བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་གཉིས་ པ་ལ་ལྟོས་ནས་འགལ་བས་ཁྱབ་པ་དམིགས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི།དེ་ཉེ་བར་ལེན་པ་ཅན་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེ་ཉེ་བར་ལེན་པ་ཅན་ཉིད་མ་ཡིན་པ་ནི་འགལ་བ་ཡིན་ཞིང་། ཁྱབ་པ་ཡིན་ཏེ་དེའི་བྱེད་པ་ལ་ལྟོས་པ་མེད་པར་ཕུལ་དུ་བྱུང་བ་དང་འགྲིབ་པ་ཉམས་སུ་མྱོང་བའོ། །སེམས་ལ་ཕན་འདོགས་ པར་བྱེད་པ་ཉིད་ཀྱི་སྒོ་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི།ལུས་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་པས་ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་ལུས་ལ་བརྟེན་པའི་ཤེས་པ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པའོ། །དེ་ཡང་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཁྱད་པར་དུ་བྱེད་ཅིང་དེ་ལས་ཀྱང་ཤེས་རབ་ལ་སོགས་པའི་ཁྱད་པར་དུ་འགྱུར་རོ། །གཏན་ཚིགས་མ་ངེས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསྒྲུབ་པར་ བྱ་བ་དང་པོ་ལ་ལྟོས་པའི་གཏན་ཚིགས་གང་ཡིན་པ་འདིའོ།།དེ་ལྟར་ན་ལུས་འཕེལ་བ་དང་འགྲིབ་པའི་སྒོ་ནས་ཀྱང་འདོད་ཆགས་འཕེལ་བ་དང་འགྲིབ་པར་འགྱུར་ན། སངས་རྒྱས་པ་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པའི་ལུས་ཉེ་བར་ལེན་པར་མི་འདོད་དོ། །ཅི་རིགས་པར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྒྱས་པ་ལས་འདོད་ཆགས་ འཕེལ་ཞིང་གདུང་བ་ལས་ཞེ་སྡང་འཕེལ་བར་འགྱུར་རོ།།སོ་སོར་བརྟགས་པ་ནི་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་ཉེ་བར་ལེན་པ་འགོག་པར་བྱེད་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཁྱད་པར་རོ། །སོགས་པའི་སྒྲས་ནི་དད་པའི་སྟོབས་གཟུང་ངོ་། །གང་གི་ཚེ་རྒྱས་པ་ལ་སོགས་པ་ཡོད་ན་ཞེས་བྱ་བ་ཐ་སྙད་དུ་ བྱེད་པ་ཞེས་པ་ནི་རྒྱས་པ་ལ་སོགས་པ་ཡོད་ན་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པའི་བག་ལ་ཉལ་བ་ཀུན་ཏུ་རྒྱས་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་ཐ་སྙད་དུ་བྱེད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།

"彼取因"者，即殊胜与衰减之因，应知语词组合为"凡有取因者"。此为第一所立。
"非成为异彼取因"者，意为异于彼殊胜衰减因者，即无待而体验殊胜衰减者，不成为取因。此为第二所立。
"无待芽"者，意为不待灯作用之殊胜衰减因。
对第一所立，为自性因，以仅与彼作用增减之殊胜衰减体验相随故，安立为有取性。
对第二所立，为相违遍摄，以彼为有取性故。彼非有取性为相违且遍，即无待其作用而体验殊胜衰减。
"由益心门"者，即由殊胜身而生依殊胜身之识。彼亦令意识殊胜，由彼复成智慧等差别。
"因不定"者，即此对第一所立之因。如是，虽由身增减门贪亦增减，然佛教不许贪等以身为取。
"如理"者，由丰满生贪，由热恼生嗔。择法即遮止贪等取之智慧差别。"等"字摄取信力。
"若有丰满等言说"者，意为若有丰满等，则贪等随眠遍增长，如是言说。

།སེམས་ཉིད་ཀྱི་རྗེས་སུ་ཕན་འདོགས་པ་དང་གནོད་པ་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་དག་ནི་ཡིད་བདེ་བ་དང་ཡིད་མི་བདེ་བའོ། །བདེ་བ་དང་སྡུག་བསྔལ་ནི་ལུས་ ཀྱིའོ།།བདེ་བས་ལུས་ལ་ཕན་བཏགས་པ་ལ་ཡིད་བདེ་བ་དང་སྡུག་བསྔལ་གྱིས་ལུས་གདུངས་པ་ནི་ཡིད་མི་བདེ་བ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་བས་ན་བདེ་བ་དང་སྡུག་བསྔལ་གྱི་སྒོ་ནས་དེ་དག་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ། །རེག་བྱའི་ཁྱད་པར་རྟོག་པར་བྱེད་པ་པོས་རེག་བྱའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་གི་རེག་ བྱའི་ཁྱད་པར་འཛིན་པར་བྱེད་པའི་ལུས་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་གང་ལ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།ཡིད་གཞུངས་པའི་བྱེད་པའི་རྫས་གང་གིས་ཡིད་གཞུངས་པར་བྱེད་པའོ། །བཅུད་ཀྱིས་ལེན་དང་ཡིད་གཞུངས་པར་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཟླས་དབྱེ་བའོ། །ཡུལ་ལམ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རེག་བྱའི་ཁྱད་པར་ལས་སོ། ། དབང་པོ་ལས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དབང་པོའི་རྟེན་ལས་དེ་གཞི་མཐུན་པའོ། །ཇི་ལྟར་མིག་ལ་སོགས་པ་ལ་ཕན་འདོགས་པ་དང་གནོད་པ་བྱེད་པ་དག་ལས་དེའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་ཕན་འདོགས་པ་དང་། གནོད་པར་བྱེད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དེའི་ཤེས་པ་ལ་ཕན་འདོགས་པ་དང་གནོད་པར་བྱེད་པའི་སྒོ ནས་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དབང་པོའི་ཤེས་པ་ལ་ཕན་འདོགས་པ་དང་གནོད་པ་བྱེད་པའི་སྒོ་ནས་སོ།།དངོས་སུ་དེ་འགྱུར་བའི་རྗེས་སུ་བྱེད་པ་ནི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལ་འཇུག་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་མ་ངེས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དབང་པོ་ཡང་དེའི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་རྟེན་ཡིན་པར་གཟུང་སྟེ། དབང་པོ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཡང་ དེའི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་རྒྱུ་ཉིད་དུ་གཟུང་ངོ་།།ནང་དོན་ཁྱད་པར་ལས་སྐྱེས་པའི་རང་གི་རྟེན་དབང་པོ་ལས་སྐྱེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ཉིད་ནི་རྟེན་དེས་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། རྟེན་ནི་དབང་པོའོ། །དེས་ནི་ནང་གི་དོན་གྱིས་སོ། །གདོན་མི་ཟ་བར་འབྱུང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡིད་འགྱུར་བའི་རྒྱུ་ཉིད་དུ་འབྱུང་བ་ཡང་མ་ཡིན་ ཏེ།འགའ་ཞིག་གི་ཚེ་འདུས་པ་ལ་སོགས་པ་ཡོད་ན་ཡང་ཡིད་འགྱུར་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྟག་ནི་གཅན་གཟན་ནོ། །སྟག་ཉིད་དང་ཁྲག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཟླས་དབྱེ་བའོ། །མཐོང་བ་དང་ནི་ཐོས་པ་ལས། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྟག་ཐོས་པ་དང་། ཁྲག་མཐོང་བ་ལས་ཞེས་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་སྦྱར་རོ། ། དེ་བཞིན་དུ་ཐ་དད་པར་སྟག་ཐོས་པའི་རྒྱུ་ལས་ཞེས་བྱ་བས་འཆད་པར་བྱེད་དོ། །བློ་ནི་དེའི་རྗེས་སུ་མི་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དངོས་སུ་དོན་དེའི་འགྱུར་བའི་རྗེས་སུ་མི་བྱེད་པའི་ཕྱིར། ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་ཉེ་བར་ལེན་པའི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་རོ།

"随益损于心自身"者，即意乐与意不乐。乐与苦是属于身。由乐益于身而生意乐，由苦恼身而生意不乐。是故，由乐苦门而彼等生起。
"触差别能知者于触识"者，意为于能执取触差别之身识。意调适作用之物即能令意调适。"滋养与意调适"者为分别。"境"者，从触差别。"从根"者，从根依，此为同依。
如从眼等之益损，于彼识成益损，此为其义。"由益损彼识门"者，即由益损根识门。直接随彼变化，以无入违品故非不定。
根亦应知为彼识之依，凡是根者亦应知为彼识之因。"从内境差别生之自依根所生"者，即说"由彼依"，依即根。"彼"即由内境。
"必定生起"者，非为意变化之因，以有时虽有和合等而无意变化故。虎即猛兽。"虎性与血"者为分别。"从见闻"者，应次第配为从闻虎、见血。
如是由"异闻虎因"而解释。"智不随彼故"者，应知以直接不随彼义变化故，非为外境所取。

།ཇི་ལྟར་རྗེས་སུ་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར ངེས་པར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ།དོན་གྱི་འགྱུར་བ་དེ་ལྟ་བུར་གྱུར་པ་འདུས་པ་ལ་སོགས་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་གང་ཡིན་པ་དེ། ངེས་པར་རྗེས་སུ་འཇུག་པ་མ་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར། བློ་དེ་ནི་དེའི་རྗེས་སུ་འཇུག་པ་ཅན་མ་ཡིན་ནོ། །ཇི་ལྟར་བློ་སྔ་མ་སྔ་མ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་མི་མཐུན་པའི་ དཔེའོ།།དངོས་སུ་ལྷན་ཅིག་བྱེད་པའི་རྒྱུ་ལུས་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་རོ། །དངོས་སུ་ལྷན་ཅིག་བྱེད་པའི་རྒྱུ་མ་ཡིན་དུ་ཟིན་ཀྱང་དེ་ཉིད་རྒྱུ་ཉིད་ཡིན་པ་ནི། ངེས་པ་དེར་འདུས་བྱས་པའི་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལུས་འདུས་བྱས་པའི་ཡང་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དངོས་སུ་ལན་ཅིག་བྱེད་པའི་འགྱུར་བ་ཡང་ ངེས་པར་འབྲས་བུའི་རྗེས་སུ་བྱེད་པར་འགྱུར་རོ།།དེ་ཉིད་ནི་དཔེར་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་པ་ལ། ཡུལ་གྱི་རྗེས་སུ་འཇུག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། ཡུལ་ནི་དངོས་སུ་དབང་པོའི་ཤེས་པའི་ལྷན་ཅིག་བྱེད་པ་ཡིན་ལ། དེ་ཡང་དབང་པོའི་ཤེས་པའི་རྗེས་སུ་འཇུག་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་གསལ་བ་ཉིད་རྗེས་སུ་བྱེད་ པའི་ཕྱིར་རོ།།གལ་ཏེ་འོ་ན་ཉེ་བར་ལེན་པ་དང་ལྷན་ཅིག་བྱེད་པའི་ཁྱད་པར་གང་ཡིན་ཞེ་ན། དེ་ནི་འོག་ནས་འཆད་པར་འགྱུར་རོ། །དངོས་སུ་ཉེ་བར་ལེན་པའི་རྒྱུ་ཉིད་མ་ཡིན་པ་ནི་འགལ་བ་ཡིན་ལ། དེས་ནི་དེའི་རྗེས་སུ་མི་འཇུག་པ་ལ་ཁྱབ་པ་དེ་ལྟར་ན་འགལ་བས་ཁྱབ་པ་དམིགས་པ་ཡིན་ནོ། །དངོས་སུ་ ལྷན་ཅིག་བྱེད་པའི་རྒྱུ་མ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བའི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་གཉིས་པ་དེ་ལ་ལྟོས་ནས་ཀྱང་འགལ་བ་ཁྱབ་པས་དམིགས་པ་ཡིན་ནོ།།དེ་ལྡོག་ན་ནི་ངེས་པར་ལྡོག་པ་ལ་དེའི་ཉེ་བར་ལེན་པའི་རྒྱུ་ཉིད་དང་། དེའི་དངོས་སུ་ལྷན་ཅིག་བྱེད་པའི་རྒྱུ་ཉིད་ཡིན་པས་ཁྱབ་པ་ཡིན་ལ། དེ་དང་འགལ་བ་ནི་དེའི་ཉེ་ བར་ལེན་པ་ཉིད་མ་ཡིན་པ་དང་།དེའི་ལྷན་ཅིག་བྱེད་པའི་རྐྱེན་ཉིད་མ་ཡིན་པ་དེ་ལྟར་ན་ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་འགལ་བ་དམིགས་པའོ། །དུས་གཅིག་གི་ཚེ་སེམས་ལ་ངེས་པར་མ་བཟུང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཉིད་ལོག་པ་དང་བརྒྱལ་བ་ལ་སོགས་པའི་གནས་སྐབས་ཀྱི་ཚེའོ། །འདུས་ བྱས་པ་རྐྱེན་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་མངོན་པར་གསལ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ།རྐྱེན་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཞེས་པ་ནི་གང་ཞིག་གང་སད་པར་བྱེད་པའི་རྐྱེན་ཏེ། དུས་གཞན་ལ་སྡོད་པ་ལ་སོགས་པའོ། །འདུས་བྱས་པ་མངོན་པར་གསལ་བ་ནི་འབྲས་བུ་སྐྱེ་བའི་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་མངོན་པར་གསལ་བའོ། ། འདུས་བྱས་པ་དེ་ཉིད་ལས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐོས་པ་ལ་སོགས་པའི་དུས་སུ་བསྒོས་ཤིང་བར་དུ་སད་པའི་བག་ཆགས་ཀྱི་ཁྱད་པར་ལ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།

若问："如何不随之？"故说"是故必定"等。凡如是成为义之变化，具和合等相者，必定不随行，是故彼智非随行者。
"如前前智"者为异品喻。应知"非直接俱有因之身"。虽非直接俱有因，然彼即为因性，"彼定所造作之"者，意为身所造作之。
直接俱有之变化亦必定随果。即此说"譬如"等，"随境"者，境为直接根识之俱有，彼亦随根识，以随其明显性故。
若问："尔时取因与俱有因何差别？"此将下说。直接非取因为相违，彼遍于不随行，如是为相违遍摄。
对第二所立"非直接俱有因"者，亦为相违遍摄。若彼返，则必定返时，遍于彼取因性及彼直接俱有因性，与彼相违即非彼取性及非彼俱有缘性，如是为能遍相违摄。
"一时于心未定执"者，即睡眠、昏迷等位时。"所造作随缘显现"中，"随缘"者，即能令醒之缘，如他时起立等。所造作显现即随顺果生之显现。
"从彼所造作"者，意为于闻等时熏习，中间醒觉之习气差别。

།ཡོན་ཏན་མངོན་པར་གསལ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཤེས་རབ་དང་ཡིད་གཞུངས་པ་ལ་སོགས་པ་སྐྱེ་བོ་ཐ་དད་པ་མེད་པའི་རྒྱུའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལུས་དང་བློའི ཡོན་ཏན་གཅིག་ཉིད་ཡིན་པས་སོ།།དེའི་རང་བཞིན་ཉིད་ལ་དེ་འདུས་བྱས་པར་གྱུར་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཁྱབ་པ་ཡིན་ལ། འདིར་དེ་མེད་པ་ད་ལྟར་ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་མི་དམིགས་པའོ། །ཐོས་པ་ལ་སོགས་པ་ལུས་ཀྱི་འདུས་བྱས་པ་ཡོད་པ་དེའི་ཕྱིར་གཏན་ཚིགས་མ་གྲུབ་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། མ་གྲུབ་པ་ཡང་མ་ ཡིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་པ་ལ།སྣང་བ་ཉིད་ལས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལུས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་དམིགས་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱིར་གྱུར་པ་ཉིད་ལས་སོ། །གལ་ཏེ་ཐོས་པ་ལ་སོགས་པའི་འདུས་བྱས་པས་ལུས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་བྱས་པ་ཡིན་པར་འགྱུར་ལ། དེ་ཡང་དམིགས་པར་འགྱུར་ན་ཐོས་པ་ལ་སོགས་པས་ འདུས་བྱས་བ་བྱེད་པའི་ཚེ་དང་མངོན་པར་གསལ་བའི་དུས་ན་ཡང་མི་དམིགས་ཏེ།གནས་སྐབས་གཉི་ག་ལ་ཡང་ལུས་ལ་ཁྱད་པར་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །བག་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བག་མེད་པ་རྩོམ་པ་ཅན་ནོ། །མི་གཙང་བ་དང་གཡང་ས་ལ་སོགས་པའི་གནས་སུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། མི་གཙང་ བའི་གནས་དང་གཡང་སའི་གནས་ནི་ཟླས་དབྱེ་བའོ།།དེ་བས་ན་དམན་པའི་གནས་ནི་ཡོངས་སུ་ལེན་ན་ཡང་འདི་བདེ་བ་དང་སྡུག་བསྔལ་ཐོབ་པ་དང་དོར་བར་འདོད་པ་མེད་པ་དེ་ལྟར་ན་མ་ངེས་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། དེ་བདག་ཉིད་འདོད་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ལན་འདེབས་པར་བྱེད་དོ། ། དེ་ལྟར་ན་གང་མངོན་པར་ཆགས་པ་སྔོན་དུ་སོང་བ་ཅན་གྱི་དམན་པའི་གནས་ནི་ཡོངས་སུ་ལེན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཁྱད་པར་དང་བཅས་པའི་གཏན་ཚིགས་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལ་འཇུག་པ་མེད་དོ། །གལ་ཏེ་དབང་ཕྱུག་ལ་སོགས་པ་འཕངས་པ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར། སྲོག་ཆགས་སེམས་ཅན་གཞན་གྱིས བཀྲི་བར་བྱ་བ་ཉིད་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན།མ་གྲུབ་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །མངོན་པར་ཆགས་པ་སྔོན་དུ་སོང་བ་ཅན་གྱི་སྲོག་ཆགས་མངལ་གྱི་གནས་ལེན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བ་མ་ཡིན་ནམ། གནས་སྐབས་འདི་ནི་རང་བཞིན་གྱིས་བསྐལ་པ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བས་ ན་གཏན་ཚིགས་འདི་ནི་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བའི་མ་གྲུབ་པར་འགྱུར་རོ།།འདི་ལྟར་དམན་པའི་གནས་ཡོངས་སུ་ལེན་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་རེ་ཞིག་འབྱུང་བ་རྣམས་ཉེ་བར་ལེན་པ་ཉིད་ཡིན་པ་བཀག་པའི་ཕྱིར་དང་། འགོག་པའི་འབྱུང་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར། འབྱུང་བ་ཙམ་གྱུར་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་ནི་མ་ཡིན་པར་ དགོངས་སོ།།ཉེ་བར་ལེན་པ་མེད་པར་དངོས་པོ་རྣམས་སྐྱེ་བར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་སྟོན་པར་འགྱུར་རོ། །གཞན་གྱི་དབང་གིས་ཀྱང་དམན་པའི་གནས་སུ་འགྲོ་བ་མ་ཡིན་ཏེ། དབང་ཕྱུག་ལ་སོགས་པ་བཀག་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ།

"功德显现"者，以智慧、意调适等无异生因故，即身智功德为一故。
于彼自性，彼所造作性遍，此中无彼，今为能遍不得。若谓："有闻等身所造作，故因不成。"
说"亦非不成"等。"从显现"者，即从身功德所得相。若闻等所造作成就身功德，彼亦应得，然于闻等所造作时及显现时皆不得，以二位中身无差别故。
"放逸"者，即行放逸者。"不净处与悬崖等处"中，不净处与悬崖处为分别。
是故，若谓："取劣处时亦无欲得舍乐苦，如是应成不定。"以"彼自欲"等而答。
如是，具先行贪著之取劣处为有差别因，无入违品。若谓："以自在等所遣故，有情为他所引。"说"亦非不成"等。
"具先行贪著之有情取胎处"者，岂非疑惑？以此位naturally隔绝故。是故此因成疑惑不成。
如是，凡取劣处者，已遮唯是取诸大种性，及以遮大种性故，意为非唯大种相。
将说无取则诸法不生。亦非由他力往劣处，以已遮自在等故。

།རྒྱུ་མེད་པ་ཅན་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། ཡུལ་དང་དུས་དང་གནས་སྐབས་ངེས་ པ་མེད་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ།ཡུལ་དམན་པར་གཉིད་ལོག་པ་ལྟུང་བ་བཞིན་དུ་ཡང་འགྲོ་བ་མ་ཡིན་ཏེ། བྱ་རོག་དང་ཏ་ལའི་ཚུལ་དུ་འགྲོ་བ་ཡིན་ན་ངེས་པར་མངལ་ལ་སོགས་པའི་གནས་ཡོངས་སུ་ལེན་པར་མི་རུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །གང་ཡུལ་ལ་ལར་མི་ལ་སོགས་པ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ། ། དེ་བས་ན་རང་གི་ཉེ་བར་ལེན་པ་སྔོན་དུ་སོང་བ་ཅན་གྱི་བློ་ནི་ངེས་པར་དམན་པའི་གནས་ལེན་པར་བྱེད་པ་དེ་ལྟར་ན་དེ་ངེས་པར་བྱས་ནས་ལེན་པ་ཡིན་ནོ། །ངེས་པ་སྔོན་དུ་སོང་བ་ཅན་དམན་པའི་གནས་ལེན་པ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་བློས་འཕངས་པའི་མངོན་པར་ཆགས་པ་མེད་པ་མ་ཡིན་པ་དེ་ལྟར་ན་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བའི་མ་གྲུབ པ་ཉིད་མ་ཡིན་ནོ།།རིགས་མཐུན་པའི་ཉེ་བར་ལེན་པ་ལ་རག་ལུས་པ་ཉིད་ཀྱི་བློ་ཡང་འོག་ནས་ངེས་པར་བྱ་བ་ཡིན་པ་ན་རེ་ཞིག་འདིར་གཞག་གོ། །གང་གི་ཕྱིར་དམན་པའི་གནས་ལ་མངོན་པར་ཆགས་པ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། མངོན་པར་ཆགས་པའི་རྒྱུ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཉེ་བར་བཏགས་ནས་ སྡུག་བསྔལ་བདེ་བའི་བློའི་མཚན་ཉིད་ཅན་ཉིད་དུ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་པའི་བློ་མངོན་པར་ཆགས་པ་ཡིན་གྱི།བདེ་བའི་བློ་ཉིད་ནི་མངོན་པར་ཆགས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །སྡུག་བསྔལ་ལ་བདེ་བའི་བློའི་རང་བཞིན་ཅན་དེ་ཉིད་ནི་སྡུག་བསྔལ་མངལ་གྱི་གནས་ལ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་པའི་བློ་ཡིན་ནོ། །དེ་ ནི་བདེ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མངལ་གྱི་གནས་དེ་ཉིད་ནི་བདེ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་དེ་ལྟ་བུའི་རྣམ་པར་འཇུག་པ་ཡིན་ནོ།།དེའི་རྒྱུ་ཅན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་བློའི་རྒྱུ་ཅན་ནོ། །ཡང་དེ་ཉིད་ནི་སྡུག་བསྔལ་དང་བདེ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། ཡུལ་གྱིས་ཡུལ་ཅན་བསྟན་པའི་ཕྱིར་སྡུག་ བསྔལ་དང་བདེ་བ་དོར་བ་དང་ཐོབ་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་ཡིན་ཞེས་བྱ་བར་བལྟ་བར་བྱའོ།།དོར་བ་དང་ཐོབ་པའི་རང་བཞིན་ནི་སྲེད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །སྲེད་པའི་སྒོ་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བདེ་བ་དང་སྡུག་བསྔལ་བ་ཐོབ་པ་དང་དོར་བའི་སྲེད་པའི་སྒོ་ནས་བདག་ཏུ་ཆགས་པ་ཡང་འཕངས་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་མེད་པར་ཡུལ་ ལ་སྲེད་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།།སྟོན་པར་བྱེད་པ་ནི་སྦྱོར་བར་བྱེད་པ་སྟེ། ལས་དང་མ་རིག་པ་དང་སྲིད་པ་ཡང་སྲིད་འབྱུང་བ་ཅན་ནི་ཀུན་འབྱུང་གི་བདེན་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ལུང་ལས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཕྱིན་ཅི་ལོག་པའི་བློ་སྨོས་པས་ནི་མ་རིག་པ་བསྟན་པ་ཉིད་མ་ཡིན་ནོ། །མ་འོངས་པར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མ་ འོངས་པའི་སྐྱེ་བར་རོ།།ཅི་སྟེ་གཞན་དག་གིས་ཀྱང་མ་མཐོང་བ་དེ་ལྟར་ན་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་དོན་དེ་ཉིད་མ་གྲུབ་པ་མ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། གཞན་དག་གིས་མ་མཐོང་ངོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཞན་གྱིས་ངེས་པར་ནུས་པ་མ་ཡིན་ནོ།

亦非无因，以将导致境、时、位无定故。亦非如睡眠堕落于劣境，若如乌鸦与棕榈树之理而行，则不应定取胎等处故。于某境生为人等。
是故，具先行自取之智必定取劣处，如是由定而取。具先行定取劣处非无颠倒智所遣之贪著，如是非疑惑不成。
智依赖同类取性，下当定解，暂且于此搁置。
"由于劣处贪著"等中，以为贪著因故，假立苦为乐智相之颠倒智为贪著，非乐智本身为贪著。彼苦为乐智自性即是于苦胎处之颠倒智。
"彼为乐"者，即胎处彼为乐，如是行相。"彼因"者，即颠倒智之因。
复说"彼即苦乐"等，应知以境显境者故，为舍得苦乐相。舍得自性非爱。
"由爱门"者，由得舍苦乐之爱门，亦遣我执，以无彼则无境爱故。
能显即能合，以教说："业、无明、有为后有因者是集谛"故。说颠倒智非显无明。
"未来"者，即未来生。若谓："他亦不见，如是因义不成。""他不见"者，即他不能定。

།འགའ་ཞིག་གིས་མཐོང་བ་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། རྣལ་འབྱོར་བ་ལ་སོགས་ པས་སོ།།རྣལ་འབྱོར་པའི་སྲིད་པའི་ཚད་མས་འོག་ནས་བསྒྲུབ་པར་འགྱུར་རོ། །ཡོད་པའི་ཐ་སྙད་ལས་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཡང་བཤད་ཟིན་ཏོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། སེམས་ནི་རིགས་མཐུན་པའི་ཉེ་བར་ལེན་པ་ལ་རག་ལས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་གིས་འོང་བ་ལ་རྗེས་སུ་དཔག་པ་བཤད་ཟིན་ཏོ། །ཅི་འདྲའི་ འཕེན་བྱེད་ཡོད་འགྱུར་ན།།ཕྱིས་ཀྱང་དེ་དང་འདྲ་བར་འགྱུར། །འཕེན་བྱེད་དུ་འགྱུར་ཏེ་རྒྱུ་མ་ཚང་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་བསྟན་པས་འགྲོ་བ་ལ་རྗེས་སུ་དཔག་པར་བཤད་ཟིན་ཏོ། །དཔེར་ན་རང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་ལྟ་བུའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཡོ་བར་གྱུར་བའི་ངོ་བོ་གང་ཡིན་པ་དེའི་རང་བཞིན་ལ་གཡོ་བས་ ཁྱབ་པ་ཡིན་ལ་འདི་ལ་མེད་པ་དེ་ལྟར་ན་ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་མི་དམིགས་པའོ།།དེ་བཞིན་དུ་གཞན་དག་ལ་ཡང་སྦྱར་བར་བྱའོ། །ཐལ་བའི་གཏན་ཚིགས་མ་གྲུབ་ཅིང་། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་ཞིག་གང་ལས་ཐ་དད་པ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་བཤད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ལ་རྐང་པ་ལ་སོགས་པ་ཡང་ ལག་པ་དང་ཐ་དད་པ་མེད་པའི་བདག་ཉིད་ཅན་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་གཏན་ཚིགས་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་མ་གྲུབ་པ་ཡིན་ཏེ།རྐང་པ་ལ་སོགས་པ་ཕན་ཚུན་ཐ་དད་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གང་ཞིག་གང་གཡོ་བ་ནི་མི་གཡོ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཟློག་པ་སྟེ་གྲུབ་པ་ལ་སྒྲུབ་པ་ཡིན་ཏེ། ལག་པ་དང་རྐང་པ་ལ་ སོགས་པ་ཐ་དད་པར་ཁས་ལེན་པའི་ཕྱིར་རོ།།ཐ་དད་པར་གྲུབ་པ་ནི་ཡུལ་ཐ་དད་པ་ཅན་ཉིད་དོ། །ཐ་དད་པ་ཅན་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སོ་སོ་ཉིད་དུ་གྲུབ་པར་འགྱུར་རོ། །གང་ཞིག་གང་ལས་ལྡན་པ་ཅན་གྱི་ཡུལ་ཐ་དད་པ་ཅན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ནམ་མཁའ་ནི་ལྡན་པ་ཅན་ནོ། །དེའི་ཡུལ་ནི་ལྡན་པ་ ཅན་གྱི་ཡུལ་ཏེ།གང་ལྡན་པ་ཅན་གྱི་ཡུལ་ཐ་དད་པ་ཡོད་པ་ཞེས་བྱ་བར་ཚིག་རྣམ་པར་སྦྱར་རོ། །ནམ་མཁའི་ཡུལ་ཐ་དད་པ་ཅན་དུ་མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །མ་བསྒྲིབས་པ་ཡང་བསྒྲིབས་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡན་ལག་གི་རང་བཞིན་གཅིག་པ་ཅན་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་ལྟར་ སྔར་དེ་མཐོང་བ་ཞེས་པ་ནི་ཇི་ལྟར་ཡན་ལག་མ་བསྒྲིབས་པ་མཐོང་བ་དེ་ལྟར་ཕྱོགས་གཅིག་གི་བསྒྲིབས་སུ་ཟིན་ཀྱང་མཐོང་བར་འགྱུར་རོ།།ཕྱོགས་གཅིག་གི་བསྒྲིབས་སུ་ཟིན་ཀྱང་ཁྱོད་ཀྱི་གཞུང་གི་ཡན་ལག་ཅན་མ་བསྒྲིབས་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །ཡན་ལག་ཅན་གང་ལ་ཡན་ལག་འཛིན་པའི་ཐབས་མཐོང་བ་ དེ་ལ་དེ་སྐད་ཅེས་བྱའོ།།དེ་བསྒྲིབས་པ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡན་ལག་བསྒྲིབས་པ་ནའོ།

"某者能见"者，即瑜伽师等。瑜伽师有性量将下成立。"已说有之言说推理"者，即已说由"心依赖同类取"之语而来之推理。
"如何有能遣，后亦当如是"，以"成为能遣，因无不全故"等说，已说趣处推理。
"如自体"者，即动性自体遍于动性，此中无彼，如是为能遍不得。如是亦应配于余。
"相违因不成"者，即"某与某无异"等所说，于彼"足等亦与手无异自性"之因不成，以足等互无异故。
"某动即不动"等为返，即成就中成立，以许手足等差异故。差异成就即有异境性。"成差异"者，即成各别。
"某与某有境差异"中，虚空为有。彼境为有境，应配为"有有境之异境"。意为虚空境不成差异。
"无障亦为障"者，以支分自性为一故。"如先见彼"者，如见无障支分，虽一分有障亦当见。虽一分有障，依汝宗支分即无障。
凡支分于何见执支方便，即说彼。"彼障时"者，即支分障时。

།ཡན་ལག་ཅན་ཐམས་ཅད་མཐོང་བ་དང་སྲིད་པས་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་གལ་ཏེ་ཡན་ལག་ཐམས་ཅད་མཐོང་བར་འགྱུར་བ་དེའི་ཚེ་འགའ་ཞིག་གི་ཚེ་ཡན་ལག་ཅན་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་བཅད་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། དབུས་དང་ཐ་ མའི་ཆ་ཅིག་ཅར་འཛིན་པའི་ཕྱིར་རོ།།ཡན་ལག་ཅན་མཐོང་བ་ཡང་ཁས་ལེན་པ་དེ་བས་ན། ཡན་ལག་ཅན་ཐམས་ཅད་མ་མཐོང་བ་ཅན་དེ་ཉིད་ཁས་བླང་བར་བྱའོ། །དེ་ལྟར་ན་ཕྱོགས་གཅིག་བསྒྲིབས་པས་ཀྱང་མ་ལུས་པ་མཐོང་བར་འགྱུར་རོ། །གལ་ཏེ་རྡུལ་གཉིས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་གསལ་བྱེད་ལ་ སོགས་པའི་ཕྱོགས་སྔ་མའི་དོགས་པ་བསུ་བའོ།།སྔར་དབང་པོ་ལས་འདས་པ་ཡིན་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མ་ཚོགས་པའི་གནས་སྐབས་ནའོ། །སྔར་བཞིན་ཁྱད་པར་མེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དབང་པོ་ལས་འདས་པའི་གནས་སྐབས་ཁྱད་པར་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ནི་གཏན་ཚིགས་གཅིག་ ཡིན་ནོ།།སྐད་ཅིག་མ་ཉིད་མ་ཡིན་པར་སྒྲོ་བཏགས་ནས་འདི་སྐད་དུ་ཕྲ་ཕྱིར་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། གཏན་ཚིགས་གཉིས་པ་ཡིན་ནོ། །རྡུལ་ཕྲ་མོ་གང་ཡིན་པ་དེ་དང་དེ་དག་ཇི་ལྟར་སྔར་རྡུལ་ཕྲ་རབ་ཀྱི་རང་བཞིན་ཡིན་པ་དེ་ལྟར་ཚོགས་སུ་ཟིན་ཀྱང་རྡུལ་ཕྲན་ཉིད་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་རོ། །གཏན་ ཚིགས་དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་དབང་པོ་ལས་འདས་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ།།མི་རྟོགས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མདོ་ཡིན་ནོ། །འདིའི་བཤད་པ་ནི་འགའ་ཞིག་གིས་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །མི་ནུས་ཤིང་སྔར་གྱི་ངོ་བོ་ལས་འཕོས་པ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྔར་གྱི་གནས་སྐབས་སུ་འགྱུར་བ་ཅན་མི་ནུས་པ་ནི་སྔར་གྱི་ ངོ་བོ་ལས་འཕོ་བ་མེད་པ་གང་ལ་ཡོད་པ་ཞེས་བྱ་བར་ཚིག་རྣམ་པར་སྦྱར་རོ།།སྔ་མ་དང་ཕྱི་མ་ཞེས་བྱ་བའི་དང་པོ་དང་གསུམ་པ་དག་ཅེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །རྡུལ་ཕྲ་རབ་ནི་སྐད་ཅིག་མ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་སྔར་ནུས་པ་མེད་པ་ལྷན་ཅིག་བྱེད་པའི་རྐྱེན་དང་ཕྲད་པ་ལས་གནས་སྐབས་དེ་ནི་སྣང་བ་སྐྱེ་བ་ གཞན་ཉིད་ཡིན་ཏེ།དེས་ནི་གཏན་ཚིགས་དང་པོ་མ་གྲུབ་པ་བཤད་དོ། །ནུས་པ་སྐྱེ་བ་གཞན་ཉིད་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་འདིས་ནི་ཕྱི་མ་ཡང་ངོ་། །རྡུལ་ཕྲ་རབ་དབང་པོ་ལས་འདས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་གཏན་ཚིགས་གཉིས་པ་མ་གྲུབ་པར་བསྟན་ཏོ། །སྒྲིབ་བྱེད་ནི་མཐོང་བའི་ཐབས་ ལ་བསྒྲིབས་གཡོགས་གཞན་གྱིས་བར་དུ་བཅད་པ་ཉིད་དོ།།ཐོགས་པ་ནི་རང་གི་ཡུལ་དུ་གཞན་འབྱུང་བའི་གགས་བྱེད་པའོ། །དེ་ལྟར་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསྒྲིབས་པ་ལ་སོགས་པ་བྱེད་པའོ། །དེ་ལྟར་ན་གསེར་དང་དངུལ་ཆུའི་རྡུལ་ཕྲ་རབ་རྣམས་དང་། རྡུལ་ཕྲན་ཆུ་ཕན་ཚུན་ཆོད་པའི་ཕྱིར་རེ་ ཞིག་སྔར་བརྩམས་པའི་ཡན་ལག་ཅན་གྱི་རྫས་འཇིག་པར་འགྱུར་ལ།གསེར་དང་དངུལ་ཆུ་ལ་སོགས་པ་ཡན་ལག་ཅན་གཞན་རྩོམ་པར་བྱེད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། རིགས་མི་མཐུན་པ་རྣམས་ནི་རྩོམ་པ་པོ་ཉིད་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།

"见一切支分者"中，若时见一切支分，尔时不能完全遮遣一切支分者，以同时执取中分与末分故。既许见支分者，故应许彼一切支分者非见。如是，虽一分有障亦当见无余。
"若二尘"等，迎遮明等前宗疑惑。"先超根境"者，即未和合位。如前无差别故，以超根境位无差别故，此为第一因。
假立非刹那而说"以细故"，为第二因。诸微尘如前为极微自性，虽和合亦是微尘，应如是配。由此因故，即是超根境。
"不知"为经。此释为"任谁"等。"不能且无离先体"者，应配为"先位变化不能者，何有无离先体"。"前后"者，意为第一与第三。
极微为刹那故，先无功能，遇俱生缘时，彼位显现为异生，此说第一因不成。"功能为异生"者，此亦说后者。"极微超根境"等显第二因不成。
障者，即于见方便有障碍他遮蔽。碍者，即于自境为他生障碍。"如是作"者，即作障等。
如是，金银微尘及微尘互隔故，先所造支分者物当坏，亦非造金银等余支分者，以异类非能造故。

།དེ་ཉིད་ནི་དེ་ལས་རིགས་མི་མཐུན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ སྨོས་སོ།།ཕན་ཚུན་འདྲེས་པར་གྱུར་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕན་ཚུན་རྣམ་པར་འདྲེས་པར་གྱུར་པའོ། །དེ་ལྟར་ན་ལྡན་པ་སྐྱེད་ན་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྔར་བཞིན་དུ་ཕྱིས་ཀྱང་ནུས་པ་མེད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་བས་ན་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཇི་ལྟར་ན་བྱེད་པ་པོ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལྷག་མའོ། །ཕྲད་དེ་ཚོགས་པ་ རྣམས་ནི་རྒྱུ་ཉིད་ཡིན་པར་འདོད་ན།ཕྲད་པ་དེ་ཉིད་ཀྱང་འཐད་པ་མ་ཡིན་པ་དེ་ལྟར་ན་བྱེད་པ་པོར་མི་འགྱུར་ཏེ། བྱེད་པ་པོར་ཡང་འདོད་པ་དེ་བས་ན་ལྡན་པ་སྐྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་ལྡན་པ་སྐྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །ཇི་ལྟར་ན་རོ་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ལྡན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རེ་ཞིག་བཏུང་བ་ཞིམ་པོ་ དང་།གཟུགས་བཟང་པོ་དང་དྲི་ཞིམ་པོ་ཅན་ཞེས་པ་ཐ་སྙད་དུ་བྱེད་པ་ལས་བཏུང་བ་རོ་དང་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་དང་ལྡན་པ་བྱེ་བྲག་པ་ལ་སོགས་པའི་གཞུང་ལ་མེད་ཅིང་། བུ་རམ་ལ་སོགས་པའི་རིགས་མི་མཐུན་པ་འདྲེས་པ་ལས་ཀྱང་སྔར་གྱི་ཡན་ལག་ཅན་ཞིག་པ་ན་རིགས་མི་མཐུན་པ་ རྣམས་ཀྱང་འབྲས་བུའི་རྫས་མི་རྩོམ་པའི་ཕྱིར།བཏུང་བ་ཞེས་བྱ་བའི་ཡན་ལག་ཅན་ཡོད་པ་མ་ཡིན་གྱི་འོན་ཀྱང་སྒེའུ་གཤེར་དང་བུ་རམ་ལ་སོགས་པ་ཕྲད་པ་ཉིད་བཏུང་བ་ཡིན་ལ་ལྡན་པ་ཡང་ཚིག་གི་དོན་ཡོན་ཏན་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་དག་ཀྱང་ངོ་། །ཡོན་ཏན་རྣམས་ ལ་ཡོན་ཏན་མེད་པ་འདོད་པ་དེ་ལྟར་ན།བཏུང་བའི་རོ་དང་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་ལྡན་པ་ཡིན་པར་མི་འགྱུར་རོ། །བཏུང་བ་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་དང་མི་ལྡན་པར་བསྟན་ནས་ད་ནི་བཏུང་བ་ལ་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་དམིགས་པ་རྣམས་གཞན་གྱི་གཞུང་གིས་མི་འཛིན་པ་ཉིད་དུ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། རྡུལ་ཕྲན་རྣམས་ཀྱི་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་པ་སྟེ། དེ་ལྟར་ན་རེ་ཞིག་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་དེ་དག་བཏུང་བ་དང་ལྡན་པ་ཅན་མ་ཡིན་ཏེ། ཡོན་ཏན་རྣམས་ལ་ཡོན་ཏན་མེད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །བུ་རམ་ལ་སོགས་པ་དག་གི་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་དག་གི་ལྡན་པ་ཞིག་པས འཇིག་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ།།དེ་ལ་རིགས་མི་མཐུན་པ་དང་འདྲེས་པའི་རྡུལ་ཕྲ་རབ་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ཡོད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་དག་ལུས་པར་འགྱུར་རོ། །རྡུལ་ཕྲ་རབ་དེ་དག་གིས་འབྲས་བུ་རྩོམ་པ་ཡང་མ་ཡིན། གང་ལ་རྒྱུར་གཏོགས་པའི་གཟུགས་ལ་སོགས་པས་བརྩམས་པའི་འབྲས་བུའི་ གཟུགས་ལ་སོགས་པ་འབྱིན་པར་འགྱུར་རོ།།དེ་ཉིད་ནི་རིགས་མི་འདྲ་བས་ཆོད་པའི་ཕྱིར་འབྲས་བུ་རྩོམ་པ་ཅན་མ་ཡིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་སོ།

即说"彼即异类"等。"互相混合"者，即互相遍混合。"如是若生和合"者，即如前后亦无功能。是故"如何为识之作者"为余。
若许和合诸法为因性，彼和合亦不应理，如是不成作者。既亦许为作者，故说"生和合"等，即生和合。
"如何味色等和合"者，且从"美饮、妙色、香"等言说，饮与味色等和合于毗舍释等宗中无有，且由糖等异类和合，先支分者坏时，异类亦不造果物故，无所谓饮之支分者，然蜜糖等和合即是饮，和合亦是语义功德。如是色等亦然。
既许功德无功德，如是饮之味色等非和合。显示饮不与色等和合已，今为显示饮中所见色等非由他宗所执，故说"诸微尘色等"。如是，且彼等色等非与饮和合，以功德无功德故。亦非糖等所有，以彼等和合坏故灭故。
于彼异类和合极微有色等，彼等当余。彼等极微亦非造果，于何所属因之色等所造果色等当生。即说"以异类隔故非造果者"。

།འོན་ཀྱང་རྡུལ་ཕྲ་རབ་ཏུ་གཏོགས་པའི་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་གནས་སྐབས་ནས་བཟུང་བ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར་བདག་ཉིད་ཀྱང་ དབང་པོ་ལས་འདས་པ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ།དེ་ལྟར་ན་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་འཛིན་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེའི་རྟེན་ཤིན་ཏུ་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ།། །།ཚད་མ་རྣམ་འགྲེལ་གྱི་འགྲེལ་བཤད། བམ་པོ་བཞི་བཅུ་རྩ་ལྔ་པ། བློ་ཡི་ཐ་དད་ཡོད་བླ་སྟེ། །དངོས་དང་ཉེ་བར་ བཏགས་པའི་ཤེས་པའི་ཐ་དད་པ་ཡོད་དུ་ཆུག་ན་ཡང་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།སྦྱོར་བ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་དངོས་དང་ཉེ་བར་བཏགས་པའི་ཆོས་གཅིག་གང་ལ་ཡོད་པ་དེ་ལ་ནི་དངོས་དང་ཉེ་བར་བཏགས་པ་དེའི་ཆོས་ཅན་ནོ། །ཤེས་པ་གང་ལ་དངོས་དང་ཉེ་བར་བཏགས་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཡོད་པ་དེ་ ནི་དེའི་རྒྱུ་མཚན་ཅན་ནོ།།དེའི་རྒྱུ་མཚན་ཅན་ཡང་དེ་ཡིན་ལ། ཤེས་པ་མཚུངས་པ་ཡང་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཚིག་རྣམ་པར་སྦྱར་རོ། །དེའི་ཡུལ་ནི་དེ་དག་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་རོ། །ཤེས་པ་མཚུངས་པའི་ཡུལ་ཉིད་ལ་དངོས་པོ་མ་ཡིན་པ་དང་ཉེ་བར་བཏགས་པ་མ་ཡིན་པ་དེའི་ཆོས་ཅན་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱིས་ ཁྱབ་པ་ཡིན་ལ་དེ་དང་འགལ་ན་ཡང་དངོས་དང་ཉེ་བར་བཏགས་པ་དེའི་ཆོས་ཅན་ཡིན་པ་དེ་ལྟར་ན་ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་འགལ་བ་དམིགས་པའོ།།དེ་ནི་བདག་ཉིད་ཡོན་ཏན་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དངར་བ་ནི་གྲངས་དང་ལྡན་པ་ལ་ཡོན་ཏན་ཉིད་དུ་ཁས་ལེན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གང་ལ་འདུ་བ་དང་ལྡན་པ་ཉིད་དེ། དངར་བ་ནི་ བྱ་རེ་རེ་ལ་དངར་བར་གྱུར་པའི་རིང་པོ་ཉིད་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ།།བརྗོད་པ་དག་ལས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གྲངས་ལ་སོགས་པ་རྗོད་པར་བྱེད་པའི་སྒྲ་ལས་སོ། །ཐ་དད་པ་མེད་པའམ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྒྲུབ་པའི་ངོ་བོའི་སྒོ་ནས་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་དང་པོའོ། །བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་གཉིས་པ་ལ་ལྟོས་ནས་ནི་མོ་གཤམ་གྱི་བུ་ དཔེ་ཡིན་ནོ།།བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་དང་པོ་ལ་ལྟོས་ནས་ནི། གཟུགས་དེ་ཉིད་ཀྱི་བདག་ཉིད་ཡིན་ནོ། །རྣམ་གྲངས་སུ་འགྱུར་ཞིང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐམས་ཅད་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་ཡུལ་ཅན་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཤེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་པས་ནི་སྒྲ་གཟུང་ངོ་། །སྒྲ་གང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དང་པོའི་ ཚིག་གཉིས་པའོ།།དངོས་པོ་ཐ་དད་རྗེས་སུ་འབྲང་བའི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ཐ་དད་པ་ནི་གཞན་སེལ་བའོ། །འདི་ཉིད་ཀྱི་བཤད་པ་ནི་སྡུད་པ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་ཡིན་ཏེ། སྡུད་པ་ནི་དངོས་པོ་དངོས་པོ་གཞན་དང་འབྲེལ་པའོ། །དེ་ལས་ལྡོག་པ་ནི་མ་འབྲེལ་བའི་གནས་སྐབས་སོ། །དེ་ཙམ་གྱི་ཡུལ་ ཅན་ནི་ཤེས་པ་གཅིག་ཡིན་ནོ།།ཡང་དག་པར་ལྡན་པའི་དངོས་པོ་ལས་ལྡོག་པ་རྒྱུན་མི་འཆད་པར་འབྱུང་བའི་དངོས་པོ་ལ་བརྟེན་ནས་ལྡན་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་གཞན་དག་ལ་ཡང་སྦྱར་རོ། །དེས་ནི་ཞེས་བྱ་བའི་ལྡོག་པ་རྗོད་པར་བྱེད་པས་སོ།

若谓然而摄于极微之色等位，故说"是故自体亦超根境"。如是不能执取色等，以其所依极为隐蔽故。
《量理论释》第四十五卷：
"虽有觉差别"者，意为虽许有实与假知之差别。
"配合"等中，凡有实与假一法者，即彼实与假之有法。凡知有实与假因相者，即彼因相者。应配为"彼因相者即彼，亦是等同知"。"彼境非彼等"。
等同知境中，以非实非假有法性遍，若与彼相违，而为实假之有法，如是为能遍相违所得。彼即自体为功德故，以许冷性于具数者为功德故。
于何有和合性，冷性于一一事中无成冷之长性。"从诸说"者，即从表数等声。"无差别或"者，为由遮门成立第一所立。对第二所立，石女子为喻。对第一所立，即是彼色自体。
"成异门"者，以一切皆为色等境者故。说"知等"即摄声。"何声"者，即第一句第二。
"随异事"中，差别即遮余。此释即"总"等，总即事与余事相系。彼之返即无系位。唯彼境者即一知。
依离真实和合事而生不断事，是依和合分别。如是亦应配余。"由彼"者，即由返表词。

།དེ་ལྟར་ཀུན་ཏུ་རྟོག་པའི་ཞེས་ བྱ་བ་ནི་གཅིག་ལ་སོགས་པར་རྟོག་པའིའོ།།དེ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ལའོ། །ཡོན་ཏན་དུ་བགྲང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡོན་ཏན་གྱི་མིང་ཅན་ནོ། །རང་ཉིད་ཀྱིས་ནི་རྫས་ནི་ཁྱད་པར་ཅན་མ་ཡིན་པ་ལ་གྲངས་ལ་སོགས་པ་གང་གིས་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་པ་དེ་ནི་ཁྱད་པར་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་ཐ་ དད་པའི་ཁྱད་པར་ཡོད་པ་དེ་ལ་དེ་སྐད་ཅེས་བྱའོ།།དེ་ནི་གང་ལ་ཐ་དད་པའི་ཆོས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་འཆད་པར་བྱེད་དོ། །དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དུ་ངེས་པས་འཇུག་པ་ཤེས་པ་གང་ལ་ཡོད་པ་དེ་ལ་ལྟོས་པ་མེད་པས་འཇུག་པ་ཅན་ནོ། །དེ་འདྲ་བའི་ཉེ་བར་བཏགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གྲངས་ ལ་སོགས་པའི་ཐ་སྙད་འཇུག་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་འདྲ་བ་ཉེ་བར་བཏགས་པར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།ཡོན་ཏན་རྣམས་ལ་ཡང་ཤེས་པ་གཅིག་ལ་སོགས་པ་ལྟོས་པ་མེད་པས་འཇུག་པ་ཅན་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཉིད་ནི་གཟུགས་གཅིག་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། ། གྲངས་ལ་སོགས་པ་ཐ་དད་པ་སྟེ། བཟློག་པའི་ཆོས་དང་ལྡན་པ་འདི་ལ་ཡོད་པས་ན་གྲངས་ལ་སོགས་པའི་ཐ་དད་པའི་ཆོས་དང་ལྡན་པ་ཅན་གྱིའོ། །སྒྲ་ལ་སོགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རེག་བྱ་དང་། གཟུགས་དང་རོ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། སངས་རྒྱས་པའི་ནི་བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་གཟུགས་ལ སོགས་པའི་བདག་ཉིད་ཅན་ཡིན་ནོ།།དོན་གཅིག་གི་ཡུལ་ཅན་ཡིན་པའམ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཏན་ཚིགས་གཅིག་གོ། །དོན་ཐ་དད་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཅན་དུ་མི་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཉིས་པའོ། །དེ་དག་ནི་རྣམ་གྲངས་ཡིན་པའམ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་གཅིག་གོ། །དོན་ཐ་དད་པའི་ཡུལ་ཅན་ མ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཉིས་པའོ།།བསྒྲུབ་བར་བྱ་བ་དང་པོ་ལ་ལྟོས་ནས་རང་བཞིན་གྱི་གཏན་ཚིགས་ཡིན་པར་སེམས་ཏེ། རྣམ་གྲངས་སུ་རྣམ་པར་གཞག་པའི་ནི་དོན་གཅིག་པའི་ཡུལ་ཅན་ཉིད་ཙམ་གྱི་ཡུལ་ཅན་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་གཉིས་པ་ལ་ ལྟོས་ནས་ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་མི་དམིགས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དོན་ཐ་དད་པའི་ཡུལ་ཅན་དུ་རྣམ་པར་གཞག་པ་ལ་དོན་ཐ་དད་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཅན་གྱིས་ཁྱབ་པ་ཡིན་ལ།དེ་འདི་མེད་པ་དེ་ལྟར་ན་ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་མི་དམིགས་པ་ལྟར་བཅོས་པ་ཉིད་དུ་འཐད་པ་ཡིན་ཏེ། དགག་པའི་སྒོ་ནས་སྦྱར་བའི་ཕྱིར་རོ། ། དོན་གཅིག་པའི་ཡུལ་ཅན་ཡིན་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་དེ་ནི་བསྒྲུབ་པའི་སྒོ་ནས་ཡིན་དེ་ལ་ཇི་ལྟར་ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་མི་དམིགས་པ་ཡིན། འགལ་བ་དམིགས་པ་ཡིན་པར་རིགས་ཏེ། དོན་གཅིག་པའི་ཡུལ་ཅན་དང་དོན་ཐ་དད་པའི་ཡུལ་ཅན་དག་འགལ་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། ཇི་ལྟར་སྲིད་པ བཞིན་དུ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་སྐྱོན་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ།

"如是遍计"者，即计一等。"于彼"者，即于色等。"数为功德"者，即名为功德。自体非特殊实，由数等所差别者即为差别。若有差别差异者，即说彼。
此由"于何有异法"等而释。于何有真实决定行知者，即无待而行者。"非如是假立"者，意为数等言说行者非如是假立。以于功德亦是一知等无待而行故。即说"一色"等。
数等差别，即于此有返法，故为具数等差异法者。"声等"者，即触、色、味等，佛教中瓶等为色等自性。
"为一义境或"者为第一因。"非异义因相"者为第二。"彼等为异门或"者为第一所立。"非异义境"者为第二。
对第一所立思为自性因，以异门安立唯是一义境性故。对第二所立为能遍不得者，即异义境安立为异义因相所遍，此无彼，如是应理为如能遍不得，以由遮门配故。
一义境之能立为由成门，于彼如何为能遍不得？应为相违所得，以一义境与异义境相违故。为显如何可能，故无过。

།ཐལ་བ་དང་བཟློག་པའི་ཐལ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། ཡུལ་གཅིག་པ་ཅན་ཉིད་ཡིན་ན་ཡང་ཡུལ་ཅན་གཅིག་ལ་སོགས་པའི་སྒྲ་ནི་རྣམ་གྲངས་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཐལ་བ་ལ་མ་ངེས་པའི་མ་ཡིན་ནོ། །རྣམ་གྲངས་ཉིད་མ་ཡིན་ན་ཡང་ཐ་དད་པ་མེད་ པའི་ཡུལ་ཅན་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར།བཟློག་པའི་ཐལ་བ་ལ་མ་ངེས་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །ཐ་དད་ཅེས་བྱ་བའི་མདོ་ཡིན་ནོ། །འདིའི་བཤད་པ་ཉིད་ཐ་དད་པའི་ཡུལ་ཅན་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །མདོ་མཛད་པ་ནི་ཐ་དད་པ་ནི་ཡུལ་ཐ་དད་པ་ཅན་དུ་བཞེད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །གང་དག་དོན་གཅིག་ གི་ཡུལ་ཅན་ཡིན་པའམ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ཐལ་བ་བཤད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ལ་མ་གྲུབ་པ་ཉིད་ཡིན་ཏེ།གཅིག་ལ་སོགས་པའི་སྒྲ་རྣམས་ནི་དོན་གཅིག་པའི་ཡུལ་ཅན་ཉིད་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བས་ན་སྒྲ་རྣམས་ཉིད་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་སྒྲ་དེ་དག་ནི་ཐ་དད་པའི་ཡུལ་ཅན་ཡིན་ཏེ་ཞེས་ བྱ་བའི་བཟློག་པའི་ཐལ་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་གྲུབ་པ་ལ་སྒྲུབ་པ་ཡིན་ཏེ།ལྡོག་པའི་ཐ་དད་པས་གཅིག་ལ་སོགས་པའི་སྒྲ་རྣམས་དོན་ཐ་དད་པའི་ཡུལ་ཅན་ཉིད་དུ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །ལྡོག་པའི་སྒོ་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཞན་གྱིས་ཀྱང་ལས་ཉིད་མ་ཡིན་པ་ལ་སོགས་པའི་ལྡོག་པ་ཁས་བླངས་པ་ ཡིན་ནོ།།དེ་བས་ན་ལྡོག་པའི་སྒོ་ནས་དེ་དག་རྣམ་པར་གཞག་པར་བྱའོ། །འདིས་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལས་མ་ཡིན་པ་ལ་སོགས་པ་ཉེ་བར་དགོད་པས་སོ། །མ་གྲུབ་པ་ལ་སོགས་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་སྒྲས་ནི་གྲུབ་པ་ལ་སོགས་པས་སྒྲུབ་པ་གཟུང་ངོ་། །མ་གྲུབ་པར་ཡང་ཐལ་བ་བཟློག་ན་ གྲུབ་པ་ལ་སྒྲུབ་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ།།ཇི་ལྟར་ན་ཉེ་བར་དགོད་པ་འདིས་ཀྱང་མ་གྲུབ་པ་ལ་སོགས་པའི་གཞུང་བཙུགས་པ་ཡིན་ཞེ་ན། ལྡོག་པ་ཐ་དད་པའི་ཕྱིར་ཐ་དད་པའི་དོན་ཅན་ཉིད་ཀྱི་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། ཇི་ལྟར་ལས་མ་ཡིན་པ་ལ་སོགས་པའི་སྒྲས་ལྡོག་པ་ཐ་དད་པའི་ཕྱིར་ཐ་དད་པའི་དོན་ཅན་ཡིན་པ་ དེ་ལྟར་གཅིག་ལ་སོགས་པའི་སྒྲ་ཡང་ཡིན་ནོ།།དེ་བཞིན་དུ་ལས་མ་ཡིན་པ་ལ་སོགས་པའི་སྒྲ་དོན་གཅིག་པའི་ཡུལ་ཅན་ཡིན་ན་ཡང་རྣམ་གྲངས་མ་ཡིན་པར་འདོད་ཅིང་། རྣམ་གྲངས་ཡིན་ན་ཡང་དོན་ཐ་དད་པའི་ཡུལ་ཅན་ཡིན་པ་དེ་ལྟར་ན་མ་ངེས་པ་ཉིད་ཀྱང་ཡིན་ནོ། །ཆོས་གཞན་རྣམ་ པར་གཅོད་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི།ཆོས་ཅན་དེ་ལ་རྣམ་པར་གནས་པའི་ཆོས་རྣམས་སྤོང་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དེ་ལྟར་ན་བུམ་པའི་ལྡན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལྡན་པའི་སྒྲས་བུམ་པ་ལ་ཡོད་པའི་སྲ་བ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་སྤངས་ནས་རྫས་གཞན་དང་བར་མ་ཆོད་པ་ཙམ་སྟོན་ པར་བྱེད་དོ།།དོན་གཅིག་བརྗོད་ཀྱང་དོན་དམ་པར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དུའོ། །རྣམ་པ་གཉི་ག་དག་གིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཁྱད་པར་གཞན་སྤོང་བ་དང་མི་སྤོང་བ་དག་གིས་སོ།

"能遍与返遍"者，虽为一境者，然一境等声非异门故，于能遍无不定。虽非异门，以为无差别境故，于返遍为不定。"差别"为经。此释即"异境性"。经师意为差别即许为异境者。
凡由"为一义境或"等所说能遍者，于彼为不成，以一等声不成一义境故。是故非声故，"彼等声为异境"之返遍，即成立于已成，以返差别故一等声成立为异义境故。
"由返门"者，即他亦许非业等返。是故应由返门安立彼等。"由此"者，即由非业等配置。"不成等"等声，即摄成等能立。若返不成遍，即于成为能立。
云何由此配置亦安立不成等教？故说"以返差异故为异义者"。如非业等声以返差异故为异义者，一等声亦然。如是，虽许非业等声为一义境亦非异门，虽为异门亦为异义境，如是亦为不定。
"遮余法"者，意为遮有法上安住诸法。如是"瓶和合"者，和合声于瓶遮坚性等，唯显与余实无间。"虽说一义然胜义"者，即真实。"由二相"者，即由遮余差别与不遮。

།སྒྲ་འདི་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་ཅན་རྗོད་པར་བྱེད་པ་དག་ལའོ། །ཚོགས་པ་རྗོད་པར་བྱེད་པ་དག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་བུམ་པ་ ལ་སོགས་པའི་སྒྲའོ།།དེ་ནི་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་ཚོགས་པ་ཆུ་ལ་སོགས་པ་འཛིན་པར་ནུས་པ་ཉིད་ལ། ཐ་སྙད་ཟོར་ཡང་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དུ་བརྡར་བྱས་པ་ཡིན་གྱི། ཡན་ལག་ཅན་གྱི་རྫས་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི་སྔར་བཀག་ཟིན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །སོ་སོར་ངེས་པ་ནི་དཔེར་ན་མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་ པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ།གཟུགས་ནི་འབྲས་བུ་མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་བྱེད་པར་ནུས་པ་ཡིན་ལ། དྲི་ནི་སྣའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་བྱེད་པར་ནུས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་གཞན་དག་གིས་ཡང་རང་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་ལྟོས་ནས་བརྗོད་པར་བྱའོ། །སྤངས་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་བརྗོད་པ་མེད་པར་རོ། །དེ་ འབྲས་མཚུངས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ།བུམ་པའི་དབྱིབས་ཅན་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་དེ་དག་གི་འབྲས་བུ་མཚུངས་པ་གང་ཡིན་དེའི་རྒྱུ་མིན་པ་སྟེ། ཤིང་ལ་སོགས་པའི་དབྱིབས་ཅན་གྱི་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་དེ་རྣམས་གཅོད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ལ་འཇུག་པར་འགྱུར་རོ། ། དེ་ཉིད་ནི་རྫས་དུ་མ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་འཆད་པར་བྱེད་དོ། །རྫས་དུ་མ་ཡོད་ན་ཡང་སྟེ་གཟུགས་དང་དྲི་ལ་སོགས་པའི་རྫས་ཡོད་ན་ཡང་ངོ་། །གལ་ཏེ་བུམ་པ་ལ་སོགས་པའི་སྒྲ་ཚོགས་པ་རྗོད་པར་བྱེད་པ་ཡིན་པ་དེ་བས་ན་དུ་མའི་ཡུལ་ཅན་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཚིག་གཅིག་པར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་བདག་ཉིད་ཕུལ་དུ་བྱུང་བ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར། གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་རང་བཞིན་ཅན་གྱི་ནུས་པ་ཡང་དུ་མ་ཉིད་མ་ཡིན་པ་དེ་ལྟར་ན། ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་འབྲས་བུ་གཅིག་བྱེད་པ་ཅན་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཁ་ཅིག་བརྗོད་དོ། ། བུམ་པའི་སྒྲས་འབྲས་བུ་མིག་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་བྱེད་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་གྱི་སོ་སོར་ངེས་པའི་དོན་སྤང་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་བརྗོད་པའི་ངང་ཚུལ་གང་ལ་ཡོད་པ་དེ་དག་ནི་དོན་སྤོང་བ་བརྗོད་པ་ཅན་ཏེ། གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་སྒྲ་རྣམས་སོ། །དེ་དག་དང་ལྷན་ཅིག་བུམ་པའི་སྒྲ་གཞི་མཐུན པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།།རིགས་ཐ་དད་པ་ཅན་བརྗོད་པའི་ཕྱིར་རིགས་རྗོད་པར་བྱེད་པ་ནི་མ་ཡིན་གྱི་འོན་ཀྱང་ཤིང་གི་ཁྱད་པར་ཤིང་ཤ་པ་ལ་སོགས་པ་ལ། ཤིང་མ་ཡིན་པ་རྣམ་པར་གཅོད་པ་ཙམ་རྣམ་པར་གཅོད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཁྱད་པར་མི་སྤོང་བའི་སྒོ་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཤིང་གི་ཁྱད་པར་ ཤིང་ཤ་པ་ལ་སོགས་པ་ཡོངས་སུ་འདོར་བ་མེད་པར་རོ།།དེ་བས་ན་ཤིང་གི་སྒྲས་དོན་ཡོངས་སུ་མ་སྤངས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ལ་ཤིང་ཤ་པའི་སྒྲ་རྗོད་པར་བྱེད་པ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཤིང་ཤ་པ་ཤིང་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་གཞི་མཐུན་པར་འགྱུར་རོ།

"于此声"者，即于诠表有法诸声。"诠表聚集诸声"者，即瓶等声。彼于色等聚集能持水等，为令言说轻便故而施设，非有支实，以彼已先破故。
各别决定，如眼识等，色能生眼识果，香能生鼻识果。如是余亦应依自识而说。"遮"者，即无诠表。
"彼果等"等中，瓶形色等彼等果等者之非因，即遮遣树等形色等彼等。即由"多实"等而释。虽有多实，即虽有色香等实。
若谓瓶等声诠表聚集，故为多境，不应为一语者，说"色等"等。以为色等自性殊胜故，色等自性之功能亦非多，如是自性能作一果，有说。
瓶声遮遣眼等识果相各别决定义，有彼诠表性者，即诠遮义者，即色等诸声。彼等与瓶声无共同故。
以诠异类故非诠类，然于树差别树奢婆等，唯遮非树，以遮故。"由不遮彼差别门"者，即不舍树差别树奢婆等。
是故树声于未遍遮义，树奢婆声为能诠故，"树奢婆是树"成共同。

།རིགས་དང་ཚོགས་པ་རྗོད་བྱེད་པའི། །ཞེས་བྱ་བ་ ལ་སོགས་པ་ལ།རིགས་ཀྱི་སྒྲ་ནི་རང་གི་ཁྱད་པར་མི་སྤང་བ་ཡིན་ལ། ཚོགས་པའི་སྒྲ་ནི་སྤང་བ་ཡིན་ནོ། །བུམ་པའི་སྒྲ་ཡང་བུམ་པའི་ཁྱད་པར་ལ་སྟོས་ནས་རིགས་རྗོད་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར་རིགས་དང་ཚོགས་པ་རྗོད་བྱེད་པའི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །གཟུགས་ ལ་སོགས་པའི་ཚོགས་པ་ཅན་ལ་ལྟོས་ནས་ཡིན་གྱི།ཚོགས་པའི་ཁྱད་པར་ལ་ལྟོས་པས་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་ཚོགས་པའི་སྒྲ་ཉིད་དང་གཞི་མཐུན་པ་མེད་པར་སྔར་བཤད་ཟིན་ཏོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་དེས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། ། ཐ་དད་པ་ལ་ལྟོས་ནས་ཀྱང་རིགས་བརྗོད་པར་འདོད་པ་ཉིད་དུ་འདོད་དོ་ཞེ་ན། བུམ་པའི་ཆུ་བརྗོད་པ་དེ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། གསེར་ལ་སོགས་པའི་གནས་སྐབས་ཅན་གྱི་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་བུམ་པའི་རྣམ་པར་གནས་པའི་ཚོགས་པའི་ཁྱད་པར་དེ་ལ་ལྟོས་ནས་བུམ་པ་བརྗོད་པ་ཡིན ཏེ།ཐམས་ཅད་ལ་བུམ་པ་མ་ཡིན་པར་རྣམ་པར་བཅད་པ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཚོགས་པའི་ཁྱད་པར་རྣམས་མི་སྤོང་བས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་རིགས་རྗོད་པར་བྱེད་པའི་བུམ་པའི་སྒྲ་དེས་ཚོགས་པའི་ཁྱད་པར་རྣམས་མི་སྤོང་བས། ཚོགས་པའི་ཁྱད་པར་རྗོད་པར་བྱེད་པ་གསེར་ལས་བྱས་པ་ལ་སོགས་ པའི་སྒྲ་དེ་དག་དང་ལྷན་ཅིག་གཞི་མཐུན་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ།།སོགས་པའི་སྒྲ་ཐམས་ཅད་ཚོགས་པའི་ཁྱད་པར་ལ་ལྟོས་ནས་རིགས་ཀྱི་སྒྲར་འགྱུར་རམ། འོན་ཏེ་མ་ཡིན་ཞེ་ན་ཚོགས་པའི་སྒྲ་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །རང་གི་ཚོགས་པ་ཅན་ལ་ལྟོས་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ གཟུགས་དང་དྲི་དང་རོ་ལ་སོགས་པ་ལ་ལྟོས་ནས་སོ།།དེས་ནི་དེ་སྤོང་བ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཟུགས་ལ་སོགས་པའོ། །རྡུལ་ཕྲ་རབ་གཅིག་པ་ལ་ཡང་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་སྒྲ་འཇུག་པའི་ཕྱིར་ཚོགས་པའི་བདག་ཉིད་མ་ཡིན་པའི་རྫས་ལ་འཇུག་པ་ཉིད་འགལ་བ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །འགའ་ ཞིག་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བུམ་པ་ལ་སོགས་པའི་སྒྲའོ།།ཡུལ་གྱི་ཁྱད་པར་ལ་ལྟོས་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རང་གི་ཚོགས་པ་ཅན་ལ་ལྟོས་ནས་ཚོགས་པའི་སྒྲའི་ངོ་བོ་ནི་ཚོགས་པའི་ཐ་དད་པ་ལ་ལྟོས་ནས་ཚོགས་པའི་སྒྲ་དང་ཚོགས་པའི་ཐ་དད་ལ་ལྟོས་ནས་རིགས་ཀྱི་སྒྲ་ཡིན་ནོ། །གཉི་གའི་ངོ་བོ་ནི་རིགས་དང་ ཚོགས་པ་རྗོད་པར་བྱེད་པའི་སྒོ་ནས་སོ།།གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་དེ་དག་གི་སོ་སོར་ངེས་པའི་ནུས་པའི་ཁྱད་པར་ནི་འབྲས་བུ་མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་རྒྱུ་ལ་སོགས་པ་དེ་དག་སོ་སོར་ངེས་པའི་ངོ་བོ་ཅན་གྱི་བུམ་པའི་གནས་སུ་གྲུབ་པ་ཅི་འདྲ་བ་འབྲས་བུ་ཆུ་འཛིན་པ་ལ་སོགས་པ་དེ་འདྲ་བ་ལ་བུམ་པའི་ ཞེས་བྱ་བའི་ཁྱད་པར་འདིས་སྟོན་པར་བྱེད་དོ།

关于"诠表类与聚集"等，类声不遮自差别，而聚集声则遮遣。若问瓶声对瓶差别亦应为诠类否？故说"诠表类与聚集"等。意为依色等聚集，非依聚集差别。
为显已如前说无与色等聚集声共同，故说"由彼"等。若谓亦许对差别诠类，说"彼瓶水诠表"等。依金等位色等住于瓶形聚集差别而诠瓶，为显遮遣一切非瓶故。
"彼不遮聚集差别"者，诠类瓶声不遮聚集差别，故与诠聚集差别金所成等声成共同。
若问一切声对聚集差别成类声否？故说"聚集声有二"等。"依自聚集"者，即依色香味等。"彼不遮彼"者，即色等。以色等声亦行于一极微，故于非聚集性实行无相违。
"某些"者，即瓶等声。"依境差别"者，依自聚集为聚集声性，依聚集差别为聚集声，依聚集差别为类声。二性即由诠类与聚集门。
色等彼等各别决定功能差别，即眼识果因等，如彼等各别决定性瓶位所成，如是于持水等果，由此瓶差别而显。

།ཇི་སྲིད་དུ་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ཆུ་ལ་འཛིན་པར་ནུས་པར་སྟོན་པ་དེ་སྲིད་དུ་བུམ་པའི་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ཞེས་བརྗོད་དོ། །དེ་ཉིད་གསལ་བར་བྱེད་པའི་ཕྱིར། །བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། ། གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་བདག་ཉིད་གང་ལ་མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་སོགས་པའི་འབྲས་བུ་སོ་སོར་ངེས་པ་ཡོད་པ་དེ་ལ་དེ་སྐད་ཅེས་བྱའོ། །དྲི་དུ་མའི་བདག་ཉིད་ཅན་ལས་ཞེས་བྱ་བ་ནི། ཙནྡན་དང་གུར་གུམ་ལ་སོགས་པ་ཐ་དད་པའི་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དེ་དག་ལས་གཅིག་མེད་ན་འབྱུང བ་ལས་དུ་མའི་འབྲས་བུ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཁྱབ་པ་ཡིན་ལ།དེ་དང་འགལ་བ་ནི་མ་ལུས་པའི་འབྲས་བུ་ཉིད་ཡིན་པར་ཁས་ལེན་པ་ཡིན་པ་དེ་ལྟར་ན། ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་འགལ་བ་དམིགས་པའོ། །དེ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ་མང་པོ་དག་ལ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། རིམ་གྱིས་མིག་གི་རྣམ་པར་ ཤེས་པ་ལ་སོགས་པ་མེད་པ་ཉིད་དུ་ཁས་ལེན་པའི་ཕྱིར་རོ།།དེ་བས་ན་རིམ་གྱིས་མ་ཡིན་པར་དེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕྱིས་འབྱུང་བ་ཅན་གྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྟེ། འབྱུང་བ་རྣམས་ལ་ཕྱིས་དང་འདྲ་བར་སྔར་ཡང་བྱེ་བྲག་མེད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །འགྱུར་བ་ནི་འདོད་ན་འབྱུང་བ་ཁྱད་པར་མེད་པ་ཅན་དག་རིམ་ བྱེད་བཞིན་དུ་འབྱུང་བ་ཅན་གྱི་ལྷན་ཅིག་བྱེད་པ་གནས་སྐབས་གཞན་ལ་ལྟོས་ནས་རིམ་གྱིས་རྣམ་པར་ཤེས་པར་བྱེད་དོ་ཞེ་ན།དེའི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་འགྱུར་བ་ཅན་གྱི་གནས་སྐབས་གཞན་དག་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། རིམ་གྱིས་མ་ཡིན་པར་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་ཏེ། གནས་སྐབས་ གཞན་ཡང་འབྱུང་བའི་འབྲས་བུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།།དབུགས་འབྱུང་བ་དང་རྔུབ་པ་དག་ཀྱང་། དུ་མ་ཉིད་དུ་མཚུངས་ཉིད་ཕྱིར། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་དབུགས་འབྱུང་བ་དང་རྔུབ་པ་དག་ཀྱང་། རླུང་གི་རྡུལ་ཕྲ་རབ་དུ་མའི་བདག་ཉིད་ཅན་ཡིན་ནོ། །ཆ་འཛིན་པ་ལ་སོགས་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་འཇུག་ པ་དང་འབྱུང་བར་རིམ་གྱིས་ཡོངས་སུ་གཅོད་པའི་ཕྱིར།གཅིག་ལ་རིམ་གྱིས་འཛིན་པར་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །སོགས་པའི་སྒྲས་ནི་ཕྱོགས་བསྒྲིབས་པ་ལ་སོགས་པ་གཟུང་ངོ་། །གལ་ཏེ་དུ་མ་རྒྱུ་མིན་ཞེས། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་རྣམ་པར་ཤེས་པ་གཅིག་ལ་ནུས་པ་ཡོད་པ་ཡིན་གྱི་ ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་དོགས་པ་བསུ་བ་ལ་ལན་བཏབ་ཟིན་པ་མ་ཡིན་ནམ།བདེན་ཏེ་སྔར་ནི་འགྲེལ་བ་བྱེད་པ་ཡིན་ལ་ད་ནི་མདོ་མཛད་པས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཁྱད་པར་རོ། །གནས་སྐབས་ཕྱི་མའི་ཁྱད་པར་གགས་བྱེད་ནུས་པ་མེད་པ་ཅན་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་འདིར་དཔེ་ཉིད་དུ་མངོན་པར་འདོད་པ་ ཡིན་ནོ།།རིམ་གྱིས་འབྱུང་བ་ལ་གོ་རིམས་ཅན་གྱི་རྒྱུ་ཉིད་ཀྱིས་ཁྱབ་པ་ཡིན་ལ། དེ་དང་འགལ་བ་ཡང་རིམ་མ་ཡིན་པའི་རྒྱུ་ཉིད་ཡིན་པ་དེ་ལྟར་ན་ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་འགལ་བ་དམིགས་པའོ།

凡色等显示能持水时，即说"瓶色"等。为明此义，故说"瓶等"等。凡色等自性有眼识等果各别决定者，即如是称。
"多香自性"者，意为檀香、郁金等差别。彼等若缺一，则遍非多果，与此相违即许为具足果，如是为能遍相违所见。
"非如是，于多亦"等，以许次第无眼识等故。故"非次第彼"者，即后生识，以诸大种前后无差别故。
若谓若欲变异，则无差别诸大种次第作用时，所生之俱有作用依其他位而次第生识者，故说"如是次第变异之其他诸位亦"，连及"非次第作用"，以其他位亦为大种果故。
"出入息亦，以同为多故"者，出入息亦为多风极微自性。"以执分等故"者，此由出入次第遍断故，于一次第执持不应理。"等"字摄障方等。
"若多非因"等，岂非已答"于一识有功能"等疑问？诚然，前是释论，今是经师所说，此为差别。
此中明许后位差别无能作声者为喻。次第生遍为次第因，与此相违亦为非次第因，如是为能遍相违所见。

།གྱུར་བའི་གནས་སྐབས་ཀྱི་ཁྱད་པར་དང་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་སོགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཟླས་ དབྱེའོ།།སོགས་པའི་སྒྲས་ནི་མིག་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་གཟུང་ངོ་། །ཕྱིས་སྐྱེད་པར་བྱེད་པར་ཁྱད་པར་མེད་པར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕྱིས་སྐྱེད་པར་བྱེད་པའི་རང་བཞིན་དེ་ལས་ཁྱད་པར་མེད་པ་འབྱུང་བའི་བདག་ཉིད་ཅེས་བྱ་བར་སྦྱར་རོ། །དེའི་འབྲས་བུ་ཉིད་ལ་དེ་ཡོད་ན་འབྱུང་བས་ཁྱབ་པ་ཡིན་ ལ།དེ་མེད་པ་དེ་ལྟར་ན་ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་མི་དམིགས་པའོ། །ཇི་ལྟར་གཅིག་གི་རྒྱུ་མཚན་བློ་ཡིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བྱེད་པ་སྔོན་ལ་འབྱུང་བ་ཅན་གཅིག་གི་རྒྱུ་མཚན་ནི་གཅིག་གི་རྒྱུ་མཚན་ནོ། །ཇི་སྐད་དུ་བཤད་པའི་སྐྱོན་གྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི། ཅིག་ཅར་རྣམ་པར་ཤེས་པ་མང་པོས་འབྱུང་བའི་སྐྱོན་གྱིས་ཏེ། དབུགས་འབྱུང་བ་གཅིག་ཉིད་ཡིན་པར་རྟོགས་ན་སྐྱོན་འདིར་འགྱུར་རོ། །གལ་ཏེ་འབྱུང་བ་མང་སྐད་ཅིག་།མང་པོ་ཉིད་ཀྱི་རྒྱུ་སྐད་ཅིག་མ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །དེས་ནི་དབུགས་འབྱུང་བ་བདག་ཉིད་གཅིག་ལ་གནོད་པ་ཡོད་པ་ནི་མ་ཡིན་གྱི། འོན་ཀྱང་རིམ་བཞིན་འབྱུང་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཇི་སྐད་དུ་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། ། སྐད་ཅིག་མ་ཉིད་ཡིན་ན་ཡང་འགའ་ཞིག་གི་ཚེ་དབུགས་འབྱུང་བ་མང་པོ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟར་ན་ཅིག་ཅར་རྣམ་པར་ཤེས་པ་མང་པོ་འབྱུང་བར་འགྱུར་བ་ཉིད་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན་དེའི་ཕྱིར། རང་རིགས་མིན་པའི་དུས་ཅན་དང་། །ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། རང་གི་རིགས་ཀྱི་དུས་ལས་གཞན་པ་ནི་རང་རིགས་མིན་པའོ། །གང ལ་ཡོད་པ་དེ་ལ་དེ་སྐད་ཅེས་བྱའོ།།དེ་ནི་གང་གི་ཚེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་འཆད་པར་བྱེད་དོ། །རིགས་མཐུན་པ་གཞན་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྒྱུད་གཅིག་ལ་རག་ལས་པའི་དབུགས་འབྱུང་བ་སྔ་མ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་ཁས་མི་ལེན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཁས་ལེན་ན་ཡང་འཇིག་རྟེན་ཕ་ རོལ་གྲུབ་པ་ཡིན་པ་དེ་ལྟར་ན་བརྩད་པ་མེད་དོ།།ཕ་མ་ལ་རག་ལས་པའི་དབུགས་འབྱུང་བ་ཡང་དེའི་ཉེ་བར་ལེན་པའི་རྒྱུ་མ་ཡིན་ཏེ། རྒྱུད་གཞན་ལ་རག་ལས་པ་ནི་རྒྱུད་གཞན་དང་འབྲེལ་པའི་ཉེ་བར་ལེན་པ་ཉིད་མི་རུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་དབུགས་འབྱུང་བ་དེ་ནི་དེ་ལས་ གཞན་པ་ཕ་མ་ལ་རག་ལས་པའི་དབུགས་འབྱུང་བ་དང་འདྲ་བའི་ཕ་མའི་རྒྱུད་ལ་རག་ལས་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་ཏེ།ཉེ་བར་ལེན་པའི་རྒྱུ་གཅིག་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ནི་འོག་ནས་དཔྱོད་པར་འགྱུར་བས་རེ་ཞིག་གཞག་གོ། །ཐ་དད་ཡུལ་ཅན་ཕྱིར་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདི་ལྟར་སྐད་ཅིག་མ་གཅིག་ལ་ཐ་དད་ པར་གནས་པར་དབུགས་འབྱུང་བ་མཚོན་པར་བྱེད་ཀྱི་གཅིག་ཡུལ་ཐ་དད་པ་ལ་གནས་པར་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ།།དེ་བས་ན་ཡུལ་སྣ་ཚོགས་པ་ཅན་གྱི་དབུགས་འབྱུང་བ་དག་ནི་སྐད་ཅིག་མ་གཅིག་ལ་ཡང་ལྡན་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་རྟོགས་པར་འགྱུར་རོ།

"变异位差别与意识等"者，为分别说明。"等"字摄眼等识。"后生无差别"者，连及"后生自性无差别大种自性"。
于彼果性，有彼则为大种所遍，无彼则为能遍不得见。"如何一因缘智"者，前生作用一因缘即一因缘。"如所说过"者，即同时多识生过，若了知出息为一，则成此过。
若谓大种多刹那，即多刹那因。彼于出息一性无害，然为次第生，如是已说。虽为刹那，有时亦生多出息。如是则成同时生多识故，为此说"非自类时分及"。异于自类时即非自类，有彼者即如是称。此由"何时"等而释。
"无异类"者，即依一相续之前出息无，以不许后世故。若许则成立后世，如是无诤。依父母出息亦非彼近取因，以依他相续不应为他相续近取性故。
若不尔，则彼出息应如异彼依父母出息，即成依父母相续，以近取因一故。此下当观察，暂且止之。
"以异境故"者，如是于一刹那异住出息表示，一于异境住不应理。是故具种种境出息，即于一刹那亦相应，应知。

།དེ་ནི་ཡུལ་ཐ་དད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། ། གཅིག་མ་ཚང་ན་ཡང་རྣམ་པར་ཤེས་པར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཅིག་གི་ཚེ་ཇི་སྲིད་དུ་དབུགས་འབྱུང་བ་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་རྒྱུ་ཡིན་པ་དེ་སྲིད་དུ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཚེ་ཡིན་པ་དེ་ལྟར་ན་ངེས་པ་དེ་ལ་སྐྱོན་འདི་ཡིན་པར་བལྟ་བར་བྱའོ། །དཔེར་ན་ཁོ་བོས་བསྟན་པ་ལྟ་བུའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་བདག་ཉིད ཅན་དང་།ཡུལ་གྱི་རྣམ་པ་ཅན་ཉིད་ལ་སོགས་པར་ཐ་དད་པར་བསྟན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །རང་གི་ཕྱོགས་ལ་ཡང་ཉེ་བར་སྦྱོར་བ་རྣམས་གཅིག་ཉིད་མ་ཡིན་ནོ། །རྣམ་པར་ཤེས་པ་གཅིག་ལས་ཐ་དད་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཐ་དད་པ་ནི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་བྱས་པར་མི་འགྱུར་རོ། །དེ་བས་ན་ཉེ་ བར་སྦྱོར་བ་དེ་ཐ་དད་པར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན།བརྗོད་པ་འདི་ལས་འབྲས་བུ་གསལ་བ་དངོས་པོར་གྱུར་པ་གཅིག་མངོན་དུ་བྱས་ནས། ཕན་ཚུན་ལྡོག་པའི་ལུས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་ཁྱད་པར་གྱིས་རྣམ་པར་གཞག་པ་མ་ཡིན་ན། གང་གིས་ན་ཐ་དད་པ་དང་ཐ་དད་མེད་པའི་དཔྱོད་པ་འཇུག་པར་འགྱུར། འོན་ཀྱང་ཉེ་བར་སྦྱོར་བ་ ཐ་དད་པ་སྟོན་པར་བྱེད་པའི་གཞུང་གི་དོན་ནི།འབྲས་བུ་ནི་རྒྱུ་དུ་མ་ལས་འབྱུང་བར་གྱུར་བ་རྒྱུ་དེས་བྱས་པའི་རང་བཞིན་དུ་རྣམ་པར་གནས་པ་ཅན་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་དེའི་རྒྱུ་ཅན་མ་ཡིན་པའི་འབྲས་བུ་ལས་ལྡོག་པའི་ལུས་ཅན་དུ་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟར་ན་གལ་ཏེ་མིག་ཙམ་ལ་རག་ལས་པ་ནི་དེའི་རྣམ་པར་ཤེས་པར་གྱུར་ བའམ།གཟུགས་ཙམ་ལ་རག་ལས་པ་དེའི་ཚེ། ཇི་ལྟར་མིག་གི་སྐད་ཅིག་མ་གཉིས་ལ་མིག་ཙམ་གྱིས་རྟེན་ཉེ་བར་ལེན་པ་ཅན་ནམ། གཟུགས་ཀྱི་སྐད་ཅིག་མ་གཟུགས་ཙམ་གྱིས་ཉེ་བར་ལེན་པ་ཅན་གྱི་རྟོགས་པའི་བདག་ཉིད་མ་ཡིན་པ་དེ་ལྟར་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དེ་ཡང་མི་འགྱུར་ན། རྟོགས་པའི་བདག་ ཉིད་དུ་ཡང་འགྱུར་རོ།།དེ་བས་ན་འདིར་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ཡང་ཉེ་བར་སྦྱོར་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་རྟོགས་པར་བྱའོ། །གང་གི་ཕྱིར་མིག་ལས་ངེས་པའི་ཡུལ་ཅན་ཉིད་དང་། ཡུལ་ལས་གསལ་བའི་རྣམ་པ་ཅན་དང་། རྣམ་པར་རྟོག་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ཙམ་ལ་རག་ལས་པ་ལས་ རྟོགས་པའི་བདག་ཉིད་ལྡོག་པའི་རང་བཞིན་ཅན་སྐྱེ་བ་དེའི་ཕྱིར།མིག་དང་གཟུགས་དག་གི་ཉེ་བར་སྦྱོར་བས་ཀྱང་བསྐྱེད་པ་ཡིན་པར་རྟོགས་པར་བྱ་བ་ཡིན་པ་དེ་ལྟར་ན། དེ་དང་དེ་ལས་ལྡོག་པ་གང་ཡིན་པ་འདི་དང་འདི་ཉིད་ཀྱི་ཉེ་བར་སྦྱོར་བའི་ཁྱད་པར་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ཡིན་ནོ།

故说"彼即异境"等。"若缺一亦不成识"者，谓一时若为出息识因，则一切时皆然，如是应观此定之过。"如我所示"者，以已显示为经验自性及境相等差别故。
于自宗亦非诸和合为一，以无异于一识故。差别于识全无所作，故彼和合不成差别。
若不显现一果明显事，由互返体性诸差别安立，则何由而有差异无差异之观察？然和合差别教义为：果从多因生，住于彼因所作自性。故成彼因果返体性。
如是若唯依眼，则成彼识，或唯依色时，如何二眼刹那唯以眼为所依近取，或色刹那唯以色为近取之了知自性？非如是识亦不成，然成了知自性。
故此应知作意亦为和合。以从眼定境性，从境明相，从分别识作意唯依止，生返了知自性故，应知亦由眼色和合所生。如是，此此返体即此此和合差别。

།གལ་ཏེ་ལྡོག་ པ་རྣམས་དངོས་པོ་ཉིད་མེད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཇི་ལྟར་ན་འབྲས་བུ་ཉིད་ཡིན་ཞེ་ན།ལྡོག་པར་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པས་གཟུང་བར་བྱ་བ་འབྲས་བུ་ཡིན་ཞེས་སུ་ཞིག་སྨྲ། འོན་ཀྱང་རྒྱུ་དུ་མ་ལས་སྐྱེས་པ་དེ་ལྟ་བུར་གྱུར་པའི་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཅན་གྱི་དངོས་པོ་གང་ཡིན་པ་དེ་ལྡོག་པར་བརྟགས་པ་དེ་ ཙམ་གྱི་རྟེན་དུ་སྐྱེས་པ་ཡིན་པ་དེ་ལྟར་ན་དེ་ཉིད་འབྲས་བུ་ཡིན་ནོ།།འདི་ལ་བརྗོད་བྱ་མང་དུ་ཡོད་མོད་ཀྱི་རེ་ཞིག་གཞག་གོ། །དེས་སྔར་གྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་རྗེས་སུ་བྱེད་པ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྗེས་སུ་བྱེད་ན་ནི་མི་གསལ་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟར་ན་རྣམ་པར་ཤེས་པ་མི་གསལ་བའི་ཕྱི་མ་རྣམ་པར་ཤེས་ པ་སྔོན་དུ་གསལ་བ་ནི།རྣམ་པར་ཤེས་པ་གསལ་བ་འབྲས་བུ་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར་མ་ངེས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་ཕྱིས་འབྱུང་བས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ནུས་པ་དང་བྲལ་བ་དེ་ལས་ཕྱིས་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པས་སོ། །ཕྱིས་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པས་དེ་བཞིན་དུ་འགྱུར་བ་ཞེས་བྱ་བར་ སྦྱར་རོ།།སྔ་མའི་རྗེས་སུ་མཐུན་པས་ཡང་ཕྱིས་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པའོ། །དེ་ནི་དེའི་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། གང་ཞིག་རྗེས་སུ་མཐུན་པ་དང་། རྗེས་སུ་མི་མཐུན་པ་རྗེས་སུ་བྱེད་པ་དེ་ནི་རྒྱུ་ཡིན་ལ། གང་གིས་རྗེས་སུ་བྱས་པ་དེ་ནི་འབྲས་བུ་ཡིན་ནོ། །དཔེ་ཟློག་པས་ སྦྱར་བ་ཡིན་ཏེ་ས་བོན་ལ་སོགས་པ་དང་བྲལ་བ་ན་སྐྱེ་བར་མི་འགྱུར་ཞིང་མ་བྲལ་བས་སྐྱེ་བར་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ།།ས་བོན་ལ་སོགས་པའི་འབྲས་བུ་ཡིན་པ་ལྟ་བུའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། འབྲས་བུ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ལ་དངོས་དང་རྒྱུ་ལ་ནི་རྟོགས་པར་བྱ་བའི་དཔེ་ཡིན་ཏེ། ས་བོན་ལ་ སོགས་པའི་འབྲས་བུ་ཡིན་པ་ལྟ་བུའོ་ཞེས་བརྗོད་པས་དོན་གྱིས་ས་བོན་ལ་སོགས་པ་རྒྱུ་ཉིད་དུ་བཤད་པ་ཡིན་ནོ།།སྐྱེད་པར་མི་བྱེད་པ་ཡང་དེ་ཡིན་ལ་ཐ་མའི་གནས་སྐབས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཡང་ཡིན་པ་དེ་ལས་ཁྱད་པར་མེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཞི་མཐུན་པའི་སྙིང་པོ་ཅན་གྱི་ལྔ་པའི་བསྡུ་བའོ། ། གལ་ཏེ་ལུས་ནི་སེམས་ཀྱི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་གཞན་གྱི་འདོད་པའི་དོགས་པ་བསུ་བ་ཡིན་པའོ། །གལ་ཏེ་དེའི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ལན་འདེབས་པར་བྱེད་དོ། །འདིར་སེམས་ལུས་གཞན་གྱི་ཡན་ལག་གི་ངོ་བོ་དང་། ལུས་ཐ་མ་ལུས་ཕྱི་མའི་རྒྱུ་ཡིན་ནོ་ཞེས་གཉིས་སུ་བཤད་དོ། ། དེ་བས་ན་ཡང་རྣམ་པ་གཉི་ག་ལ་ཡང་དགག་པའི་དོགས་པ་བསུ་བ་ཡིན་ཏེ། དེའི་ཡན་ལག་དང་རྒྱུ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཟླས་དབྱེ་བའོ། །དེ་ཉིད་སོ་སོར་སེམས་གནས་པའི་རྒྱུ་ལས་འདིའི་ཡུལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་འཆད་པར་བྱེད་དོ།

若问：诸返体无实性，如何为果？谁说返体分别识所取为果？然从多因所生如是自相事物，生为彼返体分别之所依，如是即为果。此虽有多可说，暂且止之。
"彼无随前识"者，若随则成不明。如是不明识后，先有明识，明识为果，故不定。"由后生"者，即由后识离彼无功能识。连及"如是变异随顺后识"。由随顺前亦随顺后识。
"彼为彼因果"者，随顺不随顺者为因，所随顺者为果。以反喻合，离种等则不生，不离则生，如种等果。"如为种等果"者，于所成果为直接，于因为了知之喻，说"如为种等果"，即义说种等为因。
"非能生亦彼，且为后位自性，由彼无差别"者，为共基心要第五摄。"若身为心"等，为迎他宗疑。"若彼"等为答。此中说心为他身分体性及后身为后身因二义。故于二种皆迎遮疑，"彼支分与因性"为分别说。即由各别心住因，由"此境"等而释。

།མཚན་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་མི་དམིགས་པའི་མཚན་ཉིད དོ།།དེ་ལྟར་ན་རེ་ཞིག་ཡོད་པ་འགལ་བ་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐ་མའི་ལུས་གཞན་ཡོད་པ་འགལ་བ་མེད་པ་ཡིན་ཏེ། གནོད་པ་ཅན་གྱི་ཚད་མ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཡང་ཡོད་དོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར། འདི་ལས་ཐ་མའི་སྐྱེ་མཆེད་ལྔ་རྒྱུ་འབའ་ཞིག་ཉིད་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ སྨོས་ཏེ།འདི་ལས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འགལ་བ་མེད་པ་འདི་འབའ་ཞིག་ལས་སོ། །རང་བཞིན་ཐ་དད་པ་མེད་པས་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྐད་ཅིག་མ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་སྔ་མ་དང་ཕྱི་མའི་སྐྱེ་མཆེད་ལྔ་གཅིག་ཉིད་ཡིན་ནོ་སྙམ་དུ་བསམས་པའོ། །དཔེ་ལ་ཆོས་ཅན་མ་གྲུབ་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། སྐྱེ་མཆེད་ སྐད་ཅིག་མ་སྔ་མ་ནི་དཔེའི་ཆོས་ཅན་ཡིན་ཞིང་།སྐྱེ་མཆེད་ལྔ་ཡང་གཅིག་ཉིད་ཡིན་ན་ཕྱོགས་སུ་བྱས་པ་ལས་ཐ་དད་པའི་སྒོ་ནས་ཆོས་ཅན་གཞན་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། གཅིག་ལ་སྔ་མ་དང་ཕྱི་མ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གནས་གཞན་དུ་བཤད་པ་དག་གིས་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདི་ཉིད་ཀྱི་ལེའུ་དང་པོ་དང་། ཚད་མ་རྣམ་པར་ངེས་པ་ལ་སོགས་པ་ལས་བཤད་པ་དག་གིས་སོ། །དེ་ལས་གཞན་པ་ནི་དབང་པོ་ལས་སྐད་ཅིག་མ་མ་ཡིན་པར་མངོན་པར་འདོད་པའོ། །རང་བཞིན་རྣམ་པ་གཞན་ཉིད་ལ་རྒྱུ་བསྟན་པ་ནི་མ་སྤྲོས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་ཕྱིར་ཕྱོགས་གཞན་དུ་རིགས་པ་མང་པོ་བཤད་ཟིན་པ་དེའི་ཕྱིར། མདོ་མཛད་པས་ནི་འདིར་རང་བཞིན་རྣམ་པ་གཞན་ཉིད་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ལ། འགྱུར་བ་མཐོང་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱུ་བསྟན་པ་ནི་མ་སྤྲོས་པ་སྟེ། དེ་ཙམ་ཞིག་བསྟན་གྱི་རྒྱས་པར་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །གཞན་ནི་ཅིར་ཡང་མི་རུང་ངོ་ཞེས་བྱ་བར་རྣམ་པར་བཅད་ནས་འདོད་པར་བྱེད་དེ། གང་གི་ཕྱིར རང་བཞིན་རྣམ་པ་གཞན་ཉིད་ཀྱི་རྒྱུ་བསྟན་ཟིན་པས་བཤད་མ་ཐག་པའི་སྐྱོན་གྱི་རིགས་ནི་ཅིར་ཡང་མི་རུང་ངོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།གནས་པ་པོ་ལས་ཐ་དད་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རང་བཞིན་དུ་གྱུར་པ་ཡིན་ཞིང་ཕན་ཚུན་ཐ་དད་པ་དེ་ལྟ་བུར་གྱུར་པའི་གནས་སྐབས་ཀྱི་ཁྱད་པར་དངོས་པོ་ག་ལ་ཡོད་པ་ཞེས་བྱ་བར་ ཚིག་རྣམ་པར་སྦྱར་རོ།།གལ་ཏེ་ལུས་ལས་དེ་སྐྱེ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་དཔེ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བས་སྟོང་པ་ཉིད་དོགས་པ་བསུ་བ་ཡིན་ཏེ། སྐྱེ་མཆེད་ལྔའི་སྐད་ཅིག་མ་སྔ་མའི་ནི་ཕྱི་མའི་སྐྱེ་མཆེད་ལྔ་ཉིང་མཚམས་སྦྱོར་བ་མ་ཡིན་གྱི། འོན་ཀྱང་ལུས་ཉིད་ལས་དབང་པོ་རྣམས་འབྱུང་བ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དབང་ པོ་ལས་ཐ་དད་པའི་ལུས་གང་ཡིན་པ་དེ་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་གྱི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཞན་གྱི་གཞུང་གིས་སྐྲ་དང་སེན་མོའི་རྩེ་མོ་ལ་སོགས་པ་མ་གཏོགས་པ།གསོན་པོའི་ལུས་དབང་པོའི་བདག་ཉིད་ཅན་ཉིད་འགྱུར་བ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།

"相"者，即不得见相。"如是暂无相违"者，即后身他有无相违，以无能害量故。为显有能立故，说"此中后五处唯为因"等。"此中"者，即唯此无相违。
"以无异自性"者，思为刹那故，前后五处为一。"喻无有法不成"者，前刹那处为喻有法，五处若为一，则除所立外无异有法，以一无前后故。
"由他处所说"者，即由此品第一及《量决定》等所说。异彼者，显根非刹那。"未广说异自性因"者，以于他品已说多理故，经师于此证异自性，仅说"见变故"因而未广说，此为其义。
他则遮遣为"全不应理"，以已说异自性因故，如是刚说过失类全不应理，此为其义。
"以无异于住者故为自性，如是互异位差别事何有"为文句相连。"若从身生"等，为迎喻所立空疑。前五处刹那非结生后五处，然根从身生者，离根异身亦非有。以他宗活身根性故，除发甲端等。

།གལ་ཏེ་བྱེ་བྲག་ཏུ་སྨྲ་བའི་གཞུང་ལས་དབང་པོ་ལས་རེག་བྱའི་བདག་ ཉིད་ཅན་གྱི་ལུས་གཞན་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་དེ་ལྟར་ན་ཡང་།འདི་སྐད་དུ་དབང་པོ་ལས་ཐ་དད་པ་དབང་པོ་དང་མ་འདྲེས་པ། སྒྲ་དང་སེན་མོ་ལ་སོགས་པ་སྤངས་པའི་ལུས་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བཤད་པར་བྱའོ། །དབང་པོ་ལས་ཐ་དད་པ་མེད་པ་ཡིན་ན་ཡང་དེ་ལ་ལུས་ནི་རྒྱུ་ཡིན་གྱི། དབང་པོ་དག་ཉིད་ མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་གང་ལས་ཡིན།དེ་བས་ན་འོན་ཀྱང་སེན་མོའི་རྩེ་མོ་ལ་སོགས་པའི་མཚན་ཉིད་དབང་པོ་ཅན་མ་ཡིན་པ། རྒྱུ་ཡིན་པར་འགྱུར་གྲང་ན། རྣམ་པར་རྟོག་པ་འདི་ལ་སྔ་མ་བཞིན་དུ་ཐལ་བར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མདོ་ཡིན་ནོ། །དེའི་རྗེས་སུ་འབྲངས་ནས་འགྲེལ་པ་ཡང་འདི་སྐད་དུ་དབང་པོ་དུ་ མ་ཅིག་ཅར་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བར་རིགས་སོ།།སྔ་མ་བཞིན་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཇི་ལྟར་ལུས་གོ་རིམས་མེད་པ་ཅན་ལས་རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྐྱེ་བ་ཡིན་ན། ཅིག་ཅར་མང་པོ་འབྱུང་བར་འགྱུར་ཞེས་སྔར་བཤད་པ་དང་འདྲ་བར་ལུས་ལས་དབང་པོ་སྐྱེ་བ་ཡིན་ན་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ། ། དེ་བས་ན་ཅིག་ཅར་དབང་པོ་དུ་མ་འབྱུང་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ངག་གི་དོན་ཡིན་ནོ། །ཆེས་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་འགྲེལ་པ་ལས་འབྱུང་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་དོན་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་འགྲེལ་པར་མི་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་གཞུང་འདིའི་གཞུང་གཟུགས་པར་བྱ་བ་དེའི་ཚེ། ཤིན་ཏུ་ཐལ་ཆེས་པ ཉིད་ཐལ་བའི་སྒྲས་བཤད་དེ་མདོའི་ཐལ་ཆེས་པར་གྱུར་པ་ནི།ཤི་བའི་ལུས་ལ་སོགས་པ་དབང་པོ་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་སྔ་མ་བཞིན་དུ་སྐྱོན་དུ་འགྱུར་རོ། །ཅི་རིགས་པར་སྐྱོན་བརྗོད་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། ལུས་དབང་པོའི་རྒྱུ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཅི་ཡན་ལག་ཅན་གྱི་རྫས་གཅིག་ཅིག་ཡིན་ནམ། ཅི་རྡུལ་ ཕྲ་རབ་རྣམ་པར་ཕྱེ་བ་ཡིན་གྲང་ན།རེ་ཞིག་གཅིག་ནི་མ་ཡིན་གྱི་དེ་བཀག་ཟིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དུ་མ་ཉིད་ལས་ཅི་རེ་རེ་རྒྱུ་ཡིན་ནམ། འོན་ཏེ་ཚོགས་པ་ཡིན་གྲང་ན། ཕྱོགས་དང་པོ་ལས་ནི་དབང་པོ་ཚད་མེད་པ་ཅན་དུ་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ། །གཉིས་པ་ལ་ཡང་ཡན་ལག་གང་ཡང་རུང་བ་མ་ཚང་ན་ཡང་དབང་ པོ་སྐྱེ་བར་མི་འགྱུར་ཞིང་།ཉེ་བར་སྦྱོར་བའི་ཁྱད་པར་ཡང་བསྟན་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་སྐྱོན་ཇི་ལྟར་ཡོད་པ་བཞིན་དུ་བརྗོད་པར་བྱའོ། །ལུས་ཀྱི་འབྱུང་བའི་རྒྱུ་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ལ། ལུས་ཀྱི་བདག་ཉིད་ཅན་གྱི་འབྱུང་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་རྒྱུ་ཡིན་ལ། དེ་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་ བ་ནི་ངག་གི་དོན་ཏོ།།སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་དང་དགྲ་བཅོམ་པར་འདོད་པའི་སྐྱེས་བུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཟླས་དབྱེ་བའོ།

即便毗婆沙宗论中无别于根的触性身，然应说无异于根、不杂根，除声及指甲等之身。若无异于根，何以彼中身为因而非根？
故若指甲端等相非具根者为因，此分别如前成过失，此为经义。随此，释文亦应说"同时多根过"。"如前"者，如前说从无次第身生识则同时多生，如是从身生根亦成过失。故同时多根生为语义。
释文所说"太过"者，非随顺义释。故立此文时，以过失声说极过失，经中过失为：如死身等根过失故如前成过。
"应随理说过"者，身为根因者，为一有分实，为细尘分别？且非一，已破故。若多，为一一为因？抑或和合？初者则根成无量过。第二者，任一支分若缺亦不生根，且应说和合差别等过，如其所有而说。
"离身大种因故"者，身性大种即因，离彼故为语义。"凡夫与许为阿罗汉补特伽罗"为分别说。

།ལྷག་མར་གྱུར་པ་སྒྲུབ་བྱེད་ལྷག་ལྡན་ཡིན་པར་ཞེས་བྱ་བ་ནི། དབང་སོགས་ཀྱང་ནི་ལྷག་ལྡན་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་དེ་ལྷག་མ་དང་ལྡན་པ་བཤད་པ་འབའ་ཞིག་ཏུ་མ་ཟད་ཀྱི། དེ་ལས་ ལྷག་མར་གྱུར་པ་འདི་ཡང་ལྷག་མ་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ནོ།།འཇིག་རྟེན་གཞན་དུ་མངོན་པར་འདོད་པའི་ལུས་ལ་གནས་པའི་ཞེས་བྱ་བ་ནི། སྔོན་གྱི་སྐྱེ་བའི་ལུས་ལ་གནས་པ་ཅན་གྱིའོ། །སེམས་གཞན་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྐྱེ་བ་འདིའི་ལུས་ལ་གནས་པ་ཅན་གྱི་སེམས་དང་ངོ་། །དེ་ལྟར་ན་མ་འོངས་པའི་སྐྱེ་བ་ལ་ལྟོས་ ནས་སྐྱེ་བ་འདི་ལ་གནས་པ་ཅན་གྱི་སེམས་ནི་འཇིག་རྟེན་གཞན་དུ་མངོན་པར་འདོད་པའི་ལུས་ལ་གནས་པ་ཅན་གྱི་སེམས་ཏེ་མ་འོངས་པའི་སྐྱེ་བའི་སེམས་གཞན་དང་ཉིང་མཚམས་སྦྱོར་བ་མ་ཡིན་ནོ།།སྐྱེས་བུ་གཞན་གྱི་སེམས་བཞིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། དཔེར་ན་ནག་པའི་སེམས་དང་ཉིང་མཚམས་མི་ སྦྱོར་བ་ལྟ་བུའོ།།གང་གི་ཕྱིར་རང་བཞིན་ཐ་དད་པ་ཙམ་གྱིས་ཉིང་མཚམས་སྦྱོར་བ་མ་ཡིན་གྱི། འོན་ཀྱང་རྒྱུད་ཐ་དད་པ་ལ་རག་ལས་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཡིན་པ་བས་ན། རྒྱུད་ཐ་དད་པའི་ལུས་ལ་གནས་པ་ཅན་ནི་ཉིང་མཚམས་སྦྱོར་བར་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ཏེ་དཔེར་ན་ནག་པའི་ལུས་ལ་གནས་པ་ཅན་བྱམས་ པའི་ལུས་ལ་གནས་པ་ཅན་གྱི་སེམས་དང་།ཉིང་མཚམས་སྦྱོར་བ་མེད་པ་ལྟ་བུའོ། །འདོད་པར་ནི་འགྱུར་ན་རྒྱུད་གཞན་གྱི་ལུས་ལ་གནས་པ་ཅན་ཉིད་གཏན་ཚིགས་སུ་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར་དེ་ཡང་མ་གྲུབ་པ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། སེམས་ཅན་གཅིག་གི་སྐྱེ་བའི་ཁྱད་པར་ཡང་རྒྱུད་ གཞན་ཉིད་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ།།དེ་ཉིད་ནི་སྐྱེ་བ་ཐམས་ཅད་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །དུ་མ་ལ་མི་འཇུག་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྒྱུད་དུ་མ་ལ་མི་འཇུག་པའི་ཕྱིར་རོ། །ལུས་ལ་གནས་པ་བཀག་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལུས་ལ་སེམས་གནས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་སྔར་བཀག་པའི་ཕྱིར། ལུས་ཐ་དད་པ་ལ་གནས་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བའི་གཏན་ཚིགས་འདི་མ་གྲུབ་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་དགོངས་སོ། །གལ་ཏེ་འདི་ལྟར་ལུས་ལ་གནས་པ་ཉིད་བཀག་ན་འོ་ན་ཇི་ལྟར་དབང་པོའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དབང་པོ་ལ་བརྟེན་ནས་སྐྱེ་བར་བརྗོད། དབང་པོ་ལ་བརྟེན་ནས་སྐྱེ་ན་ནི་ལུས་ལ་བརྟེན་ནས་སྐྱེ་བར་ཁས་བླངས བ་ཉིད་ཡིན་ཏེ།ལུས་ནི་དེའི་བདག་ཉིད་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་ན་ལུས་ལ་གནས་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དབང་པོའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། གཞན་ནི་བརྟེན་པ་ཉིད་ཀྱི་སྒོ་ནས་ལུས་ལ་སེམས་གནས་པར་འདོད་དེ། དེ་ལྟ་བུར་གྱུར་པའི་གནས་པ་ཡང་བཀག་པ་ཡིན་གྱི། དེ་ལ་ བརྟེན་ནས་སྐྱེ་བ་ནི་མ་ཡིན་པ་དེ་ལྟར་ན་སྐྱོན་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ།།ཇི་ལྟར་བརྟན་པ་ཉིད་ཀྱང་མི་རུང་ཞེ་ན་ཡུལ་ན་མི་གནས་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་སོ།

"余成能立为有余"者，不仅"根等亦有余"等说明有余，此余亦为有余。
"住于欲生他世身"者，即住于前生身者。"与他心"者，即与住此生身之心。如是，对未来生而言，住此生之心非与住欲生他世身之心，即未来生之他心结生。
"如他补特伽罗心"者，如不与黑人心结生。以仅异自性非结生，然依相续差别故，住异相续身者不成结生，如住黑人身者不与住慈人身心结生。
若许"住异相续身"为因者，故说"彼亦不成"。以一有情生差别亦不成异相续故。即说"于一切生"等。"不遍多故"者，不遍多相续故。
"已遮住身故"者，思为已遮心住于身，故"由住异身"此因不成。若如是遮住身，云何说依根生根识？若依根生则许依身生，以身为彼体性故。如是即住身。
说"根识"等，他许由所依门心住身，如是住亦已遮，然非依彼生，如是无过。若问云何亦不应依，说"以不住境故"。

།འགྱུར་བ་ནི་འདོད་ན་བརྟེན་པ་ཉིད་ཀྱི་སྒོ་ནས་ལུས་ལ་སེམས་གནས་པ་ནི་མ་ཡིན་གྱི། འོན་ཀྱང་དེ་ལ་བརྟེན་ནས་སྐྱེ་བ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་གཏན་ཚིགས་མ་ གྲུབ་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན།དེའི་ཕྱིར་དེ་ལས་སྐྱེས་པ་ཡང་གནས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། གལ་ཏེ་ལུས་ལས་སྐྱེས་པ་ཉིད་དེ་ལ་སེམས་ཀྱི་གནས་པར་འདོད་པ་དེའི་ཚེ། དེ་ལྟ་བུའི་རྣམ་པ་ཅན་གྱི་གནས་པ་ནི་ལུས་ཡུལ་དུ་གྱུར་པ་ལ་ཡང་ཡོད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ནི་སྐྱེས་བུ་གཞན་གྱི་ ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ།དེ་བས་ན་ནག་པའི་ལུས་ཡུལ་དུ་གྱུར་པ་ལས་བྱམས་པའི་སེམས་སྐྱེས་པ་ཞེས་ནག་པའི་ལུས་ལ་གནས་པར་འགྱུར་ཞིང་། དེ་ལ་གནས་པའི་སེམས་གཞན་ལ་ཉིང་མཚམས་སྦྱོར་བའི་ཕྱིར་ཏེ། རང་གི་རྒྱུད་ལ་ཉིང་མཚམས་སྦྱོར་བའི་ཕྱིར་མ་ངེས་པར་འགྱུར་རོ། །ཡུལ་ལ་ ཅི་འདྲ་བར་གནས་པ་དེ་ལས་ཁྱད་པར་དུ་བྱ་བའི་ཕྱིར་རོ།།གལ་ཏེ་དབང་པོར་འགྱུར་བ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨྲས་སོ། །གལ་ཏེ་ལུས་ལ་གནས་པ་ཉིད་བཀག་ན་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཉིད་གང་ཡིན་པ་ཞེ་ན། སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །རྟེན་ཡིན་པ་བསལ་བ་ལ་སོགས་པས་ ཞེས་བྱ་བ་ནི།དངོས་པོའི་གཙོ་བོ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རྟེན་ཉིད་ཡིན་པ་བསལ་བ་ལ་སོགས་པས་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དབང་རྣམས་རེ་རེ་ལ་གནོད་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་བརྟེན་བསྩལ་བ་བཤད་ཟིན་ཏོ། །གཙང་སྦྲ་ཅན་གྱིས་རིམ་བཞིན་དུ་སྐྱོ་བ་མེད་པ་གོམས་པར་བྱས་པས་ཐོད་པ་ཅན་དུ་གྱུར་པ་ཡིན་ནོ། ། སྦྱོར་བ་དང་པོ་ལ་ཡིད་ཀྱི་ཡོན་ཏན་ཉིད་གཏན་ཚིགས་ཡིན་ཞིང་། སྦྱོར་བ་གཉིས་པ་ལ་ནི་གོམས་པ་ཡོད་ན་ཁྱད་པར་ཅན་དུ་འགྱུར་བ་ཉིད་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཁྱད་པར་རོ། །ལྷག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྒྱང་གྲགས་ལས་གཞན་དུ་རྒྱང་གྲགས་གཉིས་དང་གསུམ་ལ་སོགས་པའོ། །དེ་སྐད་དུ་གཞོན་ནུ་མ་ལེན་གྱིས མཁའ་ལ་འདོམ་བཅུ་ཚུན་ཆད་དུ།།མཆོངས་ནས་འགྲོ་བ་ཞེས་བྱ་གང་། །དེས་ནི་ལན་བརྒྱར་གོམས་ན་ཡང་། །རྒྱང་གྲགས་བརྒྱར་ནི་མཆོང་མི་ནུས། །ཞེས་སྨྲས་པ་ཡིན་ནོ། །དཔེར་ན་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་ལྟ་བུའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་མི་མཐུན་པ་ཉིད་ཅན་གྱི་དཔེ་ཡིན་ཏེ། འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་ གོམས་པ་ཅན་གྱི་དེ་དག་རང་གི་ངང་གིས་འཇུག་པར་མི་འགྱུར་བ་ལྟ་བུའོ།།དེ་སྐད་བཤད་པའི་ཕུལ་དུ་བྱུང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཆོང་བ་ལ་སོགས་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་ནོ། །གཞན་དག་གི་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་མེད་པའི་ཡིད་བདེ་བ་ཉིད་ནི་དགའ་བའོ། །རྗེས་སུ་ཆགས་པ་དང་ཁོང་ཁྲོ་བའི་རྒྱུའི་ཡུལ་ལ་འདོད་ཆགས་དང་ཁོང་ཁྲོ་བ་ དང་བྲལ་བ་ཉིད་ཀྱི་བཏང་སྙོམས་ཡིན་ནོ།།མེ་ལ་སོགས་པ་ལས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལྔ་པའོ། །ཤིང་དག་དང་། དངུལ་ཆུ་དང་ནི་གསེར་སོགས་བཞིན། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་དྲུག་པའོ།

若许变化，非由所依门心住身，然依彼而生。如是因不成者，故说"从彼生亦为住"。若许从身生即为心住，如是住相于身为境者亦有。
说"他补特伽罗"等，故黑人身为境生慈心，则住黑人身，以与住彼他心结生，以与自相续结生故成不定。为别于境如是住故。
说"若成根"等。若遮住身，何为能立？说"能立亦"等。"由遮所依等"者，义为由遮实事主性故为所依等。"害诸根一一"等已说遮所依。
净行者次第修无厌，成为颅鬘者。初相于意功德为因，第二相于有习即成殊胜为差别。"过"者，即过一俱卢舍为二三俱卢舍等。
如童子说："于空十寻内，跳跃而行者，纵百次习练，不能跳百里。"
"如贪等"为异品喻，如具贪等习者不能自然转。"如是所说殊胜"者，即跳跃等相。他无过失意乐即喜。离贪嗔因境之贪嗔即舍。"从火等"为第五。"如树及银汞金等"为第六。

།དཔེར་ན་མེ་ལ་སོགས་པ་ལས་ཤིང་ལ་སོགས་པའི་ཐལ་བ་ལ་སོགས་པ་འབྱུང་བ་དེ་ལྟར་ན། རང་གི་ངང་གིས་འཇུག་པ་དེ་ བཞིན་དུ་སེམས་ཀྱི་བརྩེ་བ་ལ་སོགས་པ་ཡང་ཡིན་ནོ།།དངུལ་ཆུའི་ཡང་སྦྱོར་བ་ནི་དངུལ་ཆུ་མི་འཐོར་བར་བྱ་བ་དེ་ལ་སྨན་བླུགས་པ་ཟད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་སྤྱོད་པ་ཞེས་བྱ་བར་བརྗོད་དོ། །ཇི་ལྟར་དེ་འདྲ་བའི་བརྩེ་བ་ལ་སོགས་པའི་བློ་དེ་དག་གིས་གོམས་པ་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པར་འཕེལ་བ་ཐོབ་པ་དག་ཅེས་ བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།འཕེལ་བ་ཚད་ངེས་པ་ཅན་ལ་རིགས་མཚུངས་པའི་སྔར་གྱི་ས་བོན་འཇུག་པ་དང་བྲལ་བ་ཉིད་ཀྱིས་ཁྱབ་པ་ཡིན་ལ་དེ་དང་འགལ་བ་ནི་རིགས་མཚུངས་པའི་སྔར་གྱི་ས་བོན་འཇུག་པ་ཉིད་ཡིན་པ་དེ་ལྟར་ན། བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་གཉིས་པ་ལ་ལྟོས་ནས་ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་འགལ་བ་དམིགས་པའོ། ། ཕྱིས་བཞིན་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མདོའི་ཚིག་ཡིན་ནོ། །འདི་ལྟར་གོམས་པའི་དུས་ཕྱིས་ཞེས་བྱ་བ་འདིས་བསྲེས་ནས་འཆད་པ་ཡིན་ནོ། །རང་སྟོབས་ངེས་པ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་འདིས་ནི་འཕེལ་བ་ཚད་ངེས་པ་ཉིད་བསྟན་ཏོ། །སོགས་པ་སྨོས་པས་ནི་ཡིད་ཀྱི་ཡོན་ཏན་གཞན་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དགའ་བ་དང་བཏང སྙོམས་ལ་སོགས་པའོ།།བརྩེ་བ་དང་ཆགས་བྲལ་བློ་སོགས་གཞན་དག་གི་ཞེས་བཤད་པ་དེ་ལ། བརྩེ་བ་ལ་སོགས་པ་ཅི་འདྲ་བ་ཞིག་གི་ཞེ་ན་ཞེས་འདྲི་བར་བྱེད་དེ། བརྩེ་བ་དང་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་དང་། བློ་ལ་སོགས་པའི་གོམས་པའི་རྩ་བ་ཅི་འདྲ་བ་ཞིག་གི་ཡིན་ཞེ་ན། ལན་དུ་སེམས་ཆོས་ ཀྱིའོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ།སེམས་རང་གི་ངང་གིས་འཇུག་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ཡིད་ཀྱི་ཆོས་བྱས་པ་དེ་ཁྱད་པར་དུ་བྱ་བའི་ཕྱིར། གོམས་པ་ནི་ཡིད་ཀྱི་ཆོས་གོམས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནིའོ། །དཔེར་ན་སྔར་བྱས་པའི་ཡིད་ཀྱི་ཆོས་ཀྱི་ཁྱད་པར་གོམས་པ་ལྟ་བུའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསྟན་བཅོས་དང་བཟོ་དང་ གླུ་ལ་སོགས་པ་བྱས་པའི་ཁྱད་པར་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།བདེ་དང་སྡུག་བསྔལ་དག་ལ་སྐྱོ་བ་དང་། སྐྱོ་བ་མེད་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་བདེ་བ་ལ་སྐྱོ་བ་ནི་ཆགས་པ་མེད་པ་ཉིད་ཡིན་ཞིང་། །ཞེ་སྡང་ལ་སྐྱོ་བ་མེད་པ་ནི་ཁོང་ཁྲོ་བ་མེད་པ་སྟེ། སྟེའུ་དང་ཙནྡན་ལ་མཚུངས་པར་རྟོག་པ་བཞིན་ནོ་ཞེས་བྱ་ བའི་དོན་ཏོ།།ཉེས་པ་སྤངས་པ་འོག་ནས་བསྒྲུབ་པར་འགྱུར་བ་བློ་ལ་གྲུབ་པར་མཛད་ནས་འདིར་སྨོས་པ་ཡིན་ནོ། །འགྲོ་ཕན་པར་བཞེད་པ་ཉིད་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། །ཚད་མ་ཀུན་ལས་བཏུས་པའི་ཕྱག་འཚལ་བའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པའི། འགྲོ་ལ་ཕན་པར་བཞེད་ལ་ཞེས་ བྱ་བའི་ཚིག་རྐང་རྣམ་པར་བཤད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།ལུང་དང་རིགས་པས་ཞེས་བྱ་བ་ལ། རིགས་པ་ནི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཡིན་ལ་དེས་རྣམ་པར་དཔྱད་པ་ནི་རིགས་པ་ཡིན་ཏེ། རྗེས་སུ་དཔག་པས་དཔྱད་བཟོད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ།

如从火等生木等灰等，如是自然转起，心之慈等亦然。银汞之相应者，为使银汞不散而尽注药者称为行。义为如是慈等智，随顺习练而得增长。
增长有定量者，遍离同类前种子转起，与此相违即同类前种子转起。如是对第二所立，为能遍相违品证。
"如后"为经文。此即"习练后时"混合解释。"自力决定"者，显增长有定量。"等"字表"意功德他亦"，即喜舍等。
所说"慈离贪智等他"中，问何等慈等？即问何等慈、离贪及智等习练根本？答曰"心法"，义为心自然转起。
为别意法所作，习练即意法习练。如前所作意法差别习练，义为论典、工巧、歌等所作差别。
"于乐苦厌及无厌相"中，于乐厌即无贪，于嗔无厌即无嗔，如等视荆棘与旃檀。
已成智中所断过失，下当成立而此处说。说"欲利生"。此为《量集》礼赞偈"于欲利生"句之解释。
"由教理"中，理为比量，由彼观察为理，以堪比量观察故。

།ལུང་དཔྱད་པའི་སྐབས་གང་ཡིན་དེ་དཔྱོད་པ་ནི་དུས་ཕྱིས་འབྱུང་བ་ཅན་ ཡིན་ཞེ་ན།དེའི་ཕྱིར་རེ་ཞིག་ལུང་མང་པོ་དེ་ལ་དམིགས་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་པ་ལ། དེས་བསྟན་པའམ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལུང་གིས་བསྟན་པའི་ཐབས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཁོང་ནས་དབྱུང་ངོ་། །འམ་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲ་ནི་སྡུད་པའི་དོན་ཡིན་ཏེ། ལུང་གིས་བསྟན་པའི་ཐབས་དང་ཐབས་ལས་བྱུང་བ་རྣམ་པར་ དཔྱོད་པ་ཡིན་གྱི་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།ཅི་དེ་དག་འཐད་དམ་མ་ཡིན་ཞེ་ན། དེ་ལྟར་ན་དཔྱད་པ་སྔོན་དུ་སོང་བས་འཇུག་པའི་ཕྱིར་རིགས་ཀྱི་ཉིད་ཀྱིས་འགའ་ཞིག་གི་ཚེ་འཇུག་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་དང་འདིས་ནི་འདི་སྐད་དུ་རིགས་པ་འདི་ཉིད་ཀྱི་སྒོ་གཉིས་པ་ཅན་བརྗོད་པ་ཡིན་ཏེ། འགའ་ཞིག་ཇི་ལྟར་གོམས་པ་ བཞིན་དུ་ངེས་པ་ཉིད་དང་འགའ་ཞིག་ལུང་གི་རྗེས་སུ་འབྲངས་ནས་འཇུག་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་ཏོ།།འདིའི་འབྲས་བུ་རྩོམ་པར་མི་ནུས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྐྱེ་བའི་མཚན་ཉིད་ཅན་ནོ། །དེ་ལས་དུས་ཕྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྒྱུ་ཉིད་དུ་ངེས་པ་ལས་དུས་ཕྱིས་སོ། །མཚན་ཉིད་དང་འཕེལ་བའི་རྒྱུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྒྱུ་འདིའི་ མཚན་ཉིད་དང་།སྡུག་བསྔལ་འཕེལ་བའི་རྒྱུ་འདི་ཅི་ཡིན་ཞེའོ། །གང་ལ་རྒྱུར་རེས་འགའ་ཡོད་པ་ཞེས་བྱ་བར་ཚིག་རྣམ་པར་སྦྱར་ཏེ། རྒྱུ་མི་རྟག་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །རྟག་པ་ཉིད་ཀྱང་འདིའི་རྒྱུར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་སྦྱོར་བ་འདི་བརྗོད་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། གང་ཞིག་རེས་འགའ་བ་ཡིན་པ་དེ་ནི་རྒྱུ་ རྟག་པར་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ཏེ།དཔེར་ན་མྱུ་གུ་ལ་སོགས་པ་ལྟ་བུའོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་འགལ་བ་དམིགས་པའི་སྦྱོར་བ་བརྗོད་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དེ་བཞིན་དུ་རྣམ་པ་གཞན་དག་གིས་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་ནི། སྡུག་བསྔལ་རེས་འགའ་བ་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་པ་ལས་གཞན་བདག་མེད་པ་ལ་ སོགས་པའི་རྣམ་པ་དག་གིས་ཀྱང་ངོ་།།རྒྱུ་ཡོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡོད་པ་ཉིད་ཙམ་མོ། །དེའི་རང་བཞིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཁྱད་པར་རོ། །དེ་ལྟར་ན་སྡུག་བསྔལ་བདག་མེད་པ་ཡིན། བདག་མེད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཡང་རང་དགས་འཇུག་པ་ཅན་མ་ཡིན་པ་དེ་བས་ན། འདི་ནི་རྒྱུས་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ། །རྒྱུ་དེ་ཡང་ བདག་མེད་པ་ཅན་ཉིད་ཡིན་ཏེ།རང་དབང་ནི་རྒྱུ་ཉིད་ཡིན་པ་མི་རུང་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ཡོངས་སུ་བརྟགས་པ་མཛད་དོ། །དེ་ལྟར་སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྒྱུ་གནས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཇིག་པ་མ་ཐོབ་པའོ། །དམིགས་པ་ནི་ཡུལ་ཡིན་ལ་དེའི་འཛིན་པ་རྣམ་པ་ཡིན་ནོ། །བདག་དང་བདག་གིར་ འཛིན་བྱས་པའི།།ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་རེ་ཞིག་སྐྱེ་བའི་རྒྱུ་ནི། སྡུག་བསྔལ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་བློ་དང་། །སྲིད་པ་ཀུན་ནས་འཆིང་བའི་རྒྱུ། །ཞེས་བྱ་བས་བཤད་ཟིན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ།

若问观察教证之时是后起者，故说"首先缘于多教"等。"彼所示或"者，暗含"教所示方便"。"或"字为总摄义，意为观察教所示方便及方便所生。
若问彼等是否合理？如是由先观察而入，故由理性有时而入。此说理性有二门：有依习练而定，有随教而入。
"不能作此果"者，为生相。"从彼后时"者，即从决定为因后时。"相及增长因"者，此因之相及苦增长因为何？
"于何因有时"为语法组合，义为无常因。应说"常性亦不成此因"之相应，义为说"若是有时，彼非常因，如芽等"等能遍相违品证之相应。
"如是由他相亦"者，即由苦有时性相外之无我等相亦然。"因有"者，仅为有性。"彼自性"者为差别。如是苦为无我，凡无我者非自主转起，故此由因而成。
彼因亦为无我性，以自在不应为因故等作遍察。"如是苦因住"者，未得灭。所缘为境，彼之能取为相。
由"执我我所"等，首先生因已说于"苦颠倒智及，有遍系缚因"故。

།ཆགས་པ་རྒྱུ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་ཏེ་དེ་ཡང་མདོ་ཡིན་ནོ། །ཆགས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་རྣམ་པར་འགྲེལ་བ་ནི་སྲེད་ པ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ།།སྡུག་བསྔལ་དུ་གྱུར་པའི་འདུས་བྱས་ཞེས་བྱ་བ་འདིས་ནི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྒྱུའི་ཡུལ་བསྟན་ཏོ། །བདག་རང་དབང་ཅན་ཐ་དད་པའམ་ཐ་དད་པ་མེད་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་བདག་དང་བྲལ་བའོ། །བདག་མེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་དེ་དབང་དུ་བྱས་པས་སེམས་ཅན་གྱི་ངོ་བོས་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་བདག་གི་ དང་བྲལ་བ་ལའོ།།སྔར་བཤད་ཟིན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལེའུ་དང་པོར་རོ། །གཞན་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། འདུས་བྱས་སྤྱོད་ཡུལ་ཅན་ཆགས་པའི། །ཞེས་བྱ་བ་འདུས་བྱས་ཀྱི་སྤྱོད་ཡུལ་ཅན་དུ་བསྟན་པས། སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྒྱུ་ནི་བདག་མེད་པ་མཐོང་བ་ལས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་དམིགས་ པའི་རྣམ་པ་ཡིན་པར་བསྟན་ཏེ།སྡུག་བསྔལ་དུ་གྱུར་པའི་འདུས་བྱས་བདག་གི་དང་བྲལ་བ་ལ་བདག་དང་བདག་གི་རྣམ་པར་མངོན་པར་ཞེན་པས་འཇུག་པ་ཞེས་བརྗོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྣམ་པ་མང་པོ་ཞེས་བྱ་བ་འདིས་ནི་རྒྱུན་མི་འཆད་པར་གོམས་པ་བསྟན་ཏོ། །གྲོགས་མེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་བསེ་རུ་དང་འདྲ་ བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རང་སངས་རྒྱས་ལ་བསེ་རུ་ཞེས་བཤད་དོ།།རྣམ་པར་མ་ཕྱེ་བ་ཅན་ནི་གང་གིས་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་སྤང་བར་བྱ་བའི་སྐྱོན་དང་། གཉེན་པོའི་ཕྱོགས་ལམ་གྱི་ཡོན་ཏན་གྱི་ཁྱད་པར་ངེས་པར་མ་བཟུང་སྟེ། ཅི་རིགས་པར་སྦྱར་རོ། །དེ་དག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་དང་གཉེན་པོའི་ཕྱོགས་ དག་གོ།།ཕྱག་འཚལ་བའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། སྟོན་པ་ཚད་མར་གྱུར་པ་བདེ་གཤེགས་སྐྱོབ། །འགྲོ་ལ་ཕན་པར་བཞེད་ལ་ཕྱག་འཚལ་ནས། །ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་རོ། །བླང་བར་བྱ་བ་དང་དོར་བར་བྱ་བ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་པར་སྟོན་པར་མཛད་པ་སྟོན་པ་ཉིད་ཡིན་གྱི་ཐབས་གོམས་ པས་མ་ཡིན་པ་མ་ཡིན་ནམ།དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་ཞེས་འདྲི་བར་བྱེད་དོ། །རྒྱུ་ནི་ཐབས་གོམས་པ་ཡིན་ལ། འབྲས་བུ་ནི་སྟོན་པར་མཛད་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །དེ་ལས་གཞན་པའི་ཐབས་ལས་ཁྱད་པར་ཅན་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཐོ་རིས་ལ་སོགས་པ་ཐོབ་པར་བྱེད་པའི་ཐབས་ལས་ཁྱད་པར་ཅན་དུ་བསྟན་པ་ ཡིན་ནོ།།ཅི་བདེ་བར་གཤེགས་པའི་སྒྲ་དོན་གསུམ་ཁོ་ན་གསལ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ནམ། གང་གིས་བདེ་བར་གཤེགས་པ་ཉིད་ལ་ཁྱད་པར་རྣམ་པ་གསུམ་གཞག་པ་ཡིན་ཞེ་ན། དེ་བས་ན་སུའི་སྒྲ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །འདི་སྐད་དུ་གཞན་ཡང་འཇུག་པ་མི་འགོག་མོད་ཀྱི། འདིར་ནི་དོན་གཞན་གསུམ་སྲིད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སྟོན་པར་འགྱུར་རོ། །སྡུག་བསྔལ་བརྟེན་མིན་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཟག་པ་དང་བཅས་པའི་དངོས་པོ་ཡང་མི་ལེན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་ན་སྡུག་བསྔལ་ནི་བསྔགས་པ་མ་ཡིན་ནོ།

"贪为因"为组合，此亦为经。"贪"之解释为"爱"。"成苦之有为"者，显示苦因之境。因无自在独立或非独立之我，故离我。由无我性，依彼故空无有情体性，故于离我所。
"已说故"者，指第一品。"复次"等中，"有为境贪"显示以有为为境，显示苦因是从见无我颠倒所缘相，以于成苦有为离我我所中，以我我所相执著而转故。"多相"者，显示相续不断习练。
由无伴故，如独角故，说独觉为独角。不分别者，谓未定执所断过失之对治品道功德差别，随宜配合。"彼等"者，即违品与对治品。
"礼赞偈"者，配为"礼敬量师善逝护，欲利众生"。岂非导师即是显示取舍颠倒，非由修习方便？故问何故。因为修习方便，果为显示。"较他方便殊胜"者，显示较得善趣等方便殊胜。
若问善逝声义仅明三义耶？由何立善逝性三种差别？故说"故su声"等。此说虽不遮余入，此中唯有三种异义。"不依苦故"者，以不取有漏事故。如是苦非称赞。

།དེ་ཡོངས་སུ་སྤངས་ནས་གཤེགས་པའི་བསྔགས་པར་གཤེགས་པ་ཡིན ནོ།།གལ་ཏེ་དེ་ཉིད་ཇི་ལྟར་ཡིན་ཞེ་ན། འཇིག་རྟེན་ན་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་པ་ལ། དེའི་རྒྱུ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བདེ་བའི་རྒྱུར་གྱུར་པའི་དངོས་པོར་འདོད་པའོ། །དེ་ལས་ཟློག་པ་ཞེས་བྱ་བའི་མི་མཐུན་པའོ། །བདག་ཏུ་ལྟ་བ་མ་སྤངས་པ་ཅན་ནི་ཕྱི་རོལ་པའི་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བའོ། །དེ་མི་འདོད་ པ་ཉིད་ཀྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བདག་ཉིད་མི་འདོད་པ་ཉིད་ཀྱིས་སོ།།དེ་ལྟར་ན་དེས་ས་འོག་མའི་ཤུ་བ་དང་། ནད་དང་ཟུག་རྔུ་ལ་སོགས་པ་མི་འདོད་པ་ཉིད་ཀྱིས་རྟོག་པ་སྤངས་སུ་ཟིན་ཀྱང་། ས་གོང་མ་ངེས་པར་འབྱུང་བ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པར་ཡོངས་སུ་བརྟགས་ན་ལེན་པར་བྱེད་དོ། །ཅིག་ཤོས་ནི་མ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་ བྱ་བ་ནི་བདག་མེད་པ།མཐོང་བ་གོམས་པར་གྱུར་པས་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །བཤད་མ་ཐག་པས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བདག་མེད་པ་ཉིད་མཐོང་བའི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་སོ། །དེ་འཇུག་པ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྐྱེ་བ་དང་སྐྱོན་འཇུག་པ་ན་སྟེ། སྐྱེ་བ་འཇུག་པ་དང་ཉེས་པ་འཇུག་པ་ན་འཁོར་བ་དང་། སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་ཡང་འབྱུང་བར་འགྱུར་ རོ།།དེ་བདེན་ཐ་དད་བདག་ཉིད་ཀྱིས། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་བདག་མེད་པ་མཐོང་བའི་དེ་དག་ཁྱད་པར་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་བདེན་པ་ནི་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །ཐ་དད་པ་ནི་བདག་ཏུ་ལྟ་བ་དང་འགལ་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །བདག་ཉིད་ནི་སེམས་རང་གི་ངང་གིས་འཇུག་པ་ཉིད་ཀྱིས་རང་བཞིན་ཉིད་ཡིན་པའི་ ཕྱིར་རོ།།ཚིག་གསུམ་ཟླས་དབྱེ་བ་བྱས་ནས་དངོས་པོའི་རྐྱེན་བྱའོ། །དེ་ཉིད་ནི་བདེན་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་འཆད་པར་བྱེད་དོ། །བདེན་པ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་འབད་རྩོལ་གྱི་རྩོམ་པ་མི་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བདག་མེད་པ་ཉིད་ཀྱི་མཐོང་བ་ཡང་དག་པ་ཡིན་ན། དེ་བསལ་བར་བྱ་བའི་དེ་ གོམས་པར་གྱུར་པ་ཇི་ལྟར་ན་འབད་རྩོལ་རྩོམ་པར་བྱེད་དེ་ཡང་སྔར་བཅད་ཟིན་ཏོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི།འཚེ་བ་མེད་དང་ཡང་དག་དོན། །རང་བཞིན་ལ་ནི་ཕྱིན་ལོག་གི་།བརྩོན་དང་ལྡན་ཡང་གནོད་མེད་དེ། །བློ་ནི་དེ་ཕྱོགས་འཛིན་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཉོན་མོངས་པ་ཉིད་མེད་པའི་ཕྱིར་ནད་མེད་ པ་སྟེ།ཡོངས་སུ་གདུང་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཉིད་ནི་གདུང་བ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་འདིས་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། །ཇི་ལྟར་ན་གདུང་བ་མེད་པ་ཡིན་ཞེ་ན། ཡང་འཁོར་བའི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །གླེགས་བམ་ལ་ལས་སྐྱོན་མེད་པ་ཞེས་འབྱུང་སྟེ། དེ་ནི་འཐད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །མཆོང་ཞིང་འགྲོ་བ་ལ་ སོགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་འདི་ལྟར་སྤྲེ་འུར་གྱུར་པའི་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ།སྔོན་གོམས་པའི་དབང་གིས་བསོད་སྙོམས་ལ་སོགས་པར་རྒྱུ་བའི་དུས་ན་མཆོང་ཞིང་འགྲོ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལུང་ཡིན་ནོ།

彼遍断已而行，故为善行。若问如何？说"于世间亦"等。"彼因"者，谓欲为乐因之事。"背彼"者，即违品。未断我见者，为外道离贪者。"彼不欲故"者，由自不欲故。
如是彼虽由不欲下地痒、病、刺等而断分别，然于上地出离等相遍察而取。"非余"者，非由见无我习练者。"如前说"者，由见无我性相。"彼转时"者，生及过失转时，即生转及过失转时，轮回及凡夫亦生。
"彼真异自性"者，为见无我彼等差别。真者，以无颠倒故。异者，以违我见故。自性者，以心自然转故为自性故。
三词分别后作事缘。即由"真性"等而释。由真性故不作勤勉，谓若见无我性为真，为除彼而习练，如何作勤勉，如前已断："于无害真义，自性颠倒勤，虽具亦无害，智取彼分故。"
由无烦恼故无病，以无遍恼故。即由"无恼"此而说。若问如何无恼？说"复轮回苦"等。有本出"无过"，彼不应理。
"跳行等"者，如是昔为猿离贪者，由先习力于乞食等行时跳行，此为教。

།དམངས་རིགས་བརྗོད་པ་ལ་སོགས་པའི་ཀུན་ཏུ་སྤྱོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། དཔེར་ན་འཕགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་པི་ལིན་དའི་ བུ་སྐྱེ་བ་མང་པོར་བྲམ་ཟེར་སྐྱེས་པའི་ཕྱིར།དེ་སྔོན་གོམས་པའི་དབང་གིས་ཐམས་ཅད་ལ་དམངས་རིགས་ཀྱི་ཚིག་རབ་ཏུ་བརྗོད་པ་ལྟ་བུའོ། །ལུང་དུ་མ་བསྟན་ཏེ། དགེ་བ་དང་མི་དགེ་བ་དང་བྲལ་བའི་སེམས་ཀྱིའོ། །སྨྲ་བ་པོ་ཉིད་ལ་སོགས་པའི་ཞེས་བྱ་བའི་སོགས་པའི་སྒྲས་ནི་ཡོད་པ་ཉིད་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ སོགས་པ་གཟུང་ངོ་།།དེ་སྐད་དུ་ཡང་། མངོན་པའི་ང་རྒྱལ་ཅན་གང་ཞིག་།ཤེས་བྱ་གཞལ་བྱ་ཉིད་དང་། དངོས་པོ་ཉིད་སོགས་མཚན་ཉིད་ཅན། །གཏན་ཚིགས་དག་གིས་བསལ་ནུས་ན། །དེ་ནི་སུ་ཞིག་རྟོག་པར་འགྱུར། །ཞེས་སྨྲའོ། །གཞན་དུ་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡང་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པ་ལ་སོགས་པར་རོ། །གང་གི་ཆ་འཕེལ་ བ་དང་འགྲིབ་པ་མེད་པ་དེ་ནི་ཐེར་ཟུག་ཏུ་གནས་པ་ཞེས་བརྗོད་དོ།།དེ་རྟག་པ་ཉིད་ནི་ཐེར་ཟུག་ཏུ་གནས་པ་ཉིད་ཀྱིས་རྟག་པ་ཉིད་དོ། །འགལ་བ་དམིགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཟད་པ་དང་རྟག་པ་དག་འགལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །རེས་འགའ་འབྱུང་བ་དམིགས་པ་ལ་སོགས་པའི་སྒྲས་ ནི་བྱས་པ་དང་།རྐྱེན་གྱི་བྱེ་བྲག་གིས་ཐ་དད་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་འབྱུང་ངོ་། །བདག་ཏུ་ལྟ་བ་སྔོན་དུ་སོང་བ་ཅན་གྱི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། ཉོན་མོངས་པ་ནི་ང་རྒྱལ་དང་ཐེ་ཚོམ་ལ་སོགས་པའོ། །ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་ནི་ངོ་ཚ་མེད་པ་དང་རྒོད་པ་དང་སེར་སྣ་ལ་སོགས་པའོ། །གཏན་ཚིགས་ གཉིས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་ཟད་པའི་ཐབས་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་བཤད་པ་གང་ཡིན་པའོ།།རྒྱུ་འགལ་བ་ཡང་དེ་ཡིན་ལ་རང་བཞིན་ཡང་ཡིན་པ་དེ་གོམས་པ་འདི་ལ་ཡོད་པ་ཞེས་བྱ་བར་ཚིག་རྣམ་པར་སྦྱར་རོ། །དཔེར་ན་གང་མེ་ལ་སོགས་པའི་རྒྱུ་འགལ་བའི་རང་བཞིན་ ཡོད་པ་ལྟ་བུའོ།།དེ་ལྟ་བུར་གྱུར་པ་མ་ཡིན་པའི་ཆོས་རྣམས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་སྦྱོར་བ་གཉིས་པའོ། །གཏན་ཚིགས་སྔ་མ་མ་གྲུབ་པ་མ་ཡིན་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྒྱུ་འགལ་བའི་རང་བཞིན་གོམས་པ་ཅན་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་བཤད་པའོ། །འདི་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཉིས་པ་ཡང་ ངོ་།།ལ་ལར་འགའ་ཞིག་བསྟན་ཟིན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནི། རྒྱུའི་ངོ་བོ་རྟོགས་པའི་ཕྱིར། དེའི་མི་མཐུན་ཕྱོགས་ཀྱང་དེས་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་འགལ་བའི་རྐྱེན་བསྟན་པར་མཛད་པ་ཡིན་ནོ། །དུས་མང་པོར་ཡང་རྣམ་པ་མང་པོས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་རྒྱུ་འགལ་བའི་རང་བཞིན་གོམས་པ་ ཡོད་པ་ཅན་ཡང་བསྟན་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ།

"说首陀罗等行为"者，如圣阿罗汉毗邻陀子因多生生为婆罗门，故由昔习力对一切说首陀罗语。无记者，离善不善之心的。"说者性等"之等字，摄"有性"等。
如是亦说："若有增上慢，所知所量性，事性等为相，能以因遮除，彼谁当分别？"
"转异"者，即成不退等。无增减分者，说为恒住。彼常性即由恒住性为常性。"相违品证"者，以尽与常相违故。"有时生证"等字，出"所作"及"由缘差别异性"等。
"我见为先"等中，烦恼为慢、疑等。随烦恼为无惭、掉举、悭等。"第二因"者，即说"无尽方便"等。
"违因自性此习有"为语法组合。如有火等违因自性。"非如是法"等为第二相应。"前因非不成"者，即由"违因自性习者"等说。"此亦非"者，第二亦然。
"于一处已说故"者，由了知因体性，彼违品亦由彼成等显示违缘。由"多时亦多相"等，亦已显示有违因自性习。

།གལ་ཏེ་འབྲུའི་རྒྱུན་ཚིག་པ་ཡང་ནུས་པའི་ངོ་བོར་གནས་པའི་ཕྱིར་སྦྱོར་བ་དང་པོའི་འབྲུ་ལ་སོགས་པའི་དཔེ་ནི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བས་སྟོང་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། འབྲུ་ལ་སོགས་པའི་རྒྱུན་ནུས་པའི་ངོ་བོའི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། འབྲུ་ལ་སོགས་པའི་རྒྱུན་ནུས་པའི་ངོ་བོའི་ གནས་སྐབས་རྒྱུན་ཆད་པའི་རྒྱུའི་ཕྱིར་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་དང་བྲལ་བ་ཉིད་ཀྱི་རྩོད་པ་དེ་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་རོ།།འབྲུ་ལ་སོགས་པ་ངོ་བོ་དམིགས་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱིར་གྱུར་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཤིན་ཏུ་རྒྱུན་ཆད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་གང་ལས་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་དང་བྲལ་བ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་དེ་ཤིན་ཏུ་རྒྱུན་ ཆད་པ་ཇི་ལྟར་རྟོགས་པ་ཡིན་ཞེ་ན།གང་ཞིག་གང་ལ་དམིགས་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱིར་གྱུར་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །གང་ལ་རྒྱུའི་རང་བཞིན་རིག་པའི་མཚན་ཉིད་ཡོད་པ་ཞེས་ཚིག་རྣམ་པར་སྦྱར་རོ། །རྒྱུའི་རང་བཞིན་ནི་དེའི་མཚན་ཉིད་དོ། །དེ་ཤེས་པ་དེ་ཉིད་སྒོ་ཡིན་ལ་དེས་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་སྟེ། ངེས་པ་བཟློག་པ་ཞེས་བྱ་བ་གནོད་པ་ཅན་གྱི་ཕྱོགས་ཀྱི་རང་གི་ངོ་བོ་གང་ལ་ཡོད་པ་དེ་ལ་དེ་སྐད་ཅེས་བྱའོ། །དཔེར་ན་རླུང་ལ་སོགས་པ་ལྟ་བུའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རླུང་ལ་སོགས་པའི་ནད་གཞི་སེལ་བའི་སྒོ་ནས་དེའི་གཉེན་པོ་ཏིལ་མར་ལ་སོགས་པ་ངེས་པར་བྱས་པ་ལྟ་བུའོ། །གཏན་ཚིགས་གསུམ་པ་ཡང་མ་གྲུབ པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི།གང་ཞིག་གང་ཟད་པའི་ཐབས་རིག་པ་མ་ཡིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་བཤད་པ་གང་ཡིན་པའོ། །དེ་ཉིད་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཀུན་སྟོན་པར་མཛད་པའོ། །རྗེས་སུ་སྟོན་པའི་ཆོ་འཕྲུལ་ཞེས་གྲགས་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ཆོ་འཕྲུལ་ནི་རྣམ་པ་གསུམ་སྟེ། དེ་ལ་རྫུ་འཕྲུལ་ མངོན་པར་ཤེས་པ་ནི་རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་ཆོ་འཕྲུལ་ལོ།།གཞན་གྱི་སེམས་མངོན་པར་ཤེས་པ་ནི་ཀུན་སྟོན་པའི་ཆོ་འཕྲུལ་ལོ། །ཟག་པ་ཟད་པའི་མངོན་པར་ཤེས་པ་ནི་རྗེས་སུ་སྟོན་པའི་ཆོ་འཕྲུལ་ལོ། །དེའི་འབྲས་བུ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཀུན་ཏུ་སྟོན་པ་ལ་ཡང་དེ་སྐད་ཅེས་བསྟན་ཏོ། །ཇི་ལྟར་ན་ཀུན་སྟོན་པ་ ལ་སྐྱོབ་པ་ཞེས་བརྗོད་ཅེ་ན།དེའི་ཕྱིར་གང་གིས་སེམས་ཅན་རྣམས་སྐྱོབ་པར་མཛད་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་སོ། །རྒྱུ་སྔ་མ་སྔ་མས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འགྲོ་བ་ལ་ཕན་པར་བཞེད་པ་ཉིད་དང་། སྟོན་པ་ཉིད་ཀྱིས་བདེ་བར་གཤེགས་པ་ཉིད་དང་། བདེ་བར་གཤེགས་པ་ཉིད་ཀྱིས་སྐྱོབ་པ་ཉིད་བསྒྲུབས་པ་ཡིན་ནོ། །གང་གི་ཕྱིར་ འགྲོ་བ་ལ་ཕན་པར་བཞེད་པ་དེའི་ཕྱིར་ཐབས་རྣམས་ལ་ནི་མངོན་སྦྱོར་མཛད་དོ།།དེ་བས་ན་བསྟན་པ་ཉིད་བརྙེས་པ་ཡིན་ནོ། །ཐབས་གོམས་པ་ཅན་ཐབས་ལས་བྱུང་བ་བདེ་བར་གཤེགས་པ་ཉིད་བརྙེས་པ་ཡིན་ནོ།

若问：种子相续虽断，由住于功能体性故，第一相应中种子等喻是否空无所立？说"种子等相续功能体性"等。配为：种子等相续功能体性位断绝因故，无有彼离所立性诤。
凡种子等成为体性所缘相者，由极断绝故，由此离所立性。若问：如何了知彼极断绝？故说"若于何所缘相"等。配为：于何有因自性了知相。因自性为彼相，彼知即为门，由彼所立，即决定遮，谓有能害品分自性者，说为彼。如风等，即如由遣除风等病基门中决定其对治芝麻油等。
"第三因亦不成"者，即由"若于何尽方便非了知"等所说。"即彼"者，为遍示。"名随示神变"者，神变有三：神足神通为神足神变，他心神通为遍示神变，漏尽神通为随示神变。由是彼果故，于遍示亦如是说。
若问：如何说遍示为护？故说"由彼护有情"。"由前前因"者，由欲利众生性成说者性，由说者性成善逝性，由善逝性成护性。由欲利众生故，于诸方便作现加行，故得说者性。由具方便、从方便生，得善逝性。

།ཐབས་ལས་བྱུང་བ་དང་དེའི་རྒྱུ་མངོན་སུམ་དུ་མཛད་ནས་དེ་དག་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་བསྟན་ པར་མཛད་པའི་ཕྱིར་སྐྱོབ་པ་ཉིད་བརྙེས་པ་ཡིན་ནོ།།འབྲས་བུ་ཕྱི་མ་ཕྱི་མ་རྟོག་པའི་སྒོ་ནས་རྒྱུ་ཕྱི་མ་གྲུབ་པ་ཡང་དག་པར་སྟོན་པས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འབྲས་བུ་ཕྱི་མ་ཕྱི་མའི་རྒྱུ་ནི་ཕྱི་མ་ཕྱི་མ་ཡིན་ཏེ། སྔ་མ་སྔ་མ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དེ་གྲུབ་པ་ཡང་དག་པར་སྟོན་པས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྐྱོབ་པ་ཉིད་ཀྱིས་བདེ་བར་ གཤེགས་པ་ཉིད་དང་།བདེ་བར་གཤེགས་པ་ཉིད་ཀྱིས་བསྟན་པ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་དོ། །བསྟན་པའི་ངོ་བོ་ཅན་གྱི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྲིད་པའི་རྗེས་སུ་དཔག་པས་ཤིན་ཏུ་མི་སྲིད་པ་དགག་པ་བསྟན་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི། དེ་ལྟ་བུར་གྱུར་པ་ཉིད་ཡིན་གྱི། འདི་ཉིད་ཅེས་བསྟན་པ་ ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།ཡང་ན་སྐྱེས་བུའི་དོན་ལ་ཉེ་བར་མཁོ་བའི་དངོས་པོ་ཡོངས་སུ་མཁྱེན་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་གྱི་ཚད་མ་ཉིད་བསྟན་པའི་ངོ་བོ་ཅན་ཡིན་གྱི། སྲོག་ཆགས་ཀྱི་གྲངས་ལ་སོགས་པ་ཡོངས་སུ་ཤེས་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །བདེན་པ་བཞི་ནི་སྟོན་མཛད་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སྡུག་ བསྔལ་གྱི་བདེན་པ་ནི་ཉེ་བར་ལེན་པའི་ཕུང་པོ་ལྔའོ།།ཀུན་འབྱུང་གི་བདེན་པ་ནི་གཙོར་སྲེད་པ་དང་མ་རིག་པའོ། །འགོག་པའི་བདེན་པ་ནི་སྡུག་བསྔལ་རབ་ཏུ་ཞི་བའོ། །ལམ་གྱི་བདེན་པ་དེ་ནི་ཐོབ་པའི་ཐབས་བདག་མེད་པ་ཉིད་མཐོང་བའོ། །དེ་ལ་བདེན་པ་རེ་རེ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་དེ་ལ་སྐྱེ་བ་དང་འཇིག་ པ་ཅན་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་མི་རྟག་པའོ།།མི་མཐུན་པར་གྱུར་པའི་ཕྱིར་སྡུག་བསྔལ་བའོ། །བདག་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་སྟོང་པའོ། །བདག་ཉིད་རང་གི་རང་བཞིན་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་བདག་མེད་པའོ། །བསྡུས་ནས་བྱེད་པའི་ཕྱིར་ཀུན་འབྱུང་བ་ཉིད་དོ། །རྒྱུའི་རྩ་བ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རྒྱུའོ། །རང་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་འབྲས་ བུ་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རྐྱེན་ནོ།།འབྲེལ་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རབ་ཏུ་སྐྱེ་བའོ། །ཕུང་པོ་ཞིག་པའི་ཕྱིར་འགོག་པའོ། །ཡོངས་སུ་གདུང་བ་ཐམས་ཅད་ཞི་བའི་ཕྱིར་ཞི་བའོ། །ཕན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་དང་མངོན་པར་འདོད་པ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་གྱི་ནོམ་པའོ། །སྐྱོན་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་ངེས་པར་འབྱུང་བའོ། །འཁོར་བ་ ལས་ངེས་པར་འབྱུང་བའི་ཐབས་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ལམ་མོ།།རིགས་པ་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་རིགས་པའོ། །ཡང་དག་པར་གྲུབ་པའི་དོན་གྱིས་ན་སྒྲུབ་པའོ། །ཤིན་ཏུ་ཡང་དག་པར་འདྲ་བར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་ངེས་པར་འབྱིན་པ་ཉིད་དོ།

由现证从方便所生及其因，而无颠倒宣说彼等故，得护性。"由思后后果门而正示后因成就"者，后后果之因为后后，即前前之义。"由正示彼成就"者，由护性成善逝性，由善逝性成说者性等而成立。
"具说体性"者，义为：由有比量极不可能遮遣所说者即如是性，非说此性。或者，具说体性为量性，其相为遍知人义所需事，非了知有情数等相。
"四谛即能说"中，苦谛为五取蕴，集谛主要为爱及无明，灭谛为苦完全寂灭，道谛为得彼方便见无我性。
"于彼一一谛"等中，由有生灭故无常，由不顺故苦，由离我故空，由离自体自性故无我。由摄集作故为集，由为因根本故为因，由作自随顺果故为缘，由系属因相故为遍生。由蕴灭故为灭，由一切遍恼寂故为寂，由为利益及所欲故为妙，由离一切过故为出离。由为出离轮回方便故为道，由具理故为如理，由真实义成故为成就，由极正等作故为出离性。

།སྡུག་བསྔལ་དང་ཀུན་འབྱུང་གི་བདེན་པ་དག་ནི་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་ངོ་བོར་རབ་ཏུ་གྲུབ་ པ་ཉིད་ཀྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི།སྡུག་བསྔལ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་བློ་དང་། །སྲེད་པ་ཀུན་ནས་འཆིང་བའི་རྒྱུ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །སྡུག་བསྔལ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཉིད་དུ་རབ་ཏུ་བསྒྲུབས་པ་ཡིན་ནོ། །སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ནི་ཇི་སྐད་དུ་བཤད་པའི་ཀུན་འབྱུང་གི་བདེན་པ་དག་ཡིན་པ་དེ་བས་ན། རེ་ཞིག་སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྣམ་པ་དང་། ཀུན་འབྱུང་གི་རྣམ་པ་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་རབ་ཏུ་བསྒྲུབས་པ་ཡིན་ཏེ། ཟག་པ་དང་བཅས་པ་འབྲས་བུར་གྱུར་པ་སྡུག་བསྔལ་དང་། རྒྱུར་གྱུར་པ་ཀུན་འབྱུང་གི་ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བས་ན་དེའི་རྒྱུ་ཅན་གྱི་དངོས་པོའི་ཁྱད་པར་དང་། ལྷག་མ་ཀུན་འབྱུང་གི་རྣམ་པར་གྲུབ་པར་འགྱུར་རོ། །དེའི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཀུན འབྱུང་དང་སྦྱར་རོ།།གང་ལ་དེའི་རྒྱུ་ཡོད་པ་དེ་ནི་རྒྱུ་ཅན་ནོ། །དེའི་རྒྱུ་ཅན་ཡང་དེ་ཡིན་ལ་དེ་ནི་རྒྱུ་ཅན་གྱི་དངོས་པོ་སྟེ། སྡུག་བསྔལ་གྱི་བདེན་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དེའི་ཁྱད་པར་ནི་མི་རྟག་པ་དང་སྟོང་པ་དང་། བདག་མེད་པའི་རྣམ་པའོ། །ལྷག་མ་ཀུན་འབྱུང་གི་རྣམ་པ་ནི་རྒྱུ་དང་རྐྱེན་དང་རབ་ཏུ་སྐྱེ་བའི་རྣམ་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་དག་ནི་སྡུག་བསྔལ་དང་ཀུན་འབྱུང་གི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བའི་ངོ་བོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །བདག་མེད་པ་ཉིད་གོམས་པས་ཉོན་མོངས་པ་འགོག་པ་ཡོད་པ་རབ་ཏུ་བསྒྲུབས་པས་འགོག་པའི་འགོག་པ་ནི་རྣམ་པར་བསྒྲུབས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཡོད་ན་རྣམ་པ་ལྷག་མ་ཞི་བ་ལ་སོགས་པ་གྲུབ་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་བཞིན་དུ་ལམ་ཡང རྒྱུ་དེ་ཡང་གནོད་པ་ཅན་ཉིད་ནི་བདག་མེད་མཐོང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་སྡུག་བསྔལ་རབ་ཏུ་ཞི་བའི་ཐབས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ།།དེ་བསྟན་པས་རྣམ་པ་ལྷག་མ་གྲུབ་བོ། །འཁོར་བའི་སྡུག་བསྔལ་དང་རྒྱུ་དང་རབ་ཏུ་ཞི་བ་དང་ཐབས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཟླས་དབྱེ་བའོ།། །།ཚད་མ་རྣམ་འགྲེལ་གྱི་འགྲེལ་བཤད། བམ་པོ་བཞི་བཅུ་རྩ་དྲུག་པ། ཕུང་པོ་སྟེ་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཟུགས་དང་། ཚོར་བ་དང་། འདུ་ཤེས་དང་། འདུ་བྱེད་དང་། རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་བའོ། །སྡུག་བསྔལ་རྣམ་པ་གསུམ་ནི། སྡུག་བསྔལ་གྱི་སྡུག་བསྔལ་ཉིད་དང་། འགྱུར་བའི་སྡུག་བསྔལ་ཉིད་དང་། འདུ་བྱེད་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་ཉིད་དོ། ། དེ་ལ་ཚོར་བ་སྡུག་བསྔལ་ནི་དངོས་སུ་སྡུག་བསྔལ་གྱི་སྡུག་བསྔལ་ཉིད་ཀྱིས་སྡུག་བསྔལ་ཡིན་ཏེ། དེའི་རྒྱུ་དེའི་རྐྱེན་ནི་བརྒྱུད་པའི་སྒོ་ནས་ཡིན་ནོ། །ཚོར་བ་བདེ་བ་ནི་དངོས་སུ་འགྱུར་བའི་སྡུག་བསྔལ་ཉིད་ཀྱིས་སྡུག་བསྔལ་ཡིན་ཏེ། དེའི་རྒྱུ་དེའི་རྐྱེན་ནི་བརྒྱུད་པའི་སྒོ་ནས་ཡིན་ནོ།

"由苦谛与集谛成就能立体性"者，如说："苦为颠倒心，爱为系缚因"等。苦成就为所立，能立为如前所说集谛，故先依次成立苦相与集相。由说"有漏果为苦，因为集"故。因此，成就彼因所具事之差别及余集相。
"彼"者，配集。有彼因者为有因，彼有因亦是彼，即有因事，为苦谛义。彼差别为无常、空、无我相。余集相为因、缘、遍生相，彼等为苦与集差别体性故。
由修无我性灭烦恼有性成就，故成立灭之灭。彼若有，则余相寂等得成。如是道亦由"彼因亦能害即见无我"等，显示苦完全寂灭方便。由显示彼，余相得成。轮回苦、因、寂灭、方便为对分。
量理论释第四十六品：蕴即色等者，为色、受、想、行、识。三苦为：苦苦性、坏苦性、行苦性。其中苦受直接以苦苦性为苦，其因缘则由间接门。乐受直接以坏苦性为苦，其因缘则由间接门。

།ཚོར་བ་བདེ་བ་ཡང་མ་ཡིན་སྡུག བསྔལ་བ་ཡང་མ་ཡིན་པ་ནི་དངོས་སུ་འདུ་བྱེད་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་ཉིད་ཀྱིས་སྡུག་བསྔལ་ཏེ།དེའི་རྒྱུ་ནི་བརྒྱུད་པའི་སྒོ་ནས་ཡིན་ནོ། །འགྲོ་བ་དང་འོང་བ་རབ་ཏུ་བསྒྲུབས་སུ་ཟིན་ཀྱང་ཡང་རྣམ་པ་གཞན་གྱི་སྒོ་ནས་རབ་ཏུ་བསྒྲུབས་པའི་ཕྱིར་ཡང་གལ་ཏེ་སེམས་ཅན་སྔ་མ་གཞན་འགའ་ཞིག་ལས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་འཇིག་ རྟེན་རྒྱང་པན་པའི་དོགས་པ་བསུ་བ་ཡིན་ནོ།།དེ་ལ་དང་པོར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གོམས་པར་མ་བྱས་པའི་རྟེན་དང་བྱིས་པའི་གནས་སྐབས་ན་ཡང་ངོ་། །གང་ལ་གོམས་པ་མ་མཐོང་བ་ཅན་འདིས་ནི་གོམས་པ་མ་བྱས་པ་ཉིད་སྟོན་པ་སྔོན་དུ་སོང་བ་ཅན་ཉིད་ཡིན་ན་གཞན་ལ་གསལ་བ་བསྒྲུབས་པས། སྐྱེ་བ་འདི་ལ་གོམས་པ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་ཤུགས་ཀྱིས་འཇིག་རྟེན་སྔ་མར་གོམས་པ་སྔོན་དུ་སོང་བ་ཅན་ཉིད་ཡིན་པར་འགྱུར་བ་དེ་ལྟར་ན་སྐྱེ་བ་སྔ་མ་གྲུབ་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་དང་འདྲ་བར་འཇིག་རྟེན་སྔ་མར་གོམས་པ་སྔོན་དུ་སོང་བ་ཅན་མ་མཐོང་དུ་ཟིན་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཇི་ལྟར་སྐྱེ་བ་འདི་ལ་སྔར་ཇི་སྐད་དུ་བཤད་པའི་ཡོན་ཏན་མིག གསལ་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི།འཇིག་རྟེན་སྔ་མར་གོམས་པ་སྔོན་དུ་སོང་བ་ཅན་མེད་ན་མི་རིགས་དེའི་དབང་གིས་གོམས་པ་སྔོན་དུ་སོང་བ་ཅན་དུ་གྲུབ་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་འཇིག་རྟེན་སྔ་མར་གོམས་པ་སྔོན་དུ་སོང་བ་ཅན་མ་མཐོང་དུ་ཟིན་ཀྱང་ངོ་། །དང་པོར་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་ལ་གསལ་བར་ཁས་ལེན་ན། བྱིས་ པས་གོམས་པར་མ་བྱས་པའི་གནས་སྐབས་སུ་འཇིག་རྟེན་སྔ་མར་གོམས་པ་སྔོན་དུ་སོང་བ་ཅན་མེད་པ་ཤུགས་ཀྱིས་གོམས་པ་སྔོན་དུ་སོང་བ་ཅན་མ་ཡིན་ཏེ།དང་པོ་ཐམས་ཅད་གདོན་མི་ཟ་བར་གསལ་བར་འདོད་པར་འགྱུར་ན། གོམས་པ་མཐོང་བ་སྔོན་དུ་སོང་བ་ཅན་དེ་ཡང་འགལ་བ་ཡིན་ཏེ་དེ་མ་མཐོང་བའི་ ཕྱིར་རོ།།དེ་ཡང་སྔོན་དུ་རང་བཞིན་མཚུངས་པར་བྱས་པ་ཉིད་ཡིན་མོད་ཀྱི་ཞེས་བྱ་བ་སྐྱེ་བ་སྔ་མ་དང་རང་བཞིན་འདྲ་བ་དེས་བྱས་པ་ཡིན་ན་ཡང་ངོ་། །དེ་བས་ན་ཚེ་སྔ་མར་གོམས་པ་སྔོན་དུ་སོང་བ་ཅན་མེད་པ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ལ་དཔེ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བས་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱང་སངས་རྒྱས་པ་ལ་བརྗོད་པར་བྱའོ། །དཔེ་བསྒྲུབ་པར་ བྱ་བས་སྟོང་པ་མ་ཡིན་ནམ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཞན་ལ་དཔེ་ལས་འཇིག་རྟེན་སྔ་མར་གོམས་པ་སྔོན་དུ་སོང་བ་ཅན་ཉིད་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་མ་ཡིན་ཏེ།ཐོག་མ་མེད་པ་ཅན་ཉིད་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་འདིས་ནི་འདི་སྐད་དུ་གོམས་པ་སྔོན་དུ་སོང་བ་ཅན་ཉིད་སྤྱི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ དེ་ལས་ཡང་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བས་སྟོང་པ་ཉིད་མ་ཡིན་པ་དང་།གྲུབ་པ་ལ་སྒྲུབ་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དང་པོའི་གསལ་བ་གོམས་པ་མཐོང་བ་སྔོན་དུ་སོང་བ་ཅན་ཉིད་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།

非苦非乐受直接以行苦性为苦，其因则由间接门。虽已成立去来，但由另一门成立故，以"若从某前有情"等迎接顺世外道疑问。
"最初"者，即未修习所依及婴儿位时。"未见修习者"表明未修习性为先，由成立他处明显，因见此生有修习故，由势力成为前世有修习为先。如是则成立前生。
同样，"虽未见前世有修习为先"者，如此生前所说功德明显者，若无前世修习为先则不应理，由彼力成就有修习为先。如是，虽未见前世有修习为先。若许最初贪等明显，则于婴儿未修习位，无前世修习为先者，由势力非有修习为先，因一切最初必定许为明显故。彼见修习为先亦相违，因未见彼故。
"彼亦虽是先作同性"者，即由前生同性所作。故于成立前世无修习为先之所立，对佛教徒亦当说喻所立空。
"岂非喻所立空耶"者，非谓由他处喻未成就前世有修习为先故。因所立即是无始性故。此说：总所立为有修习为先性，彼所立非复空所立，非成立已成，因最初明显无见修习为先故。

།དེ་ལྟར་ཐོག་མ་མེད་པ་ཅན་ཉིད་གྲུབ་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བསྟན་ཏེ། །གཏན་ཚིགས་འདིའི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གསལ་བའི་ཞེས་བྱ་བ་འདིའོ། །དེའི་རྒྱུ་ ཉིད་ལ་ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་ནི་དེ་ལ་མ་འཁྲུལ་པ་ཅན་ཉིད་ཡིན་ལ།དེ་དང་འགལ་བའི་ཡང་འཁྲུལ་པ་ཉིད་ཡིན་པ་དེ་ལྟར་ན་ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་འགལ་བ་དམིགས་པའོ། །དེའི་རང་བཞིན་ངེས་པའི་ཡོན་ཏན་ལ་བརྟེན་པ་ཡིན་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བད་ཀན་གྱི་རང་བཞིན་དུ་ངེས་པའི་ཡོན་ཏན་གང་ཡིན་པ་དེ་དེ་ལ་བརྟེན་པ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བའི་ དོན་ཏོ།།རང་བཞིན་དེའི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཁྲིས་པའི་རང་བཞིན་གྱིའོ། །དེ་ཙམ་གྱི་རྒྱུ་ཅན་ཉིད་ལ་ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་དེ་ནི་དེ་མཚུངས་པ་ཡོད་ན་དེ་མི་མཚུངས་པ་མེད་པ་ཉིད་ཡིན་ལ་དེ་དང་འགལ་བ་ནི་མི་མཚུངས་པ་ཉིད་ཡིན་པ་དེ་ལྟར་ན་ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་འགལ་བ་དམིགས་པའོ། །ཐལ་བ་དང་ཐལ་བ་ཟློག་པ་དག་མ་ངེས་པ་ ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྒྱུ་མཚུངས་པ་ཅན་ཞེས་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་མཚུངས་པར་འགྱུར་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཐལ་བ་མ་ངེས་པ་ཡིན་ཏེ།གཟུགས་ལ་སོགས་པ་མཚུངས་པ་མེད་པ་དག་ལ་ཡང་རྒྱུ་མཚུངས་པ་ཅན་ཉིད་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གང་ཞིག་གང་མཚུངས་སུ་ཟིན་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཟློག་པ་མ་ངེས་ པ་ཡིན་ཏེ།གཟུགས་ལ་སོགས་པ་འབྱུང་བ་ཙམ་གྱི་རྒྱུ་མཚུངས་པ་ཡོད་ཀྱང་མཚུངས་པ་མ་ཡིན་པ་དམིགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཟུགས་ལ་སོགས་པ་འབྱུང་བའི་རྒྱུ་ཅན་ཉིད་ཡིན་པར་འདོད་པ་མ་ཡིན་ནམ། དེ་ཇི་ལྟར་ན་ཐལ་བ་དང་བཟློག་པ་ལས་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ཕྱོགས་སུ་བྱེད་ཅེ་ན། དེ་ཙམ་རྒྱུ་ཉིད་ཡིན་པ་ གསལ་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་སོ།།གལ་ཏེ་ཐལ་བ་ལ་འབྱུང་བ་རྣམས་ཀྱང་ཕྱོགས་སུ་བྱས་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ཆོས་མངོན་པ་ལས་འབྱུང་བའི་རྒྱུ་ཅན་ཉིད་ཡིན་པར་མཚུངས་ན་ཡང་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་ཁྱད་པར་ཁས་ལེན་པ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་ཐལ་བ་འབྱུང་བ་ལ་ཡང་ཕྱོགས་སུ་བྱེད་ན་གཟུགས་ལ་སོགས་ པའི་འབྱུང་བའི་རྒྱུ་མཚན་དུ་མཚུངས་པ་ཡང་མཚུངས་པ་ཐོབ་པར་འགྱུར་བ་དེ་ལྟར་ན་དེའི་ཚེ་ཁས་བླངས་པ་ལས་ཉམས་པར་འགྱུར་རོ།།དེ་ལྟར་ནི་འགྱུར་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ལན་འདེབས་པར་བྱེད་དེ། གལ་ཏེ་དེ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རང་གི་གྲུབ་པའི་མཐའ་ལའོ། །བསྡུས་པའི་དོན་ལས་འདོད་པ་དང་མི་འདོད་པ་བདག་ པོར་གྱུར་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཐ་དད་པ་ཉིད་དུ་བསྒྲུབས་པའི་འབྱུང་བ་རྣམས་ནི་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ཐ་དད་པ་རྣམས་ཀྱི་རྒྱུ་ཡིན་ཞེས་གྲུབ་པའི་མཐའ་ལས་ཁས་བླངས་པ་ཡིན་ལ།འབྱུང་བ་ཙམ་དུ་སྨྲ་བའི་འབྱུང་བ་ཐ་དད་པ་མེད་པ་ཉིད་དག་ལས་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ཐ་དད་པ་སྐྱེ་བར་འདོད་པ་དེའི་ཚེ་ཐལ་བ་ནི་འདི་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ ཡིན་ནོ།།འབྱུང་བའི་རང་བཞིན་གྱི་ཁྱད་པར་ལས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གྱུར་པའི་ཁྱད་པར་ཐོབ་པ་ལས་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།

如是显示成就无始性。"此因"者，即此"明显"。彼因性之能遍即于彼无错乱性，与彼相违即错乱性，如是为能遍相违所见。
"依彼自性决定功德"者，义为依止于决定为痰性之功德。"彼自性"者，即胆汁自性。彼量因性之能遍，即有彼相同则无不相同性，与彼相违即不相同性，如是为能遍相违所见。
"应成与应成返遮皆不定"者，"有同因者"等应成不定，因于色等不相同者亦有同因性故。"虽某与某相同"等返遮不定，因色等虽有大种量因相同而见不相同故。
岂不许色等为大种所生性？云何于应成与返遮以色等为宗？故说"因彼量因性明显故"。若于应成亦以诸大种为宗故者，虽阿毗达磨说同为大种所生性，然许色等差别。若于应成亦以大种为宗，则色等大种因相同亦应得相同，如是则时违背所许。
以"如是则"等作答。"若于彼"者，即于自宗。略义中由爱非爱为增上者成立差别性之诸大种，许为色等差别之因，而唯说大种论者许无差别大种生色等差别时，此应成则无。"由大种自性差别"者，义为由得转变差别。

།གལ་ཏེ་རང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་གྱུར་པའི་ཁྱད་པར་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། རྒྱུ་མཚན་མེད་པར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །ངེས་པ་མི་རུང་བའི་ཕྱིར་ཏེ་གྱུར་པ་ཐམས་ཅད་ལ་འགྱུར་རོ་ ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།བརྟགས་པ་ཡང་རིགས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རིགས་པ་དང་ལྡན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །དེ་དག་གི་ཁྱད་པར་ཡིན་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འབྱུང་བ་རྣམས་ཀྱི་ཁྱད་པར་ཡིན་པ་ན་མ་ངེས་པ་ཡིན་ཏེ། འབྱུང་བ་ཐ་དད་པ་དེ་དག་ཉིད་ལས་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་ཁྱད་པར་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་ནི་འགྱུར་ན་ཉེས་པའི་རྒྱུ་ ཅན་ཉིད་ཡིན་ན་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ།གང་ལ་ཉེས་པའི་རྒྱུ་ཡོད་པ་ཞེས་ཚིག་རྣམ་པར་སྦྱར་རོ། །སྐྱོན་དེའི་གྱུར་པ་གཞན་ཡོད་ན་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནི། ཡོན་ཏན་ཤེས་རབ་ཀྱི་རྒྱུའི་ཉེས་པ་དེའི་གྱུར་པ་གཞན་ཡོད་ན་ཡང་ངོ་། །དེ་ལས་གཞན་པའི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དྲི་ང་བ་དང་ཁྲོ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །དེ་བཞིན་དུ་སྐྱོན་ གཞན་དག་ལ་ཡང་ཅི་རིགས་པར་བརྗོད་པར་བྱའོ།།ཇི་ལྟར་སྐྱེས་བུ་དེའི་ཤེས་རབ་མཁྲིས་པའི་ངང་ཚུལ་ཅན་དུ་འགྱུར་བ་དེ་ལྟར་ན་དེ་ལས་གཞན་ཏེ། རང་བཞིན་དེའི་གཅིག་ཏུ་ངེས་པར་འགྱུར་བ་ཅན་གྱི་དྲི་ང་བ་དང་། རྡུལ་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་ཀྱང་ཅིའི་ཕྱིར་མི་མཐོང་ཞེས་བཤད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་བསལ་བར་འགྱུར་རོ། ། དེ་ལྟར་ན་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་གྲུབ་པའི་མཐའ་སྨྲ་བའི་ཡིན་ཏེ། བཤད་མ་ཐག་པའི་ཚུལ་གྱིས་དེའི་རང་བཞིན་གྱི་ཡོན་ཏན་རེ་རེ་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ། །གལ་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་གཞན་གྱི་ཡིན་ཏེ། དེ་དང་དེའི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་རྒྱུ་དང་འཕྲོ་བ་ལ་སོགས་པའི་རྒྱུའོ། །དེ་ནི་ཇི་ལྟར་ཤེས་རབ་ལ་སོགས པའི་རྒྱུ་མཁྲིས་པའི་གནས་སྐབས་དེ་ཡོངས་སུ་གྱུར་པ་དེ་ལྟར་ཁྲོ་བའི་རྒྱུ་དང་རྡུལ་གྱི་རྒྱུ་ཡང་ཡོད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སྨྲས་པ་ཡིན་ཏེ།ཐ་དད་པ་ཞེས་སྨྲ་བ་ཡིན་ནོ། །ཐ་དད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གྱུར་པ་རེ་རེ་ཡོན་ཏན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྒྱུ་ཉིད་དུ་ཁས་བླངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ལྟོས་པའི་བྱ་བ་གཞན་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཐོང་བ་ ཙམ་གྱི་རྒྱུ་ལ་མ་གཏོགས་པར་སྐལ་བ་མཉམ་པའི་རྒྱུ་ལྟོས་པར་བྱ་བ་གཞན་ཁས་མ་བླངས་པའི་ཕྱིར་རོ།།གཏན་ཚིགས་མ་གྲུབ་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་ཡང་རླུང་ལ་སོགས་པའི་ཁྱད་པར་ཡོད་ན་ཡང་ཁྱད་པར་དུ་མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་འདིའིའོ། །འདིས་ནི་སྐྱོན་རྣམས་ཁྱད་པར་ཡོད་ན་ཡང་ ཞེས་བྱ་བའི་གཞུང་བཙུགས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྐྱོན་རྣམས་ཁྱད་པར་ཡོད་ན་ཡང་།ཁྱད་པར་མེད་ཕྱིར་གྲུབ་ཉིད་མིན། །ཞེས་བཤད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་བསྒྲུབས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།

若谓由自性转变差别，故说"无因"等。义为不应决定，因一切转变皆应然故。"观察亦应理"者，因具理性故。
"若为彼等差别"者，若为诸大种差别则不定，因由彼等差别大种生色等差别故。"如是则虽为过失因性"等中，配词为"若有过失因者"。"虽有彼过失之他转变"者，即虽有彼智慧功德因之过失之他转变。"彼余"者，即臭气、忿怒等。如是于余过失亦当随应说。
如彼士夫之智慧成为胆汁性，如是则彼余即定一于彼自性之臭气、尘等法何故不见，所说此义当遣除。
"如是则"等为宗论者语，以如前说理，彼自性功德唯一一转变。"若"等为他者语。"彼与彼"者，即智慧因与流动等因。此说如智慧等因胆汁位转变，如是亦有忿怒因与尘因，说为差别。"差别"者，因许一一转变为一切功德之因故。
"无待余作用故"者，因除见量因外未许待余同分因故。"因不成"者，即"贪等虽有风等差别亦不成差别"此义。此即安立"诸过虽有差别"等文，义为成立"诸过虽有差别，无差别故非成就"所说。

།ཁམས་ཆ་མཉམ་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་ལྔ་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལས་ནང་གི་རེག་བྱ་སྐྱེ་བའི་ ཕྱིར་རོ།།དེ་ལས་གཞན་པའི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གནོད་པར་བྱེད་པའིའོ། །ཁུ་བ་ཟད་ནས་ཁྲག་འཛག་པའོ། །དེ་ཙམ་གྱི་རྒྱུ་ཅན་ཉིད་ལ་དེ་ངེས་པ་ཡོད་ན། ངེས་པར་ཡོད་པས་ཁྱབ་པ་ཡིན་ལ། དེ་དང་འགལ་བ་ཡང་ཡོད་པར་མ་ངེས་པ་ཡིན་པ་དེ་ལྟར་ན་ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་འགལ་བ་དམིགས་པའོ། །གཟུགས་དང་ ཁུ་བ་ལ་སོགས་པ་དག་ཡོད་དུ་ཟིན་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བདུན་པའི་ཚིག་གཉིས་པའོ།།གྲུབ་པ་ལ་སྒྲུབ་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཟུགས་དང་། ཁུ་བ་ཙམ་གྱི་རྒྱུ་ཅན་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ནི་འདོད་ཆགས་ལ་འདོད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །གཞན་འདོད་ཆགས་ཀྱི་རྒྱུ་ཉིད་དུ་བསྟན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། ཁམས་ཆ་མཉམ་པ་ལ་ སོགས་པའོ།།ཁྲོ་བ་ལས་བཟློག་པ་འདོད་ཆགས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཉིད་ལས་གནས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཁྲོ་བ་ལས་བཟློག་པ་སྟེ། འགལ་བ་འདོད་ཆགས་ཀྱི་རང་བཞིན་བད་ཀན་གྱི་བདག་ཉིད་ཅན་དེ་ལ་གནས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དེ་ལས་སྐྱེས་པ་ལ་དེ་དང་མི་འགལ་བའི་རང་བཞིན་ཉིད་ཀྱིས་ཁྱབ་པ་ཡིན་ལ། དེ་ལས་ བཟློག་པ་འགལ་བའི་རང་བཞིན་གྱི་གནས་སྐབས་ཡིན་པ་དེ་ལྟར་ན་ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་འགལ་བ་དམིགས་པའོ།།དེ་ལ་གནས་པའི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདོད་ཆགས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཉིད་ལ་གནས་པའིའོ། །རང་བཞིན་གཉི་ག་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་འདོད་ཆགས་དང་ཞེ་སྡང་དག་གི་བད་ཀན་དང་མཁྲིས་པའི་རང་བཞིན་གང་ ཡིན་པ་དེ་འདུས་པ་ལས་གཉིས་ག་སྟེ་འདོད་ཆགས་དང་ཞེ་སྡང་འཇུག་གོ།།དེ་བས་ན་འདོད་ཆགས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཉིད་ལས་ཞེ་སྡང་འབྱུང་བ་མ་ཡིན་ནོ་སྙམ་དུ་སེམས་སོ། །གཉིས་ཀ་འཇུག་པར་རྟོག་པ་འདི་ཡང་བསལ་བ་སྟེ་སྤངས་པ་ཡིན་ནོ། །ཇི་ལྟར་ཞེ་ན་འཇུག་པ་མཚུངས་པར་ཐལ་བས་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། མཁྲིས་ པའི་རྒྱུའི་ཉེས་པ་དང་།ཤེས་རབ་དང་ཕྲག་དོག་ལ་སོགས་པའི་ཡོན་ཏན་གང་ཡིན་པ་དེ་དག་ཀྱང་མཚུངས་པར་འཇུག་པ་ཅན་དུ་ཐལ་བར་འགྱུར་བས་སོ། །གལ་ཏེ་ཇི་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་མཚུངས་པར་འཇུག་པར་ཐལ་བའི་ལན་གྱི་དོགས་པ་བསུ་བ་ཡིན་ཏེ། མཁྲིས་པའི་རང་བཞིན་ལས་འབྱུང་བ་ཅན་གྱི་གནས་ སྐབས་ཀྱི་ཡུལ་ལ་སོགས་པས་ཆོས་འགའ་ཞིག་གི་ཚེ་འཇུག་པ་དང་ལྡོག་པ་དེ་དང་འདྲ་བར་རང་བཞིན་གཉིས་སུ་འདུས་པ་འདི་ལ་ཡང་འགའ་ཞིག་འཇུག་པ་མཚུངས་པའི་རང་བཞིན་ཡིན་གྱི།ཤེས་རབ་ལ་སོགས་པ་ཐམས་ཅད་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ འགོག་པར་བྱེད་དོ།།རིགས་མཐུན་བག་ཆགས་ཁྱད་པར་ལས། །རག་ལས་པས་ནི་འཇུག་པ་ཅན། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་རིགས་མཐུན་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་རིགས་མཐུན་པ་སྟེ་འཇིག་ཚོགས་ལ་ལྟ་བའོ། །བག་ཆགས་ཀྱི་ཁྱད་པར་ནི་སྔོན་གྱི་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པས་བསྒོས་པ་ས་བོན་ཡིན་ནོ།

"于界平等等"者，为因之第五，因由彼生内触故。"彼余"者，即能损害者。精液尽而血漏。若于彼量因性有彼决定，则遍于决定有，与彼相违即有不定，如是为能遍相违所见。
"虽有色与精液等"者，为第七句第二。"成立已成"者，因于贪欲许非唯色与精液量因性故。"显示他贪欲因性"者，即界平等等。
"住于忿怒相违贪欲自性"者，即相违于忿怒，义为住于与彼相违贪欲自性痰性。由彼所生以不相违自性遍，彼相反即相违自性位，如是为能遍相违所见。
"住于彼"者，即住于贪欲自性。"二自性"等中，由贪欲与嗔恚之痰与胆汁自性和合，二者即贪欲与嗔恚转起。故思非由贪欲自性生嗔恚。此二俱转分别亦当遣除。
云何？故说"由等起相同应成"，因胆汁因之过失与智慧、嫉妒等功德亦应成等起相同故。以"若如"等迎接等起相同应成之答疑，如由胆汁自性所生位之境等，于某时起与灭，如是于此二自性和合中亦有某相同起性，非一切智慧等。
以"此非"等遮破。"由同类习气差别，依止而有转起"者，同类即同类，为萨迦耶见。习气差别即前贪等所熏种子。

།རིགས་མཐུན་པ་དང་བག་ ཆགས་ཀྱི་ཁྱད་པར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཟླས་དབྱེ་བའོ།།དེ་ལ་རག་ལས་པས་འཇུག་པ་སྟེ། སྐྱེ་བ་གང་ལ་ཡོད་པ་དེ་ལ་དེ་སྐད་ཅེས་བྱའོ། །སོ་སོའི་སྐྱེ་བོའི་གནས་སྐབས་ན་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་གཉིས་ཀ་ལ་རག་ལས་པས་འཇུག་པ་ཅན་ཉིད་ཡིན་ནོ། །གང་འཕགས་པའི་ལམ་ལས་ལྡང་བའི་འཕགས་པའི་ཐོག་མར་ ཉོན་མོངས་པའི་སེམས་སྐྱེ་བ་ནི་དེ་ལ་ཉོན་མོངས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་བག་ཆགས་ཀྱི་ཁྱད་པར་ལ་རག་ལས་པ་ཡིན་ཏེ།འཕགས་པའི་ལམ་གྱི་དུས་ན་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་གྱི་ཡིད་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལ་རེ་ཞིག་བདག་དང་བདག་གིར་ལྟ་བ་རིགས་མཐུན་པ་ལ་རག་ལས་པས་འཇུག་པ་ཅན་དང་། རྒྱུའི་ཁྱད་པར་ཞེས་བྱ་བ་ ལ་སོགས་པས་བག་ཆགས་ཀྱི་ཁྱད་པར་ལ་རག་ལས་པས་འཇུག་པ་ཉིད་བསྟན་ཏོ།།དེ་དག་ནི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྣ་ཚོགས་པ་གཞན་དང་གཞན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། དེ་དག་ཅེས་བྱ་བས་ནི་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་དང་། སྣ་ཚོགས་པ་ཞེས་བྱ་བས་ནི་རིགས་ཀྱི་ཁྱད་པར་དང་། གཞན་དང་གཞན་ཞེས་ བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་འདི་སྐད་ཅིག་མ་ཉིད་བསྟན་ཏོ།།ཡང་ཇི་ལྟར་ན་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་རླུང་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་ཉིད་ཡིན་པ་འགོག་པ་ན་འབྱུང་བའི་ཆོས་ཉིད་ཡིན་པ་ཡང་འགོག་པར་འགྱུར་ཞེ་ན། རླུང་ལ་སོགས་པའི་ཉེས་པ་རྣམས་ནི་འབྱུང་བའི་རང་བཞིན་ཅན་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། འདི་ ལྟར་མཁྲིས་པ་ནི་འབྱུང་བ་ཆེན་པོ་མེ་དང་།བད་ཀན་ནི་འབྱུང་བ་ཆེན་པོ་ཆུའི་རང་བཞིན་ཡིན་ལ་རླུང་ནི་རང་གི་སྒྲ་ཉིད་ཀྱིས་བཤད་དོ། །གཞན་ནམ་གཞན་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ལས་གཞན་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ཐ་དད་པར་དམིགས་སུ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཞན་མ་ཡིན་པ་ཡང་མ་ ཡིན་ཏེ་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་དང་འདྲ་བར་དུ་མ་ཉིད་དུ་ཐལ་བའི་ཕྱིར་དང་གཞི་ཉིད་ཉམས་པའི་ཕྱིར་རོ།།གང་ལས་དེ་རྟེན་ཡིན། གཟུགས་ལ་སོགས་པའམ། འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པའི་རྟེན་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ཁས་ལེན་ན་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་མང་པོ་ཉིད་ཁས་ལེན་པར་འགྱུར་ནའོ། །རྣམ་ པར་ཤེས་པ་དེ་ཙམ་དག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དག་སྟེ།ཡིད་ཀྱི་བློ་ཉིད་ཀྱི་རྟེན་བཀག་ཟིན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །དབང་པོའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ནི་ལྔ་ཉིད་དུ་འདོད་པ་ཡིན་ནོ། །རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྐྱེད་པའི་ནུས་པ་སོ་སོ་ཐ་དད་པ་ཁས་ལེན་ན་ཉེས་པ་འདི་ཡིན་ནོ། །དབང་པོ་གཅིག་གིས་གཟུང་བ་ཉིད་ ལ་སོགས་པའི་སྐྱོན་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་སོགས་པའི་སྒྲས་ནི་གཅིག་སྐྱེ་ན་ཐམས་ཅད་སྐྱེ་བ་དང་།གཅིག་འགོག་ན་ཐམས་ཅད་འགོག་པ་ལ་སོགས་པ་གཟུང་ངོ་། །ཁས་བླངས་ནས་འབྱུང་བ་བཞི་པོ་རང་རྟེན་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། སོ་སོར་འཇུག་པ་མ་ཡིན་པས་ན་ཐ་དད་པ་མེད་པར་ འཇུག་པ་ཅན་ནོ།

"同类与习气差别"者，为复合词。"依止彼而转起"，即于何生有彼，即称彼。凡夫位中依止贪等二者而转起。
圣者从圣道起时初起烦恼心，彼中何烦恼即依止习气差别，因圣道时无烦恼意故。其中，且我与我所见依止同类而转起，以"因差别"等显示依止习气差别而转起。
"彼等即种种识异异"等中，"彼等"即贪等，"种种"即类差别，"异异"等显示此刹那性。
复云何遮贪等为风等法性时亦遮为大种法性？故说"风等过失即大种自性故"。如是胆汁为大种火，痰为大种水自性，风以自名说。
"无余或少余"者，无异于色等，因不可别观故。亦非无异，因如色等应成多性故，及失所依故。何所依？色等或贪等所依。"如是若许"者，若许彼性多故。
"唯彼诸识"者，即意识等，因已遮意知所依故。根识许为五。若许识生能力各别则有此过。"由一根所取等过故"等言，摄一生则一切生，一灭则一切灭等。
说"许已四大种自依"等，由不别转故为无差别转起。

།གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་རྟེན་དང་བརྟེན་པའི་ངོ་བོར་ངེས་པའི་རང་བཞིན་འདི་ཡིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་འབྱུང་བའི་རྟེན་དུ་ངེས་པའི་རང་བཞིན་ཡིན་ཞིང་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་བརྟེན་པར་ངེས་པའི་རང་བཞིན་ནོ། །གལ་ཏེ་དེ་ལྟར་ན་མི་འདོད་པ་དེའི་ཚེ་དེ་དག་གི་རང་བཞིན་ངེས་པ་མེད་པ་ན་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ཉིད་ཀྱི་བཤད་པ་ནི་ རྟེན་དང་བརྟེན་པའི་ངོ་བོ་མེད་པས་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ།།རྒྱུར་བྱས་པའི་གཟུགས་ཉིད་ཀྱི་ངེས་པ་མི་རུང་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འབྱུང་བ་དག་རྒྱུར་བྱས་ནས། གཟུགས་ལ་སོགས་པ་གནས་པ་དེའི་ཕྱིར། གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ཉིད་རྒྱུར་བྱས་པའི་གཟུགས་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ལྟ་བུའི་རྒྱུར་བྱས་པའི་གཟུགས་ཉིད་ཀྱི་ངེས་པ་མི་ རུང་ངོ་།།དེ་བས་ན་འབྱུང་བ་ལ་སོགས་པའི་རྟེན་དང་བརྟེན་པའི་ངོ་བོར་ངེས་པའི་རང་བཞིན་ཡིན་པར་བལྟ་བར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བར་དགོངས་སོ། །དེ་ལ་ཡང་དེ་ལྟར་རྟོག་ན་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལུས་དང་། འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་དག་འབྱུང་བ་དང་། འབྱུང་བ་ལས་གྱུར་པ་བཞིན་དུ་རྟེན་དང་བརྟེན་པའི་དངོས་པོར་རྟོག་ན་ཡང་ཞེས་ བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།བརྟན་པའི་ངོ་བོས་ལུས་ཀྱི་བདག་ཉིད་ཅན་གྱི་རྟེན་ཡོད་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཞན་ནི་སྐད་ཅིག་མ་ཉིད་མ་ཡིན་པར་ཁས་ལེན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ལུས་བརྟན་པའི་ངོ་བོ་ཡིན་ནོ། །དེ་དག་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་མ་ལུས་པའོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་དེ་བཞིན་དུའོ། །ཐ་ དད་པ་མེད་པར་འཇུག་པར་འགྱུར་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དགེ་བ་དང་མི་དགེ་བ་དང་།ལུང་དུ་མ་བསྟན་པའི་སེམས་ཀྱི་གནས་སྐབས་ཐམས་ཅད་ཀྱང་ངོ་། །དེ་དག་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལུས་དང་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་དག་ནིའོ། །ཅི་སྟེ་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་མི་སྐྱེ་བའི་གནས་སྐབས་སུ་ལུས་ རྣམ་པ་གཞན་དུ་འགྱུར་བར་འདོད་ན།གང་གིས་ན་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་མི་སྐྱེ་བའམ། ནུས་པ་མེད་པར་འགྱུར་བ་དེའི་ཚེ། རྣམ་པ་གཞན་དུ་འགྱུར་བ་ནི་དེའི་རྟེན་གྱི་རང་བཞིན་མེད་པ་སྟེ། འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་དེ་ལ་འབྱུང་བ་དག་རྟེན་གྱི་རང་བཞིན་དེ་མེད་པས་འཇིག་པར་ཐལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་ན་ སྐད་ཅིག་མ་ཉིད་མ་ཡིན་པ་ཉམས་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་དགོངས་སོ།།འཇིག་པ་མེད་ན་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཇི་ལྟར་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་མ་སྐྱེས་པའི་དུས་ན་ཡང་འབྱུང་བ་དག་སྔར་གྱི་ངོ་བོ་འཇིག་པ་མེད་པ་དེའི་ཚེ་སྔར་ཡང་སྟེ། འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་སྐྱེས་པའི་དུས་ན་ཡང་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པའི་འབྱུང་བ་ དག་རྟེན་ཉིད་མ་ཡིན་པར་ཐལ་བའི་ཕྱིར་རོ།།ཇི་ལྟར་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་མ་སྐྱེས་པའི་གནས་སྐབས་ན། འབྱུང་བ་དག་རྟེན་མ་ཡིན་པ་དེ་ལྟར་སྐྱེས་པའི་གནས་སྐབས་ལ་ཡང་ཁྱད་པར་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།

"彼即为依所依性决定自性"者，即大种决定为所依自性，色等决定为能依自性。"若如是则不欲时，彼等自性无决定"者，此即解释为"无依所依性"。
"因不应理以因色性决定"者，因以大种为因，色等安住，故色等即是因所成色，如是因所成色性决定不应理。故当观为大种等依所依性决定自性，此为意趣。
"于彼复如是分别"者，义为若分别身与贪等如大种与所造色般为依所依事。"若有坚固性身体性所依"者，因他许非刹那故。身为坚固性。"彼等"者，即一切贪等。"如是"者，即如色等。
"无差别而转"者，即一切善、不善、无记心位。"彼等"者，即身与贪等。若许贪等不生位中身成异相，则彼时贪等不生或无能力时，异相转变即无彼所依自性，因贪等于彼无大种所依自性故应坏灭。如是则坏非刹那性，此为意趣。
"若无坏"者，如贪等未生时大种无前性坏灭，则前即贪等生时，大种应成非所依，因如贪等未生位大种非所依，生位亦无差别故。

།འདོད་པར་ནི་འགྱུར་ན། དུས་ཐམས་ཅད་དུ་ཐ་དད་པ་མེད་པར་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་འཇུག་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། ཉོན་མོངས་པ་འགའ་ཞིག་གི་ཚེ་སྐྱེ་བ་ཡིན་གྱི་ཐམས་ཅད་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཚེ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །རྟེན་དང་བརྟེན་པ་ཉིད་དུ་སོ་སོར་ངེས་པ་དེ་ལ་ཐ་དད་པ་མེད་པར་གནས་པས་ཁྱབ་པ་ཡིན་ལ་དེ་དང་འགལ་བ་ཡང་ཐ་དད་པར་གནས་པ་ཡིན་པ་དེ་ལྟར་ན་ཁྱབ་པར་བྱེད་པ འགལ་བ་དམིགས་པའོ།།ཚྭར་གྱུར་པ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྐྱར་བར་གྱུར་པ་ལའོ། །དོན་དམ་པའི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྗེས་སུ་ཡོད་པའིའོ། །གཏན་ཚིགས་མ་གྲུབ་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མྱོས་པའི་ནུས་པ་ཡང་ཆང་ཞེས་བྱ་བའོ། །དངོས་འཇིག་འགྱུར་གྱི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་དངོས་པོ་དེ་འཇིག་པར་འགྱུར་ཏེ། གཏན་ཚིགས་མ་གྲུབ་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་གཞན་གྱི་མྱོས་པའི་ནུས་པའི་ཐ་དད་པ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཆང་གནས་པ་ན་ཡང་མྱོས་པའི་ནུས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་བཤད་པ་འདི་མ་གྲུབ་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །གཏན་ཚིགས་མ་གྲུབ་པ་འདོད་པ་ཉིད་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསྟན་མ་ཐག་པའི་རྣམ་པ་འདིས་ཀྱང་མྱོས་པའི་ནུས་པ ཐ་དད་པ་གྲུབ་པར་བྱེད་པའི་གཏན་ཚིགས་མ་གྲུབ་པར་གནས་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།ཆང་མ་ཚང་བ་མེད་པར་གནས་པའི་ངོ་བོར་གནས་པ་མྱོས་པའི་ནུས་པ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་ན་གཏན་ཚིགས་ནི་ཐ་དད་པར་གྲུབ་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། འདི་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་སྨོས་སོ། །གང་གི་ཚེ་མྱོས་པའི་ ནུས་པ་ཐ་དད་པ་མ་གྲུབ་པ་དེའི་ཚེ་དོན་དམ་པའི་རྟེན་དང་བརྟེན་པའི་དངོས་པོ་བཙལ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར།སངས་རྒྱས་པས་བཤད་པའི་གཏན་ཚིགས་གྲུབ་པ་ཉིད་དུ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་གང་ཞིག་གང་ཁོ་ན་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །སྣང་བ་ཐ་དད་པ་ཅན་ཏེ་རྣམ་པར་ཤེས་པ་གང་ལ་ཡུལ་གྱི་རྣམ་པ་ཡོད་པ་ དེ་ལ་དེ་སྐད་ཅེས་བྱ་སྟེ།དེ་དག་གིས་བརྟགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ལུས་དང་སེམས་དག་གི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ཡུལ་གཞན་འཛིན་བ་ཅན་གྱི་རང་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རང་གི་ཡུལ་ལས་གཞན་བ་ལང་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པའོ། །ཡང་དག་པར་རིག་པར་ བྱེད་པ་ནི་སེམས་ཅན་གྱི་རྣམ་པའི་གནས་སྐབས་སུ་གྱུར་པ་ན་རང་གིས་རིག་པའོ།།གལ་ཏེ་རང་གི་རྒྱུད་ལ་ལུས་དང་སེམས་ལྷན་ཅིག་དམིགས་པའི་ཕྱིར་གཅིག་ཉིད་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། ལྷན་ཅིག་དམིགས་པ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་པ་ལ། དེ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཞན་གྱི་ལུས་སོ། །དམིགས་པར་བྱེད་པའི་ སེམས་ཀྱི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཞི་མཐུན་པ་དང་།དམིགས་པར་བྱེད་པའི་སྐྱེས་བུའི་སེམས་གང་ཡིན་པ་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་རོ།

若许如是，则一切时无差别而贪等转起。故说"如是亦非"，因烦恼于某时生，非一切时皆生。于依所依性各别决定中，遍于无差别住，与彼相违即差别住，如是为能遍相违所见。
"成咸"者，即成酸。"胜义"者，即随顺有。"因不成"者，即醉力亦名酒。"事坏成"等中，彼事坏成，因不成者，即他立醉力差别，酒住时醉力等所说此不成故。
"因不成即所许"者，义为如前所示相，醉力差别成立因亦住于不成。因酒无缺住性中住醉力成就故。若谓如是因成差别，故说"如是"等。
当醉力差别不成时，为求胜义依所依事，为显佛说因成就故，说"若彼唯彼"等。有异显现识，即于识有境相者，称彼，因彼等所分别故。
"身心"等中，"执持他境自识"者，即缘自境以外牛等分别意识。正了知者，即成有情相位时自知。
若谓于自相续身心同时所缘故为一，故说"同时所缘亦"等。"彼亦"者，即他身。"能缘心"者，合为同依，即能缘士夫心。

།ཡང་རྣམ་པ་གཞན་དུ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི། སྣང་བ་ཐ་དད་ཅན་རྟོགས་ཕྱིར། །ཞེས་བྱ་བའི་མདོ་དེ་རྣམ་པ་གཞན་དུ་འཆད་པར་བྱེད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། ལུས་ཀྱང་དབང་པོ་གཞན་གྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ ལུས་ཀྱི་དབང་པོའམ་མིག་གི་དབང་པོས་སོ།།རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཡང་གཞན་ཉིད་ཀྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡིད་ཀྱི་དབང་པོས་སོ། །གང་གི་ཚེ་རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྔ་མ་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཕྱི་མས་དམིགས་པ་ན་རང་རིག་པ་ཡིན་དུ་ཟིན་ཀྱང་དབང་པོ་གཞན་ཉིད་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་ཡིན་ཏེ། དྲུག་པོ་འགགས་མ་ཐག་པ་ཡི། །རྣམ་ཤེས་གང་ ཡིན་དེ་ཡིད་དོ།།ཞེས་ཡིད་ཀྱི་དབང་པོས་རྣམ་པར་གཞག་པའི་ཕྱིར་རོ། །མེའི་གཟུགས་དང་རླུང་གི་རེག་བྱ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། མེའི་གཟུགས་མིག་གི་དབང་པོས་སམ། རླུང་གི་རེག་བྱ་ལུས་ཀྱི་དབང་པོས་གཟུང་བ་ལྟ་བུའོ། །གལ་ཏེ་མཐོང་བས་གཟུང་བར་བྱ་བ་དང་། རེག་པས་གཟུང་བར་བྱ་བ་བྱེ་བྲག་ལ་སོགས་པ་རྫས་གཅིག་ཡིན་པར་ འདོད་པ་དེའི་ཚེ།སྣང་བ་ཐ་དད་པ་ཅན་གྱིས་གཟུང་བར་བྱ་བ་ཡང་གཅིག་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང་པོ་མ་ངེས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། མཐོང་བ་དང་རེག་པ་དག་གིས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། ཡན་ལག་ཅན་གྱི་རྫས་སྔར་བཀག་ཟིན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །གཏན་ཚིགས་སྔ་མ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ ཉེ་བར་མཚོན་པ་ཡིན་གྱི་གཉིས་པ་ལ་ཡང་རྣམ་པ་འདི་ཉིད་ཀྱིས་མ་ངེས་པ་མ་ཡིན་ནོ།།གཞན་ཡིད་ཀྱི་དབང་པོ་མི་འདོད་པ་མ་ཡིན་ནམ། དེ་བས་ན་སེམས་དབང་པོས་གཟུང་བར་བྱ་བ་ཉིད་མ་ཡིན་ནམ། དེ་བས་ན་ལུས་དང་སེམས་དང་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པའི་ཚོགས་ཀྱང་དབང་པོ་ཐ་དད་པས་གཟུང་བར་བྱ་བ་ ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་གཏན་ཚིགས་མ་གྲུབ་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན།གལ་ཏེ་ཡང་དབང་པོ་དྲུག་པ་མི་འདོད་ན་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །དེ་ཡང་ཤེས་པ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཐ་དད་པ་ཅན་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དབང་པོའི་སྒྲའི་ཤེས་པའི་གྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཉེ་བར་མཚོན་པའི་དོན་དུ་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།ཤེས་པའི་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ནི་ཤེས་པའི་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་སྟེ་གང་ལ་དེ་ཐ་དད་པ་ཡོད་པ་ཞེས་བྱ་བར་ཚིག་རྣམ་པར་སྦྱར་རོ། །གལ་ཏེ་དམིགས་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་གྱུར་པ་ཉིད་མེད་པའི་ཕྱིར་སེམས་བཟུང་བ་ཉིད་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། སེམས་ཉིད་ནི་གཟུང་བར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་ པ་སྨོས་སོ།།རང་ཉིད་ཀྱི་མཁལ་མ་ཟུག་གཟེར་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་དང་ཟློས་གར་མཁན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཟླས་དབྱེ་བའོ། །མཁལ་མའི་གཟེར་ནི་བདག་ཉིད་ཀྱི་མངོན་སུམ་དུ་ཡིན་ལ། ཟློས་གར་མཁན་ནི་བདག་དང་གཞན་གྱི་ཡིན་ཏེ། དེ་དག་ཀྱང་ཐ་དད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་བརྟེན་པའི་གཟུགས་སོགས་བཞིན་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ ནི་ལུས་ལ་བརྟེན་པའི་གཟུགས་སོགས་བཞིན་དུའོ།

"复有异相"者，义为以异相解释"由了知异显现"等经。"身亦由他根"者，即由身根或眼根。"识亦由异"者，即由意根。
当后识缘前识时，虽是自证，仍是异根，因由"六识灭无间，彼识即是意"而安立意根故。"火色风触"等中，如火色由眼根取，风触由身根取。
若许见所取与触所取差别等为一事，则由异显现所取亦应是一，故初因不定者，说"由见触"等。因已遮有分事故。"前因"者，仅为譬喻，第二亦非如是不定。
岂不是不许他意根，故心非根所取？故身心贪等聚由异根所取之因不成者，说"纵不许第六根"等。"彼亦由了知能成异"者，义为说根声为了知能成之譬喻。"了知能成"即了知能成，即有彼差别，如是作语法安排。
若谓无所缘相故心非所取者，说"心非所取故"等。"自肾痛经验与舞者"为复合词。肾痛为自身现量，舞者为自他所有，彼等亦有差别。"如依彼色等"者，即如依身色等。

།བཤད་མ་ཐག་པའི་ཚུལ་གྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་བད་ཀན་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་ཡིན་པ་སྤངས་པའི་སྒོ་ནས་སོ། །རྣམ་ཤེས་མིན་པའང་རྣམ་ཤེས་ཀྱི། །ཉེར་ལེན་མིན་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འབྱུང་བ་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་རང་བཞིན་མ་ཡིན་པའི་རྣམ་ པར་ཤེས་པའི་ཉེ་བར་ལེན་པའི་རྒྱུ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ།།དེ་ལྟར་ན་ཕྱི་དང་ནང་གི་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ཉིད་ནི་ཐ་དད་པ་དང་། ཐ་དད་པ་མེད་པར་རྣམ་པར་གཞག་པ་ནི་ཉེ་བར་ལེན་པའི་རྒྱུས་བྱས་པ་ཉིད་ཡིན་ཏེ། དངོས་པོ་རྣམས་ཀྱི་སྐྱེ་བ་ནི་ཉེ་བར་ལེན་པ་དང་བྲལ་ནས་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །བསྣུན་པ་ལས་འབྱུང་བ་དང་ ངག་གི་སྒྲ་དང་།རླུང་གི་ཁྱད་པར་དབུགས་འབྱུང་བ་ལ་སོགས་པའི་སྒྲའི་ཁྱད་པར་གང་ཡིན་པ་དེ་དག་ཏུ་བརྟགས་པ་དེ་དག་ཀྱང་རིགས་མཐུན་པའི་རྒྱུའི་ཁྱད་པར་ཕྲ་བ་ཡོད་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་ནུས་པ་ཐམས་ཅད་ཡོད་པ་ནི་ཡིན་ན། ཐ་མའི་གནས་སྐབས་ན་འདི་ནི་ལྷན་ཅིག་བྱེད་པ་ཡིན་ལ། འདི་ནི་ཉེ་བར་ལེན་པ་ཡིན་ ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་དད་པ་འདི་གང་ལས་ཡིན་ཞེ་ན།འཇིག་རྟེན་སྣང་བ་དང་བཅས་པའི་ལམ་མཚུངས་པ་ལ་འཁྲུལ་པ་ནི་ངོ་མཚར་ཆེ་སྟེ། འདི་ལྟར་ཉེ་བར་ལེན་པ་དང་། ལྷན་ཅིག་བྱེད་པའི་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་འདི་ནི་བྱིས་པ་ཚུན་ཆད་ལ་རབ་ཏུ་གྲགས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ན་མིག་དང་གཟུགས་དང་སྣང་བ་དང་། ཡིད་ལ་བྱེད་ པའི་ཚོགས་ཕན་ཚུན་ལྷན་ཅིག་བྱེད་པ་སྔ་མ་ལས་ཕྱིས་ཀྱི་མིག་ལ་སོགས་པའི་ཚོགས་པ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ།།དེ་ལ་ལྷན་ཅིག་བྱེད་པ་དང་ཉེ་བར་ལེན་པ་དག་ཐ་དད་པ་མེད་ན། ཅིའི་ཕྱིར་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་སྐྱེ་བ་རྗེས་སུ་བྱེད་དེ། མིག་དང་གཟུགས་དག་གི་མ་ཡིན། མིག་གི་སྐད་ཅིག་མ་གཉིས་ པ་མིག་ཉིད་ཀྱི་རྗེས་སུ་བྱེད་ཀྱི་རྟོགས་པའི་ངོ་བོའམ་ཕྱི་རོལ་གྱི་གཟུགས་ཀྱི་རྒྱུན་གྱི་རྗེས་སུ་བྱེད་པ་མ་ཡིན།གཟུགས་ཀྱི་སྐད་ཅིག་མ་གཉིས་པ་ཡང་གཟུགས་ཀྱི་སྐྱེ་བའི་རྗེས་སུ་བྱེད་པས་འཇུག་གི་རྟོགས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དམ། མིག་གི་རང་བཞིན་ཉིད་ཀྱི་མ་ཡིན། དེ་ལྟར་ན་གལ་ཏེ་ཉེ་བར་ལེན་པས་བྱས་པ་མི་འདོད་ན་དྲི་དང་། རོ་དང་རེག་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཕན་ཚུན་ལྷན་ཅིག་བྱེད་པ་རྣམས་ཀྱི་རྒྱུན་གྱི་ཐ་དད་པ་འདི་གང་གིས་བྱས་པ་ཡིན། གང་གི་ཚེ་རྒྱུད་གཞན་གྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་བདག་པོར་གྱུར་པ་ལས་རྒྱུད་གཞན་ལ་རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྐྱེ་བ་དེ་ཅིའི་ཕྱིར་རྒྱུད་གཞན་དང་འབྲེལ་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། དེ་བཞིན་དུ་ས་ལ་སོགས་པ་དག་ལས་སྐྱེས་པར་གྱུར་པའི མྱུ་གུ་ས་བོན་གྱི་རྒྱུན་གྱི་རྗེས་སུ་འཇུག་པའི་རྒྱུ་བརྗོད་པར་བྱའོ།།དེ་བས་ན་རིགས་མཐུན་པ་དང་རིགས་མཐུན་པ་མ་ཡིན་པའི་རྒྱུན་ཐ་དད་པར་རྣམ་པར་གཞག་པ་ནི་ཉེ་བར་ལེན་པས་བྱས་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ།

"如前所说方式"者，即从遮除贪等为痰等法的角度。"非识亦非识之近取因故"者，即大种非识性故非识之近取因。
如是，一切内外诸事差别与无差别之安立，皆由近取因所作，因诸事生起不离近取。击打所生声、语言声、及风差别之出入息等声差别，彼等所分别亦有微细同类因差别。
若一切功能皆有，于最后位中，此为俱有因，此为近取因，如是差别从何而来？世间有光明道相同中迷惑实为稀有，如是近取因与俱有因之差别，乃至愚者亦极为共许。
如是眼、色、光明、作意聚互为俱有因，从前生后眼等聚。若彼俱有因与近取因无差别，何故识随顺意识生，而非随顺眼与色？眼之第二刹那随顺眼性，而非随顺了知性或外色相续；色之第二刹那亦随色生而转，非随了知性或眼性。
如是若不许由近取因所作，香、味、触等互为俱有因之相续差别由何所作？当从他相续识为增上缘生他相续识时，何故不与他相续相系？如是应说从地等所生芽随顺种子相续之因。
是故同类与异类相续差别安立，皆由近取因所作。

།རིགས་མཐུན་པ་ཉིད་ཀྱང་རིགས་མཐུན་པ་ཉིད་ཀྱི་རྒྱུ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་ཐ་དད་པ་དང་ཐ་དད་པ་མ་ཡིན་པའི་རྣམ་པར་ གཞག་པས་རྒྱུ་མེད་པ་ཅན་དུ་འགྱུར་རོ།།དེ་བས་ན་འབྱུང་བ་བཞི་ལས་ཐ་དད་པའི་སེམས་ཉིད་ཀྱང་རིགས་མཐུན་པའི་ཉེ་བར་ལེན་པས་སྐྱེད་པར་འགྱུར་རོ། །ཇི་ལྟར་འབྱུང་བ་དེ་དག་ཉིད་ཐ་དད་པ་མེད་པར་འཇུག་པ་ཡིན་དུ་ཟིན་ཀྱང་ཐ་དད་པའི་རིགས་མཐུན་པའི་ཉེ་བར་ལེན་པས་བྱས་པ་ཡིན་ནོ། །ཅིག་ཤོས་ལྟར་ན་རྟོགས་པའི་ངོ་བོ་མ་ ཡིན་པའི་ཉེ་བར་ལེན་པ་ལས་སེམས་འབྱུང་བར་འགྱུར་བ་ན།འབྱུང་བར་གྱུར་པ་ཕྱིས་འབྱུང་བ་དང་འདྲ་བར་རྟོགས་པའི་རང་བཞིན་མ་ཡིན་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ། །བ་ལང་གི་ལྕི་བ་ལ་སོགས་པ་ལས་ཤ་ལུ་ཀ་ལ་སོགས་པ་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་ཉེ་བར་ལེན་པ་གཉིས་པ་མཐོང་བ་མ་ཡིན་ནམ། དེ་དང་དེ་ ནི་མ་དཔྱད་པར་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ།།དེ་ལྟར་ན་རེ་ཞིག་བྱེ་བྲག་བ་དག་གི་བ་ལང་གི་ལྕི་བ་ཉེ་བར་ལེན་པ་མ་ཡིན་གྱི་འོན་ཀྱང་དེས་དྲངས་པའི་ཤ་ལུ་ཀའི་རྡུལ་ཕྲ་རབ་ཡིན་པར་འདོད་དོ། །གྲངས་ཅན་པ་དག་ཀྱང་བ་ལང་གི་ལྕི་བའི་ཡོན་ཏན་གསུམ་གྱི་བདག་ཉིད་ཅན་ལས་ཡོན་ཏན་གསུམ་གྱི་བདག་ཉིད་ཅན་གྱི་ཤ་ལུ་ཀའི་ རྫས་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ།།བྱེ་བྲག་ཏུ་སྨྲ་བ་ལ་སོགས་པ་དག་གི་གཞུང་གིས་ཀྱང་། བ་ལང་གི་ལྕི་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་རྫས་གཅིག་ཡོད་པ་ནི་མ་ཡིན་གྱི། འོན་ཀྱང་གཟུགས་དང་དྲི་དང་རོ་དང་། རེག་བྱ་ལ་སོགས་པ་རྫས་བརྒྱད་འདུས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་གཟུགས་ཀྱི་ཉེ་བར་ལེན་པ་ལས་གཟུགས་སྐྱེ་ཞིང་དེ་ བཞིན་དུ་རོ་ལས་རོ་ཡིན་པ་དེ་ལྟ་ན་རིགས་མཐུན་པ་ཉིད་ཉེ་བར་ལེན་པ་ཡིན་ནོ།།དེ་ཁོ་ན་ཉིད་བཞི་ཙམ་དུ་སྨྲ་བ་དག་ཀྱང་བཞི་པོ་ཉིད་དུ་གྱུར་པ་དེ་ལྟར་ན་རིགས་མི་མཐུན་པའི་ཉེ་བར་ལེན་པ་ཉིད་ལས་བྱུང་བ་མ་ཡིན་ནོ། །རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཙམ་དུ་སྨྲ་བ་དག་ལ་ཡང་ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་གྲུབ་པ་མེད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རྣམ་པར་ཤེས་ པ་ཉིད་ལས་རྣམ་པར་ཤེས་པ་འབྱུང་བ་ཡིན་པ་དེ་ལྟར་ན་དེ་ལ་ནི་དཔྱད་པ་ཉིད་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ།།ཕ་དང་མའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཡང་ཉེ་བར་ལེན་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ཉིད་དང་འདྲ་བར་དེའི་རྒྱུ་དང་འབྲེལ་པར་ཐལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་ན་དེའི་དྲན་པ་དང་ཡིད་གཞུངས་པ་ལ་སོགས་པ་དང་ལྡན་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ། །ལམ་ འདི་དཔྱད་པ་མང་བས་རེ་ཞིག་གཞག་གོ།།དེ་བས་ན་བློ་གང་ཡིན་པ་དེ་རང་གི་རྒྱུད་ལས་བྱུང་བའི་ངང་ཚུལ་ཅན་བློ་སྔ་མའི་ཉེ་བར་ལེན་པ་ཅན་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་ད་ལྟར་གྱི་ལྟ་བུའོ། །མངལ་ལ་སོགས་པ་ནི་ཡོད་པ་ཡང་བློ་ཉིད་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འབྲས་བུའི་གཏན་ཚིགས་སོ། །གཞན་ཉེ་བར་ལེན་པའི་རྒྱུ་ཉིད་བསལ་བ་ དང་།རྒྱུ་མེད་པར་སྨྲ་བ་བཀག་པ་ནི་བཟློག་པ་ལ་གནོད་པ་ཅན་གྱི་ཚད་མ་ཡིན་ནོ།

同类即是同类之因。若非如此，则差别与无差别之安立将成无因。是故，异于四大之心亦由同类近取因所生。如四大虽无差别而转，然由差别同类近取因所作。
若如他说，从非了知性近取因生心，则如后生大种，应成非了知自性。岂不见牛粪等生稻等，故有第二近取因耶？彼等乃未经观察而说。
如是，毗婆沙师等许牛粪非近取因，而是由彼所引稻极微。数论师亦许从具三德牛粪生具三德稻事。依毗婆沙等宗，亦无所谓牛粪等一事，然是色、香、味、触等八事和合。其中从色近取因生色，如是从味生味，如是同类即是近取因。
唯说四真实者亦仅成四性，故非从异类近取因所生。唯识论师由无外境成就故，从识生识，故于彼无观察。父母识亦非近取因，因应如彼相系其因故。如是应有其忆念、正念等。此道观察繁多，姑且止之。
是故，凡是智，皆具从自相续所生自性，以前智为近取因，如现在者。胎等虽有亦是智，此为果因。遮除他近取因性及破无因论者，是违反相违之量。

།དེ་ལྟར་ན་ལྡོག་པ་ལ་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བ་ཅན་ཉིད་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ན་འབྱུང་བ་རྣམས་སྐད་ཅིག་མ་ཉིད་དུ་ཁས་བླངས་ནས། འཇིག་རྟེན་རྒྱང་པན་པ་རྒོལ་བ་འགོད་པ་དེ་དག་ཀྱང་འབྱུང་བ་ཉེ་བར་ལེན་པ་ཉིད་ཡིན་པ་བཀག་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ བསལ་བ་ཡིན་ནོ།།འང་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲས་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི། རྣམ་པར་ཤེས་མིན་པའང་རྣམ་ཤེས་ཀྱིས། །ཉེར་ལེན་མིན་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བའི་མདོའི་འང་གི་སྒྲ་ཡིན་ནོ། །གཞན་གྱི་གཞུང་གིས་ལུས་ལ་སོགས་པ་གོ་རིམས་ཉིད་མེད་པ་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དེའི་འབྲས་བུ་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་ཅིག་ཅར་སྐྱེ་བར་ཐལ་ བར་འགྱུར་རོ།།གལ་ཏེ་ཡང་སེམས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་གྲངས་ཅན་གྱི་འདོད་པའི་དོགས་པ་བསུ་བ་ཡིན་ནོ། །གྲངས་ཅན་གྱིས་མེད་པ་སྐྱེ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་དང་ཐམས་ཅད་དུ་རིམ་གྱིས་རྣམ་པར་ཤེས་པ་གྱུར་པ་དམིགས་པའི་ཕྱིར། ཐམས་ཅད་ལ་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ནུས་པ་ཁས་བླང་བར་བྱ་སྟེ། འདི་ ལྟར་གླང་པོ་ཆེ་ལ་སོགས་པ་རྩཝ་ལ་སོགས་པའི་ཟས་ཡོངས་སུ་གྱུར་པ་ཐོབ་པ་ཅན་ཡིན་པ་དེ་བས་ན་དེ་དག་གི་ནུས་པ་ནི་རྩཝ་མཆོག་གི་རྩེ་མོ་ལ་སོགས་པ་ལ་ཡང་ཡོད་པ་ཡིན་ནོ།།སེམས་མངོན་པར་གསལ་བ་མ་ཡིན་པ་ཅན་གྱི་ནི་འབྱུང་བ་རྣམས་ལ་སྣང་བའི་བདག་ཉིད་ཅན་གྱི་གནས་སྐབས་ཀྱི་ངོ་བོའི་སེམས་གང་ཡིན་ པ་དེ་ཉིད་ཡོད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་རོ།།དེ་བཞིན་དུ་རྩཝ་མཆོག་གི་རྩེ་མོ་ལ་སྣང་བའི་བདག་ཉིད་ཅན་གྱི་གནས་སྐབས་ཀྱི་ངོ་བོ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་ཡོད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སྦྱར་རོ། །སེམས་དམིགས་པའི་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་གཡོ་བ་ལ་སོགས་པའི་འབྲས་བུ་མེད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་ན་གལ་ཏེ་གསོན་པོའི་ ལུས་བཞིན་དུ་མངོན་པར་མི་གསལ་གནས་སྐབས་ན་ཡང་སེམས་བདག་ཉིད་ཐམས་ཅད་མ་ཚང་བ་མེད་པར་འགྱུར་བ་དེའི་ཚེ།འབྲས་བུ་རྩོམ་པ་ལ་གགས་བྱེད་པ་ཅི་ཞིག་ཡོད། གགས་བྱེད་པ་ཡོད་ན་ཡང་དེ་དེ་ཉིད་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཁས་བླང་བར་མི་བྱའོ། །གཞན་ཡོད་ན་དེ་ཡོད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གླང་པོ་ཆེ་ལ་སོགས་ པའོ།།བདེ་བའི་ངོ་བོ་མ་ཡིན་པ་ཅན་གྱི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བདེ་བ་མ་ཡིན་པའི་ངོ་བོ་ཅན་གྱི་སྡུག་བསྔལ་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི་བདེ་བར་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཉིད་ཡིན་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི། ནུས་པར་མངོན་པར་འདོད་པར་གླང་པོ་ཆེ་བརྒྱ་མངོན་པར་གསལ་བ་དང་སེམས་ཉིད་ཡིན་ནའོ། །གཞན་ཡིན་པས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མིག་ལ་སོགས་པ་ མ་ཚང་བའོ།།ཁྱད་པར་འདི་རྟེན་ཅན་གང་ཡིན་ཞེས་བྱ་བའི་བཤད་པ་ནི་འབྱུང་བ་ཕུལ་དུ་བྱུང་བ་ལ་བརྟེན་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །རྒྱུན་ཆད་པའི་ཆོས་ཡོད་པ་ཅན་ཞེས་བྱ་བ་ནི། གང་རྒྱུན་ཆད་པའི་ཆོས་ཡོད་པ་དེ་ནི་རྒྱུན་ཆད་པའི་ཆོས་ཡོད་པ་ཅན་ནོ།

如是，于违反无有疑惑。如是，承许诸大种为刹那性，对于遮破世间外道论敌，由于已遮破大种为近取因故而得遣除。
"亦"字者，即"非识亦非识之近取因故"经中之"亦"字。依他宗，由身等无次第性故，其果贪等应同时生。
"若亦心"等，是迎遮数论宗之疑。数论宗由无不生及一切渐次见识转变故，应许一切有识之功能，如是象等得草等食转变，故彼等功能于草梢等亦有。
非显现心者，即大种中有显现自性位之心性，如是于草梢有显现自性位之体性。由无心所缘之能立动等果故。如是，若如活体，于不显现位亦有心之一切无缺性时，于果之作用有何障碍？纵有障碍，亦不应许彼即是彼。
"有他则有彼"者，谓象等。"非乐体性"者，即苦之非乐体性，彼不成乐。"若即彼"者，若许功能显现如百象显现即是心性。"由他"者，谓眼等不具足。
"此差别依何"之解释为"依殊胜大种"等。"有间断法"者，谓有间断法性者即有间断法者。

།འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པའི་ཁྱད་པར་གྱི་འབྲས་བུ་ཅན་ཞེས་ བྱ་བ་ནི།གང་ལ་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པའི་འབྲས་བུ་ཡོད་པ་ཞེས་བྱ་བར་ཚིག་རྣམ་པར་སྦྱར་རོ། །དེ་ལྟ་ན་ནི་འགྱུར་མོད་ཀྱི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི། གཞན་གྱི་བསམས་པའི་དོགས་པ་བསུ་བ་ཡིན་ཏེ། འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་འགའ་ཞིག་ཀྱང་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། ། གང་གི་ཕྱིར་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པའི་རྒྱུ་འཕེལ་བ་དང་འགྲིབ་པ་ཐ་དད་ཀྱང་སྲོག་ཆགས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་བདག་ཉིད་མཚུངས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་མི་ཟད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་དེའི་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། །བདག་ཉིད་འདྲ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལྔ་པའོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་དེ་ནི་རྒྱུ་མཚུངས་པ་དག་ལས ཞེས་བཤད་པ་ཡིན་ཏེ།འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་དེ་དག་རྒྱུ་མཚུངས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ལས་འབྱུང་བ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །རྒྱུ་མཚུངས་པའི་བདག་ཉིད་ལས་བྱུང་བ་དེ་ལྟར་ན་བདག་ཉིད་མཚུངས་པ་ལས་བྱུང་བའོ། །གལ་ཏེ་བདག་ཉིད་མཚུངས་པ་དང་ཆེས་ཤིན་ཏུ་བ་དང་ལྡན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་དེ་ལས་ཅིར་ འགྱུར་ཞེ་ན།བདག་ཉིད་མཚུངས་པ་ཡོད་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །བདག་ཉིད་མཚུངས་པ་དང་། ཆེས་ཤིན་ཏུ་བ་གཉི་ག་ཡང་ཅིག་ཅར་འབྱུང་བ་རྣམས་ལ་ཡོད་པ་ཡིན་ན་ནི། དེ་ལ་མཚུངས་པ་ལས་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་འཆད་པར་མི་འགྱུར་ཞིང་། ཆེས་ཤིན་ཏུ་བ་ལས་ཐམས་ཅད་དུ་ འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་མཚུངས་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན།དེའི་ཕྱིར་གཅིག་ལ་གཉི་ག་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །ཡོན་ཏན་ནམ་ཆོས་དྲོ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ཆོས་ནི་བྱེ་བྲག་པའི་གཞུང་གིས་སོ། །ཡོན་ཏན་ནི་གྲངས་ཅན་ལ་སོགས་པའི་གཞུང་གིས་སོ། །དེ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་དེ་ཡང་ ཞེས་བྱ་བ་ནི་དྲོ་བ་ཉིད་དོ།།ཁྱད་པར་དང་བཅས་པའི་གཏན་ཚིགས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་ཞིག་ཆོས་ཅན་གྱི་རིགས་སམ། ཡོན་ཏན་ཅན་གྱི་རིགས་གང་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཁྱད་པར་ཡིན་ཏེ། དྲོ་བ་ལ་མ་ལྟོས་པར་མེ་ཆོས་ཅན་ཉིད་མ་ཡིན་ཞིང་། དྲོ་བ་ཉིད་ཆོས་ཅན་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བས་ན་མ་ངེས་པ་ཉིད་མ་ཡིན་ནོ། ། དེ་ལ་ཡང་དྲོ་བའི་ཁྱད་པར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། དེ་ལ་དྲོ་བ་ཉིད་ནི་འབྱུང་བ་ཆེན་པོ་མེ་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར་དེ་ཉིད་ཆོས་ཅན་ཡིན་ནོ། །འདི་ལྟར་དྲོ་བ་དེ་ལས་འབྱུང་བ་ལས་གྱུར་པ་སྟེ། འབར་བའི་གཟུགས་ཅན་མེ་ཞེས་བྱ་བ་སྐྱེ་བ་དེ་བས་ན་རྒྱུ་དྲོ་བ་ཉིད་འཆད་པ་ན་དེའི་འབྲས་བུ་འབར་བའི་གཟུགས་ཅན་རྣམ་པར་འཆད་པ ཡིན་ཏེ།རྒྱུ་མེད་པ་ན་འབྲས་བུ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བས་ན་འབར་བའི་གཟུགས་ཅན་གང་ཡིན་པ་ཡོད་ན་དྲོ་བ་ལྡོག་པ་སྲིད་པ་མ་ཡིན་ནོ།

"具贪等差别果"者，即有贪等果之语法组合。"虽然如是"等，是迎遮他人所思之疑，即不应有离贪者生。因为虽贪等因增减差别，然一切有情随行之同体性不尽故。"若"等是其解释。"体性相同"是第五格。
是故说"从彼等同因"，即贪等从彼等同因生起之义。从等同因体性生，故从同体性生。若问："同体性及最胜具足"等有何用？故说"若有同体性"等。若同时具有同体性及最胜二者，则彼中不应从同性生贪等，亦非从最胜生一切贪等相同。
是故说"非一具二"等。"功德或法暖"中，"法"依毗婆沙宗，"功德"依数论等宗。"彼亦"等中，"彼亦"即暖性。"具差别因"者，谓于法性类或具德类之差别，因离暖非有法，暖即有法故。是故非不定。
"于彼暖差别"等中，彼暖性即大种火，故彼即有法。如是从彼暖所生，即生具焰色火，故说暖因时，遮其果具焰色，因无因则无果故。是故若有具焰色者，暖不可能违反。

།དེའི་ཕྱིར་འབར་བའི་ཆོས་ཅན་དུ་གྱུར་པ་ལ་དྲོ་བའི་ཆོས་ཕུལ་དུ་བྱུང་བ་དང་ལྡན་པ་ཉིད་མེད་ན་གང་གིས་ན་དེ་ཆད་པ་མེད་པས་མ་ངེས་པར་འགྱུར། གལ་ཏེ་འབར་བ་ཆོས་ཅན་ ཡིན་ཡང་བླ་སྟེ།དེ་གཟུགས་དང་རེག་བྱ་ལས་ཐ་དད་པའི་རྫས་ཀྱི་བདག་ཉིད་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། རེག་བྱ་དང་གཟུགས་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །ཇི་ལྟར་དྲོ་བ་ཉིད་ཀྱི་འབར་བ་ནི་ཆོས་ཡིན་ལ། དྲོ་བ་ཉིད་ནི་ཆོས་ཅན་དང་རྒྱུ་ཡིན་པ་དེ་བས་ན་འབར་བ་ཡོད་ན་ཆོས་ཅན་དུ་གྱུར་པའམ། རྒྱུར་གྱུར་ པའི་དྲོ་བ་འཆད་པ་མ་ཡིན་པ་དེ་ལྟར་དཀར་པོ་ལ་སོགས་པའི་བ་ལང་ཆོས་མ་ཡིན་པ་དང་།བདེ་བ་ལ་སོགས་པའི་ལུས་ཆོས་མ་ཡིན་ཞིང་། དཀར་པོ་ལ་སོགས་པ་དང་བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི། བ་ལང་དང་ལུས་ཀྱི་རྒྱུ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་བསྒྱུར་ནས་སྦྱར་བར་བྱའོ། །ཅིག་ཤོས་ལྟར་ན་ནི་གཞན་ལུས་ རྒྱུ་ཉིད་དུ་འདོད་པ་དེ་ལྟར་ན་ཐལ་བར་འགྱུར།གལ་ཏེ་ལུས་སམ་བ་ལང་ཆོས་སུ་འགྱུར་ཞིང་། དཀར་པོ་ལ་སོགས་པས་དང་། འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་ཆོས་ཅན་དང་རྒྱུར་གྱུར་པ་དེའི་ཚེ། བ་ལང་དང་ལུས་གནས་པ་ཡོད་ན་དཀར་པོ་ལ་སོགས་པ་དང་། འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་འཆད་པར་མི་འགྱུར་རོ། ། འོན་ཀྱང་བ་ལང་དང་ལུས་ནི་ཆོས་ཅན་ཉིད་ཡིན་ཏེ། ཡི་གེ་དང་ནི་རྒྱུ་ཡང་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །གཞན་ནི་དེའི་ཆོས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི། དཀར་པོ་ལ་སོགས་པ་ནི་བ་ལང་ལ་སོགས་པ་དེའི་ཆོས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། གཏན་ཚིགས་ཀྱི་ཆོས་ཅན་བ་ལང་ལ་སོགས་པ་དང་ལུས་གནས་པ་ན། ཆོས་དཀར་པོ་ལ སོགས་པ་དང་།འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་འཆད་ཅིང་ཆོས་འབར་བ་ཞེས་བྱ་བ་གནས་པ་ན། ཆོས་ཅན་དྲོ་བ་འཆད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་སྤྱིའི་ངེས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། འབྱུང་བ་ཐམས་ཅད་ཚོགས་པ་ན་གདོན་མི་ཟ་བར་ཡོད་པའི་ངང་ཚུལ་ཅན་ནོ། །སྤྱི་སྨོས་པ་ནི་ཁྱད་པར་ རྣམས་ནི་འཁྲུལ་པའི་ཕྱིར་རོ།།སྔར་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་ཐ་དད་པས་བསྒྲུབ་པས་ཞེས་བྱ་བ་ནི། སྣང་བ་ཐ་དད་ཅན་རྟོགས་ཕྱིར། །ཞེས་བྱ་བ་འདིས་ལུས་དང་སེམས་དག་ཐ་དད་པ་བསྒྲུབས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ལྷན་ཅིག་མི་འཇུག་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི། གནས་སྐབས་ཐམས་ཅད་དུ་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་ པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།།གལ་ཏེ་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པའི་ནུས་པ་རྟག་ཏུ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། ལན་ཅིག་འཇུག་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། ནུས་པའི་ངོ་བོ་ཡོད་ན་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། འདིས་ནི་འབྱུང་བ་རྣམས་དང་ལྷན་ཅིག་གནས་པར་ངེས་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་གྱི་ཐ་དད་པ་མེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ བཤད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་གྲུབ་པར་བསྟན་ཏོ།

是故，于具焰有法中若无殊胜暖法性，则何以无间断而成不定？若谓虽是具焰有法亦可，因其为异于色触之实体自性故，故说"于触色"等。
如暖性之焰是法，暖性是有法及因，故有焰时有法性或因性之暖不遮，如是白等非牛法，乐等非身法，白等及乐等非牛身之因，应转变分别而配释。若如他说许身为因，则成过失。
若身或牛成法，白等及贪等成有法及因时，则有牛及身时，白等及贪等不应遮。然牛与身即是有法，此为"文字及因"之义。"他是彼法故"者，白等是牛等彼之法故，因相之有法牛等及身住时，法白等及贪等遮，而法焰住时，有法暖不遮。
"色等总决定"者，谓诸大种和合时必有之性。说"总"者因别相错乱故。"前以贪等差别所立"者，由"见异现故"此语已成立身心差别故。"不俱行故"者，谓一切位无贪等故。
若谓由贪等功能常有故是俱行，故说"虽有功能体"等。此说明与诸大种俱住决定相之无差别已成立。

།འདོད་པར་མི་འགྱུར་མོད་ཀྱི། ལུས་ཀྱི་བདག་ཉིད་ཅན་གྱི་འབྱུང་བའི་གནས་སྐབས་ཐམས་ཅད་ལ་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཅིག་ཅར་ནུས་པ་ཡོད་པ་དེ་བས་ན། འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་ཅིག་ཅར་སྐྱེ་བར་ཐལ་བ་ནི་གྲུབ་པ་ལ་སྒྲུབ་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། ནུས་ པའི་རང་བཞིན་ཡོད་ན་ཡང་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པའི་རང་གི་ངོ་བོ་འཇུག་པ་ཅན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ།ནུས་པ་འབྱུང་བའི་བདག་ཉིད་ཀྱི་རང་བཞིན་ཡིན་ན་ཡང་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པའི་རང་གི་ངོ་བོ་སྟེ། རང་བཞིན་གསལ་བའི་ངོ་བོ་ཐོབ་པའི་འཇུག་པ་གང་ལ་ཡོད་པ་དེ་ནི། འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་ པའི་རང་གི་ངོ་བོ་འཇུག་པ་ཅན་དེ་ཡོད་པ་བསལ་བའི་ཕྱིར་རོ།།གཞན་ཡོད་པ་ན་གཞན་ཡོད་པ་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་དེ་ལྟར་བཀག་ཟིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པའི་ནུས་པ་དང་། གསལ་བའི་ཁྱད་པར་ཁས་བླངས་ཏེ་བཤད་ནས། ད་ནི་ནུས་པ་དང་གསལ་བའི་ཁྱད་པར་ཉིད་མི་འཐད་དོ་ཞེས་ བསྟན་པའི་ཕྱིར་འབྱུང་བའི་རང་བཞིན་དུ་ཁྱད་པར་མེད་པ་ཡིན་ན་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་སོ།།འབྱུང་བ་རྣམས་ནི་སྐད་ཅིག་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། རང་བཞིན་གྱི་ཁྱད་པར་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ན། དེའི་རང་བཞིན་ཞེས་བྱ་བ་འབྱུང་བ་རྣམས་ཀྱི་རང་བཞིན་དུ་བདག་ཉིད་གཅིག་པ་དང་། གསལ་བའི་ཁྱད་པར་མི་རུང་བའི་ཕྱིར་ཏེ། གཅིག་ལ་གཉི་གའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ་འགལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་འབྱུང་བའི་རང་བཞིན་ཙམ་ལས་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་སྐྱེ་བ་མ་ཡིན་གྱི། འོན་ཀྱང་འགྱུར་བའི་ཁྱད་པར་ལས་ཡིན་ལ། དེ་ཡང་དུས་ཐམས་ཅད་ན་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་དེ་ལྟར་ན་རྒྱུ་མ་ཚང་བ་མེད་པ་ཐག་ཉེ་བ་ཅན་ཡིན་པ་ཉིད་མ་གྲུབ་པ ཡིན་ནོ་ཞེ་ན།གྱུར་བའི་ཁྱད་པར་འཇུག་མེད་པས། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། གྱུར་པའི་ཁྱད་པར་འཇུག་པ་མེད་པ་ནི་མངོན་དུ་ཕྱོགས་པ་མེད་པའོ། །ཡོངས་སུ་གྱུར་པའི་ཁྱད་པར་གཅིག་ལ་གནས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། དུས་ཇི་སྲིད་གྱུར་པ་དེ་འཕོས་པ་མེད་པའི་དེ་སྲིད་དུ་རིགས་མཚུངས་པ་སྟེ། རིགས་གཅིག་པ་གྱུར་ པས་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པའི་བློ་ཐམས་ཅད་ཅིག་ཅར་ཅིའི་ཕྱིར་འཇུག་པར་མི་འགྱུར།འདོད་པར་ནི་འགྱུར་མོད་ཀྱི་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པའི་བློ་རེ་རེ་ལ་སྐད་ཅིག་མ་རེ་རེ་རིམ་བཞིན་དུ་འགྱུར་བའི་ངང་ཚུལ་ཅན་གྱི་གྱུར་པ་ཐ་དད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར་སྐད་ཅིག་མ་རེ་རེར་གྱུར་པ་ཡང་ ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ།གྱུར་པའི་རྒྱུ་མཚན་འབྱུང་བ་ཙམ་ཅུང་ཟད་གང་ཡིན་པ་དེའི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས། དེ་རྒྱུ་མེད་པ་ཅན་ཉིད་དུ་འཆད་པར་བྱེད་དོ།

虽不应许，然由身体自性之大种一切位中同时具有贪等一切功能，故贪等同时生之过失乃成立已成。若谓虽有功能自性，故说"虽有功能自性，贪等自性趣入"等。
虽功能是大种自性之本性，然贪等自性即本性明显体性所得之趣入，即遮除彼贪等自性趣入者。已遮"有他则有他不应理"故。
已许贪等功能及明显差别而说已，今为显示功能及明显差别不应理故，说"虽于大种自性无差别"。诸大种是刹那故，若无自性差别，则彼自性即大种自性一体性，及明显差别不应理故。一者不具二体性，因相违故。
若谓非仅从大种自性生贪等，然从转变差别生，彼亦非一切时有，如是则因不具足邻近性不成立。故说"转变差别无趣入"等。转变差别无趣入即无趋向。"住于转变一差别"者，即时限中转变无迁移期间类同，即同类转变所成贪等诸识何故不同时趣入？
虽应许，然贪等诸识一一刹那次第转变性之转变差别。是故说"故一一刹那转变亦"等。以"转变因由唯大种些许"等，说明彼为无因性。

།འབྱུང་བའི་རང་གི་མཚན་ཉིད་ནི་ངོ་བོ་གཅིག་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང་། དེ་ཡང་རྟག་ཏུ་ནུས་པ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར། གྱུར་པ་ཐམས་ཅད་ ཅིག་ཅར་འབྱུང་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསྡུས་པའི་དོན་ཡིན་ནོ།།ཉེས་པ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་བདག་དང་བདག་གིར་མངོན་པར་ཆགས་པ་ནི་དེ་ལ་ཞེན་པའོ། །སོགས་པ་སྨོས་པས་ནི་ཞེ་སྡང་དང་ང་རྒྱལ་ལ་སོགས་པ་གཟུང་ངོ་། །དེ་བས་ན་སྐྱེ་བའི་དུས་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཉོན་མོངས་པ་སྐྱེ་བ་ན་ བདག་གི་དངོས་པོ་གདུང་བར་བྱེད་དོ།།དགེ་བ་ལ་སོགས་པའི་ལས་ནི་བྱ་བ་ཡིན་ཞིང་དེའི་འབྲས་བུ་བདེ་བ་དང་སྡུག་བསྔལ་ནི་ལོངས་སྤྱོད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་དག་གི་རྟེན་ནི་གཞིའི་དངོས་པོའོ། །མཚན་ཉིད་དེ་ཉིད་གང་ལ་ཡོད་པ་དེ་ལ་དེ་སྐད་ཅེས་བྱའོ། །བརྗོད་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ཉིད་དུ་བརྗོད་པར་ བྱ་བ་མ་ཡིན་པའི་གང་ཟག་ཅེས་བྱ་བས་སོ།།དངོས་པོར་འགྱུར་བའི་རྗེས་སུ་བྱེད་པ་ཅན་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྒྱུའི་དངོས་པོར་འགྱུར་བའི་རྗེས་སུ་བྱེད་པའི་ངང་ཚུལ་ཅན་གང་ལ་ཡོད་པ་ཞེས་བྱ་བར་ཚིག་རྣམ་པར་སྦྱར་རོ། །གལ་ཏེ་རེག་བྱ་ཡོད་ན་མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་འབྱུང་བར་འགྱུར་ཏེ། མིག་གི་ རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཡུལ་གཟུགས་རེག་བྱ་དང་ལྡན་པའི་ཚོགས་པ་ཉིད་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ།།རེག་བྱ་ཡོད་ན་མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་འབྱུང་བར་སེམས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་བཤད་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་གྱི་ལྡོག་པ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྒྱུ་གཅིག་ཐག་ཉེ་བ་བསྟན་ནས་གཉིས་པ་དེ་ལ་མེད་པར་སྟོན་པ་ནི་བཤད་ པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་གྱི་ལྡོག་པ་ཡིན་ཏེ།དེ་ལྟ་བུར་གྱུར་པའི་ལྡོག་པ་ཉིད་ལ་རྒྱུ་གཞན་དུ་གྲུབ་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཉིད་ནི་དེ་ལྟར་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་སྟོན་ཏོ། །སྲིད་པ་ལ་འདོད་པ་ནི་འཁོར་བའི་སྲེད་པ་སྟེ། སྐྱེ་བའི་གནས་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་འཆད་པར་བྱེད་དོ། །སྐྱེ་བའི་གནས་ནི་མངལ་ལ་སོགས་ པའོ།།གནས་སྐབས་ནི་མི་དང་ལྷ་ལ་སོགས་པའོ། །ཉེ་བར་མཁོ་བ་ནི་ཙནྡན་དང་གུར་གུམ་ལ་སོགས་པའོ། །སེམས་ཅན་ནི་སྲོག་ཆགས་གྲོགས་སུ་འགྱུར་བའོ། །བདེ་བའི་རྒྱུ་ཉིད་ཀྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བྱེད་པའི་གསུམ་པའོ། །བགྲོད་པར་བྱ་བའི་ཉིད་ཀྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི། དེ་ལྟ་བུར་འགྱུར་ བའི་མཚན་ཉིད་ཅན་གྱི་གསུམ་པ་ཡིན་ཏེ།བགྲོད་པར་བྱ་བའི་ངོ་བོར་ཡུལ་དུ་བྱ་བ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །སྔར་ཡོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མངལ་གྱི་གནས་ཡོངས་སུ་ལེན་པ་ལས་སྔར་ཏེ། བློ་ནི་རང་གི་ཉེ་བར་ལེན་པ་ལ་རག་ལས་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཐོག་མ་མེད་པ་ཅན་ཉིད་དུ་བསྒྲུབས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར། སྔར་ཡོད་པ་ཉིད་ དུ་གྲུབ་པ་ཡིན་ནོ།།དེ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལུང་ཉེ་བར་འགོད་པའོ། །འདི་ལས་སྡུག་བསྔལ་འབྱུང་བས་ན་ཀུན་འབྱུང་བའོ།

大种自相是一体性故，且彼恒时是功能性故，一切转变应同时生起，此为摄义。"过失亦"等中，我执我所执是彼贪著。"等"字摄取嗔慢等。是故"生时"者，烦恼生时逼恼自体。
善等业是作用，其果乐苦是受用。彼等所依是事物体。具彼相者即名为彼。"不可说"者，即不可说为真实补特伽罗。"随顺成事者"者，配释为具随顺成因事之性者。
若有触，则应生眼识，因眼识境色具触和合性故。思维有触则生眼识。若非如是，则"于所说相违"者，谓示一因邻近而说第二于彼无者是所说相违，如是相违性即成立为他因。此即由"如是"等而说。
有爱即轮回爱，由"生处"等而释。生处谓胎等。位即人天等。所需即旃檀郁金等。有情即为伴侣之众生。"以乐因性"是第三作格。"以所行性"是如是相之第三格，义为成所行体之境。
"先有"者，谓受胎处之前，由识依自近取性故已成无始性故，成立先有性。"于彼"者，是引教证。由此生苦故名集。

།སྲེད་པ་ནི་སྤྱིར་མ་འོངས་པའི་སྐྱེ་བ་དོན་དུ་གཉེར་བའི་རྣམ་པ་ཅན་ནི་དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཡང་སྲིད་པ་འབྱུང་བ་ཅན་ནི། ཡང་སྲིད་པ་དགོས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །དགའ་བ་དང་འདོད་ཆགས་ནི་ དགའ་བའི་འདོད་ཆགས་ཏེ།དེ་དག་དང་བཅས་པ་ནི་རྒྱུན་གྱི་ཁྱད་པར་སྐྱེ་བ་ན་རྒྱུན་ལ་རྣམ་པར་འདྲེས་པ་ཡིན་གྱི་མཚུངས་པར་ལྡན་པས་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། འདོད་ཆགས་གཉིས་མཚུངས་པར་ལྡན་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལ་དགའ་བ་ནི་ད་ལྟར་གྱི་དངོས་པོ་ལ་དམིགས་པའི་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་གྱི་དགའ་བའོ། །འདོད་ ཆགས་ཀྱང་ད་ལྟར་བའི་དངོས་པོ་ལ་དམིགས་པའི་མངོན་པར་ཆགས་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ།།དེ་སྐད་དུ་གང་གི་ཕྱིར་ད་ལྟར་བའི་ཡུལ་འདོད་པ་ཅན་གྱི་དགའ་བ་དང་། མངོན་པར་ཆགས་པ་སྐྱེ་བ་དེའི་ཕྱིར་དེ་ལྟ་བུར་གྱུར་པའམ། དེ་ལས་ཁྱད་པར་དུ་གྱུར་པ་ཅན་གྱིས་མ་འོངས་པ་ཡང་འདོད་པར་བྱེད་དོ་ཞེས་བསྟན་པར་འགྱུར་ རོ།།ད་ལྟར་བའི་ཡུལ་འདོད་པ་ཅན་ཉིད་ལ་དགའ་བའི་འདོད་ཆགས་དང་བཅས་པ་བཤད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཇི་ལྟར་མ་འོངས་པ་དོན་དུ་གཉེར་བ་ཡིན་ཞེ་ན། དེ་དང་དེ་ལ་མངོན་པར་དགའ་བའི་ངང་ཚུལ་ཅན་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། སྲིད་པ་དང་ལོངས་སྤྱོད་ལ་སོགས་པ་ཐམས་ཅད་ལ་ཁྱད་པར་མེད་པར་དོན་དུ་གཉེར་བའི་རྣམ་པ་ ཅན་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།འདོད་བའི་ཁམས་དོན་དུ་གཉེར་བ་ནི་འདོད་པའི་སྲེད་པའོ་གཟུགས་དང་གཟུགས་མེད་པའི་ཁམས་དོན་དུ་གཉེར་བ་ནི་སྲིད་པའི་སྲེད་པའོ། །སྡུག་བསྔལ་དང་བྲལ་བར་འདོད་པ་ནི་འཇིག་པའི་སྲེད་པའོ། །བདེ་བའི་སྲེད་པ་འཇུག་པའི་རྒྱུ་མཚན་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཇུག་པའི་རྒྱུ་ མཚན་གང་ཡིན་པ་ནི་བདེ་བའི་སྲེད་པ་ཞེས་བྱའོ།།འདི་ལས་འདི་བདེ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། དངོས་པོ་དམན་པ་བདེ་བའི་རྒྱུ་ཉིད་དུ་གཟུང་བ་ལས་སོ། །ལ་ལར་འཇུག་པའི་བདག་ཏུ་ཆགས་པ་ཉིད་ལ་རྒྱུ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདི་ཉིད་ཀྱི་གཉི་ག་ལ་གྲུབ་པའི་བགྲོད་པ་ལ་སོགས་པ་འཇུག་པའིའོ། །དེ་བཞིན་དུ་ གཞན་ལ་འཇུག་པའི་ཡང་བདག་ཏུ་ཆགས་པ་རྒྱུ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་རོ།།ཡུལ་གང་ལ་ཞེ་ན། ཀུན་ལ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་སོ། །བརྩེ་བ་དང་ལྡན་པ་ལས་གཞན་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེའི་འཇུག་པ་བརྩེ་བའི་དབང་གིས་ཡིན་གྱི། བདག་ཏུ་ཆགས་པའི་རྒྱུས་འཇུག་པ་ནི་པ་ཡིན་ནོ། །དངོས་སམ་བརྒྱུད་ པས་ཞེས་བྱ་བ་ནི།གང་གི་ཚེ་ལུས་སྙོམས་པས་རྒྱས་པར་གྱུར་པ་ལ། ནང་གི་རེག་བྱའི་ཁྱད་པར་སྐྱེས་པའི་བདེ་བ་ལ་བརྟེན་ནས། འདོད་པ་སྐྱེ་བ་དེའི་ཚེ་ནི་བརྒྱུད་པའོ། །གང་གི་ཚེ་ནི་ལུས་ལ་བརྟེན་ནས་ཞེན་པ་ལ་སོགས་པ་སྐྱེ་བ་དེའི་ཚེ་དངོས་ཡིན་ནོ། །ཕན་འདོགས་འགའ་ཞིག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ལུས་ཀྱིས་བྱས་ པའི་ཉེ་བར་སྦྱོར་བའི་ཁྱད་པར་རོ།



渴爱一般是以追求未来生命为特征，正是因为这样才会产生再有，因为需要再次存在的缘故。喜悦和贪欲即是喜贪，当这些在相续中特殊生起时，是与相续混合的，而不是由相应而成，因为两种贪欲不会相应。
其中，喜悦是缘于现在事物的烦恼性喜悦。贪欲也是缘于现在事物的执著性。因此，由于对现在境界生起欲求的喜悦和执著，所以也会追求如是或更殊胜的未来，这就是所要说明的。
若问：所说的对现在境界具有欲求且具有喜贪者，如何会追求未来？答：所谓"具有对彼彼明显欢喜的性质"，意思是对一切存在和受用等无差别地追求。
追求欲界即是欲爱，追求色界和无色界即是有爱，欲求离苦即是坏爱。关于乐爱生起的因缘，即是从执取低劣事物为乐因而来。在某些情况下，执著我性本身就是因，这是对两者都成立的行走等活动而言。同样，对其他活动来说，执著我性也是原因。
对于什么境界呢？经中说"一切"。"除了具有慈悲者"是说他们的行为是由慈悲所致，而非由我执所引发。"直接或间接"是说：当身体因平衡而充满，依靠内部触觉特性所生的乐受而生起欲望时，这是间接的。当依靠身体而生起执著等时，这是直接的。"某些利益"是指身体所作的特殊加行。

།དེ་ལྟར་ན་དེ་ལ་དམིགས་པ་བྱུང་བ་ཡོད་པ་དེའི་རྣམ་པ་ཅན་ཉིད་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་ཕན་འདོགས་པ་ཡིན་ནོ། །གང་ཡང་ལུས་རྒྱས་པ་ལ་སོགས་པ་ཡོད་ན་བརྒྱུད་པས་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་སྐྱེ་བ་དེ་ལྟ་ན་ཡང་དེའི་གནས་སྐབས་སུ་འབྱུང་བ་ཅན་གྱི་ཕན་འདོགས་པ་ཉིད་ ཡོད་པ་ཡིན་ནོ།།དེ་དག་སྐྱེ་བའི་རྒྱུན་དང་གགས་བྱེད་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་དེ་དག་སྐྱེ་བའི་རྒྱུན་རྒྱུན་གྱིས་འཇུག་པ་དང་། གགས་བྱེད་པ་སྟེ་འགལ་བའི་རྐྱེན་བསྐྱེད་པ་ལའོ། །ཇི་ལྟར་རིགས་མཐུན་པའི་ཉེ་བར་ལེན་པ་ངེས་པར་ཉེ་བར་སྦྱོར་བ་དེ་ལྟར་ལུས་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ ངེས་པར་སྦྱོར་བ་བཀག་པ་ཡིན་ནོ།།འགལ་བ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཁས་བླངས་པ་དང་འགལ་བ་དག་ནི་ཡུལ་ཐ་དད་པ་ཅན་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདོད་ཆགས་མེད་པར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་གཞན་གྱི་ཕྱོགས་ཀྱི་སྐྱོན་སྡུད་པར་བྱེད་དོ། །སངས་རྒྱས་པས་འདོད་ཆགས་མེད་པར་སྐྱེ་བ་མ་མཐོང་ བའི་ཕྱིར།སྐྱེ་བ་འདིའི་འདོད་ཆགས་རྒྱུ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་བཤད་པའི་རིགས་གང་ཡིན་པ་འདི་ནི། རིགས་འདི་ལུས་འདོད་ཆགས་ཀྱི་རྒྱུ་ཉིད་ཡིན་པར་འདོད་པ་ན་ལུས་མེད་པར་འདོད་ཆགས་མ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་ལུས་འདོད་ཆགས་ཀྱི་རྒྱུ་ཡིན་པར་རོ། །རིགས་པ་འདི་ཉིད་ཀྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི། དུས་མཉམ་དུ་འབྱུང་བ་ཅན་ཉིད་ ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།།རྒྱུ་མེད་པ་ཅན་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། རྟག་ཏུ་ཡོད་པ་དང་མེད་པར་ཐལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཡོན་ཏན་དང་བཅས་པའི་རྫས་སྐྱེ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པའི་ལུས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་གྱི་ཡོན་ཏན་དང་བཅས་པའི་ལུས་སྐྱེ་བར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ཕྱིན་ཅི་ལོག་པའི་ བློ་ནི་རྟག་པ་ལ་སོགས་པའི་ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་མཚན་ཉིད་ཅན་གྱི་མ་རིག་པའོ།།ཇི་སྐད་དུ་བཤད་པའི་རྒྱུ་དང་རང་བཞིན་གྱི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མི་རྟག་པ་ལ་སོགས་པའི་རང་བཞིན་གྱིའོ། །ཇི་སྐད་དུ་བཤད་པའི་རྒྱུ་རང་བཞིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྲིད་པའི་སྲེད་པ་སྟེ་རྒྱུའི་རང་བཞིན་ནོ། །མ་གྲུབ་ཕྱིར་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནི། གཏན་ ཚིགས་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་ཡང་ངོ་།།འཁོར་བའི་ཆོས་ཅན་འགའ་ཞིག་ཀྱང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་འཆད་པར་བྱེད་དེ། བདག་ལ་སོགས་པ་བཀག་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བར་དགོངས་སོ།། །།ཚད་མ་རྣམ་འགྲེལ་གྱི་འགྲེལ་བཤད། བམ་པོ་བཞི་བཅུ་རྩ་བདུན་པ། གལ་ཏེ་འཁོར་བ་པ་ འགའ་ཞིག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་བདག་ཏུ་སྨྲ་བའོ།།ཅུང་ཞིག་ཀྱང་མི་སྣང་བ་སྟེ། ལྟ་བ་པོ་བདག་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བསམས་པའོ། །ཅི་སྟེ་ཁོ་བོ་ཅག་ལ་སོགས་པ་ལ་བརྩམས་པ་ཡིན་པ་དེའི་ཚེ་མ་གྲུབ་པ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཁོ་བོ་ཅག་ལ་སོགས་པ་ལ་ཁོ་བོ་འབད་རྩོལ་བྱེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ལྟ་བུའི་ངེས་པ་སྐྱེད་ པའི་ཕྱིར་རོ།

如是，对彼所缘生起的那种形相，即是贪欲等的利益。即便当身体充盈等存在时，通过间接而生起贪欲等，在那种状态下也存在着生起性的利益。
所谓"对彼等生起的相续和障碍等"，是指贪欲等彼等生起的相续不断运行，以及障碍即产生违缘。正如同类取因必定相应一样，由于身体不是[同类取因]，所以否定其必定相应。
"并无相违"是说，所承许的相违是因为具有不同的对境。以"无贪"等总结他方的过失。因为佛教徒未见无贪而有生，所说"此生的贪欲是因"的道理，这种道理在承许身体是贪欲之因时，因为未见无身而有贪欲，所以身体是贪欲之因。
所谓"以此道理"，是因为是同时生起的缘故。也非无因，因为[若无因]将导致恒常存在或不存在的过失。"具德之事物生起"意思是不会生起具有贪欲等身体功德之功德的身体。颠倒见即是以常等颠倒为相的无明。
所说"因与自性"是指无常等的自性。所说"因之自性"是指有爱，即因的自性。"因不成立"是说因为能立不成立。以"某些轮回的有法"等来解释，意思是因为已破除我等。
《量理论释》第四十七品：所谓"若某轮回者"是指说我论者。"全然不见"，是思维由于无有见者之我的缘故。若说"当依据我等而作时则不成立"，是因为对我等生起"我在精进"这样的决定。

།གལ་ཏེ་ཡང་བདག་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་དེ་ལྟ་ན་ཡང་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཉིད་བདག་དང་བདག་གིར་སྒྲོ་འདོགས་པས་འཁྲུལ་པར་སྐྱེས་པ་ན། ཤེས་པ་བྱ་བ་དང་བཅས་པ་རྒྱུར་བྱས་ནས་མཐོང་ངོ་ཞེས་བརྗོད་དོ། །རྣམ་པར་ཤེས་པའི་རྒྱུ་དེ་ཉིད་ཀྱི་སྒྲོ་འདོགས་པ་ལ་གནོད་པའི་ཕྱིར། ཇི་ལྟར་བདག་མེད་དུ་ ཟིན་ཀྱང་ཐོས་པ་དང་བསམས་པ་དང་བསྒོམས་པ་ལ་སོགས་པའི་རིམ་གྱིས་འབྲས་བུ་མེད་པར་མི་འགྱུར་བ་དེ་ལྟར་དེ་ཉིད་ནི་ཐོས་པ་ལས་བྱུང་བའི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་འཆད་པར་བྱེད་དོ།།སྦྱོར་བ་ནི་གང་ཞིག་གང་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་འདིས་བདག་ཏུ་ཆགས་པ་འཇུག་པའི་རྒྱུ་ཉིད་ཡིན་པར་བསྟན་ཏེ། གང་གི་རྣམ་པར་སྒྲོ་འདོགས་པས་སོ། །དེ་ལ་ཆགས་པས་ཏེ་མངོན་པར་ཆགས་པ་དེ་གང་ལ་ཡོད་པ་དེ་ལ་དེ་སྐད་ཅེས་བྱའོ། །སྒྲོ་འདོགས་པའི་ཆགས་པས་བྱས་པའི་འཇུག་པ་དེ་དང་ལྡན་པའོ། །གང་ཞིག་གང་ལ་ཆགས་པ་དང་ལྡན་པ་དེ་ལ་མངོན་པར་ཆགས་པས་བྱས་པའི་འཇུག་པ་དང་ལྡན་པ་ཡང་ཡིན ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསྡུས་པའི་དོན་ཏོ།།མངོན་པར་ཆགས་པ་ཙམ་ལ་རག་ལས་པ་ཉིད་ཀྱིས་འཇུག་པའི་ཕྱིར་རང་བཞིན་གྱི་གཏན་ཚིགས་སོ། །རེ་ཞིག་བདག་ཏུ་འཛིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་གང་ལ་བདག་ཏུ་འཛིན་པའི་འཆིང་བ་ཡོད་པ་དེ་ལ་དེ་སྐད་ཅེས་བྱའོ། །དེའི་དོན་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བདག་ལ་ཕན་འདོགས་ པའི་དོན་དུ་སྟེ།ཉོན་མོངས་པ་སྤངས་པའི་དེ་མ་ཐག་ཉིད་དུ་དེ་དག་ཕུང་པོ་ལྷག་མ་མེད་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བསམས་པའོ། །གནས་པར་འཇུག་པ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གནས་པ་ལ་རག་ལས་པས་འཇུག་པའི་དོན་དུའོ། །བདག་ལ་ཉེ་བར་མཁོ་བ་མཐོང་བའི་རྒྱུ་ཅན་ནི་གནས་པར་ འཇུག་པ་ཡིན་ལ།འདི་ལ་ཉེ་བར་མཁོ་བ་མཐོང་བ་མེད་པ་དེ་ལྟར་ན་རྒྱུ་མི་དམིགས་པའོ། །གཞན་ལ་ཕན་འདོགས་པ་སེམས་ཅན་ལ་ཆགས་པའི་ཕྱིར་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་ཏེ། མངོན་པར་ཆགས་པ་སྤངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཉེ་བར་ལེན་པའི་ཕུང་པོ་ལྔ་ནི་འདུ་བྱེད་ཡིན་ལ་དེ་ཉིད་སྡུག་བསྔལ་ ཡིན་ཏེ།མི་མཐུན་པ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གང་ལ་དམིགས་པ་ཡོད་པ་དེ་ལ་དེ་སྐད་ཅེས་བྱའོ། །དེ་ལ་ཆགས་པ་ཡི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་དཔེ་བསྟན་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་བདག་གི་བདེ་བའི་དོན་དུ་བསྟན་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཞིང་། ཆགས་པས་ཀྱང་མ་ཡིན་ཏེ། འོན་ཀྱང་བརྩེ་བ་ཁོ་ནས་ཡིན་ནོ། །འདི་འཆིང་ བར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ཞིང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་འཇོག་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ཞིང་ངོ་།།གལ་ཏེ་ཡང་བར་མ་དོར་གགས་བྱེད་པ་ནི་ལྷག་མ་མེད་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གགས་བྱེད་པར་ནུས་པ་ཅན་གྱི་ལས་ཀྱིས་འཕངས་པའི་སྲིད་པ་ཡོད་ན་རིགས་པ་འདི་ཡིན་གྱི། དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་ངེས་པའི་ལས་ངེས་ པས་འཕངས་པའི་དུས་ངེས་པ་ཅན་གྱི་སྲིད་པ་ལ་བར་མ་དོར་གགས་བྱེད་པ་ཡོད་པ་ཉིད་མ་ཡིན་ནོ།

即便我不存在，但当识由于增益我与我所而生起错乱时，以具有作用的意识为因而见到[我]，如是而说。由于识的因本身能破除增益，所以即使已经了知无我，通过闻思修等次第也不会无果，这就是以"从闻所生"等来解释的。
关于"何者于何"等的配合，显示我执是行为的因，是由于其增益的缘故。于此贪著，即于何者有着明显的贪著，即称为彼。具有由增益贪著所作的行为。若某者于某处具有贪著，则彼具有由明显贪著所作的行为，这是总义。
因为行为仅依赖于明显的贪著，所以是自性因。首先，"我执"等中，于何者有我执束缚，即称为彼。"为其故"是为了利益我，思维为：烦恼断除的刹那即可获得无余涅槃。
"住处而行"是为了依赖住处而行动。住处而行是由见到对我有用为因，此处无见到有用，因此是因不可得。"非为利他而执著有情"，是因为已断除贪著。
五取蕴是行，即是苦，因为是不顺的缘故。于何者有所缘，即称为彼。"于彼贪著"等是显示譬喻，既非为我乐而显示，也非由贪著，而是唯由慈悲。
"此非能缚"是说此非能安立。即便中间有障碍，是因为是无余涅槃。若有被能作障碍业所引发的有，则此理成立；若非如此，则于被决定业所引发的决定时分之有，实无中间障碍。

།གླ་དང་རྔན་པ་དང་། གླ་བའི་རིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དོན་གཞན་ཉིད་མ་ཡིན་ནོ། །མི་རྟག་པ་ལ་སོགས་པའི་བདག་ཉིད་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མི་རྟག་པ་དང་བདེ་བ་མ་ཡིན་པ་དང་། བདག་མེད་པ་ལ་སོགས་པའི་རང་བཞིན་ཞེས་ བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་ཤེས་པ་ནི་རྟག་པ་དང་བདེ་བ་ལ་སོགས་པའི་ངོ་བོར་འཛིན་པ་སྟེ། འདིས་ནི་མ་རིག་པ་བསྟན་ཏོ། །བདག་ཏུ་ལྟ་བ་སྤངས་པ་ཅན་གང་ཡིན་པ་དེ་ལ་སེམས་ཅན་དུ་ལྟ་བ་སྔོན་དུ་སོང་བ་ཅན་མེད་པས་ཁྱབ་པ་ཡིན་ལ། དེ་དང་འགལ་བ་ཡང་སེམས་ཅན་དུ་ལྟ་བ་སྔོན་དུ་སོང་བ་ཅན་ཡིན་པ་ དེ་ལྟར་ན་ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་འགལ་བ་དམིགས་པའོ།།སྦྱོར་བ་གཉིས་པ་ཡང་ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་འགལ་བ་དམིགས་པ་ཉིད་ཡིན་ཏེ་བདག་ཏུ་ལྟ་བ་སྤངས་པ་ལ་བདག་ཏུ་ལྟ་བ་སྔོན་དུ་སོང་བ་ཅན་གྱི་བློ་དང་མི་ལྡན་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཁྱབ་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་དང་། བདག་ཏུ་ལྟ་བ་སྔོན་དུ་སོང་བ་ཅན་གྱི་སྙིང་རྗེའི་ སེམས་དང་ལྡན་པ་ནི་དེ་དང་འགལ་བ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།།སྙིང་རྗེ་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། སེམས་ཅན་ལ་དམིགས་པ་དང་ཆོས་ལ་དམིགས་པའོ། །དེ་ལ་གལ་ཏེ་སྙིང་རྗེ་སྔ་མ་ལ་བརྟེན་ནས་བརྗོད་པ་དེའི་ཚེ་སྦྱོར་བ་སྔ་མ་ནི་གྲུབ་པ་ལ་སྒྲུབ་པ་ཡིན་ཏེ། འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་དག་ལ་ནི་སེམས་ཅན་ལ་དམིགས་པའི་ སྙིང་རྗེས་ཁས་མི་ལེན་པའི་ཕྱིར་རོ།།ཅི་སྟེ་སྙིང་རྗེ་གཉིས་པ་ལ་བརྟེན་ནས་བརྗོད་པ་ཡིན་ན་ནི་དེ་ལས་གཏན་ཚིགས་མ་གྲུབ་པ་ཡིན་ཏེ། ཆོས་ལ་དམིགས་པའི་སྙིང་རྗེ་ནི་སེམས་ཅན་ལ་ལྟ་བ་སྔོན་དུ་སོང་བ་ཅན་ཉིད་དུ་མ་གྲུབ་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ནི་སེམས་ཅན་ལ་དམིགས་པ་ཅན་གྱི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ སྨོས་སོ།།གང་གི་ཕྱིར་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་རྣམས་ཀྱི་ཆོས་ལ་དམིགས་པའི་སྙིང་རྗེ་དོན་དམ་པ་ཡིན་གྱི། སེམས་ཅན་ལ་དམིགས་པ་མ་ཡིན་པའི་རྒྱུ་དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར། སྦྱོར་བ་གཉིས་པ་ལ་ཡང་གཏན་ཚིགས་མ་གྲུབ་པ་ཡིན་ཏེ། གྲོལ་བ་རྣམས་བདག་ཏུ་ལྟ་བ་སྔོན་དུ་སོང་བ་ཅན་གྱི་སྙིང་རྗེའི་སེམས་དང་ ལྡན་པ་ཉིད་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ།།སྡུག་བསྔལ་ཤེས་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་བདེན་པ་ཤེས་པ་རྣམ་པ་བཞི་དག་ཡིན་ཏེ་ཤེས་པའོ། །དེ་ཉིད་ནི་མི་རྟག་པ་དང་སྡུག་བསྔལ་བ་དང་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་སོ། །འདི་ནི་ཡོད་པའི་བདུན་པ་ཡིན་ཏེ། སྡུག་བསྔལ་ཤེས་པ་ཡོད་ན་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ཞེ་སྡང་སྤངས་པ་ ཅན་གྱི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཞེ་སྡང་ཅན་ནི་འཇིག་རྟེན་ན་གནོད་པ་ཡིན་ལ་དེ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཞེ་སྡང་སྤངས་བ་ཅན་ཡིན་ཏེ།འགལ་བ་མེད་པའི་ཞེས་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་ཡང་སྡུག་བསྔལ་ཤེས་པས་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་ཡང་སྤངས་པ་ཡིན་པ་དེ་ལྟ་ན་ཡང་ཞེ་སྡང་སྨོས་པ་བྱས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་སྙིང་རྗེ་ དངོས་སུ་ཞེ་སྡང་དང་འགལ་བ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།

工资、酬劳和雇佣费用这些并非不同的意思。"无常等自性"意思是指无常、非乐、无我等的本性。颠倒知见是执著常、乐等的本性，这是显示无明。
凡是已断我见者，必定不具有以有情见为前行，与此相违者即具有以有情见为前行，如是则为遍充相违所见。第二配合也是遍充相违所见，因为已断我见者必定不具有以我见为前行的心，而具有以我见为前行的悲心则与此相违。
悲心有二种：缘有情和缘法。其中，若依据前者悲心而说，则前配合是成立已成，因为离贪者不承许缘有情的悲心。若依据第二种悲心而说，则因不成立，因为缘法悲心并未成立为以有情见为前行。
因此说"缘有情者"等。因为离贪者的缘法悲心是胜义，而非缘有情，正因为此，第二配合中因也不成立，因为未成立解脱者具有以我见为前行的悲心。
"于苦智"是指苦谛的四种智慧。即所说的"无常、苦"等。这是第七格，意思是"若有苦智"。"已断嗔者"是说，世间中嗔者是害，因无此害故为已断嗔者，所以说"无违"。
即便由苦智也断除了贪等，但之所以特别提到嗔，是因为悲心直接与嗔相违的缘故。

།འདུས་རེག་ཙམ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ཙམ་སྨོས་པ་ནི་དོན་ལྷག་པར་སྒྲོ་འདོགས་པ་སྤངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཁྲོ་རྒྱུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཞེ་སྡང་གི་རྒྱུའོ། །དེ་ཉིད་ནི་བདག་དང་བདག་གི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །འགལ་བ་ཅན་ནི་ཞེ་སྡང་གི་ཡུལ་དུ་འགྱུར་རོ། །དེ་ མེད་པར་ཁྲོ་བའི་རྒྱུ་ཞེ་སྡང་མ་ཡིན་གྱི་ཞེས།འོན་ཀྱང་བདག་ཏུ་ལྟ་བ་ཉིད་ཡོད་ན་ཞེ་སྡང་འབྱུང་ངོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དེ་ཉིད་ནི་དེས་ན་བདག་དང་བདག་གི་རྣམ་པའི་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་སོ། །དེ་ལྟར་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་གྲུབ་པ་ལ་སྒྲུབ་པ་ལ་སོགས་པ་སྔར་བཤད་པའི་མཇུག་སྡུད་པར་བྱེད་དོ། །དེ་ ཡང་གོང་དུ་རྣམ་པར་ཕྱེ་ཟིན་ཏོ།།གང་འདུ་བྱེད་ནུས་ཟད་མེད་ཅན། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕུང་པོའི་རྒྱུན་སྐྱོན་མེད་པ་སྐྱེད་པ་ལ། འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་གང་དག་ལ་ལས་ཀྱི་ནུས་པ་ཟད་པ་མེད་པ་ཡོད་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དཔེར་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་ལྟ་བུའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། བྱང་ཆུབ་སེམས་ དཔའ་རྣམས་ནི་ལས་ཀྱི་ནུས་པ་ཟད་པ་ཅན་མ་ཡིན་ཏེ།ཚོགས་ཐམས་ཅད་མི་གནས་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་འབྲས་བུ་ཅན་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཉེས་མེད་ཅན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྡིག་པ་མེད་པ་ཅན་ནོ། །སེམས་ཅན་གྱི་དོན་ཡིད་ལ་བྱེད་པས་གནས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་གཅིག་གོ། ། ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཉིས་པའོ། །གནས་པ་ནི་སྙིང་རྗེའི་འཇུག་པ་ཙམ་དང་རྗེས་སུ་འབྲེལ་པ་ཅན་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རང་བཞིན་གྱི་གཏན་ཚིགས་སོ། །ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལས་སྙིང་རྗེ་ལྡོག་པས་ཁྱབ་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་དང་། གནས་པ་ནི་དེ་དང་འགལ་བ་ཉིད ཡིན་པའི་ཕྱིར།བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་གཉིས་པ་ལ་ལྟོས་ནས་ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་འགལ་བ་ཉིད་དམིགས་པའོ། །བསྒོམ་པའི་ལམ་དང་མི་སློབ་པའི་ལམ་དང་མི་སློབ་པའི་ལམ་ལས་སྔར་བྱུང་བ་ཅན་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་མཐོང་བའི་ལམ་ནི་ལམ་དང་པོའོ། །རྒྱུན་དུ་ཞུགས་པ་ལ་སོགས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་སོགས་པའི་ སྒྲས་ནི་ལན་ཅིག་ཕྱིར་འོང་བ་དང་།ཕྱིར་མི་འོང་བ་གཟུང་ངོ་། །སྡུག་བསྔལ་གྱི་བདེན་པ་མཐོང་བ་ཉིད་ཀྱིས་དེ་དག་གིས་འཇིག་ཚོགས་སུ་ལྟ་བ་སྤངས་པ་ཡིན་ནོ། །ཀུན་དུ་བརྟགས་པ་ནི་བསྟན་བཅོས་སེམས་པ་ལ་སོགས་པའི་སྒོ་ནས་བྱུང་བའོ། །ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པ་ནི་ཐོག་མ་མེད་པའི་བག་ཆགས་ལས་བྱུང་ བའོ།།དེ་དག་ཉིད་ཀྱིས་སྤངས་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐོག་མ་མེད་པའི་བག་ཆགས་ལས་བྱུང་བ་དེ་ནི་བསྒོམ་པའི་ལམ་ཉིད་ཀྱིས་སྤང་བར་བྱ་བ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།

"仅是和合触"中说"仅"字，是为了遮遣增益额外的意义。"嗔因"即是嗔恨的因。即所说的"我与我所"等。相违者将成为嗔恨的对境。无此则嗔因非嗔，而是若有我见则生嗔，此是其义。即所说"故以我与我所相"。"如是"等是总结前说的成立已成等。这在前面已经分析完毕。
"何者行力无尽者"是指对于生起无过失的蕴相续，某些离贪者具有未尽的业力，如诸菩萨。菩萨们非是业力已尽者，因为一切资粮都以无住涅槃为果。"无过者"即无罪过者。
"以利有情意而住"是第一所立。"非般涅槃"是第二。住是仅与悲心行相应，故为自性因。因为遍知般涅槃则悲心必定退失，而住则与此相违，所以对第二所立而言是遍充相违所见。
见道是第一道，因为在修道、无学道和无学道之前生起。"预流等"中的"等"字包括一来和不还。他们以见苦谛而断除萨迦耶见。
分别[萨迦耶见]是由思惟论典等而生。俱生[萨迦耶见]是从无始习气而生。"彼等未断"是说从无始习气所生者应当以修道断除。

།བདག་ཏུ་ཆགས་པ་ཁས་ལེན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར། རྒྱུན་དུ་ཞུགས་པ་ལ་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་མི་ཤེས་པ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཡོད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར། གང་གི་ཕྱིར། གང་ཞིག་ང་ཞེས་མཐོང་མེད་པ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །འབྲས་བུའི་གཏན་ཚིགས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡང་སྲིད་པར་ཉིང་མཚམས་སྦྱོར་བ་ནི་བདག་ཏུ་ཆགས་པའི་འབྲས་བུ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཏན་ཚིགས་དེ་གཉིས་ནི་མ་གྲུབ་པ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཁོར་བ་ཡང འཆིང་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་དང་།མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཡང་ཐར་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་གཉིས་སོ། །གལ་ཏེ་ཇི་ལྟར་ཞེ་ན། འདི་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། བདག་ཏུ་སོགས་པ་བཀག་པའི་ཕྱིར་རོ། །འགའ་ཞིག་བཅིངས་པ་དང་། རང་དབང་བ་འགའ་ཞིག་ཀྱང་གྲོལ་བ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་མེད་པའི་ཕྱིར་ དེ་ལ་ལྟོས་ནས་འཁོར་བ་དང་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་དག་འཆིང་བ་དང་ཐར་པ་ཉིད་དུ་བརྟགས་པ་མ་གྲུབ་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་དགོངས་སོ།།འོ་ན་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དང་། རྣམ་པར་བྱང་བའི་འཇུག་པའི་གོ་རིམས་ཇི་ལྟར་ཡིན་ཞེ་ན། འོན་ཀྱང་མ་རིག་པ་ཡོད་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །བར་དུ་ཞེས་བྱ་བའི་ སྒྲ་ནི་འདུ་བྱེད་ཡོད་ན་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་།རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཡོད་ན་མིང་དང་གཟུགས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཡིན་ནོ། །གང་གི་བདག་ལ་སོགས་པ་མེད་པར་ཡང་མ་རིག་པ་ལ་སོགས་པ་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་དངོས་པོར་ངེས་པའི་རང་བཞིན་ཅན་འཇུག་བར་འགྱུར་ལ། དེ་འཇུག་པ་ཙམ་ཡང་འཁོར་བ་ཞེས་ ཐ་སྙད་གདགས་སོ།།འགལ་བའི་རྐྱེན་ཉེ་བ་ལས་ཀྱང་རྒྱུ་བཅོམ་པའི་སྒོ་ནས། མ་རིག་པ་ལྡོག་པ་ཙམ་ལ་ཐར་པ་ཞེས་ཐ་སྙད་དུ་བྱས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསྡུས་པའི་དོན་ཏོ། །འཆིང་བ་ལ་སྡུག་བསྔལ་སྐྱེ་བའི་རྒྱུ་ཉིད་ཡིན་པས་ཁྱབ་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་དང་འགལ་བ་ཉིད་ནི་སྡུག་བསྔལ་སྐྱེ་བ་དང་བྲལ་བ་ཉིད་ཡིན་པ་དེ་ལྟར་ ན་ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་འགལ་བ་དམིགས་པའོ།།འགྱུར་བ་ནི་བདེན་ན་སྡུག་བསྔལ་སྐྱེ་བའི་རྒྱུ་བདག་ཉིད་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར་གཏན་ཚིགས་མ་གྲུབ་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར་འདི་ནི་མ་གྲུབ་པ་ཡིན་བར་བསམ་པར་མི་བྱ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་སོ། །ཇི་སྐད་དུ་བཤད་པའི་འཆིང་བས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྡུག་བསྔལ་སྐྱེད་པའི་རྒྱུའི་ མཚན་ཉིད་ཅན་གྱིས་སོ།།གཉི་གའི་རྣམ་པ་མ་ཡིན་པའི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་རྟག་པ་དང་། མི་རྟག་པ་དག་ཏུ་བརྗོད་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར། གང་ཟག་ནི་རྣམ་པ་གཉི་ག་དང་བྲལ་བ་ཉིད་ཡིན་པར་འདོད་དོ། །དེ་ལྟ་བུར་གྱུར་པའི་དངོས་པོ་ནི་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དངོས་པོ་ནི་རྣམ་པ་གཉི་གས་ཁྱབ་པ་ཉིད་ཀྱི་ ཕྱིར་རོ།

因为承许我执，所以为了显示预流者有俱生无明颠倒，故说"何者无我见"等。"果因"是说再次结生是我执的果。
"此二因不成立"是指"轮回是束缚"和"涅槃是解脱"这两者。若问如何，则说"如是"等，因为已遮遣我等。某些非是被束缚，某些也非是获得自在而解脱。因为无此，所以依此而言，轮回和涅槃被假立为束缚和解脱不成立，此是其意。
若问烦恼和清净的运行次第如何，则说"然若有无明"等。"中间"一词是指有行则有识，有识则有名色等。虽无我等，但无明等以自性为因果事物决定的自性而运行，仅此运行即假名为轮回。
由对治缘靠近而以破除因的方式，仅是无明的还灭即假名为解脱，此是总义。束缚遍是苦生之因，与此相违即是离苦生，如是则为遍充相违所见。
若说"若是变异则是苦生因自身，因此因不成立"，为此说"故不应思此不成立"。"如所说束缚"是指具有生苦因相。
关于"非二相"等，因为不可说为常与无常，所以主张补特伽罗离二相。如是之事物不存在，因为事物必定为二相所遍。

།དེ་ཉིད་ནི་རྟག་པ་དང་མི་རྟག་པ་དག་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། ཕན་ཚུན་སྤངས་པ་ནི་ཕན་ཚུན་སྤངས་པ་སྟེ་དེ་དང་བྲལ་བའོ། །དེས་གནས་པའི་མཚན་ཉིད་རྟག་པ་དང་མི་རྟག་པ་གང་དག་ཡོད་པ་དེ་དག་ལ་དེ་སྐད་ཅེས་བྱའོ། །དེའི་དངོས་པོ་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར། རྟག་པ་སྤངས་ཏེ་མི་རྟག་པའི་ མཚན་ཉིད་དུ་གནས་པ་དང་།མི་རྟག་པ་སྤངས་ཏེ་རྟག་པའི་མཚན་ཉིད་དུ་གནས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །གལ་ཏེ་དེ་ལས་ཅིར་འགྱུར་ཞེ་ན། དངོས་པོ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །གང་ཟག་ལ་སོགས་པའི་དངོས་བོ་ལ་རྟག་པའམ། མི་རྟག་པ་གཅིག་རྣམ་པར་བཅད་པ་དང་། ཡོངས་ སུ་གཅོད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་དག་ནི་དེ་ལས་གཞན་པ་རྟག་པའམ་མི་རྟག་པ་ཡོངས་སུ་བཅད་པ་དང་།རྣམ་པར་བཅད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་མེད་ན་མི་འབྱུང་བ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་སྐད་དུ་དངོས་པོ་ཡོད་ན་རྟག་པ་རྣམ་པར་བཅད་པའམ། ཡོངས་སུ་གཅོད་པ་ནི་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་མི་རྟག་པ་ཡོངས་སུ་ གཅོད་པ་མེད་ན་མི་འབྱུང་བ་ཅན་ཡིན་ནོ།།མི་རྟག་པ་རྣམ་པར་བཅད་པ་དང་། ཡོངས་སུ་གཅོད་པ་དང་རྟག་པ་ཡོངས་སུ་གཅོད་པ་དང་རྣམ་པར་བཅད་པ་མེད་ན་མི་འབྱུང་བ་ཅན་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་བས་ན་གལ་ཏེ་གང་ཟག་ལ་རྟག་པ་རྣམ་པར་བཅད་ན་མི་རྟག་པ་གསལ་བར་ བཟུང་བ་དེའི་ཕྱིར་མི་རྟག་པ་ཉིད་དུ་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ཡིན་པར་འགྱུར་རོ།།ཅི་སྟེ་རྟག་པ་ཡོངས་སུ་གཅོད་པ་དེའི་ཚེ་ཡང་མི་རྟག་པ་རྣམ་པར་བཅད་པ་དེའི་ཕྱིར། རྟག་པ་ཉིད་ཡིན་པས་ན་རྟག་པ་ཉིད་དུ་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ཡིན་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ། །དེ་བཞིན་དུ་གལ་ཏེ་མི་རྟག་པ་ཉིད་རྣམ་པར་བཅད་པ་དེ་བས་ན། རྟག་པ་བཟུང་བ་དེའི་ཕྱིར་རྟག་པ་ཉིད་དུ་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ཡིན་པར་འགྱུར་རོ། །ཅི་སྟེ་མི་རྟག་པ་ཡོངས་སུ་གཅོད་པ་ཡིན་པ་དེ་ལྟ་ན་ཡང་རྟག་པ་རྣམ་པར་བཅད་པ་ཡིན་པ་དེ་ལྟར་ན། ངེས་པར་མི་རྟག་པ་ཉིད་དུ་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ཡིན་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ། །མི་རྟག་པ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་འདིའི་འགྲེལ་པ་ནི་སྐད་ཅིག མ་ཉིད་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ།།དེ་ནི་མེད་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྐད་ཅིག་མ་ཉིད་མ་ཡིན་པ་ནི་དོན་བྱེད་པར་ནུས་པ་དང་བྲལ་བ་ཉིད་ཀྱིས་མེད་པ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཚེ་མ་བཅིངས་པ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཆིང་བ་མེད་པས་མ་བཅིངས་པའོ། །གལ་ཏེ་རྟག་པ་ཉིད་དུ་བརྗོད་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་སྐྱོན་ མེད་དོ་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གལ་ཏེ་རྟག་པ་ཉིད་དུ་གང་ཟག་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ཡིན་པས་ཁས་བླངས་ནས་སྐད་ཅིག་པ་ཉིད་དུ་བརྗོད་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པར་སྨྲ་བར་འགྱུར་བ་དེའི་ཚེ་ཡོད་པ་ཉིད་མ་ཡིན་པར་འགྱུར་ཏེ།རིམ་དང་ཅིག་ཅར་དོན་བྱེད་པ་འགལ་བའི་ཕྱིར་རོ།

即所说"常与无常"等，相互排除即是相互排除而离彼。凡是以此安住相为常或无常者，即称为彼。正因为是其事物，所以舍常而住于无常相，或舍无常而住于常相，此是其义。
若问由此将如何，则说"于事物"等。对补特伽罗等事物，若遮遣或遍断一个常或无常，则必定依赖于遍断或遮遣另一个常或无常。如是，若事物存在，则遮遣或遍断常必定依赖于遍断无常，遮遣或遍断无常必定依赖于遍断或遮遣常，此将得以显示。
因此，若于补特伽罗遮遣常，则明显执取无常，故应说为无常。若是遍断常，则因遮遣无常，故成为常性而应说为常。同样，若遮遣无常性，则因执取常，故应说为常。若是遍断无常，则因遮遣常，故必定应说为无常。
"无常"的解释即是"刹那性"。"彼即是无"是说非刹那性因离有功能性故即是无。"尔时未缚"是说无束缚故未缚。
若说"因不应说为常故无过"，是说若承许补特伽罗应说为常而说不应说为刹那性，则将成为非有，因为次第与顿时作用相违故。

།གང་གི་ཚེ་རྟག་ པ་ཉིད་ཀྱིས་བརྗོད་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པ་དེའི་ཚེ།སྐྱོན་འདི་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། རྟག་པ་དང་མི་རྟག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་རྟག་པ་དང་། མི་རྟག་པ་དག་མེད་པའི་ངོ་བོ་དེ་ཉིད་གང་ཟག་གང་ལ་ཡོད་པ་དེ་ལ་དེ་སྐད་ཅེས་བྱའོ། །རྟག་པ་དང་མི་རྟག་པར་ལུང་བསྟན་དུ་མེད་པའི་ཕྱིར་གང་ཟག་ཏུ་སྨྲ་བར་ བརྗོད་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པ་སྟེ་ལུང་དུ་མ་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ།།རྟེན་ཡོངས་སུ་གྱུར་པ་གང་ཞེ་ན། ཉེས་པ་དང་བཅས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །ལམ་དེའི་བདག་ཉིད་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལམ་གྱི་རང་བཞིན་ཉིད་ལའོ། །དེ་ཁོ་ན་ཉིད་མཐོང་བའི་བདག་ཉིད་ཅན་ཡིན་གྱི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དངོས་པོ་ཇི་ལྟ་ བ་བཞིན་དུ་གནས་པ་འཛིན་པའི་བདག་ཉིད་ཅན་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།ཚད་མ་དང་འགལ་བའི་རྣམ་པ་ནི་ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་རྣམ་པའོ། །དེ་དང་རྗེས་སུ་འབྲེལ་པ་ནི་ཉེ་བར་བསྒྱུར་བ་སྟེ། ཉེས་པ་གང་ཡིན་པ་དེའི་བདག་ཉིད་ཅན་དུ་མི་འགྱུར་རོ། །སེམས་ཉིད་ཉེ་བར་ཉོན་མོངས་པར་བྱེད་པས་ན་ཉེ་བའི་ ཉོན་མོངས་པ་སྟེ་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པའོ།།རྒྱུ་མཚན་འགའ་ཞིག་ལས་བདག་ལ་སོགས་པར་སྒྲོ་བཏགས་པས་འཇུག་པའི་འཁྲུལ་པའི་ཤེས་པ་ནི་གློ་བུར་གྱི་རྐྱེན་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི་ཚད་མའི་གྲོགས་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལ་གནོད་པ་ཡོད་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གློ་བུར་བའི་རྣམ་པས་དེའི་རྒྱུ་ཅན་གྱི་ ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་བདག་མེད་པའི་ལམ་གྱིས་གསལ་བ་ཡོད་ན་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།རང་གིས་རང་བཞིན་ལ་གནས་པའི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བདག་མེད་པའི་ལམ་དེའི་བདག་ཉིད་ལ་གནས་པའིའོ། །དངོས་བོའི་སྟོབས་ཀྱིས་ཞུགས་པའི་རང་བཞིན་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དངོས་པོ་ཇི་ལྟར་གནས་པ་བཞིན་ དུ་འཛིན་པས་ཞུགས་པའི་བདག་མེད་པའི་ལམ་ནི་སེམས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།།བདག་ཉིད་དེའི་རྟེན་དུ་གྱུར་པ་མ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། རྣམ་པ་གཞན་དུ་འཇུག་པའི་རྟེན་དུ་གྱུར་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །འདྲེས་པའི་རྐྱེན་ནི་གཡའ་ལ་སོགས་པ་འདྲེས་པའི་རྒྱུའིའོ། །དེ་ཤིན་ཏུ་མེད་ན་ ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདྲེས་པའི་རྐྱེན་ཤིན་ཏུ་མེད་ནའོ།།འདི་ལྟ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་དཔེ་གཉིས་པའོ། །ཡང་རྣམ་པ་གཞན་དུ་འཇུག་པའི་རྟེན་དུ་གྱུར་པ་ལས། དེ་ལས་ཟློག་པའི་རྣམ་པ་དེའི་བདག་ཉིད་དང་བྲལ་བ་ཉིད་ཀྱིས་ཁྱབ་པ་ཡིན་ལ། དེ་དང་འགལ་བ་ཡང་བདག་ཉིད་དུ་གྱུར་པ་ཡིན་པ་དེ་ལྟར་ན་ཁྱབ་ པར་བྱེད་པ་འགལ་བ་དམིགས་པའོ།།གལ་ཏེ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་མཐོང་བ་དེའི་བདག་ཉིད་སེམས་ལ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་དེ་བས་ན་གཏན་ཚིགས་མ་གྲུབ་པར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། མ་གྲུབ་པ་མ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ།

若说"当不应说为常时，此过不存在"，则说"常与无常"等，即于补特伽罗有无常无之体性者，称为彼。因不可记别为常无常，故补特伽罗论者说不可说，即是无记。
若问何为所依转变，则说"有过"等。"于彼道体"即于道之自性。"是见真实性"意为是执取事物如实安住之体性。
与量相违相是颠倒相。与彼相应是转变，不成为过失之体性。因令心烦恼故为近烦恼，即贪等。
由某因缘增益我等而转的迷乱知是客尘缘，因其非是量的助伴故。"于彼有损"意为若由客尘相而有其所生近烦恼为无我道所明了。
"住于自性"即住于无我道之体性。"以事势力而入故为自性"是说由执取事物如实安住而入的无我道是心之自性故。
"非成彼体所依"意为非成为异相转起之所依。和合缘是铜锈等和合因。"彼极无"即和合缘极无。"譬如"等是第二喻。
又从成为异相转起所依，遍是离彼返相之体性，与此相违即成为自体，如是则为遍充相违所见。
若说"因心无见真实性之体性，故因不成立"，则说"非不成立"等。

།དོན་དམ་པར་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ནི་དོན་འཛིན་པར་འདོད་པས་ཞེས་བྱ་བ་ནི། དོན་ དམ་པར་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དོན་འཛིན་པ་ཉིད་ནི་མ་ཡིན་ཏེ།གཟུང་བ་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །འོན་ཀྱང་རེ་ཞིག་ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་ཡོད་པར་འདོད་པ་གང་ཡིན་པ་དེས་འདི་ལྟར་འདོད་པར་བྱའོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་དེ་སྐད་དུ་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ། །ཕྱི་རོལ་ལམ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདྲ་བ་གཞན་དང་གཞན་འབྱུང་བ་ལ་སོགས་ པའི་འཁྲུལ་པར་བྱེད་པའི་རྣམ་པའོ།།ཅིག་ཤོས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ནང་གི་བདག་ཉིད་ཅན་གྱི་ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་བག་ཆགས་ཞེས་བྱ་བས་བསླད་པའོ། །དེའི་ཚེ་ཡུལ་འཛིན་པའི་ཆོས་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པའི་རྣམ་པ་འཛིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཉིད་ ནི་དེ་ལྟར་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ།།འདོད་པར་ནི་འགྱུར་མོད་ཀྱི་ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་གྲུབ་པ་མེད་མོད། རྣམ་པར་ཤེས་པ་ནི་རབ་ཏུ་གྲུབ་པ་ཡིན་ན་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་མ་གྲུབ་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ཅིའི་ཕྱིར་བརྗོད་ཅེ་ན། ཤེས་པ་ཡང་ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་རྣམ་པ་ལ་དམིགས་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། གང་གི་ཚེ་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཡུལ་དུ་གྱུར་པ་ཡང་ཤེས་གཞན་གྱི་ཡུལ་དུ་བྱེད་པ་དེའི་ཚེ། དེ་ལ་ཡང་སྒྲོ་བཏགས་པའི་རྣམ་པ་ཉིད་ཀྱི་སྒོ་ནས་ཡུལ་དུ་བྱེད་པ་དེ་ལྟར་ན། ཤེས་པ་ཐམས་ཅད་ལོག་པར་འཛིན་པའི་རང་བཞིན་ཅན་དུ་གྲུབ་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ཉིད་ནི་དེ་ཡུལ་དང་ཡུལ་ཅན་གྱི་དངོས་པོ་རྣམ་པར གཞག་པ་ཉིད་ཀྱི་གནས་སྐབས་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ།ཡུལ་དང་ཡུལ་ཅན་ཉིད་དེ་ཤེས་པའི་གནས་སྐབས་ཅི་འདྲ་བ་ཞིག་ཡིན་ཞེས་བྱ་བའི་ཡུལ་དང་ཡུལ་ཅན་གྱི་དངོས་པོ་རྣམ་པར་གཞག་པ་འདི་ལ། ཅི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཆོས་ཡུལ་འཛིན་པ་ཡིན་ནམ། འོན་ཏེ་ལོག་པ་འཛིན་པ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ དེའི་གནས་སྐབས་ཡིན་ནོ།།དེ་ལ་གལ་ཏེ་ལོག་པ་འཛིན་པ་འདི་ཉིད་ཆོས་ཡིན་ནོ་ཞེས་རྣམ་པར་གཞག་པ་དེའི་ཚེ། ཤེས་པའི་ཤེས་པ་ཡིན་ན་ཡང་ལོག་པ་འཛིན་པའི་རང་བཞིན་དུ་འགྱུར་བ་དེ་ལྟར་གང་ལས་ཤེས་པ་གྲུབ་པ་ཡིན། དེ་ཡང་ཤེས་པ་ཤེས་པ་གཞན་གྱིས་ཉམས་སུ་ མྱོང་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་གཞུང་དེར་རྟོགས་པར་བྱའོ།།རང་རིག་ལ་ནི་སྐྱོན་འདི་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེའི་རང་བཞིན་འཛིན་པའི་ཤེས་པས་ཤེས་པ་ཉིད་ལ་དེ་ལ་དེ་ཡོད་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཁྱབ་པ་ཡིན་ལ། འདི་ལ་དེ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་དམིགས་པའོ། །རང་བཞིན་དེ་ལ་རྣམ་ པ་གཞན་དུ་འགྱུར་བ་ཅན་ནི་རང་བཞིན་དེ་ལས་རྣམ་པ་གཞན་དུ་འགྱུར་བ་ཅན་ནོ།།གང་ལ་གློ་བུར་བའི་རྐྱེན་གྱིས་བྱས་པ་ཡོད་པ་དེ་ནི་ཞེས་འབྲུ་མང་པོ་པའོ།

"胜义中识欲取境"是说，胜义中识并非是取境，因为所取不成立。然而，暂且为显示有外境论者应如是承许，故作是说。"外"即是相似等生起等迷乱相。"另一"即是被内自性颠倒分别习气所染。
"尔时非取境法"是说非有，因为执取非有相故。即所说"如是"等。虽然外境不成立而识极成立，为何说"一切事物不成立"？则说"识亦缘颠倒相故"。
当识成为其他识之境时，亦由增益相而成为境，如是则成立一切识皆为邪执自性。即所说"此即是境与有境事安立之位"，即于此境与有境事安立中，是识法取境还是取颠倒，此是其位。
若安立此邪执即是法时，则识之识亦成为邪执自性，如是何由成立识？应知彼亦是"识为他识所领受"之论。自证则无此过。
以执取其自性之识于识，由彼有性遍故，而此中无彼，此是遍充所见。于彼自性异变者即从彼自性而异变者。"凡有客尘缘所作者"是多词复合。

།དཔེར་ན་ཐག་པར་འཛིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། གང་ལ་གློ་བུར་བའི་རྐྱེན་གྱིས་བྱས་པའི་འཁྲུལ་པའི་ཡུལ་སྦྲུལ་གྱི་རྣམ་པར་ཞུགས་ བའི་རང་བཞིན་ལས་རྣམ་པ་གཞན་དུ་འགྱུར་བ་ཡོད་པ་དེ་ནི་ཞེས་བྱ་བར་ཚིག་རྣམ་པར་སྦྱར་རོ།།ལྡོག་པ་ལ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལྡོག་པའི་རྒྱུ་མཚན་ལ་ནིའོ། །དེ་ནི་རང་བཞིན་གནས་པ་གཞན་དུ་འགྱུར་བའི་ལྡོག་པའི་རྒྱུ་མཚན་ནི་ཞེས་བྱ་བས་འཆད་པར་བྱེད་དོ། །རང་དང་རིགས་མཐུན་པའི་ཉེ་བར་ལེན་པའི་ ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཞི་མཐུན་པའི་འཇུག་པའོ།།རིགས་མཐུན་པའི་རྒྱུ་ནི་ལོག་པའི་ཤེས་པའོ། །ཤིན་ཏུ་སྐྱེད་ནུས་མེད་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཤིན་ཏུ་སྨོས་པས་ནི་འདི་སྐད་དུ། གལ་ཏེ་རྒྱུན་དུ་ཞུགས་པ་ལ་སོགས་པ་སྐྱེ་མོད་ཀྱི་རི་མོ་ལ་གནོད་སྦྱིན་དུ་འཁྲུལ་པ་དང་འདྲ་བར་དེ་ལ་འདི་བརྟན་པར་འགྱུར་བ་མ་ ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་ཏོ།།ཤིན་ཏུ་སྐྱེ་བ་ལ་དེ་ལ་གནོད་པ་ཅན་སྐྱེད་ནུས་པའི་སྙིང་པོ་ཅན་དང་བྲལ་བ་ཉིད་ཀྱིས་ཁྱབ་པ་ཡིན་ལ། དེ་དང་འགལ་བ་ཡང་གནོད་པ་ཅན་སྐྱེད་ནུས་པའི་སྙིང་པོ་ཅན་ཉིད་ཡིན་པ་དེ་ལྟར་ན། ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་འགལ་བ་དམིགས་པའོ། །མངོན་སུམ་དང་རྗེས་སུ་དཔག་པ་རྐྱེན་ ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི།དཔེར་ན་རྒྱུན་རྣམ་པར་འཆད་པའི་དུས་ན། སྔ་མ་ལས་ཤིན་ཏུ་མཚན་ཉིད་མི་འདྲ་བའི་སྐད་ཅིག་མ་གཞན་མངོན་སུམ་དུ་བྱེད་པའི་ཕྱིར། མི་དམིགས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་མངོན་སུམ་གྱིས་རྒྱུ་མི་རྟག་པ་ཉིད་དང་། དེའི་སྟོབས་ཀྱིས་བདག་མེད་པ་ཉིད་རྣམ་པར་འཇོག་ པར་བྱེད་དོ།།དེ་ནས་བསྒོམ་པའི་རིམ་པ་ཡིན་པ་དེའི་ཚེ། མངོན་སུམ་ནི་བདག་མེད་པ་ཉིད་མཐོང་བའི་མཚན་ཉིད་ཅན་གྱི་གནོད་པ་ཅན་རྒྱུ་མཚན་ཉིད་ཡིན་ནོ། །གང་གི་ཚེ་བྱས་པ་ཉིད་ཡིན་པ་ལ་སོགས་པའི་རྟགས་ཀྱིས་བདག་མེད་པ་རྣམ་པར་གཞག་ནས། བསམ་པ་ དང་བསྒོམ་བ་ལ་སོགས་པ་རིམ་བཞིན་རྩོམ་པ་དེའི་ཚེ།རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཡང་རྒྱུ་མཚན་ཉིད་ཡིན་ནོ། །འགལ་བ་ནི་གཉི་ག་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། ཇི་ལྟར་ལམ་གོམས་པ་ཉེས་པ་སྐྱེས་དང་འགལ་པ་ཡིན་པ་དེ་ལྟར་ཉེས་པའི་བདག་ཀྱང་ལམ་སྐྱེ་བ་དང་འགལ་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་ གལ་ཏེ་འགལ་བར་མཚུངས་པ་ཡིན་ན།ཉེས་པའི་བདག་ཉིད་ཅན་ལ་ལམ་སྐྱེ་བ་དེ་ལྟར་ལམ་གོམས་པ་ཡང་ཅིའི་ཕྱིར་ཉེས་པ་སྐྱེ་བ་མ་ཡིན་ཞེས་བསམས་པའོ། །ལྷག་མཐོང་ཡིན་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བདག་མེད་པ་ལ་དམིགས་པའི་ཤེས་རབ་བོ། །འབད་རྩོལ་ཡང་ཉེས་པ་མཐོང་ བའི་སྒོ་ནས་བྱེད་པར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གལ་ཏེ་གང་ཞིག་བཟློག་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར།འབད་རྩོལ་བྱེད་པར་འགྱུར་བ་དེ་ལ་ཉེས་པ་མཐོང་བ་དེའི་ཚེ་འབད་རྩོལ་བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ། ཉེས་པ་དང་ལྡན་པ་ཉིད་དོར་བར་འོས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།

如"执绳"等，应作如是语法安排："凡有客尘缘所作迷乱境入蛇相自性而异变者"。"于返"即于返因。此由"自性住异变之返因"而解释。
"自类近取"即同基转。同类因即是邪知。说"极"生起无能，是说虽生预流等，但如于画中迷执为夜叉般，于此不得坚固。
以极生起于彼有能生损害者之精要性相离故遍，与此相违亦是能生损害者之精要性，如是则为遍充相违所见。
"如现量与比量缘"，譬如于相续破除时，由现前后刹那极不同相故，以不可得现量安立因无常性，并由其力安立无我性。
其后于修习次第时，现量是见无我性相之能损害因相。当由所作性等相安立无我后，次第开始思维、修习等时，比量亦是因相。
"相违是二者俱有故"，如道修习与过失生起相违，过失体性亦与道生起相违。于此若相违相等，则思："于过失体性者生道，如是道修习何故不生过失？"
"是胜观"即缘无我慧。"精进亦由见过失门而作"，是说若为遮除某事而作精进，则于见过失时作精进，因具过失性应当舍离故。

།ཉེས་པ་རྣམས་ནི་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་པ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ།།ཅི་སྟེ་ཡང་འབད་རྩོལ་བྱེད་པར་འགྱུར་བ་དེ་ལྟ་ན་ཡང་ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་པ་ཉིད་ཀྱི་སྟོབས་ལས་གྱུར་པ་དེ་ལྟ་བ་ཡང་ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་པ་ཉིད་ཀྱི་སྟོབས་ལས་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། བརྩོན་དང་ལྡན་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་སོ། །ལྷག་མ་ནི་སྔ་མ་དང་འདྲའོ། ། ཚིགས་སུ་བཅད་པ་འདི་ཉིད་ཀྱི་བཤད་པ་ནི་ཇི་ལྟར་ལེའུ་དང་པོར་གཞུང་མཛད་པ་རྣམ་པར་ཕྱེ་བ་དེ་ལྟར་རྟོགས་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །འདོད་ཆགས་དང་ཞེ་སྡང་དག་ཕན་ཚུན་འགལ་བ་ཡིན་དུ་ཟིན་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་ནི། ལྷན་ཅིག་མི་གནས་པའི་ཕྱིར་འདི་ཉིད་འགལ་བ་ཡིན་པར་སེམས་སོ། ། རྒྱུ་གཅིག་ཉིད་ཡིན་པའི་གཏན་ཚིགས་ཀྱིས་འདོད་ཆགས་དང་། ཞེ་སྡང་བ་དེ་དག་གི་ནང་ནས་ཇི་ལྟར་འཇིག་ཚོགས་སུ་ལྟ་བ་ཞེས་བྱ་བའི་རྒྱུ་དེ་ཡོད་ན། འདོད་ཆགས་སམ་ཞེ་སྡང་གཅིག་འབྱུང་བར་འགྱུར་བ་དེ་ལྟར་ན། རྒྱུ་དེས་དེ་སྐྱེད་པ་ན་གདོན་མི་ཟ་བར་ཐག་ཉེ་བས་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ན་ཡོད་ན་འབྲས་བུ དེ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ།།དེ་ཉིད་ལས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཇིག་ཚོགས་སུ་ལྟ་བ་ཞེས་བྱ་བའི་རྒྱུ་དེ་ཉིད་ལས་སོ། །གཞན་དག་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདོད་ཆགས་དང་ཞེ་སྡང་དག་ལས་གང་ཡང་རུང་བའོ། །གལ་ཏེ་འོ་ན་འདོད་ཆགས་དང་ཞེ་སྡང་དག་རྒྱུ་གཅིག་པ་ཅན་ཉིད་ཡིན་པ་ཅིའི་ཕྱིར་ ཅིག་ཅར་འཇུག་པར་མི་འགྱུར་ཞེ་ན།ཅིག་ཅར་མི་འཇུག་པ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །ཤིང་གི་ཁྱད་པར་གཅིག་ལས་འབྱུང་བ་ཅན་གྱི་མེ་དང་དུ་བ་ལྟ་བུའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་གི་ཚེ་མེའི་སྐད་ཅིག་མ་སྔ་མ་དང་དུས་མཉམ་དུ་འབྱུང་བའི་ཤིང་གི་སྐད་ཅིག་མ་ལས་ཕྱིས་མེ་དང་དུ་བའི་སྐད་ ཅིག་མ་འབྱུང་བར་འགྱུར་བ་དེའི་ཚེ།དེ་དག་ནི་ཤིང་གི་ཁྱད་པར་གཅིག་ལས་བྱུང་བ་ཅན་ཉིད་ཡིན་ནོ། །གནོད་པར་བྱ་བ་དང་གནོད་པར་བྱེད་པའི་དངོས་པོ་ལ་རྒྱུ་ཐ་དད་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཁྱབ་པ་ཡིན་ལ། དེ་དང་འགལ་བ་ཡང་རྒྱུ་གཅིག་པ་ཅན་ཉིད་ཡིན་པ་དེ་ལྟར་ན་ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་འགལ་བ་དམིགས་པའོ། ། བདག་ཏུ་ལྟ་བ་དང་བདག་ཏུ་ཆགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཟླས་དབྱེ་བའོ། །འཇིག་ཚོགས་ལ་ཆགས་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཞིག་པས་ན་འཇིག་པ་སྟེ། རྣམ་པར་འཇིག་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ཚོགས་པ་ནི་ཉེ་བར་ལེན་པའི་ཕུང་པོ་ལྔ་འདུས་པ་སྟེ། མི་རྟག་པའི་ཕུང་པོ་ལྔ་ལ་ཆགས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན ཏོ།།ཤིན་ཏུ་གོམས་པའི་དབང་གིས་ཕན་ཚུན་གནོད་པ་བྱེད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་དག་ལས་རྒྱུ་དང་། འབྲས་བུའི་དངོས་པོ་མ་ཡིན་པས་ཁྱབ་པ་ཡིན་ལ། དེ་དང་འགལ་བ་ཡང་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་དངོས་པོ་ཡིན་པ་དེ་ལྟར་ན། སྦྱོར་བ་གཉིས་པ་ཡང་ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་འགལ་བ་དམིགས་པ་ཉིད་ ཡིན་ནོ།

"诸过为颠倒故"，即非具功德性故。若说"虽作精进，然由具功德性力所成，如是亦由具功德性力而成"，则说"虽具精进"。余如前。
此偈之解释，应如第一品中造论者所分别而了知之义。"贪与嗔虽互相违"，由不俱住故，思此即是相违。
以一因之因相，从贪嗔中，如有所谓萨迦耶见之因，则生贪或嗔一者，如是彼因生彼时，必定由亲近而成。如是若有则生彼果。
"从彼"即从所谓萨迦耶见之因。"余亦"即贪嗔中任一。若问："若尔贪嗔为一因性，何故不同时转？"则说"不同时转"等。
"如从一木差别所生火与烟"，即当从与前火刹那同时生起之木刹那，后生火与烟刹那时，彼等即是从一木差别所生性。
以所损与能损事由因异性遍，与此相违亦是一因性，如是则为遍充相违所见。
"我见与我贪"是分别。"萨迦耶贪"，坏故为坏，即是坏灭义。聚即五取蕴和合，意为于无常五蕴贪著。
由极串习力互为损害者，以非因果事遍，与此相违亦是因果事，如是第二结合亦是遍充相违所见。

།བྱམས་པ་དང་མི་གཙང་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ། མི་གཙང་བ་ནི་འདོད་ཆགས་ཀྱི་རྟེན་གྱི་དངོས་པོ་ལ་རྣམ་པར་སུན་འབྱིན་པ་རྣམ་པ་ཅན་གྱི་ཤེས་རབ་པོ། །སོགས་པ་སྨོས་པས་ནི་དབུགས་འབྱུང་རྔུབ་དྲན་པ་ལ་སོགས་པ་གཟུང་ངོ་། །འོན་ཀྱང་ཇི་སྲིད་རིགས་མི་མཐུན་ པའི་སེམས་གོམས་པ་གནས་པའི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བྱམས་པ་ལ་སོགས་པ་རིགས་མི་མཐུན་པའི་སེམས་དེ་བདག་ཉིད་དོ།།བད་ཀན་ཅན་གྱི་ནད་ཀྱི་རྒྱུ་ནི་བད་ཀན་ཡིན་ལ་དེ་ལ་གནོད་པ་མེད་པ་ནི་མངར་བ་ལ་སོགས་པའོ། །ཉོན་མོངས་པ་སྐྱེ་བའི་རྒྱུ་ཡང་དེ་ཡིན་ལ། འཇིག་ཚོགས་སུ་ལྟ་བ་ཡང་ ཡིན་པ་ལ་གནོད་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་ཚིག་རྣམ་པར་སྦྱར་རོ།།འོ་ན་གལ་ཏེ་བྱམས་པ་ལ་སོགས་པ་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པའི་གཉེན་པོ་མ་ཡིན་ན། འོ་ན་ཇི་ལྟར་མདོ་ལས་དགེ་སློང་དག་འདི་ལྟ་སྟེ། རླུང་གི་ཏིལ་མར་སྨན་ཆེན་པོ་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་དུ་འདོད་ཆགས་ཀྱི་མི་གཙང་བ་དང་། ཇི་ལྟར་མཁྲིས་པའི་མར་སྨན་ཆེན་པོ་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་དུ། ཞེ་སྡང་གི་བྱམས་པ་དང་། ཇི་ལྟར་སྦྲང་རྩི་སྨན་ཆེན་པོ་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་དུ། གཏི་མུག་གི་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་བྱུང་བ་ལ་དཔྱོད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་གསུངས་ཤེ་ན། དེའི་ཕྱིར་རླུང་དང་མཁྲིས་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། ཆོས་ལ དམིགས་པ་ལ་སོགས་པའི་བྱམས་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་དགོངས་ནས་བཤད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་རོ།།སོགས་པའི་སྒྲས་ནི་དམིགས་པ་མེད་པའི་བྱམས་པ་ལ་སོགས་པ་གཟུང་ངོ་། །དེ་དག་ནི་བདག་མེད་པའི་རྣམ་པར་འཇུག་པ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་གཅིག་ཏུ་གཉེན་པོའི་ཕྱོགས་ཡིན་ ནོ།།དེ་བཞིན་དུ་གཞན་དག་ལ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་གང་གི་ཚེ་མ་དང་སྲིང་མོ་ལ་སོགས་པའི་འདུ་ཤེས་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པའི་གཉེན་པོ་ཉིད་དུ་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་ཡང་དུས་དེ་སྲིད་དུ་གནོད་པ་ཡིན་པར་རྟོགས་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །མིག་གསལ་བའི་ངོ་བོ་ ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྟོགས་པ་མེད་པའི་ངོ་བོའོ།།རང་གི་སྡེ་པ་ནི་བྱེ་བྲག་རབ་ཏུ་སྨྲ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །ཕྱིན་ཅི་ལོག་པར་རྟོགས་པའི་ངོ་བོ་ཅན་ཉིད་ཡིན་པར་ཁས་བླང་བར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཚན་ཉིད་གཞན་མི་རིགས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །དེ་གཏི་མུག་ཅེས་མ་བཤད་པ་ནི་ལོག་པའི་ཤེས་པའི་ཁྱད་པར་ གཏི་མུག་གི་ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་གྱུར་པ་སྟེ།གཏི་མུག་ཅེས་བྱ་བ་སྤྱིའི་སྒྲས་ཆོས་མངོན་པ་ལས་མ་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། །འོན་ཀྱང་འཇིག་ཚོགས་སུ་ལྟ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། སྤྱིའི་སྒྲས་བསྟན་པ་ན་ཉོན་མོངས་པའི་རྒྱུའི་གཙོ་བོར་བསྟན་པར་མི་འགྱུར་རོ། །དེ་ཡང་རེ་ཞིག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ཕྱིན་ ཅི་ལོག་ཏུ་རྟོགས་པ་ངོ་བོ་ཉིད་མ་རིག་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་སྐབས་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ།

"慈与不净等"中，不净是对贪欲所缘事作破除相之智慧。"等"字摄取入出息念等。"然只要异类心修习住"，即慈等异类心之自性。
痰病之因是痰，对此无损害者是甜等。烦恼生起之因亦是彼，萨迦耶见亦是，非能损害，应如是作语法安排。
若问："若慈等非贪等对治，则如何经中说：'诸比丘，如是，如风之麻油是大药，如是贪之不净；如胆之酥油是大药，如是嗔之慈；如蜂蜜是大药，如是痴之缘起观察'？"
为此说"风胆"等，应结合为"是就缘法等慈等而说"。"等"字摄取无缘慈等。彼等以是无我相转故，定是对治分。
如是于"余亦"等中，当说母姊等想是贪等对治性。于彼亦应了知尔时是能损害之义。
"明眼性"即无觉性。自部即毗婆沙师等。"应许是颠倒觉性"，因余相不应理故。
未说"彼痴"，是邪知差别成为痴一分，以"痴"总名未说于阿毗达磨中。然是萨迦耶见，以总名说时不显为烦恼因之主要。
"彼亦暂"等，是为显示颠倒觉自性即无明而作引入。

།གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ཡང་དེ་ལྟ་བུར་ཐལ་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རིག་པ་ལས་གཞན་ཉིད་ཡིན་པས་ན་མ་རིག་པར་ཐལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དངོས་པོ་མཚན་ཉིད་ཀྱི་སྐབས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མ་ རིག་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དངོས་པོའི་མཚན་ཉིད་ཀྱིའོ།།དེ་ལྟར་ན་རྣམ་པ་གང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་འདི་ལྟར་རིག་པའི་གཉེན་པོའི་ཕྱོགས་ཉིད་དུ་གྲུབ་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟར་ནི་འགྱུར་མོད་ཀྱི་འོན་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གཞན་གྱི་ཡིན་ནོ། །ཡང་དག་པའི་དོན་ མཐོང་བས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་ལན་ཡིན་ནོ།།ཅི་སྟེ་འདོད་མོད་ཀྱི་ཡང་དག་པར་རྟོགས་པ་མེད་པ་ཙམ་ནི་དབེན་པ་མ་ཡིན་ནོ། །འོ་ན་ཅི་ཡིན་ཞེ་ན། རིག་པའི་མཚན་ཉིད་དུ་བརྗོད་པར་འདོད་པའི་ངོ་བོ་ལས་གཞན་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར་མ་ཡིན་པས་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། མ་ཡིན་ པ་ནི་མ་ཡིན་པར་དགག་པས་སོ།།འོན་ཀྱང་དེ་ནི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་མཐོང་བ་ཞེས་བྱ་བའི་འབྲས་བུ་དང་འགལ་བར་བརྗོད་པ་ཡིན། དེ་ཡང་མ་རིག་པའི་མཚན་ཉིད་ཅི་འདྲ་བ་ཞིག་ཡིན་ཞེས་དེ་ངེས་པ་མེད་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །དེ་ནི་དེའི་མཚན་ཉིད་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །རིག་པས་གཟུང་བར་ བྱ་བའི་རྣམ་པ་ནི་བདག་མེད་པ་དང་སྡུག་བསྔལ་ལ་སོགས་པའོ།།དེ་ལས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ལ་སོགས་པའོ། །དེ་རྟོགས་པ་ནི་དེ་འཛིན་པའོ། །མ་རིག་པ་གང་ལ་དེ་ཉིད་ཀྱི་ངོ་བོ་ཡོད་པ་ཞེས་ཚིག་རྣམ་པར་སྦྱར་རོ། །གང་གིས་རྟོག་པ་དང་འགལ་བ་ནི་གང་དང་རྟོག་པ་འགལ་བའོ། །གང་ལ་དེའི་རང་ བཞིན་ཡོད་པ་དེ་ལ་དེ་སྐད་ཅེས་བྱའོ།།དཔེར་ན་བདེ་བའི་འདུ་ཤེས་ཀྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་སྡུག་བསྔལ་གྱི་འདུ་ཤེས་དང་འགལ་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་བདེ་བའི་འདུ་ཤེས་ཀྱི་གཟུང་བའི་རྣམ་པ་ལས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་བརྟག་པའི་ངོ་བོ་ཡིན་པ་ལྟ་བུའོ། །རྟེན་དང་དམིགས་པ་དང་དུས་དང་། རྫས་ མཚུངས་པ་དག་གིས་མཚུངས་པར་ལྡན་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་མངོན་པ་ལས་སེམས་ལས་བྱུང་བ་མཚུངས་པར་ལྡན་པ་ཡིན་པར་བཞེད་དོ།།དེ་ལ་གལ་ཏེ་མ་རིག་པ་རྟོག་པ་མེད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་པ་དེའི་ཚེ་དམིགས་པ་དང་རྣམ་པར་མཚུངས་པར་མི་འགྱུར་རོ། །དེ་ལ་རྟེན་དང་དམིགས་པ་ མཚུངས་པ་ནི་མིག་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་།རྟེན་དང་དམིགས་པ་མཚུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྣམ་པར་མཚུངས་པ་ནི་སེམས་དང་མཚུངས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །དུས་མཚུངས་པ་ནི་དུས་མཉམ་དུ་འབྱུང་བ་ཅན་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་ལྟར་སྐད་ཅིག་མ་གཅིག་ལ་སེམས་རྫས་གཅིག་ ཡིན་པ་དེ་ལྟར་ན་སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བ་ཡང་རྫས་རེ་རེའི་བདག་ཉིད་ཅན་ཡིན་པ་དེ་ལྟར་ན་རྫས་མཚུངས་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ།

"色等亦应如是"，因为异于明故应成无明。"是事相品故"，即是无明事相品。
"如是何相"等，如是将成为明对治分。"虽如是然"等是他说。"由见真实义"等是答。虽许然仅无正觉非空，若问："那是什么？"若说："是异于所说明相之体性。"
为此说"非以非"等。"非"是非遮。然说彼与所谓见真实之果相违。彼亦是无明相如何之不定性。
说"彼是其相"等。明所取相是无我、苦等。与彼相违等。彼觉即彼执。应作语法安排："无明于何有彼体性"。
与何觉相违即与何觉相违。于何有其自性，即说为彼。如"由乐想"等中，因与苦想相违故，是从乐想所取相颠倒觉体性。
"由所依、所缘、时、事相应故"，阿毗达磨许心所为相应。若尔，若无明是无觉体性，则不成所缘相相应。
其中所依所缘相应，因与眼等识所依所缘相应故。相相应，因与心相应故。时相应，因是同时生故。
如于一刹那心是一事，如是心与心所亦是各一事体性，如是即是事相应性。

།དེ་བས་ན་སེམས་ལས་བྱུང་བ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་མ་རིག་པ་ནི་རྟོག་པ་མེད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་མ་ཡིན་གྱི་འོན་ཀྱང་རྟོག་པའི་ངོ་བོ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་གཉིས་ནི་ རྟོག་པའི་ངོ་བོ་ཡིན་དུ་ཟིན་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ།།འདོད་པ་ན་སྤྱོད་པའི་དགེ་བའི་ལས་ནི་བསོད་ནམས་སོ། །ཟློག་ནི་བསོད་ནམས་མ་ཡིན་པའོ། །གཟུགས་དང་གཟུགས་མེད་པ་ན་སྤྱོད་པའི་ལས་ནི་མི་གཡོ་བའོ། །འདུ་བྱེད་དེ་བདག་གིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསོད་ནམས་དག་ གིས་སོ།།ཡོངས་སུ་བསྒོས་པའི་སེམས་ཀྱི་ས་བོན་ལ་བརྟེན་ནས། ཤེས་པའི་ནུས་པ་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ས་བོན་དེ་ཡང་ཟག་པ་དང་བཅས་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལ་དམིགས་པའི་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་དེར་རྒྱས་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །སྲེད་པ་ལ་སོགས་པའི་གྲོགས་ཅན་ནི་འབྲས་བུ་འབྱིན་པའི་ ཕྱིར་ཉེ་བར་ལེན་པ་དང་བཅས་པའོ།།སྐྱེ་བ་དང་རྒ་ཤི་དང་ལྡན་པའི་འདུ་བྱེད་ཀྱི་རྒྱུན་ནི་སྐྱེ་བ་དང་རྒ་ཤིའི་རང་བཞིན་སྲིད་པའོ། །དེ་མངོན་པར་འགྲུབ་ཅིང་དེ་འབྱུང་བ་ནི་དེ་ཉེ་བར་ལེན་པའི་ནུས་པ་ལས་བྱུང་བ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལས་བྱུང་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེར་ཉེ་བར་འགྲོ་བ་ནི་ལྡན་པའོ། །གཞུང་ འདིས་ཇི་ལྟར་ན་བདག་ཏུ་ལྟ་བ་མ་རིག་པ་ཉིད་ཡིན་པར་བསྟན་པ་ཡིན་ཞེ་ན།འདི་ཉིད་ལ་ཡང་མ་རིག་པའི་ཡན་ལག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་སྨོས་པ་ལ་འདི་ཉིད་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མ་རིག་པའི་ཡན་ལག་རྣམ་པར་འབྱེད་པའི་གཞུང་ལའོ། །བདག་ཏུ་ལྟ་བ་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཇི་སྙེད་པ་དེ་ དག་ཐམས་ཅད་ནི་བདག་ཏུ་མངོན་པར་ཞེན་པ་ལས་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་པའི་ཕྱིར་རོ།།འདིར་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་གཞན་གྱི་དོགས་པ་བསུ་བ་ཡིན་ནོ། །འདིར་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཤེས་པར་བྱེད་པ་ཉིད་དུ་ཉེ་བར་དགོད་པའི་མདོར་ཡང་ངོ་། །མ་རིག་པ་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པའི་ལྟ་བ་ཡིན་ནོ་ ཞེས་བྱ་བ་ལ།མ་རིག་པ་དང་ཉོན་མོངས་པ་ཐམས་ཅད་མཚུངས་པར་ལྡན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བས་ན་བདག་ཏུ་མངོན་པར་ཞེན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་གསུངས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་མ་རིག་པའི་རང་གི་ངོ་བོ་བཤད་པ་མ་ཡིན་གྱི་འོན་ཀྱང་དེའི་སྒོ་ནས་ཏེ་མ་རིག་པ་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པའི་ལྟ་བའི་སྒོ་ ནས།དེ་ལས་ཐ་དད་པ་གཞན་ཁོ་ནས་མ་རིག་པ་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་རྟོག་པར་ཡང་མི་བྱའོ། །གལ་ཏེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། མ་རིག་པའི་རང་གི་ངོ་བོ་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །དེ་སྐད་དུ་བརྗོད་པ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལྟ་བའི་སྒོ་ནས་འདིར་མ་རིག་པ་བསྟན་པ་ཡིན་གྱི་ འཇིག་ཚོགས་སུ་ལྟ་བ་ཉིད་མ་རིག་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་དེ་སྐད་དུ་བརྗོད་པ་ལ་ངེས་པར་བྱེད་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ་རིགས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།

因此，由是心所故，无明非无觉体性，而是觉体性。对此说"二种分别虽是觉体性"等。
欲界善业是福。相反是非福。色界无色界业是不动。"此行我"即由诸福。
依托遍熏心种子，因作知解功能。彼种子亦有漏，因缘彼诸烦恼于彼增长故。
有爱等为伴，因出生果故具取。生老死相应行相续是生老死自性之有。彼现成及彼生起是从彼取功能而生，因从彼生故。趣向彼是相应。
若问："此论如何显示我见即是无明？"说"于此亦无明支"等中，"于此"即于分别无明支之论。"显示我见"，因说"彼等一切皆从我执"故。
"于此亦"等是迎接他疑。"于此亦"即于安立为能知之经中亦是。"与无明相应之见"中，因无明与一切烦恼相应故。
因此，所说"我执"等，非是说无明自体，然不应思为仅由彼门，即由与无明相应见之门，由异于彼之他而显示无明。若问："何故？"则说"应说无明自体"等。
"如是说"即于说由见门此处显示无明，而非萨迦耶见即是无明之说，无决定因，因无理故之义。

།གལ་ཏེ་འཇིག་ཚོགས་སུ་ལྟ་བའི་རང་བཞིན་ཉིད་ལ་འདིར་མ་རིག་པ་ཉིད་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ལ་ངེས་པར་བྱེད་པ་ཅི་ཞིག་ཡོད་ཅེ་ན། ཇི་སྐད་དུ་བཤད་པའི་དོན་རྟོགས་པ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །འདི་ལྟ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་རེ་ཞིག་འགོག་པ་སྟོན་པར་བྱེད་དོ། །མཚུངས་པར་ལྡན་པའི་དོན་འཐད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཞན་དང་གཞན་ལྡན་པ་ཡིན་ལ། དེ་ཡང་ལྟ་བ་དང་མ་རིག་པ་གཅིག་གི བདག་ཉིད་དུ་རིགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ།དེ་ཉིད་ནི་བདག་ཉིད་བདག་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །སྤྱིར་བཏང་བའི་མཚན་ཉིད་མ་ཡིན་གྱི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སེམས་གཅིག་ལ་སེམས་ལས་བྱུང་བ་གཉིས་མཚུངས་པར་ལྡན་པ་ཞེས་བྱའོ། །ཕྱོགས་དང་ཕྱོགས་ཅན་གྱི་དངོས་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་འདི་ལ་ ཕྱོགས་ཡོད་པས་ན་ཕྱོགས་ཅན་ནི་ཚོགས་པ་སྟེ།ཡན་ལག་དང་ཚོགས་པའི་དངོས་པོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དེ་ལ་སྤྱིར་ལོག་པར་འཇུག་པ་ཙམ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཉོན་མོངས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བདག་ཉིད་ཅན་གྱི་མ་རིག་པ་ནི་ཚོགས་པའོ། །འདིའི་ཕྱོགས་གཅིག་ནི་འཇིག་ཚོགས་སུ་ ལྟ་བ་ལ་སོགས་པའོ།།དེས་ན་ངག་གི་དོན་ནི་འཇིག་ཚོགས་སུ་ལྟ་བ་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པའི་མ་རིག་པ་འཇིག་ཚོགས་སུ་ལྟ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ཕྱོགས་གཅིག་པ་ནི་ཕྱོགས་གཅིག་པ་དང་ལྡན་པར་གྱུར་པ་ཡིན་པ་དེ་བས་ན། ཕྱོགས་གཅིག་པ་ཅན་གྱི་མ་རིག་པ་དེའི་འཇིག་ཚོགས་སུ་ལྟ་བ་ནི་ ཕྱོགས་གཅིག་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ཡིན་ནོ།།གཞན་དག་ལ་ཡང་དེ་ལྟ་བུར་གྱུར་པའི་མཚུངས་པར་ལྡན་པའི་དོན་མཐོང་ངོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར། དཔེར་ན་པ་ལ་ཤ་ལ་སོགས་པ་དང་ལྡན་པའི་ནགས་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། པ་ལ་ཤ་ལ་སོགས་པའི་ཚོགས་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །སྦྱོར་བ་འདི་ལ་ ལྡན་པ་ཡིན་གྱི་མི་ལྡན་པ་ནི་མ་ཡིན་ནམ།སྐབས་འདི་ནི་མཚུངས་པར་ལྡན་པའི་དོན་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར་དེ་ལ་འདིར་ལྡན་པ་ཉིད་ལ་མཚུངས་པར་ལྡན་པ་ཞེས་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། ཁམས་ཉིད་ལ་ཉེ་བར་སྒྱུར་བའི་དོན་ནང་དུ་བསྡུས་པ་ཡིན་ཏེ། འོན་ཀྱང་ཉེ་བར་སྒྱུར་བ་ནི་གསལ་བར་བྱེད་པ་ ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་དགོངས་སོ།།ཕྱོགས་གཅིག་པའི་ངོ་བོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མ་རིག་པའི་ཕྱོགས་གཅིག་པའི་རང་བཞིན་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །གལ་ཏེ་མ་རིག་པ་དང་ལྟ་བའི་མཚན་ཉིད་ཐ་དད་པ་མེད་ན། འོ་ན་ཅིའི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་འབད་རྩོལ་གྱི་བཤད་པ་སྟོན་པར་བྱེད་ཅེ་ན་དེའི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་ བསྟན་པའི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ།།དེའི་རང་བཞིན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་འདིར་དེའི་སྒྲས་ནི་བདག་ཏུ་ལྟ་བ་དང་སྦྱར་རོ། །རང་བཞིན་ནི་ངོ་བོ་ཉིད་དམ་རྒྱུ་ཡིན་ནོ།

若问："于说此处显示萨迦耶见自性即是无明，有何决定因？"则说"如所说义觉亦"等。"如是"等首先显示遮遣。
"相应义不应理"，即他与他相应，而见与无明成一体性不应理，故说"彼即自体自"等。"非总相"即一心与二心所相应。
"分与有分事"中，此有分故有分即聚集，意为支分与聚集之事。其中，由仅是总邪行故，具一切烦恼体性之无明是聚集。此之一分是萨迦耶见等。
故语义是：与萨迦耶见相应之无明，名为萨迦耶见一分者，是成为与一分相应，因此，具一分之无明的萨迦耶见是一分。
为显示于余亦见如是相应义，故说"如具波罗奢等林"，意为波罗奢等聚集。
于此结合中，是相应非不相应，此处是相应义，若问此，故说"于彼此中相应即名相应"。界摄内义，然转近是明显，如是意趣。
"一分体性"意为无明一分自性。若无明与见相无差别，则何故如是作勤说显示？为此说"如是显示"等。
"其自性"中，此"其"字结合我见。自性是体性或因。

།དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་བདག་ཏུ་ལྟ་བའི་རང་བཞིན་གྱི་ཁྱད་པར་ཅན་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་པ་ལ། བདག་ཏུ་ལྟ་ བའི་རང་བཞིན་གྱི་ཁྱད་པར་ཅན་ནི་ལྟ་བ་པོ་དང་ཟ་བ་པོ་དང་བདག་ཉིད་དུ་ལྟ་བ་ཡིན་ཏེ།འདི་དག་ནི་བདག་ཏུ་ལྟ་བའི་རྣམ་པ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་ནི་དེ་ལས་བྱུང་བ་དག་ཡིན་ནོ། །ཡང་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་སྦྱོར་བ་གཉིས་པ་ཡིན་ཏེ། སྔ་མ་ལ་ནི་ བདག་མེད་པ་མཐོང་བ་ཉིད་ཆོས་ཅན་ཡིན་ལ་དེ་ལྟར་ནི་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་དེའི་རང་བཞིན་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཁྱད་པར་ཡིན་ནོ།།སྔར་བཤད་པའི་གྲང་བའི་རང་བཞིན་གྱི་ཆོས་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་བ་མོ་ལ་སོགས་པའི་རེག་པའི་ཁྱད་པར་སྤུ་ལོང་ཞེས་བྱེད་པ་ལ་སོགས་པ་འཇིག་ཚོགས་ སུ་ལྟ་བའི་རང་བཞིན་ཉིད་དུ་མ་གྲུབ་པ་དེ་བས་ན་གཏན་ཚིགས་མ་གྲུབ་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན།མ་གྲུབ་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། གནས་སྐབས་དེའི་ཟད་པ་ལ། དེའི་ཆོས་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཁྱབ་པ་ཡིན་ལ། དེ་དང་འགལ་བ་ཡང་དེའི་ཆོས་ཡིན་པ་དེ་ལྟར་ན་ཁྱབ་པར་ བྱེད་པ་འགལ་བ་དམིགས་པའོ།།གང་ལ་རྐྱེན་འདི་ཡོད་པ་དེ་ནི་རྐྱེན་འདི་པའོ། །དེའི་དངོས་པོ་ནི་རྐྱེན་འདི་པ་ཙམ་ཉིད་དེ་དངོས་པོའི་རྐྱེན་གྱི་མཐས་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་འབྲེལ་པ་བརྗོད་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལ་ཕན་པ་དང་བྱས་པ་དང་། བསྡུ་བ་དག་ལ་འབྲེལ་པ་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བརྗོད་པའི་ ཕྱིར་རོ།།རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་དངོས་པོ་ཙམ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དེ་བས་ན་རྐྱེན་མ་ཚང་བའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བདག་མེད་པ་ཉིད་མཐོང་བ་གོམས་པས་བདག་ཏུ་ལྟ་བའི་མཚན་ཉིད་མ་ཚང་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལ་རག་ལས་པ་ཅན་གྱི་སྐྱེ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཇི་སྐད་དུ་བཤད་པའི་ རྐྱེན་ལ་རག་ལས་པ་ཅན་གྱི་སྐྱེ་བའོ།།འདི་ལ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་ནི་སྲོག་ཆགས་ཀྱི་ཆོས་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ལའོ། །རང་བཞིན་ནམ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་གི་ཚེ་ཆོས་ཀྱི་སྒྲ་རང་བཞིན་དུ་བརྗོད་པ་ནའོ། །དེ་ལས་བྱུང་བ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་གི་ཚེ་ཆོས་ཀྱི་སྒྲ་ འབྲས་བུ་བརྗོད་པ་ནའོ།།རང་བཞིན་གྱིས་འོད་གསལ་བ་ཉིད་ཀྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྲོག་ཆགས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཉིད་དུ་ཡང་འདོད་པས་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པའི་སེམས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཉིད་དུ་ཡང་ཁས་བླང་བར་བྱ་བ་ན། ལུས་དང་དབང་པོ་ལ་སོགས་པའི་རང་བཞིན་མ་ཡིན་ཞིང་སེམས་ཀྱི་རང་བཞིན་འདོད་ཆགས་ ལ་སོགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ་རང་བཞིན་གྱིས་འོད་གསལ་བ་ཉིད་དུ་བསྟན་ཟིན་ཏོ།།དེའི་རང་བཞིན་ཉིད་ལ་རེས་འགའ་འབྱུང་བ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཁྱབ་པ་ཡིན་ལ་དེ་དང་འགལ་བ་ཡང་རེས་འགའ་འབྱུང་བ་ཅན་ཉིད་ཡིན་པ་དེ་ལྟར་ན་ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་འགལ་བ་དམིགས་པའོ།

因此说"具我见自性差别"等。具我见自性差别是见者、食者、我性见，因为这些是我见相故。贪等是从彼生。
"或者"等是第二结合。前者以见无我为有法，如是贪等是其自性，此是差别。
若说："前说冷自性法性，即牛等触差别令毛竖等，未成萨迦耶见自性，故因不成。"则说"亦非不成"等。于彼位灭时，以非彼法性遍，与彼相违亦是彼法，如是是遍行相违所见。
具此缘者是此缘。其事是仅此缘性，以事缘末说因果关系，因说于彼利益、作、摄等显示关系故。意为仅因果事。
因此"由缘不具足故"，即由见无我修习故我见相不具足。"依彼生"即如所说依缘之生。
"于此亦"等，于此说贪等是有情法。"自性耶"即当法声说自性时。"从彼生"即当法声说果时。
"由自性光明性"，即于许为有情自性时，亦应许贪等心自性，已说非身根等自性，心自性非贪等，由自性光明性。
于其自性，以非有时生性遍，与彼相违亦是有时生性，如是是遍行相违所见。

།ངེས་པར་གདོན་མི་ཟ་བར་ མངོན་དུ་གྱུར་པ་གང་ལ་ཡོད་པ་དེ་ནི་ངེས་པར་མངོན་དུ་གྱུར་པའི་ཆོས་ཅན་ནོ།།མངོན་དུ་འགྱུར་བ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མེ་ཐག་ཉེ་བ་ཉིད་ཀྱིས་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དེ་མེད་པར་ན་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མེ་མེད་པ་ན་ཡང་ངོ་། །གང་ཞིག་གང་གི་རང་བཞིན་ཡིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་སྦྱོར་བ་ལ། གང་ཞིག་ གང་གི་རང་བཞིན་ཡིན་པ་དེའི་དོན་གྱིས་འགལ་ཟླ་དེ་དང་ལྷན་ཅིག་འགལ་བར་འགྱུར་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་གང་སྔར་བཤད་པ་ལ་གྲུབ་པར་སྟོན་པར་བྱེད་དེ།འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་དག་བདག་ཏུ་ལྟ་བའི་རང་བཞིན་ཉིད་དུ་གཞུང་འདིས་རབ་ཏུ་བསྒྲུབས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཆགས་པར་ཁས་ལེན་པ་ ལ་རང་གི་ཡུལ་གྱི་སྐྱོན་མཐོང་བ་སྔོན་དུ་སོང་བའི་སུན་འབྱིན་པས་ཁྱབ་པ་ཡིན་ལ།དེ་འདི་ལ་མེད་པ་དེ་ལྟར་ན་ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་མི་དམིགས་པའོ། །སྐྱོན་དང་ལྡན་པ་ཉིད་དུ་མ་མཐོང་བའི་ཡུལ་དེར་ཆགས་པར་བྱེད་པས་ན་དེར་འདོད་ཆགས་སོ། །བདག་ཉིད་མི་འདོད་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བདག་མེད་པ་ཉིད་ མཐོང་བ་ནི་མངོན་སུམ་ཉིད་དུ་མི་འདོད་པའི་ཕྱིར་རོ།།དེ་མེད་པར་ཡང་བདག་ཏུ་ཆགས་པའི་ཡུལ་ལ་སྐྱོན་དུ་མཐོང་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྐྱོན་རྣམས་ཡོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྐྱེ་བ་དང་། རྒ་བ་དང་ན་བ་ལ་སོགས་པའོ། །ཡོན་ཏན་འཛིན་པར་བྱེད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་གལ་ཏེ་ཡོན་ཏན་གྱི་ངོ་བོར་དངོས་པོ་དེ་ཡོངས་ སུ་གཅོད་པ་དེ་ལྟར་ན་སྐྱོན་རྣམས་སེལ་བར་བྱེད་པར་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ནོ།།བདག་གི་སྐྱོན་ཉེ་བར་མཐོང་བ་ལ་བདག་གི་བདེ་བ་ལ་ཡོངས་སུ་སྲེད་པ་དང་ལྡན་པ་མེད་པས་ཁྱབ་པ་ཡིན་ལ་དེ་དང་འགལ་བ་ཡང་བདག་གི་བདེ་བ་ལ་ཡོངས་སུ་སྲེད་པ་ཉིད་ཡིན་པ་དེ་ལྟར་ན་ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་འགལ་བ་དམིགས་ པའོ།།བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་གཉིས་པ་ལ་ལྟོས་ནས་རང་བཞིན་གྱི་གཏན་ཚིགས་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡོན་ཏན་དུ་ལྟ་བ་ནི་བདག་གི་བདེ་བ་ལ་ཡོངས་སུ་སྲེད་པ་དང་ལྡན་པ་ཉིད་ཙམ་དང་རྗེས་སུ་འབྲེལ་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྐྱེས་བུ་བདག་ཏུ་མཐོང་བས་ནི་བདག་ཏུ་ཆགས་པ་ལ་སོགས་པའི་སྲེད་པས་ཞེས་བྱ་བ་ ནི་བདག་ཏུ་ཆགས་པའི་དབང་གིས་བདག་གི་ཉིད་ལ་བདག་གིར་བྱས་པ་དེ་ལྟར་བདག་ཏུ་ཆགས་པ་ལ་སོགས་པས་བདེ་བའི་ཚོར་བ་དེ་ལ་སྲེད་པ་ནི་བདག་ཏུ་ཆགས་པ་ལ་སོགས་པའི་སྲེད་པ་སྟེ།བདག་ཏུ་ཆགས་པས་སྲེད་པའི་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དེ་སྐད་དུ་རྩ་བའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་ལས་ཀྱང་། ཆགས་པས་བདེ་ལ་སྲེད་འགྱུར་ཞིང་། །སྲེད་པས་སྐྱོན་རྣམས་སེལ་བར་བྱེད། །ཅེས་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། །དོན་དེ་ཉིད་ཀྱིས་འདི་ནི་མཇུག་སྡུད་པ་ཡིན་ནོ། །གཞན་དག་ནི་བདག་ཏུ་ཆགས་པ་ལ་སོགས་པ་དག་ལ་སྲེད་པ་ཞེས་འཆད་པར་བྱེད་དོ།

必定现前者为必定现前有法。"无现前"意为火近故。"彼无时亦"即无火时亦然。
在"某者为某之自性"等结合中，以"某者为某之自性，由义彼之对立与彼相违"等，显示前说已成，因此论已极成立贪等为我见自性故。
于许贪，遍以见自境过失为先之诘难，此中无彼，如是是遍行不可得。由于未见过失之境起贪，故彼是贪。
"由自身不欲故"，即由见无我不欲为现量故。彼无时亦由于我贪境不见为过失故。"诸过失有"即生、老、病等。
"执为功德"即若定彼事为功德体性，则不能遣除诸过失。以见我过失近，遍无具我乐遍求，与彼相违亦是我乐遍求性，如是是遍行相违所见。
"对第二所立是自性因"即见功德仅与具我乐遍求性随系故。
"由补特伽罗见我故，由我贪等爱"即由我贪力，于自身作我所，如是由我贪等于乐受起爱即我贪等爱，意为由我贪爱。
如根本偈亦说："由贪于乐起爱，由爱遣诸过。"此义即是此结语。
他人则释为于我贪等起爱。

།སོགས་པའི་སྒྲས་ནི་བདེ་བའི་ཚོར་བ་ལ་སོགས་པ གཟུང་ངོ་།།བདག་གིར་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་ལ་སོགས་པ་རྩོམ་པ་ལ་སོགས་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་གྱི་འཁོར་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་བདག་གི་ཉིད་དུ་གཟུང་བའི་སྲིད་པའི་ལོངས་སྤྱོད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཅན་གྱི་དངོས་པོ་ལ་མངོན་པར་ཆགས་པ་སྔོན་དུ་སོང་བ་ཅན་གྱི་འཛིན་པ་ནི་ཡོངས་སུ་འཛིན་པའོ། །རྩོམ་པ་ནི་ མངོན་པར་བསྒྲུབ་པའོ།།སོགས་པའི་སྒྲས་ནི་མངོན་པར་གྲུབ་པ་གནས་པ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ལྟ་བུ་ལ་སོགས་པ་གཟུང་ངོ་། །དེ་ལྟར་མི་འཛིན་པ་གང་ཡིན་པ་དང་། བདག་ཅེས་དེ་ལྟར་མི་འཛིན་པའོ། །འདི་དག་དང་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་དང་སྡང་བ་དག་ལ་ཞེས་བྱ་བ་བདུན་པའི་ཚིག་གཉིས་ པའོ།།དེ་ཉིད་ནི་འདོད་ཆགས་དང་ཞེ་སྡང་དག་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བས་རྣམ་པར་ཕྱེ་བས་གསལ་བར་བྱེད་དོ། །བདག་ཏུ་ལྟ་བ་མེད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བདག་ཏུ་ཆགས་པ་དང་། བདེ་བ་དང་སྲེད་པ་དང་། ཡོན་ཏན་དུ་ལྟ་བ་ལ་སོགས་པ་དེ་ མ་ཐག་ཏུ་འདས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཐམས་ཅད་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པའོ།།བདག་ཏུ་ཆགས་པ་དང་ལྡན་པ་དག་གི་དང་འབྲེལ་བ་ཙམ་གྱིས་བྱས་པའི་ཆགས་པ་ཡོད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བདག་གི་ཆགས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་བདག་ཏུ་ཆགས་པ་དང་ལྡན་པ་དང་འབྲེལ་པ་ཙམ་གྱིས་བྱས་པ་ཡིན་གྱི། རྒྱུ་ལྷག་པ་ལ་ལྟོས་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །འབྲེལ་པ་དེ་ཡང་དུས་ཐམས་ཅད་དུ་ཁྱད་པར་མེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་དགོངས་སོ། །དེ་ཉིད་ནི་སྦྱོར་བའི་སྒོ་ནས་འཆད་པར་བྱེད་དོ། །འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་ནི་རྒྱབ་ཀྱིས་ཕྱོགས་པའི་སྒོ་ནས་སོ། །ཞེན་པ་མེད་པ་ནི་བཏང་སྙོམས་ཀྱི་སྒོ་ནས ཡིན་ཏེ།འདི་ཉིད་ཀྱི་ཁྱད་པར་ནི་དེ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་དང་། ཞེན་པ་མེད་པ་ཉིད་ལ་འཚེ་བ་མེད་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་འདོད་པ་དང་བྲལ་བ་ཉིད་ཀྱིས་ཁྱབ་པ་ཡིན་ལ། དེ་དང་འགལ་བ་ནི་དེ་ལ་འཚེ་བ་མེད་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་འདོད་པ་ཡིན་པ་དེ་ལྟར་ན་ཁྱབ་པར་བྱེད་ པ་འགལ་བ་དམིགས་པའོ།།དེ་ཡོད་པ་ཙམ་དུ་ལྟ་བའི་ངང་ཚུལ་ཅན་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བདག་ཏུ་ཆགས་པ་ནི་བདག་ཡོད་པ་ཉིད་དུ་ལྟ་བ་ཙམ་ལས་སྐྱེས་པ་ཅན་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ཡུལ་གྱི་ཡུལ་ཅན་བསྟན་པ་ཡིན་ཏེ་ཡོན་ཏན་དང་སྐྱོན་གྱི་སྒྲ་དག་ གིས་ཡོན་ཏན་དང་སྐྱོན་དུ་ལྟ་བ་བཤད་པ་ཡིན་ནོ།།འདོད་སྡང་ལ་སོགས་པ་གང་ལ་དེ་དང་རྗེས་སུ་འབྲེལ་ཞིང་དེ་ལ་རག་ལུས་པའི་ངང་ཚུལ་ཅན་དེ་ལ་དེ་སྐད་ཅེས་བྱའོ།

"等"字摄取乐受等。"执我所等造作等相轮回"中，以执著我所之有境受用为相的事物为先的执取是遍执。造作是现前成办。"等"字摄取现前成就、安住等。
如是不执取者，即不如是执为我者。"与此等"即与遍执及嗔二者，是第二第七格词。即由"彼即是贪嗔二者"之分别而明显。
"由无我见故彼等一切非有"即我贪、乐、爱、见功德等刚才所说一切非有。
"具我贪者仅由关联所作之贪有"即我贪仅由与具我贪关联所作，非待余因。意趣是此关联一切时无差别。此即由结合门而释。
离贪是由背离门。无执是由舍相门，此即是其差别。于彼离贪及无执中，以无害等离欲遍，与彼相违即于彼无害等欲，如是是遍行相违所见。
"由是仅见有之性故"意为我贪是仅从见我有性而生故。
显示境有境，即由功德过失声说见功德过失。
于贪嗔等，与彼随系且依彼性者，名为彼。

།དེ་ཉིད་ནི་འདོད་པ་ནི་ཡུལ་ལ་ལ་ལ་ཡོན་ཏན་མཐོང་བའི་རྗེས་སུ་འབྲེལ་པས་སྐྱེ་བ་ཡིན་ཞིང་ཞེས་བྱ་བས་འཆད་པར་བྱེད་ དོ།།བདག་ཉིད་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རྒྱུ་མཚན་མཐོང་བས་ཕྲག་དོག་ལ་སོགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། དངོས་པོ་མི་འདོད་པ་ཡང་དག་པར་སྟོན་པ་ནི་ཕྲག་དོག་གོ། །ཀུན་ནས་ཆགས་པའི་རྟེན་གྱི་དངོས་པོ་སྟོན་པ་ནི་སེར་སྣ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་བརྗོད་པར་བྱའོ། །སྤོང་བའི་ཐབས་ནི་འདིར་ སྤོང་བ་མངོན་པར་འདོད་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྒྱུ་ལ་འབྲས་བུ་ཉེ་བར་བཏགས་པའི་ཕྱིར་རོ།།ཐབས་དེ་ཡང་གང་ཡིན་ཞེ་ན་འདི་ལྟ་སྟེ། སྐྱོན་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་པ་ལ་དེ་དག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་སྐྱོན་དང་ཡོན་ཏན་དག་གོ། །མ་མཐོང་བ་ཙམ་ནི་ཐབས་སུ་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ཏེ། མེད་པ་ནི་ རྒྱུ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།།འོན་ཀྱང་ཡོན་ཏན་མ་མཐོང་བ་དང་སྐྱོན་མ་མཐོང་བས་འདོད་ཆགས་དང་ཞེ་སྡང་མི་སྐྱེ་བ་དེ་ལ་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་ཡོན་ཏན་མཐོང་བ་མ་ཡིན་པ་དང་སྐྱོན་མཐོང་བ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་མ་ཡིན་པར་དགག་པས་མཐོང་བ་མིན་པའི་སྒྲས་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། །འགྲེལ་པ་ལ་ཡང་ཡོན་ཏན་ མཐོང་བ་མེད་པས་ཞེས་བྱ་བ་མེད་པའི་ཚིག་དེ་ལས་བཟློག་པ་མཐོང་བ་ཉིད་ཡིན་པར་བལྟ་བར་བྱའོ།།དེ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་དེ་ལའོ། །དེ་མཐོང་བ་ཡོད་ན་མེད་པ་ལ་དེ་མཐོང་བ་མ་སྐྱེས་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཁྱབ་པ་ཡིན་ལ་དེ་དང་འགལ་བ་ཡང་དེ་མཐོང་བ་སྐྱེས་པ་ཉིད་ཡིན་པ་དེ་ལྟར་ན་ཁྱབ་ པར་བྱེད་པ་འགལ་བ་དམིགས་པའོ།།བདག་ཏུ་ཆགས་པ་ལ་ཡོན་ཏན་དུ་ལྟ་བ་ཉིད་ལས་བདག་ཏུ་ཆགས་པ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་ལ། གང་གི་ཚེ་བདག་ཏུ་ཆགས་པ་ཡོན་ཏན་དུ་ལྟ་བ་ལྡོག་པ་དེའི་ཚེ་ལོག་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་བས་བདག་ཏུ་ཆགས་པ་ལ་ཡོན་ཏན་དུ་ལྟ་བའི་སྒོ་ནས་བདག་ཏུ་ཆགས་པ་སྐྱེ་བ་ དེ་ལྟར་ན་གཏན་ཚིགས་མ་གྲུབ་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན།དེའི་ཕྱིར་གལ་ཏེ་བདག་ཏུ་ཆགས་པ་ལ་ཡོན་ཏན་དུ་ལྟ་བ་ལས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །གང་ཞིག་གང་གི་རྒྱུ་ཅན་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། དངོས་པོ་གང་ཞིག་གང་གི་རྒྱུ་ཅན་ཡིན་པ་དེའི་རྒྱུ་ཅན་ཡིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འབྲས་ བུ་ཉིད་སྟོན་པ་ཡིན་ནོ།།དེ་མ་ཚང་བ་མེད་པ་ཡོད་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྒྱུའོ། །དེ་མ་ཚང་བ་མེད་པ་ཡོད་ན་འབྲས་བུ་མེད་པ་ལ་དེའི་རྒྱུ་ཅན་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཁྱབ་པ་ཡིན་ལ། དེ་དང་འགལ་བ་ནི་དེའི་རྒྱུ་ཅན་ཡིན་པ་དེ་ལྟར་ན་ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་འགལ་བ་དམིགས་པའོ། །གང་ལས་སམ་ཇི་ལྟར་ཞེས་ བྱ་བ་ལ་སམ་གྱི་སྒྲ་ནི་ཅི་དང་འདྲ་བའི་དོན་ཏོ།།གང་ལས་ཞེས་བྱ་བ་འདིས་ནི་རིགས་པ་འདྲི་བར་བྱེད་པའོ། །ཇི་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དཔེ་འདྲི་བར་བྱེད་པའོ།

此即由"欲是随于见某境功德而生"而解释。
关于"如自性见因故嫉妒等"，正确显示不欲事物是嫉妒。显示遍著所依事物是悭吝等应说。
"此中断除方便即是欲断"，因是于因假立果故。若问何为彼方便，即说"过失"等。"彼等"即过失与功德。仅不见非为方便，因无非是因故。
然由不见功德及不见过失不生贪嗔，于彼依次以非功德见及非过失见之非遮，以非见声说。
于注释中亦应观"由无见功德"之无字，反转即是见。
"于彼"即于外境。若有彼见，以于无中彼见不生性遍，与彼相违亦是彼见生性，如是是遍行相违所见。
从见我贪为功德生我贪，当见我贪为功德转时即转。因此若说由见我贪为功德门生我贪，如是因不成者。
为此说"若由见我贪为功德"等。于"某为某之因者"等中，事物某为某之因者，说为果性。"彼具足有时"即因。
若彼具足有时，于无果中以非彼因性遍，与彼相违是彼因性，如是是遍行相违所见。
"从何或如何"中，"或"字义为似何。"从何"是问理。"如何"是问喻。

།རང་ཉིད་མཐོང་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཏན་ཚིགས་བརྗོད་པ་ཡིན་ལ། དཔེར་ན་བདག་བཞིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དཔེར་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ། །འདོད་ཆགས་དང་ བྲལ་བ་ལ་རང་གི་བློ་དོར་བས་ཁྱབ་པ་ཡིན་ལ།དེ་དང་འགལ་བ་ཡང་ཞེས་ཡོངས་སུ་མ་སྤངས་པ་ཡིན་པ་དེ་ལྟར་ན་ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་འགལ་བ་དམིགས་པའོ། །དེ་ལྟར་ནི་འགྱུར་མོད་ཀྱི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་འདི་ལྟར་བདག་ཏུ་ཆགས་པ་ལ་སོགས་པ་དང་ལྡན་པ་ལ་འདི་ཆོས་དང་ ཆོས་མ་ཡིན་པ་རྩོམ་ཞིང་།དེ་ནས་སྐྱེ་བ་ལས་ནི་དེ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་བས་ན་ཡན་གར་བ་ནི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྒྱུ་ཉིད་མ་ཡིན་ནོ་དེ་ལྟར་ན་ཆགས་པ་ལ་སོགས་པ་ཡན་གར་བ་སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྒྱུ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཚིག་ཡོངས་སུ་བསྒྱུར་ནས་སྦྱར་བར་བྱའོ། །གཞན་ནི་བདག་མེད་པར་ཆགས་པ་ལ་ སོགས་པ་ལས་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་སྔོན་དུ་སོང་བ་ཅན་གྱི་སྐྱེ་བ་ལ་སོགས་པའི་སྡུག་བསྔལ་སྒྲུབ་པར་ནུས་པ་མ་ཡིན་པར་འདོད་དོ།།ནུས་པ་ཉིད་ཡིན་ན་ཡང་ཐ་དད་པར་རྟོག་པ་དོན་མེད་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །གཏན་ཚིགས་མ་ངེས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕྱིས་བདག་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་ཆགས་པ་ལ་ སོགས་པ་སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྒྱུ་ཉིད་ཡིན་ན་བདག་ལ་སྐྱོན་དང་ལྡན་པ་ཉིད་དུ་ཡང་ཁས་མི་ལེན་པའི་ཕྱིར་རོ།།བཤད་མ་ཐག་པའི་གཏན་ཚིགས་རང་ཉིད་མ་ངེས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་གཉི་ག་ཡང་མཚུངས་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཞེས་བྱ་བ་བདག་དང་བདག་གི་ལ་ཆགས་པ་ཡང་ཇི་སྐད་དུ་བཤད་པའི་རྣམ་པས་ མཚུངས་པ་ཉིད་ཀྱིས་སོ།།དེ་ནི་མེད་པའི་ངང་ཚུལ་ཅན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་གིས་སྐྱོན་མཚུངས་པ་དེ་ལ་མེད་པའི་ངང་ཚུལ་ཅན་ནོ། །དེ་ཙམ་གྱི་རྒྱུ་མཚན་ཅན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཉི་ག་ལ་སྐྱོན་མཚུངས་པ་དེ་ཙམ་གྱི་རྒྱུ་མཚན་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་གང་ལ་ཡོད་པ་དེ་ལ་དེ་སྐད་ཅེས་བྱའོ། །དེ་མེད་པའི་ངང་ ཚུལ་ཅན་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་གཅིག་གི་ཡུལ་དུ་བྱེད་པ་དེ་ལ་ཉེས་པ་མཚུངས་པ་མེད་པས་ཁྱབ་པ་ཡིན་ལ།དེ་དང་འགལ་བ་ཡང་ཉེས་པ་མཚུངས་པ་ཉིད་ཡིན་པ་དེ་ལྟར་ན་ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་འགལ་བ་དམིགས་པའོ། །སྡུག་བསྔལ་བསྒོམ་པ་དང་ལྡན་པས་སྤོང་བར་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྦྲུལ་ གྱིས་བཟུང་བའི་ཡན་ལག་དེ་ལ་སྡུག་བསྔལ་བསྒོམ་པ་དང་ལྡན་པས་སོ།།གཏན་ཚིགས་མ་གྲུབ་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པའི་ཡང་བདག་དང་སྐྱོན་མཚུངས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་གཏན་ཚིགས་འདི་མ་གྲུབ་པ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར་བདག་ཏུ་ཆགས་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་སྡུག་བསྔལ་ བསྒོམ་པ་ཡིན་གྱི་བདག་ལ་ནི་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།།ལོངས་སྤྱོད་པའི་རྟེན་གྱི་བློ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ལོངས་སྤྱོད་པར་བྱ་བས་ན་ལོངས་སྤྱོད་དེ་བདེ་བའོ། །དེའི་རྟེན་ནི་བདེ་བའི་རྒྱུ་ཉིད་དེ་དེ་ལ་བློ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།

"由见自身"是说因，"如我"是说喻。于离贪遍以舍自心，与彼相违即是未遍舍，如是是遍行相违所见。
"虽如是"等中，如是于具我贪等者造作此法非法，从彼生则彼非有。是故单独非是苦因，如是应转语为"贪等单独非是苦因"而结合。
他人许为无我之贪等不能成办以现行为先之生等苦。即使是能，分别差异亦成无义。
"因不定"即后由具我故贪等是苦因，然不许我有过失故。刚说之因自不定。
"如是二者皆等故"即我与我所贪如所说相等故。"彼为无性"即由何过失相等，彼为无性。"仅彼为因"即于二者过失相等仅彼为因之离贪者，名为彼。
于彼无性离贪一者为境者，以无过失相等遍，与彼相违即是过失相等性，如是是遍行相违所见。
"由具修苦而断"即由具修苦于如蛇所咬支分。"因不成"即贪等亦与我过失相等之此因不成，因于我贪等是修苦，于我则非故。
"受用所依心"中，由受用故是受用即乐。彼所依即乐因性，意为于彼心。

།མ་ངེས་པ་ཉིད་དུ་བསྟན་ཏོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་ཞིག་གང་ལ་སྡུག་བསྔལ་བསྒོམ་པ་ དང་ལྡན་པ་དེ་ནི་དེ་ལ་ཆགས་པ་དང་བྲལ་བ་མ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་འདིའོ།།བདག་གི་བློ་ཡོངས་སུ་དོར་བ་མེད་པར་སྡུག་བསྔལ་བསྒོམ་པ་ཡོད་ན་ཡང་དོར་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དབང་པོ་ལ་སོགས་ལོངས་སྤྱོད་པའི། །རྟེན་ཉིད་དུ་ནི་བཟུང་བ་ལ། །རང་ཉིད་བློ་ནི་གང་གིས་བཟློག་།དེ་ལ་ ཆགས་བྲལ་དེ་གང་ལས།།ཞེས་བྱ་བའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་དེ་ལས། དབང་པོ་ལ་སོགས་ལོངས་སྤྱོད་པའི། །རྟེན་ཉིད་དུ་ནི་བཟུང་བ་ལ། །གང་ལས་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ཡི། །ཚིག་དེ་རྣམ་པར་འགྲེལ་པ་ཡིན་ནོ། །ལྷག་མ་ནི་སྦྱོར་བ་བསྟན་པའི་སྒོ་ནས་དོན་བརྗོད་པར་བྱའོ། །ལོངས་ སྤྱོད་པའི་རྟེན་ཉིད་དུ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་འདིའི་བཤད་པ་ནི་ལོངས་སྤྱོད་པའི་རྟེན་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཉིད་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ།།ལོངས་སྤྱོད་པའི་རྟེན་ཉིད་ཀྱིས་ནི་ལུས་བཟུང་བ་ཡིན་ནོ། །རྟེན་ནི་དེའི་སྒོ་ནས་བདག་གི་བདེ་བ་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར་རོ། །ལོངས་སྤྱོད་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པས་དབང་པོ་བཟུང་བ་ཡིན་ཏེ། །དེ་དག་ ཡུལ་འཛིན་པའི་སྒོ་ནས་བདེ་བ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།།གང་ལས་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བའི་བཤད་པ་ནི་མ་ཡིན་པ་ཉིད་དོ་ཞེས་བྱ་བའོ། །འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མདོ་བརྗོད་པ་ཡིན་ཏེ། གང་ལས་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དེ་འདྲ་བ་ཞེས་ བྱ་བ་ནི་ལུས་ལས་སྐྲ་ལ་སོགས་པའི་ཡན་ལག་མ་ཐོབ་པ་སྟེ།དེ་དག་དང་མཚུངས་པ་ལ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དེ་ཉིད་འབའ་ཞིག་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཕྱི་མ་ཕྱི་མ་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། །བདག་གི་ཉིད་དུ་ཀུན་ནས་བཟུང་བ་ཡོད་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བདག་གིར་བྱས་པ་ཡོད་ནའོ། །བདག་གི་བློ་ ལྡོག་པའི་རྒྱུ་ལོངས་སྤྱོད་ཀྱི་རྟེན་ཉིད་དུ་མ་བཟུང་བ་དེ་དང་འགལ་བ་ནི་ལོངས་སྤྱོད་ཀྱི་རྟེན་ཉིད་དུ་བཟུང་བ་དེ་ལྟར་ན་རྒྱུ་འགལ་བ་དམིགས་པའོ།།དེ་ལས་གཞན་པ་ཡོད་ན་ཡང་མེད་པར་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་ཡོད་ན་འགྱུར་བ་ཞེས་བཤད་པ་དེ་ཉིད་ལ་མེད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བལྟ་བར་བྱའོ། ། བདག་ལ་གནས་པའི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལུས་ལ་གནས་པའིའོ། །དེ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ཁྱད་པར་མེད་པ་ལ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལུས་ལ་གནས་པའི་སྐྲ་ལ་སོགས་པའི་རང་བཞིན་གང་ཡིན་པ་དེ་ལས་ཁྱད་པར་མེད་པ་དག་ལ་ཡང་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ས་བོན་ལ་སོགས་པ་ལས མྱུ་གུ་སྐྱེས་པ་གང་ཡིན་པ་དེས་སྐྱེད་པ་ནི་སྐྱེས་ཤིང་འབྱུང་བ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།ཡུལ་གང་ལ་ཞེ་ན་མྱུ་གུ་ལའོ། །བསྐྱེད་པ་དེ་གང་ཡིན་ཞེ་ན། དེའི་འབྲས་བུའི་ཐ་སྙད་ཀྱི་ཤེས་པ་ལྟ་བུའོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། ས་བོན་དེའི་འབྲས་བུ་མྱུ་གུ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ལྟ་བུའི་ཐ་སྙད་དོ། །དེའི་ཤེས་པ་གང་ཡིན་ པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།

"显示不定"即"若某于某具修苦者，彼于彼非离贪"。虽有修苦而无舍我心，因无舍故。
"于执根等受用，所依性中，由何转自心？于彼离贪从何有？"此偈中，"于执根等受用，所依性中，从何有"之语是解释。余者应由显示结合门说义。
"受用所依性"之解释是"成办受用所依性"。由受用所依性执取身。所依是由彼门生我乐故。由成办受用执取根，因彼等由取境门是成办乐性故。
"从何有"之解释是"非性"。"离贪"是说经，意为从何是离贪。"如是"即如身之未得发等支分，意为与彼等相等。"仅于彼"等是解释后后。
"若有执为我性"即若作我所。与转我心因不执为受用所依相违即执为受用所依，如是是因相违所见。
"虽有彼余亦非无"即应观于所说若有则成彼即非无。"住于我"即住于身。"由彼有故于无差别亦"意为于与住身之发等自性无差别者亦。
从种子等生芽者，由彼生即是生起义。于何境？于芽。彼生何？说"如彼果名言智"，即如是种子彼果芽之名言，意为彼智。

།དེ་དང་དེ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདས་མ་ཐག་ཏུ་བསྟན་པའི་གྲངས་ཅན་གྱི་གཞུང་ངོ་། །སྩོགས་པ་སྨོས་པས་བསལ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ལ་རང་བློ་འཕྲོད་འདུ་བ་ལ་སོགས་པ་འབྲེལ་པས་སྐྱེད་ཡིན་ན་ཞེས་བྱ་བ་དེར་སོགས་པའི་སྒྲས་སོ། །དེ་ལྟར་ན་རང་བཞིན་དང་སྐྱེས་བུ་ དག་ལ་གཅིག་ཏུ་ཤིན་ཏུ་བཞེན་པའི་རྒྱུ་ཉིད་ཡོད་ན།ཕྱིས་ཀྱང་གྲོལ་བའི་གནས་སྐབས་ན་ཡང་ཁྱད་པར་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བས་ན་གཅིག་ཏུ་ཞེན་བ་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ། །དེ་ལ་ལྟོས་པ་མེད་ཅིང་དེས་བྱས་པ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་ཞིག་མེད་ན་ཡང་འགྱུར་བའི་དངོས་པོ་དེ་ནི་ལྟོས་པ་མེད་པ་སྟེ། བརྟེན་པ་མེད་ཅིང་དེས་བྱས་པ་ཡིན་ཏེ། གང་ཡོད་ན་འགྱུར་བ་ནི་དེས་བྱས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ཡང་ན་གང་མེད་ན་ཡང་ཡོད་པ་དེ་ནི་འབྲས་བུ་གང་ལ་དེ་ལྟོས་པ་མེད་པ་ཅན་ནོ། །གང་ཡོད་ན་འགྱུར་བ་ནི་དེས་བྱས་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལ་ལྟོས་པ་མེད་པ་ཅན་ཡང་དེ་ཡིན་ལ། དེས་བྱས་པ་ཡང་ཡིན ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཁྱད་པར་གྱི་བསྡུ་བའོ།། །།ཚད་མ་རྣམ་འགྲེལ་གྱི་འགྲེལ་བཤད། བམ་པོ་བཞི་བཅུ་རྩ་བརྒྱད་པ། དེས་ན་གཏན་ཚིགས་མ་གྲུབ་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་ཞིག་གང་གིས་རང་གི་ཉིད་དུ་བཟུང་བ་དེ་ལ་དེའི་ཆགས་པ་དང་བྲལ་བ་མ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་གོང་དུ བཤད་པའི་གཏན་ཚིགས་དེ་མ་གྲུབ་པ་ཡིན་ནོ།།རང་གི་བློ་ལ་མི་འདོད་པའི་ཚོར་བའི་རྒྱུ་ཉིད་ཡིན་པས་ཁྱབ་པ་ཡིན་ལ། དེ་དང་འགལ་བ་ཡང་མི་འདོད་པའི་ཚོར་བའི་རྒྱུ་ཉིད་ཡིན་པ་དེ་ལྟར་ན་ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་འགལ་བ་དམིགས་པའོ། །གཅིག་ཏུ་དེ་ནི་སྡུག་བསྔལ་མིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་ གྲུབ་པའི་མཐའ་སྨྲ་བའིའོ།།དེ་སྐད་དུ་ལུས་ཀྱི་དབང་པོ་ལ་སོགས་པའི་ཚོགས་མི་འདོད་པའི་ཚོར་བའི་རྒྱུ་ཉིད་ཡིན་པ་ཡང་གལ་ཏེ་མི་འདོད་པ་ཚོར་བའི་རྒྱུ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ངེས་པར་གཟུང་བ་འདོད་པ་དེའི་ཚེ་གཏན་ཚིགས་མ་གྲུབ་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པར་འགྱུར་རོ། །ཅི་སྟེ་འགའ་ཞིག་གི་ཚེ་མི་ འདོད་པའི་ཚོར་བའི་རྒྱུ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་དེའི་ཚེ།མ་ངེས་པ་ཡིན་ཏེ་འགའ་ཞིག་གི་ཚེ་མི་འདོད་པའི་ཚོར་བའི་རྒྱུ་ཡིན་ན་ཡང་རྣམ་གྲངས་ཀྱིས་རང་གི་བློ་བདེ་བའི་རྒྱུ་ཉིད་དུ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཉིད་ནི་གང་བདག་ཏུ་ཆགས་པ་བསྟན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་སྦྱོར་བས་བསྟན་ཏོ། །དེ་སྡུག་ བསྔལ་གྱི་རྒྱུ་ཉིད་ཡིན་པར་ཤེས་ན་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བདེ་བའི་རྒྱུ་དེ་རྣམ་གྲངས་ཀྱིས་སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྒྱུ་ཉིད་ཡིན་པར་ཤེས་ནས་ཡང་ངོ་།།བདེ་བ་ཉེ་བར་བྱེད་པའི་བློ་ཅན་དུ་འགྱུར་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བདེ་བ་སྤྱོད་པའི་བློ་ཅན་དུ་འགྱུར་བའོ།

"彼与彼"即刚说的数论宗义。"由说等而遣除"即由"若于彼由自心和合等关系而生"中之"等"字。
如是若于自性与士夫一向极执著之因性有，则后于解脱位亦因无差别故。是故成一向执著性。
"于彼无待且彼所作"即若无彼亦成之事物是无待，即无所依且彼所作，意为若有则成是彼所作。或者，若无亦有者，于彼果无所待。若有则成是彼所作，即于彼无所待亦是彼，且是彼所作，此是差别摄。
《量理论释》第四十八卷
"是故因不成"即"若某由某执为自性，于彼非彼离贪"等前说之因不成。于自心遍以是不欲受之因性，与彼相违即是不欲受之因性，如是是遍行相违所见。
"一向彼非苦"等是宗义者之说。如是身根等聚是不欲受之因性，若欲决定执为不欲受之因，尔时将显因不成。
若谓某时是不欲受之因，尔时不定，因虽某时是不欲受之因，然由方便见为自心乐之因性故。即由"如是显示我贪"等结合而说。
"虽知彼是苦因"即知彼乐因由方便是苦因已。"成有近作乐心"即成有受用乐心。

།དེ་ལྟ་ན་ཡང་དེ་ལས་གཞན་པའི་སྲོག་ལ་གནོད་པ་མི་བྱེད་པའི་ ཞེས་བྱ་བ་ནི་དུག་དང་བཅས་པ་ལ་སོགས་པ་ལས་གཞན་དུ་དུག་དང་བཅས་པ་མ་ཡིན་པའོ།།དེའི་ཕྱིར་སྲོག་ལ་སོགས་པ་དང་བདེ་བའི་ལོངས་སྤྱོད་ཤིན་ཏུ་ཁྱད་པར་ཅན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལས། ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་བདེ་ཆགས་ལས། །རྒྱུ་དེའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་འཆད་པར་འགྱུར་བ་དང་སྦྱར་ རོ།།སྲོག་ལ་སོགས་པའི་སྒྲས་ནི་སྟོབས་དང་ཁ་དོག་ལ་སོགས་པ་གཟུང་ངོ་། །སྲོག་ལ་སོགས་པ་དང་བདེ་བའི་ལོངས་སྤྱོད་ཤིན་ཏུ་ཁྱད་པར་ཅན་ནི་ཟླས་དབྱེ་བའོ། །དེ་དག་དེ་ལས་ཐོབ་པར་འགྱུར་བ་དེ་ལྟར་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྲོག་དང་རྗེས་སུ་འབྲེལ་པ་ཅན་གྱི་བདེ་བ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ལ་སོགས། དེ་ལས་གཞན་པའི་བདེ་བ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་འབྱུང་བའི་ངང་ཚུལ་ཅན་ནི། ཁྱད་པར་བདེ་ལ་སྲེད་པ་ཡིས། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕལ་ཆེར་སྡུག་བསྔལ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་དེ་ལས་ཤིན་ཏུ་གཞན་པའི་དེ་ལྟ་བུར་གྱུར་པ་ཡང་དེ་ཡིན་ལ། བདེ་བ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཡང་དེ་ཡིན་པས་ན་དེ་ལས་གཞན་པའི་བདེ་བ་སྒྲུབ པར་བྱེད་པའོ།།དེ་ལས་འབྱུང་བའི་ངང་ཚུལ་གང་ལ་ཡོད་པ་དེ་ལ་དེ་སྐད་ཅེས་བྱའོ། །དེ་ནས་ཁྱད་པར་བདེ་བའི་སྒྲ་དང་ལས་འཛིན་པ་བྱ་སྟེ། དེ་ལ་སྲེད་པ་དེས་སོ། །དེ་ལས་གཞན་པའི་འཚོ་བ་རྟེན་མེད་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དུག་དང་བཅས་པའི་ཟས་ལས་འཚོ་བའི་རྒྱུ་གཞན་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་ བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།ཆུ་བསིལ་མོ་འཐུང་བའམ་ཞེས་བྱ་བ་འཇུག་པར་འགྱུར་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་དང་སྦྱར་རོ། །བཀྲེས་པའི་སྡུག་བསྔལ་གྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དཔེ་གཉིས་པའོ། །ཅི་སྟེ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་གནས་སྐབས་ན་བདེ་བ་དང་སྡུག་བསྔལ་ཐམས་ཅད་ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་ རྟེན་གྱི་ངོ་བོ་དང་བྲལ་བ་ཉིད་ཡིན་པ་དེ་བས་ན།དེ་ལ་བདེ་བའི་སྲིད་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ན། དེ་ཇི་ལྟར་དོན་དུ་གཉེར་བར་བྱེད་ཅེས་འདོད་པ་དེའི་ཕྱིར་ལོངས་སྤྱོད་ལ་སོགས་པའི་རྟེན་ཐམས་ཅད་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །མེད་པར་ཁྱད་པར་མེད་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདི་ལྟར་གལ་ཏེ་བདེ་བ་དང་ སྡུག་བསྔལ་ལ་སོགས་པ་བདག་གི་ཡོན་ཏན་གྱི་རྟེན་བདག་གི་རང་གི་ངོ་བོ་དེ་ལས་ཉམས་པ་དེ་བས་ན་ངོ་བོ་མེད་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་ཏེ།རང་གི་ངོ་བོ་ཁས་མི་ལེན་པའི་ཕྱིར་དང་། ངོ་བོ་གཞན་སྐྱེ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ངོ་བོ་གཞན་སྐྱེ་ན་ནི་བདག་ཉིད་མི་རྟག་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བར་དགོངས་སོ། ། ཆགས་པ་ཡིས་ནི་ཇི་ལྟར་འདོད། །ཆགས་པ་བྱེད་པ་པོ་ཉིད་དུའོ། །མྱོང་དང་ཐ་སྙད་ཡོན་ཏན་དག་།ཀུན་གྱི་རྟེན་ནི་ལྡོག་པ་ཅན། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་མདོ་ཡིན་ནོ། །ཉམས་སུ་མྱོང་བ་དང་ཐ་སྙད་དང་། ཡོན་ཏན་དག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཟླས་དབྱེ་བའོ། །དེ་ནས་ཀུན་གྱི་སྒྲ་དང་ཟླས་དབྱེ་བ་བྱའོ།

"如是然于彼余不害命"即除有毒等外之无毒者。因此，"命等及殊胜乐受用"等，应与将说的"由殊胜乐贪，因彼故"相连。
"命等"之声取力、色等。命等及殊胜乐受用是分别。"彼等从彼将得如是"即成办与命相关之乐等。
从彼余乐成办生起性者，"由殊胜乐爱"即与多成苦者极不同如是者亦是彼，且是成办乐者，故是异于彼之乐成办者。于谁有从彼生起性，于彼如是称。
其后应取殊胜乐声及业，由彼爱故。"由余生活无依故"意为除有毒食外无余生活因故。
"饮冷水"应与"将入"相连。"由饥苦"是第二喻。
若谓涅槃位时离一切乐苦受用所依体性故，于彼无乐有，则如何希求？为此说"一切受用等所依"等。
"由无故无差别"即如是若乐、苦等我功德所依我之自体衰损，故成无体性，因不许自体且无生余体性故。若生余体性，则我成无常性，此是密意。
"由贪如何欲？为作者性。受及名言功德，一切所依是转者"是经。"受用及名言及功德"是分别。其后应作"一切"声及分别。

།དེ་དག གི་རྟེན་ནི་དངོས་པོ་གཙོ་བོ་ཡིན་ཏེ།གང་ལ་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་དང་། ཐ་སྙད་དང་ཡོན་ཏན་གྱི་རྟེན་ཉིད་ལྡོག་པ་ཡོད་པ་ཞེས་བྱ་བར་ཚིག་རྣམ་པར་སྦྱར་རོ། །དེ་ཉིད་ནི་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྟེན་ལྡོག་པ་ཅན་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ཐ་དད་པའི་སྒོ་ནས་འཆད་པར་བྱེད་དོ། །དེ་ལྟར་རང་ བཞིན་མེད་པ་ལས་ཏེ་རི་བོང་གི་རྭ་ལ་སོགས་པ་ལས་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།རང་བཞིན་གྱི་གཏན་ཚིགས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བདག་མེད་པ་ཉིད་ནི་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་དང་ཐ་སྙད་དང་ཡོན་ཏན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྟེན་ལྡོག་པ་ཅན་གྱི་བདག་ཉིད་ཙམ་དང་རྗེས་སུ་འབྲེལ་པ་ཅན་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་ན་ དོན་བྱེད་པར་ནུས་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་ནི་ཡོད་པ་ཉིད་ཡིན་ཏེ།རེ་ཞིག་འདི་ལྟ་སྟེ། ཉམས་སུ་མྱོང་བ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པའི་དོན་གྱི་བྱ་བ་འདི་ནི་ཐ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལས་ཀྱང་དེ་ལྡོག་པ་ཡིན་ན་ཇི་ལྟར་ན་རང་བཞིན་མེད་པར་མི་འགྱུར་ཞིང་། ཉམས་སུ་མྱོང་བ་དང་ཐ་སྙད་དང་ཡོན་ཏན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྟེན་ ལྡོག་པ་ཅན་དུ་འདོད་པ་ལ་ཐམས་ཅད་མེད་པར་འདོད་པས་ཁྱབ་པ་ཡིན་ཏེ།དེ་ཡང་མེད་པ་དེ་ལྟར་ན་ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་མི་དམིགས་པའོ། །གང་ཞིག་གང་ཡོད་ན་ཡང་མི་འགྱུར་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་སྦྱོར་བ་ལ་གང་ཡོད་ན་མི་འགྱུར་བ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ལ་གགས་བྱེད་པར་ནུས་པ་ཉིད་ཅེས་ བྱ་བའི་ཁྱད་པར་བལྟ་བར་བྱའོ།།དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་སྦྱང་ན་གནས་པའི་ས་བོན་ཡོད་ན་མྱུ་གུ་འབྱུང་བ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ན་དེའི་རྒྱུ་མཚན་ཅན་ཞེས་བྱ་བ་འཁྲུལ་པར་འགྱུར་རོ། །ཡང་ན་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་པ་ལ་དོགས་པ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར་སྦྱང་ན་གནས་པའི་ས་ བོན་གྱི་རྒྱུ་མཚན་ཅན་དུ་མྱུ་གུ་མི་འགྱུར་བ་ཉིད་ཡིན་ཏེ།དེ་ནི་སྐད་ཅིག་མ་གཞན་ལ་རག་ལུས་པའི་སྐྱེ་བ་ཅན་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྒྱུའི་རྒྱུ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཉེ་བར་བཏགས་ནས་དེ་ལ་རྒྱུར་ཐ་སྙད་དུ་བྱས་པ་ཡིན་པ་དེ་ལྟར་ན་སྐྱོན་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེའི་རྒྱུ་མཚན་ཅན་ཉིད་ལ་དེ་ཡོད་ན་ཡོད་ པར་ཁྱབ་པ་ཡིན་ལ་དེ་དང་འགལ་བར་ཡང་མེད་པ་ཉིད་ཡིན་པ་དེ་ལྟར་ན་ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་འགལ་བ་དམིགས་པའོ།།དེ་ཡང་ལྡོག་པ་མེད་པ་ཉིད་ཡིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བདག་ཏུ་ཆགས་པའོ། །དེ་ལས་ལྷག་པའི་འབྲས་བུའི་ཁྱད་པར་གྲུབ་པ་མེད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གྲུབ་པས་ན་གྲུབ་པ་ སྟེ།མངོན་སུམ་གྱི་འཇུག་པ་དེ་ལས་ལྷག་པའི་འབྲས་བུའི་ཁྱད་པར་གྲུབ་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །མངོན་སུམ་གྱི་འཇུག་པ་ཉིད་བསྒོམས་པ་ལ་སོགས་པའི་འབྲས་བུ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དེ་ཡོད་ན་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོའི་གནས་སྐབས་ན། སྡུག་བསྔལ་ མངོན་སུམ་དུ་བྱས་པ་ཡོད་ན།ཡང་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་མི་འབྱུང་བ་ནིའོ།

彼等所依是主要事物，应作"于何有受用、名言及功德所依性转"之语法组合。即由"一切受用所依转者"等以差别门而说。
"如是从无自性"即从兔角等之义。"自性因"即无我性与一切受用、名言及功德所依转者之自性相关故。
如是有能作用相即是有性，且如是，此生受用之义用是最后。若从彼亦转，如何不成无自性？于许一切受用、名言及功德所依转者，遍以许一切无，彼亦无，如是是遍行不见。
于"若某于某有亦不成"等结合中，对"若有不成"应观"能作障碍性"之差别。若不尔，则种子住于腐烂有时芽不生。如是"彼因相"成错乱。
或于差别全无疑，如是腐烂种子因相之芽不成，因彼依待他刹那生性故。因是因之因性故，假立而作因名言，如是无过。
于彼因相，若彼有则有遍，与彼相违亦是无性，如是是遍行相违所见。"彼亦无转性"即我贪。"由无成胜余果差别故"即由成故成，由无成胜过现量行之果差别故。意为现量行即是修等果。
于"彼有亦"等，于凡夫位，虽有现前苦，然不生离贪。

།དེ་སྔར་ཡང་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་མ་ཡིན་པའི་གནས་སྐབས་ནའོ། །དེ་ལ་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་ཐོབ་པའི་རྒྱུ་ནི་དེ་ལ་ཆགས་པ་མེད་པ་ཉིད་ཡིན་ལ། དེ་དང་འགལ་བ་ནི་ཆགས་པ་དང་ལྡན་ པ་ཡིན་ལ།དེ་ལྟར་ན་རྒྱུ་འགལ་བ་དམིགས་པའོ། །གཏན་ཚིགས་མ་ངེས་པའམ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བདག་ཏུ་ཆགས་པ་དང་བྲལ་བ་ལ་ཡོད་ན་ཡང་སྐྱོན་མཐོང་བའི་ཡུལ་ལ་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་དམིགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཅི་སྟེ་མ་ངེས་པའི་སྐྱོན་བསལ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་སྐྱོན་མ་མཐོང་བ་ཡོད་ན་བདག་ཏུ་ ཆགས་པ་དང་ལྡན་པའི་ཞེས་བྱ་བ་ཁྱད་པར་དང་བཅས་པའི་གཏན་ཚིགས་ལ་བརྟེན་པ་ཡིན་པ་དེ་བས་ན་མ་གྲུབ་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ་ཞེས་སྨོས་ཏེ།ཐར་པའི་གནས་སྐབས་ན་དོར་བར་བྱ་བའི་དངོས་བོ་ལ་སྐྱོན་དུ་མ་མཐོང་བ་ཉིད་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡུལ་གཞན་ལ་འབྱུང་བ་ཅན་ གྱི་འདོད་ཆགས་ཀྱི་ལྷག་མ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བུད་མེད་གང་ལ་འདོད་ཆགས་དང་མ་བྲལ་བ་དེ་ལ་འབྱུང་བ་ཅན་གྱིའོ།།བུད་མེད་དེ་ལ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་ལ་རྣམ་པ་འགའ་ཞིག་གི་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བའོ། །དེ་ཉིད་ནི་དེ་ལྟར་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །གང་ལ་བདག་ཏུ་ཆགས་པ་ལ་ སོགས་པ་འབྱུང་བའི་ངང་ཚུལ་ཅན་དེའི་སྐྱོན་ཡོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བདག་ཏུ་ཆགས་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་འབྱུང་བའི་ངང་ཚུལ་ཅན་གྱི་སྐྱོན་གང་ཡིན་པའི་སྐྱོན་དེ་ཉིད་ནི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྒྱུ་ཉིད་ཡིན་ནོ།།ཆགས་པ་དེ་ནི་བདག་ཡོད་ན་ཡང་ངོ་། །བདག་གི་ཆགས་པའི་རྒྱུ་བདག་གི་བློ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཞི་ མཐུན་པའི་དྲུག་པའོ།།དེ་བས་ན་ཉེ་བར་ཞི་བ་ལ་དེའི་རྒྱུ་ལ་གནོད་པར་བྱེད་པས་ཁྱབ་པ་ཡིན་ལ། དེ་འདི་ལ་མེད་པ་དེ་ལྟར་ན་ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་མི་དམིགས་པའོ། །མ་གྲུབ་པ་ཡང་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བདག་གིར་ཆགས་པའི་རྒྱུ་ཡོན་ཏན་དུ་ལྟ་བའི་གནོད་པར་བྱེད་པ་སྡུག་བསྔལ་བསྒོམ་ པ་ཡིན་པ་དེ་བས་ན་བདག་གིར་ཆགས་པའི་རྒྱུའི་གནོད་པར་བྱེད་པ་ཉིད་སྐྱོན་མཐོང་བ་ཡིན་པ་དེ་ལྟར་ན།བདག་བཤད་མ་ཐག་པའི་གཏན་ཚིགས་མ་གྲུབ་པར་དོགས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །བདག་གི་ཉིད་ཡོད་ནའང་། འདས་སོགས་ལ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་གི་ ཚེ་སྔར་བདག་གི་ཉིད་ཡོད་ན་ཡང་འདས་པ་ལ་སོགས་པར་འགྱུར་ཏེ།དེ་ལ་མེད་པ་ནི་བདག་ཏུ་ཆགས་པ་དང་བྲལ་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དེ་ནི་གང་གི་ཚེ་བདག་གིའི་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་འཆད་པར་བྱེད་དོ། །དེ་ལ་ཡོན་ཏན་དུ་མཐོང་བས་བྱས་པ་ཉིད་ལ་སྐྱོན་དང་ལྡན་དུ་ ཟིན་ཀྱང་སྐྱོན་མེད་པར་མཐོང་བས་ཁྱབ་པ་ཡིན་ལ་དེ་དང་འགལ་བ་ཡང་སྐྱོན་མཐོང་བ་ཉིད་ཡིན་པ་དེ་ལྟར་ན།སྦྱོར་བ་གཉིས་པས་ཡང་ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་འགལ་བ་དམིགས་པ་ཡིན་ནོ།



我来为您翻译这段藏文佛教逻辑论著：
所谓"之前也是"，是指尚未离贪的阶段。关于这点，获得离贪的因是对其无贪着，与此相违的是具有贪着，如此则是观察到因的相违。
所谓"因不确定"，是指即便存在于离我执者，也能观察到对见过过患的对境有离贪的缘故。如果为了消除不确定过失而说"若有未见过患且具我执"这样带有限定的因，那么就成了不成立，因为在解脱阶段对所应断除的事物未见过患这一点是不成立的。
所谓"对其他境生起的贪欲余习"，是指对尚未离贪的女人所生起的。"对那女人也"是指对某些方面已经离贪的。这就是"如此"等所说的内容。
"具有我执等生起习性者的过患存在"是指，凡是具有我执等生起习性的过患，那过患本身就是痛苦的因。即便有我，那贪着也是如此。"我执贪着的因在我的认知中"是同体的第六格。
因此，寂灭时必定有其因的对治，而此处没有这点，如此则是遍行不可得。"不成立也不合理"的意思是：我执贪着的因是见为功德，其对治是修习苦，因此见过患就是我执贪着因的对治，如此，怀疑刚才所说的因不成立是不合理的。
"即便有我性，对过去等"是说：即便先前有我性，也会成为过去等，因为对此无有我执贪着的缘故。这是通过"当有我所时"等来解释的。
虽然由见为功德所造作本身具有过患，但由见无过患所遍摄，与此相违的即是见过患，如此则第二个论式也是观察到遍行相违。

།དེ་ལྟར་ནི་འགྱུར་མོད་ཀྱི་བདག་གིར་ཆགས་པའི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་གཞན་གྱི་བསམ་པའི་དོགས་པ་བསུ་བ་ ཡིན་ནོ།།གཏན་ཚིགས་མ་གྲུབ་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དབང་པོ་ལ་སོགས་པ་ཡུལ་ལ་ཆགས་པའི་རྒྱུ་བདག་གི་བློ་ལ་སྡུག་བསྔལ་བསྒོམ་པ་གནོད་པར་བྱེད་པ་ཡིན་པ་དེ་ལྟར་ན། གཏན་ཚིགས་སུ་བཤད་པ་དེ་མ་གྲུབ་པ་ཡིན་ཏེ། སྡུག་བསྔལ་བསྒོམ་པ་བདག་གི་བློ་ལ་གནོད་པར་ བྱེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བཤད་མ་ཐག་པའི་ཚུལ་གྱིས་སོ།།གཏན་ཚིགས་གང་དག་གིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི། བྱིས་སྩོགས་ལ་ཡང་ཡོད་ཕྱིར་དང་། །སྐྱོན་ལྡན་པ་ཡང་ཡོད་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་དག་གིས་སོ། །ཡོན་ཏན་མཐོང་བའི་རྒྱུ་ཅན་མ་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་ལ་ ཡོན་ཏན་མཐོང་བའི་རྒྱུ་ཡོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འབྲུ་མང་པོ་པའོ།།གང་ཞིག་གིས་གང་གི་རྒྱུ་ལ་གནོད་པ་བྱེད་པ་མ་ཡིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་བའི་སྦྱོར་བ་འདིར་ཡང་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། གང་ཞིག་གང་གི་རྒྱུ་ལ་གནོད་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་པ་དེ་ནི་དེ་ལས་དེ་ཉེ་བར་ཞི་བ་མ་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་བད་ ཀན་གྱི་ནད་ཀྱི་གཞི་ལ་གནོད་པ་བྱེད་པ་མ་ཡིན་པ་མངར་ཞིང་བསིལ་ལ་སྣུམ་པ་ལ་སོགས་པ་བད་ཀན་གྱི་ནད་རབ་ཏུ་ཞི་བ་མ་ཡིན་པ་ལྟ་བུའོ།།སྡུག་བསྔལ་བསྒོམ་པ་ཡང་དབང་པོ་ལ་སོགས་པའི་ཡུལ་ལ་ཆགས་པའི་རྒྱུ་བདག་གི་བློ་ལ་གནོད་པ་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའོ། །མ་གྲུབ་པ་ཡང་ མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདི་ལྟར་བདག་གི་བློ་ཡོན་ཏན་མཐོང་བའི་རྒྱུ་ཅན་མ་ཡིན་གྱི།འོན་ཀྱང་བདག་ཏུ་ཆགས་པའི་རྒྱུ་ཅན་ཡིན་ལ། དེ་ལ་སྡུག་བསྔལ་བསྒོམ་པ་གནོད་པ་བྱེད་པ་མ་ཡིན་པ་དེ་ལྟར་ན་མ་གྲུབ་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །མཆོག་ཀྱང་དེ་ཡིན་ལ་གཞན་ཡང་ཡིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཁྱད་ པར་གྱི་བསྡུ་བའི་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པའི་ཡིན་པའི་ཕྱིར་མཆོག་ཡིན་ནོ།།ཅིག་ཤོས་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་གཞན་ཡིན་ཏེ། ཅིག་ཤོས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པ་དོན་དུ་གཉེར་བའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དེ་ཉིད་ནི་གང་གི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་འཆད་པར་བྱེད་དོ། །གཞན་དང་གཞན་ ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྔར་རྙེད་པ་དེ་ལས་གཞན་ནོ།།གལ་ཏེ་ངའི་བདག་ལྷ་ལ་སོགས་པར་གྱུར་ཅིག་ཅེས། བདག་གཞན་དོན་དུ་གཉེར་བ་ཡང་ཡོད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། གང་གི་ཚེ་ཡང་ངའི་བདག་འདི་ལྟ་བུར་གྱུར་ཅིག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །དཔེར་ན་ལྷ་སྦྱིན་ཇི་སྐད་དུ་བཤད་པའི་རིམ་པ་ཞེས་བྱ་ བ་ནི་བདག་ལས་བ་ལང་ལ་སོགས་པ་ཐ་དད་པའི་བློའི་རྒྱུ་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།དཔེ་འདི་ཉིད་ཀྱིས་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཆོས་ཀྱི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་བསྟན་ཏོ། །མེད་པ་ཅན་མ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྟག་ཏུ་ཐག་ཉེ་བ་ཉིད་དོ།

虽然如此，"我所贪着"等词是为了迎接他人心中的疑虑。
若说"因不成立"，是指对根等境的贪着因在我的认知中，修习苦是其对治，如此所说的因不成立，这是按照刚才所说的"修习苦是对我的认知的对治"的方式。
所谓"以何等因"，是指"因为凡夫等也有，因为也有过患"等。
"因为非见功德所生起，所以"是说"凡是有见功德之因"，这是多词复合。
"某者不能对治某因"等这样的论式在此也应当说明：凡是不能对治某物之因的，就不能令其寂灭，比如不能对治痰病基础的甜、凉、油腻等不能令痰病完全寂灭。修习苦也不能对治根等境的贪着因——我的认知。
"也非不成立"是说：这样，我的认知并非见功德所生，而是我执贪着所生，对此修习苦不能对治，如此也非不成立。
"既是最胜又是其他"是说：因为是特殊集合中的殊胜者故为最胜，因为是另一者故为其他，意思是因为追求另一殊胜。这就是由"因为"等来解释的。
"其他与其他"是指有别于先前所得。
若说"也有希求我成为天等其他"，则说"何时我成为如此"等。
所谓"如同提婆达多所说的次第"，意思是以我与牛等差别认知的因相。这个比喻显示了所立法的随行。
"非无有"是指恒常亲近。

།དེ་ཡང་ཞེ་སྡང་ཡིན་ཏེ་ཞེས་ བྱ་བ་ནི་ཡིད་མི་བདེ་བས་བྱས་པའི་ཁྲོ་བ་ནི་ཞེ་སྡང་ངོ་།།གལ་ཏེ་ཞེ་སྡང་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པའི་ཡིད་མི་བདེ་བ་ཙམ་གྱི་ཡིད་བྱུང་བ་དེ་ཇི་ལྟར་ན་ཞེ་སྡང་ཡིན་པར་འགྱུར་ཞེ་ན། ཞེ་སྡང་དང་བྲལ་བའི་ཡིད་མི་བདེ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡིད་མི་བདེ་བ་རང་གི་ཡུལ་ལ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་བ་ན་ཡོངས་ སུ་དོར་བ་ལ་ལྟོས་ནས་སྐྱེ་བར་འགྱུར་ཞིང་།ཡོངས་སུ་སྤོང་བའི་རྣམ་པ་ཅན་ཡང་ཞེ་སྡང་ཡིན་ནོ། །ལུང་ལ་ཡང་དོན་འདི་མཐོང་ངོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར། དཔེར་ན་འཕགས་པ་གནས་བརྟན་པའི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏོ་དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར། ཕྱིར་མི་འོང་བ་དང་དགྲ་བཅོམ་པ་ལ་ཡིད་ མི་བདེ་བ་མི་འདོད་དོ།།དེ་དག་གི་ལུང་གི་ཁྱད་པར་གང་ལ་ཡང་དགྲ་བཅོམ་པ་དག་ཀྱང་ཡི་རངས་ཏེ་ཞེས་འདོན་པ་དེ་ལ་ཡང་ཡི་རང་བ་ལས་སྡུག་བསྔལ་ལ་དམིགས་པའི་སེམས་ཀྱི་འཇུག་པ་ཡི་རང་བ་མེད་པ་གཞན་ཡིན་གྱི། ཡིད་མི་བདེ་བ་མ་ཡིན་ཞེས་དེ་དག་གིས་ཁས་བླངས་པ་ཡིན་ནོ། ། སྐྱོ་བ་དང་སྐྱོ་བ་མེད་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་ལ་ཞེ་སྡང་དང་རྗེས་སུ་ཆགས་པ་མེད་པའི་རང་བཞིན་ཅན་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །གལ་ཏེ་འོ་ན་དེ་བས་ན་ཞེ་སྡང་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པ་ཡིད་མི་བདེ་བ་ཉིད་ཡིན་པ་དེ་བས ན།མི་དགེ་བ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དེ་བསྟེན་པར་བྱ་བ་ཉིད་དུ་བསྟན་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ནོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཀྱང་དགེ་སློང་དག་ཡིད་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་བསྟན་པ་དེ་ཅི་ལྟར་འཐད་པ་ཡིན་ཞེ་ན། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཡིད་མི་བདེ་བ་དེ་འདྲ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་པ་ལ། དགེ་བའི་ཆོས་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི། དེ་ལས་ཡིད་འབྱུང་བས་ངེས་པར་དེའི་གཉེན་པོའི་ཕྱོགས་ཀྱི་དགེ་བའི་ཆོས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གང་གི་ཚེ་ཡང་དེ་འཇུག་པའི་རྒྱུ་དང་འགལ་བའི་རྐྱེན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། སྡུག་བསྔལ་དེའི་འཇུག་པའི་རྒྱུ་གང་ཡིན་པ་དེ་དང འགལ་བ་བདེ་བའི་རྒྱུ་དེ་ཉེ་བས་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།བདག་གི་དངོས་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ཉེ་བར་ལེན་པའི་ཕུང་པོའི་ཚོགས་སྲེད་པ་ལས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཞི་མཐུན་པའི་བདུན་པའོ། །ཙནྡན་དང་སྟེའུ་དག་དང་འདྲ་བར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་འདྲ་བའི་སྒྲ་ནི་མཚུངས་པའི་རྣམ་གྲངས་ཡིན་ནོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཙནྡན་དང་ སྟེའུ་དག་དང་འདྲ་བ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་སོ།།དེ་ཉིད་ནི་དེ་ལ་སྐྱས་བུ་གཅིག་སེམས་དང་བ་ཅན་གྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་གསལ་བར་བྱེད་དོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཙནྡན་དང་སྟེའུ་དག་ལ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཞེ་སྡང་དང་མངོན་པར་ཆགས་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་རོ།

所谓"这也是嗔恚"，是指由不悦所生的忿怒即是嗔恚。若问与嗔恚相应的仅仅是不悦的厌离如何成为嗔恚？因为没有离嗔恚的不悦。当不悦对自境生起时，是依赖于舍弃而生起，而具有舍弃行相者即是嗔恚。
为了显示在经典中也见到此义，故说"比如圣上座部"等。正因为如此，不承认预流果和阿罗汉有不悦。即便在他们的某些经典中读到"阿罗汉也欢喜"，他们也承认这是指除了缘苦的心行无有欢喜之外的其他欢喜，而非不悦。
"因为具有厌离与无厌离的特征"是指：因为离贪者具有无嗔恚和无贪着的自性。
若问：如此则与嗔恚相应的不悦本身因为是不善，所以不应说为应当依止，那么世尊所说"诸比丘为了厌离"等如何合理？
世尊说"如是不悦"等，"因为能生善法"是指：由此厌离必定显示其对治分的善法故。
关于"彼入因违缘"等，意思是：由于与彼苦的趣入因相违的乐因靠近。
"我之事物"即取蕴集中的爱，这是同体的第七格。
"如同栴檀与斧"中的"如同"是"相似"的异名。因此说"如同栴檀与斧"。这就是由"于此一信心男子"等来阐明的。
"同样对栴檀与斧"是指无嗔恚和贪着。

།ཇི་ལྟར་སྐྱེས་བུ་བྱེད་པ་པོ་ལ་ རྗེས་སུ་ཆགས་པ་དང་ཁོང་ཁྲོ་བ་མེད་པ་དེ་ལྟར་ཙནྡན་དང་སྟེའུ་བྱེད་པར་གྱུར་པ་ལ་ཡང་ངོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།གལ་ཏེ་སྡུག་བསྔལ་བསྒོམ་བས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། འདི་ལྟར་གཞུང་འདིས་ནི་ཡོན་ཏན་མཐོང་བ་ལས་འཇུག་པར་བརྗོད་ཅིང་ཡང་ཡོན་ཏན་མ་མཐོང་བས་སྤོང་བ་བརྗོད་པ་དེ་ བས་ན།རང་ཉིད་སྡུག་བསྔལ་བསྒོམ་པས་འདོད་པ་སྤོང་བའི་ཐབས་བསྟན་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པ་ནི་སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བའི་ཚོགས་སོ། །དེ་དང་འབྲེལ་པ་ལས་ནི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་འགྱུར་བའི་ཡུལ་ལོ། །རྟོག་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་མངོན་ སུམ་དུ་བྱེད་པའོ།།ངའི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བདག་ཐ་དད་པ་སྟེ། བདག་གི་རྟེན་དུ་གྱུར་ཏོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །འདི་ནི་ངའི་ངའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བདག་ཐ་དད་པ་མེད་པར་རྟོག་པའོ། །འདི་ནི་བདག་གོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཅིག་ཏུ་ཐ་དད་པ་ཉིད་ཡིན་མོད་ཀྱི། འོན་ཀྱང་བློའི་དབང་པོ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱི་རྟེན་དུ་ གྱུར་བ་ཡིན་ནོ།།དེ་ལྟར་མི་རྟག་པ་དང་སྡུག་བསྔལ་བ་དག་ལ་གནས་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་འགྱུར་བར་ནི་འདོད་མོད་ཀྱི་གདུལ་བྱའི་ཁྱད་པར་གྱིས་ཐབས་མང་པོ་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རྣམ་པ་གཞན་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ལྟར་ནི་འགྱུར་མོད་ཀྱི་བདག་མེད་པ་ཉིད་མཐོང་བ་དང་འདྲ་བ་མི་རྟག་པ་ལ་ སོགས་པ་མཐོང་བ་ཡང་ཉོན་མོངས་པའི་རྒྱུ་འཇིག་ཚོགས་སུ་ལྟ་བ་དང་།དངོས་སུ་འགལ་བར་འགྱུར་ན་འགལ་བ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །བྱ་དང་ལོངས་སྤྱོད་བདག་གི་མཚན་ཉིད་ཅན་གྱིའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བྱ་བ་དང་ལོངས་སྤྱོད་ཀྱི་རྟེན་ཉིད་ཡིན་པ་བས་ན་བྱ་བ་དང་ལོངས་སྤྱོད་ཀྱི་སྒྲ་དག་གིས་བཤད་དོ། །བྱ་བ་དང་ ལོངས་སྤྱོད་ཀྱི་བདག་ཉིད་ཅན་གྱི་བདག་གི་རང་གི་ངོ་བོ་དེ་དང་འགལ་བ་ཡང་བྱ་བ་དང་ལོངས་སྤྱོད་དང་བྲལ་བ་ཉིད་ཡིན་པ་དེ་ལྟར་ན་རང་བཞིན་འགལ་བ་དམིགས་པའོ།།ཡང་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྦྱོར་བ་གཉིས་པ་སྟེ། འདི་ལས་བྱས་བའི་འབྲས་བུ་ལོངས་མི་སྤྱོད་པ་ཞེས་བརྗོད་ཀྱི། རང་གིས་བྱས་པའི་ཞེས་བྱ་བ་མ་ཡིན་པ་དེ་ལྟར་ནི་ཁྱད་པར་ནི་དེ་ཡོད་དོ། །དེ་ཡང་རྒྱས་པར་བསྟན་ཟིན་ཏོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལེའུ་དང་པོར་ལུང་ཚད་མ་མ་ཡིན་པར་རོ། །ས་དང་ཆུའི་ཆོས་ཡིན་གྱི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ལྕི་བ་ནི་ས་དང་ཆུའི་རྫས་ཀྱི་ཆོས་ཡིན་གྱིའོ། །ལུས་དང་ལྡན་པ་ལ་ལ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནི མེ་ལྕེ་ལ་སོགས་པའོ།།གལ་ཏེ་སྡིག་པ་ལྕི་བའི་མཚན་ཉིད་ཡིན་པ་དེའི་ཚེ། ཕྱི་རོལ་གྱི་ལྕི་བ་ལ་ཡང་འགྱུར་ན་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཉིད་ནི་ཚྭ་ལ་སོགས་པའི་བདག་ཉིད་རང་བཞིན་ཉིད་ཀྱིས་ལྕི་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །མིག་ལ་སོགས་པ་ལྔ་དང་ཡིད་ནི་སྐྱེ་མཆེད་དེ་ དྲུག་གོ།

意思是：如同对作者之人无贪着和忿怒，同样对作栴檀和斧者也是如此。
关于"若修习苦"等，这样，此论说见功德而趣入，又说未见功德而舍弃，因此显示自身以修习苦舍弃欲望的方法。与此相应是指心和心所的集合。由与此相关而成为苦受变化的对境。"思维"是指现前。
"我的"是指差别的我，意思是成为我的所依。"这是我的我"是指无差别我的分别。"这是我"虽然是完全差别，但是成为慧根等的所依。
"如此住于无常和苦"中，虽然承认变化，但为了对不同根机者显示多种方便，故显示其他行相。若说如此，则如同见无我一样，见无常等虽然与烦恼因萨迦耶见直接相违，但也不相违。
"具作用和受用我之相"是指：因为是作用和受用的所依，所以用作用和受用的词来说明。具作用和受用本性的我的自性，与此相违即是离作用和受用，如此则是观察到自性相违。
"或者"是指第二个论式，此中说"不受用此所作果"而非"自所作"，如此则有此差别。"这也已广说"是指在第一品中说明圣教非量。
关于"是地水之法"，重是地水物质之法。"某些有身者"是指火焰等。若说罪过是重的特征，则外在的重也应如此，但并非如此。这就是说"盐等自性本来重"等。
眼等五根和意是六处。

།འབྱུང་བ་དང་འབྱུང་བ་ལས་གྱུར་པ་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བ་དང་ནི་ཅི་རིགས་དེ་དང་ལྷན་ཅིག་འབྱུང་བའོ། །ལོག་པར་ཤེས་དང་དེ་ལས་བྱུང་བ་ནི། །ལོག་ཤེས་དང་ནི་དེ་ལས་བྱུང་། །སྲེད་དང་ངོ་། །དེ་དག་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པའི་སེམས་པ་དེའི་དབང་གིས་སོ། །དེ་ཉིད་ནི་ སྡུག་བསྔལ་ལ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་པའི་བློ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་འཆད་པར་བྱེད་དོ།།དེ་ཡང་བསྟན་ཟིན་ཏོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། སྡུག་བསྔལ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་བློ་དང་། །སྲེད་པ་ཀུན་ནས་འཆིང་བའི་རྒྱུ། །གང་གི་སྐྱེ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་སོ། །དེའི་ཕྱིར་དེ་བཅད་སྐྱེ་མི་འགྱུར། །འཁོར་བར་སྐྱེ་བར་མི་ འགྱུར་རོ།།བཤད་མ་ཐག་པའི་སེམས་དེ་གཅོད་པར་བྱེད་པས་ན། དེ་བཅད་པའི་སེམས་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་གྱི་ལས་སྔ་མ་སྔ་མ་མངོན་པར་འདུས་བྱས་པ་ལས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་ནུས་པ་དང་ལྡན་པའི་སྐད་ཅིག་མ་ཕྱི་མ་ཕྱི་མ་སྐྱེད་པ་ལས་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དེ་ཉིད་ནི་ཕྱི་མ་ཕྱི་མ་ཞེས་ བྱ་བས་འཆད་པར་བྱེད་དོ།།ཐ་མའི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཕྱི་མའོ། །ནུས་པ་ནི་གགས་བྱེད་པ་མེད་པ་ཅན་ནོ། །གང་དེ་མ་ཐག་ཏུ་སྐྱེ་བའོ། །ཅི་རིགས་པར་རྟེན་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། བྱེད་པ་ནི་རྟོགས་པའི་རྟེན་ཡིན་ཞིང་གནས་གཞན་ཐོབ་པ་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་འབྲས་བུ་རྟེན་ཡིན་ནོ། ། རྟོགས་པ་དང་མངོན་པར་འདོད་པའི་གནས་སྐབས་སུ་ཕྱིན་པ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྟོགས་པ་དང་མངོན་པར་འདོད་པའི་གནས་སུ་ཕྱིན་པ་དག་གིས་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ནི་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དགེ་བ་དང་མི་དགེ་བ་ཉི་ཤུའི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དགེ་བ་དང་མི་དགེ་བ་རེ་རེ་ལ་རྣམ་པ་བཅུ་ཡིན་ཏེ་ཐ་དད་པའི ཕྱིར་རོ།།དེའི་འཇུག་པས་བསྐྱེད་པའི་འདུ་བྱེད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་བདག་གི་ཡོན་ཏན་ནོ། །གཏན་ཚིགས་མ་གྲུབ་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྐྱེས་བུ་དབང་དང་ལྡན་པ་ལ་ཡང་སྐྱེ་བའི་རྒྱུ་ཚང་བ་ཡོད་པ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་འདིའོ། །གང་འབྲས་བུ་དང་བྱེད་པའི་ཚོགས་པ་དང་བྲལ་བ་ཅན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་ ལ་འབྲས་བུ་དང་བྱེད་པའི་ཚོགས་པ་དང་བྲལ་བ་ཡོད་པ་ཞེས་ཚིག་རྣམ་པར་སྦྱར་རོ།།སྐྱེས་བུ་སྔར་དབང་བསྐུར་བ་ཕྱིས་ཤི་བ་ནི་སྐྱེས་བུ་དབང་བསྐུར་བ་ཕྱིས་ཤི་བའོ། །ཡུལ་གཞན་ལས་མངོན་པར་འདོད་པའི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ལན་འདེབས་པར་བྱེད་དོ། །བདག་གི་ཡོན་ཏན་ལ་ སོགས་པའི་ཁྱད་པར་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བདག་གི་ཡོན་ཏན་མ་མཐོང་བའིའོ།།སོགས་པའི་སྒྲ་ནི་འབྲས་བུ་དང་བྱེད་པའི་ཚོགས་པའི་རང་བཞིན་གང་ཡིན་པའི་ཁྱད་པར་ལ་སྟེ། དབང་བསྐུར་གྱིས་ཡང་སྲིད་པ་སྐྱེད་པའི་ནུས་པ་མ་བཅོམ་པ་དེ་ལ་ལྟོས་ནས་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་རོ།

大种、所造色、心所，以及与此相应俱生。
"邪知及从彼所生，即邪知与从彼生，及爱。"与彼等相应的思由其力故。这就是由"于苦颠倒知"等来解释的。
"这也已说"是指由"于苦颠倒知，及爱为系缚因，其生"等。
"因此断彼不生"，不会在轮回中生。由于能断刚说的那个心，所以"从前前已作的断心为相的业"是指：从具有殊胜功能的后后刹那生起，这就是由"后后"来解释的。
"最后"是指一切之后。功能是指无障碍。即刚刚生起者。"随应为依"是指：作用是了知的所依，而得其他处所是色等果的所依。
"成办到达了知和所欲状态"意思是：由了知和到达所欲处来成办。
"善不善二十"是指善与不善各有十种差别。
"由其趣入所生的行"是指我的功德。
"因不成立"是指"具权者也有生因具足"。
"离果与作用聚"是指"有离果与作用聚"，如是安立词句。
"先受灌顶后死的补特伽罗"即是受灌顶后死的补特伽罗。
由"从其他境所欲"等来回答。
"于我功德等差别"是指未见我功德。"等"字是指果与作用聚的自性差别，配合"依于灌顶未破后有生起功能"。

།མ་ངེས་པ་ ཡིན་ནོ་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སེམས་པ་གཉིས་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པའི་བློ་ཡོད་ན་ཡང་ཇི་སྐད་དུ་བཤད་པའི་ལྷན་ཅིག་བྱེད་པ་དང་བྲལ་ན་ཡུལ་གཞན་དུ་ཕྱིན་པར་མི་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ།།བྱེད་པ་ལ་སོགས་པའི་རང་བཞིན་ལ་གནོད་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། གལ་ཏེ་རང་བཞིན་ལ་ གནོད་པ་མེད་པ་ཉིད་ལ་ལྟོས་ནས་བློ་ལས་བྱེད་པ་ལ་སོགས་པ་འཕེན་པར་བྱེད་པ་དེའི་ཚེ་དབང་བསྐུར་བའི་བློ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཁྱེད་ཀྱི་གཞུང་གིས་བྱེད་པ་རྣམས་ཀྱི་རང་བཞིན་ལ་གནོད་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་བློ་དེ་ལས་སེམས་ཀྱི་དབང་གིས་བྱེད་པ་ལ་སོགས་པ་འཕེན་པ་ལ་སོགས་པར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ ནི་བསྡུ་བའི་དོན་ཡིན་ནོ།།བློའི་ཁྱད་པར་དང་ཇི་ལྟར་འཇུག་པ་བཞིན་དུ་བྱེད་པའི་རྒྱུ་ཡོད་ན་ཞེས་བྱ་བ་བློའི་ཁྱད་པར་འདོད་པ་དང་ལྡན་པ་དང་། ཇི་ལྟར་འཇུག་པ་བཞིན་དུ་བྱེད་པའི་རྒྱུན་ཡོད་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཟླས་དབྱེ་བའོ། །བྱེད་པ་འཕེན་པའི་བློ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བྱེད་པ་འཕེན་པ་ཡང་དེ་ཡིན་ལ་བློ་ཡང་ ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཁྱད་པར་གྱི་བསྡུ་བའོ།།སྲིད་པ་དེ་མ་འོངས་པའི་སྐྱེ་བ་ལ་བྱེད་པ་རྣམས་འཕེན་པར་བྱེད་པ་ནི་བློ་ཡིན་ནོ། །དྲི་མ་རྣམས་ཀྱིས་བློ་མཚམས་སྦྱོར་བར་བྱེད་ཅིང་སྐྱེད་པར་བྱེད་ཅེས་བྱ་བར་སྦྱར་རོ། །དབང་བསྐུར་བ་དྲི་མ་རྣམས་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་ པ་རྣམས་ནི་གཞན་གྱི་ཡིན་ཏེ།དབང་བསྐུར་བ་དྲི་མ་རྣམས་ལ་གནོད་པ་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་གང་ལས་ཡིན། བཤད་པ་འགའ་ཞིག་གི་ཚེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་གྲུབ་པའི་མཐའ་སྨྲ་བའིའོ། །གཉེན་པོའི་ཕྱོགས་འཕེལ་ན་འགྲིབ་པ་དང་རང་གི་ཕྱོགས་འཕེལ་བ་ན་ཕུལ་དུ་བྱུང་བ་ ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་རོ།།གཉེན་པོའི་ཕྱོགས་བདག་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་དེའི་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། །བུད་ཤིང་སྔོན་དུ་སོང་བ་ཅན་གྱི་མེའི་ཁྱད་པར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བུད་ཤིང་སྔོན་དུ་སོང་བ་ཅན་གྱི་མེའི་ཁྱད་པར་འཕེལ་བ་ན་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དེ་བས་ན་དུས་སྔར་བྱུང་བ་ཅན་གྱི་དྲི་མ་ རྣམས་ཀྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་མཇུག་སྡུད་པར་བྱེད་དོ།།བྱེད་པ་འཕེན་པར་བྱེད་པ་ཡང་དེ་ཉིད་ཡིན་ལ་བློ་ཡང་ཡིན་པས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཁྱད་པར་གྱི་བསྡུ་བའོ། །བྱེད་དང་མི་བྱེད་དུས་དག་ཏུ། །བདག་ཉིད་དག་ནི་འདྲ་བ་དང་། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་མདོ་ཡིན་ནོ། །འབྲས་བུ་བྱེད་པའི་དུས་དང་འབྲས་ བུ་མི་བྱེད་པའི་དུས་དག་ཏུ་བདག་ཉིད་མཚུངས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།དེ་ཉིད་ནི་འབྲས་བུ་མངོན་པར་འདོད་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། མངོན་པར་འདོད་པ་དང་མངོན་པར་འདོད་པ་མ་ཡིན་པ་ནི་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་འབྲས་བུ་བྱེད་པ་དང་མི་བྱེད་པའི་དུས་དག་ཡིན་ནོ།

若说"不定"，是指即使有与二思相应的心，若离如前所说的助缘，也不会趣向其他境界。
关于"因为不损害作用等自性"等，若依于自性无损而从心投射作用等时，则依你们的论典，由于不损害诸作用的自性，从彼心不会由心力投射作用等，这是总义。
"若有心的差别及如趣入的作用因"中，"心的差别"是指具有欲求，"如趣入的作用因"是分别解说。
"投射作用的心"是指既是投射作用又是心，这是特殊总义。有投射未来生中诸作用的是心。烦恼令心相续并生起。
"灌顶于诸垢"等是他人的观点，从何处说"灌顶不损害诸垢"？"某时说"等是宗派论师的观点。配合"对治分增则减少，自分增则殊胜"。
"对治分无我"等是对此的解释。"以薪为前行的火的差别"意思是：当以薪为前行的火的差别增长时。因此以"由先前生起的诸垢"等作结论。
"既是投射作用又是心"是特殊总义。"于作不作时，自性皆相同"是经文。意思是：在生果时与不生果时，自性相同。
这就是由"现前所欲果"等来说明，现前所欲与非现前所欲依次是生果时与不生果时。

།དེ་བས་ན་ བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མངོན་པར་འདོད་པའི་དོན་གྱི་འབྲས་བུ་བྱེད་པའི་དུས་ཡིན་ལ།མི་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མངོན་པར་འདོད་པའི་དོན་གྱི་འབྲས་བུ་མི་བྱེད་པའི་དུས་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །དེའི་འབྲས་བུ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བྱེད་པའི་འབྲས་བུ་ཡིན་པ་དེ་བས་ན་བདག་ལས་གཞན་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ ཏོ།།བྱེད་པ་པོ་མི་འདོད་པ་གང་ཡིན་པ་དེས་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གྲངས་ཅན་པ་དེ་སྐྱེས་བུ་བཏང་སྙོམས་སུ་བྱེད་པ་འདོད་དོ། །སྐྱེས་བུའི་འདོད་པ་ཉིད་ལས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྐྱེས་བུའི་སྲེད་པས་སོ། །རང་བཞིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཙོ་བོའོ། །དེ་བས་ན་སྦྱོར་བ་གཉིས་པ་ཚད་མར་འགྱུར་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ལ་ གཏན་ཚིགས་མ་གྲུབ་པའམ་གྲུབ་པ་ལ་སྒྲུབ་པ་མ་ཡིན་ནོ།།ཡུལ་ལོངས་སྤྱོད་པ་ནི་སེམས་པ་ཅན་ནོ། །རང་བཞིན་འགལ་བ་དམིགས་པ་ནི་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་དག་ཕན་ཚུན་སྤངས་ཏེ་གནས་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་དངོས་པོར་མི་འགྱུར་རོ། །གཞན་ གྱི་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་གཞན་གྱིས་དྲན་པའམ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྐད་ཅིག་མར་སྨྲ་བ་དག་ནི་བདག་མི་འདོད་པས་དེ་ཐོབ་པ་ཡིན་ན་དེ་ཡང་རིགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ་ཐལ་ཆེས་པའི་ཕྱིར་རོ།།དེས་འགའ་འང་དྲན་པ་མེད་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་དྲན་པ་པོ་རང་དབང་ཅན་གྱི་དྲན་པ་ཁོ་བོ་ཅག་མི་འདོད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། ། ཕྱིས་ཀྱང་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ལ་སོགས་པས་དེ་འཆད་པར་བྱེད་དོ། །ཉམས་སུ་མྱོང་ལས་དྲན་པ་འབྱུང་། །ཞེས་བྱ་བ་འདིས་ནི་སྐད་ཅིག་མ་ཉིད་ཡིན་ན་ཡང་རྒྱུད་གཅིག་ལ་ཉེ་བར་ལེན་པ་དང་ཉེ་བར་ལེན་པ་ཅན་གྱི་དངོས་པོ་གང་ཡིན་པ་དེ་ལ་དྲན་པ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་གྱི་རྒྱུད་གཞན་ལ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས བསྟན་པ་ཡིན་ནོ།།གལ་ཏེ་བྱེད་པ་པོ་རང་དབང་ཅན་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ན། འོ་ན་ཅི་ལ་ལྟོས་ནས་དྲན་པ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བའི་དངོས་པོ་རྐྱེན་ཡིན། ཡོད་པ་ནི་ཡོད་པར་བྱེད་པ་མེད་པར་རིགས་སོ་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར་འདིར་དངོས་པོའི་རྐྱེན་ཡིན་ན་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །རྣམ་པ་འགའ་ ཞིག་ལ་སྒྲོ་བཏགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དྲན་པ་ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་དངོས་པོའི་རྣམ་པར་སྐྱེས་པས་བྱ་བ་དང་བཅས་པའི་ཤེས་པ་ལ་བརྟེན་ནས་བྱེད་པ་པོ་ཉིད་དུ་སྒྲོ་བཏགས་པ་དང་ཡུལ་རྟོགས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར།སྒྲོ་བཏགས་པ་ཉིད་ཡིན་པ་དེ་བས་ན་དངོས་པོའི་རྐྱེན་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་ དོན་ཏོ།།ཀུན་རྫོབ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་རྣམ་པ་ཅན་གྱི་བློ་ལའོ། །ཚད་མ་དང་འགལ་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྒྲོ་འདོགས་པར་བྱེད་པའི་བློས་རྣམ་པར་གཞག་པ་ནི་ཅི་རིགས་པར་མངོན་སུམ་དང་རྗེས་སུ་དཔག་པ་དང་འགལ་བའི་ཕྱིར་རོ།

因此，"作用"是指生起所欲义果的时候，"不作用"是指不生起所欲义果的时候。"其果也"是指作用的果，因此意思是"异于我"。
"不承认作者者也"是指数论派承认补特伽罗处于舍位。"由补特伽罗欲"是指补特伽罗的贪爱。"自性"是指胜性。因此对于第二论式成为量者，因不成立或成立已无需成立。
受用境是有思。观察自性相违是因为因果二者互相舍离而住的特征。若不如此则不成为因果事物。
"他人领受由他人忆念"是说：刹那论者不承认我，若得到它也不合理，因为过于扩大。"因彼无任何忆念"意思是：我们不承认有自主的忆念者的忆念。
后来也由"领受"等来解释它。"从领受生忆念"，这表明即使是刹那，在一相续中有取者与所取事物时会生起忆念，而在他相续则不会。
若无自主作者，那么依于什么而有忆念性的事物缘？有者应无能作，为此说"此中虽是事物缘"等。
"于某相增益"是指：由于忆念生起为领受事物相，依于有作用的知而增益为作者性，以及是了知境的自性，因此是增益性而成为事物缘。
"于世俗"是指颠倒相的心。"因违量"是指：增益心所安立的随应与现量、比量相违。

།དེ་ལྟར་ན་དངོས་པོ་གཅིག་ལ་ཡང་ཅི་ལྟར་བརྡ་ ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཕན་ཚུན་འགལ་བའི་ཐ་སྙད་མཐོང་བ་ཡིན་ནོ།།དེའི་དབང་གིས་དངོས་པོ་གཅིག་དུ་མ་ཉིད་མ་ཡིན་ཏེ་བདག་མེད་པ་ཉིད་དུ་ཐལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཡང་གཞན་དག་ཏུ་བཤད་ཟིན་པ་ཉིད་ཡིན་པ་དེ་ལྟར་ན་འདིར་མ་སྨོས་སོ། །གཉེན་པོའི་ཕྱོགས་ཉིད་ཡིན་པར་བྱ་བ་ནི་བདག་མེད་པ་ཉིད་ ཀྱི་ལམ་གཉེན་པོའི་ཕྱོགས་ཉིད་ཡིན་པར་རོ།།ཇི་ལྟར་དེ་སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྒྱུའི་གཉེན་པོའི་ཕྱོགས་ཉིད་ཡིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བདག་མེད་པའི་ལམ་ཉིད་དོ། །དེ་ཡང་མ་རིག་པ་ལས་བྱུང་བའམ། མ་རིག་པའི་ཁྱད་པར་ཡིན་གྲང་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་གི་ཚེ་འཇིག་ཚོགས་སུ་ ལྟ་བ་མ་རིག་པ་ཉིད་ཡིན་པ་དེའི་ཚེ་མ་རིག་པ་ལས་བྱུང་བའོ།།གང་གི་ཚེ་ལོག་པའི་ཤེས་པ་ཙམ་ཡིན་པ་དེའི་མ་རིག་པའི་ཁྱད་པར་ཡིན་ནོ། །རྣམ་པ་གཉི་ག་ལྟར་ཡང་བདག་མེད་པ་ཉིད་མཐོང་བ་ཙམ་ནི་སྲིད་པ་དང་འགལ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་རོ། །བདག་མེད་པ་ཉིད་མཐོང་ བ་ཅི་འདྲ་བ་ཞིག་ཅེ་ན།མ་རིག་པ་དང་འགལ་བའི་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་སོ། །འགལ་བ་དེ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མ་རིག་པ་དང་བདག་མེད་པ་ཉིད་མཐོང་བ་འགལ་བའོ། །དམིགས་པའི་རྣམ་པར་ཕྱིན་ཅི་ལོག་པའི་སྒོ་ནས་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མ་རིག་པའི་དམིགས་པའི་རྣམ་པ་འཛིན་པའི་རྣམ་པའོ། ། དེ་ལས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་པའི་སྒོ་ནས་ཡིན་ནོ། །བདག་མེད་པ་ཉིད་མཐོང་བའི་དམིགས་པའི་རྣམ་པ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་པ་ཉིད་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། རེ་ཞིག་མ་རིག་པ་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་པ་ནི་མ་རིག་པ་དེས་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟོན་པར་བྱེད་དོ། །སྡུག་བསྔལ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྡུག་བསྔལ གྱི་བདེན་པ་ལ་རྟག་པ་ཞེས་བྱ་བའི་རྣམ་པར་འཛིན་པར་བྱེད་པའོ།།འདིས་ནི་མི་རྟག་པ་ལས་ལོག་པར་སྒྲོ་བཏགས་ནས་བཤད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྟག་པ་ནི་མི་རྟག་པ་ལས་བཟློག་པ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །མི་རྟག་པ་ལས་བཟློག་པས་རྟག་པ་སྨོས་པ་ཉིད་གསལ་བར་མདོས་བཟུང་བར་ འོས་པ་མ་ཡིན་ནམ།ཅིའི་ཕྱིར་བསྟན་པ་སྨོས་པ་བྱས་ཤེ་ན། བཟློག་པས་རྟག་པ་ཞེས་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། འདི་སྐད་དུ་བསྟན་པར་བྱེད་དེ། ཐེར་ཟུག་ཏུ་གནས་པའི་རྟག་པ་གང་ཡིན་པ་དང་། སྐད་ཅིག་མ་གཉིས་པ་ལ་སོགས་པར་གནས་པའི་ངང་ཚུལ་ཅན་དུས་ གཞན་དུ་གནས་པ་ཅན་གང་ཡིན་པ་དེ་ཐམས་ཅད་ནི་འདིར་རྟག་པར་འདོད་པ་ཡིན་གྱི།ཐེར་ཟུག་ཏུ་གནས་པ་ཉིད་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་དེ་བསྟན་པར་འགྱུར་རོ། །མདོ་མཛད་པས་རྟག་པའི་དོན་ལས་བརྟན་པ་སྨོས་པས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ན་ཇི་ལྟར་རྣམ་པ་གཉི་ག་ལ་ཡང་བརྟན་པ་ ཞེས་བརྗོད་པ་དེ་ལྟར་རྟག་པ་ལ་ཡང་ཡིན་ནོ།།དེ་བས་ན་སྐད་ཅིག་མ་མ་ཡིན་པར་སྨྲ་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་དག་ཀྱང་རྟག་པར་སྒྲོ་འདོགས་ནས་འཇུག་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ།

如是，即使对一事物，也可见随名言而有相互矛盾的言说。由此力故，一事物不成多性，因为将成无我性。这也已在他处说明，故此处不说。
"成为对治分"是指无我性道成为对治分。"如何是彼苦因对治分"是指无我道。
"是从无明生，或是无明差别耶"是说：当萨迦耶见即是无明时，是从无明生；当仅是错误认识时，是无明差别。两种情况下，仅见无我性都与有违，如是配合。
什么样的见无我性呢？故说"与无明相违"。"彼相违也"是指无明与见无我性相违。"由所缘相颠倒门"是指无明所缘相的执取相，由与彼相违的门。
为显示见无我性的所缘相颠倒性，首先由"彼无明也"等来说明无明相。"于苦"是指于苦谛执取为常相。
"此说由从无常相违增益"是因为常是与无常相违。
难道不应由经明显取"由相违说常"吗？为何说"说"？故说"由相违说常"等，此显示：凡是恒常住的常，及第二刹那等住的自性、住于他时者，此处皆许为常，而非仅恒常住性，如是将显示。
经作者由说"坚固"表示常义。如是，如何于二相皆说"坚固"，于常也如是。因此，诸说非刹那者也是增益常而趣入。

།བདེ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཟག་པ་དང་བཅས་པ་མ་ཡིན་པའམ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྣམ་པ་ལས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ པས་བདེ་བའི་རྣམ་པའོ།།ཟག་པ་དང་བཅས་པ་ཉིད་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་ཡིན་ཏེ། ཉེ་བར་ལེན་པའི་ཕུང་པོ་ལྔ་ནི་སྡུག་བསྔལ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་དང་རྒྱུའི་གཞན་གྱི་དབང་གིས་གཞན་དབང་ཐམས་ཅད་སྡུག་བསྔལ་ཡིན་ནོ་ཞེས་གསུངས་པ་གང་ཡིན་པའོ། །དེ་བས་ན་དེ་ལས་བཟློག་པའི་ཟག་ པ་དང་བཅས་པ་མ་ཡིན་པའམ།རྒྱུའི་གཞན་གྱི་དབང་ལས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་པ་ནི་བདེ་བའི་རྣམ་པ་ཡིན་ནོ། །སོགས་པ་སྨོས་པས་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བདེན་པ་བཞི་ལ་བརྟན་པ་དང་། བདེ་བ་དང་ང་དང་ངའི་ཞེས་སོགས་ཞེས་བྱ་བ་འདིས་སོ། །དེ་བཞིན་དུ་འགོག་པ་དང་ལམ་གྱི་བདེན་པ་དག་ ལ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་འགོག་པ་མ་ཡིན་པ་དང་།ཞི་བ་མ་ཡིན་པ་དང་། གྱ་ནོམ་པ་མ་ཡིན་པ་དང་། ངེས་པར་འབྱུང་བ་མ་ཡིན་པའི་རྣམ་པར་སྒྲོ་འདོགས་པའོ། །ལམ་གྱི་ལམ་མ་ཡིན་པ་དང་། རིགས་པ་མ་ཡིན་པ་དང་། སྒྲུབ་པ་མ་ཡིན་པ་དང་། ངེས་པར་འབྱིན་པ་མ་ཡིན་པའི་ རྣམ་པར་སྒྲོ་འདོགས་པའོ།།དེ་ལས་བྱུང་བ་དང་དེའི་རང་བཞིན་ཅན་གྱི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མ་རིག་པ་ལས་བྱུང་བ་དང་། མ་རིག་པའི་རང་བཞིན་ཅན་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །སྒྲོ་བཏགས་ནས་ནི་ཡོངས་སུ་སྲེད། །ཅེས་བྱ་བའི་ཚིག་གིས་ལོག་པར་སྒྲོ་འདོགས་པ་སྔོན་དུ་སོང་བ་ཅན་གྱི་སྲེད་པ་ཉིད་གསལ་ བར་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ།།སྒྲོ་བཏགས་པའི་ཡུལ་ལ་འཇུག་པའི་སྲེད་པ་དེ་ཡང་སྒྲོ་འདོགས་པའི་རྣམ་པ་ཉིད་ཡིན་ལ། སྒྲོ་འདོགས་པའི་རྣམ་པ་ཅན་གྱི་ཡུལ་ཅན་གྱི་ཉོན་མོངས་པ་དང་ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་ཐམས་ཅད་ཉིད་མ་རིག་པ་ཉིད་ཡིན་པ་དེ་ལྟར་ན་དེའི་རང་བཞིན་ཅན་ཉིད་ཀྱང་བསྟན་ པ་ཉིད་ཡིན་ནོ།།སྲེད་པ་ཡང་དོན་གྱི་འགལ་བ་ཉིད་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྲེད་པའི་རྒྱུ་བདག་ཏུ་ལྟ་བ་དང་། ལམ་དངོས་སུ་འགལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །འབྲས་བུར་གྱུར་པའི་སྲེད་པ་དང་ཡང་དོན་དམ་པར་འགལ་བར་བསྟན་ཏོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྒྱུའི་རང་བཞིན་ལས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མ་རིག་པ་དང་སྲེད་པ་ནི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྒྱུ་ཉིད་ཡིན་ཏེ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་པའི་རང་བཞིན་ཅན་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།གཉེན་པོའི་ཕྱོགས་ནི་མེད་ཕྱིར་དང་། །ཞེས་མདོ་མཛད་པས་བཤད་པ་དེ་ཅི་ལྟར་རུང་སྟེ། འདི་ལྟར་བདག་མེད་པ་ཉིད་ཀྱི་ལམ་གྱིས་ ཉོན་མོངས་པ་སྤངས་པའི་སྒོ་ནས།མ་འོངས་པའི་ལས་དང་ལུས་ཟད་པར་བྱེད་པའི་རྒྱུ་ཚད་མས་གྲུབ་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར་དེ་དེ་ལྟར་ན། གཉེན་པོའི་ཕྱོགས་ནི་མེད་ཕྱིར་དང་། །ཞེས་བྱ་བ་འདིས་རྟོགས་པར་མི་ནུས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ཁོང་ནས་དབྱུང་བར་བྱ་བ་ཡིན་པས་ན་ཞེས་ བྱ་བ་སྨོས་སོ།

"乐"是指"非有漏"等，由颠倒苦相而成乐相。有漏性即是苦，如说"五取蕴是苦"，以及说"由因他缘故一切依他起是苦"。因此，与此相违的非有漏，或与因他缘相违者是乐相。
"等"字是指"于四谛中坚固、乐、我及我所"等。
同样，于灭谛与道谛中，增益为非灭、非寂静、非胜妙、非出离相。于道增益为非道、非如理、非成就、非出离相。
"从彼生及彼自性"是指从无明生及无明自性。由"增益已遍爱"之句，明显显示以邪增益为先的贪爱。
趣入增益境的贪爱也是增益相，一切以增益相为境的烦恼及随烦恼皆是无明性，如是也显示其自性。
"贪爱也是义相违"是指：因为贪爱之因我见与道直接相违，所以显示所生的贪爱也与胜义相违。
"因从苦因自性颠倒"是指无明和贪爱是苦因性，即颠倒自性。
经作者说"因无对治分"如何合理？因为以无我性道断除烦恼，灭尽未来业与身的因已由量成立。为此说"因此如是，因'因无对治分'不能了知"应从文义中引申。

།འདི་སྐད་དུ་བསྟན་པར་འགྱུར་ཏེ། གཉེན་པོའི་ཕྱོགས་ནི་མེད་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་བྱ་བའི་མདོ་འདིས་རྟོགས་པར་མི་ནུས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་ངག་ཁོང་ནས་དབྱུང་བར་བྱའོ། །དེས་ན་ངག་གི་དོན་ནི་བདག་ཏུ་ལྟ་བའི་ཞེན་པ་འདིས་ཉོན་མོངས་པ་ཟད་པའི་ཐབས་བོར་ནས། ལས་དང་ལུས་ཟད་པ་ཙམ་ལས་གྲོལ་བར་སྨྲ་བས་གཉེན་པོའི་ཕྱོགས་རྟོགས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། མི་ནུས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ཡིན་ནོ། །དེ་བས་ན་རྟོགས་པ་ཉིད་མེད་པར་བཤད་པ་ཡིན་གྱི་གཉེན་པོའི་ཕྱོགས་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །གང་ཞིག་རྟོག་པ་སྔོན་དུ་གཏོང་བ་ཅན་ཡིན་ཡང་དེའི་རང བཞིན་མི་ཤེས་པ་ཅན་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཞེས་བྱ་བའི་ཡང་གི་སྒྲས་ནི་མ་ལུས་པ་གཉི་ག་ཡང་གཏན་ཚིགས་ཉིད་དུ་བསྟན་ཏེ།གལ་ཏེ་རྟོག་པ་སྔོན་དུ་གཏོང་བ་ཅན་ཡང་ཡིན་ཞིང་དེའི་རང་བཞིན་མི་ཤེས་པ་ཅན་དུ་ཡང་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ། །གང་གིས་སྤང་བར་བྱ་བའི་རང་བཞིན་མི་ཤེས་པ་དེ་ནི་དེའི་རང་ བཞིན་མི་ཤེས་པ་ཅན་ནོ།།དོན་དེ་རྟོགས་པར་ནུས་པ་མ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་ལ་ངེས་པ་མེད་པར་འཇུག་པ་ཡོད་ན་དོན་མེད་པ་ལ་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ཁོང་ནས་དབྱུང་བར་བྱའོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་དུག་མ་ཡིན་པ་ཉིད་དུ་མ་བརྟགས་པར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ལྟ་བུར་གྱུར་པའི་དཔེ་ཉིད་བསྟན་པ་ ཡིན་ནོ།།དེ་ལྟར་ན་གང་ལ་དོན་མེད་པའི་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བ་མེད་ཅིང་དོན་ལ་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བ་ཡོད་པ་དེ་ལ་རྟོག་པ་དང་ལྡན་པ་ཡང་འཇུག་པར་བྱ་བ་ཉིད་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟ་བུར་གྱུར་པ་ལ་འཇུག་པར་བྱེད་པ་ནི་རྟོག་པ་དང་ལྡན་པ་མ་ཡིན་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བཤད་ཟིན་ཏོ། །རྟོག་པ་སྔོན་དུ་གཏོང་བ་ཅན་ནི་ཇི་སྐད་ དུ་བཤད་པའི་ཡུལ་ལ་འཇུག་པ་དེའི་རང་བཞིན་ཤེས་པ་ཅན་ཉིད་ཀྱིས་ཁྱབ་ལ།དེ་དང་འགལ་བ་ཡང་དེའི་རང་བཞིན་མི་ཤེས་པ་ཅན་ཡིན་པ་དེ་ལྟར་ན་ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་འགལ་བ་དམིགས་པའོ། །ལུས་ཅན་ཤེས་རབ་ལྡན་པ་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་རོ། །འགའ་ཞིག་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ནམ་ མཁའི་གོས་ཅན་འཕེལ་བྱེད་ལ་སོགས་པའོ།།ལས་བྱས་པ་དེངས་པར་གྱུར་པ་ནི་ཟད་པའོ།

将显示如是：因为不能了知"因无对治分"这一经文，应从文义中引申"因不能故"这一语句。
因此，语义是：由此我见执著舍弃烦恼尽除方便，仅说由业与身尽而解脱，因无了知对治分，因为不能的缘故。因此说明无了知，而非对治分。
"虽有先行思择而不知其自性者"中，"也"字显示二者皆为因：若既是先行思择者，又成为不知其自性者。不知所断自性者即是不知其自性者。
"不能了知彼义"是指：若有无决定而趣入，则于无义生疑，应从文义中引申。
因此"未观察非毒性"是显示如是譬喻。如是，于无义无疑而于义有疑者，有思择者也应趣入，已说趣入如是者非无思择者。
先行思择者以了知如前所说境的自性为遍，与此相违即是不知其自性者，如是是遍行相违观察。
配合"有身具慧"。"某些"是指裸行增长等。已作业消失即是尽。

།འབྲས་བུ་སྣ་ཚོགས་མཐོང་བའི་ཕྱིར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་དེའི་རྣམ་པར་འགྲེལ་པ་བོར་ནས་རང་གི་སྡེ་པ་འགའ་ཞིག་གིས་ནམ་མཁའི་གོས་ཅན་ལ་ལན་བཤད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཉེ་བར་ བཀོད་ནས་རེ་ཞིག་འགྲེལ་པ་བྱེད་པ་བདག་ཉིད་ཀྱིས།དེ་ལ་འདིར་ཁ་ཅིག་ནི་གདུང་བ་རྩོམ་པ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། གདུང་བ་རྩོམ་པ་ལས་ཏེ་ལུས་གདུང་བ་ལ་སོགས་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་ལས་མི་འདོད་པ་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་སྔོན་བྱས་པའི་ལས་ཀྱི་འབྲས་བུ་མ་ ཡིན་པ་དེ་བས་ན།གང་ལས་དེའི་འབྲས་བུ་ལོངས་སྤྱོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་གདུང་བས་བསྐྱེད་པ་མི་འདོད་པ་ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་མཚན་ཉིད་ཅན་གྱི་འབྲས་བུ་དེ་ལོངས་སྤྱོད་པ་ལས་སམ། ལས་དེའི་འབྲས་བུ་ལོངས་སྤྱོད་པ་ལས་ཟད་པ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་རྒྱུ་གང་གིས་དེའི་གདུང་བ་རྩོམ་པ་ལས་སྐྱེས་ པའི་སྡུག་བསྔལ་སྔོན་གྱི་ལས་ཀྱིས་བྱས་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན།འདོད་པའི་དབང་གིས་འཇུག་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། འདོད་པའི་དབང་གིས་འཇུག་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ལས་ཀྱི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་དགེ་བའི་ལས་ལྟ་བུའོ། །དེ་ལྟར་ན་དེ་དང་དེ་འདོད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་འགོག་པར་བྱེད་དོ།།སྐྱེས་བུ་བྱེད་པའི་ལྷན་ཅིག་བྱེད་པ་ལ་ལྟོས་པ་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྐྲ་འབལ་བ་ལ་སོགས་པའི་བྱེད་པ་ལ་ལྟོས་པའོ། །སྐྱེ་མཆེད་ལྔ་ཡི་རྐྱེན་ཅན་གྱི། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ལྔའི་དམིགས་པ་ཅན་ནོ། །དེ་བས་ན་གཏན་ཚིགས་འདི་མ་ ངེས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི།འདོད་པའི་དབང་གིས་འཇུག་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་གཏན་ཚིགས་འདི་མ་ངེས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དེ་ནི། །འབྲས་བུ་སྣ་ཚོགས་མཐོང་བའི་ཕྱིར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་ལོངས་སྤྱོད་ཆེན་པོ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ འཆད་པར་བྱེད་པ་ལ།ལོངས་སྤྱོད་ཆེན་པོ་ཉིད་དང་ནད་མེད་པ་དང་ཡན་ལག་དང་ཉིང་ལག་ལ་སོགས་པ་ཚང་བ་ནི་ལས་དགེ་བ་གཅིག་གི་འབྲས་བུ་སྣ་ཚོགས་པའོ། །ནད་དང་དབུལ་ཕོངས་པ་དང་ཡན་ལག་དང་ཉིང་ལག་ལ་སོགས་པ་མ་ཚང་བ་ནི་ལས་མི་དགེ་བ་གཅིག་གི་ཡང་ སྣ་ཚོགས་པའི་འབྲས་བུ་ཡིན་ནོ།།ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པའི་འབྲས་བུ་སྣ་ཚོགས་པ་ཅན་གྱི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ནད་ལ་སོགས་པའི་མཚན་ཉིད་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པའི་འབྲས་བུ་སྣ་ཚོགས་པ་གང་ལ་ཡོད་པ་དེ་ལ་དེ་སྐད་ཅེས་བྱའོ། །ནས་ལ་སོགས་པའི་ས་བོན་སྤྱིར་དཔེ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །འབྲས་བུའི་ ངོ་བོ་གཅིག་འབྱིན་པར་ནུས་པ་ལ་འབྲས་བུ་སྣ་ཚོགས་པ་ཅན་ཉིད་མ་ཡིན་པས་ཁྱབ་པ་ཡིན་ལ།དེ་དང་འགལ་བ་ཡང་འབྲས་བུ་སྣ་ཚོགས་པ་ཅན་ཉིད་ཡིན་པས་ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་འགལ་བ་དམིགས་པའོ།

对于"因见种种果"等，舍弃其注释，某些自部派对裸行者的回答，引用后，暂且由注释者自身说："此中有些于苦行开始"等。
从苦行开始，即从身苦等相所生的不欲体验，非是先前所作业果，因此，从何处受用其果，即由苦所生不欲体验相的果受用，或从受用彼业果而尽。
若问：何因其苦行所生苦非由先业所作？说："因随欲而转故"。凡是随欲而转者非业异熟，如善业。如是遮破"非欲彼彼"等。
"不待士夫作俱作"是指不待拔发等作用。"五处缘"是指以色等五为所缘。
"因此此因不定"意思是："因随欲而转故"此因不定。
"因见种种果"等，由"大受用"等偈颂解释：大受用、无病、肢支等具足是一善业的种种果。病、贫穷、肢支等不具是一不善业的种种果。
"具烦恼果种种"是指具有病等相烦恼种种果者。稻等种子总为喻。
能生一果体者遍非具种种果性，与此相违者遍具种种果性，是遍行相违观察。

།འབྲས་བུའི་ངོ་བོ་གཅིག་འབྱིན་པར་ནུས་པས་ནུས་པ་ཟད་པ་ལ་འབྲས་བུ་གཅིག་ འབྱིན་པའི་ནུས་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཁྱབ་པ་ཡིན་ལ།དེ་དང་འགལ་བ་ཡང་འབྲས་བུ་སྣ་ཚོགས་པ་འབྱིན་པའི་ནུས་པ་ཉིད་ཡིན་པ་དེ་ལྟར་ན་སྦྱོར་བ་གཉིས་པ་ཡང་ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་འགལ་བ་དམིགས་པ་ཡིན་ནོ། །སྐྲ་འབལ་བ་ལ་སོགས་པའི་སྡུག་བསྔལ་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ལས། དེའི་འབྲས་བུ་ ཅན་ཉིད་ཀྱི་ལས་མི་འདོད་པ་ཟད་པ་ནི་བླ་སྟེ།དགེ་བ་འདོད་པའི་འབྲས་བུ་ཅན་གང་ཡིན་པ་དེ་ཡང་ཅི་ལྟར་ཡིན་ཏེ། དགེ་བ་ནི་མི་འདོད་པའི་འབྲས་བུ་ཅན་མ་ཡིན་ནོ། །ལས་མི་དགེ་བ་དག་ཀྱང་མང་པོ་ཡོད་པ་ཡིན་ན་དེ་ལ་སྐྲ་འབལ་བ་ལ་སོགས་པའི་སྡུག་བསྔལ་བྱེད་པས་སྡུག་བསྔལ་གྱི་གནོད་པ་ མི་དགེ་བའི་ལས་ངེས་པ་འདི་ཅི་ལྟར་ཟད་པ་ཡིན་ཏེ།ལས་གཞན་གྱི་འབྲས་བུ་གཞན་གྱི་འགྱུར་བ་རིགས་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཉིད་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་གལ་ཏེ་ལྷན་ཅིག་བྱེད་པའི་ཁྱད་པར་ཡོད་པ་དང་མེད་པ་དག་ལས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །དེ་སྐྱེད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ ནི་ལྷན་ཅིག་བྱེད་པ་རྒྱས་པར་བྱེད་པས་སྐྱེད་པའོ།།རྒྱུ་འདྲ་བ་ལས་འབྱུང་བ་ཅན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཉེ་བར་ལེན་པར་གྱུར་པ་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་ལས་ལས་བྱུང་བ་ཅན་ནོ། །སྔ་མ་དེ་ཉིད་ཀྱི་གཞུང་བཅུགས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པའི་ངོ་བོ་གཅིག་ལས་ལས་རྣམས་ཟད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ བྱ་བ་དེ་ཉིད་ཀྱིའོ།།ཅི་སྟེའང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་བསམ་པ་རྣམ་པ་གཉིས་སུ་རྟོག་པར་བྱེད་པའོ། །ནུས་པ་འདྲེས་པ་ཅན་ཉིད་ནི་འབྲས་བུ་གཞན་ལ་ངེས་པའི་ལས་ཀྱང་འབྲས་བུ་གཞན་དང་ལྡན་པ་ཉིད་ཀྱིས་སོ། །ལས་ཀྱི་ནུས་པ་སྣ་ཚོགས་པ་དེ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་གཉིས་ པའོ།།གལ་ཏེ་དཀའ་ཐུབ་ཅན་གྱི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་རེ་ཞིག་ནུས་པ་ཟད་པའི་ཕྱོགས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །སྡུག་བསྔལ་ཆུང་བ་གང་ལ་ཡོད་པ་དེ་ལ་དེ་སྐད་ཅེས་བྱའོ། །སྡུག་བསྔལ་ཆུང་བ་ཅན་ཡང་དེ་ཡིན་ལ། ལུས་ཀྱི་གདུང་བ་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ཙམ་ཡང་ཡིན་པས་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལས་ འཛིན་པའོ།།དེ་འབྲས་བུ་བསལ་ཞིང་འདྲ་བར་བྱ་བར་ནུས་པ་གང་ལ་ཡོད་པ་དེ་ལ་དེ་སྐད་ཅེས་བྱའོ། །ལས་གཞན་འདོད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་གལ་ཏེ་དགེ་བའི་རང་བཞིན་ཅན་གྱི་དཀའ་ཐུབ་གཞན་ཉིད་འདོད་པར་འགྱུར་ན་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དཀའ་ཐུབ་དེ་ལས་འབྲས་བུ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཀུན་ ནས་ཉོན་མོངས་པ་ལས་ཀྱི་འབྲས་བུ་ཉིད་དུ་འདོད་པའི་ཕྱིར་དེའི་རང་བཞིན་ཅན་གྱི་དཀའ་ཐུབ་ཀྱང་ལས་ཀྱི་འབྲས་བུར་འགྱུར་རོ།།དེ་ལས་ནུས་པ་འདྲེས་པའམ་ཟད་པ་མ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་རོ། །དཔེར་ན་གླང་གི་ལས་ཀྱི་འབྲས་བུ་ལྟ་བུའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དཔེ་ཡིན་ནོ།

能生一果体者以能力尽时，遍具生一果之能力，与此相违者即具生种种果之能力，如是第二结合也是遍行相违观察。
从拔发等苦的体验中，其果业的不欲尽灭尚可，但欲善果者又如何？因善非不欲果。
若有众多不善业，其中以拔发等苦行作苦害，此不善业如何确定尽灭？因为其他业转为其他果是不合理的。
为显示此义，说"若由俱作差别有无"等。"生彼"等是由俱作广大而生。"从同因所生"是指从随顺所取业所生。
"即是前文所引"是指"非从一烦恼体尽诸业"之义。"若复"等是作两种思维推度。
能力和合性是由定于他果之业亦具他果性。"彼业种种能力"是第二分别。
"若苦行者"等首先显示能力尽分。具小苦者称为彼。既是具小苦者，又仅是身苦体验，故为取业。
能除彼果及令相同者称为彼。"欲他业"是指若欲其他善性苦行之义。
"彼苦行是果"是指因许烦恼为业果故，具彼自性之苦行亦成业果。配合"非由彼能力和合或尽"。"如牛业果"为喻。

།གླང་གི་ལས་ཀྱི་འབྲས་ བུ་དཀའ་ཐུབ་ཏུ་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ལ།དེ་ལས་ཀྱང་གླང་གི་ལས་འདྲེས་པའམ་ཟད་པར་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ན། བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་དང་པོ་ལ་དཔེར་ན་གླང་གི་ལས་ཀྱི་འབྲས་བུའོ་ཞེས་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་བསྒྱུར་ནས་སྦྱར་བ་ཡིན་ནོ། །དཀའ་ཐུབ་ཉིད་དང་ནུས་པ་འདྲེས་པ་དང་ཟད་པའི་རྒྱུ་ཉིད་ལ་ལས་ཀྱི་ འབྲས་བུ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཁྱབ་པ་ཡིན་ལ།དེ་དང་འགལ་བ་ཡང་ལས་ཀྱི་འབྲས་བུ་ཉིད་ཡིན་པ་དེ་ལྟར་ན་ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་འགལ་བ་དམིགས་པའོ། །དེ་ལྟར་ན་ལས་ཀྱི་འབྲས་བུ་ནི་ལུང་དུ་མ་བསྟན་པ་ཡིན་ལ། དེ་དང་དགེ་བ་དང་མི་དགེ་བ་དག་དང་འགལ་བ་ཡིན་ན་ཇི་ལྟར་དཀའ་ཐུབ་ཡིན་ པར་འགྱུར།དཀའ་ཐུབ་ནི་སྡིག་པ་ཟད་པར་བྱེད་པའི་ནུས་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཅི་ལྟར་ན་ལས་ཀྱི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ནུས་པ་འདྲེས་པའི་རྒྱུར་འགྱུར། དེ་བས་ན་ལྡོག་པ་ལ་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བ་མ་ཡིན་ནོ། །སྐྱེ་བར་འདོད་པའི་སྐྱོན་གྱིས་སྐྱེད་པའི་ལས་ལ་ནུས་པར་འགྱུར་གྱི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་སྐྱེ་ བ་དང་འགལ་བའི་རྟེན་སྐྱེད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ།།སྔར་བྱས་པ་དག་ལ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་དག་ལམ་སྐྱེད་པ་ལས་སྔར་བྱས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །མ་གྲུབ་པ་ཡིན་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལམ་ཡང་ལས་ཀྱི་རྒྱུ་སྲེད་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་གནོད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་གཏན་ཚིགས་ འདིའོ།།ལས་འདས་པའི་རྒྱུ་སྲེད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ལ་ལམ་གནོད་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་སྐྱེ་བའི་དུས་ན་དེ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཚད་མ་ཉིད་དུ་སྒྲུབ་པ། ལུགས་ལས་བཟློག་པས་སྔར་དམ་བཅས་ནས། དེ་བདེན་པ་སྟོན་པར་མཛད་པས་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་སྦྱོར་ བར་བྱེད་དོ།།བླང་བར་བྱ་བ་དང་དོར་བར་བྱ་བའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཐབས་དང་བཅས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། སྡུག་བསྔལ་དང་འགོག་པའི་བདེན་པ་ཀུན་འབྱུང་དང་ལམ་དང་བཅས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །འབྲས་བུར་གྱུར་པའི་སྐྱོབ་པ་ལས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བདེ་བར་གཤེགས་པའི་འབྲས་བུ་སྐྱོབ་པའོ། །དེ་ཉིད་ བརྟན་པ་དང་།མ་ལུས་ཁྱད་པར་མཁྱེན་པ་སྒྲུབ། །ཅེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དང་། བརྟན་པ་དང་། མ་ལུས་པའི་ཡོན་ཏན་དེ་དག་གསུམ་གྱིས་ཁྱད་པར་དུ་བྱེད་པས་ཁྱད་པར་མཁྱེན་པ་སྟེ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དང་བརྟན་པ་དང་། མ་ལུས་པའི་ཁྱད་པར་མཁྱེན་པའི་བདེ་བར་གཤེགས་པ་ཉིད་ཅེས་ བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།དེ་གྲུབ་པ་ནི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དང་བརྟན་པ་དང་། མ་ལུས་པའི་ཁྱད་པར་མཁྱེན་པ་སྒྲུབ་པ་སྟེ། སྒྲུབ་པའི་སྒྲའི་ངོ་བོ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་གྲུབ་པ་སྒྲུབ་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་སོ། །སྔར་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལུགས་ལས་བཟློག་པ་བཤད་པ་ལའོ།

牛的业果不成为苦行，由此牛业也不会和合或尽灭，对第一所证，转变分别而配合"如牛业果"。
苦行性、能力和合及尽因性遍非业果性，与此相违者即是业果性，如是是遍行相违观察。
如是业果是无记，与善不善相违，如何成为苦行？苦行以能尽罪过为相，如何成为业异熟能力和合因？因此对返遮无疑。
"于欲生过失所生业成能"是指生起违生依止故。"于先作者则不"是指彼等于生道前已作故。
"未成立"是指此因："道亦损害业因爱等"。道不能损害过去业因爱，因其生时彼已无故。
"以世尊成立为量，先逆序立宗，由说彼谛故"等而结合。
"应取应舍真实及方便"是指苦灭谛及集道之义。"从果位救护"是指善逝果位救护。
"即彼坚固，证知无余差别"是指以真实性、坚固性、无余性三种功德为差别而证知，即证知真实性、坚固性、无余性差别的善逝之义。
彼成就是成就证知真实性、坚固性、无余性差别，因成就声体是能成故。因此说"即是成就能成"。"先"是指说逆序。

།པར་གྱི་ ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་པས་ནི་སླར་ལྡོག་པ་མེད་པར་ཐུགས་སུ་ཆུད་པ་དང་ལྡན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནང་དུ་བསྡུ་བ་སྟོན་ཏོ།།དེ་ཁོ་ན་ཉིད་སྨོས་པས་ནི་བསྔགས་པའི་དོན་བསྟན་ཏོ། །བརྟན་པའི་ཚིག་གིས་སླར་ལྡོག་པ་མེད་པ་དང་། མ་ལུས་པའི་དོན་ནི་རང་གི་སྒྲ་ཉིད་གཟུང་བས་བསྟན་ཏོ། །དེ་ཁོ་ན་ཉིད་མཁྱེན་ པ་ལ་སོགས་པས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཡིན་པར་ཅི་ལྟར་རྟོགས་པར་བྱ་ཞེ་ན།དེ་ཁོ་ན་ཉིད་མཁྱེན་པ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། དེ་ཁོ་ན་ཉིད་མཁྱེན་པ་ནི་ཚད་མས་མི་སླུ་བ་ལས་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་འཆད་པར་འགྱུར་བ་དང་སྦྱར་རོ། །གང་གི་ཕྱིར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་བཀའ་ཚད་མ་མི་ སླུ་བ་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར་དེའི་མཁྱེན་པ་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་རྗེས་སུ་དཔོག་པ་ཡིན་ནོ།།ལམ་ངེས་པའམ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ངེས་པ་སྟེ། ཐེ་ཚོམ་མེད་པར་སྟོན་པ་ལས་བརྟན་པའི་མཁྱེན་པ་རྗེས་སུ་དཔོག་པ་ཡིན་ཏེ། ཤེས་བྱ་གང་ལ་བརྟན་པའི་ཤེས་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་རྣམ་པ་གསལ་ བའི་སྒོ་ནས་སྟོན་པར་ནུས་པ་མ་ཡིན་ནོ།།བཀའ་སྔ་ཕྱི་འགལ་བ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བའི་རྣམ་པར་བཤད་པ་ནི་གནོད་པ་མེད་པས་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །རྣམ་པ་དེས་འགྱུར་བ་མེད་པ་ལམ་བརྟན་བསྟན་པ་ལས་བརྟན་པའི་མཁྱེན་པ་རྗེས་སུ་དཔོག་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པའི་སྐབས་ཡིན་ནོ། །གལ་ ཏེ་འགལ་བ་མེད་པ་ཡང་ཅི་ལྟར་ཡིན་ཞེ་ན།སྟོན་པའི་བསྟན་པ་ཡན་ལག་དགུ་དང་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། སྟོན་པའི་བསྟན་པ་ནི་བཀའ་ཡིན་ནོ། །དེ་ནི་མདོའི་སྡེ་དང་། དབྱངས་ཀྱིས་བསྙད་པའི་སྡེ་དང་། ལུང་བསྟན་པའི་སྡེ་དང་། ཚིགས་སུ་བཅད་པ་ལ་སོགས་པའི་ཁྱད་པར་གྱི་ཡན་ལག་ དགུ་ཡིན་ནོ།།ལུས་པ་ཡང་གང་ཡིན་གང་གི་མི་ཤེས་པ་སྤངས་པས་མ་ལུས་པ་མཁྱེན་པ་ཡིན་ཞེ་ན། ལུས་པ་ནི་འདིར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་དེ་མངའ་བ་མ་ཡིན་ཏེ། ཐབས་སྣ་ཚོགས་པས་བདེན་པ་བཞི་སྟོན་པར་མཛད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་མ་ ལུས་པ་མཁྱེན་པ་རྗེས་སུ་དཔོག་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་རོ།།དེའི་རྗེས་སུ་སློབ་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་རྗེས་སུ་སློབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་འཇིག་ཚོགས་སུ་ལྟ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མངོན་པར་འདུས་མ་བྱས་སོ། །དེ་དེ་ལྟར་ན་འབྲས་བུ་སྐྱོབ་པ་ཉིད་ ཡིན་པའི་ཕྱིར་རྒྱུ་བདེ་བར་གཤེགས་པ་ཉིད་བསྒྲུབས་ནས།ད་ནི་བདེ་བར་གཤེགས་པ་འབྲས་བུར་གྱུར་པ་ཉིད་ཀྱིས་ལམ་གོམས་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་སྟོན་པ་ཉིད་བསྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དང་བསྟན་པ་དང་མ་ལུས་པའི་ཁྱད་པར་མཁྱེན་པ་དེའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ།

说"为"字是表示内摄"具无复返证悟"。说"真实"是显示赞叹义。"坚固"词表示无复返，"无余"义以自声摄取而显。
若问：如何了知由证知真实等是世尊？说"证知真实"等。"证知真实"与将说"由量无欺推度"相配。因为世尊教言是量无欺故，由此推度其智无颠倒。
"道决定"即确定，由无疑说法推度坚固智，因于所知若无坚固智者，不能以明显方式宣说。
"教前后无违"的解释是"无害"。以此方式，由说无变化坚固道而推度坚固智，此是其处。
若问：无违又如何？说"师教九分"。师教即是教言，即经、应颂、记别、偈等九分差别。
若问：何为余？由断何者无知而成无余智？说"余即此"等。世尊不具彼，因以种种方便说四谛故。因此配合"推度无余智"。
"随彼学"是因随学世尊故。"俱生身见"是无作意所成。如是因是果位救护故，成立因位善逝后，今为成立善逝果位以道修习为相的说者，故说"由证知真实、说法、无余差别故"等。

། རྒྱུའི་གནས་སྐབས་སུ་གོམས་པའི་ལམ་གང་ཡིན་པ་དེ་གཞན་གྱི་དོན་ཡིན་གྱི་རང་གི་དོན་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཅི་ལྟར་ཤེས་པར་འགྱུར་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར་གང་གིས་དེ་ལྟར་ཐུགས་སུ་ཆུད་ན་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། གང་བྱ་བ་བྱས་པ་ཡིན་ན་ཡང་གཞན་གྱི་དོན་ལ་འཇུག་པ་ལྡོག་པ་མེད་པ་ནི་སྔོན་ཡང དེ་ལ་མངའ་བ་ཡིན་ན་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།དེ་ཡང་སྟོན་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། གྲུབ་ཕྱིར་ཆགས་བྲལ་མེད་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་བྱ་བས་དེ་མ་ཐག་ཏུ་བསྟན་པར་འགྱུར་བ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གང་འདི་བཏང་སྙོམས་སུ་བཞུགས་པར་སྟོན་པ་ལ་སོགས་པའི་རྒྱུད་པ་ ཞེས་བྱ་བ་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་པའི་དེ་མ་ཐག་ཏུ་ཐུགས་ངས་ཟབ་པའི་ཕྱིར་ཆོས་འདི་རྟོག་པ་གཞན་དག་གིས་འདི་རྟོགས་པར་བྱ་བར་མི་ནུས་པས་ནི་ཁོ་བོ་ཅང་མི་སྨྲ་བས་བཏང་སྙོམས་སུ་བཞུགས་པ་ལ་དམིགས་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་དོན་འབྱུང བའི་ཕྱིར་རོ།།སེམས་ཅན་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱེད་པའི་རྒྱུ་ཉིད་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཟབ་པ་སྟོན་པར་མཛད་པས། མངོན་པར་འདོད་ཆགས་པ་ཆེས་ལྷག་པ་སྐྱེད་པའི་སྒོ་ནས་སེམས་ཅན་རྣམས་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་མཛད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ནི་དེའི་འབྲས་བུ་དེ་ཙམ་འདོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་ བྱ་བ་ནི་ཐུགས་སུ་ཆུད་པའི་འབྲས་བུ་ཙམ་བཞེད་པར་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།འབྲས་བུ་དེ་ཙམ་འདོད་པ་ཉིད་ལ་དེ་རྟོགས་པ་ཡོད་ན་བྱེད་པ་རྫོགས་པ་ཅན་གྱིས་ཁྱབ་པ་ཡིན་ལ། དེ་དང་འགལ་བ་ཡང་བྱེད་པ་རྫོགས་པ་ཅན་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ཡིན་པ་དེ་ལྟར་ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་ འགལ་བ་དམིགས་པའོ།།བརྩེ་བས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་གཞུང་དེས་ནི་སྙིང་རྗེ་དང་ཡེ་ཤེས་གཉིས་ནི་ཚད་མ་ཉིད་ཀྱི་སྒྲུབ་པར་བཤད་དོ། །གཉིས་པོ་དེ་ཡང་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་འགྲོ་བ་ལ་ཕན་པར་བཞེད་པ་ཉིད་དང་བདེ་བར་གཤེགས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཚིག་དག་གིས་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། ། ལམ་གོམས་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་གྱི་བསྟན་པ་ཉིད་གང་ཡིན་པ་དེ་ཚད་མ་ཉིད་དུ་ཉེ་བར་སྦྱོར་བ་མ་ཡིན་ན་དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་སྨོས་ཤེ་ན། དེའི་ཕྱིར། ཤེས་པ་དེ་ཡང་སྒྲུབ་བྱེད་བཅས། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། ཡོན་ཏན་གསུམ་མཁྱེན་པ་དེ་ཡང་བདེ་བར་གཤེགས་པའི ཚིག་གིས་བསྟན་པ་ཡིན་ལ།སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་དང་བཅས་པས་ནི་ལམ་གོམས་པ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་འོ་ན་སྐྱོབ་པ་ཉིད་ཀྱི་ཚིག་ཇི་ལྟར་ཚད་མར་སྒྲུབ་པ་ཡིན་ཞེ་ན། དེ་གསུང་བར་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ།

若问：如何知道因位所修之道是为利他非为自利？为此说"由如是证悟亦"，意为即使已作所作，仍无退转利他趣入，昔时亦具此。
"此亦将说"是指由"因成就故，无离贪故"紧接着将说故。
"此住舍等相续"是指世尊现证正觉后，因法甚深故，思维"他人不能以寻思了知此法，我当默然住舍"等义故。
"是令有情成熟因"是指由说甚深，以生起极胜爱乐门而令诸有情成熟故。
"彼非唯欲彼果"意为不仅欲求证悟之果。唯欲彼果性中有彼证悟则遍具圆满作用，与此相违者即非圆满作用，如是是遍行相违观察。
关于"由悲"等，此文说悲智二者是量性之成立。此二者依次以欲利众生及善逝语而说。
若问：若不成立道修习相说者为量，何故说偈？为此说"彼智亦具能立"等。证知三德亦由善逝语显示，具能立故即是道修习能立性故。
若问：如何成立救护者语为量？为此说"说彼"等。

།མངོན་པར་སྦྱོར་བའི་སྒོ་ནས་གསུང་བ་པོ་དེ་ ཉིད་ཀྱང་འགྲོ་བ་ལ་ཕན་པར་མཛད་པ་ཉིད་དང་བདེ་བར་གཤེགས་པའི་ཚིག་དག་གིས་སྐྱོབ་པ་ཡིན་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར།གལ་ཏེ་བརྩེ་བ་དང་ལྡན་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །ཇི་སྐད་དུ་བཤད་པའི་ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་པའི་མཁན་པོ་སྟོན་པར་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་རོ། །ཇི་སྐད་དུ་ བཤད་པའི་ཡོན་ཏན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལེགས་པ་དང་བདེན་པ་འཆད་པ་དང་དེ་རྟོགས་པ་དང་རྗེས་སུ་བརྩོན་པའོ།།སྟོན་པ་དེ་ལྟའི་དངོས་བསྟོད་ནི། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྟོན་པ་སྟེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་བཀའ་དེ་ལྟ་བུའི་དངོས་པོ་སྟོན་པ་དེ་ལྟའི་དངོས་བསྟོད་དེ་ཚད་མས་བསྟོད་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། ། དེ་ལྟར་ན་བསྟོད་པ་དེ་ལྟ་བུའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཚད་མ་ཉིད་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར་ཚད་མའི་སྒོ་ནས་བསྟོད་པ་ནི། སྟོན་པ་དེ་ལྟའི་དངོས་བསྟོད་ནི། །ཞེས་བྱ་བའི་དོན་གཅིག་ཏུ་གྱུར་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཆོས་མངོན་པ་ལས་ཀྱང་བཤད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཚད་མ་རྣམ་པར་ངེས པ་བཤད་པ་ཡིན་ནོ།།རེ་ཞིག་མངོན་སུམ་གྱི་ཚད་མ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་བ་ནི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཚོགས་ལྔ་བསྟན་པའི་སྒོ་ནས་དེ་བསྟན་ཅིང་བཤད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །སློབ་དཔོན་ཤཱཀྱ་བློ་གྲོས་ཀྱིས་སྦྱར་བ་ཚད་མ་རྣམ་འགྲེལ་གྱི་འགྲེལ་པའི་དཀའ་འགྲེལ་ལས། ལེའུ་གཉིས་པ་རྫོགས་ སོ།། །།ཚད་མ་རྣམ་འགྲེལ་གྱི་འགྲེལ་བཤད། བམ་པོ་བཞི་བཅུ་རྩ་དགུ་པ། མངོན་སུམ་དང་རྗེས་སུ་དཔག་པ་དག་ལ་མི་སླུ་བའི་མཚན་ཉིད་གཅིག་ཡོད་པ་ཡིན་ཏེ། དངོས་པོ་ལ་གཉི་ག་མི་སླུ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གང་གི་ཚེ་དེ་ཉིད་མཚོན་པར་བྱ་བར་གྱུར་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མི་སླུ་བ དེ་ཉིད་དེ།གང་གི་ཕྱིར་མངོན་སུམ་དང་རྗེས་སུ་དཔག་པ་གསལ་བའི་དབྱེ་བས་མཚོན་པར་འདོད་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །མི་སླུ་བའི་དེ་ཉིད་གསལ་བའི་དབྱེ་བས་ཤེས་པར་འདོད་ན་ཡང་མཚན་ཉིད་གཅིག་གིས་མཚོན་པར་བྱ་བ་ཡིན་ནམ། ཁྱད་པར་གྱི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་འགྱུར་གྲང་ན། རེ་ཞིག་རྣམ་ པ་དང་པོ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ་མི་སླུ་བ་ཉིད་མ་གཏོགས་པར་མངོན་སུམ་དང་།རྗེས་སུ་དཔག་པ་ལ་ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་གཞན་མཚན་ཉིད་གཅིག་མེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་ལས་གཞན་པའི་མཚན་ཉིད་གཅིག་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་གང་སྨོས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མི་སླུ་བ་ཉིད་ལས་སོ། ། དེ་ཉིད་ནི་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་ཡིན་ལ་དེས་ཀྱང་ཁྱད་པར་རྟོགས་པར་ནུས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་དག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་མངོན་སུམ་དང་རྗེས་སུ་དཔག་པའོ། །དབྱེ་བ་མ་བྱས་པར་ཁྱད་པར་གྱི་མཚན་ཉིད་རྣམ་པར་གཞག་པར་མི་ནུས་པས་ན། དེ་དབྱེ་བའི་སྒོ་ནས་བསྟན་ན་ཞེས་བྱ་བ ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ།

由现前宣说门，说者即以利益众生及善逝语而显示为救护者故，说"若具悲"等。配合"具如是所说功德之阿阇黎为说者"。"如是所说功德"是指善说、说真实、证悟及精进。
"如是说者实赞"是指说者，即如来教法如是实相之说者，如是实赞即量赞，此是其义。如是以如是赞叹体性，世尊即是量性，因此由量门赞叹即"如是说者实赞"成为一义。
因此阿毗达磨中亦说，是说量决定。"且现量"等是由说五识聚而显说故。
阿阇黎释迦慧造《量评释难解释》第二品终。
《量评释释》第四十九卷：现量与比量有一无欺相，因二者于事物皆无欺故。"当其成所表"即无欺性，因欲以现量比量明显差别而表示之义。
若欲以明显差别了知无欺性，是以一相表示耶？抑或以差别相耶？且非初者，因除无欺性外，于现量比量无有其他遍行一相故，即所说"无有异于彼之一相"。"彼"即无欺性。
此即共相，然彼亦不能了知差别。"彼等"即现量比量。因不分别则不能安立差别相故，说"由彼分别门显示"等。

།གང་གི་ཚེ་ཡུལ་མ་ཡིན་པ་འཛིན་པ་ཚད་མར་འགྱུར་བ་སྟེ། གང་གི་ཚེ་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཡུལ་ཅན་ཉིད་མངོན་སུམ་ཡིན་ནོ་ཞེས་རྣམ་པར་འཇོག་པར་མི་བྱེད་པ་དེའི་ཚེ། ཇི་ལྟར་ཡུལ་གྱི་དབྱེ་བ་མི་ཤེས་པ་རབ་རིབ་ཅན་ལ་སོགས་པའི་ཤེས་པ་ལ་སྣང་བའི་སྐྲ་ བཤད་ལ་སོགས་པ་གང་ཡིན་པ་ཡུལ་མ་ཡིན་པ་དེ་ལ་ཡང་མངོན་སུམ་འདི་ཚད་མར་འཛིན་པར་འགྱུར་བ་དེའི་ཚེ།དེ་ལ་སླུ་བ་ཡིན་ན་དེ་དང་འདྲ་བར་རང་གི་ཡུལ་ལ་ཡང་སྟེ། སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པའི་མཚན་ཉིད་ལ་དེ་ཚད་མ་མ་ཡིན་པར་འགྱུར་རོ། །ཡུལ་བསྟན་ན་ནི་སྐྱོན་འདིར་མི་འགྱུར་ ཏེ།ཡུལ་མ་ཡིན་པ་ལ་སླུ་བའི་ཕྱིར་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་ཡུལ་ལ་ཡང་ཚད་མ་མ་ཡིན་པར་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །རེ་ཞིག་འབྲས་བུ་གདོན་མི་ཟ་བར་དོན་རྟོགས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་གྱི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཚད་མ་བྱེད་པ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་འབྲས་བུ་བྱ་བའི་མཚན་ཉིད་ཅན་དུ་འགྱུར་རོ། །དེ་ཡང་རྣམ་ པ་གཉིས་ཏེ།ངེས་པ་ནི་གང་བྱེད་པ་འཇུག་པ་ཡོད་ན་གདོན་མི་ཟ་བར་འགྱུར་བ་སྟེ་བྱེད་པ་པོ་གཞན་གྱིས་ཆོད་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །མ་ངེས་པ་ནི་འདོད་པ་དང་མི་འདོད་པ་དག་ཐོབ་པ་དང་སྤོང་བ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། དེ་ལ་དང་པོ་ཉིད་ནི་འབྲས་བུ་ཡིན་ཏེ་བྱེད་པར་རྣམ་པར་གཞག་པའི་རྒྱུ་ཉིད་ཡིན་པའི་ ཕྱིར་རོ།།དེ་ཡང་དོན་རྟོགས་པའི་ངོ་བོ་ཅན་ཡིན་ཏེ། དེ་ཉིད་ནི་ཚད་མ་འཇུག་པ་ན་གདོན་མི་ཟ་བར་འགྱུར་བ་ཅན་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །མ་ངེས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་རྒྱུ་གཞན་གྱིས་ཆོད་པའི་ཕྱིར་ཚད་མ་འཇུག་པ་ན། གདོན་མི་ཟ་བར་འགྱུར་བ་ཅན་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་བས་ན་དེས་བྱས་པ་ནི་ བྱེད་པར་རྣམ་པར་འཇོག་པ་མ་ཡིན་ཞིང་བྱེད་པས་བྱས་པ་ཉིད་ཀྱང་འབྲས་བུ་དེ་ཉིད་མ་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར་དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་འབྲས་བུར་མི་རུང་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་སོ།།མི་ཤེས་པའི་ངོ་བོ་ཡང་ཚད་མར་མི་རུང་བའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མི་ཤེས་པའི་ངོ་བོ་བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་དང་འདྲ་བར་ཅུང་ ཟད་ཀྱང་ཤེས་པ་མ་ཡིན་ཏེ།ཤེས་པ་ལས་ཐ་དད་པའི་ཚད་མ་ཐམས་ཅད་ལ་ཆེས་ཤིན་ཏུ་སྒྲུབ་བར་བྱེད་པ་ཉིད་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ཡུལ་གྱི་རྣམ་པས་ཆོད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ནི་རྒྱས་པར་འོག་ནས་འཆད་པར་འགྱུར་རོ། །ུཏྤ་ལ་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པ་ལྟ་བུའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྔོན་པོ་ནི་སྤྱི་ ཡིན་ལ།ུཏྤ་ལ་ནི་ཁྱད་པར་ཡིན་པ་དེ་ལྟར་ན་གཉི་གའི་བདག་ཉིད་ཅན་གྱི་ཡུལ་གཅིག་ཡིན་པར་སེམས་སོ། །དཔེ་མ་གྲུབ་པ་ཉིད་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་ཆོས་དང་མི་ལྡན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ།

当执非境成为量时，即当不安立"现量是自相境者"时，如何于不知境差别的翳眼等识中显现发丝等非境上，此现量也执为量时，若于彼欺诳，则同样于自境，即于青等相上彼亦非量。
若说境则无此过失，因于非境欺诳故，于随顺境亦非量不应理。
且果必定是了知义体性，因是量作用故，果成为作用相。此有二种：决定者，若有作用趣入则必定生起，因无他作者间隔故。不决定者，谓得舍所欲不欲，其中唯初者是果，因是安立作用之因故。
此亦是了知义体性，因其于量趣入时必定生起故。不决定者因被他因间隔故，于量趣入时非必定生起。因此彼所作非安立作用，作用所作性亦非即彼果，故说"若非如是则不应为果故"。
"无知体性亦不应为量故"是指无知体性如瓶等全无所知，于异于知的一切量皆无最胜能立性，因被境相间隔故。此将下文广说。
"如青莲等"是指青是共相，莲是别相，如是思维为具二性一境。因喻不成就不具能立法故。

།དེ་ནི་རང་རིག་པའི་ཤེས་པ་ཉིད་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་འདི་སྐད་དུ་སྟོན་པར་འགྱུར་ཏེ། འཛིན་ པའི་རྣམ་པ་ལས་གཞན་རིག་པ་མ་ཡིན་ཏེ་གང་གིས་ན་དེ་འཛིན་པའི་རྣམ་པ་ཡུལ་དུ་འགྱུར།འོན་ཀྱང་འཛིན་པའི་རྣམ་པ་རང་རིག་པའི་བདག་ཉིད་ཅན་དེ་སྐྱེས་པ་ཉིད་ན་རིག་པ་ཡིན་ནོ། །ཐ་དད་པ་མེད་ན་ཡུལ་དང་ཡུལ་ཅན་གྱི་དངོས་པོ་གང་ལས་ཡིན་ཞིང་གང་གིས་ན་དཔེ་མ་གྲུབ་པར་འགྱུར། ཅི་སྟེ་ཤེས་པ་གཞན་གྱི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་གལ་ཏེ་རང་རིག་པ་འཛིན་པའི་རྣམ་པ་ལ་ཐ་དད་པ་མེད་ན་ཡང་ཤེས་པ་གཞན་གྱི་ཐ་དད་པར་བརྟགས་ནས་འཛིན་པའི་རྣམ་པ་ཡུལ་དུ་རྣམ་པར་གཞག་པ་དེའི་ཚེ། རང་རིག་པ་ཡང་འཛིན་པའི་རྣམ་པ་ལས་ཐ་དད་པ་མེད་པའི་ཕྱིར། དེ་བཞིན་དུ་སྟེ འཛིན་པའི་རྣམ་པ་བཞིན་དུ་ཡུལ་ཉིད་ཡིན་པར་འགྱུར་རོ།།འདི་ནི་ཡུལ་ཡིན་ལ་འདི་ནི་ཡུལ་ཅན་ཡིན་ནོ་ཞེས་འདི་ཤིན་ཏུ་མ་འཆོལ་བར་བརྗོད་པར་ནུས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །རིག་པ་ཡང་ཡུལ་ཉིད་ཡིན་ན་གཞན་ཡུལ་ཅན་ཡང་ཅི་ཞིག་ཡོད། གང་ལ་ལྟོས་ནས་ཡུལ་ཉིད་ཡིན། །དེ་ལྟར་ན་གཅིག་ ལ་ཡུལ་དང་ཡུལ་ཅན་གྱི་དངོས་པོ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ།།དེ་ཉིད་ནི་དེ་བས་ན། རྣམ་པ་ཐ་དད་པ་མེད་པ་ཅན་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །ཡུལ་ལས་རྒྱུ་མཚན་གཞན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྔ་མ་ཤེས་པ་དེ་མ་ཐག་པའི་རྒྱུ་ནི་ཡིད་ལ་བྱེད་པའོ། །དེ་ཉིད་འབྲས་བུ་སྐྱེད་ པ་ལ་ནུས་པ་ཡོད་པ་ནི་དེ་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པའོ།།སྔོན་གྱི་བརྡ་དྲན་པ་ནི་བརྡ་འཛིན་པའོ། །དེ་དག་ཡོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་དག་ཡོད་པ་ན་སྟེ། ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་མེད་པར་ཡང་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དོན་གྱི་བྱེད་པར་ནུས་པ་ལ་སོགས་པའི་མཚན་ཉིད་དེ་ཉིད་རང་གི་མཚན་ཉིད་ལ་སོགས་པ་ལ་སྦྱར་ བར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི།དོན་བྱེད་ནུས་དང་མི་ནུས་ཕྱིར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པར་དེ་ལ་དོན་བྱེད་པར་ནུས་པ་གང་ཡིན་པ་དང་། ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་དང་། སྒྲའི་ཡུལ་མ་ཡིན་པ་དང་། རྒྱུ་མཚན་གཞན་ཡོད་ན་གང་མེད་པ་ལས་བློ་མེད་པར་བཤད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་རང་གི་ མཚན་ཉིད་ལ་སྦྱར་བར་བྱའོ།།དེ་ལྟར་ན་ནུས་པ་མེད་པ་གང་ཡིན་པ་དང་། ཐུན་མོང་དང་སྒྲའི་ཡུལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་ལ་སྦྱར་བར་བྱ་སྟེ། འཆད་པར་འགྱུར་བའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པས་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དེ་ཉིད་ནི། དོན་དམ་པར་དོན་བྱེད་ནུས་གང་། ། ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་འཆད་པར་བྱེད་དོ། །མདོར་དོན་བྱེད་ནུས་པ་སྨོས་པ་ནི་ཉེ་བར་མཚོན་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ནི་འགྱུར་མོད་ཀྱི་གལ་ཏེ་ཐམས་ཅད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་དབུ་མ་པའི་འདོད་པའི་དོགས་པ་བསུ་བ་ཡིན་ནོ།

关于"即是自证知"等，此说明：除取相外无他知，何以彼取相成为境？然取相自证性生起即是知。若无差别，境与有境事从何而来，何以喻不成？
若谓"若他识"等，即使自证与取相无差别，然观待他识差别而安立取相为境时，自证亦因与取相无差别故，如是即如取相成为境。
不能明确无混淆地说"此是境，此是有境"。若知亦是境，则何者是有境？依何而成境？如是一者无境有境事。
因此说"无差别相者"等。关于"境外因缘他"等，前识为意识之等无间缘即作意。彼于生果有功能即随顺。忆念前标准即执持标准。"彼等有"即彼等存在，意为即使无外境。
所说能作事等相即应配于自相等，即"能作事与否故"等中，所说能作事、不共、非言境、有他因缘则无智等，应配于自相。
如是无功能、共相及言境等，应配于共相，此是"将说偈颂"之义。即由"胜义能作事"等而说明。略说能作事是表征。
虽如是，"若一切"等是迎遣中观师主张之疑。

།དེ་དག་གིས་འདི་ལྟར་རྟོགས་པ་ཡིན་ཏེ་རེ་ཞིག་རྟག་པ་སྐད་ཅིག མ་མ་ཡིན་པ་དེ་ནི་དོན་བྱེད་པར་ནུས་པ་མ་ཡིན་ཏེ།རིམ་དང་ཅིག་ཅར་དག་གིས་དོན་བྱེད་པར་འགལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །སྐད་ཅིག་མ་ཞིག་ཟིན་པ་ཡང་དོན་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི་མེད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །མ་ཞིག་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་ཅིག་ཅར་འབྱུང་བར་ཐལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཞིག་པ་ དང་མ་ཞིག་པ་ལས་མ་གཏོགས་པ་ཡོད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ།།རེ་ཞིག་འབྲས་བུ་ཡང་ཡོད་པ་སྐྱེ་བ་མ་ཡིན་ཏེ། ཡོད་པ་ཉིད་སྐྱེ་བ་འགལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །མེད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ་དེ་སྐྱེ་བའི་རྟེན་མེད་པའི་ཕྱིར་དང་། མེད་པར་ཁྱད་པར་མེད་པའི་ཕྱིར་རྒྱུ་གཅིག་ལས་ཀྱང་མེད་པ་མ་ལུས་པ་ཅིག་ཅར་སྐྱེ་ བའི་ཕྱིར་རོ།།དེ་ལྟ་ན་མེད་པ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་ཉིད་རྒྱུའི་བདག་ཉིད་དུ་འགྱུར་བ་དེ་ཡང་། ཇི་ལྟར་མངོན་པར་འདོད་པའི་མྱུ་གུ་ལ་སོགས་པའི་འབྲས་བུ་ལ་ཡིན་པ་དེ་ལྟར་རི་བོང་གི་རྭ་ལ་སོགས་པ་ལ་ཡང་ཡིན་ནོ། །དེ་བས་ན་དོན་དམ་པར་དོན་བྱེད་པར་ནུས་པ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ས་བོན་ སྩོགས་ནི་མྱུག་སོགས་ལ།།ནུས་མཐོང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་མཐོང་བ་སྨོས་པ་ནི་ཉེ་བར་མཚོན་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ན་འབྲས་བུ་ལྡོག་པའི་སྒོ་ནས་མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་མིག་ལ་སོགས་པའི་ནུས་པ་རྗེས་སུ་དཔོག་པ་ཡིན་ནོ། །བསོད་ནམས་དང་སྡིག་པ་དག་ནི་འདོད་པ་དང་མི་འདོད་པའི་འབྲས་བུ་ འབྱིན་པ་ལ་ནུས་པ་ཁས་ལེན་པ་དང་།རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་དངོས་པོ་ཐ་སྙད་འཇིག་རྟེན་ལས་རབ་ཏུ་གྲགས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ངེས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་བས་ན་དངོས་པོ་དོན་བྱེད་པར་ནུས་པ་ཁས་མི་ལེན་ན་མངོན་སུམ་དང་རྗེས་སུ་དཔག་པ་དང་ཁས་བླངས་པ་དང་གྲགས་པ་དང་འགལ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བར་ དགོངས་སོ།།དེ་ལྟར་ནི་འགྱུར་མོད་ཀྱི། གལ་ཏེ་དེ་ཀུན་རྫོབ་འདོད་ན། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་དངོས་པོ་ཁས་བླངས་པའི་ཕྱིར། མངོན་སུམ་ལ་སོགས་པ་དང་འགལ་བ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་བསམས་པའོ། །མཚོན་པར་བྱ་བ་ཁྱབ་པ་མེད་པས་མཚན་ཉིད་མ་ཡིན་ནོ་ ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཇུག་པ་མེད་པ་ཉིད་ཁྱབ་པ་མེད་པ་ཡིན་ཏེ།མཚོན་པར་བྱ་བ་འགའ་ཞིག་ལ་ཡང་དོན་དམ་པར་དོན་བྱེད་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བས་ན་མེད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་མཚན་ཉིད་མ་ཡིན་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ། །སྤྱི་ལ་ཡང་དེ་ཡོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དོན་བྱེད་པར་ནུས་པ་སྟེ། དེས་ཀྱང་རང་གི་རྣམ་ པར་ཤེས་པ་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ་ལོ།།ཤིན་ཏུ་ཁྱབ་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལྷག་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །མཚན་ཉིད་འཆོལ་བར་གྱུར་པ་ནི་སྤྱི་ཡང་དོན་གྱི་བྱ་བ་བྱེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་རང་གི་མཚན་ཉིད་དུ་ཐལ་བའི་ཕྱིར་རོ།

由此应如是了知：首先，常法非刹那者不能作事，因次第与顿时作事相违故。已灭刹那亦非作事，因其已无故。未灭亦非，因将成因果同时过失故。除已灭未灭外亦无他有。
首先，果亦非有生，因有性生相违故。亦非无，因无生依故，及无差别故，从一因亦将顿时生一切无故。
如是若成无生因性，则如所欲芽等果，于兔角等亦应如是。是故胜义中全无能作事。
关于"种等于芽等，见有功能"中，说"见"是表征。如是由果返推而推知眼识中眼等功能。
福与罪于生起可欲不可欲果有功能是承许，因果事于世间言说极为成立故为决定。是故若不承许事物能作事，则违背现量、比量、承许及共识，此为意趣。
虽如是，"若许彼世俗"是说：因世俗中承许因果事，故无违背现量等，此为所思。
"所表无遍故非相"是说：无趣入即无遍，因胜义中于任一所表皆无作事故。是故因无故即成非相。
"共相亦有彼"是说能作事，彼亦世俗中生起自识。"因极遍故"是说因过度故。相混乱是说共相亦由作事故将成自相过失。

།ཇི་ལྟ་དེ་ལྟར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདི་ལྟར་ཀུན་རྫོབ་ཀྱིས་ཀྱང་དོན་ བྱེད་པར་ནུས་པར་ཁས་ལེན་ན།དངོས་པོ་ཉིད་དུ་ཁས་བླང་བར་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་དགོངས་སོ། །འདི་ལྟར་དོན་བྱེད་པར་ནུས་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཉེ་བར་བརྗོད་པ་དང་བྲལ་བ་ལས་ལྡོག་པ་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་མིང་ཅན་དེ་ཡང་དབུ་མ་པས་ཀྱང་འདོད་པར་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། དེ་ཙམ་ནི་དངོས་པོའི་མཚན་ཉིད་ ཡིན་ནོ།།ཀུན་རྫོབ་དང་དོན་དམ་པའི་སྒྲ་དག་གིས་བརྗོད་པ་ན་དོན་བྱེད་པར་ནུས་པ་སྒྲའི་དབང་གིས་ཐ་དད་པ་ཉིད་དུ་དམིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཞིག་པ་དང་མ་ཞིག་པ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་རྣམས་ནི། བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་གསུངས་པའི་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་དངོས་པོ་ལ་ འཇུག་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ།།འདི་ལྟར་བཅོམ་ལྡན་འདས་འདི་ཡོད་ན་འདི་འབྱུང་ཞེས་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་དངོས་པོ་སྟོན་པར་མཛད་པས། རྣམ་པར་རྟོག་པ་གསུམ་བོར་ནས་རྣམ་པར་རྟོག་པ་བཞི་བ་ཞལ་གྱིས་བཞེས་སོ། །འདི་ལྟར་ཡང་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ནི་རྒྱུ་ལས་འབྲས་བུ་སྔོན་རོལ་ནས་ཡོད་པར་ འགྱུར་བའམ།རྒྱུ་དང་ལྷན་ཅིག་ཡོད་པའམ། སྐད་ཅིག་མ་གཞན་གྱིས་ཆོད་པ་སྟེ། སྐད་ཅིག་མ་གསུམ་པར་འབྱུང་བ་ཅན་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །མ་ཆོད་པར་སྐད་ཅིག་མ་གཉིས་པ་ལ་ཡོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་བཞི་འབྱུང་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལ་སྔོན་གྱི་དུས་ན་ཡོད་པ་ནི་རྒྱུ་ ཡོད་ན་འབྱུང་བ་མ་ཡིན་ཏེ།དེ་ནི་དང་བོ་ཉིད་ནས་གྲུབ་ཟིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དུས་མཉམ་དུ་སྐྱེ་བ་ཡང་རྒྱུ་ཡོད་ན་འབྱུང་བ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ཡང་ཡོད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ལྟར་དུས་མཉམ་པ་ཉིད་ནི་འབྲས་བུ་མེད་པའི་དུས་ན་རྒྱུ་ཡང་མེད་ལ་རྒྱུ་ཡོད་ན་འབྲས་བུ་ཡང་ཡོད་པ་ཡིན་ནོ། །སྐད་ཅིག་མ་ གསུམ་པ་ལ་སོགས་པ་ན་ཡོད་པ་ཡང་རྒྱུ་ཡོད་ན་འབྱུང་བ་མ་ཡིན་ཏེ།སྐད་ཅིག་མ་གཉིས་པ་ཁོ་ན་ལ་རྒྱུ་ཞིག་པ་ཉིད་ཀྱིས་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་སྐད་ཅིག་མ་གཉིས་པ་ལ་ཡོད་པའི་འབྲས་བུ་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟར་ན་སྐད་ཅིག་མ་གཉིས་པ་ལ་ཡོད་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་ཉིད་འབྲས་ བུ་ཡིན་གྱི་སྔར་མ་ཡིན་ཞིང་ལྷན་ཅིག་ཀྱང་མ་ཡིན་ལ།སྐད་ཅིག་མ་གསུམ་པར་ཡོད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །སྐད་ཅིག་མ་གཉིས་པ་ལ་ཡོད་པའི་འབྲས་བུ་སྐྱེ་བ་ཡང་རྒྱུ་མ་ཞིག་པ་ཉིད་ལས་འབྱུང་བ་ཡིན་ཏེ། སྐད་ཅིག་མ་དང་པོར་རྒྱུ་མ་ཞིག་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ།

"如何成此"是说：如是若于世俗中亦承许能作事，则将成承许为事物，此为意趣。如是，由能作事而远离戏论所返显的世俗名者，中观师亦应承许，因彼量即是事物相故。
以世俗与胜义声说时，能作事非由声力而见为差别。已灭未灭等诸分别，于薄伽梵如来所说因果事中无有趣入。如是薄伽梵说"此有故彼生"而显示因果事，舍三种分别而许第四分别。
如是分别为：果于因前已有，或与因同时有，或隔刹那即于第三刹那生起。无间于第二刹那有，此为第四。
其中前时已有非是因有则生，因彼最初已成故。同时生亦非因有则生，因彼亦已有故。如是同时性即无果时因亦无，有因时果亦有。
于第三刹那等有亦非因有则生，因第二刹那因已灭故无。是故唯成第二刹那有之果。
如是第二刹那有相为果，非前非同时，亦非第三刹那有。第二刹那有之果生亦从因未灭而生，因第一刹那因未灭故。

།སྐད་ཅིག་མ་གཉིས་པ་ལ་འབྲས་ བུ་ཡོད་པའི་དུས་ན།སྐད་ཅིག་མ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རྒྱུ་གནས་པ་མེད་པ་དེ་ལྟར་ན་གང་ལས་ལྷན་ཅིག་གནས་པ་ཡིན། གལ་ཏེ་མེད་པ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་ན། མེད་པ་ཉིད་དུ་ཁྱད་པར་མེད་པའི་ཕྱིར་རྟའི་རྭ་ལ་སོགས་པ་ཡང་འགྱུར་རོ་ཞེས་བཤད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཡང་ཕྱིན་ཅི་ལོག་པས་སྐྱུག་ལྡད་བྱེད་པ་ ཡིན་ཏེ།ཤེས་པ་ཉིད་འདི་ཙམ་དུ་སྨྲ་བ་འདི་ཁས་མ་བླངས་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །ཡོད་ན་བཀག་པ་ཙམ་ཉིད་ལས་གཞན་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མི་འདོད་ན་གང་སྐྱེ་བ་དང་འབྲེལ་བར་འགྱུར། འོན་ཀྱང་སྐད་ཅིག་མ་གཅིག་གནས་པའི་ཆོས་ཅན་ཡིན་པའི་རྒྱུའི་ཕྱིར། སྐད་ཅིག་མ་གཅིག་གནས་ པའི་ཆོས་ཅན་ནི་རང་གི་མཚན་ཉིད་འབའ་ཞིག་ཏུ་འགྱུར་བ་ཡིན་ལ་དེ་ཉིད་སྐྱེ་བ་ཡིན་ནོ།།དེ་ཡང་སྔར་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ཙམ་དུ་བརྗོད་ཀྱི། འགའ་ཞིག་སྐྱེ་བར་འགྱུར་བ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དངོས་པོ་ལ་ཆ་མེད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བས་ན་འདིའི་སྔ་མའི་གནས་སྐབས་ཅུང་ཟད་ཀྱང་ཡོད་པ་ མ་ཡིན་པ་དེ་ལྟར་ན།དེ་ལ་ལྟོས་ནས་ཡོད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཞིང་མེད་པ་ཡང་སྐྱེ་བ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་གང་ལས་ཐལ་བ་ཡིན། མེད་པ་ཉིད་དུ་ཁྱད་པར་མེད་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བརྗོད་པ་གང་ཡིན་པ་ཁྱད་པར་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ཡང་གང་ཡིན། གལ་ཏེ་རང་བཞིན་གཅིག་པ་ཉིད་ཡིན་ན་དེ་ཅི་ལྟར་ན་ མེད་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་ཏེ།ཐ་དད་པ་དང་ཐ་དད་པ་མེད་པ་ནི་དངོས་པོའི་ཆོས་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་སྟེ་ཁྱད་པར་འགོག་པ་ཙམ་ཡིན་ན་དེ་ནི་ཅིར་ཡང་མི་རུང་བ་དེ་ལྟར་ན་ཇི་ལྟར་དེའི་དབང་གིས་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་སྐྱེ་བར་འགྱུར། དེ་བས་ན་ཇི་སྐད་དུ་བཤད་པའི་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་དངོས་ པོ་ལ་ཞིག་པ་དང་མ་ཞིག་པ་ལ་སོགས་པའི་རྟག་པ་འཇུག་པ་མ་ཡིན་ནོ།།གལ་ཏེ་ཁྱེད་ཅག་གིས་འཇིག་པ་ལ་སོགས་པར་ཀུན་དུ་བརྟགས་པ་འདི་སྐྱེ་བ་ལ་གནོད་པར་འགྱུར་བ་དེའི་ཚེ་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་སྐྱེ་བ་ལ་ཡང་ཅིའི་ཕྱིར་གནོད་པར་མི་བྱེད་དེ། དེ་ལ་ཡང་ཞིག་པ་དང་མ་ཞིག་པ་ལ་སོགས་པ་མ་ གཏོགས་པར་རྣམ་པ་གཞན་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ།དངོས་པོའི་སྟོབས་ལས་འོངས་པའི་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་ཡུལ་ནི་སྐྱེས་བུའི་འདོད་པའི་དབང་གིས་རྣམ་པར་དབྱེ་བར་རིགས་པ་མ་ཡིན་ན། གང་གིས་ན་དོན་དམ་པར་སྐྱེ་བ་ཉིད་ལ་གནོད་པར་བྱེད་པ་ཡིན་གྱི་ཀུན་རྫོབ་པ་ལ་མ་ཡིན། གལ་ཏེ་མངོན་ སུམ་ལ་གནོད་པར་དོགས་པས་དེ་ལ་གཏན་ཚིགས་མི་འཇུག་གོ་ཞེ་ན།འོ་ན་དེ་ནི་གཏན་ཚིགས་མ་ཡིན་ཏེ། གནོད་པར་བྱར་རུང་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་ན་གཞན་ལ་ཡང་ཡིད་བརྟན་དུ་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་སྐད་དུ། དངོས་རྣམས་ངོ་བོ་གང་དང་གང་། །དོན་དམ་པར་ནི་བཀག་པ་ན། ། དེ་ལ་ཀུན་རྫོབ་ཉིད་ཀྱིས་ཀྱང་། །མདོར་བསྡུས་ཁྱད་པར་འགྱུར་ཡིན་ནམ། །ཞེས་བཤད་པ་ཡིན་ནོ།

第二刹那有果时，因是刹那性故因不住，如是何有同时住？若无生，因无性无差别故，马角等亦应生起，所说此等乃是颠倒戏论，因未承许仅此知见之说故。
若全不许有仅是遮遣外无所谓之无，则与何生相关？然因是一刹那住法之因故，一刹那住法唯成自相，即彼为生。
彼亦仅说非先有，非谓有何生起，因事物无分故。是故此前位全无，如是于彼非有亦非无生故，何成过失？
所说"无性无差别故"中，此"无差别"为何？若是同一自性，如何成无性？因差别与无差别是事物法性故。若仅遮差别，彼全不应理，如是何由彼力生一切事？
是故如前所说因果事中，已灭未灭等分别不能趣入。若汝等所计灭等能害生时，为何不害世俗生？彼中除已灭未灭等外亦无他相，事物力所生因之境不应由士夫欲力分别，则何故唯害胜义生而不害世俗生？
若谓恐违现量故因不入，则彼非因，因可被害故。如是于余亦成不可信。如说：
"诸法何等性，
胜义中遮时，
于彼世俗中，
岂无略差别？"

།དེ་དག་ཐམས་ཅད་བློ་ལ་བཞག་ནས་ཁོ་བོ་ཅག་གི་དོན་བྱེད་ནུས་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་ཁྱད་པར་མེད་པར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་རྣམ་པར་འགྲེལ་བར་བྱེད་དོ། །གལ་ཏེ་བདག་ཉིད་ཐམས ཅད་ཀྱིས་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི།གལ་ཏེ་ཐམས་ཅད་མེད་པ་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བདེན་པ་དེ་ལྟ་བུར་འགྱུར་བ་མཐོང་བ་ལོག་པ་བརྫུན་པ་རིགས་པ་མ་ཡིན་བ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ཡང་ན་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་སྒྲས་སྐྱེ་བ་ལ་སོགས་པ་འདོད་པ་ཡིན་ན། གང་གི་ཚེ་བདག་ཉིད་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་མེད་པ་ཀུན་རྫོབ་མ་ཡིན་གྱི་ འོན་ཀྱང་དངོས་པོ་ཡིན་ཏེ།ཀུན་རྫོབ་ནི་རྣམ་པར་གཞག་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྟེན་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཚེ་དངོས་པོ་ནི་སྐྱེ་བ་ལ་སོགས་པའི་རང་བཞིན་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྐྱེ་བ་ལ་སོགས་པ་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་སྒྲས་བསྟན་པར་འགྱུར་རོ། །སྐྱེ་བ་མེད་པ་ལ་སོགས་པ་ནི་དོན་ དམ་པ་ཡིན་ཏེ།དོན་དམ་པའི་སྒྲ་ནི་ཀུན་རྫོབ་ལས་བཟློག་པ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བས་ན་དོན་དམ་པར་སྐྱེ་བ་མེད་པ་ནི་སྐྱེ་བ་མེད་པ་ལ་སོགས་པས་སྐྱེ་བ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་བསྟན་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟར་ན་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་སྐྱེ་བ་ནི་སྐྱེ་བ་ལ་སོགས་པས་སྐྱེ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་ དོན་དམ་པའི་སྒྲའི་དོན་བཟུང་ནས་དེས་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ།།ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་སྒྲའི་དོན་ལ་བརྟེན་ནས་འོན་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། དེས་ནི་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་དོན་ལ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་གཞན་ལ་ཡང་བརྒལ་ཞིང་བརྟག་པར་བྱས་པ་ཡིན་ནོ། །གང་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་དོན་མི་རྟག་པའི་ཤེས་ དོན་ཡིན་ནམ།སྒྱུ་མའི་དོན་ཡིན་ནམ། འཇིག་རྟེན་ལ་གྲགས་པའི་དོན་ཡིན་པར་སྨྲའོ་ཞེ་ན། རེ་ཞིག་མི་རྟག་པ་གང་ཡིན། གལ་ཏེ་རྟག་པ་མེད་པ་ཙམ་ཞིག་ཡིན་ན་དེའི་ཚེ་ཇི་ལྟར་སེད་པའི་སྒོ་ནས་འགྲོ་བ་ལ་གྲགས་པར་འགྱུར། འོན་ཏེ་རྟག་པ་ལས་གཞན་མི་རྟག་པ་ཡིན་ན། རྟག་པ་ཡང་རྣམ་ པར་རྟོག་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཡིན་པ་དེའི་ཚེ།རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཤེས་པས་རྟོགས་པ་ཡོད་དོ་ཞེས་བསྟན་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟ་ཡིན་ན་ཇི་ལྟར་དངོས་པོའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཁས་མ་བླངས་པ་ཡིན། རྗེས་སུ་དཔག་པས་རྟོགས་པ་ཡང་སྤངས་པར་འགྱུར་ཏེ། དེ་ནི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་བཅས་པ་ཉིད་ཡིན་པའི་ ཕྱིར་རོ།

将此等一切置于心中，我等以"能作事相无差别"等作解释。"若一切自性皆无"是说：若一切皆无成为如是世俗谛，则成颠倒虚妄不应理之义。
或者，若以世俗声许生等，则一切自性皆无非是世俗而是事物，因世俗是一切安立之所依故。尔时事物即是生等自性故，以世俗声显示生等。无生等是胜义，因胜义声即是世俗之反面故。
是故胜义无生即以无生等显示无生等。如是世俗生即以生等说为生。其中执取胜义声义而说"彼亦"等。依世俗声义而说"然而"等，由此于世俗义中亦作他分别之观察。
若说世俗义是无常所知义，或幻化义，或世间共许义，则首先何为无常？若仅是无常性，则如何由爱门成世间共许？若无常是异于常，常亦是分别识时，则将显示有离分别智所证。若如是，如何成未许事物自性？比量所证亦当舍，因彼具有分别故。

།འོན་ཏེ་སྒྱུ་མའི་དོན་ཡིན་ན་ཡང་གལ་ཏེ་ཐམས་ཅད་མེད་པ་ཡིན་པ་དེའི་ཚེ། ཀུན་རྫོབ་ཀྱང་ཐམས་ཅད་མེད་པ་ཡིན་པ་དེ་ལྟར་ན་ཇི་ལྟར་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དང་རྣམ་པར་བྱད་པར་འགྱུར། འོན་ཏེ་སྒྱུ་མ་འཁྲུལ་པའི་ཤེས་པ་ཡིན་པ་དེའི་ཚེ། ཤེས་བྱ་ནང་གི་ཡིན་པའི་ཚུལ་ལས་ཁྱད་པར་ཅི་ཡོད་ཀུན་ རྫོབ་ཀྱི་དོན་འཇིག་རྟེན་ལ་གྲགས་པའི་དོན་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ལ་ཡང་འཇིག་རྟེན་ཞེས་བྱ་བ་འདི་བསྟན་བཅོས་བྱེད་པའམ་འོན་ཏེ་སྐྱེ་བོ་ཕལ་པ་ཡིན་ཞེས་དཔྱད་པར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ།།རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་པོ་ལྟར་ན་དངོས་པོ་ལ་ཕན་ཚུན་འགལ་བའི་རང་བཞིན་དུ་མར་འགྱུར་ཏེ། གཅིག་ལ་ཡང་བསྟན་བཅོས་ བྱེད་པ་མང་པོ་རྣམས་རྣམ་པ་དུ་མར་སྒྲོ་འདོགས་པའི་ཕྱིར་རོ།།གཉིས་པ་ལྟར་ན་བདག་མེད་པ་ལ་སོགས་པ་ཡང་ཁས་བླང་བར་མི་བྱ་སྟེ། འདི་དག་ནི་སྐྱེ་པོ་ཐ་མལ་པ་ལ་གྲགས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཀུན་རྫོབ་ཏུ་སྨྲ་བ་འདི་གཞན་དག་ཏུ་དཔྱད་ཟིན་པའི་ཕྱིར་འདིར་མ་སྤྲོས་སོ། །འབད་རྩོལ་ནི་ཡིད་ལ་ བྱེད་པ་སྔ་མའོ།།བརྡ་དྲན་པ་ནི་བརྡ་ཙམ་གྱི་སྒྲས་བསྟན་ཏོ། །དེའི་འདིའི་བུམ་པའི་རྣམ་པར་སྣང་བ་དང་འབྲེལ་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྤྱི་དང་འབྲེལ་པ་ཅན་གྱི་བུམ་པའི་རྣམ་པར་སྣང་བ་དང་འབྲེལ་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །མཐུན་པའི་འབད་རྩོལ་དང་བརྡ་འཛིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་ ཟླས་དབྱེ་བའོ།།ཙམ་གྱི་སྒྲ་ནི་ངེས་པར་གཟུང་བའོ། །དེ་ལས་ཐ་དད་པའི་རྒྱུ་མཚན་གཞན་ལ་ལྟོས་པ་ཉིད་ལ་དེ་ཡོད་ན་གདོན་མི་ཟ་བར་མི་འགྱུར་བ་ཉིད་ཀྱིས་ཁྱབ་པ་ཡིན་ལ། དེ་དང་འགལ་བ་ཡང་གདོན་མི་ཟ་བར་འགྱུར་བ་ཉིད་ཡིན་པ་དེ་ལྟར་ན་ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་འགལ་བ་དམིགས་པའོ། །འགྱུར་ བར་ནི་འདོད་མོད་ཀྱི་གསལ་བ་བུམ་པས་སྟོང་པའི་ས་ཕྱོགས་ན་ཡང་བུམ་པའི་སྤྱི་ཉིད་ཡོད་པ་ཉིད་ཡིན་ཏེ་ཁྱབ་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ།།དེ་བས་ན་བུམ་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དེ་ལ་དེའི་ཡང་ནུས་པ་ཉིད་ཡོད་པ་ཡིན་པ་དེ་ལྟར་ན་གཏན་ཚིགས་མ་གྲུབ་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ནི་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་འབད་ རྩོལ་དང་བརྡ་འཛིན་པ་ཡོད་ན་ཡང་ལ་ལར་བུམ་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མི་སྐྱེ་བ་དེའི་ཚེ།འབྲས་བུ་ལྡོག་པའི་སྒོ་ནས་སྤྱིའི་ནུས་པ་རྟོགས་པར་འགྱུར་ན། ཇི་སྐད་དུ་བཤད་པའི་འབྲས་བུའི་ལྡོག་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཁྱབ་པ་ཉིད་ཡིན་ན་ཡང་སྤྱི་རྟག་པ་ཐམས་ཅད་ལ་དུས་ཐམས་ཅད་ན་ཡོད་པ་དེ་ལྟར་ན་ ཤིན་ཏུ་ལྡོག་པ་མ་ཡིན་ན།གང་གིས་ན་དེ་ལྡོག་པའི་རྗེས་སུ་བྱེད་པས་འབྲས་བུ་ལ་དེའི་ནུས་པ་རྟོགས་པར་འགྱུར། དེ་ཉིད་བསྟན་པའི་ཕྱིར་སྦྱོར་བ་གཉིས་པ་སྨོས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་སྦྱོར་བ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་ལས། གཏན་ཚིགས་སྔ་མ་ནི་མ་གྲུབ་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་ཏོ།

若是幻化义，若一切皆无时，世俗亦皆无，如是何有烦恼与清净？若幻化是迷乱知，则与内所知方式有何差别？
若说世俗义是世间共许义，则应观察此"世间"是论师还是凡夫。若如第一种分别，事物将成互违多种自性，因一法亦为诸论师增益多种相故。若如第二种，则不应承许无我等，因此等非凡夫共许故。
世俗之说已于他处观察故此不广述。加行即前行作意，忆持名言即以仅名言声显示。"与此瓶相显现相关故"是说与共相相关之瓶相显现相关之义。"相应加行与持名言"等是分别说明。"仅"字是决定词。
于彼异因缘所依性中，彼有则不必然性遍，与彼相违亦必然性，如是为能遍相违所见。虽许如是，然空瓶处亦有瓶共相性，因遍性故。是故彼瓶分别中亦有彼功能，如是因不成者，此非有。
若有加行与持名言，然某处不生瓶分别时，应由果返显知共相功能，然所说果返显非有。虽是遍性，然常共相于一切时皆有，如是全无返显，则何由随彼返显而知果之功能？为显此故说第二结合。正因此故，由圆满结合显示前因非不成。

།སྤྱི་བུམ་པ་ ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་དེ་ཡང་སྤྱི་ཐམས་ཅད་དུ་སོང་བར་སྨྲ་བའི་གཞུང་སྟོན་པ་མ་ཡིན་ཏེ།ཐམས་ཅད་དུ་སོང་བར་སྨྲ་བའི་ནི་སྣམ་བུ་ལ་སོགས་པ་ལ་ཡང་བུམ་པ་ཉིད་ཡོད་པ་དེ་ལྟར་ན་གང་ལས་ལྡོག་པ་ཡིན། ལྡོག་པ་དེ་འདྲ་བ་ལས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་གྲུབ་པའི་མཐའ་སྨྲ་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་འདྲ་ བ་ལས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་ལ་ཡུལ་མེད་པས་བྱས་པ་ཉིད་ནི་འབྲས་བུའི་ལྡོག་པ་མ་ཡིན་གྱི་འོན་ཀྱང་རྒྱུ་མཚན་གཞན་ལས་ཡིན་ནོ།།དེ་ཡང་ཕྱིས་འཆད་པ་ཡིན་ནོ། །འོ་ན་ཅི་འདྲ་བ་ལས་གྲུབ་པ་ཡིན་ཞེ་ན། ཇི་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་པ་ལ་དེ་མཐོང་བ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བུམ་ པ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་སྐྱེ་བ་ཅན་གྱི་ཡང་ངོ་།།མཐོང་བ་གྲུབ་པ་མ་ཡིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་མ་གྲུབ་པའོ། །གལ་ཏེ་དེ་ལྟར་བུམ་པས་སྟོང་པའི་ས་ཕྱོགས་ཉིད་ལ་སྤྱི་ཤེས་པར་འདོད་པ་ཡོད་ན་ཡང་དེའི་ཤེས་པ་མི་འགྱུར་བ་དེའི་ཚེ། དེ་ལྡོག་པ་ལས་སྤྱི་ཡང་སྤྱིའི་ཤེས་པ་ལ་ནུས་པ་ ཉིད་ཡོད་པར་འགྱུར་ན་དེ་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ།བུམ་པས་སྟོང་པའི་ས་ཕྱོགས་ལ་ཡང་འབད་རྩོལ་དང་བརྡ་དྲན་པ་ཙམ་གྱིས་བུམ་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར་རོ། །སྣམ་བུ་ལ་སོགས་པ་ལ་བུམ་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མི་སྐྱེ་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་སྤྱི་བུམ་པ་ཉིད་མེད་པའི་ཕྱིར་མ་ཡིན་གྱི། འོན་ ཀྱང་སྣམ་བུ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པ་ཅན་གྱི་རྣམ་པར་རྟོག་པས་བསྒྲིབས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་དང་།རྣམ་པར་རྟོག་པ་གཉིས་ཅིག་ཅར་མི་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར་དང་། རྣམ་པར་རྟོག་པ་གཅིག་ལ་ཡང་འགལ་བར་སྣང་བ་མི་རུང་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཉིད་ནི་ཡང་བུམ་པའི་རྗེས་སུ་བྱེད་པ་ཅན་གྱི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ སྨོས་སོ།།དེ་བས་ན་ལྡོག་པ་དེ་འདྲ་བ་ལས་ནུས་པ་གྲུབ་པ་མ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བཤད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་འདིས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །སྤྱི་འབའ་ཞིག་འཛིན་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། གསལ་བ་འཛིན་པའི་སྒོ་ནས་དེ་འཛིན་པ་ཁས་ལེན་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྟེན་ཆོད་པ་ཅན་ལ་སོགས་པ་ཞེས་ བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་སྒྲས་ནི་རིག་པའི་རྟེན་ཅན་གཟུང་ངོ་།།བརྡ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ནི་བརྡ་འཛིན་པའོ། །གཞན་གལ་ཏེ་དོན་ལ་ལྟོས་པ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་ཤིན་ཏུ་ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་ཉིད་སྨྲས་ཏེ། དོན་ལ་ལྟོས་པ་མེད་པ་ཡང་དེ་ཡིན་ལ་རྒྱུ་མཚན་གཞན་ཡོད་ན་འབྱུང་བ་ཡང་ ཡིན་པས་ན་ཞེས་ཁྱད་པར་གྱི་བསྡུ་བའོ།།སྐྲ་བཤད་སོགས་པ་ནི་སྤྱི་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ལན་འདེབས་པར་བྱེད་དོ།

关于"共相瓶性"等，此非显示遍一切共相之论义。若说遍一切，则毛毯等上亦有瓶性，如是何有返显？"从如是返显"等是宗派论说。
"如是"是说，由无境所作性非是果返显，而是由他因缘。此亦后当说明。若问从何得成？说"如何"等。"见彼"是说由见瓶而生者。"见不成"是说眼识不成。
若如是许空瓶处有共相可知，然彼知不生时，由彼返显则共相于共相知中应有功能，然此亦非有，因于空瓶处仅由加行与忆持名言亦生瓶分别故。
毛毯等上不生瓶分别，非因无瓶共相，而是因被毛毯等相分别所障故，及二分别不能同时生故，一分别中亦不应有相违显现故。此即说"随瓶"等。是故说"从如是返显不成功能"者，即此所显。
"因无唯取共相"是说，由取别相门而许取彼故。"具所依"等之"等"字摄取具了知所依。作意名言即持名言。
他以"若无待于义"等说共相相极能遍性，"无待于义"及"有他因缘则生"是差别总摄。以"发毛"等作答。

།དེ་སྐད་དུ་གང་ཞིག་འགའ་ཞིག་དང་འབྲེལ་བ་ཅན་དུ་ཞེན་པས་ཤེས་བྱ་ཉིད་དུ་ཐ་སྙད་དུ་བྱེད་པ་དེ་ནི་སྤྱིར་འགྱུར་ཏེ། འདི་ལྟར་མཚུངས་པར་ཡོད་པས་ན་སྤྱི་ཡིན་གྱི་རབ་རིབ་ ཅན་ལ་སོགས་པའི་མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་འཁྲུལ་པ་ལ་སྣང་བའི་ངོ་བོ་ལ།ལ་ལར་སྒྲོ་བཏགས་ནས་ཐ་སྙད་དུ་བྱེད་པ་མ་ཡིན་པ་དེ་ལྟར་ན་སྤྱི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་ཏོ། །དེ་བས་ན་ཇི་སྐད་དུ་བཤད་པའི་ཁྱད་པར་གྱིས་ཁྱད་པར་དང་བཅས་པ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་ལ་འཁྲུལ་པ་ཡོད་པ་མ་ ཡིན་ནོ།།འདིས་ཤེས་པར་བྱ་བ་ཡིན་པས་ན་ཤེས་བྱ་སྟེ་ཤེས་པའི་འཇུག་པའི་ཡན་ལག་གོ། །ཤེས་བྱ་ཉིད་ཀྱང་དེ་ཡིན་ལ། སྤྱི་ཡང་ཡིན་པས་ན་སྤྱི་ལ་སོགས་པ་ནི་ཤེས་བྱ་སྟེ་ལས་འཛིན་པའོ། །དོན་འགའ་ཞིག་ལ་ཤེས་པ་འཇུག་པའི་ཡན་ལག་ཏུ་གྱུར་པ་སྤྱི་ལ་སོགས་པའི་ངོ་བོ་གང་ཡིན་པ་དེར་ མངོན་པར་ཞེན་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།དེའི་ངོ་བོ་ཉིད་ལ་དེ་ལ་སྤྱི་ལ་སོགས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་ཞེན་པས་ཐ་སྙད་དུ་བྱེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཁྱབ་པ་ཡིན་ལ། དེ་འདི་ལ་མེད་པ་དེ་ལྟར་ན་ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་འགལ་བ་མི་དམིགས་པའོ། །གལ་ཏེ་ཤེས་པ་གཞན་གྱིས་གཟུང་བར་བྱ་བ་ཉིད་ཡིན་པས་ན། རབ་རིབ་ ཅན་གྱིས་མཐོང་བའི་སྐྲ་ལ་སོགས་པའི་སྤྱིའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་ན་ཇི་ལྟར་ན་སྐྲ་བཤད་སོགས་ནི་སྤྱི་མིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་བཤད་ཅེ་ན།དེའི་ཕྱིར་འོན་ཀྱང་ཤེས་པ་གང་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། རང་གི་ཤེས་པ་ལ་ལྟོས་ནས་སྤྱི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསྡུས་པའི་དོན་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ སོགས་པ་ནི་གཞན་གྱིའོ།།དེ་ལྡོག་པ་ལ་བརྟེན་ཕྱིར་ཏེ། །མཚུངས་པ་ཉིད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྔར་ཐ་སྙད་འདོགས་པ་པོ་རྣམས་གསལ་བ་ཐམས་ཅད་ལ་མཚུངས་པར་ཞེན་པའི་ངོར་སྣང་བ་ལ་སྤྱི་ཉིད་དུ་བསྟན་ནས། ད་ནི་བརྒྱུད་པས་དངོས་པོ་ལྡོག་པའི་འབྲས་བུ་ཉིད་ལས་སོ། །མིང་དང་མཚན་མ་ཞེས་བྱ་བ་ ནི་མང་པོས་བཀུར་བའི་གཞུང་ཡིན་ནོ།།བུམ་པ་དང་སྣམ་བུ་ལ་སོགས་པའི་མིང་སྒྲ་དང་དོན་དང་ཤེས་པ་ལས་ཐ་དད་པ་ནི་མིང་ཡིན་ནོ། །གང་ལ་བརྟེན་ནས་དོན་བརྗོད་པ་དེ་ནི་མཚན་མ་ཡིན་ཏེ། སྒྲ་དང་དོན་དང་ཤེས་པ་དག་ལས་ཐ་དད་པའོ། །དེ་དག་ཀྱང་སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བའི་ཚོགས་ དང་མི་ལྡན་པར་འཇུག་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་མཚུངས་པར་ལྡན་པ་མ་ཡིན་པའི་འདུ་བྱེད་ཀྱི་མིང་ཅན་ནོ།།འཆད་པ་པོ་དང་ཉན་པ་པོ་དང་འབྲེལ་པ་ཅན་གྱི་མིང་དང་མཚན་མ་རྗོད་པར་བྱེད་པ་ཅན་གྱི་སྒྲ་ལས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཆད་པ་པོ་དང་ཉན་པ་པོ་དང་འབྲེལ་བ་ཅན་གྱི་མིང་དང་མཚན་མ་དེ་བརྗོད་པ་ཅན་གྱིའོ། །མིང་ དང་མཚན་མ་དག་ལ་དོན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མིང་དང་མཚན་མ་དག་ལ་དོན་ཞེས་ཉེ་བར་འདོགས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།

若由执著与某相关而施设为所知性者即成共相。如是由相同存在故为共相，而非如翳眼等错乱眼识所显现性，于某处增益而施设，故非共相。是故由如前所说差别而具差别故，于共相相中无错乱。
由此应知故为所知，即知行支分。既是所知性亦是共相，故共相等即所知，即所取。于某义中为知行支分之共相等性，执著彼义。
于彼自性中，由执著彼为共相等自性而施设，此遍摄。此中无彼，故为能遍相违不见。
若谓由应为他知所取故，翳眼所见发等为共相自性，则如何说"发等非共相"？故说"然于何知"等。依自知非共相是总义。"若"等是他说。
"由依返显故，即相同性"者，先前已显示于施设者前一切别相中相同执著相为共相性，今由间接事物返显果性。"名与相"是大众部论。
瓶毛毯等名声义识异者为名。依彼诠义者为相，异于声义识。彼等由无心心所聚故行，故名不相应行。
"从说者闻者相关名相能诠声"是说从与说者闻者相关名相能诠者。"于名相为义"是说于名相假立为义之义。

།གཉི་ག་ལ་ཕན་ཚུན་ཉེ་བར་འདོགས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། དུས་གཅིག་ལ་དོན་ལ་མིང་དང་མཚན་མ་ཉེ་བར་འདོགས་པའམ། མིང་དང་མཚན་མ་ལ་དོན་ཉེ་ བར་འདོགས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་ཉིད་ལ་བསྙོན་པར་མི་ནུས་པར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རང་བཞིན་གཅིག་ཏུ་གྱུར་པ་ལ་མིང་དང་མཚན་མའི་རང་བཞིན་ཅན་གྱི་དོན་ནམ། དོན་གྱི་རང་བཞིན་ཅན་གྱི་མིང་དང་མཚན་མ་ཁས་ལན་པར་འགྱུར་གྲང་ན། དེ་ལ་ཕྱོགས་དང་པོ་ལྟར་ན་དེ་ མིང་དང་མཚན་མའི་རང་བཞིན་དུ་གྱུར་པའི་ཕྱིར་རོ།།དེ་ལྟར་ན་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པའི་རང་བཞིན་ཉམས་པར་འགྱུར་ཏེ་གཅིག་ལ་རང་བཞིན་གཉིས་མི་རུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པའི་དོན་མངོན་སུམ་དུ་གྲགས་པ་ལ་ཅི་ལྟར་ན་བསྙོན་པར་ནུས། དེ་བས་ན་ཕྱོགས་གཉིས་པ་ཁས་ བླང་བར་བྱའོ།།དེ་ལྟར་ན་མིང་དང་མཚན་མར་མི་འགྱུར་ཏེ། དོན་གྱི་རང་བཞིན་ཐོབ་པས་མིང་དང་མཚན་མའི་རང་བཞིན་དོར་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་སྐད་དུ་བཤད་པའི་རྣམ་པས་ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་གྱི་རང་བཞིན་གཅིག་པུར་གནས་སོ། །དེ་ཡང་གལ་ཏེ་སྒྲའི་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ཡིན་ན་དབང་པོ་འབྲས་བུ་ མེད་པ་ཅན་གྱི་གནས་སྐབས་དེ་ཉིད་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར།དེའི་ཚེ་ཡང་སྒྲ་ལས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །མིང་ལ་སོགས་པ་བརྗོད་པར་བྱ་བའི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་མིང་དང་རྒྱུ་མཚན་དག་སྒྲས་བསྟན་པའི་གནས་སྐབས་གང་ཡིན་པ་དེ་ཉམས་པས་ཡིན་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། ། ཕྱོགས་གཉིས་པ་ལ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་གི་ཚེ། དོན་ལ་མིང་དང་མཚན་མ་དག་ཉེ་བར་འདོགས་པ་ལའོ། །གང་གི་ཚེ་དོན་ལ་མིང་ལ་སོགས་པ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། མིང་དང་མཚན་མ་ལ་གཙོ་བོར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ལ་སྒྲ་འཁྲུལ་པ་མེད་པ་ཉིད་འཇུག་པ་མེད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །དེའི ཚེ་དོན་ལ་འཇུག་པར་མི་འགྱུར་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་ལ་སྟེ་དེ་མ་བརྗོད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ།།མིང་དང་མཚན་མ་ལ་དོན་ཉིད་དུ་ཉེ་བར་བཏགས་ནས་བརྗོད་པ་ཡིན་གྱི། ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་ནི་གཙོ་བོ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ཉིད་ནི་དཔེར་ན་སྐྱེས་བུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་སྟོན་པར་བྱེད་དོ། །ཕན་ཚུན་ཉེ་བར་ བཏགས་པ་ལ་ཡང་ཅི་རིགས་པར་དབང་པོ་འབྲས་བུ་མེད་པ་ཅན་དང་འཇུག་པར་མི་འགྱུར་བ་ཞེས་བྱ་བ་ཡང་དོན་དང་མིང་དང་མཚན་མ་དག་ཉིད་ཅིག་ཅར་ཕན་ཚུན་ཉེ་བར་བཏགས་པ་ནས།གང་གི་ཚེ་དོན་ལ་ཡང་མིང་དང་མཚན་མ་ལ་དོན་ཉེ་བར་བཏགས་པ་དེའི་ཚེ་དབང་པོ་འབྲས་བུ་མེད་པ་ ཅན་ཡིན་ཏེ་དཔེར་ན་ཕྱོགས་གཉིས་པ་ལྟ་བུའོ།།གང་གི་ཚེ་མིང་དང་མཚན་མ་ལ་དོན་ཉེ་བར་བཏགས་པ་དེའི་ཚེ་ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་ལ་འཇུག་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། དཔེར་ན་ཕྱོགས་གསུམ་བ་ལྟ་བུའོ།

"二者互相假立"是说，同时于义假立名相，或于名相假立义之义。
"不能诽谤外境自性"是说，若成一自性，则应许名相自性之义，或义自性之名相。若如第一分，则成名相自性故，如是蓝等自性将坏，因一法不应有二自性故。对现量所成蓝等义，如何能诽谤？故应许第二分。
如是则不成名相，因得义自性而舍名相自性故。如前所说相唯住于外境自性。若是声所诠，即是根无果位，为显此故说"尔时亦从声"等。"名等所诠"等是说，名与因相为声所显位即坏之义。
"于第二分亦"是说于义假立名相时。"当于义名等"中，"主要于名相"是说于彼无错乱声故无行故。"尔时不行于义"是说不行于外境，因彼未说故。
于名相假立为义而说，外境非主要，此即以"如士夫"等显示。于互相假立中，亦随应"根无果及不行"者，谓义名相同时互相假立时，若于义及名相假立义时，即根无果，如第二分。若于名相假立义时，则不行于外境，如第三分。

།དཔེར་ན་ཚེ་སྔ་མ་ལྟ་བུའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ལ་གཟུགས་མཚུངས་པ་ཅན་ལ་སྐྱེས་བུ་འཁྲུལ་ པས་འཇུག་པ་ན་འགའ་ཞིག་གི་ཚེ་གཅིག་ལ་འཇུག་པར་འགྱུར་ཞིང་།འགའ་ཞིག་གི་ཚེ་གཞན་ལ་འཇུག་པར་འགྱུར་བ་དེ་བཞིན་དུ་མིང་དང་མཚན་མ་ལ་སོགས་པ་ལ་འཇུག་པ་ན་ཡང་འཁྲུལ་པས་འགའ་ཞིག་གི་ཚེ་དོན་ལ་འགྱུར་ཞིང་འགའ་ཞིག་གི་ཚེ་མིང་དང་མཚན་མ་དག་ལ་འཇུག་ པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།དོན་འདྲ་བ་ཡོད་ན་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡུལ་ཐ་དད་པ་ཅན་གྱི་དོན་གཉིས་གཟུགས་མཚུངས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །གལ་ཏེ་གང་གི་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ཉེས་པ་མཚུངས་པ་ཐོབ་པར་དོགས་པའི་ལན་འདེབས་པར་བྱེད་དོ། །མིན་ཞེས་ བྱ་བ་ནི་ཤེས་པ་འབའ་ཞིག་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་བསྒྱུར་ནས་སྦྱར་བར་བྱའོ།།དེ་ལྟར་ན་སྒྲ་ལས་ཉན་པ་པོ་རྣམས་ཀྱི་དོན་གྱི་སྤྱིའི་རྣམ་པ་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་ལ། རྣམ་པར་རྟོག་པ་ལ་སྣང་བའི་སྤྱིའི་རྣམ་པ་དེ་ཉིད་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །སྒྲ་ལས་བྱུང་ བའི་ཤེས་པ་ལ་སྣང་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་སྒྲའི་དོན་ཡིན་ནོ།།རྣམ་པ་དེ་ཡང་ཤེས་པ་ལས་ཐ་མི་དད་པ་དེ་ལྟར་ན་ཤེས་པ་བརྗོད་པར་བྱ་བར་བསྟན་ཏོ། །གལ་ཏེ་འདི་ལྟར་ཤེས་པ་ལས་ཐ་མི་དད་པ་ཉིད་ཀྱིས་དེ་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཁོ་ན་བརྗོད་པར་འགྱུར་རོ། །སྐྱོན་འདི་ ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ།འདི་ལྟར་ཇི་ལྟར་རྣམ་པ་དེ་ཤེས་པས་རིག་པར་འགྱུར་བ་དེ་ལྟར་ཤེས་པའི་བདག་ཉིད་བརྗོད་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་གྱི། འོན་ཀྱང་ཕྱི་རོལ་དུ་ཞེན་པ་ཡིན་ལ་དེ་ལ་དེ་ཡང་སྤྱི་ཉིད་ཡིན་གྱི་རང་གི་མཚན་ཉིད་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། ཇི་སྐད་དུ་དོན་གྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་སྤྱི་ཞེས་བྱ་བས་བཤད་པ་ལྟ་ བུའོ།།རྣམ་པ་དེ་འདྲ་བ་ཡི་བློ་དག་ནི། །སྐྱེ་ཕྱིར་སྒྲའི་ནུས་པ་ལས་འོངས་པ་རང་གི་སྣང་བ་ལ་ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་གྱི་ངོ་བོར་ཞེན་པ་ཅན་གྱི་བློ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དེ་དང་དེ་ཚུལ་འདྲ་བ་ལས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་འཆད་པར་འགྱུར་རོ། །ཉམས་སུ་མྱོང་པས་ བྱས་པ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་འདིའི་རྣམ་པར་བཤད་པ་ནི་དོན་གྱི་རྣམ་པ་ཅི་འདྲ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཡིན་ནོ།།གང་གིས་ན་དེ་ལྟར་མཐོང་བར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདི་ཉིད་དངོས་སུ་སྒྲ་ལ་སོགས་པའི་དངོས་པོ་ཡིན་ནོ་ཞེས་མཐོང་བར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་རྣམ་པ་ ཅན་གྱི་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་བློ་ཞེས་བྱ་བ་ནི།ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་རྣམ་པའི་ཆའི་རྗེས་སུ་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བས་དེའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་རྣམ་པ་ཅན་ཞེས་བརྗོད་དོ། །དངོས་སུ་དེ་ལ་ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་རྣམ་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ།

"如前世"是说，如于相似形色错执为士夫时，有时行于此，有时行于彼。如是于名相等行时，由错乱故，有时行于义，有时行于名相。
"虽有相似义"是说，不同处所二义形相相似之义。"若谁亦"等是答疑相同过失之疑。"非"字应转变分别为"唯识为所诠"。
如是从声生闻者义共相相分别，分别中显现之共相相即是所诠。从声所生知中显现者即是声义。彼相不异于识，故说识为所诠。
若如是由不异于识故，彼为自相故，将唯诠自相。此无过失，因如是相虽为识所知，然非识体性为所诠，而是执为外境，于彼亦是共相非自相，如说"由义自性共相"。
"如是相智生，故"是说从声功能所生，于自显现执为外境义性之智。"从彼彼相似"等当解说。
"由领受所作"之解释即"义相如何"等。"由何如是见"是说直接见此即是声等事物之义。"具领受相分别智"是说，由随行领受相分，故由是彼体性而说具领受相，实非直接有领受相。

།མིང་དང་མཚན་མ་སོ་སོར་རིག་པའི་ངོ་བོ་ ཅན་གྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་པར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་དུ་སྣང་བའི་བློ་ཁས་ལེན་པ་དེའི་ཚེ་རྣམ་པ་དང་བཅས་པའི་བློ་ཁས་བླང་པར་འགྱུར་རོ།།དེ་བས་ན་མིང་དང་མཚན་མ་དག་འཛིན་པར་བྱེད་པའི་བློ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཡང་མིང་དང་མཚན་མའི་རྣམ་པ་ཅན་དུ་ཁས་བླང་བར་བྱའོ། །དེ་ ལྟར་ན་བློའི་རྣམ་པའི་བདག་ཉིད་ཅན་བློའི་ངོ་བོ་རིག་པ་ཉིད་ཀྱིས་རིག་པའི་ངོ་བོའི་མིང་དང་མཚན་མ་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་ཏེ།སྣང་བའི་ཤེས་པ་ལས་ཐ་དད་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །འགྱུར་བར་ནི་འདོད་མོད་ཀྱི་ཤེས་པའི་རྣམ་པའི་མིང་དང་མཚན་མ་དག་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ ཡིན་པ་ནི་བླ་སྟེ།རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལས་ཐ་དད་པ་རྣམ་པར་འཇོག་པར་བྱེད་པ་དག་ནི་མི་ལྡན་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལས་ཐ་དད་པ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །ཇི་ལྟར་ན་དོན་གྱི་རྣམ་པ་ཅན་གྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་བདག་ཉིད་དུ་གྱུར་པ་ལས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། རྣམ་པར་ཤེས་པ་རྣམ་པ་དང་བཅས་པ་ལ། དོན་གྱི་རྣམ་པ་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པ་རིག་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཤེས་པའི་བདག་ཉིད་དུ་གྱུར་པ་ཉིད་ཡིན་ཏེ། རྟག་ཏུ་ཤེས་བའི་ཆ་རིག་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དོན་གཞན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕྱི་རོལ་རྣམ་པར་འཇོག་པར་བྱེད་པའོ། །དེ་ལས་གཞན་པའི་དབང་པོ་ལ སོགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དོན་ལས་གཞན་པའི་དབང་པོ་དང་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་དང་སྣང་བ་ལ་སོགས་པའོ།།འབྲས་བུ་རྣམ་པར་ཤེས་པ་རྒྱུ་གཞན་ལ་ལྟོས་པ་དང་བཅས་པར་སྐྱེ་བར་མི་འགྱུར་བར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡུལ་ལ་ལར་རོ། །དེ་དང་འདིས་ནི་འབྲས་བུ་ལྡོག་པ་ལས་ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་གྲུབ་པར་ཤེས་སོ། །དེ་ལྟར་ མིང་ལ་སོགས་པ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འབད་རྩོལ་དང་བརྡ་དྲན་པ་ཙམ་གྱིས་མིང་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར་རོ།།དེ་ཡང་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་མ་ཡིན་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་དོན་བྱེད་པར་ནུས་པ་སྒྲའི་ཤེས་པ་ལ་སྣང་བ་མི་རུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །སྣང་ན་ནི་ དབང་པོ་འབྲས་བུ་མེད་པ་ཅན་དུ་འགྱུར་རོ།།སྤྱིའི་དངོས་པོ་ནི་གཞན་སེལ་བར་འདོད་པས་ཁས་མ་བླངས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་དགོངས་སོ། །དེ་དང་ནི་ཁྱབ་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་ཤེས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཐམས་ཅད་དོན་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་འདི་ལ་བཟློག་ན། གནོད་པ་ ཅན་གྱི་ཚད་མ་མེད་པའི་ཕྱིར་ལྡོག་པ་མེད་པ་ལ་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།

"名相别知性识之体性"是说，当许外境显现智时，应许具相智。故执取名相之智亦应许具名相相。如是具智相体性智之体性，由智体了知故，名相识即是了知体性之识体性，因不异于显现智故。
虽许如是，然名相为识相之识体性则可，而异于识之安立者则不相应。故说"异于识"等。
"如何成为义相识体性"等中，于具相识中，了知义相蓝等者即是智体性，因恒了知所知分故。"异义"是说安立外境。"异彼根等"是说异于义之根、作意、显现等。
"果识不待余因生"是说于某境。此与此说由果返显成立外境。"如是由名等成故"是说由加行及忆持名言生名等分别故。
"彼亦非色等"是说声智中显现色等功能义不应理故。若显现则根成无果。意谓共相事许为遣余故未许。
"与彼无遍故"等中，凡是智皆有义者，此若返显，因无能害量故，于无返显有疑之义。

།དེ་ལྟར་དོན་གྱིས་སྟོང་པ་དང་ཤེས་པ་ཡིན་པར་འགྱུར་བ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ལ་འགལ་བ་ཅི་ཞིག་ཡོད། འགྱུར་བར་ནི་འདོད་མོད་ཀྱི་འགལ་བ་ནི་ཡོད་དེ། འདི་ལྟར་གང་གིས་དེ་ཤེས་པས་ན་ཤེས་པ་ཡིན་ན་དོན་མེད་ པ་ན་ཡང་དེས་ཅི་ཞིག་ཤེས།དེ་བས་ན་ཤེས་པ་ཉིད་དུ་མི་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། དེ་ལ་འདི་ནི་མ་དཔྱད་པར་བརྗོད་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟ་ཡིན་ན་ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་ལ་ལྟོས་ནས་བྱེད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་རྣམ་པར་གཞག་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་མི་འགྱུར་རོ། །ཉེ་བར་ལེན་པ་སྔ་མ་ལ་རག་ལུས་པ་གཟུང་པ་དང་འཛིན་པའི་རྣམ་ པར་དབྱེ་བ་ཅན་ཉེ་བར་བསྟན་པ་རང་རིག་པའི་བདག་ཉིད་ཅན་གྱི་ཤེས་པ་གང་གིས་བཟློག་པར་ནུས།དེ་ནི་ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་ལ་རག་ལས་པས་གནས་པ་ཅན་མ་ཡིན་ནོ། །རྣམ་པ་གཞན་དུ་ན་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ངེས་པ་ཁོ་ནར་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལ་འཇུག་པ་ཉིད་བསྟན་ཏོ། །གཞན་ཡང་ ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ།གཟུགས་ལ་སོགས་པ་དེ་ཇི་ལྟ་བུར་གྱུར་པ་ཞིག་ཅེ་ན། རྨི་ལམ་གྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པས་གཟུང་བར་བྱའོ། །ཤེས་པ་ནི་ཤེས་པའི་རང་བཞིན་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དོན་མིན་ནི་ཕྱི་རོལ་གྱིའོ། །ཡུལ་རུང་བ་མཚུངས་པ་ཅན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡུལ་རུང་བ་ལ་སོགས་པ་ མཚུངས་པ་གང་ལ་ཡོད་པ་དེ་དག་ནི་ཡུལ་རུང་བ་མཚུངས་པ་ཅན་ལ་སོགས་པའོ།།སོགས་པ་སྨོས་བ་ནི་དུས་མཚུངས་པའི་གནས་སྐབས་ཅན་གྱི་སྐྱེས་བུ་གཟུང་ངོ་། །གལ་ཏེ་རྨི་ལམ་གྱི་ནང་གི་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་གཉིད་མ་ལོག་པའི་གནས་སྐབས་ན་ཡོད་ པའི་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ལས་ཁྱད་པར་མེད་པར་འབྱུང་བར་འགྱུར་བ་དེའི་ཚེ།ཡུལ་དང་དུས་དེར་གནས་པ་གཞན་དག་གིས་ཀྱང་ཅིའི་ཕྱིར་དམིགས་པར་འགྱུར། གལ་ཏེ་གཉིད་ཀྱིས་འདུས་བྱས་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པས་དེ་དག་དམིགས་སོ་ཞེ་ན། འོ་ན་གཞན་དག་གིས་ཀྱང་དེར་རྨི་ལམ་གྱི་ ནང་གི་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པ་གཉིད་མ་ལོག་པ་ན་ཅིའི་ཕྱིར་མ་མཐོང་།གལ་ཏེ་དེ་འདྲ་བ་ནི་གཉིས་ཀྱི་ཁྱད་པར་ཉིད་ཡིན་ཏེ། གང་གིས་གཅིག་ཁོ་ནས་མཐོང་བ་ཉིད་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། འོ་ན་དེ་ལྟར་ན་ནི་གཅིག་ཉིད་ཀྱིས་སོ་སོར་རིག་པ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དེ་ནི་ཤེས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་འགྱུར་ཏེ། ཤེས་ པ་ནི་དེ་ཙམ་གྱི་མཚན་ཉིད་ཅན་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།།དེ་ཉིད་ནི་ཤེས་པའི་མཚན་ཉིད་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་སོ། །ཡུལ་རུང་བ་ཅན་འཛིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་དག་ལ་ཡུལ་རུང་བ་ཡོད་པ་དེ་དག་འཛིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དེ་ལྟར་ན་རྣལ་འབྱོར་པས་སྤྲུལ་པའི་ གཟུགས་ཡུལ་དེར་གནས་པ་དག་གིས་མཐོང་བར་འགྱུར་གྱི།དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་དེ་ཡང་ཤེས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ། །བུམ་པའི་ངོ་བོས་སྒྱུར་བར་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ལ་བུམ་པའི་ངོ་བོར་སྒྲོ་བཏགས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།

如是空无义及为识，此有何相违？虽许如是，然有相违，即若由彼了知故为识，则无义时彼复了知何者？故不成识。
对此未经观察而说，若如是则不应安立依外境之作用体性。谁能遮遣依前取蕴、具能取所取分别、显示自证体性之识？彼非依外境而住。
"复由余相"等显示定行于相违品。"复次"等中，色等如何？应由梦识所取。识即识自性义。非义即外境。"境可得相同"是说具有境可得等相同者即境可得相同等。说"等"字摄同时位士夫。
若梦中色等与未睡时色等无别而生时，何故彼处时住之他者不得见？若谓由睡所作识见彼等，则他者于彼梦中蓝等未睡时何故不见？若谓如是即二者差别，唯一见故。
若尔则由唯一别知故，彼成识体性，因识即具尔许相故。故说"此即识相"。"取境可得者故"是说取具境可得者义。
如是瑜伽师所化色为彼处住者所见，若不尔则彼亦成识体性。"以瓶体转变"是说于彼增益瓶体义。

།རྣམ་པར་རྟོག་པ་རང་དགའ་བ་དངོས་པོ་གཞན་ལ་ཡང་ཟློག་པ་ མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།།སྣམ་བུར་མི་རྟོག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྣམ་བུ་ཡོད་དུ་ཟིན་ཀྱང་བོར་ནས་ཡུལ་དེ་ལ་རང་དགར་བུམ་པར་རྟོག་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །འགྱུར་བར་ནི་འདོད་མོད་ཀྱི་གང་གི་ཚེ་སྣམ་བུ་ལ་བུམ་པའི་ངོ་བོར་སྒྱུར་བར་བྱེད་པའམ། སྣམ་བུ་བོར་ནས་དེ་ཉིད་ལ་བུམ་པར་ རྟོག་པར་བྱེད་པ་དེའི་ཚེ།བུམ་པའི་རྣམ་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཡུལ་མེད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ཡུལ་གཞན་ན་གནས་པའི་བུམ་པའི་ཡུལ་ཅན་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རམ་དེ་ལ་ཡོད་པའི་བུམ་པ་ཉིད་ཀྱི་སྤྱིའི་ཡུལ་ཅན་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར་དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་གསལ་བ་ཡུལ་གཞན་ན་ གནས་པའམ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་པ་ལ།དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྣམ་བུའི་ཡུལ་ཅན་ཉིད་ལ་བུམ་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཡུལ་དང་འབྲེལ་པ་ཅན་ཉིད་དམ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། སྣམ་བུའི་ཡུལ་དང་འབྲེལ་པ་ཅན་ཉིད་ཀྱིས་སོ། །དེས་ནི་སྣམ་བུར་མི་རྟོག་པས་ ཡུལ་དེ་ལ་བུམ་པར་རྟོག་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཕྱོགས་འདི་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ།།སྣམ་བུ་དེར་གྱུར་པའམ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བུམ་པའི་ངོ་བོ་དེས་སྣམ་བུ་ཡོངས་སུ་བསྒྱུར་བ་ནི་སྣམ་བུ་དེ་གྱུར་པ་སྟེ། སྣམ་བུ་དེ་ཡང་བློས་བུམ་པའི་ངོ་བོར་སྒྱུར་བར་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཕྱོགས་འདི་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། །གང་དག་ ཕྱི་རོལ་གྱི་རྒྱུ་མཚན་ལ་ལྟོས་པ་མེད་པར་བརྗོད་བྱ་ལ་འཇུག་པ་དེ་དག་ནི་འདོད་རྒྱལ་གྱི་སྒྲའོ།།གང་དག་ལ་གསལ་བ་ཉུང་ཟད་དེ་ཚད་ངེས་པ་ཡོད་པའི་སྤྱི་དེ་དག་ལ་དེ་སྐད་ཅེས་བྱའོ། །དཔེར་ན་གཡུལ་ངོར་བརྟན་པ་ལ་སོགས་པ་ལྔ་ལ་སྐྱ་བསེང་བུ་ཉིད་དུ་གནས་པ་ལྟ་བུའོ། །དེ་བཞིན་དུ་དེ་ ལྟ་བུའི་རིགས་ཅན་གསལ་བའི་ངེས་པའི་ཡུལ་ཅན་གྱི་སྤྱི་གཞན་དག་ལ་ཡང་རྟོགས་པར་བྱའོ།།འདོད་རྒྱལ་གྱི་སྒྲའི་ཡུལ་གསལ་བའི་ཁྱད་པར་རྣམས་སམ། གསལ་བ་ཉུང་ཟད་པ་ཅན་གྱི་སྤྱི་ལ་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་བློ་ཡོད་པ་ཡིན་ན་དོན་ཡོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་དང་སྦྱར་རོ། །དེ་ལྟར་ན་འདོད་ རྒྱལ་གྱི་སྒྲའི་ཡུལ་རང་གི་མཚན་ཉིད་དུ་འདོད་པ་དེ་སྲིད་དུ་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་བློའི་ཡུལ་མ་ཡིན་ཏེ་མི་གསལ་བའི་རྣམ་པ་ཉིད་དུ་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ།།སྒྲ་ལས་བྱུང་བའི་ཤེས་པ་ཡང་རང་གི་མཚན་ཉིད་དུ་སྣང་བར་ཁས་ལེན་ན་དབང་པོ་འབྲས་བུ་མེད་པ་ཅན་གྱི་གནས་སྐབས་དེ་ཉིད་དུ་འགྱུར་ རོ།།དེ་ལ་ཡུལ་དུ་འགྱུར་བ་གཞན་གང་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར་ཁས་མི་ལེན་པ་དེའི་ཚེ་འདོད་རྒྱལ་བའི་སྒྲ་མེད་པར་ཐལ་བའི་ཕྱིར་རོ།

由任意分别于其他事物亦无遮遣故。"不分别为毯"是说虽有毯，舍弃而于彼处任意分别为瓶之义。
虽许如是，然当以瓶体转变毯，或舍毯而于彼分别为瓶时，彼瓶相分别非无境，因是住于他处瓶之境者故，或是彼处瓶性共相之境者故。
故说"故即由此明显住于他处或"等。"故即由此"是说于毯境生瓶分别故。"与彼境相属"是说由毯境相属性。此说明不分别为毯而于彼境分别为瓶之品。
"彼毯所成或"是说由瓶体遍转毯为彼所成，即说此品：毯亦由智转为瓶体。
不待外因而趣所诠者即任立声。于少分明显、量定共相者说为彼。如于阵前坚固等五住为白狮子性。如是应知于其他类似明显决定境共相。
若有任立声境明显差别或少分共相分别智则有义，如是配合。如是若许任立声境为自相，则非分别智境，因将成不明显相故。
若许声生智亦显现为自相，则即成根无果位。于彼何成为境故不许时，将成无任立声故。

།གསལ་བ་ཅུང་ཟད་པ་ཅན་གྱི་སྤྱི་གསལ་བ་རྣམས་ཚོགས་པ་ཞིག་པའི་ཕྱིར་དང་། རྟེན་མ་བཟུང་བའི་སྤྱི་ནི་ཡུལ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་བློའི་ཡུལ་ མེད་པ་ཅན་ཉིད་ཡིན་ནོ།།གྲོང་དང་གྲོང་ཁྱེར་དང་ཡུལ་དང་སྐྱེས་བུ་དང་ཁང་བཟངས་ལ་སོགས་པ་ཞིག་པའི་ཡུལ་ཅན་གྱི་ཤེས་པ་དོན་ཡོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་དང་སྦྱར་རོ། །དེ་མེད་ན་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕྱི་རོལ་གྱི་དངོས་པོ་མེད་ན་ཡང་ངོ་། །རང་གི་འདོད་པས་སྦྱར་བའི་ངོ་བོ་ཅན་ཏེ། གང་གི་ཚེ་ ནམ་མཁའི་ཕྱོགས་ལ་རང་གི་འདོད་པས་སྐྱེ་བོའི་ཚོགས་རྒྱན་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་པས་བརྒྱན་པ་ཅན་རྣམ་པ་དུ་མ་མེད་པ་ཉིད་དཔྱོད་པར་བྱེད་པ་དེའི་ཚེ་ཡང་།དེ་ལ་བློ་འགྱུར་བ་ལ་དོན་ཅི་ཞིག་ཡོད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པ་བཞི་པ་ཡིན་ཏེ། འབད་རྩོལ་ཙམ་གྱིས་ཞེས་བྱ་བ་དེ་དང་སྦྱར་བར་ བྱའོ།།དེ་ལས་གཞན་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཐག་ཉེ་བ་ན་ཡོད་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི། འབད་རྩོལ་དང་བརྡ་དྲན་པ་ཐག་ཉེ་བ་ན་ཡོད་ན་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །གསལ་བ་དང་འབྲེལ་པ་ཅན་ནི་དེ་མཚུངས་ཏེ་གསལ་བ་དང་འབྲེལ་པ་ཅན་གྱི་སྤྱི་དེས་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དེ་བཀག་པ་ནི་དེ་མཚུངས་མིན་ནོ། །དེ་དང་ གསལ་བ་མིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཟླས་དབྱེ་བའོ།།རྟེན་ལ་ཡང་གསལ་བའི་སྒྲས་འགའ་ཞིག་གི་ཚེ་རྗོད་པར་བྱེད་པ་དེ་ལྟར་ན། དེ་རྣམ་པར་བཅད་པའི་དོན་དུ་གསལ་བ་ནི་གསལ་བར་བྱེད་པ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བས་སྟོན་པར་བྱེད་དོ། །དབུས་མའི་གནས་སྐབས་ཀྱི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གསལ་བ་དམིགས་སུ་རུང་བ་ ཐག་ཉེ་བའི་གནས་སྐབས་ཀྱིའོ།།གནས་སྐབས་སྔ་ཕྱི་དག་ཏུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གསལ་བ་སྐྱེ་བ་དང་འཇིག་པའི་དུས་དག་ཏུའོ། །གལ་ཏེ་ཡང་གསལ་ལས་མངོན་སུམ་ཕྱིར་གསལ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གསལ་བ་སྤྱིའི་རྟེན་དུ་གྱུར་པ་ལས་སྤྱིའི་གསལ་བ་སྟེ་མངོན་པར་གསལ་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་སྤྱིའི་ མངོན་སུམ་གྱི་ཕྱིར་ཏེ་རྒྱུ་མཚན་ནོ།།རྟེན་མངོན་པར་གསལ་བ་ཉིད་ཀྱི་སྤྱིའི་མངོན་སུམ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དེ་ནི་དོན་གྱི་ངོ་བོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་འཆད་པར་བྱེད་དོ། །གཏན་ཚིགས་མ་གྲུབ་པ་དག་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་མ་ཐག་པ་གཉིས་པའོ། །གལ་ཏེ་རྟག་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ ལ་སོགས་པ་ལ།གལ་ཏེའི་སྒྲ་ནི་ཁས་ལེན་པའི་ཚིག་སྟོན་པར་བྱེད་པའོ། །དོན་དམ་པར་ནི་དེ་ཡང་འདིའི་ལན་ཉིད་དུ་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ཏེ། རྟག་པ་གསལ་བྱེད་དུ་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ། སྐྱོན་ལྷག་མ་དག་ནི་འདིའི་གནས་སྐབས་ཅན་ཉིད་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་གི་ཚེ་རྟེན་གྱི་སྒོ་ནས་གསལ་བ་ཉིད་སྤྱིར་ བཟུང་བ་དེའི་ཚེ་དེ་རང་དབང་གིས་འཛིན་པ་མ་ཡིན་ནོ།

由少分共相诸明显聚集坏灭故，未执所依之共相非境故，分别智无境。
城邑、都市、国土、人及宫殿等坏灭境之智有义，如是配合。"彼亦无"是说无外事亦然。
自意所立体性者，当于虚空方位由自意观察无众生聚种种庄严具多相时，于彼智转有何义，此为第四，应配"唯由加行"。
"余因邻近有"是说加行及忆持名言邻近有义。"与明显相属"即彼同，谓由彼与明显相属共相义。遮遣彼即非彼同。"彼与非明显"是分别。
所依亦有时以明显声诠说，如是为遮遣彼义，以"明显即能显"等显示。"中位"是说明显可得邻近位。"前后位"是说明显生灭时。
"若亦由明显现前故明显"是说明显为共相所依，由彼共相明显即现前，因共相现前故。义谓所依现前性即共相现前性。以"彼为义体"等解释。"因不成"是说第二邻近。
"若由常性故"等中，"若"字显示许可语。胜义中彼亦非此答，因常性不应为能显。余过即此位性，谓当由所依门执共相明显性时，彼非自在执取。

།དེ་བས་ན་གསལ་བ་ལ་ལྟོས་པ་དང་བཅས་པ་དེ་ཉིད་ཀྱང་སྒྲ་ལས་འཛིན་པ་དེ་ལྟར་ན། དབང་པོའི་ཚོགས་འབྲས་བུ་མེད་པ་ཅན་གྱི་གནས་སྐབས་དེ་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ། །ཅི་སྟེ་དབང་པོ་ལ་བརྟེན་པ་ཅན་གྱི་སྤྱིའི་ཤེས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་རྟེན་འཛིན་པ་ ལ་ལྟོས་པ་དང་བཅས་པ་ཡིན་ན་སྒྲ་ལ་བརྟེན་པ་ཅན་ནི་སྤྱི་འབའ་ཞིག་འཛིན་པ་ཅན་ཡིན་པར་འདོད་དེ་ཞེ་ན།དེ་ལྟར་ན་ཡང་སྤྱི་ཡན་གར་བ་བརྗོད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་གསལ་བ་ལ་མི་འཇུག་པའི་སྐྱོན་དེའི་གནས་སྐབས་ཅན་ཡིན་ནོ། །གང་ཞིག་གང་གི་རྣམ་པ་དང་བྲལ་བ་དེ་ནི་དེ་འཛིན་པ་ན་རྣམ་པ་ དེར་སྣང་བ་མ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་རོ།།སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པ་མ་ཡིན་པ་འཛིན་པའི་ཤེས་པ་ལ་སྤྱི་སྔོན་པོའི་རང་གི་ངོ་བོ་དང་བྲལ་བ་སྔོན་པོའི་རྣམ་པར་སྣང་བར་གྱུར་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསྡུས་པའི་དོན་ཡིན་ནོ། །དེ་འཛིན་པའི་ངང་ཚུལ་ཅན་གྱི་ཤེས་པ་ལ་རྣམ་པ་དེར་སྣང་བ་ནི་དེའི་རྣམ་པ་ ཉིད་ཀྱིས་ཁྱབ་པ་ཡིན་ལ།དེ་དང་འགལ་བ་ཡང་དེའི་རྣམ་པ་ཉིད་མ་ཡིན་པ་དེ་ལྟར་ན་ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་འགལ་བ་དམིགས་པའོ། །སྒྲ་ལས་སྤྱི་འཛིན་པ་ན་ཡང་སྤྱི་རྟེན་དང་བཅས་པ་ཉིད་གཟུང་བའི་ཕྱིར། སྒྲ་ལས་བྱུང་བའི་ཤེས་པས་གསལ་བ་ཡང་གཟུང་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་བས་ན་དབང་པོ་རྣམས་ དོན་མེད་པ་ཅན་ཡིན་ནོ་ཞེས་བཤད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ལ་དེ་ལྟར་ནི་འགྱུར་མོད་ཀྱི།གལ་ཏེ་མངོན་སུམ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ལན་གྱི་དོགས་པ་བསུ་བར་བྱེད་དོ། །འདི་སྐད་དུ་གལ་ཏེ་སྒྲའི་སྒོ་ནས་ཀྱང་སྤྱིའི་རྟེན་དང་བཅས་པ་ཤེས་པ་ཡིན་པ་དེ་ལྟ་ན་ཡང་སྒྲ་ལས་བྱུང་བའི་ཤེས་པ་ལ་གསལ་བ་མི་ གསལ་བའི་ངོ་བོར་སྣང་ཞིང་།དབང་པོའི་ཤེས་པ་ལ་ནི་གསལ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ཉིད་ནི་དོན་གྱི་ཤེས་པ་ཡང་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨྲས་སོ། །མིང་ལ་སོགས་པ་བརྗོད་པ་ལ་ཡང་ལན་འདི་ཉིད་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། དོན་དང་འབྲེལ་བ་ཅན་གྱི་མིང་ལ་ སོགས་པ་བརྗོད་པ་ན།གལ་ཏེ་ཡང་དོན་རྟོགས་པ་སྒྲ་ལས་ཡིན་པ་དེ་ལྟ་ན་ཡང་རྣམ་པ་མི་གསལ་བ་ཡིན་པ་དེ་བས་ན་དབང་པོ་རྣམས་འབྲས་བུ་མེད་པ་ཅན་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱའོ། །དོན་སོ་སོར་ངེས་པ་ངོ་བོ་གཅིག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དངོས་སུ་དུ་མ་ཉིད་དུ་འགལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཐ་དད་སྣང་བ་ཅན་ཞེས་བྱ་བ་ འདིའི་བཤད་པ་ནི་གསལ་བར་སྣང་བའི་ངང་ཚུལ་ཅན་ནོ།།དེ་ལས་གཞན་པའི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཞན་པ་སྟེ། མི་གསལ་བར་སྣང་བའི་ངང་ཚུལ་ཅན་ནོ།

故彼依明显者亦由声执取，如是即成根聚无果位。若谓依根之共相智即是依所依执取者，而依声者许唯执取共相。
如是则由说独立共相故，有不趣明显过之位。应配"若某离某相，则执彼时不现彼相"。
总义为：于执非蓝等智，离蓝共相自体者不现为蓝相。于有执彼性智现彼相者，由彼相遍，与彼相违亦非彼相，如是为能遍相违所见。
由声执共相时亦执共相具所依性故，声生智亦执明显。故说根等无义者，虽如是，然以"若现前"等迎答疑。
此说若由声门亦是具所依共相智，然于声生智明显现为不明显体，于根识则为明显。即说"义智亦二种"等。
于说名等亦同此答，谓说具义相属名等时，虽由声解义，然相不明显，故根等非无果。
"义别定一体"是说实多性相违故。"现异"之释为明显现性。"异彼"即异，为不明显现性。

།སྣང་བར་གྱུར་པའི་ངོ་བོ་ལ་ལྟོས་ཞེས་ཡུལ་དུ་རྣམ་པར་གཞག་པ་ན། ཤེས་པ་རྣམས་མངོན་སུམ་དང་མངོན་སུམ་མ་ཡིན་པའི་ཁྱད་པར་ལྡན་པ་ ཉིད་དང་ཐ་དད་པར་སྣང་བ་ཉིད་ལ་ཡུལ་ཐ་དད་པས་ཁྱབ་པ་ཡིན་ལ།དེ་དང་འགལ་བ་ཡང་ཡུལ་གཅིག་པ་ཅན་ཉིད་དུ་ཁས་ལེན་པ་ཡིན་པ་དེ་ལྟར་ན་ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་ནི་དམིགས་པའོ། །གང་ཞིག་གང་གིས་ཅུང་ཟད་ཀྱང་བྱར་མེད་པའམ་གྲུབ་པ་གང་ཡིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ ལ་སོགས་པ་ལ།གང་ཞིག་གང་གིས་ཅུང་ཟད་ཀྱང་བྱར་མེད་པ་དེ་ནི་དེ་ལ་ལྟོས་པར་མི་འགྱུར་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་གཅིག་ཡིན་ནོ། །གྲུབ་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་གཞན་གྱི་དབང་མ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཉིས་པའོ། །དེ་ལ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་དང་པོ་ལ་ནི་ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་མི་ དམིགས་པ་ཡིན་ཏེ།དེ་ལ་ལྟོས་པ་ཉིད་ལ་དེ་ལ་ཅུང་ཟད་བྱར་ཡོད་པས་དེས་ཁྱབ་པ་ཡིན་ལ་དེ་འདི་ལ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གང་ལ་མེད་པར་དགག་པ་གཙོ་བོ་ཡིན་པ་དེ་ལ་ནི་ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་མི་དམིགས་པ་ཡིན་ཞིང་། བསྒྲུབ་པ་གཙོ་བོར་གྱུར་པའི་གཏན་ཚིགས་ལ་ནི་ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་འགལ་ བ་དམིགས་པ་ཡིན་ནོ།།དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་གཉིས་པ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། འདིར་གཞན་གྱི་དབང་ལ་ནི་མ་གྲུབ་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཁྱབ་པ་ཡིན་ལ། དེ་དང་འགལ་བ་ཡང་གྲུབ་པ་ཉིད་སྒྲུབ་པའི་ངོ་བོ་ཙམ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།། །།ཚད་མ་རྣམ་འགྲེལ་གྱི་འགྲེལ་ བཤད།བམ་པོ་ལྔ་བཅུ་པ། གཞན་ཉིད་ཡིན་ན་དེ་འབྲེལ་མེད། །ཅེས་བྱ་བ་ནི་མདོ་ཡིན་ཏེ། དེ་སྤེལ་ནས་འཆད་པ་ལ་གཞན་ཉིད་ཡིན་ན། དོན་གཞན་ཉིད་གང་ལས་ཤེ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདྲི་བའོ། །གསལ་བ་ལས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལན་ནོ། །ཅི་ཞིག་ཅེ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གསལ་བ་ལས་གཞན་ ཉིད་དུ་ཡོད་ན་སྐྱོན་ཅི་ཡོད་ཅེས་འདྲི་བའོ།།སྤྱི་དེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་ལན་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཚེ་རང་བཞིན་མེད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་འགའ་ཞིག་ཀྱང་སྤྱིར་མི་འགྱུར་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རང་བཞིན་མེད་པ་འགའ་ཞིག་ཀྱང་སྤྱིར་གྱུར་བའི་ངང་ཚུལ་ཅན་དུ་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །འདི་ལྟར་རྟ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ནི་ཞེས་བྱ་ བ་ནི་སྤྱི་དངོས་པོར་སྨྲ་བའི་ངང་ཚུལ་ཅན་གཞན་ཡང་རྟ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མི་འདོད་དོ།།དེ་ལྟར་ཚིག་གི་དོན་ཉིད་ཀྱང་དངོས་པོར་གྱུར་པ་དེ་གཞན་མི་འདོད་དོ། །ཚིག་གི་དོན་དྲུག་ནི་རྫས་དང་། ཡོན་ཏན་དང་ལས་དང་། སྤྱི་དང་ཁྱད་པར་དང་འདུ་བའོ། །སྒྲ་དེ་འདིས་ནི་གང་ངེས་ ཅན།།ཞེས་བྱ་བ་ནི་མདོ་ཡིན་ནོ། །དེ་ནི་མི་འདོད་པ་སྤོང་བའི་སྒོ་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་འཆད་པར་བྱེད་དོ།

依现相体安立为境时，诸识具现前非现前差别性及现异性，为境异所遍，与彼相违亦许为一境性，如是能遍所见。
"若某于某全无所作或成就"等中，若某于某全无所作则不依彼，此为一所立。"成就者非他权"为第二。
于第一所立为能遍不见，因依彼性为有所作所遍，此中无彼故。于以无遮为主者为能遍不见，于以成立为主因则为能遍相违所见。
故说"于第二所立"等，此中他权为未成所遍，与彼相违亦唯成立体故。
《量理论释》第五十品："若异则无系"为经。广释中，"若异"，问：异于何义？答：异于明显。问：如何？问：若异于明显有何过？"彼共相"等为答。
尔时由无自性故，任何亦不成共相，谓无自性任何亦不应为共相性。如是"非马性"者，说共相为实者亦全不许有非马性。如是亦不许词义性为实者异。六词义为实、德、业、共相、差别及和合。
"彼声此定何"为经。以"彼遮不欲门"等解释。

།གཞན་སེལ་བ་དེའི་ངོ་བོར་ཅིར་མི་རུང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དངོས་པོ་རྣམས་ཀྱི་ལྡོག་པའི་ངོ་བོ་ལ་བརྟེན་ནས་ཕྱི་རོལ་གྱི་དངོས་པོ་དེ་དག་ལ་སྒྲའི་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ཉིད་དུ་རྣམ་པར་གཞག་པའི་གཞན་སེལ་བ་གང་ ཡིན་པ་དེའི་ངོ་བོ་ཅིར་ཡང་མི་རུང་སྟེ།དེ་ནི་ཇི་ལྟར་སྒྲོ་བཏགས་པ་བཞིན་དུ་མེད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །ཕྱིའི་རང་གི་མཚན་ཉིད་ལྡོག་པ་གང་ཡིན་པ་དེའི་ལྡོག་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་རང་གི་ངོ་བོ་ལས་གཞན་པ་མ་ཡིན་པ་དེ་ལྟར་ན་གཞན་སེལ་བ་དངོས་པོ་ཉིད་ཡིན་གྱི་སྒྲའི་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ཉིད་ནི་མ་ཡིན་ནོ། ། ཕན་ཚུན་ཐ་དད་པའི་དོན་ལ་བརྟེན་ནས་སྐྱེས་པར་གྱུར་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བརྒྱུད་པས་ཞེས་བྱ་བར་བལྟ་བར་བྱའོ། །དེ་ལྟར་ན་རེ་ཞིག་དང་པོར་རང་གི་མཚན་ཉིད་ལ་འཛིན་པའི་བློ་དང་ཕྱིས་རྣམ་པར་རྟོག་པ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཕན་ཚུན་ཐ་དད་པའོ། །དེ་དེ་ལྟར་ན་སློབ་དཔོན་ཕྱོགས་ཀྱི གླང་པོ་ལ་སོགས་པས།ཇི་ལྟར་ཕྱི་རོལ་ལ་གཞན་ལས་ལྡོག་པའི་ངོ་བོའི་སྤྱིའི་སྒྲའི་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ཉིད་དུ་ཞལ་གྱིས་བཞེས་པའམ། བློ་ལ་སྣང་བའི་སྤྱི་ཇི་སྐད་དུ་ཀུན་ལའང་ངོ་བོ་མཚུངས་པའི་ཕྱིར་ཏེ་ཞེས་སྔར་བཤད་པ་གང་ཡིན་པ་བཞེད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཉིད་དང་གཞན་ཉིད་དུའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཉིས་ པ་གཉིས་ཀྱི་ཚིག་གོ།།དེ་ཉིད་དང་གཞན་ཉིད་ལས་མ་འདས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དངོས་པོ་ལ་གོ་སྐབས་གཞན་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་ཚིག་འགའ་ཞིག་ལས་ཀྱང་། དངོས་པོ་འདོད་ན་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གལ་ཏེ་རང་གི་རྟེན་བུམ་པ་ལས་སྤྱི་བུམ་པ་ཉིད་དེ་ཉིད་དང་གཞན་ཉིད་དུ་བརྗོད་པར་བྱ་བ་མ་ ཡིན་པ་དེ་ལྟར་ན་ཡང་སྣམ་བུ་ལས་གཞན་ཉིད་དུ་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ཉིད་ཡིན་ཏེ།གཞན་ཉིད་དུ་འགའ་ཞིག་ལས་བརྗོད་པའི་ཕྱིར་སྤྱི་དེ་ནི་དངོས་པོ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསྡུས་པའི་དོན་ཏོ། །དེ་ཉིད་ནི་བུམ་པའི་སྤྱི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་འཆད་པར་བྱེད་དོ། །སྣམ་བུ་ལས་བུམ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་ཅན་ གྱི་ཆོས་ཉེ་བར་མཚོན་པའི་ཕྱིར་ཏེ།བུམ་པ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ཇི་ལྟར་དངོས་པོ་འགའ་ཞིག་ལས་ཀྱང་བརྗོད་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རང་གི་ཉེ་བར་ལེན་པར་གྱུར་བ་ལས་ཀྱང་གང་བརྗོད་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དེའི་ཉེ་བར་ལེན་པའི་སྒོ་ནས་བཏགས་པའི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ གཟུགས་ལ་སོགས་པ་དངོས་པོར་གྱུར་པ་ཉེ་བར་ལེན་པའི་སྒོ་ནས་བཏགས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།ཉེ་བ་གང་ཞེས་བྱ་བ་འདིའི་བཤད་པ་ནི་སྒྲ་འཇུག་པའི་རྒྱུ་མཚན་གྱི་ཆོས་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ།

"何不许为遮他体"者，依诸事物返体，于外事安立为声所诠性之遮他，何不许为彼体，因如增益般无故。外自相返体者，其返体非异自体，如是遮他是事物性，非声所诠性。
"依互异义生"者，应视为间接。如是首先生执自相智，后生分别。"彼"即互异。
如是陈那等师，如何许外境离他体性共相为声所诠，或如前说"于一切同体故"所说意识显现共相。
"即彼异性"为第二二词。义为不离彼异性。因事物无余处故。
"若由某语亦许事物"者，总义为：若共相瓶性于所依瓶不可说即彼异性，然可说异于毯，由说异于某故，彼共相是事物。
以"瓶共相"等解释。"毯之瓶"为表征有法之法，谓瓶性义。"如何于任何事物亦非所诠"者，义为于自所依亦非所诠。
"由彼所依门假立"者，义为由色等事物所依门假立。"何近"之释为声转因法。

།འདི་སྐད་དུ་གལ་ཏེ་འཇུག་པའི་རྒྱུ་མཚན་ལ་ལ་ད་ལྟར་གྱི་བུམ་པ་སྒྲ་འཇུག་ པའི་རྒྱུ་མཚན་གང་ཡིན་པ་དེ་དང་འདྲ་བར་འདས་པའི་བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་འཇུག་པའི་རྒྱུ་མཚན་དུ་གྱུར་པ་དེའི་ཚེ་ཉེ་བའི་ཕྱིར་བུམ་པར་ཉེ་བར་བཏགས་པར་འགྱུར་གྱི།དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་རྒྱུ་མཚན་མེད་པ་ཡིན་ན་ནི་ཐམས་ཅད་ལ་ཉེ་བར་བཏགས་པ་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བསྟན་པར་འགྱུར་རོ། །བུམ་ པའི་ཉེ་བར་བཏགས་པ་ཉིད་ཀྱིས་མེད་པ་ལ་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བུམ་པའི་ཡུལ་ཅན་གྱི་ཉེ་བར་བཏགས་པ་སྣམ་བུ་ལ་སོགས་པ་ལས་ལྡོག་པ་མེད་པ་ལ་འགྱུར་ཏེ།འདས་པ་ལ་སོགས་པའི་བུམ་པ་མེད་པ་ལ་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །འཇིག་རྟེན་པ་ཉིད་ཀྱི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཇིག་ རྟེན་གྱིས་དེ་ལྟ་བུར་གྱུར་པ་དངོས་ཀྱི་ཉེ་བར་བཏགས་པ་ཉིད་ཤེས་པ་མ་ཡིན་ནོ།།འོ་ན་འཇིག་རྟེན་པའི་དངོས་ཀྱི་ཉེ་བར་བཏགས་པའི་ཁྱད་པར་གང་ཡིན་ཞེ་ན། འདི་ལྟར་དངོས་དང་སྒྲོ་འདོགས་པ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །སེང་གེའི་སྒྲ་དང་ཤེས་པ་འཇུག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སེང་གེའི་ སྒྲ་དང་སེང་གེའི་ཤེས་པ་འཇུག་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།དུས་དེའི་ཚེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྐད་ཅིག་མ་དེ་ཉིད་ཀྱི་ཆེའོ། །བུམ་པའི་སྤྱི་ལ་ཡང་སྤྱིའི་རྒྱུ་མཚན་ཅན་གྱི་ཤེས་པ་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྤྱི་རྣམས་ནི་སྤྱི་ཅན་ཉིད་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གང་ཤེས་པ་ནི་གང་གི་རྣམ་པ་ཅན་གྱི་ཤེས་པའོ། །གང་ ཤེས་པ་ཡང་དེ་ཡིན་ལ་འཁྲུལ་པ་མེད་པ་ཡང་ཡིན་པས་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལས་འཛིན་པའོ།།འགའ་ཞིག་ལས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྨོད་པ་ལ་སོགས་པ་བརྗོད་པའི་དགོས་པ་ལགས་སོ། །རྣམ་པ་འགའ་ཞིག་གིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རང་གི་བུ་ལ་སོགས་པའི་ནུས་པ་ཉིད་དང་ནུས་པ་མེད་པ་ཉིད་དཔྱོད་པའི་གནས་ སྐབས་ཀྱིས་སོ།།བཟློག་པས་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲ་ནི་ལུགས་ལས་བཟློག་པའོ། །ཁྱེད་ཀྱི་འདོད་པས་ཉེ་བར་བཏགས་པའི་ཡུལ་མེད་ན་ཡང་ནུས་བ་བཟློག་པས་དངོས་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ཇི་ལྟར་བརྟག་བཞིན་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གྲངས་ཅན་གྱིས་བྱེད་པ་པོ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་རྒྱུ་མཚན་འདྲ་ བར་སྒྲོ་བཏགས་ནས་ཡོན་ཏན་གསུམ་གྱི་བདག་ཉིད་ཅན་གྱི་གཙོ་བོར་བརྟག་པ་བྱེད་པ་ལྟ་བུའོ།།རྒྱུ་མཚན་དེ་ཉིད་ཀྱི་སྒོ་ནས་ཐ་མལ་པར་སྒྲོ་བཏགས་ནས་སྐྱེས་བུར་བརྟག་པ་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དེ་ལ་གྲངས་ཅན་པའི་འདོད་པ་མེད་ན་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་གྲངས་ ཅན་འདོད་པའི་གཙོ་བོ་དང་སྐྱེས་བུ་དོན་དམ་པར་མེད་ན་ཡང་།གཙོ་བོའི་སྒྲ་དང་སྐྱེས་བུའི་སྒྲ་འཇུག་པ་ནི་དངོས་ཡིན་ནོ། །གཞན་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕལ་པའོ། །མངོན་པར་འདོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དངོས་པོར་གྱུར་པའི་གནས་སྐབས་སུ་བབ་པའོ། །གཞན་ནི་ཕལ་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ གཞུང་གཞན་ཡིན་ནོ།

此说若于转因中，如现在瓶为声转因，同样过去瓶等为转因时，由近故假立为瓶，若非如是，无因则于一切得假立。
"瓶假立性于无"者，谓瓶境假立于毯等无返，即于过去等瓶无。"非世间性"者，世间不知如是实假立性。
若问世间实假立差别为何？故说"如是于实及增益"等。"狮子声智转"者，谓狮子声及狮子智转。"尔时"者，即彼刹那时。
"于瓶共相亦非共相因智"者，因诸共相非有共相故。"何智"即具何相智。"何智亦彼且无错"者，为取业。"由某"者，为诽谤等说之目的。
"由某相"者，由观察自子等有力无力位。"返"声为逆理。义为：依汝许无假立境亦由力返为实。
"如分别"者，如数论者增益作者性等因相同，观察为三德性主，由彼因门增益平凡观察为士夫义。
"虽无数论许"等中，虽无数论所许胜义主及士夫，然主声士夫声转为实。"余"者为平凡。"显欲"者，为至实位。"余为平凡"为异论。

།དེ་ནི་འདི་སྐད་དུ་མེད་པར་འདོད་པ་ནི་རྣམ་པ་གཞན་གྱིས་ཡོད་པ་ཉིད་དུ་འདོད་པ་ཞེས་བསྟན་པར་འགྱུར་རོ། །སྐྱེས་བུའི་དབང་པོའི་བྱ་བ་མི་བྱེད་པའི་ཞེས་བྱ་བ་ནི། མིག་ལ་སོགས་པའི་དབང་པོའི་ཡུལ་ལ་མི་འཇུག་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །གཞན་དང་པོ་འཇུག་ པའི་དུས་ན་སྣང་བ་དང་རྣམ་པར་བརྟག་པར་བྱ་བ་གཅིག་ཏུ་བྱེད་པས་ཐ་སྙད་དུ་བྱེད་པའི་ཕྱིར།སྒྲ་ལས་བྱུང་བའི་ཤེས་པ་ཡང་འགའ་ཞིག་གི་ཚེ་གསལ་བར་སྣང་བར་སེམས་པ་དེ་ལྟར་ན་དབང་པོའི་འཛིན་པའི་བྱ་བ་མི་བྱེད་པ་ཡང་དེ་ལྟར་སྣང་བ་ཡིན་ནོ། །བྱེ་བྲག་ཏུ་སྨྲ་བ་ལ་སོགས་པའི་འདོད་ པས་འདས་པ་དང་མ་འོངས་པ་དག་ཡོད་པ་ཉིད་ཡིན་ཞིང་དེའི་ཤེས་པ་ཡང་མེད་པའི་དོན་གྱི་ཡུལ་ཅན་ཉིད་མ་ཡིན་ནོ།།དེ་བས་ན་མེད་པའི་དོན་ཅན་འདས་པ་དང་མ་འོངས་པའི་ཤེས་པ་ལས་ཁྱད་པར་མེད་པར་སྣང་བ་ཅན་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་གཏན་ཚིགས་མ་གྲུབ་པ་དང་། དཔེ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་ ཆོས་ཀྱིས་སྟོང་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་དེའི་ཕྱིར།གང་གི་ཡང་འདས་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། སྔ་ཕྱི་དག་ལ་ཞེས་བྱ་བ་འདས་པ་དང་མ་འོངས་པ་དག་གི་དཔེ་མ་གྲུབ་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་ཏེ། སྒྲུབ་པར་བྱེད་པས་སྟོང་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །སྔ་མ་ཕྱི་མ་དང་བར་མའི་ གནས་སྐབས་དག་ཏུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི།འདས་པ་དང་མ་འོངས་པ་དང་། ད་ལྟར་བྱུང་བ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ཐ་དད་པ་མེད་པར་འདོད་ན་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དངོས་པོར་གྱུར་པའི་སྤྱིའི་གཅིག་འདོད་ན་ཡང་ངོ་། །འདིའི་དེའི་རྟེན་ཅན་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། སྤྱི་ནི་ཐ་དད་པའི་རྟེན་ཅན་ཉིད་ཡིན་པའི་ ཕྱིར་རོ།།དེ་ལྟར་ན་སྤྱི་ནི་མང་པོ་ཡིན་གྱི་གཅིག་ཉིད་མ་ཡིན་ཏེ་དཔེར་ན་ནམ་མཁའ་ལྟ་བུའོ། །དེ་ལ་ནམ་མཁའ་ཉིད་ཡོད་པ་མ་ཡིན་མོད་ཀྱི། རྟེན་ཐ་དད་པ་ཡོད་ན་མང་པོ་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ། །སེམས་དང་ལྡན་པ་རྣམས་ཕན་ཚུན་ཐ་དད་པ་ལ་འདོད་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་རྗེས་སུ་ སྦྱར་ཏེ།སེམས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཅན་གྱི་སྐྱེས་བུ་མང་པོ་ཉིད་ཁས་ལེན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་གཞན་ལ་ཡང་རྣམ་པ་འགའ་ཞིག་གིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི། གཟུགས་དང་སྒྲ་དང་རོ་དང་རེག་བྱ་ལ་སོགས་པ་ལ་ཡང་འཕེལ་བ་དང་འགྲིབ་པ་ལ་སོགས་པའི་ཁྱད་པར་ཁས་ལེན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བས་ན་གྲངས་ ཅན་གྱི་ཡང་དངོས་པོ་རྣམས་ཁྱད་པར་ཅན་ཡིན་ནོ།།དེ་དག་སྤྱིའི་བདག་ཉིད་དུ་གྱུར་པ་མི་འཐད་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར། ཕན་ཚུན་ཁྱད་པར་ཅན་རྣམས་དངོས། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །དེ་འདོད་ན་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྤྱིའི་ཞེས་བྱ་བའི་དངོས་པོའོ། །གཞན་གྱིས་ཀྱང་གཞན་དག་དང་ མཚུངས་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དོན་གཞན་དང་འབྲེལ་པ་ཡིན་ན་ཡང་དེ་དག་ཕན་ཚུན་མཚན་ཉིད་དང་འབྲལ་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་དགོངས་སོ།

此说无所许者，以异相有所许。"不作士夫根业"者，谓不趣眼等根境。
他初转时由合现与分别为一而施设，故声生智亦有时思为明显现，如是虽不作根取业亦如是现。
依毗婆沙等宗，过未是有，其智亦非无义境。故"无义过未智无差别现"因不成，喻亦空能立法，故说"任谁过去"等。
"于前后"者，配为过未喻非不成，谓非空能立。"前后中位"者，谓过未现在。
"虽许无异"者，虽许实共相一。"此彼依性故"者，因共相是异依性。如是共相是多非一，如虚空。虽彼虚空性非有，然有异依则成多。
配"有心者许互异"，因许多心相士夫故。"如是于余亦由某相"者，因许色声味触等有增减等差别故。故数论者事物亦有差别。
为显彼等非共相体故，说"互异差别为实"等。"若许彼"者，谓共相事。"余亦不同余"者，意为虽系余义，然彼等互离相故。

།བསྟན་ཟིན་ཏོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལེའུ་དང་པོར་རོ། །དེ་ལས་ཐ་དད་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཐེ་བོ་ལས་སོ། །དེ་ཡང་རྣམ་པར་གཅོད་པའི་ངོ་བོ་མ་ཡིན་ ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་ཞིག་སྒྲའི་བརྗོད་བྱ་ཉིད་དུ་སྒྲོ་བཏགས་པའོ།།དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་དངོས་པོ་མེད་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་པ་ནི། རྟག་པ་ནི་རིམ་དང་ཅིག་ཅར་དག་གིས་དོན་བྱེད་པ་འགལ་བའི་ཕྱིར། དངོས་པོ་མེད་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །ལྟོས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་འབྲས་བུར་བརྗོད་ཅེས་བྱ་བའི་ སྐབས་སུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི།འདིའི་འདི་ཞེས་བྱ་བའི་འབྲེལ་པ་ནི་གཞན་ཅུང་ཟད་ཀྱང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །འོ་ན་ཅི་ཡིན་ཞེ་ན་ལྟོས་པར་བརྗོད་པའོ། །ལྟོས་པ་ཡང་འབྲས་བུ་ཡིན་ནོ། །རྟག་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རིགས་གསལ་བའི་འབྲས་བུ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་སྔར་བཤད་ཟིན་ཏོ། ། དཔེར་ན་སྒྲའི་དོན་གཙོ་བོའམ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། དེ་གྲངས་ཅན་གྱིས་རྣམ་པར་གཞག་པའི་བརྡ་དྲན་པ་ལ་ལྟོས་པའི་ཤེས་པའི་ངོ་བོ་ཡིན་གྱི། དེ་དངོས་པོ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ་ཇི་ལྟར་དཔྱད་ན་དེ་མེད་པ་ཉིད་ཡིན་པར་བསྟན་ཟིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དཔེར་ན་སྒྲའི་དོན་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་སྐད་ཅིག་མ་རེ་རེར་མི་གནས་པར འཇིག་པའི་ངང་ཚུལ་ཅན་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ཡང་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་གཏན་ནས་འཇིག་པའི་ཡུལ་ཅན་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དེ་ཡང་མེད་པས་ན་དངོས་པོ་མེད་པ་ཡིན་ནོ།།སྒྲའི་དོན་འཕྲོད་པ་འདུ་བ་ལ་སོགས་པ་ཡང་བྱེ་བྲག་པ་ལ་སོགས་པས་ཀུན་དུ་བརྟགས་པའི་བརྡ་དྲན་པ་ལ་ལྟོས་པའི་ཤེས་པའི་ ངོ་བོ་ཡིན་གྱི་ཡང་དག་པའི་དངོས་པོ་ནི་མ་ཡིན་ནོ།།བ་ལང་གི་ཐ་སྙད་མ་བཟུང་བའི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡུལ་ལམ་དུས་གཅིག་ལ་བརྡ་ལ་མ་བྱང་བའིའོ། །ཁོ་བོས་དོན་གང་ཡིན་པ་དེ་འདི་སྔར་མཐོང་ངོ་ཞེས་མི་འགྱུར་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བ་ལང་གི་རྣམ་པ་རྟ་ལ་སོགས་པ་ལ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །བརྡ་ལ་ ལྟོས་པ་མེད་པར་རྗེས་སུ་འཇུག་པའི་སྤྱིའི་ཤེས་པ་འབྱུང་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དོན་དང་འདྲ་བ་ཙམ་ལ་དམིགས་པའི་ངང་ཚུལ་ཅན་སྒྲའི་རྣམ་པས་བྲིས་པ་དང་བྲལ་བས་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།གཏན་ཚིགས་མ་གྲུབ་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། །བརྡ་ལ་བྱང་བ་ལ་སོགས་བ་ལང་ལ་སོགས་པ་ སྤྱིའི་ཡུལ་བ་ལང་ལ་སོགས་པའི་སྒྲའི་དོན་དུ་འགྱུར་བའི་བརྡ་ལ་ལྟོས་པ་མེད་པར་ཤེས་པ་ཅན་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར།འདིས་ནི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཕྱོགས་གཅིག་ལ་མ་གྲུབ་པ་བསྟན་ཏོ། །འབྲས་བུ་མཚུངས་པ་ཅན་ཞེས་བྱ་བའི་བློ་གཅིག་པའི་རྒྱུ་ཅན་ཡིན་ནོ། །དངོས་གཉིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཁྲ་བོ་དང་ཁུ་ ཡུ་ལ་སོགས་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་ནོ།།དོན་ཉེ་བ་དང་འབྲེལ་ཅན་ཡིན་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ནི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་འབྲས་བུ་གཅིག་བྱེད་པ་ཉིད་དུ་ཉེ་བ་ཡིན་ནོ།

"已说"者，在第一品中。"异于彼"者，异于拇指。"彼亦非遮体"者，谓增益为声所诠性。"若非尔则成无事"者，因常法与次第及顿时作用相违故，将成无事。
"观待"说为果之处者，此此关系无余少许。若问何者，谓说观待。观待亦是果。由常性故非类显果等，如前已说。
"如声义主"者，彼依数论安立忆名待智体性，非是事物，如理观察已说彼无故。如声义一切事物刹那不住坏灭自性，此亦因一切事物究竟坏灭境性故，彼亦无故为无事。
声义和合等亦是毗舍沙等遍计忆名待智体性，非真实事。"未取牛言说"者，谓于一处时未熟习名言。"我何义彼此前见"不成者，因牛相于马等无故。
"不待名言随转共相智生"者，义为仅缘义相自性，离声相画故。"因不成"者，因于熟习名言等，牛等共相境成牛等声义，无不待智性故。此说于宗一分不成。
"同果"者，谓一智因。"二事"者，谓斑纹黄牛等相。"义近系"义为，自性一果作用性近。

།འདིས་ནི་འདི་སྐད་དུ་བརྡ་ལ་བྱང་བ་དག་ནི་བ་ལང་ལ་སོགས་པའི་སྒྲའི་དོན་གང་བརྗོད་པ་དང་འདྲེས་པ་ཉིད་དུ་རྟོགས་པར་འགྱུར་བ་དེ་ལ་ འདས་མ་ཐག་པའི་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་ཕྱོགས་སུ་བྱས་པ་ཡིན་གྱི།ཐམས་ཅད་ལ་མ་ཡིན་པ་དེ་བས་ན་ཕྱོགས་ཀྱི་ཕྱོགས་གཅིག་ལ་གཏན་ཚིགས་མ་གྲུབ་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པར་འགྱུར་རོ། །བརྡ་ལ་ལྟོས་པའི་སྤྱིའི་རྣམ་པ་ཅན་གྱི་ཤེས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་དག་ཀྱང་གསལ་བའི་རྒྱུ་ཅན་ཉིད་ ཡིན་གྱི་སྤྱི་དངོས་པོར་གྱུར་པའི་རྒྱུ་ཅན་ནི་མ་ཡིན་ནོ།།དེ་འདྲ་བའི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པ་གཅིག་ཏུ་འཛིན་པའི་རྒྱུར་གྱུར་པ་ཉིད་དུ་འདྲ་བའིའོ། །རང་གི་ཡུལ་ཅན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་རྣམ་པ་ཅན་མིག་ལ་སོགས་པའི་བློའོ། །ཅིའི་ཕྱིར་དེ་འདྲ་བའི་བློ་སྐྱེད་པར་བྱེད་ཅེ་ན། འབྲས་བུ་གཅིག་ བྱེད་པའི་ནུས་པ་སོ་སོར་ངེས་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ།རྒྱུ་རྣམས་ཀྱི་ནུས་པ་འདྲ་བ་དེ་ལ་སོ་སོར་ངེས་པའི་ཕྱིར་རོ། །གང་གིས་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་རྣམ་པ་གཅིག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་གང་གིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་བློས་སོ། །རྒྱུ་གཅིག་གི་ནུས་པ་སོ་ སོར་ངེས་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་བློ་རྣམས་ཀྱང་རྣམ་པ་གཅིག་རྟོགས་པ་སྐྱེད་པ་ལ་གཏན་ཚིགས་ཉིད་དུ་སྦྱར་བར་བྱའོ།།དེ་ནི་འབྲས་བུ་གཅིག་པ་ཅན་ཉིད་ཉེ་བར་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་བློ་ནི་རྣམ་པ་གཅིག་རྟོགས་པའི་འབྲས་བུ་ཅན་ཉིད་ཡིན་ཏེ། ཉམས་ སུ་མྱོང་བ་གཞན་དང་འདྲ་བ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།འདི་ཉིད་ནི་ཞེས་བྱ་བའི་ཇི་སྐད་དུ་བཤད་པའི་ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་བློའོ། །གང་གིས་རྣམ་པར་ཕྱེ་བ་ཡིས། །རིགས་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གསལ་བ་ནང་མི་འདྲ་བ་དག་ལས། ཐ་དད་པས་རིགས་ནི་གསལ་བ་འདྲ་བའི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བར་བྱེད་དོ། ། གསལ་བ་ལ་ཡོད་པའི་ཉེ་བ་གང་ཡིན་པའི་ཉེ་བ་དེ་གཅིག་གི་རྗེས་སུ་འཇུག་པའི་བློའི་རྟེན་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་དང་སྦྱར་པའོ། །ཇི་ལྟར་བ་ལང་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་དེ་ཉིད་འཆད་པར་བྱེད་དོ། །རྟ་ལ་སོགས་པ་ནི་རྟའི་ཁྱད་པར་རོ། །འོ་ན་འབྲས་བུ་གཅིག་པར་ནུས་པ་ཉིད་ཐ་དད་པར རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་ནི་བླ་སྟེ།དེ་ལྟ་ཡང་སྤྱི་དངོས་པོར་གྱུར་པ་ཉིད་གྲུབ་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར་འབྲས་བུ་གཅིག་བྱེད་པར་ནུས་པ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །དེའི་རྗེས་སུ་འགྲོ་ན་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ནུས་པའི་རྗེས་སུ་འགྲོ་ན་ནིའོ། །ནུས་པ་གཞན་གྱི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བའི་རྒྱུ་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་ ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་ལ་ནུས་པ་གཞན་གྱི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་རྒྱུ་མཚན་ཡོད་པ་ཞེས་བྱ་བར་ཚིག་རྣམ་པར་སྦྱར་རོ།

此说熟习名言者于牛等声义所说和合性了解，于彼作为刚过因支，非于一切，故非于宗一分因不成。
待名言共相智者亦是显现因性，非实共相因性。"如是"者，谓同为一执取因性相似。"自境"者，谓具经验相眼等智。
若问何故生如是智？故说"一果作用各别决定故"，因诸因功能相似于彼各别决定故。"由何自性一相"等中，"由何"者谓经验智。
"一因功能各别决定故"者，配为彼经验智等亦生一相了解之因性。"彼近一果性"者，谓经验智是一相了解果性，义为与余经验相似。
"此"者，谓如所说经验智。"由何分别故，类"者，谓由内不同显现差别，类随顺相似显现。配为"显现所有近性是一随转智依"。
"如牛"等为释彼。"马等"为马差别。若谓一果功能性异随行可尔，然成实共相性。故说"一果作用功能亦"等。
"随彼行"者，谓随功能行。"随余功能行因相"者，配为"于何有随余功能行因"。

།དེ་ལྟར་ན་ཅིའི་ཕྱིར་འབྲས་བུ་གཅིག་བྱེད་པར་ནུས་པས། གསལ་བ་ཐམས་ཅད་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་མ་ཡིན་ལ། འོན་ཀྱང་འགའ་ཞིག་ཁོ་ན་ཡིན། དེ་ལྟར་ན་འདིར་ནུས་པའི་ཁྱད་པར་གཞན་གྱི་ རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་ཡིན་པས།རྗེས་སུ་འགྲོ་བའི་རྒྱུ་མཚན་ནུས་པ་སྔ་མ་བརྟག་པར་བྱ་བ་ཡིན་ལ། དེ་ལ་ཡང་གཞན་ཡིན་པ་དེ་ལྟར་ན་ཐུག་པ་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །འགྱུར་བར་ནི་འདོད་མོད་ཀྱི་སྤྱི་ནི་གཟུང་བ་ཁོ་ན་ཡིན་ཏེ། དེ་བཟུང་དུ་ཟིན་ཀྱང་ངེས་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར་བཟུང་དུ་ཟིན་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་ ལ་སོགས་པ་སྨོས་པ་ལ།དེས་བྱས་པ་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གསལ་བ་ལ་ཤེས་པ་དང་བརྗོད་པ་འཇུག་པ་སྤྱིས་བྱས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། བདག་ཉིད་ངེས་པ་མ་ཡིན་པ་དེ་ལྟར་ན་འདིར་ཤེས་པ་དང་བརྗོད་པའི་རྒྱུ་མཚན་དུ་མི་འགྱུར་རོ། །ཇི་ལྟར་དབང་པོའི་ངོ་བོ་རང་ཉིད་མཐོང་བ་པོ་ཡོད་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི། དབང་པོ་ལས་འདས་པའི་དོན་མཐོང་བ་བསྐལ་བ་ཡོད་ནའོ། །ཇི་སྐད་བཤད་པ་ལས་བཟློག་གང་། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་ལ་རྣམ་པ་ཇི་ཙམ་བསྟན་པ་དེ་ལས་བཟློག་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དེ་ཉིད་ནི་བརྗོད་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པ་གང་ཡིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་འཆད་པར་བྱེད་དོ། ། དངོས་པོ་མེད་པ་ལ་དམིགས་པའི་བློའི་ཉེ་བར་ལེན་པ་ལ། དངོས་པོ་མེད་པའི་ཉེ་བར་ལེན་པ་ཅན་ཞེས་བརྗོད་ཀྱི། དངོས་པོ་མེད་པ་ཡང་འགའ་ཞིག་གི་ཉེ་བར་ལེན་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །སྣང་བའི་དོན་མི་དམིགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དགག་པར་བྱ་བ་འདོད་པ་ནི་ཡུལ་དེ་ལ་གཅིག་ཏུ་མེད་པར་འདོད་པ་ཉིད ཀྱི་ཕྱིར་རོ།།སྐྱེ་བ་དང་ལྡན་པ་མེད་པ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཅིག་ཏུ་དངོས་པོ་མེད་པའི་ཆོས་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །མི་དམིགས་པ་ཙམ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དམིགས་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱིར་གྱུར་པ་ཞེས་བྱ་བ་འདིས་ཁྱད་པར་དུ་མ་བྱས་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟ་བུར་གྱུར་པ་ནི་ཡོད་ན་ཡང་རང་ བཞིན་ལ་སོགས་པས་བསྐལ་པ་ཡོད་པ་སྲིད་པ་དེ་ལྟར་ན་གཉི་གའི་ཆོས་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་ལ་ཡང་ཡོད་པ་དང་མེད་པ་སྲིད་པ་དེ་ལྟར་ན་གཉི་གའི་ཆོས་ཡིན་ནོ།།བརྗོད་བྱ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཏན་ཚིགས་དེ་དག་གིས་གཞན་གྱི་གཏན་ཚིགས་འགལ་བ་མི་འཁྲུལ་པ་ ཅན་དུ་བརྗོད་དོ་ཞེས་འགའ་ཞིག་དོགས་པར་འགྱུར་བ་དེ་བསྩལ་བའི་ཕྱིར།དེས་ཀྱང་འགལ་བ་མི་འཁྲུལ་པ་ཅན་ཉིད་མ་བསྟན་ཏོ་ཞེས་སྨོས་སོ། །བརྗོད་བྱ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་དངོས་པོའི་སྟོབས་ཀྱིས་འོངས་པ་དེའི་ཕྱིར་གཞན་གྱི་གཏན་ཚིགས་ནི་མ་ཡིན་ནོ།

如是，为何一果作用功能不随行一切显现，而仅随行某些？如是此中由随行余功能差别，应观察前功能为随行因，于彼亦有余，如是成无穷。
虽许成无穷，然共相唯所取，虽已取亦非决定。故说"虽已取"等。"非彼所作"者，谓显现智说转非共相所作，因自体非决定故，如是此中不成智说因。
"如根体自见者有"者，谓有超根境见障。"如所说相违何"者，义为于共相相中所说几相之相违。彼即由"非所说何"等而释。
无事所缘智之所取，说为无事所取，然无事非某所取。"现义不得"者，因所破所欲于彼处一向无所欲故。
"无生性"等者，因一向无事法性故。"唯不得"者，谓未被"成所得相"此所限定，如是有时由自性等障碍可有，如是二俱法。于"性"等亦有无可有，如是二俱法。
"因所诠故"者，为遣除有疑"由彼等因说他因相违不错"，故说"彼亦未显相违不错性"。所诠性等由事力而来，故非他因。

།དེ་ལྟར་ན་གལ་ཏེ་བརྒྱུད་པས་དངོས་ པོའི་རྟེན་ཅན་སྤྱིའི་ཤེས་པ་དངོས་པོའི་རྗེས་སུ་བྱེད་པ་དེ་ལྟར་ན་ཡང་དེ་ཙམ་གྱི་དངོས་སུ་དངོས་པོའི་ཡུལ་ཅན་དུ་གྲུབ་པ་ཉིད་མ་ཡིན་ཞིང་།དངོས་སུ་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་དོན་ཡོད་པ་དང་མེད་པའི་རྗེས་སུ་བྱེད་པར་བརྗོད་པར་མི་ནུས་ཏེ། དེ་ལྟ་བུར་གྱུར་པ་ནི་ཕྱིར་རྒོལ་བ་ལ་མ་གྲུབ་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །དོན་ བྱེད་པར་མི་ནུས་པ་དང་འདྲ་བའི་བདག་ཉིད་དང་སྒྲའི་ཡུལ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་སྔར་དཔྱད་པ་འཇུག་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་སྤྱི་ལ་ཡང་དཔྱད་པ་འཇུག་པ་ཉིད་མ་ཡིན་ནམ།དེ་ཡང་རང་གི་མཚན་ཉིད་གཅིག་པུ་དཔྱད་པར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བརྗོད་ན་ཕན་ཚུན་འགལ་བར་ འགྱུར་རོ་ཞེས་བསམས་པའོ།།དེ་ལྟར་ན་འགའ་ཞིག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་སྤྱི་དངོས་པོར་སྨྲ་བས་སྤྱི་དངོས་པོ་ཉིད་དུ་ཁས་ལེན་པ་ན་དོན་གྱིས་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཡིན་པར་ཁས་ལེན་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་དངོས་པོ་ཉིད་ཡིན་ན། དེ་ལ་ལར་གདོན་མི་ཟ་བར་རུང་བ་ཉིད་འདོད་པར་བྱ་བ་ཡིན་པ་དེ་ ལྟར་ན་ངོ་བོ་ངེས་དེའི་རང་བཞིན་ལས་ལྡོག་པ་ཡིན་ཏེ།ངོ་བོ་དེ་ཙམ་ཡང་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཡིན་ནོ། །དེ་བས་ན་དེ་ལ་ཅི་དངོས་པོ་ཉིད་ཡོད་པ་ཡིན་ནམ། འོན་ཏེ་མ་ཡིན་ཞེས་དཔྱོད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་སྒོ་ནས་ཡིན་ནོ། །དེ་ཉིད་ནི་དེས་ན་ཅི་དེ་འགའ་ཞིག་ལ་རུང་ བའམ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ།།དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་མེད་པ་ཉིད་དུ་ངེས་པ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྟོགས་པ་པོས་མེད་པའི་སྒོ་ནས་སྤྱི་ངེས་པ་ལ་དཔྱོད་པ་ཅིར་ཡང་མི་རུང་ངོ་། །ཡུལ་རྣམ་པ་གཉིས་གསུངས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སློབ་དཔོན་ཕྱོགས་ཀྱི་གླང་པོས་འདི་ལྟར་མཚན་ཉིད་གཉིས་ནི་གཞལ་བྱ་ ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་དེའི་བཤད་པ་མཛད་པ་ན་རང་དང་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་དག་ལས་གཞན་པའི་གཞལ་བྱ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་གསུངས་སོ།།དེ་སྐད་དུ་སློབ་དཔོན་གྱིས་གསུངས་པས་རང་གི་མཚན་ཉིད་ལས་གཞན་པའི་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་ཀྱང་གཞལ་བྱ་ཉིད་དུ་འདོད་དོ་ཞེ་ན། རང་གི་མཚན་ཉིད་ལས་ ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ལན་འདེབས་པར་བྱེད་དེ།རང་གི་མཚན་ཉིད་ལས་གཞན་པའི་སྤྱིའི་ཞེས་བྱ་བ་གཞལ་བྱ་རང་རྒྱུད་དུ་ཡོད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་དགོངས་པ་འདིས་སློབ་དཔོན་གཞལ་བྱ་གཉིས་ཉིད་བཞེད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་རོ། །འདིར་བསྡུས་པའི་དོན་ནི་སྤྱི་ཡང་དེ་ཡིན་ལ་མཚན་ ཉིད་ཀྱང་ཡིན་པ་དེ་བས་ན་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་དེ།དེ་གཞལ་བྱ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་སློབ་དཔོན་གྱི་དགོངས་པ་ནི་མ་ཡིན་གྱི་འོན་ཀྱང་མངོན་སུམ་གྱི་རྟོགས་པའི་དུས་ན་རང་གི་ངོ་བོ་དང་མཚན་ཉིད་དང་མཚན་མ་དོན་བྱེད་ནུས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཡིན་ནོ།

如是，若间接依事共相智随事，然仅此不能成立为直接缘事境，不能说直接随因义有无。如是者于敌论者不成故。
"如无作用功能自性及声境"等，由前观察转故，于共相亦应转观察，彼亦唯自相应观察，岂非相违？此为所思。
"如是某"者，谓说共相实事论者许共相为实时，义许为自相。如是若是事，于彼处必应许可性，如是性定彼自性转异，彼性量亦是自相。
故于彼有事性耶？抑或非耶？此观察是从自相门。即此故说"故彼于某可耶"等。
"若非尔于无性定"者，谓了解者从无门定解共相时任何观察皆不应理。
"说二境"者，谓阿阇黎陈那如是解释"二相是所量"时说：除自相共相外无余所量。
若谓由阿阇黎如是说故，许除自相外共相亦是所量。以"自相"等答，配为：阿阇黎非以"除自相外共相"谓独立所量之意许二所量。
此摄义：共相亦是彼亦是相故名共相，彼是所量，非阿阇黎意，然于现量了解时，自体相及能作用者是自相。

།དེ་བཞིན་དུ་རྗེས་སུ་དཔག་པའི་ རྟོགས་པའི་དུས་ན་དེའི་ངོ་བོར་ཞེན་པ་ཅན་གྱིས་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པའི་དངོས་པོའི་མཚན་ཉིད་དང་མཚན་མའི་དོན་བྱེད་པར་ནུས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་ཡིན་ནོ་ཞེས་དོན་གཞན་གྱི་སྒོ་ནས་གཞལ་བྱ་རྣམ་པ་གཉིས་རྣམ་པར་བཤད་པ་ཡིན་ནོ།།དེ་བས་ན་མངོན་སུམ་དང་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་ པ་དག་ལས་གཞལ་བྱ་གཞན་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཇི་སྲིད་དུ་བཤད་པ་དེ་སྲིད་དུ་རང་དང་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་ཅན་ལས་གཞན་མ་ཡིན་ནོ།།དེ་ཉིད་ནི་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་རང་གི་ངོ་བོ་མངོན་སུམ་གྱི་ཤེས་པས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་གསལ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ། མངོན་སུམ་གྱི་ཤེས་ པས་རང་གི་ངོ་བོ་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་རང་གི་ངོ་བོ་དང་མཚན་ཉིད་ཅེས་བྱ་བའི་དབང་དུ་བྱས་ནས།མངོན་སུམ་ཞེས་བྱ་བའི་དངོས་པོ་གཅིག་རང་གི་མཚན་ཉིད་དུ་བཤད་དོ། །དེ་ཉིད་ལས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དངོས་པོ་ཉིད་ལའོ། །སྤྱི་བཤད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་བཤད་དོ་ཞེས་ཁོང་ནས་དབྱུང་ ངོ་།།མཚན་ཉིད་བརྗོད་པའི་རྒྱུ་ནི་དེའི་ངོ་བོར་ཞེན་པས་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་སྤྱི་སྣང་བར་སྒྲོ་བཏགས་པ་དེའི་ཕྱིར་ཉེ་བས་དེའི་མཚན་ཉིད་དུ་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ། །དོན་བྱེད་པ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་དེ་ཉིད་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྤྱི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ལའོ། །འདི་ནི་ཁས་བླངས་ནས་སྨྲས་པ་ཡིན་གྱི་ བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ།།དེའི་ཡུལ་གྱི་དོན་རྟོགས་པས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྗེས་སུ་དཔག་པའི་ཡུལ་གྱི་དོན་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དུས་ཕྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྤྱི་རྟོགས་པ་ལས་དུས་ཕྱིས་མེའི་རང་གི་མཚན་ཉིད་ལ་འཇུག་པར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །འཇུག་ པར་མི་འགྱུར་ཏེ་ཞེས་པ་ནི།སྔར་སྤྱི་ལ་འཇུག་པར་ཁས་བླངས་ནས་ཕྱི་རོལ་གྱི་མེ་ལ་སོགས་པ་ལ་འཇུག་པ་བཀག་པ་ཡིན་ལ་ད་ལྟར་ནི་སྤྱི་ལ་ཡང་འཇུག་པ་བཀག་པ་ཡིན་ནོ། །དུས་ཕྱིས་མེ་ལ་འཇུག་པར་མི་འགྱུར་བའམ་ཞེས་བཤད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ལ་དཔེ་ནི་བུམ་པ་ཡོངས་སུ་བཅད་ནས་ཞེས་ བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཡིན་ཏེ།ཇི་ལྟར་བུམ་པ་ཡོངས་སུ་བཅད་ནས་བུམ་པ་ཡོངས་སུ་བཅད་བར་ཞེན་པ་དང་ལྡན་པ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་དོན་སྣམ་བུ་ལ་འཇུག་པར་མི་འགྱུར་བ་དེ་དང་འདྲ་བར་སྤྱི་ཡོངས་སུ་བཅད་ནས། བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་དོན་རང་གི་མཚན་ཉིད་ལ་འཇུག་པར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དཔེས་ མཚོན་པའི་དོན་ཡིན་ནོ།།རྗེས་སུ་དཔག་པ་ལས་ཀྱང་འཇུག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བཟློག་པ་བསྟན་པའོ། །གཉིས་པ་གཞན་གྱི་ངོ་བོར་རྟོགས་པ་འཁྲུལ་པ་དག་ཏུ་བཞེད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ལས་གཞན་པའི་རྟོགས་པ་གཉིས་པ་ འཁྲུལ་པ་ར་བཞེད་པ་གང་ཡིན་པ་དེའོ།

如是，于比量了解时，由执著彼体者所了知的隐蔽事物之相及能作用者，是共相。此从异门分别解说二种所量。
故说"除现量及隐蔽外无余所量"时，即是除自相共相外无他。即此由"自相自体现量智"等而明，由现量智了知自体故，依自体及相之义，说一现量事为自相。
"即彼"者，谓于事。"说共"者，应补"说共相"。说相之因说"由执著彼体"，因于共相现起增益故，由近说为彼相。
"于所成作用彼"者，谓于所成共相。此是承许而说，实无少许所成。"由了知彼境义"者，谓由了知比量境义共相故。
"后时"者，义为从了知共相后时不趣入火自相。"不趣入"者，先许趣入共相而遮趣入外火等，今亦遮趣入共相。
于"后时不趣入火"所说者，其喻为"遍计瓶已"等。如遍计瓶已，具执著遍计瓶者不趣入所成义毛毯，如是遍计共相已，不趣入所成义自相，此为喻所表义。
"从比量亦趣入"者，显示相违。"许第二了知为异体错乱"者，谓除自相分别外第二了知许为错乱。

།རྒྱུ་གང་གིས་དེ་འཇུག་པ་ཡིན་ཞེ་ན། གཞན་གྱི་ངོ་བོར་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། སྤྱིའི་ངོ་བོས་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དེའི་གསལ་བའི་ངོ་བོར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེའི་རང་གི་མཚན་ཉིད་དུ་སྟེ། རྣམ་པར་རྟོག་པའི་རྗེས་སུ་དཔག་པའི་གཟུང་བའི་རྣམ་པའི་སྒོ་ནས་རང་གི་ མཚན་ཉིད་དུ་ཞེན་པས་རྟོགས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།རྟོགས་པ་པོའི་ཞེན་པའི་དབང་གིས་དེ་གསལ་བའི་ངོ་བོར་རྟོགས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བརྗོད་ཀྱི། དེ་རྟོགས་པ་ནི་དེ་མ་ཡིན་ཏེ། ཡང་དག་པར་མ་ཡིན་པའི་རྣམ་པ་འཛིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །འཁྲུལ་པ་ཡང་ ཞེས་བྱ་བའི་མདོའི་ཚིག་དེ་དང་།སྨིག་རྒྱུ་ལ་སོགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྤེལ་ནས་བཤད་པ་ཡིན་ཏེ། སྨིག་རྒྱུ་ལ་སོགས་པའི་ཡུལ་ཅན་གྱི་ཤེས་པ་ལ་སྨིག་རྒྱུ་ལ་སོགས་པའི་སྒྲས་བསྟན་ཏོ། །དེ་ལྟར་ན་ཆུར་འཁྲུལ་པའི་རྒྱུ་འབྱུང་བའི་ཁྱད་པར་ལ་སྨིག་རྒྱུ་ལ་སོགས་པའི་སྒྲས་བརྗོད་དོ། །དེ་སྐད་དུ་ཇི་ ལྟར་སྨིག་རྒྱུ་ལ་སོགས་པའི་ཡུལ་ཅན་གྱི་ཤེས་པ་འཁྲུལ་པ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཚད་མ་མ་ཡིན་པ་དེ་དང་འདྲ་བར་རྗེས་སུ་དཔག་པའི་ཤེས་པ་ཡང་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པར་འགྱུར་རོ།།འགྱུར་བར་འདོད་མོད་ཀྱི་སྤྱི་དོན་བྱེད་པ་ལ་ནུས་པ་མེད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་དེ་ལ་དོན་དུ་ཞེན་པས་འཇུག་པ་དེ་ཚད་མར་ནི་མི་འགྱུར་ ན།སྤྱིའི་རྣམ་པ་དེས་ཀྱང་རང་གི་མཚན་ཉིད་རྟོགས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་བས་ན་དེ་ཉིད་ལ་དེ་ཚད་མ་ཉིད་ཡིན་པ་གང་གིས་བཟློག་།དེ་ལྟར་ན་རྟོགས་པ་འདི་བསལ་བའི་དོན་དུ་འཁྲུལ་པའང་ཞེས་བྱ་བའི་འང་གི་སྒྲ་བྱས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཉིད་ནི་འང་གི་སྒྲས་ནི་སྤྱིའི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་འཆད་པར་བྱེད་དེ། རྣམ་པ་གཞན་གྱིས་གཞན་རྟོགས་པ་འགལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་རྟོགས་པས་དེ་རྟོགས་པ་ལ་གཞན་གྱི་ངོ་བོ་མ་ཡིན་པས་ཁྱབ་པ་ཡིན་ལ། དེ་དང་འགལ་བ་ཡང་གཞན་གྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་པ་དེ་ལྟར་ན་ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་འགལ་བ་དམིགས་པའོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཚད་མ་ཉིད་ལ་མ་འཁྲུལ་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཁྱབ་པ་ཡིན ལ་དེ་དང་འགལ་བ་ཡང་འཁྲུལ་པ་ཡིན་པ་དེ་ལྟར་ན།སྦྱོར་བ་གཉིས་པ་ཡང་ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་འགལ་བ་དམིགས་པ་ཉིད་ཡིན་ལ་སྦྱོར་བ་དེ་དག་ཀྱང་ཐལ་པ་བསྒྲུབ་པ་ཡིན་ནོ། །རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་བསམ་པ་ཅན་གྱི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ནི་ཚད་མ་ཉིད་ཡིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རང་གི་མཚན་ཉིད་དུ་ཞེན་པ་ དང་ལྡན་པའོ།།དེ་ལྟར་ན་རང་གི་མཚན་ཉིད་རྟོགས་པའི་བསམ་པ་ཉིད་ཀྱི་རྗེས་སུ་དཔོག་པ་པོ་འཇུག་པར་འགྱུར་རོ།

若问由何因趣入？说"异体"者，义为共相体。"彼显现体"者，谓彼自相，义为由分别比量所取相门执著自相而了知者是自相。
由了知者执著力说彼为显现体而了知，然彼了知非彼，因取非真实相故。
"错乱亦"此经文与"阳焰等"相连而说，以阳焰等境智以阳焰等声显示。如是以阳焰等声说水错乱因大种差别。
如是将显示：如阳焰等境智因是错乱故非量，如是比量智亦然。虽许尔，然共相于作用无能故，于彼执为义而趣入非成量，然由彼共相相亦了知自相。
故于彼体何能遮彼为量性？如是为遣此了知故作"错乱亦"之"亦"字。即此由"以'亦'声共相"等而释，因以异相了知异相相违故。
由彼了知了知彼，遍非异体性，与彼相违亦是异体性，如是为能遍相违所得。如是于量性以不错乱性遍，与彼相违亦是错乱，如是第二结合亦是能遍相违所得，彼等结合亦是能成应成。
"具自相意乐比量是量性"者，谓具执著自相。如是由自相了知意乐，推度者当趣入。

།བསམ་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་འཇུག་པས་ཀྱང་བསམ་པ་དང་མཐུན་པར་རང་གི་མཚན་ཉིད་རྟོགས་པ་དེའི་ཕྱིར་ཅི་ལྟར་ན་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཚད་མ་ཉིད་དུ་མི་འགྱུར། གཞན་དག་ནི་ སེམས་པར་བྱེད་པས་ན་བསམ་པ་སྟེ།ཕྲད་པ་པ་ཡིན་པར་སྨྲ་སྟེ། རང་གི་མཚན་ཉིད་དང་ཕྲད་པའི་ཕྱིར་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཚད་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དེ་བས་ན་ཚད་མ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་འཁྲུལ་པ་མ་ཡིན་ནོ། །གང་གི་ཕྱིར་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཡུལ་ཅན་རྗེས་སུ་དཔག་པའི་ཚད་མ་ ཉིད་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར།རང་གི་མཚན་ཉིད་རྟོགས་པ་ཁོ་ན་རྗེས་སུ་དཔག་པའི་ཚད་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་བས་ན་རང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་རྟོགས་པ་ཡིན་པ་དེ་ལྟར་ན་བཟློག་པའི་སྦྱོར་བ་བྱས་པ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་དེ་འདྲ་བ་དེ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྒྲུབ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དོན་གང་ལ་ཞེན་པས་སྐྱེས་བུ་འཇུག་ པའི་དོན་དེ་ལ་འཁྲུལ་པའི་ཤེས་པ་མི་སླུ་བ་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ལྟར་ན།འཁྲུལ་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཚད་མ་མ་ཡིན་པར་སྦྱོར་བ་གཉིས་པ་འདི་ལ་གལ་ཏེ་སྒྲུབ་པར་འགྱུར་ན་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ཐལ་བ་དང་པོ་ཉིད་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་ཞིག་གང་ལས་གཞན་གྱི་ངོ་བོ་ཡིན་པ་དེ་ནི་རྟོགས་པ་ན་རྟོགས་པར་ མི་འགྱུར་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་སྟེ།གལ་ཏེ་ངོ་བོ་གཞན་རྟོགས་པ་ན་ངོ་བོ་གཞན་རྟོགས་པར་ཞེན་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་དེ་ལྟར་སྒྲུབ་པ་དེའི་ཚེ་མ་ངེས་པ་ཉིད་ཡིན་ཏེ། འཁྲུལ་པར་ངོ་བོ་གཞན་འཛིན་པ་ན་ཡང་ངོ་བོ་གཞན་དུ་ཞེན་པ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཉིད་ནི་འདི་ལྟར་དེ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ སོགས་པས་སྟོན་ཏོ།།བཟློག་པའི་སྦྱོར་བ་དང་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་ཚད་མ་ཡིན་པ་དེ་ནི་འཁྲུལ་པར་མི་འགྱུར་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་སྟེ། ནོར་བུའི་འོད་ལ་ནོར་བུའི་བློས་མ་ངེས་པ་ཡིན་ཏེ། ནོར་བུའི་འོད་ལ་ནོར་བུའི་བློ་འཁྲུལ་པ་ཉིད་ཡིན་ན་ཡང་ནོར་བུའི་དངོས་པོ་ལ་མི་སླུ་བའི་སྒོ་ནས་ཚད་ མ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།།དེ་ལྟར་ན་མི་སླུ་བའི་ཕྱིར་ཚད་མ་ཉིད་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཚད་མའི་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་ནོར་བུའི་འོད་ལ་ནོར་བུའི་བློ་ལ་ཡོད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་བས་ན་དེ་ཉིད་ཚད་མ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་དེ་ལྟ་ན་ནི་མངོན་སུམ་དང་རྗེས་སུ་དཔག་པ་མ་གཏོགས་པའི་ ཚད་མ་གསུམ་པ་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ།།འདི་ལྟར་རེ་ཞིག་ནོར་བུའི་འོད་ལ་ནོར་བུའི་བློ་མངོན་སུམ་དུ་གྱུར་པ་མ་ཡིན་ཏེ། འཁྲུལ་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་དང་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་བཅས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་དང་། མངོན་སུམ་ཡང་དེ་ལས་བཟློག་པ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཡང་མ་ཡིན་ ཏེ་རྟགས་ལས་སྐྱེ་བ་མེད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ།

如意趣而趣入，亦随意趣了知自相，故何故比量不成量？
他人说："意趣"谓思维，说是接触者，义为因与自相接触故比量是量。故由是量故非错乱。
由自相境比量是量故，唯了知自相是比量量。故了知为自体性，如是作相违结合。
若说"彼如是非有"为能成者，义为于执著趣入义境，错乱智无不欺，如是错乱者非量，若于第二结合成立。
"于初应成"者，谓"若某从某异体，彼于了知时不成了知"等。若成立异体了知时无执著异体了知，尔时不定，因于错乱取异体时亦见执异体故。即此由"如是彼"等而显。
"初相违结合"者，谓"若是量则非错乱"等，由宝光宝觉不定，因宝光宝觉虽是错乱，然由于宝事不欺门是量故。如是由不欺故是量，此量共相于宝光宝觉有。故彼即是量。
若尔，当得除现量比量外第三量。如是，且宝光宝觉非成现量，因是错乱故，具分别故，现量亦与彼相违故。亦非比量，因无从因生故。

།ཚད་མ་ཉིད་མ་ཡིན་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། དངོས་པོ་ལ་མི་སླུ་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། འདིར་བརྗོད་པ་ཚད་མ་གཞན་དུ་ཐལ་བ་མ་ཡིན་ཏེ། རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཉིད་ཀྱི་ནང་དུ་འདུ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་ན་རྗེས་སུ་དཔག་པའི་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་ནི་འདི་ཡིན་ ཏེ།ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པའི་དོན་གཞན་འབྲེལ་པ་ལས་རྟོགས་པ་ནི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་དེ་མ་ཐག་ཏུ་རྣམ་པར་འཇོག་པར་འགྱུར་རོ། །འདིར་ཡང་ནོར་བུ་ལ་ནོར་བུའི་འོད་ཀྱི་འབྲེལ་པ་དེའི་འབྲས་བུ་ཉིད་ལས་ནོར་བུའི་འོད་དེ་ལ་ནོར་བུའི་འཁྲུལ་པ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་བས་ན་འབྲས་ བུའི་རྟགས་ལས་སྐྱེས་པའི་ཕྱིར་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ།།དེ་ལྟར་ན་ནོར་བུའི་འོད་ལ་དང་པོར་མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྐྱེ་སྟེ། གང་གི་ཕྱིར་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཁོ་ན་རྟགས་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་འབྲས་བུའི་རྟགས་ཀྱི་རང་གི་ངོ་བོ་རྟོགས་པ་ཡིན་ནོ། །ཇི་སྐད་དུ་དོན་གྱི་དོན་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་ཕྱོགས་ དང་གཏན་ཚིགས་བརྗོད་པའི་ནུས་པ་དོན་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་གསུངས་པ་ལྟ་བུའོ།།དེ་ལྟར་ན་དེའི་བདག་ཉིད་དང་དེ་ལས་བྱུང་བ་གོ་བར་བྱེད་པ་ཉིད་དུ་གནས་པ་ཡིན་གྱི། གཞན་གྱིས་ཀུན་དུ་བརྟགས་པའི་རྟགས་དེའི་བདག་ཉིད་དང་དེ་ལས་བྱུང་བའི་དོན་ཉིད་དུ་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་ཇི་ལྟར་ན་རང་ གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་ཡིན་ཞེ་ན།དེ་ཉིད་ཀྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མི་སྨྲའི། འོན་ཀྱང་དེའི་རིགས་ཅན་གྱི་རང་གི་མཚན་ཉིད་གཞན་དང་ངོ་། །དེ་སྐད་དུ་དེའི་རིགས་ཅན་ཞེས་བྱ་བ་ཡང་ཁྱད་པར་དུ་བརྗོད་པར་འདོད་པ་མ་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་ཡིན་ནོ་ཞེས་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་བས་ན་རིགས་མཚུངས་ པའི་རང་གི་མཚན་ཉིད་རིགས་མི་མཐུན་པ་ལ་སོགས་པའི་ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་སྤྱི་ཞེས་བརྗོད་དོ།།གང་ལ་ཡང་བྱས་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་ལྡོག་པས་ཐ་དད་པར་རྣམ་པར་གཞག་པ་དེ་ལ་ཡང་ཆོས་དང་ཆོས་ཅན་གྱི་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་ནི་རྨོངས་པ་ལ་བསྟན་པའི་ཐབས་སུ་བརྗོད་པའི་དོན་ཡིན་གྱི་གོ་བར་ བྱེད་པ་ནི་རྟགས་ཀྱི་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ།།དེ་སྐད་དུ་ཆོས་དང་ཆོས་ཅན་ཉིད་དུ་ཐ་དད་པ་བློའི་རྣམ་པས་བྱས་པ་ཡིན་གྱི་དོན་ཀྱང་ནི་མ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་གསུངས་སོ། །དུ་བའི་རྟགས་ལས་རྟགས་ཅན་གྱི་ཤེས་པ་སྐྱེ་བ་དུ་བ་ཉིད་ལ་མེར་སྒྲོ་བཏགས་ནས་འཇུག་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །འོ་ན་ཅི་ ཡིན་ཞེ་ན།ས་ཕྱོགས་གཞན་ལའོ། །གལ་ཏེ་ནོར་བུ་ལ་འཁྲུལ་པ་ཡང་ནོར་བུའི་འོད་ཅེས་བྱ་བའི་རྟགས་དེ་ཉིད་ལ་རྟགས་ཅན་སྒྲོ་འདོགས་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ཞེ་ན། དེ་ལས་ཅིར་འགྱུར། འདི་ཙམ་གྱིས་འབྲེལ་བ་ལས་བྱུང་བ་ཉིད་ཉམས་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ།

若谓非非量，因于事不欺故。此答：不成其他量过，因摄入比量中故。如是比量共相即是：由隐蔽义他相系属而了知是比量，如是当即安立。
此中亦由宝与宝光系属之果性，于彼宝光生宝错乱。故由果相生故即是比量。
如是于宝光先生眼识，由唯自相是因故，即由果相了知自体。如说"由了知义义故，说宗因功能非义"。
如是住为能令了知彼体及从彼生，非由他遍计因成彼体及从彼生义。
若问何故自相有随行？不说"由彼体"，然由彼类自相与他。如是说"彼类亦非欲说差别即是彼"。
故说同类自相具异类等差别为共相。于任何所立作性等返体差别者，法与有法分别是为示愚者方便义，然能了知唯是因自相。
如说"法与有法异体由觉相作，然非义"。由烟因生因相智，非于烟体增益为火而趣入。若尔云何？于余方处。
若谓于宝错乱亦非于宝光因体增益因相耶？有何过？仅此不坏从系属生性。

།འདིར་ཡུལ་ལ་འཁྲུལ་པ་ལྷག་པ་ ཡོད་དོ་ཞེས་དེ་ཙམ་ཞིག་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ།ཕྱོགས་དེ་ཉིད་ཁོ་ན་ལ་ནོར་བུ་དང་ཕྲད་པར་བྱེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཚད་མར་ནི་མི་འགྱུར་མོད་ཀྱི། ནོར་བུ་ཙམ་དང་ཕྲད་པར་བྱེད་པ་ལ་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཉིད་ཡིན་པ་གང་གིས་བཟློག་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་འཁྲུལ་པ་ཉིད་ཡིན་པར་བཞེད་དོ། །གལ་ཏེ་ནོར་ བུར་འཁྲུལ་པ་ལ་རྗེས་སུ་འཕྲོ་བ་དང་ལྡོག་པ་དྲན་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན།གལ་ཏེ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་དེ་ཙམ་གྱི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཉིད་མ་ཡིན་པ་མ་ཡིན་ཏེ། གང་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དང་ལྡོག་པ་དྲན་པ་ཉིད་མེད་པར་མོད་ལ་དུ་བ་ལས་མེ་རྟོགས་པར་འགྱུར་བ་དེའི་ཚེ། ཅི་ཤེས་པ་དེ་རྗེས་སུ་དཔག་པའི་ ཤེས་པ་ཡིན་པར་མི་འདོད་དམ།དེ་ཚུལ་གསུམ་པའི་རྟགས་ལས་སྐྱེས་པ་ཡིན་པ་དེ་ལྟར་ན། དེ་ཙམ་གྱི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཞེས་སྨྲའོ། །གལ་ཏེ་ནོར་བུའི་འོད་ལ་ནོར་བུར་འཁྲུལ་པ་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཉིད་ཡིན་ན། ཇི་ལྟར་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཚད་མ་ཉིད་དུ་འཇོག་པ་ན། ནོར་བུ་སྒྲོན་མའི་འོད་དག་ལ་ ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་དཔེར་བྱེད།རྗེས་སུ་དཔག་པ་སྤྱིར་མི་སླུ་བར་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ལ་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཉིད་དཔེ་ཉིད་དུ་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །འདི་ནི་སྐྱོན་མ་ཡིན་ཏེ་འདི་ལྟར་ནོར་བུར་འཁྲུལ་པ་ལ་འཁྲུལ་པ་ཉིད་ཡིན་ན་ཡང་དངོས་པོ་ལ་མི་སླུ་བ་ཙམ་དུ་འདོད་ཅིང་། དུ་བ་ལ་སོགས་པའི་རྟགས་ ལས་སྐྱེས་པའི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་འདི་ནི་མ་འཁྲུལ་པ་ཉིད་དང་དངོས་པོར་སྣང་བ་ཉིད་ཡིན་ཏེ།དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་མི་སླུ་བ་ཉིད་དུ་མི་འགྱུར་རོ། །དེ་བས་ན་ནོར་བུར་འཁྲུལ་པ་དཔེ་ཉིད་དུ་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །གཉིས་པ་ལ་ཡང་མ་གྲུབ་པ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་ཞིག་གང་གི་རྟོག་ པ་ཡིན་པ་དེ་ནི་དེའི་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་འགྱུར་ཏེ་ཞེས་བྱ་བའི་བཟློག་པའི་སྦྱོར་བ་གཉིས་པ་དེ་ལ་གཏན་ཚིགས་མ་གྲུབ་པ་ཡིན་ཏེ།རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཡང་རང་གི་མཚན་ཉིད་རྟོགས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་གཏན་ཚིགས་མ་གྲུབ་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །བརྗོད་བྱ་ཉིད་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བའི་གཏན་ཚིགས་ཀྱིས་བསྟན་ཟིན་ ཏོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི།རྣམ་པར་རྟོག་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་གཟུང་བ་བརྗོད་བྱ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང་དོན་བྱེད་པར་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་དངོས་པོ་ཉིད་དུ་མེད་པ་བསྟན་ཟིན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །ཐལ་བ་བཟློག་པ་དག་ལ་དེ་ཉིད་མ་ངེས་པ་ཉིད་དུ་སྟོན་པར་བྱེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐལ་བ་དང་ བཟློག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཟླས་དབྱེ་བའོ།

此中当说境有余错乱，虽由与彼方宝接触故不成量，然于仅与宝接触为比量，何能遮？许一切比量皆是错乱。
若谓于宝错乱无随行返体忆念，虽无彼量非非比量。如当无随行返体忆念时由烟了知火，彼时岂不许彼智为比量智？由彼三相因生故，说彼量为比量。
若宝光宝错乱是比量，云何安立比量为量性时，以"于宝灯光等"为喻？于成立比量普遍不欺时，不应以比量为喻。
此非过失，如是于宝错乱虽是错乱，然许仅于事不欺，此由烟等因生比量是不错乱及显现事性，若非尔不成不欺性。故说宝错乱为喻。
"于第二亦不成"者，谓于"若某是某了知，彼成彼体性"第二相违结合，因不成，因比量亦了知自相故，因不成。
"由所诠故因已显"者，由分别识所取是所诠故，及不能作用故等，已显无事性故。
"于应成返显彼不定"者，应成与返为分别。

།གང་འཁྲུལ་པ་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཚད་མ་མ་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་མིག་སེར་ཅན་གྱིས་སེར་པོར་མཐོང་བ་ལྟ་བུའོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཐལ་བ་གཉིས་པ་གང་ཡིན་པ་དང་། གང་ཚད་མ་ཡིན་པ་དེ་ནི་འཁྲུལ་པར་མི་འགྱུར་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་བཟློག་པ་གང་ ཡིན་པ་དེ་དག་ནི་མ་ངེས་པ་ཉིད་དུ་སྟོན་པར་བྱེད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།དེ་ལྟར་ན་ནོར་བུའི་འོད་ལ་ནོར་བུའི་བློ་འཁྲུལ་པ་ཉིད་ཡིན་ན་ཡང་ཚད་མ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཐལ་བ་མ་ངེས་པ་ཡིན་ཞིང་། ཚད་མ་ཉིད་ཡིན་ན་ཡང་འཁྲུལ་པ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་བཟློག་པ་ལ་ཡང་མ་ངེས་པ་ཡིན་ནོ། །འདི་ལས་ ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་དང་དེར་སྣང་བ་དག་གི་ནང་ནས་སོ།།ནོར་བུ་དང་འབྲེལ་པའི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བརྒྱུད་པས་ནོར་བུའི་འོད་ལ་ནོར་བུའི་བློ་ནོར་བུའི་དངོས་པོ་དང་འབྲེལ་པ་ལས་སོ། །དེ་ལྟར་ན་རེ་ཞིག་ནོར་བུའི་འོད་ནི་ནོར་བུ་དང་འབྲེལ་པ་ཡིན་ཏེ་དེ་ལས་བྱུང་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ་ནོར་བུའི་འོད་དང་ནོར་ བུའི་ཤེས་པ་ཡང་ཡིན་ནོ།།ཤེས་པ་དེ་ལས་དེ་ལ་འཇུག་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ནོར་བུའི་འོད་ལ་ནོར་བུའི་ཤེས་པའི་རྒྱུད་ལས་སྐྱེས་བུ་དེ་ནོར་བུ་དེ་ལ་འཇུག་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་ན་བློའི་སྣང་བས་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དང་ལྡོག་པའི་རྗེས་སུ་བྱེད་པ་གང་ཡིན་པ་ཞེས་བྱ་བའི་བློ་ལ་སྣང་བས་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་ དང་ལྡོག་པ་འཛིན་པར་བྱེད་ཅེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།དེ་མེད་ན་མེད་པ་ཉིད་ཀྱང་ལྡོག་པ་འཛིན་པ་ཞེས་བརྗོད་དོ། །དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་ངོ་བོ་མེད་པ་ལ་འཛིན་པ་ཅི་འདྲ་བ་ཞིག་ཡོད། རྟོགས་པ་པོའི་ད་ལྟར་གྱི་གནས་སྐབས་ལ་ལྟོས་པས་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། རྟོགས་པ་པོ་ནི་ལྟ་བ་པོའོ། །དེའི་ཡུལ་ རུང་བ་ན་གནས་པའི་ཁྱད་པར་འཛིན་པ་ལ་མངོན་སུམ་དུ་ཕྱོགས་པའི་གནས་སྐབས་ནི།ད་ལྟར་གྱི་གནས་སྐབས་ཏེ། དེ་ལ་ལྟོས་པ་སྟེ་དེའི་ངོ་བོ་ལ་ལྟོས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དེ་ལྟར་ན་གང་སྣང་བ་མཐོང་བ་ཙམ་ལ་སོགས་པ་ཚོགས་པ་ཅན་གྱི་ལྟ་བ་པོ་དང་ཐག་ཉེ་བའི་དེ་ལ་རག་ལུས་པས་ གནས་པ་དངོས་པོའི་རྣམ་པ་ཅན་གྱི་ཤེས་པ་སྐྱེས་བུ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་མངོན་སུམ་ཡིན་ལ་དེ་མེད་པའི་ཕྱིར་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པ་ཡིན་ནོ།།དེ་སྐད་དུ་ཅི་སྐད་དུ་བཤད་པའི་རྟོགས་པ་པོའི་གནས་སྐབས་ངེས་པར་བྱས་ནས། དུས་ངེས་པའི་ཁྱད་པར་ཡོངས་སུ་བཅད་ནས། སྒོག་ཏུ་གྱུར་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམ་པར་ གཞག་པ་ཡིན་གྱི།དངོས་པོའི་རང་བཞིན་དུས་ཐམས་ཅད་དུ་གནས་པ་གཟུང་བས་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་ཏོ། །དངོས་པོ་ལས་རྣམ་པར་གཞག་ན་ནི་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཐམས་ཅད་དུ་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པ་ཡིན་ཞིང་། མངོན་སུམ་དུ་གྱུར་པ་གང་ཡིན་པ་རྟག་ཏུ་མངོན་སུམ་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ།

"若是错乱则非量，如黄眼见黄"等第二应成，及"若是量则非错乱"等返，显示彼等为不定。如是宝光宝觉虽是错乱然是量故，应成不定，虽是量然是错乱故，返亦不定。
"由此"者，谓从比量与似比量中。"与宝系属"者，谓由间接宝光宝觉与宝事系属。如是且宝光与宝系属，因是从彼生故。宝光与宝觉亦然，由彼智趣入彼故，谓由宝光宝觉相续，士夫趣入彼宝故。
如是"由觉显随行返体随行者"，义为由觉显取随行返体。无彼则无性亦说为取返体。若非尔，于无体有何取？
"由观待了知者现在位"中，了知者谓观察者。彼境住可见中取差别趣现量位为现在位，由观待彼，谓观待彼体之义。
如是唯见显现等具聚观察者近依住事相智之士夫是现量，由无彼故成隐蔽。如是说已定了知者位，决定时差别已遍断，安立隐蔽等，非由执事自性一切时住。若由事安立，则凡是隐蔽者一切时是隐蔽，凡是现量者常成现量。

།འཆོལ་ པར་ཡང་སྣང་བ་ཡིན་ཏེ་མངོན་སུམ་ཡང་གཞན་དུ་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་དང་།ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པ་ཡང་མངོན་སུམ་ཉིད་དུ་གྱུར་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཉིད་ནི་དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་ལྟ་བ་པོ་དང་སྣང་བ་དག་གི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་པ་ལ་གནས་སྐབས་ཀྱི་ཁྱད་པར་གཞན་དུ་གྱུར་པ་སྟེ། རུང་བ་མི་རུང་བ་ཉིད་ དམ་མི་རུང་བ་རུང་བ་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ།།དེ་དེ་ལྟར་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་མཇུག་སྡུད་པར་བྱེད་དོ། །འདི་ལྟར་དོན་འགའ་ཞིག་མངོན་སུམ་ཡིན་པ་དེ་ཐམས་ཅད་སྣང་བའི་རང་བཞིན་གྱི་གནས་སྐབས་ཡིན་པར་ཁས་ལེན་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་འཆད་པར་འགྱུར་བ་ཐ་སྙད་དུ་བྱས་པའི་ཚིག་དང་སྦྱར་རོ་ ཞེས་བྱ་བ་ནི་ངག་གི་དོན་ཡིན་ནོ།།ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པ་ལ་ཇི་ལྟར་ཐ་སྙད་དུ་བྱེད་ཅེ་ན། སོ་སོར་ངེས་པའི་ངོ་བོར་གཟུང་བ་མ་ཡིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་ཅན་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཐ་སྙད་དུ་བྱས་པ་ཡིན་ཏེ། གང་ལ་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་ཡོད་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏེ། །རྣམ་པར་རྟོག་པའི་ཤེས་པའི་གཟུང་བ་ ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ།དེ་ལྟར་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་ཤེས་པ་ལ་སྣང་བའི་ངོ་བོ་མི་གསལ་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་དངོས་པོ་ལ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་དེ་བས་ན། རྣམ་པར་རྟོག་པའི་ཤེས་པས་གཟུང་བ་དེ་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པ་ཡིན་ནོ་སེམས་སོ། །དེའི་དེས་དེའི་རང་གི་ངོ་བོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ སོགས་པ་ནི་གྲུབ་པའི་མཐའ་སྨྲ་བ་ཡིན་ནོ།།དེའི་ནི་རྒོལ་བའིའོ། །དེས་ནི་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་ཤེས་པས་སོ། །དངོས་པོའི་དེའི་རང་གི་ངོ་བོ་འཛིན་པས་ན་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དེའི་ཡུལ་དོན་ནི་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པ་མ་ཡིན་ཞིང་མངོན་སུམ་ཉིད་དུ་འགྱུར་ཏེ། རང་གི་ངོ་བོའི་ཤེས་པ་སྐྱེད་ པའི་ཕྱིར་རོ།།རང་བཞིན་ལས་ངོ་བོ་ལྷག་པ་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་ཏེ། རང་བཞིན་ཁོ་ན་འཛིན་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །རང་བཞིན་དེ་ཡང་རྣམ་པར་རྟོག་པས་ཀྱང་འཛིན་པ་དེ་ལྟར་ན་ཁྱད་པར་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །གང་གིས་ན་དེའི་སྒོ་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དབང་པོའི་སྒོ་ནས་སོ། །གལ་ཏེ་རྣམ་པར་རྟོག་ པ་དང་དབང་པོའི་ཤེས་པ་དག་རང་བཞིན་རྟོགས་པར་མཚུངས་པས་ཡིན་ན།དབང་པོའི་སྒོ་ནས་མངོན་སུམ་རྣམ་པར་འཇོག་པ་དེའི་ཚེ་གཞན་ལ་བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་མངོན་སུམ་དུ་མི་འགྱུར་ཏེ། དེ་ལ་དབང་པོའི་བྱེད་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་འཛིན་པའི་ཤེས་པས་དེ་དག་གི་རང་ གི་ངོ་བོ་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་མངོན་སུམ་ཉིད་དུ་གཞན་གྱིས་འདོད་དེ།བདག་ཉིད་འཕྲོད་པ་འདུ་བ་ཅན་གྱི་ཤེས་པས་བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་ཉམས་སུ་མྱོང་བར་ཁས་ལེན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཉིད་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དབང་པོའི་སྒོ་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ།

亦显错乱，因现量于他处成隐蔽故，隐蔽亦成现量故。若非尔，说"由观察者与显现等"，位差别转异，可成不可成，或不可成成可成。
"如是"等为结语。如是由许某义是现量者一切是显现自性位故，当说与施设言词相合。
云何于隐蔽施设？说"非执别定体"，谓施设为共相性，义为有共相。"分别识所取"等中，如是分别识显现体不明者于事非有，故思分别识所取是隐蔽。
"由彼彼自体"等是宗义。"彼"谓能诤。"由彼"谓由分别识。由执事彼自体故，分别识彼境义非隐蔽而成现量，因生自体智故。
配释"由自性增上体"，义为唯执自性。自性亦为分别所执，如是无差别。"由彼门"者，谓由根门。
若分别根识同了自性，由根门安立现量时，于他乐等不成现量，因于彼无根作用故。由执乐等智了彼等自体故，他许为现量，因许自体适合和合智领受乐等故。为显彼故说"由根门"等。

།དབང་པོ་དོན་མེད་པར་ནི་དགོས་པ་ མེད་པ་ཡིན་ཏེ།རྣམ་པར་རྟོག་པའི་ཤེས་པ་ཉིད་ཀྱིས་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རང་གི་ངོ་བོ་གཟུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བས་ན་མངོན་སུམ་དང་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པ་ཐ་དད་པ་མེད་པའི་སྐྱོན་འབའ་ཞིག་ཏུ་མ་ཟད་ཀྱི། འོན་ཀྱང་དབང་པོ་དོན་མེད་པར་ཐལ་བའི་མཚན་ཉིད་ཅན་གྱི་སྐྱོན་འདི་ གཞན་ཡིན་ནོ།།འགྱུར་བར་ནི་འདོད་མོད་ཀྱི་གལ་ཏེ་ཡང་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དངོས་པོའི་རང་གི་ངོ་བོ་འཛིན་པ་དེ་ལྟར་ན་ཡང་མི་གསལ་བའི་རྣམ་པས་ཡིན་ལ། དབང་པོས་ནི་གསལ་བ་ཡིན་པ་དེ་བས་ན་དབང་པོ་དོན་མེད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར་དོན་དེ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ སྨོས་སོ།།རྣམ་པར་རྟོག་པ་གང་གི་རྒྱུ་ཡི་བརྒྱུད་པ་ཉེ་བ་ན་ཡོད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཇི་ལྟར་བྱས་པ་ཉིད་དང་དུ་བའི་རྟགས་ལས། སྒྲ་དང་ས་ཕྱོགས་ལ་སོགས་པ་ལ་མི་རྟག་པ་དང་མེ་དང་ལྡན་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དེ་ནི་དངོས་པོ་འབྲེལ་པའི་རང་བཞིན་དང་འབྲས་བུའི་རྟགས་ཀྱིས་བསྐྱེད་པའི་ཕྱིར་ རོ།།གཞན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དཔེར་ན་རྟག་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ལྟ་བུའོ། །དོན་མཐོང་བ་མངོན་དུ་སོང་བ་ཅན་ལས་སྐྱེས་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དངོས་པོ་མཐོང་བ་ལས་རྟག་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པའི་སྒྲོ་འདོགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྟགས་ལས་རྟགས་ཅན་གྱི་རྟོགས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་རྟགས་ ཅན་གྱི་རང་གི་ངོ་བོ་འཛིན་པ་མ་ཡིན་ན།ཇི་ལྟར་ན་རྟགས་ཅན་དེའི་རྟོགས་པ་དེ་ཡིན་ཞེས་བརྗོད་ཅེ་ན་ཞེས་དོགས་པ་དེ་ལ། རྟགས་ཅན་རྟོགས་པ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་པ་ལ། དེའི་མི་སླུ་བའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྟགས་ཅན་དང་ཕྲད་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྟགས་འཛིན་པ་བཞིན་དུ་ཞེས་ བྱ་བ་ནི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་བཅས་པ་རྣམ་པར་འཇོག་པར་བྱེད་པ་རྟགས་འཛིན་པ་མངོན་སུམ་གྱི་ཕྱིས་བྱུང་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་རྟགས་ཀྱི་རང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་འཛིན་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་པ་དེ་ལྟ་ན་ཡང་།རྟགས་ལ་མི་སླུ་བའི་ཕྱིར་རྟགས་རྟོགས་པ་ཞེས་བརྗོད་དོ། །འདིས་ནི་ཆོས་ཅན་དང་འབྲེལ་པ་ཅན་ཞེས་བྱ་བ་ ནི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་དོ།།འཕེན་པའམ་བཟླས་པའི་ཚུལ་གྱིས་སྟོན་པ་ནི་ཟུར་གྱིས་བསྟན་པ་སྟེ། དང་པོར་དེའི་སྒྲས་ནི་ཆོས་བསྟན་ཅིང་དྲུག་པའི་བསྡུ་བས་དེའི་རྟེན་ཞེས་བྱ་བས་ནི་ཆོས་ཅན་བསྟན་ལ། ད་ནི་དེའི་སྒྲས་ཆོས་ཅན་བརྗོད་དེ། དེའི་རྟེན་ཅན་ཞེས་བྱ་བའི་འབྲུ་མང་པོ་པ་འདིས་ནི་བསྒྲུབ་པར་ བྱ་བའི་ཆོས་བསྟན་ཏོ།།འདི་ལྟར་འགའ་ཞིག་ལས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འབྲེལ་པས་སྟོང་པ་ལས་སོ། །ཐམས་ཅད་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡུལ་ཇི་སྲིད་པ་རྗེས་སུ་དཔག་པར་བྱ་བ་ཡོད་པའོ། །ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དོན་གང་རྗེས་སུ་དཔོག་པར་ནུས་པའོ།

根无义则无用，因分别识本身能执取一切色等事之自体故。是故不仅有现量与隐蔽无别之过，而且有根无义应成相之此他过。
虽许如是，然若分别识虽执事自体，然由不明相，根则由明相，故根非无义。为此说"于彼义"等。
分别何者因相续近有，如由所作性与烟相，于声处等无常与有火分别，由事系属自性及果相所生故。"他"者，如常性等分别。由见义现前所生故，谓由见事增益常性等故。
若由相不执相有之自体，云何说彼为相有之了知耶？于此疑问说"相有了知"等。"由彼不欺"者，谓由令遇相有故。"如执相"者，谓如有分别安立执相现量后起者虽不执相自体，然由于相不欺故说为了知相。
"由此有法系属"者，谓是宗法性。以暗示或反复方式显示，谓先由"彼"声显法，由第六合显彼所依即显有法，今由"彼"声说有法，由"彼所依有"此多音词显所立法。
"如是由某"者，谓由离系属。"于一切"者，谓有所比境尽所有。"一切之"者，谓能比度义。

།ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྒྲ་ནི་འདིར་བརྗོད་པར་འདོད་པ་མ་ལུས་ པ་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ།།ཐལ་བ་གཉིས་པ་ལ་ཡང་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྒྲ་མ་ལུས་པར་བརྗོད་པར་བྱའོ། །དེ་ལྟར་ན་ཐལ་བའི་ཚིག་ལ་ཁྱད་པར་དུ་འགྱུར་རོ། །དོན་དེ་འདྲ་བ་ལས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཚུལ་གསུམ་པའི་རྟགས་ལས་སོ། །སོ་སོར་ངེས་པའི་ཚུལ་གྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྩཝ་ལས་བྱུང་བ་དང་། ལོ་མ་ལས་ བྱུང་བ་ལ་སོགས་པའི་ཚུལ་གྱིས་སོ།།དེ་མེད་ན་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་རྩཝའི་མེ་ལ་སོགས་པའི་མཚན་ཉིད་མེད་ན་ཡང་རྟགས་དེ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་ན་རྩ་ལས་བྱུང་བའི་མེ་མེད་ན་ཡང་མེ་གཞན་ལ་དུ་བ་ཡོད་པ་དེ་ལྟར་ན་ཁྱད་པར་ཐམས་ཅད་ཕན་ཚུན་འཁྲུལ་པ་ཡིན་ པར་སྦྱར་རོ།།འོན་ཀྱང་དེ་ཚེ་གོ་བྱེད་རྗེས་འགྲོ་བ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་གོ་བར་བྱེད་པ་རྟགས་ཀྱི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་ཁྱད་པར་བྱེད་པའི་སྤྱིའི་ངོ་བོ་མེ་མ་ཡིན་པར་རྣམ་པར་བཅད་པ་ཙམ་གང་ཡིན་པ་མེའི་སྤྱི་དེ་ཉིད་དུ་རྟོགས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །རྟགས་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་དེ་འཆད་ པར་བྱེད་དོ།།རྩཝ་དང་ལོ་མ་དག་ལས་སྐྱེས་པ་ནི་རྩཝ་ལས་བྱུང་བ་དང་ལོ་མ་ལས་བྱུང་བའོ། །འབྲེལ་པ་ཅན་གྱི་ཆོས་དག་ལ་ཞེས་བྱ་བ་འདིའི་རྣམ་པར་འགྲེལ་པ་ནི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དང་ལྡོག་པ་ཞེས་བྱ་བའོ། །ཆོས་ཅན་ལ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ཙམ་ནི་མདོ་ཡིན་ནོ། །ཆོས་དེ་དང་ལྡན་པ་ཞེས་བྱ་བ་དང་སྤེལ་ མ་ཡིན་ཏེ།སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་ཆོས་དང་ལྡན་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ཆོས་ཅན་ལ་སྐྱེ་བ་ཞེས་བྱ་བ་འདིས་ནི་ཆོས་ཅན་དང་འབྲེལ་པ་བསྟན་ཏོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། འདི་ལྟར་འབྲེལ་པ་ཅན་གྱི་ཆོས་དག་ལ། ཆོས་ཅན་ལ་རྟོགས་པ་སྐྱེ་བ་ན་ཞེས་བཤད་པ་ན། ཆོས་ཅན་གྱི་སྒྲ་འབྲེལ་པ་ཅན་གྱི་སྒྲ་ཉིད་ ཡིན་པའི་ཕྱིར།འབྲེལ་པ་ཅན་གྱི་ཆོས་དེ་ཉིད་ལ་ལྟོས་ནས་ཆོས་ཅན་ཞེས་རྟོགས་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟར་ན་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། །གསུམ་གཅིག་གྲངས་ནི་བསལ་བའམ། །ཞེས་བྱ་བ་ལའམ་གྱི་སྒྲ་ནི་སྔར་གཞལ་བྱ་གཉིས་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཚད་མ་གཉིས་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ་ཞེས་ བྱ་བ་འདིས་གསུམ་ལ་སོགས་པའི་གྲངས་བསལ་བ་བྱས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བཤད་ནས།ད་ནི་གཞལ་བྱ་གཉིས་ཉེ་བར་བཀོད་པ་འདི་ཉིད་ཀྱི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཡང་ཚད་མ་ཉིད་དུ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། གསུམ་ལ་སོགས་པའི་གྲངས་བསལ་བ་བཞིན་དུ་གཅིག་གི་གྲངས་བསལ་བ་ཡང་བྱས་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ་ ཞེས་བྱ་བའི་ཁྱད་པར་འདིས་ཕྱོགས་གཞན་སྟོན་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ།།དཔེ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བས་སྟོང་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མེད་པ་ཡང་གཞལ་བྱ་ཉིད་ཡིན་ལ། དེ་ལ་གཞལ་བྱ་ཉིད་མ་ཡིན་པའི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བས་སྟོང་པའི་ཕྱིར་རོ།

"一切"之声此处表示欲说无余。第二应成中亦应无余说"一切"声。如是应成语有差别。"由如是义"者，谓由三相因。"由别定相"者，谓由根生叶生等相。
"虽无彼"等中，虽无根火等相，然有彼因故。如是虽无根生火，然于他火有烟，如是一切差别互乱配释。
然而"尔时能诠随行"等中，义为能诠因随行差别所作共相体，非火遮遣仅此即了知为火共相。由"因"等而释彼。
根叶所生者，谓根生叶生。"于系属法"此之解释谓随行返。"于有法"仅此是经。配合"具彼法"，义为具能立法。"于有法生"此显有法系属，谓如是于系属法，说"于有法了知生"时，由有法声即是系属声故，观待彼系属法即了知为有法。如是已说宗法性。
"三一数遮或"中，"或"声谓先由"由所量唯二故量唯二"此遮三等数已，今为显比量亦是量故，如遮三等数亦遮一数，由此差别显示他分。"喻空所立"者，谓无亦是所量，于彼由空非所量所立故。

།ཇི་ལྟར་ན་རང་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་གཞན་གྱི་ཡིན་ཏེ། གཞན་དམིགས་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་གྱི་མངོན་སུམ་གྱིས་དམིགས་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱིར་གྱུར་པ་ཇི་ལྟར་མེད་པར་གྲུབ་པར་འདོད་ཅེ་ན་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་རོ། །དེ་ལ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གྲུབ་པའི་མཐའ་སྨྲ་བའིའོ། །རང་བཞིན་གྱི་ངེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ཡང་དེ་ལས་གཞན་པ་ལས་ལྡོག་པའི ངོ་བོ་རང་གི་མཚན་ཉིད་དུ་གནས་པའོ།།འབའ་ཞིག་ཅེས་བྱ་བ་འདིས་ནི་དམིགས་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱིར་གྱུར་པ་དང་མ་འདྲེས་པ་ཅན་ནོ། །དེ་ཡོད་པ་ཉིད་དུ་ཉེ་བར་འཇོག་པ་ལས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མངོན་སུམ་སྟེ། ཡོད་པ་ཉེ་བ་ཅན་མ་ཡིན་པ་ནི་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པར་མི་རུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཁྱོད་ཀྱིས་ཀྱང་མི་དམིགས་ པ་མངོན་སུམ་གྱིས་གྲུབ་པར་འདོད་པ་མ་ཡིན་ནམ།དེའི་ཕྱིར་མི་དམིགས་པ་འདི་ནི། རང་ཉིད་མངོན་སུམ་ཉིད་ཀྱིས་རྟོགས། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །མི་དམིགས་པ་ཡང་མེད་པ་ཡིན་པ་དེ་བས་ན། ཁྱེད་ཀྱིས་ཀྱང་མེད་པའི་ཡུལ་ཅན་གྱི་མངོན་སུམ་འདོད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར་གང་ ཡང་ཁོ་བོ་ཅག་མི་དམིགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ།དེ་ལ་མེད་པ་ཡུལ་དུ་བྱེད་པའི་ཕྱིར་མངོན་སུམ་གྱི་ཚད་མས་མི་དམིགས་པ་བསྒྲུབ་པ་མ་ཡིན་གྱི་ཞེས་བྱ་བ་ཁོང་ནས་དབྱུང་ངོ་། །དེ་ལྟར་འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་ལ་སོགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རང་བཞིན་གྱིས་བསྐལ་བ་ཅན་དེ་ནི་དོན་འགའ་ཞིག་ དང་ཤེས་པ་གཅིག་ལ་འདྲེ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།།དངོས་པོ་གང་ཡང་རུང་བའི་གནས་སྐབས་མཚུངས་པ་འབའ་ཞིག་རྟོགས་པས་འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་མེད་པར་རྟོགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསྡུ་བའི་དོན་ཡིན་ནོ། །རྣམ་པ་གཞན་དུ་ཡང་སྣང་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དངོས་པོ་ཡོད་པ་ཡང་ཡུལ་ལ་སོགས་པས་ བསྐལ་པས་མངོན་སུམ་ལྡོག་པ་ཡང་སྣང་བའི་ཕྱིར་རོ།།ཅི་སྟེ་འདིའི་འཁྲུལ་པ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་ཁས་བླངས་ནས་བརྗོད་པའོ། །སྨྲ་སོགས་ལ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བརྗོད་པ་ལ་སོགས་པ་ལའོ། །ཤིང་ཤ་པ་ནི་ཤིང་རྟོགས་པར་བྱེད་པའི་རྟགས་སོ། །ཆུ་བརྟན་པ་ནི་རྟེན་རྟོགས་པར་བྱེད་པའོ། ། ཚད་མའི་འབྲས་བུ་ཅན་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཚད་མ་ཉིད་ཅེས་བརྗོད་དོ།། །།ཚད་མ་རྣམ་འགྲེལ་གྱི་འགྲེལ་བཤད། བམ་པོ་ལྔ་བཅུ་རྩ་གཅིག་པ། གལ་ཏེ་ལ་ལ་དག་ཏུ་ནི། །འཁྲུལ་ཕྱིར་ཡིད་བརྟན་མེད་ཡིན་ཞེས། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྐྱུ་རུ་ར་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་སྐྱུ་རུ་ར་ནི་བསྐ་བ་ཡིན་ཏེ། མྱངས་པའི་སྐྱུ་རུ་ར་བཞིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་འཁྲུལ་པ་ཡིན་ཏེ། འོ་མ་ལ་སོགས་པས་བཅུས་པ་ལ་སོགས་པ་བྱས་པས་ལ་ལར་སྐྱུ་རུ་རའི་འབྲས་བུ་མངར་བ་ཉིད་ཀྱང་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བཞིན་དུ་གཞན་ལ་ཡང་གནས་སྐབས་དང་ཡུལ་དང་དུས་ཐ་དད་པའི་སྒོ་ནས་འཁྲུལ་པ སྲིད་པར་འགྱུར་རོ།

"云何自身"等是他说，配为"云何许无他所缘相现量所缘相"。"于彼亦"者，谓宗论者。"自性决定"者，谓彼亦住于自相，以离他返体故。"唯"此表示不杂所缘相。"由安立彼有性"者，谓现量，因非近有者不能成能立故。
汝亦许不见由现量成，故说"此不见由自现量了"。不见亦是无，故汝亦许有无境现量耶？为此说"我等不见"等。应知含义为"非由无为境故现量度量成就不见"。
如是"后世等"者，谓由自性隔绝故，因与任何义及一识无杂故。仅由了知任一事位同等了知无后世，此是摄义。"由亦他相显现故"者，谓有事亦由处等隔绝故，亦显现量返故。
若此"无错乱"者，是承许而说。"于说等"者，谓于言说等。娑罗树是了知树之因。水坚是了知依之因。由有量果性故说为量性。
量释论释文卷五十一："若于某处由错乱故无可信"者，谓由是訶梨勒故訶梨勒是涩，如已尝訶梨勒，此是错乱，因见由乳等浸等作故，于某处訶梨勒果亦有甜性故。如是于余亦由位处时差别门可有错乱。

།དེ་སྐད་དུ། གནས་སྐབས་ཡུལ་དུས་ཐ་དད་ཕྱིར། །ནུས་རྣམས་ཐ་དད་ཡོད་ན་ནི། །དངོས་རྣམས་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཡིས། །རྟོགས་པ་དག་ནི་རྙེད་པར་དཀའ། །དོན་བྱེད་དེ་དང་དེ་ལ་ནི། །དངོས་པོ་ནུས་ངེས་ཅན་གྱི་ནི། །རྫས་ཁྱད་པར་ཅན་འབྲེལ་པ་ཡིས། །ནུས་པ་སོ་ སོར་འཇོམས་པར་འགྱུར།།ཞེས་སྨྲས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་གང་ལ་ཡོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་ལ་སླུ་བ་མེད་པ་སྟེ། དེའི་བདག་ཉིད་དང་དེ་ལས་བྱུང་བའི་མཚན་ཉིད་ཡོད་པའོ། །དེས་ནི་ལྡོག་པ་ཙམ་རྟགས་མ་ཡིན་ནོ། །འོ་ན་ཅི་ཡིན་ཞེ་ན། གཞན་དམིགས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སྟོན་པར་བྱེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ ནི།འདི་ལྟར་མཐོང་བའི་རྒྱུ་གཞན་ཡོད་ན་ཞེས་བྱ་བ་འདིས་ནི་མིག་ལ་སོགས་པའི་འཇུག་པའི་བྱེད་པ་ཉིད་བསྟན་ཏོ། །དེ་དག་དེ་ལ་ཇི་ལྟར་ནུས་པར་འགྱུར། གལ་ཏེ་དེ་ལ་རྣམ་པར་གནས་པའི་ཕྱོགས་ལ་སོགས་པ་ཡོངས་སུ་གཅོད་པར་བྱེད་པ་དེ་བས་ན། བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་དགག་པར་བྱ་བས་ དབེན་པའི་ས་ཕྱོགས་ལ་སོགས་པ་དམིགས་པ་ཉིད་མ་ཡིན་པར་འཇུག་པས་མི་དམིགས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སྟོན་པར་འགྱུར་རོ།།ཇི་སྐད་དུ་བཤད་པའི་རང་བཞིན་མི་དམིགས་པ་ལ་སོགས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་སོགས་པ་སྨོས་པས་ནི་ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་དང་རྒྱུ་མི་དམིགས་པ་གཟུང་ངོ་། །ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་ནི་ ཁྱབ་པར་བྱེད་པའི་རང་བཞིན་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར།ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་མི་དམིགས་པ་ཡང་རང་བཞིན་མི་དམིགས་པ་དེ་དང་ལྡན་པ་ཞེས་བྱ་བས་བསྟན་ཏོ། །ཅི་རིགས་པར་ཞེས་བྱ་བ་བུམ་པའི་བདག་ཉིད་ལ་སོགས་པ་ནི་རང་བཞིན་མི་དམིགས་པ་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ཞིང་། ཤིང་ཤ་པ་ལ་སོགས་པ་ནི་ ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་མི་དམིགས་པ་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ལ།དུ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་རྒྱུ་མི་དམིགས་པ་དང་ལྡན་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དེ་ལ་ཁས་ལེན་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཇི་སྐད་དུ་བཤད་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་གྱི་འབྲེལ་པ་ཁས་ལེན་ནའོ། །དེ་འདྲ་བ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཇི་སྐད་དུ་བཤད་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་གྱི་ འབྲེལ་པ་ལའོ།།བསྟན་པར་ནུས་པ་ནི་ཇི་སྐད་དུ་བཤད་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་གྱི་འབྲེལ་པ་ཞེས་བྱ་བའི་སྐབས་ཡིན་ནོ། །འདིར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལེའུ་དང་བོར་བསྟན་ཟིན་ཅིང་འོག་ནས་ཀྱང་སྟོན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་ཡང་གཏན་ཚིགས་གསུམ་གྱི་འབྲེལ་པ་བསྒྲུབ་པ་ཡིན་པ་དེ་ལྟ་ན་ཡང་། དཔེའི་ཁྱད་པར་ལ་ལྟོས་ནས་གཏན་ཚིགས་འགའ་ཞིག་གི་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་སོ། །དེ་ལྟར་དེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་དབང་པོས་མཐོང་བར་གྱུར་ཅིང་མ་མཐོང་བ་ལ་གཟུང་བར་མི་འགྱུར་བ་གང་ཡིན་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །འདི་ལ་ངེས་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདི་དབང་པོ་དག་གིས་དུས་གཞན་དུ ཡང་མི་འཛིན་པར་ངེས་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ།གོམས་པ་ལས་གསལ་བ་སྐྱེ་བ་ཅན་འགའ་ཞིག་གིས་གཟུང་བ་ཉིད་དུ་སྲིད་པ་ལ་གནོད་པ་ཅན་གྱི་ཚད་མ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།

如是说道：
"由位处时差别故，
诸功能若有差异，
诸事物由比量知，
了知实难可获得。
于彼彼作用中，
事物定功能性，
特殊实物由系属，
功能各别得破除。"
"彼于何有"者，谓于何无欺，即有彼体性及从彼生相。此表非仅返是因。若尔何耶？显示是他所缘。如是"若有见他因"此显眼等转作用。彼等于彼云何能？若于彼住方位等遍断故，是故瓶等所遮空处等，非由所缘性转起故是不见，如是当显。
如所说自性不见等中，等字摄受能遍及因不见。能遍由是能遍自性故，能遍不见亦由"具彼自性不见"而显。"随应"者，义为瓶体性等具自性不见，娑罗树等具能遍不见，烟等具因不见。
"于彼若许"者，谓若许如所说相系属。"如是"者，谓如所说相系属。能显者，是如所说相系属之处。"此中"等者，谓初品已说，后亦当说故。虽三因系属是所立，然观待喻差别故说"某因"。
如是"彼"等中，即是由根见及于未见不能取者。"此无决定"者，谓此根于余时亦不取无决定，因于由串习生明了者某能取性，无违害量故。

།གཟུང་བར་བྱ་བ་ལ་དབང་པོ་ལས་འདས་པ་ཉིད་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། སྐྱེས་བུའི་ཕུལ་དུ་བྱུང་བ་འདི་ལ་ལྟོས་ནས་ དེ་གཟུང་བར་བྱ་བ་ཡིན་པ་དེ་ལ་དབང་པོ་ལས་འདས་པ་ཉིད་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།མིག་ལ་སོགས་པའི་དབང་པོ་རྣམས་ཀྱི་གནས་སྐབས་ཀྱི་ཁྱད་པར་ལ་ལྟོས་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་གི་ཚེ་མིག་ལ་སོགས་པ་ཡུལ་ལ་སོགས་པས་ཆོད་པ་ལ་སོགས་པ་ནུས་པ་མེད་པས་རང་གི་ ཡུལ་འཛིན་པ་ལ་རུང་བ་མ་ཡིན་ནོ།།དེ་ནི་ཇི་སྐད་དུ་བཤད་པའི་དབང་པོ་ལས་འདས་པ་ཉིད་དོ། །གཞན་ལ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་ལ་སོགས་པ་ལས་སོ། །འདིར་གཞན་ཉིད་ནི་ཡུལ་ལ་སོགས་པས་བསྐལ་པའི་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་ཁྱད་པར་རོ། །འོ་ན་གང་ འདི་མི་རྟག་པ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པས་སམ་དུ་མར་ཁ་དོག་ལ་སོགས་པ་འཛིན་པ་དེ་ལྟར་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཚད་མ་ཀུན་ལས་བཏུས་པའི་གཞུང་ཕྱོགས་སྔ་མ་དང་བཅས་པ་བཤད་པར་བཞེད་པས།གཞལ་བྱ་ངེས་ན་ཁ་དོག་གི་།མི་རྟག་པ་ནི་རྟོགས་མི་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ སྨོས་ཏེ།སྒྲ་མི་རྟག་པ་ཅེས་བྱ་བ་སྤྱི་དང་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་པ་ཅན་གྱི་བློ་གཅིག་ཉིད་ཡིན་ནོ་ཞེས་གཞན་དག་སེམས་སོ། །ཁྱད་པར་འཛིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། རང་གི་མཚན་ཉིད་ཡིན་གྱི་སངས་རྒྱས་པའི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ནི་རང་གི་མཚན་ཉིད་འཛིན་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དུ་མ་ཞེས་བྱ་ བ་དེ་ནི་ཤེས་པ་ཁྱད་པར་དག་ནི་མཐོང་བ་གང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་འཆད་པར་བྱེད་དོ།།འདིར་རྗེས་སུ་དཔག་པར་འདོད་པའི་མཚན་ཉིད་དེ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་སྤྱི་ཉིད་མཐོང་བ་དེ་ཉིད་འདིར་ཚུལ་གསུམ་པའི་རྟགས་སྨྲ་བའི་གཞུང་ལ་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཡིན་པར་འདོད་དེ། སྤྱི་ ཉིད་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ལ་རྟགས་ཀྱི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དང་ལྡོག་པ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ།།དཔེར་ན་ཁྱད་པར་མཐོང་བའི་ཚད་མས་ཁྱད་པར་འཛིན་པ་ལྟ་བུའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མངོན་སུམ་གྱིས་ཀྱང་ཁྱད་པར་འཛིན་ཅིང་། ཁྱད་པར་མཐོང་བའི་ཚད་མས་ཀྱང་ཡིན་པ་དེ་བས་ན་ཡུལ་གཅིག་ལ་ཚད་མ་དུ་མ་འཇུག་པ་ ལྟ་བུའོ།།དེ་ལྟར་ན་རེ་ཞིག་གཞལ་བྱ་གཉིས་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཚད་མ་གཉིས་ཡིན་ནོ་ཞེས་རྣམ་པར་གཞག་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་སྤངས་ནས་གཞལ་བྱ་མང་བ་ཉིད་དམ་གཞལ་བྱ་གཅིག་ལ་ཚད་མ་དུ་མ་འཇུག་པའི་ཕྱིར་ཚད་མ་མང་པོ་ཉིད་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཕྱོགས་སྔ་མ་ཚད་མ་ཀུན་ལས་བཏུས་ པའི་གཞུང་བཤད་པ་ཡིན་ནོ།།ཡང་ན། གསུམ་གཅིག་གྲངས་ནི་བསལ་བའམ། །གཞལ་བྱ་གཉིས་ནི་མཐོང་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་བཤད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་སེལ་བར་བྱེད་པས་ན་འདི་ཕྱོགས་སྔ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཉིད་ནི་འོ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་གཞུང་འདིས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །ཁ་ དོག་སྤྱི་ལ་སྦྱོར་ཕྱིར་རོ།

"于所取无超根故"者，义为观待此殊胜士夫，于彼所取无超根故。"观待眼等根位差别"者，谓当眼等为处等所隔等，无功能故不堪取自境。此即如所说超根性。"于余亦"者，谓于后世等。此中余性即是由处等隔绝色等差别。
若尔，此由无常等相或多取色等，如是等量集本文连同前宗欲释故，说"若定所量，色之无常不可知"。他人认为声无常是一智，具共相及自相相。"由取差别故"者，谓是自相，佛教比量非取自相。"多"者，由"见何差别智"等而释。
"此中欲比量相即"者，谓见共相即此于说三相因教中许为比量，因于所立共相有因随行返故。如由见差别量取差别，谓由现量亦取差别，由见差别量亦然，故如于一境多量转。
如是，首先遮"由所量二故量二"此安立，说由所量多性或于一所量多量转故是多量，此是量集本文前宗释。或者，此是前宗，由遮"三一数遮或，由见二所量"所说。即由"若尔"等此文等而说。由配色共故。

།ཞེས་བྱ་བ་འདིས་འདི་སྐད་དུ་ཁ་དོག་ལ་སོགས་པ་མི་རྟག་གོ་ཞེས་སྟོན་པར་འགྱུར་རོ། །རྣམ་པར་རྟོག་པ་འདིས་ནི་ཁ་དོག་ལ་སོགས་པའི་རང་གི་མཚན་ཉིད་དང་མི་རྟག་པའི་སྤྱི་ཉིད་སྦྱོར་བ་མ་ཡིན་གྱི། འོན་ཀྱང་ཁ་དོག་ལ་སོགས་པའི་རྒྱུན་གྱི་མཐར་ཐུག་པར་འཇུག་པ་ཅན་གྱི་ སྐད་ཅིག་མ་མངོན་སུམ་གྱིས་བཟུང་བ་ཡིན་ནོ།།དེ་ནས་རྒྱུན་ཆད་པ་ན་དེས་དབེན་པ་གཞན་དམིགས་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་གྱི་མི་དམིགས་པའི་མངོན་སུམ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་བས་ན་ཇི་སྐད་དུ་བཤད་པའི་མངོན་སུམ་གཉིས་ཀྱི་སྟོབས་ཀྱིས་སྐྱེད་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཁ་དོག་ལ་ སོགས་པའི་སྤྱི་ཉིད་ཀྱི་མི་རྟག་པའི་སྤྱི་ཉིད་ལ་སྦྱོར་བཞིན་དུ་སྐྱེ་བ་ཡིན་ཏེ།རྣམ་པར་རྟོག་པས་རང་གི་མཚན་ཉིད་ལ་འཛིན་པར་མི་ནུས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་ཁ་དོག་གི་མི་རྟག་པ་ཉིད་རྟོགས་པའི་ཡུལ་དུ་གྱུར་པ་འདི་ཉིད་སྤྱི་ཉིད་ཡིན་གྱི། རང་དང་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་གཅིག་མ་ཡིན་པ་དེ་བས་ན་ གཞལ་བྱ་གཞན་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ།།མི་རྟག་པ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པར་གྲུབ་པ་དག་གིས་བསྒྲུབ་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མི་རྟག་པ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པར་དངོས་པོ་ངེས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་རབ་ཏུ་བསྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་གཞན་ལ་གཞན་གྲུབ་མིན། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཞན་རང་གི་མཚན་ཉིད་ ལས་གཞན་པའི་མི་རྟག་པ་ལ་སོགས་པ་གྲུབ་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་གྲུབ་པར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།དེ་ནི་སྤྱི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་འཆད་པར་བྱེད་དོ། །རྒྱུ་བརྒྱུད་པ་གཞན་ཉེ་བར་ཡོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེའི་བདག་ཉིད་དང་དེ་ལས་བྱུང་བའི་འབྲེལ་པའི་རྟགས་ཀྱི་ཤེས་པ་ལ་སོགས་པའི་མཚན་ཉིད་ དོ།།དེའི་རྒྱུ་དང་རྣམ་པར་ངེས་པའི་རང་བཞིན་མེ་ལ་སོགས་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། མི་རྟག་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པའི་ཁྱད་པར་དུ་ངེས་པ་ནི་རྣམ་པར་ངེས་པའོ། །རྒྱུ་དང་རྣམ་པར་ངེས་པའི་རང་བཞིན་གང་ཡིན་པ་དེ་ལ་དེ་སྐད་ཅེས་བྱའོ། །རྒྱུའི་རང་བཞིན་ནི་མེ་ཡིན་ལ་རྣམ་པར་ངེས་པའི་རང་བཞིན་ནི་སྒྲ་མི་ རྟག་པ་དང་ལྡན་པའོ།།དེ་ལྟར་ན་གཉི་གའི་སྐབས་ཡོངས་སུ་བཟུང་བ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཡུལ་ཅན་གྱི་སེམས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་འདྲ་བའི་རྟགས་ཀྱི་ཡུལ་ཅན་གྱི་སེམས་སོ། །དེ་ཡང་ཅི་འདྲ་བ་ཞིག་ཅེ་ན་དུ་བ་ལ་སོགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་སོ། །སྤྱི་ལ་སོགས་པ་ཙམ་དུ་ཞེས་བྱ་བས་ནི་རང་བཞིན་དག་ པ་བསྟན་ཏོ།།ཁྱད་པར་གཞན་དུ་སྒྲོ་བཏགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཁྱད་པར་ལ་ལྟོས་པ་ཡིན་ནོ། །དེའི་དངོས་པོ་མེད་པར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྒྱུར་གྱུར་པའི་རང་བཞིན་དུ་གྱུར་པ་མེད་པར་རོ། །མི་འབྱུང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མི་སྐྱེ་བའོ། །ཚོགས་པའི་ཁྱད་པར་ལས་སྐྱེ་བ་ཅན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མེ་ལོང་ལ་སོགས་པའི་རྒྱུ་ ལས་སྐྱེ་བ་ཅན་ནོ།

此说"色等是无常"。此分别不是将色等自相与无常共相相配，而是由现量取色等相续终际的刹那。然后当相续断时，生起以彼空他所缘相的不见现量。因此，由如所说二现量力所生的分别识，于色等共相配无常共相而生，因分别不能取自相故。
是故，此色无常性所了知境唯是共相，非一自共相，故无别所量。"由无常等相成就等成立故"者，谓为成立无常等相事决定故。"若于他不成他"者，义为若于他自相外的无常等成就，则不得成就。
由"彼是共"等而释。"有余因相续近"者，谓彼体性及从彼生系属因智等相。"彼因及决定性火等"中，无常性等差别决定是决定。凡是因及决定性者，称为彼。因性是火，决定性是声具无常。如是摄二处。
"彼境心"者，谓如是因境心。其复云何？故说"烟等"。"唯共等"者，显示清净自性。"增益余差别"者，是观待差别。"无彼事"者，谓无因性自性。"不生"者，谓不起。"从聚差别生"者，谓从镜等因生。

།གི་ཝང་ལ་སོགས་པས་བསྐྱེད་པའི་ཐིག་ལེ་ལ་སོགས་པ་ནི་མཚན་མ་ལ་སོགས་པའོ། །འགྱུར་བར་ནི་འདོད་མོད་ཀྱི་དངོས་པོ་གནས་པ་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་པ་ལ་རྗེས་སུ་དཔག་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མངོན་པར་ཞེན་པ་ཡིན་པར་ཇི་ལྟར་ཤེས་པར་འགྱུར་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར་ཡོད་པའི་ རྣམ་པར་ཞེན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ།།རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཕྱིས་འཇུག་པའི་ཚད་མ་ལ་ལྟོས་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སྔར་བཤད་པ་མ་ཡིན་ནམ། ད་ཕྱིས་འཇུག་པའི་ཚད་མ་ལ་ལྟོས་པར་བཤད་པ་དེ་ལྟར་ན་ཇི་ལྟར་ཕན་ཚུན་འགལ་བ་མ་ཡིན་ཞེ་ན། འགལ་བ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཇི་ལྟར་རྗེས་སུ་ དཔག་པ་ནི་རང་ཉིད་ལས་ཚད་མ་ཡིན་མོད་ཀྱི།རྣམ་པ་འདིས་ཀྱང་ཡོད་པའི་རྣམ་པར་ཞེན་པ་བསྟན་པར་ནུས་པ་དེ་ལྟ་བུའི་དོན་དུ་འདི་ཉེ་བར་བཀོད་པ་ཡིན་ནོ། །འོ་ན་གང་གི་ཚེ་གགས་བྱེད་པ་འགའ་ཞིག་ལས་དངོས་པོ་དང་ཕྲད་པར་མི་འགྱུར་བ་དེའི་ཚེ། ཇི་ལྟར་ན་ཡོད་པའི་ རྣམ་པར་ཞེན་པའི་ཤེས་པ་ཡིན་ཞེ་ན།དེའི་ཕྱིར་གང་གི་ཚེ་སྐྱེས་བུ་མི་འཇུག་པ་ན་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །ཇི་ལྟ་བུར་གྱུར་པའི་རྒྱུའི་ཚོགས་པ་དང་འབྲེལ་པའི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཇི་སྐད་དུ་བཤད་པའི་རྟགས་དང་འབྲེལ་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དེ་ལྟ་བུར་གྱུར་པའི་རྟགས་དང་འབྲེལ་ པ་ལ་རྣམ་པ་གཞན་དུ་འགྱུར་བ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ།།དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ནི་རང་ལས་ཚད་མ་ཡིན་པར་བཞེད་དོ། །གཏན་ཚིགས་ཀྱི་རྒྱུད་པ་འདི་ཙམ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྟགས་ཤེས་པ་དང་འབྲེལ་པ་དྲན་པ་ལ་སོགས་པ་ལའོ། །སྡོད་པ་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དུས་གཞན་གྱིས་ཆོད་པ་དང་ ལྡན་པ་ཡིན་ནོ།།དངོས་པོ་རྗེས་སུ་དཔག་པར་བྱ་བ་ལ་སྐད་ཅིག་མ་ཉིད་དུ་འཇིག་པ་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་དངོས་པོ་ལ་རག་ལུས་པའི་རྟགས་ཀྱི་སྟོབས་ཀྱིས་རྗེས་སུ་དཔག་པ་བྱུང་བ་ཡིན་ན། འོ་ན་ཇི་ལྟར་ན་རང་གི་སྣང་བ་དོན་མེད་པ་ལ་དོན་དུ་ཞེན་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་འཁྲུལ་པ་ཅན་ ཡིན་ཞེ་ན།དེའི་ཕྱིར་དེའི་འཁྲུལ་པ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །མངོན་སུམ་གྱི་ཚད་མའི་ཕྱིས་འབྱུང་བ་ཅན་དུ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཡུལ་ལ་རྟོག་པའི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བའི་བློས་བཟུང་ནས་རྟགས་ཀྱི་བློ་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་སྣང་བས་སྟོང་བ་ཉིད་ཡིན་པར་བཤད་དོ། །གལ་ཏེ་རྟགས་ ལས་སྐྱེས་པའི་བློ་ཚད་མ་ཡིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྟགས་ལས་སྐྱེས་པ་རྟགས་ཀྱི་ཡུལ་ཅན་གང་ཡིན་པ་དེ་ཡང་།རྟགས་ལས་བརྒྱུད་ནས་བྱུང་བ་ཡིན་པ་དེ་ལྟར་ན་རྟགས་ལས་སྐྱེས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ན་བློ་གཉིས་ཀྱང་འདྲ་བར་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ། །རྟགས་ཀྱི་ཡུལ་ཅན་མངོན་སུམ་གྱི་ཕྱིས་འབྱུང་བ་ ཅན་གང་ཡིན་པ་ཡང་ཚད་མར་ཐ་སྙད་དུ་བྱས་པ་ཡིན་ཏེ།ཚད་མའི་རྒྱུ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།

麝香等所生的点等是相等。虽许为变化，但如何知比量分别执著于事物住性相？为此说"有相执著"等。
前说比量不观待后起量，今说观待后起量，如是岂不相违？无相违。如比量虽自身是量，但此相亦能显示有相执著，为此义而安立。
若时由某障碍不与事物相遇时，云何是有相执著智？为此说"即使人不转时"等。"如是因聚相系"者，义为如所说因相系。如是因相系无有异相。故许比量自身是量。
"仅此因相续"者，谓于因智相系忆念等。"若具间隔"者，谓具他时间隔。因于所比事物可有刹那灭故。若由依事物因力生比量，则云何是于无义自显现执为义相的错乱？为此说"彼错乱亦"等。
说现量后起烟等境分别随行智取后，因智空无自相显现。"若因生智是量"者，谓因生因境者亦由因间接生故是因生。如是二智亦成相同。因境现量后起者亦假立为量，因是量因故。

།ཁྱབ་བྱེད་ནི་རྒྱུ་དང་རང་བཞིན་གཉི་ག་ཡང་ཡིན་ཏེ། འབྲས་བུ་དང་རང་བཞིན་གྱི་རྟགས་དག་ལ་ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་དེ་ཡང་རྣམ་པ་གཉིས་ཡིན་ནོ། །ཁྱབ་པར་ བྱ་བ་ཡང་རྣམ་པ་གཉིས་ཡིན་ཏེ།སེམས་དེ་རྟགས་ཤེས་པའི་རྒྱུ་མཚན་ནོ། །རྒྱུ་ནི་འབྲས་བུའི་རྟགས་ལ་དམིགས་པའི་ཤེས་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཡིན་ལ། རང་བཞིན་ནི་རང་བཞིན་གྱི་རྟགས་ལ་དམིགས་པའི་ཤེས་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཡིན་ནོ། །འགྱུར་བར་ནི་འདོད་མོད་ཀྱི། དེ་ཕྱིར་དངོས་པོའི་རྟོགས་ བྱ་ཡིན།།ཁྱབ་བྱ་རྟགས་ཀྱི་ཁྱབ་བྱེད་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་དེ་སྐད་བརྗོད་པར་བྱ་བའི་སེམས་སྨོས་པ་ཞིག་བྱ་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར་གང་རྟགས་ཀྱི་རྒྱུ་མཚན་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། འདི་སྐད་དུ་སེམས་སྨོས་པ་མ་བྱས་ན་དེ་ལ་དངོས་པོ་ལ་ཡོད་པའི་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་དངོས་པོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་འབྲས་ བུའི་གཏན་ཚིགས་ཉིད་བཤད་པར་འགྱུར་གྱི་རང་བཞིན་གྱི་གཏན་ཚིགས་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པར་འགྱུར་རོ།།གང་ལ་ཡང་དངོས་སུ་མི་དམིགས་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་ཐོས་པ་མ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་ལ་འགལ་བ་གཞན་བསྒྲུབས་ནས་དགག་པ་བྱེད་ཅེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དེས་ན་ཚད་མ་ལྡོག་པ་ ཁས་ལེན་པ་མེད་ན་མི་འབྱུང་བ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ།དམིགས་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱིར་གྱུར་པའི་ཞེས་བྱ་བར་བལྟ་བར་བྱའོ། །དེ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དགག་བྱར་འདོད་པ་གྲང་བ་ལ་སོགས་པ་དང་ངོ་། །བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་དོན་དེས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བརྗོད་མ་ཐག་པའི་དགག་པར་བྱེད་པའི་རང་བཞིན་དང་འགལ་ བའམ།དེའི་རྒྱུ་དང་འགལ་བས་སོ། །གཟུགས་དང་གོང་བུ་ཡོད་པར་བརྗོད་པ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དཔེར་ན་འདི་ན་གྲང་བའི་རེག་པ་མེད་དེ། གཟུགས་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རམ་གོང་བུ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་སྦྱོར་བ་འདི་ལ་མ་ངེས་པ་དང་མ་གྲུབ་པའི་སྐྱོན་གཉིས་ཀྱི་དོགས་པ་བསུ་བ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལ་གཅིག་ཡོད་པར་ བརྗོད་པ་ཙམ་གཏན་ཚིགས་ཁྱད་པར་ཅན་མ་ཡིན་པ་ལ་འབྲེལ་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་མ་ངེས་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ།།ཅི་སྟེ་གཟུགས་དང་གོང་བུ་ཡོད་པར་བརྗོད་པ་འགལ་བ་མེད་པ་ཅི་འདྲ་བ་འདི་ན་གྲང་བའི་རེག་པ་མེད་དེ། མེ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་པ་དེ་བས་ན་མ་གྲུབ་པ་ཉིད་ཡིན་ཏེ། མེ་ཡོད་པར་བརྗོད་ པ་དང་འགལ་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ།།དེ་ལ་སྐྱོན་དང་པོ་བསལ་བའི་ཕྱིར་འདིར་ཡང་ཁྱབ་པར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་པ་ལ། ཁྱད་པར་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འགལ་བ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་མི་དམིགས་པ་ཁས་ལེན་པར་མི་བྱད་པས་འགལ་བ་ཡོད་ན་ཡང་རྣམ་པ་གཞན་དུ་ངེས་པ་མི་ནུས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། ། ཡོད་ན་ཡང་ངེས་པར་མ་བྱས་པ་ནི་མེད་པ་དང་འདྲ་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ།

周遍者是因与自性二者，因为是果相及自性相的周遍故。彼周遍亦有二种。所周遍亦有二种，彼心是因知根据。因是果相所缘智的根据，自性是自性相所缘智的根据。
虽许为变化，但"故事物是所知，所周遍是因周遍"，若问是否应说此心？为此说"故因根据是"等。若不说心，则于彼由是事物中有因果事故，将说唯是果因相而非自性因相。
"于任何亦不直接所见故非所闻"者，义为于任何成立他相违而遮遣。故"若不许量返，则不生"等中，应视为"成所缘相"。"彼与"者，谓与所欲遮寒等。"所立义彼"者，谓以刚说遮性相违或与彼因相违。
"说有色及团时"者，如"此处无寒触，因有色故或因有团故"此论式中迎遇不定及不成二过疑。其中，仅说一有，因非特殊因相无系属故是不定。若说有色及团无相违，如"此处无寒触，因有火故"，则是不成，因与说有火相违故。
为除初过故说"此亦周遍"等。"无差别故"者，谓不许相违能立不见故，虽有相违亦不能别异决定故。虽有若未决定，因与无同故。

།འགལ་བ་དང་འགལ་བ་མེད་པ་སྒྲུབ་པ་དག་ལ་ཁྱད་པར་མེད་པ་ཡིན་པ་དེ་ལྟར་ན་གང་ལས་འཁྲུལ་པར་དོགས། གཏན་ཚིགས་ལ་ཁྱད་པར་ཡོད་ན་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གལ་ཏེ་འགལ་བ་ངེས་པར་འགྱུར་ན ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།མི་དམིགས་པ་ཉིད་ལས་འགལ་བ་ངེས་པ་ཡང་ཡིན་ན། ཇི་སྐད་དུ་བཤད་པའི་རྣམ་པས་ཁྱད་པར་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །མ་གྲུབ་པའི་སྐྱོན་ཡང་བསལ་བའི་ཕྱིར་གང་ཡང་དགག་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །ཁྱད་པར་མེད་པ་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། གལ་ཏེ་འགལ་ བས་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཞན་གྱི་བསམ་པའི་དོགས་པ་བསུ་བ་ཡིན་ནོ།།མ་གྲུབ་པ་ཉིད་དུ་ཁྱད་པར་མེད་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི། གང་གི་ཕྱིར་མ་གྲུབ་པ་ཉིད་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར་ཁྱད་པར་མེད་པ་ཡིན་ནོ། །རྒྱུ་མ་གཏུགས་པ་ཅན་གྱི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྒྱུ་མ་ཚང་བ་མེད་པ་ཅན་ཡིན་པ་དེ་དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་དམིགས་ པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱིར་གྱུར་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ།།དེ་ལྟ་བུར་གྱུར་པའི་གྲང་བའི་རེག་པ་ཡོད་ན་མངོན་སུམ་གྱིས་ཡོངས་སུ་གཅོད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསྡུས་པའི་དོན་ཏོ། །མེ་ཉེ་བ་ལ་སྔར་རྒྱུ་མ་གཏུགས་པ་ཅན་ཉིད་ཀྱང་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱའི་དེ་ཉིད་ན་ཡོད་ན་རྒྱུ་རྣམས་ཀྱང་མ་ཚང་བ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟ་ མ་ཡིན་ན་མེ་ཉེ་བ་ཡོད་ན་ཡང་རྒྱུ་མ་ཚང་བ་མེད་པ་ཅན་གྱི་གྲང་བའི་རེག་པ་དམིགས་པར་འགྱུར་རོ།།མེ་དམིགས་ན་དེ་ལས་དེ་ལ་ཉེ་བ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ལ། དེ་ལས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གྲང་བ་དམིགས་པ་ལས་དུས་ཕྱིས་མེད་དམིགས་པ་ན། དེ་ཉེ་བ་ཉིད་ཡིན་ཏེ་མེ་ཉེ་བ་ཉིད་རྒྱུ་མཚན་དུ་བྱས་ནས་གྲང་བ་མ་མཐོང་ བའི་ཕྱིར་ནའོ།།དེ་ནི་ཚད་ཉིད་མིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མདོ་ཡིན་ནོ། །མི་དམིགས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེའི་རྣམ་པར་བཤད་པ་ཡིན་ཏེ། ཁྱེད་ཀྱིས་སྣང་བ་མཐོང་བ་མེད་པ་འགལ་བ་སྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་བཤད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་ཚད་མ་ཉིད་མ་ཡིན་པ་མི་དམིགས་པའི་མིང་ཅན་གྱི་མིང་གི་རྣམ་གྲངས་གཞན་ གྱིས་བསྟན་པར་འགྱུར་རོ།།དེའི་ཕྱིར་རང་སྒྲས་ཀྱང་བརྗོད་པ་དཔེར་ན་མི་དམིགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལྟ་བུའོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ན་དུ་བ་མེད་དེ་མི་དམིགས་པའི་ཕྱིར་དང་། འདི་ན་ཤིང་ཤ་པ་མེད་དེ་མི་དམིགས་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལྟ་བུའོ། །མི་དམིགས་པའི་སྒྲ་ནི་རང་གི་སྒྲ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། ། ཀྱང་གི་སྒྲ་རིམ་པ་བཞིན་དུ་སྦྱར་བ་ལས་ཞེས་བྱ་བ་ནི། ཀྱང་གི་སྒྲ་རིམ་པར་སྦྱར་བ་ན་དོན་གཞན་སྟོན་པར་བྱེད་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ནི་མེད་པ་དང་དེའི་ཐ་སྙད་ཀྱི་ཅི་རིགས་པར་སྒྲུབ་བྱེད་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། རང་བཞིན་མི་དམིགས་པ་ནི་མེད་པའི་ཐ་སྙད་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ཞིང་ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་མི དམིགས་པ་ལ་སོགས་པ་ནི་མེད་པ་དང་དེའི་ཐ་སྙད་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ།

相违与无相违能立无差别，如是何处疑惑错乱？若因相有差别则可，义为若能决定相违。若由不见而定相违，则如所说相无差别故。
为除不成过故说"复为遮故"等。为显无差别故，"若由相违"者，是迎遇他意疑。"不成性无差别故"者，因是不成故无差别。"具无缺因"者，谓具足无缺因故即成所缘相。
如是若有寒触，则现量决定，此为摄义。于近火前应知已具无缺因性，若彼处有则因亦不具足。若不尔，则虽有近火亦应见具无缺因寒触。
"见火则由彼于彼近"中，"由彼"者，谓由见寒后时见无，彼即是近，因以火近为根据不见寒故。"彼非量"是经。"是不见"是彼释，谓汝说见显现无为成立相违，即彼非量，将以不见异名显示。
故亦由自名说，如"不见"，如"此无烟，因不见故；此无尸甲树，因不见故"等。因不见声即是自声故。"复由次第配"者，谓次第配复声时显示异义。
"彼是无及彼言说随应能立"者，谓自性不见是能立无言说，周遍不见等是能立无及彼言说。

།དེས་ནི་དེ་དང་འགལ་དོན་གྱི། །འབྲས་བུ་བརྗོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དགག་པར་བྱ་བའི་རང་བཞིན་དེ་དང་འགལ་བའི་དོན་གང་ཡིན་པ་དེའི་འབྲས་བུ་གང་ཡིན་པ་དེ་བརྗོད་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དཔེར་ན་འདི་ན་གྲང་བའི་ རེག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ།གྲང་བ་དང་འགལ་བ་ནི་མེ་ཡིན་ལ་དེའི་འབྲས་བུ་ནི་དུ་བ་ཡིན་ནོ། །མི་དམིགས་པ། ཀུན་ལ་སྦྱོར་བ་འབའ་ཞིག་དག་།ཐ་དད་དོན་ལ་ཐ་དད་མེད། །ཅེས་བྱ་བ་དེ་ལ་རེ་ཞིག་སྦྱོར་བ་ཐ་དད་པའི་རྒྱུ་ནི་འབྲས་བུ་མི་དམིགས་པ་ལ་སོགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ སྨོས་ཏེ།སོགས་པའི་སྒྲས་ནི་རང་བཞིན་འགལ་བ་ལ་སོགས་པ་གཟུང་ངོ་། །དེ་ལ་རང་བཞིན་འགལ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་དངོས་སུ་མི་དམིགས་པ་སྟོན་པ་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ནི་གསལ་བ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །དགག་པའི་སྒོ་ནས་འབྲས་བུ་མི་དམིགས་པ་ལ་སོགས་པ་བྱེད་པ་ན་གལ་ཏེ་ཡང་འབྲས་བུ་ལ་ སོགས་པ་མི་དམིགས་པ་སྟོན་པར་བྱེད་པ་དེ་ལྟར་ན་ཡང་།དངོས་སུ་དགག་བྱའི་རང་བཞིན་མི་དམིགས་པ་སྟོན་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །རྒྱུ་མི་དམིགས་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་ནི་རང་གི་སྒྲས་མི་དམིགས་པ་བརྗོད་པའི་ཕྱིར་མི་དམིགས་པ་ཉིད་དུ་འདོད་པར་འགྱུར་རོ། །རང་བཞིན་འགལ་བ་དམིགས་པ་ ལ་སོགས་པ་ལ་ཇི་ལྟར་ཡིན་ཞེ་ན།མི་དམིགས་པ་འཕེན་པར་བྱེད་པའི་དོན་བསྒྲུབ་པའི་སྒོ་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །རྒྱུ་དང་ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་འགལ་བ་བརྗོད་པ་ཡང་གོ་བར་བྱེད་པ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། རྒྱུ་འགལ་བ་བརྗོད་པ་ནི་དཔེར་ན་འདི་ན་སྤུ་ལོང་ཞེས་བྱེད་པའི་བྱེ་བྲག་ ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ་གདུང་བའི་བྱེ་བྲག་ཉེ་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ལྟ་བུའོ།།ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་འགལ་བ་བརྗོད་པ་ནི་འདི་ན་བ་མོའི་རེག་པ་མེད་དེ་མེ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ལྟ་བུའོ། །དེ་བས་ན་འདི་ནི་རང་བཞིན་འགལ་བ་ལ་སོགས་པ་སྒྲུབ་པའི་སྒོ་ནས་དོན་གཞན་དགག་པ་བྱེད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་དག་དང་ འགལ་བ་བསྟན་པ་ཡོད་ན་དེ་བརྗོད་པ་ནི་དགག་པ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ལ་ཚད་མ་ཉིད་ཡིན་ནོ།།རང་བཞིན་དང་རྒྱུ་དང་ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་མི་དམིགས་པས་དགག་པ་སྒྲུབ་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་དག་ལ། གལ་ཏེ་དམིགས་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱིར་གྱུར་པ་དག་མི་དམིགས་པར་སྟོན་པར་ འགྱུར་བ་དེའི་ཚེ།རང་གི་སྒྲས་མི་དམིགས་པ་ཚད་མ་ཉིད་ཡིན་པར་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བཤད་དོ། །གང་གི་ཚེ་རང་བཞིན་འགལ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་འགལ་བ་མ་བསྟན་པ་དང་། རང་བཞིན་མི་དམིགས་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་རང་བཞིན་ལ་སོགས་པ་མི་དམིགས་པ་མ་བཤད་པའི་ཚེ། དགག་ པ་ལ་མི་དམིགས་པ་ཚད་མ་ཉིད་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་འགལ་བ་བརྗོད་པ་མེད་པ་དང་།དེ་ཡང་ཐབས་བཅས་བསྒྲུབས་མེད་པར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་སྨོས་སོ།

"彼说彼与相违义之果"者，义为说所遮自性彼与相违义之果。如"此处寒触"等中，与寒相违是火，彼果是烟。
"不见遍一切诸合，异义中无异"者，首先说合异因是"果不见等"，等字摄取自性相违等。其中自性相违等无直接说不见，此即明显。
虽于遮门中作果不见等，虽如是说果等不见，然无直接说所遮自性不见。因不见等由自名说不见故许为不见。
云何于自性相违见等？说"由能引不见义能立门"等。因说因及周遍相违亦是能了知故。
说因相违，如"此处无竖毛差别，因近热差别故"。说周遍相违，如"此处无寒触，因有火故"。
故此由自性相违等能立门遮他义者，若有说相违，则说彼于所立遮是量。由自性、因、周遍不见能立遮者，若时显示具所缘相不见时，说由自名不见是量。
若时于自性相违等未说相违，及于自性不见等未说自性等不见时，为显于遮非不见量故说"无说相违及彼亦无具因立"等偈。

།བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་དགག་ལ་ཚད། །སྨྲ་གང་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་འཆད་པར་བྱེད་དོ། ། འགལ་བ་གཉིས་ཀྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལྷན་ཅིག་མི་གནས་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་དང་། ཕན་ཚུན་སྤངས་ཏེ་གནས་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་གྱིས་སོ། །འདིས་ནི་རང་བཞིན་འགལ་བ་དམིགས་པ་ལྟར་བཅོས་པ་བསྟན་ཏོ། །དེས་ནི་རང་བཞིན་འགལ་བའི་འབྲས་བུ་མི་དམིགས་པ་ལ་སོགས་པའི་སྦྱོར་བ་ལ ཡང་རྟོགས་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་སྒྲས་ནི་རྒྱུ་དང་ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་འགལ་བ་དམིགས་པའི་སྦྱོར་བ་ཡོངས་སུ་གཟུང་ངོ་།།དེ་དག་ཀྱང་གང་གི་ཚེ་འགལ་བའི་དོན་སྟོན་པར་མི་བྱེད་པ་དེའི་ཚེ། གཟུགས་བརྙན་ཉིད་ཡིན་གྱི་ཡང་དག་པའི་ཚད་མ་ཉིད་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཡང་བསྒྲིབས་མེད་ པར་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་བསྒྲིབས་མེད་པར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མདོ་ཡིན་ནོ།།དེ་ལ་འགལ་བ་མ་བརྗོད་ཅིང་དེ་ཡང་བསྒྲིབས་པ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ལྟར་སྦྱར་བར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །གང་ཞིག་རང་བཞིན་མི་དམིགས་པས་མེད་པའི་ཐ་སྙད་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་དོན་དེ་བསྒྲིབས་པ་མེད་པ་ ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།།བསྒྲིབས་པ་ཡང་གང་ཡིན་ཅི་དེ་དག་དགག་པ་ལ་བསྒྲིབས་པ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་འདིས་བརྗོད་ཅེ་ན། བསྒྲིབས་མེད་པར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། བསྒྲིབས་པ་མེད་པར་ཞེས་བྱ་བའི་དགག་པའི་བསྡུ་བ་འདི་ལ། ཚིག་གོང་མ་བསྒྲིབས་པ་བསྟན་པར་བྱ་བས་མི་དམིགས་ པ་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ།།གལ་ཏེ་དེ་ཉིད་ཀྱང་ཇི་ལྟར་ཐོབ་པ་ཡིན་ཞེ་ན། བསྒྲིབས་པའི་དོན་ལ་མཐོང་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །ཉེ་བར་བཏགས་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྒྱུ་མེད་པ་ལ་འབྲས་བུ་མེད་པ་ཉེ་བར་བཏགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་མི་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མི་དམིགས་པ་མི་ བྱེད་པ་ཡིན་ནོ།།འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མ་འོངས་པའི་སྐྱེ་བའོ། །སྔ་ན་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲས་ནི་ཆོས་དང་ཆོས་མ་ཡིན་པ་བརྗོད་དོ། །སྔ་ན་མེད་པ་དང་ལྷ་ཉིད་དང་མཐོ་རིས་ལ་སོགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཟླས་དབྱེ་བའོ། །སྨྲ་བ་དང་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ ནི་ཚིག་དང་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ལ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།དེ་ལྟར་ན་སྣང་བའི་དངོས་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། དེ་ལས་གཞན་དམིགས་པའི་རྐྱེན་ཡོད་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི། མིག་དང་གཟུགས་དང་སྣང་བ་ལ་སོགས་པ་འཇུག་པར་བྱེད་པའི་ནུས་པ་རྣམས་ཡོད་ན་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །སྒྲུབ་པ་ པོའི་མངོན་སུམ་གྱིས་འཛིན་པར་རུང་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་དགག་པར་བྱ་བའི་དངོས་པོ་དེ་དམིགས་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱིར་གྱུར་པ་ལ་སྒྲུབ་པ་པོའི་མངོན་སུམ་བཤད་དོ།

"于所立遮为量"等，由"说何"等而解释。"由二相违"者，谓具不共住相及互相舍住相。此说如自性相违见之假立。
"由彼于自性相违果不见等合亦应知"中，等字摄取因及周遍相违见合。彼等若时不说相违义，则唯是影像而非真实量。
"亦无遮障"者是经。义为于彼未说相违及彼亦无遮障，应如是配。由自性不见立无言说之义，称为无遮障，此为语义。
若问遮障为何？彼等于遮是否由此"无遮障"说？说"无遮障"等。于此无遮障遮摄中，由上句显示遮障而说不见。
若问彼亦如何获得？说"于遮障义无见故"等。"假立"者，谓于因无假立果无故。"彼不作"者，谓不作不见。
"后世非有"者，谓未来生。"先无"声说法与非法。"先无及天性、天界等"是差别。"说及一切智性"者，义为于语及一切智性。
如是于"显现事"等中，"有余所见缘"者，义为有眼、色、光等趣入功能。由能立者现量可取故，于所遮事具所见相说能立者现量。

།དེ་ལྟར་གལ་ཏེ་ཡོད་ན་མངོན་སུམ་དུ་འགྱུར་ཞིང་དེ་ལས་སྒྲུབ་པ་པོའི་མངོན་སུམ་ལོག་ན་མེད་པའི་ཐ་སྙད་དུ་འཇུག་པར་འགྱུར་ཏེ། དམིགས་པ་ ལོག་པས་ཉེ་བར་མཚོན་པའི་བུམ་པས་དབེན་པའི་ས་ཕྱོགས་ལ་ལྡོག་པའི་སྒྲས་བསྟན་ཏོ།།སྒྲུབ་པ་པོའི་མངོན་སུམ་དེ་ལྟ་བུ་དེའི་ཁྱད་པར་ནི་མ་རྨོངས་པར་དྲན་པའི་འདུ་བྱེད་འདས་པ་དང་ད་ལྟར་གྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ལ། མཐོང་བས་བསྒོས་པའི་མེད་པའི་ཐ་སྙད་ཀྱི་དྲན་པའི་ས་བོན་ནི་དྲན་པའི་འདུ་བྱེད་ཡིན་ ན།དེ་སྒྲུབ་པ་པོའི་མངོན་སུམ་གང་ལ་རྨོངས་པ་མེད་པ་དེ་ལ་དེ་སྐད་ཅེས་བྱའོ། །སྔར་མཐོང་བ་བུམ་པས་དབེན་པའི་ས་ཕྱོགས་འདས་པ་དང་གྲུབ་པ་དང་བདེ་བ་གཅིག་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཉེ་བར་བཏགས་ནས་འདས་པ་ཞེས་བསྟན་ཏོ། །དེ་བཞིན་དུ་ད་ལྟར་མཐོང་བ་ད་ལྟར་གྱི་བུམ་པས་དབེན་པའི་ས་ཕྱོགས་ དང་གྲུབ་པ་དང་བདེ་བ་གཅིག་པ་ཅན་ཤེས་པ་གཅིག་དང་འདྲེ་བ་ཅན་ཉིད་ཀྱིས་ཉེ་བར་བཏགས་ནས་ད་ལྟར་དུ་བསྟན་ཏོ།།དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་དེ་ལ་དང་པོ་དང་ཐ་མར་མེད་པའི་བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་མེད་པའི་ཐ་སྙད་ཀྱི་ཡུལ་ཅི་ལྟར་ན་འདས་པའམ་ད་ལྟར་དུ་འགྱུར། སྒྲུབ་པ་པོའི་མངོན་སུམ་མ་འོངས་པ་ཞེས་ བསྟན་པ་ནི་དེ་ལོག་ན་ངེས་པར་མི་ནུས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ།།དེ་ལྟར་ན་རེ་ཞིག་གང་གི་ཚེ་ཡུལ་གྱི་ཆོས་དམིགས་པ་ཡིན་པ་དེའི་ཚེ། སྒྲུབ་པ་པོའི་མངོན་སུམ་གྱི་སྒྲས་བུམ་པ་དམིགས་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱིར་གྱུར་པ་བརྗོད་ཅིང་། ལོག་པའི་སྒྲས་དེས་དབེན་པའི་ས་ཕྱོགས་བཤད་ པ་ཡིན་ནོ།།གང་གི་ཚེ་ཡུལ་ཅན་གྱི་ཆོས་ཉིད་དམིགས་པ་ཡིན་པ་དེའི་ཚེ། སྒྲུབ་པ་པོའི་མངོན་སུམ་སྣང་བའི་ཡུལ་ཅན་གྱི་ཤེས་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །དེ་ལོག་པ་ཡང་དེས་དབེན་པའི་ས་ཕྱོགས་ལ་སོགས་པའི་ཤེས་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་མེད་པའི་ཐ་སྙད་ལ་འཇུག་པར་འགྱུར་རོ། །འདས་པ་དང་ད་ ལྟར་ཡང་ཅི་འདྲ་བར་གྱུར་པ་ཞིག་ཅེ་ན།ཁོ་བོས་བུམ་པས་དབེན་པའི་ས་ཕྱོགས་མཐོང་བ་དེ་ལ་བུམ་པ་མེད་པར་གྱུར་པ་གང་ཡིན་པ་དང་། ད་ལྟར་སྣང་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ལ་བུམ་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་ཞེས་བྱ་བའོ། །སྐྱེས་བུ་ཅི་ལྟ་བུར་གྱུར་པ་མེད་པའི་ཐ་སྙད་ལ་འཇུག་པར་འགྱུར་ཞེ་ན། མ་རྨོངས་ པར་དྲན་པའི་འདུ་བྱེད་ཅེས་བྱ་བ་སྨོས་སོ།།དེ་ནི་དེ་ལས་གྲུབ་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མངོན་སུམ་དུ་འདོད་པའི་ཡུལ་མངོན་སུམ་གྱི་ཚད་མ་དེ་ལས་གྲུབ་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཡང་གལ་ཏེ་བཟློག་པ་ལ་གནོད་པ་ཅན་གྱི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་བཟློག་པ་ལ་གཏན་ཚིགས་འཇུག་པ་ ལ་གནོད་པ་ཅན་གྱི་ཚད་མ་གང་ཡིན་པ་དེ་འཇུག་པ་དེས་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་དེའི་བདག་ཉིད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཅན་གྱི་འབྲེལ་པ་རྟགས་གང་ལ་ཡོད་པ་དེ་ལ་དེ་སྐད་ཅེས་བྱའོ།

如是若有则成现量，由彼能立者现量消失则入无言说。由所见消失而表示，以离瓶之地处以遮词而说。
能立者如是现量之差别是"由无迷忆行过去及现在"者，由见熏习之无言说忆念种子是忆行，于彼能立者现量无迷者称为彼。
先见离瓶地处过去，由成就及安乐一性故，假立而说为过去。如是现见现在离瓶地处，由成就及安乐一性，与一智混合性故，假立而说为现在。
若不尔，于彼初后无瓶等无言说境，如何成过去或现在？说能立者现量未来者，因彼消失不能决定故。
如是首先当境之法为所见时，由能立者现量声说具瓶所见相，由遮词说彼离地处。当有境之法为所见时，能立者现量是显现境之智。彼遮亦是离彼地处等智，彼入无言说。
若问过去现在如何？谓我见离瓶地处彼中无瓶，及现今显现彼中无有瓶。
若问何等补特伽罗入无言说？说"无迷忆行"。"彼由彼成"者，谓欲为现量境由现量量而成。
"若于遮有能害"等中，于所立遮因入中有能害量，由彼入能立彼自性相系属，具彼相因者称为彼。

།དེ་ལྟ་བུར་གྱུར་པའི་རྟགས་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པའི་དོན་གང་ལ་ཡོད་པ་དེ་ནི་དེ་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ནོ། །དེས་ནི་རང་བཞིན་གྱི་རྟགས་དང་ ལྡན་པ་ཉིད་བཤད་དོ།།འབྲས་བུ་ལྡོག་པའི་སྒོ་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འབྲས་བུ་མིག་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་གནས་སྐབས་འགའ་ཞིག་ཏུ་མི་སྐྱེད་པའི་སྒོ་ནས་སོ། །དེ་ཉིད་ནི་དཔེར་ན་དེ་ལས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་གསལ་བར་བྱེད་དོ། །དེའི་འབྲས་བུ་ཉིད་དུ་འདོད་པས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ བདག་གི་འབྲས་བུ་ཉིད་དུའོ།།རིགས་པ་དང་ལྡན་པའི་ལྡོག་པ་མེད་པས་ཞེས་བྱ་བ་ནི། འདི་ལྟར་རིགས་པ་དང་ལྡན་པའི་ལྡོག་པ་ཡིན་པར་འགྱུར་ཏེ། གལ་ཏེ་བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་བློ་ལ་སོགས་པ་ཡོད་ཅིང་བདག་འབའ་ཞིག་པ་དེའི་ཚེ་དབུགས་དབྱུང་བ་ལ་སོགས་པ་སྐྱེ་བ་མ་ཡིན་ཏེ། བདག་ ལོག་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་རིགས་པ་དང་ལྡན་པའི་ལྡོག་པར་འགྱུར་ན།འོན་ཀྱང་བློ་ལ་སོགས་པ་ལ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་མེད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་དེ་ལ་དབུགས་དབྱུང་བ་ལ་སོགས་པ་ལོག་པ་ཡིན་གྱི་བདག་མེད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་མ་ཡིན་ནོ། །འགལ་བ་མེད་པའི་དོན་དེ་འདྲ་བས་ལྡོག་པ་སྒྲུབ་ པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་གྱི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པའི་དོན་དང་།སྨྲ་བ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་འགལ་བ་མེད་པ་ནི་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་མེད་པ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །སྐྱེ་བ་འཇིག་པ་དང་ལྡན་པ་དག་ནི་རྟག་པ་ལས་གཞན་ཉིད་དུ་གྲུབ་པའི་ ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གལ་ཏེ་གནས་སྐབས་གཅིག་གིས་གནས་སྐབས་གཞན་དེ་དང་དེས་འབྱུང་བར་འདོད་པ་དེའི་ཚེ་སྔར་གྱི་གནས་སྐབས་གཞན་འཇིག་ཅིང་ཕྱིས་འབྱུང་བ་ནི་སྐྱེ་བ་ཡིན་ནོ།།སྐྱེ་བ་དང་འཇིག་པ་དང་ལྡན་པའི་གནས་སྐབས་དེ་དག་ནི་རྟག་པའི་གནས་སྐབས་དེ་ལས་གཞན་ཉིད་ཡིན་པར་ འདོད་པར་བྱའོ།།དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་རྟག་པ་ཉིད་ཉམས་པར་འགྱུར་རོ། །གནས་སྐབས་ཀྱི་ཁྱད་པར་དག་གཞན་ཉིད་ཡིན་པས་གནས་པ་པོ་ཐེར་ཟུག་ཏུ་གནས་པར་འགྱུར་བ་དེ་ལྟར་ན་གང་ལས་འབྱུང་བ་དང་འཇིག་པར་རྟོག་པ་ཡིན། གཞན་གྱི་འབྱུང་བ་དང་འཇིག་པ་དག་གིས་གཞན་གྱི་འབྱུང་བ་དང་འཇིག་ པ་རྟོག་པར་ནུས་པ་མ་ཡིན་ནོ།།དེ་ཉིད་ནི་དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་ཐལ་ཆེས་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །དེ་ཉིད་ཅེས་འདོད་པར་ཡང་མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བདེན་པ་མ་ཡིན་པས་ན་ངོ་བོ་འགལ་བ་ལ་གཅིག་ཏུ་བདེན་པ་ཉིད་མི་རུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་འདོད་པས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྨྲ་བ་པོའི་འདོད་ པས་སོ།།གཞན་ཉིད་དུ་རྟོགས་པར་མི་འགྱུར་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དངོས་པོ་ལ་འདོད་པའི་དབང་གིས་འཇུག་པར་མི་འགྱུར་ནའོ། །དེ་ལྟར་ན་ཕྱོགས་དང་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལས་གང་ཡང་རུང་བ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་སྒྲ་མི་རྟག་པ་སྟེ་བུམ་པ་བཞིན་ནོ།

如是相成隐义者，即具彼者。此说具自性相。
"由果遮门"者，谓由果眼等识于某时不生之门。即由"如彼"等而明显。"许为彼果"者，谓为自果。
"由无正理遮"者，如是应成正理遮：若瓶等有觉等而唯有我时，不生出入息等，因我遮故，应成正理遮。然于觉等非有。由彼无故，于彼出入息等遮，非由无我故。
"非由如是无违义成立遮"者，义为一切智性等义与说性等无违，非能成立无一切智性等。
"具生灭者成异常故"者，若许由一位而生彼彼余位时，前位灭而后生是生。具生灭位彼等应许异于常位。若不尔则坏常性。
由位差别是异故，住者恒常安住，如是何由生灭分别？不能由他生灭分别他生灭。即说"若不尔则太过"等。
"亦不许为彼"者，因非真故，于性相违不应一真故。"由彼许"者，由说者许。"若不了为异"者，谓若不由事欲力转。如是由是宗同品随一故，声无常，如瓶。

།མི་རྟག་པ་ཉིད་དུ་ཉེ་བར་བསྟན་པས་དེ་ཉིད་ཀྱི་ཚེ་སྨྲ་བ་ པོའི་བསམ་པའི་དབང་གིས་ཕྱོགས་དང་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལས་གང་ཡང་རུང་བ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར།སྒྲ་རྟག་པ་ཡིན་ཏེ་ནམ་མཁའ་བཞིན་ནོ་ཞེས་རྟག་པའི་སྒོ་ནས་ཀྱང་ཉེ་བར་བསྟན་ནུས་པ་ཡིན་ནོ། །འདིས་ཀྱང་རྒྱུ་དང་ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་མི་དམིགས་པ་འདྲེན་མར་བསྟན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྒྱུ་ལ་ཡང་འབྲས་བུ་ ལ་ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཁྱབ་པར་བྱེད་པའི་སྒྲས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།དེ་བཟློག་པ་ལ་ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་མེད་ན་ཁྱབ་པར་བྱ་བ་འཇུག་པ་ལ་གནོད་པ་ཅན་གྱི་ཚད་མ་གང་ཡིན་པ་དེ་འཇུག་པས་སོ། །དེ་ཙམ་དང་འབྲེལ་པས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཁྱབ་བྱ་ཉིད་ཙམ་དང་ འབྲེལ་པས་སོ།།གང་ལ་ཁྱབ་པར་བྱེད་པའི་དངོས་པོར་གྲུབ་པ་ཡོད་པ་དེ་ལ་དེ་སྐད་ཅེས་བྱའོ། །འབྲས་བུའི་ཡང་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ན་ལྡོག་པ་རྟོགས་པར་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བའི་སྐབས་ཡིན་ནོ། །དོན་གྱིས་ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་ཡང་མི་དམིགས་པ་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། །དོན་གྱིས་ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་ཡང་དེའི་ རང་བཞིན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རང་བཞིན་སྨོས་པས་གཟུང་བར་བྱས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།དེ་ལ་མངོན་སུམ་ཉིད་ཀྱིས་མི་རྟག་པ་ཉིད་ཀྱི་རང་བཞིན་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི། རྒྱུན་ཆད་པའི་དུས་ན་སྐད་ཅིག་མ་ཐ་མ་མཐོང་བ་དང་ལྡན་པས་དེས་དབེན་པའི་དངོས་པོ་གཞན་གྱི་ཡུལ་ཅན་ལ་དམིགས་པ་ ན་ཁ་དོག་ལ་སོགས་པའི་མི་རྟག་པ་ཉིད་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་རོ།།དེ་བཞིན་དུ་རྗེས་སུ་དཔག་པས་ངེས་པ་ལས་ཀྱང་དུས་ཕྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྗེས་སུ་དཔག་པས་ངེས་པ་སྐད་ཅིག་མ་དང་པོར་འབྱུང་བའི་ངང་ཚུལ་ཅན་གང་ཡིན་པ་དེ་ལས་དུས་ཕྱིས་ཏེ། སྐད་ཅིག་མ་གཉིས་པ་དག་ལ་ངེས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་དག་ཀྱང་ བཟུང་ཟིན་པ་འཛིན་པའི་ཕྱིར་ཚད་མ་ཉིད་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།དེ་བས་ན་དངོས་པོ་འཇིག་པའི་རང་བཞིན་ཅན་དུ་གྱུར་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། དེ་བས་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མི་རྟག་པ་ཉིད་དོན་གཞན་དུ་གྱུར་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་གཞན་གྱིས་འཇིག་པར་བྱེད་པ་ན་བདག་ཉིད་མི་གཡོ་བའི་རང་བཞིན་ཅན་ ལའམ་གཡོ་བའི་རང་བཞིན་ཅན་ལ་བྱེད་པར་འགྱུར་གྲང་ན།དེ་ལ་ཕྱོགས་དང་པོ་ནི་བདག་ཉིད་གཡོ་བ་མེད་པའི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །གཉིས་པ་ཡང་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་གཡོ་བའི་རང་བཞིན་ཅན་ཡིན་ན་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་སོ།

由示无常性故，尔时由说者意乐力，因是宗同品随一故，亦能由常门示"声是常，如虚空"。
"此亦示因及遍不见交错"者，义为因于果亦是遍故，由遍声而说。由彼遮若无遍，则有能害遍所入量之入。
"由与彼量系属"者，谓由与唯遍所系属。于有成立遍事者称为彼。"果亦是"者，是了知遮之处。"义说遍亦不见"者，义为义遍亦是彼自性故，由说自性而摄。
"于彼由现量了知无常性自性故"者，谓于断流时见最后刹那，具彼者于离彼余事境者所见时，了知色等无常性故。
如是"由比量决定后时"者，义为由比量决定初刹那生性者，于后时即第二刹那等决定，亦因执已执故非量。
故"事成坏性"中，"故"者因无常性成异义故。如是则他作坏时，于自性不动性者或动性者作耶？
其中初分说"自性不动"等。第二亦说"若亦由自性动性者"。

།འོ་ན་ཇི་ལྟར་ན་རང་གི་སྡེ་པ་དག་གིས་སྡུག་བསྔལ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་ དེ་ཉིད་དང་གཞན་ཉིད་དུ་བརྗོད་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་དུ་བསྟན་ཞེ་ན།དེའི་ཕྱིར་གང་ཡང་དེ་ཉིད་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་པ་ལ། སྒྲའི་དོན་དེ་བློ་ལ་བཞག་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་གང་ཡིན་པ་དེ་སྒྲའི་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ཉིད་དུ་བརྟགས་པ་སྟེ། རང་གི་མཚན་ཉིད་ལ་གནས་པའི་མི་རྟག་པ་ཉིད་གང་ཡིན་པ་ དེ་ཡང་དེ་ཉིད་དུ་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ཉིད་ཡིན་ནོ།།དེ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྒྲའི་དོན་ཏོ། །དེའི་ངོ་བོ་དང་དབེན་པས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེའི་ངོ་བོ་ཉིད་དང་དབེན་པས་ཏེ། འདི་ནི་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་གསུམ་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཉིད་དམ་གཞན་ཉིད་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ལྟ་བུར་གྱུར་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་གསུམ་པའོ། །དེའི་ངོ་བོས་ནི་དེ་ ཉིད་དུ་རྣམ་པར་གཞག་པ་ཡིན་ལ།དེས་དབེན་པ་ལ་ལྟོས་ནས་ནི་གཞན་ཉིད་དུ་རྣམ་པར་གཞག་པ་ཡིན་ནོ། །ཆོས་ཀྱི་སྒྲ་ནི་ཆོས་ཅན་ལས་དོན་གཞན་མ་ཡིན་པ་སྟོན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། གལ་ཏེ་ཆོས་ཅན་ལས་ཆོས་གཞན་ཡིན་པར་འགྱུར་བ་དེའི་ཚེ་བུམ་པ་ལས་སྣམ་བུའི་སྒྲ་བཞིན་དུ་ཆོས་ ཀྱི་སྒྲ་ནི་ཆོས་ཅན་ལས་གཞན་དོན་གཞན་དུ་གྱུར་པ་ཉིད་སྟོན་པར་འགྱུར་ན་དེ་ལྟར་ཡང་མ་ཡིན་ནོ།།གང་གི་ཕྱིར་སྒྲའི་བརྗོད་པར་བྱ་བ་དེ་ཉིད་དང་གཞན་ཉིད་དུ་བརྗོད་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ཡིན་གྱི་རང་གི་མཚན་ཉིད་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། ལྡོག་པའི་ཐ་དད་པ་ཉིད་ཀྱི་སྒྲ་ཚོགས་པ་ཉིད་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར་རང་གི་མཚན་ ཉིད་ཀྱི་བདག་ཉིད་ཅན་གྱི་དངོས་པོ་དུ་མ་ཅན་གྱི་ངོ་བོ་བརྗོད་བྱ་མ་ཡིན་ནོ།།དངོས་པོ་དུ་མ་ཅན་ཞེས་བྱ་བའི་རྣམ་པར་འགྲེལ་པ་ནི་རང་བཞིན་ཐ་དད་པ་ཅན་གྱི་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། རང་གི་མཚན་ཉིད་ངོ་བོ་ཐ་དད་པ་ཅན་ཉིད་འགལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་ཐ་དད་པའི་ཁྱད་པར་གཅིག་གི་སྒོ་ནས་ཀྱང་སྣ་ ཚོགས་པའི་བདག་ཉིད་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ།གལ་ཏེ་བ་ལང་ལ་སོགས་པ་ཁྱད་པར་དང་ལྡན་པ་ཐ་དད་པ་ཡིན་པ་དེ་ལྟ་ན་ཡང་། ཁྱད་པར་གཅིག་གི་སྒོ་ནས་ཀྱང་ཁྱད་པར་དང་ལྡན་པ་འདི་བཟུང་བ་ན། ཁྱད་པར་དེ་ལ་ཕན་འདོགས་པར་བྱེད་པའི་རང་བཞིན་ཉིད་དུ་གཟུང་བར་བྱའོ། །ཁྱད་པར་དང་ ལྡན་པ་ཕན་འདོགས་པར་བྱེད་པ་དེ་ཉིད་ཀྱང་ཁྱད་པར་ཐམས་ཅད་ལ་ལྟོས་ནས་གཅིག་ཉིད་ཡིན་ནོ།།དེ་བས་ན་བདག་ཉིད་ཐ་དད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཁྱད་པར་མ་ལུས་པ་རྣམས་ལ་ཕན་འདོགས་པར་བྱེད་པའི་རང་བཞིན་ཉིད་དུ་བཟུང་བ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟ་བུར་གྱུར་པ་དེ་མངོན་སུམ་གྱིས་བཟུང་བ་ན་ཁྱད་པར་དང་ལྡན་པ་དེའི་ ངེས་པར་ཡོངས་སུ་མ་བཅད་པའི་རང་བཞིན་ཅན་མི་རུང་བའི་ཕྱིར་རོ།།ཟློས་གར་མཁན་གྱི་རྩེད་མོའི་དོན་དུ་ཁ་དོག་དང་དབྱིབས་མཚུངས་པའི་གོང་བུ་ལ་སྒོང་གི་སྒྲས་བསྟན་ཏོ།

若问自部如何说苦性等非可说为一异性？为此说"若彼一"等。"安立声义"者，谓观察何法为声所诠，住自相之无常性亦是所诠一性。"彼亦"者，谓声义。"离彼性"者，谓离彼自性，此是因之第三。"一异"者，是如是相之第三。
由彼性安立为一，依离彼则安立为异。"法声示非异于有法"中，若法异于有法，则如瓶与布声，法声应示有法之异义，然非如是。
因声所诠非可说一异性，自相非是，由遮差别声聚故，故具自相体之多事性非所诠。"多事性"之释为"异自性"，因自相异性相违故。
故"由一差别门亦杂体"等中，虽牛等差别有异，然由一差别门执此差别者时，应执为益彼差别之自性。彼益差别者，依一切差别亦是一。故执为益一切无余差别之自性。
如是者由现量执时，不应为彼差别之未定性，因不应理故。如舞者戏中以蛋声示同色形团。

།རྒྱུའི་ནུས་པའི་དངོས་པོ་ལས་གཞན་མ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། ནུས་པ་དང་ལྡན་པ་དེས་ནུས་པ་དེ་ལ་ཕན་མི་ འདོགས་པའི་ཕྱིར་ནུས་པ་དང་ལྡན་པ་དེའི་ནུས་པ་དེ་ཡིན་ནོ་ཞེས་འབྲེལ་པ་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར།ཕན་གདགས་པར་བྱ་བ་དང་ཕན་འདོགས་པར་བྱེད་པ་དག་ལ་འབྲེལ་བ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ནུས་པ་རྣམས་ལ་ནུས་པ་དང་ལྡན་པ་ཕན་འདོགས་པར་བྱེད་པ་ཡིན་པར་ཞེས་ བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ།ནུས་པ་ཐ་དད་པ་གང་གིས་ས་བོན་ལ་སོགས་པ་མྱུ་གུ་ལ་སོགས་པ་སྐྱེད་པར་བྱེད་ན་ནུས་པ་དེ་དག་ལ་ས་བོན་ལ་སོགས་པ་ཕན་འདོགས་པར་བྱེད་པ་ཉིད་དུ་ཁས་ལེན་པར་བྱེད་པ་དེའི་ཚེ་ནུས་པ་དང་ལྡན་པ་གང་གིས་ནུས་པ་ལ་ཕན་འདོགས་པར་བྱེད་པ་ནུས་པ་དང་ལྡན་པ་ལས་ནུས་པ་དེ་ ལས་ཕན་འདོགས་པར་བྱེད་པའི་ནུས་པ་དེ་མྱུ་གུ་ལ་སོགས་པ་འགྲུབ་པར་བྱེད་པ་དེའི་ནུས་པ་དང་འདྲ་བར་ཐ་དད་པ་ཡིན་ནོ།།ནུས་པ་རྣམས་ལ་ཕན་འདོགས་པར་བྱེད་པའི་ནུས་པ་ཡང་ཐ་དད་པ་ཡིན་ན། དེ་དག་དང་ལྷན་ཅིག་འབྲེལ་པར་མི་འགྱུར་རོ། །དེ་ལ་ཡང་ཕན་འདོགས་པར་བྱེད་པ་རྟོགས་པར་ བྱེད་ན།ནུས་པ་གཞན་ཐ་དད་པར་ཐལ་བའི་ཕྱིར་ཐུག་པ་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ཉིད་ནི་ཇི་སྲིད་ཇི་སྲིད་ཐ་དད་པ་དག་ཉིད་ཀྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །འབྲས་བུ་ལ་ཡང་ནུས་པ་ཐ་དད་པ་མེད་པ་ཉིད་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། ཇི་ལྟར་ནུས་པ་ལ་ཕན་འདོགས་པར་བྱེད་པའི་ནུས་པ་བདག་ཉིད་དུ་གྱུར་པ་ཡིན་པ་ དེ་ལྟར་མྱུ་གུ་ལ་སོགས་པའི་འབྲས་བུ་ལ་ཡང་ནུས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནུས་པ་དང་ལྡན་པ་ལས་ཐ་དད་པ་མེད་པ་ཉིད་ནུས་པ་ཡིན་པར་འགྱུར་རོ།།དེ་ཡུལ་དུ་གྱུར་པ་ཡིན་ན། འབྲས་བུ་ལ་རྨོངས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འབྲས་བུ་ལ་ནུས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཡུལ་དུ་གྱུར་པ་སྟེ་བཟུང་བ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དེ་ཉིད་ནི་རྒྱུ་ མཐོང་བ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་འཆད་པར་བྱེད་དོ།།བློ་གྲོས་ཆེན་པོས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དབང་པོ་ལས་འདས་པའི་དོན་མཐོང་བའོ། །ཇི་སྐད་དུ་བརྗོད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་བརྡ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུའོ། །བློ་ནི་སྤོབས་པའོ། །ཤེས་པ་མེད་པ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཤེས་པ་འགགས་པ་ནའོ། །རིགས་པ་ལ་སོགས་པ་ནི་ གསལ་བྱེད་ལ་སོགས་པའོ།།མཐའ་གཉིས་ཆོད་ཡོད་དང་། འབྲེལ་པ་བརྗོད་པའི་ངང་ཚུལ་ཅན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདིར་མཐའ་གཉིས་ནི་སྔ་ན་མེད་པ་དང་ཞིག་ནས་མེད་པའོ། །དེ་ལ་ཆོད་པར་བྱེད་པ་ནི་ད་ལྟར་གྱི་དངོས་པོ་ཡོད་པ་ཡིན་ཏེ། འདིས་དེ་ཉིད་ལ་ཆོད་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །མཐའ་གཉིས་ཆོད་པ་ཡོད་ བ་དང་འབྲེལ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཟླས་དབྱེ་བའོ།།འབྲེལ་པ་ཡང་ཉེ་བའི་ཕྱིར་ཇི་སྐད་དུ་བཤད་པའི་ཡོད་པ་ཉིད་ཀྱི་འཕྲོད་པ་འདུ་བ་ཡིན་པར་བསྟན་ཏོ། །མི་རྟག་པ་ཉིད་ཀྱི་སྒྲ་གང་ལ་དེ་དག་བརྗོད་པའི་ངང་ཚུལ་ཡོད་པ་དེ་ལ་དེ་སྐད་ཅེས་བྱའོ།

"非异于因功能事"等中，由具功能者不益彼功能故，彼具功能者之功能无系属成立故，于所益与能益二者全无系属。
"于诸功能具功能为能益"等中，由何异功能令种子等生芽等时，许种子等为能益彼等功能时，由何具功能益功能，彼具功能之功能如成办芽等之功能亦异。若益功能之功能亦异，则不与彼等系属。
若于彼亦了知能益，由成异功能故成无穷。即说"乃至由异性"等。
"于果亦无异功能性"者，如于功能能益功能成自性，如是于芽等果亦成具功能无异之功能。
"彼为境时，于果迷"者，义为果之功能为境即所执。即由"见因"等而释。
"大慧"者，见超根境。"如说"者，如言说。"慧"者，胜解。"无知时"者，知灭时。"理等"者，明等。
"断二边有与系属说性"中，此二边谓先无与坏无。彼断者是现在有事，由此于彼断故。"断二边有与系属"者是分别。系属亦由近故，说如前说有性之和合。于有彼等说性之无常性声称为彼。

།སྔ་ན་མེད་པ་དང་ཞིག་ནས་མེད་པ་དག་གིས་ད་ལྟར་རྣམ་པར་མ་ཆོད་ པའི་ཡོད་པ་གང་ཡིན་པའམ།དེའི་འཕྲོད་པ་འདུ་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་མི་རྟག་པ་ཉིད་ཀྱི་སྒྲས་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དེ་ཉིད་ནི་མཐའ་ཡང་དེ་ཡིན་ལ། གཉིས་ཀྱང་ཡིན་པས་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་འཆད་པར་བྱེད་དོ། །ཆོད་པ་ནི་ཆོད་པའོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་བརྗོད་པ་ ཙམ་དུ་བྱས་ཀྱི་ཆོད་པའི་སྒྲ་འདི་ནི་བྱེད་པ་བསྒྲུབ་པ་ཡིན་ནོ།།དེ་ལྟར་ན་ཡོད་པ་ཉིད་དང་གཞི་མཐུན་པར་བསྟན་ཏེ། ད་ལྟར་དང་འབྲེལ་པ་ཅན་གྱི་ཆོད་པ་ཡོད་པ་ཉིད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་མཐའ་གཉིས་ཀྱི་ཆོད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་རོ། །ད་ལྟར་དང་འབྲེལ་བ་ཅན་ཆོད་པར་བྱེད་ པ་དེས་མཐའ་དེ་དག་ལ་ཆོད་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ།།ཡང་ན་ད་ལྟར་གྱི་མཐའ་གཉིས་གང་ཡིན་པ་དེ་ལ་ཆོད་པ་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་རོ། །སོགས་པ་སྨོས་པས་བདུན་པ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་ནི་དངོས་པོ་རྣམས་ལ་མི་རྟག་པ་ཉིད་གནས་པ་དང་། དངོས་པོ་དག་ལས་མི་རྟག་པ་ཉིད་ཐ་དད་ པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ།།མཐའ་དེ་ཇི་ལྟར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གྲུབ་པའི་སྨྲ་བའིའོ། །གལ་ཏེ་མེད་པའི་ཕྱིར་དངོས་པོ་ལ་དྲུག་པ་ལ་སོགས་པ་མི་རུང་ངོ་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་རོ། །དེ་ཡོད་པ་ཉིད་དམ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དངོས་པོ་ཡོད་པ་ཉིད་ལ་སྦྱོར་བ་ན་ཞེས་བྱ་བ་འདི་དང་སྦྱར་ཏེ། དཔེར་ན་སྔ་ ན་མེད་པ་དང་ཞིག་ནས་མེད་པ་དག་ལ་ཆོད་པར་བྱེད་པ་ཡོད་པ་ཉིད་ལྟ་བུའོ།།དེ་དང་འབྲེལ་པའམ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡོད་པ་ཉིད་འཕྲོད་པ་འདུ་བ་ལ་མཐའ་དག་གི་ཆོད་པར་བྱེད་པ་ནི་ཡོད་པ་ཉིད་འཕྲོད་པ་འདུ་བ་འདི་ཡིན་ནོ། །གཞན་ལ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡོད་པ་ཉིད་ལ་བརྟེན་པའི་དངོས་པོ་ལ་སྔ་ན་མེད་པ་ དང་།ཞིག་ནས་མེད་པ་དེ་དག་གི་བར་ན་གནས་པ་ད་ལྟར་བ་ཆོད་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །དེ་ལྟར་ན་མཐའ་དེ་དག་ལ་དྲུག་པ་ལ་སོགས་པ་སྦྱོར་བ་མཐོང་བ་གང་ཡིན་པ་དེར་མི་འགྱུར་རོ། །དངོས་པོ་བཞིན་དུ་ཁྱད་པར་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཇི་ལྟར་དངོས་པོ་ལ་དངོས་པོ་མེད་ པ་དེ་ཐ་དད་པའི་རྒྱུ་ཉིད་དུ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་དེ་ལྟར་དངོས་པོ་མེད་པ་ལ་ཡང་དངོས་པོ་ཐ་དད་པའི་རྒྱུ་ཉིད་དུ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ།གཉི་ག་ལ་ཡང་མེད་པར་ཁྱད་པར་མེད་པའི་ཕྱིར་དེ་བས་ན་མཐའ་གཉིས་ཀྱི་ཆོད་པ་ཡོད་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བར་དགོངས་སོ།

先无与坏无二者未断之有，或其和合，是无常性声所诠，此为其义。即由"彼即是边及二"等而释。
"断"者，仅说断义，此断声是成办作用。如是示与有性共同，配为：现在系属之断有性相即是二边断。由现在系属断者于彼等边断故。
或配为：于现在二边之断。由说"等"字，七格等分别为：诸事住无常性，及事异于无常性等。
"彼边如何"者，是成立说。若由无故事不应有六格等，配为：若于有性配时，如先无与坏无之断有性。
"与彼系属"者，有性和合之断者是此有性和合。"于余亦"者，谓依有性之事于先无与坏无间住现在为断等。如是于彼等边见六格等配合不应理。
"如事无差别故"者，义为：如于事无事非有异因性，如是于无事亦事非有异因性，由二者皆无无差别故，故不成二边断有性。

། ཡང་སྔ་ན་མེད་པ་དང་ཞིག་ནས་མེད་པ་དག་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡོད་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་བདུན་པ་ཡིན་ཏེ། སྔ་ན་མེད་པ་དང་ཞིག་ནས་མེད་པ་དག་སྦྱོར་བ་བྱེད་པས་ན། དེ་དང་ལྡན་པ་ལས་ཡོད་པ་ཉིད་དང་དེ་དང་འབྲེལ་པ་ལས་དྲུག་པ་ལ་སོགས་པ་སྦྱོར་བར་མི་འགྱུར་ཏེ། མཐའ་དག་ལ་ཡོད་པ་ཉིད་དམ འཕྲོད་པ་འདུ་བ་ཁྱད་པར་མེད་པར་གྱུར་པ་ཡིན་ནོ།།ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དངོས་པོ་བཞིན་དུ་ཁྱད་པར་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་ལྟར་བུམ་པའི་མི་རྟག་པ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་མེད་པས་ཐ་དད་པ་མ་བྱས་པ་དེ་ལྟར་ཡོད་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་ཡང་ཡིན་ཏེ། མེད་པ་ཐ་དད་པའི་རྒྱུ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་དུ་མཚུངས་པ་ཉིད་ཀྱི་ ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།གདོན་མི་ཟ་བར་སྔ་ན་མེད་པ་དང་ཞིག་ནས་མེད་པའི་ཁྱད་པར་ཡོད་པ་ཉིད་ལ་འདོད་པར་བྱའི། དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་ཇི་ལྟར་ན་ནམ་མཁའ་ལ་སོགས་པའི་ཡོད་པ་ཉིད་རྣམ་པར་གཅོད་པར་བྱས་པར་འགྱུར། གཞན་གྱིས་ཁས་བླངས་པ་ཉིད་ཀྱི་མཐའ་གཉིས་དག་གིས་ཡོད་པ་ ཉིད་དུ་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་པ་སེལ་བར་བྱས་ནས།ད་ནི་དངོས་པོའི་གནས་ཐབས་ཉིད་བསལ་བར་བཞེད་ནས་གཞན་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །དངོས་པོ་ལ་སྔ་ན་མེད་པ་དག་དང་ལྷན་ཅིག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། གཞན་གྱི་ཐམས་ཅད་དུ་དངོས་པོ་ཉིད་ལྡོག་པའི་རྒྱུ་ཉིད་ཡིན་ པར་འདོད་ན་དངོས་པོའི་སྔ་ན་མེད་པ་དངོས་པོ་དང་འབྲེལ་པར་མི་འདོད་དོ།།དེ་ལྟར་ན་དངོས་པོ་ནི་སྔ་ན་མེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ཉིད་དུ་མི་འགྱུར་རོ། །ཅི་སྟེ་འབྲས་བུ་ཡོད་པར་སྨྲ་བ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དངོས་པོའི་སྔ་ན་མེད་པ་འདོད་པ་དེའི་ཚེ། དངོས་པོའི་སྔ་ན་མེད་པ་འདི་ཡིན་ནོ་ཞེས་རྣམ་པ་ འགའ་ཞིག་གིས་བློ་རྣམ་པར་གཞག་པའི་འབྲེལ་པ་དེ་ལྡོག་པའི་རྒྱུ་འབྲས་བརྗོད་པ་གང་གིས་བཟློག་པར་ནུས།དེ་སྐད་དུ་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་ཡུལ་མ་ཡིན་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་སྒྲ་རྣམས་ཀྱི་ཡང་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་བཤད་ཟིན་ཏོ། །རྣམ་པ་འགའ་ཞིག་གིས་འབྲེལ་པ་ཡོད་ན་ཡང་སྔ་ན་ མེད་པ་དང་ཞིག་ནས་མེད་པ་ཉིད་མི་རྟག་པ་ཡིན་པར་འགྱུར་ན།དོན་གཞན་ཀུན་དུ་བརྟགས་པས་ཅི་ཞིག་བྱ། དེ་བྱེད་པ་ཡང་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར་བུམ་པའི་སྔ་ན་མེད་པ་ཁས་བླང་པར་མི་བྱའོ། །དེ་ཉིད་བསྟན་པའི་ཕྱིར། དེ་ལྟར་ན་རིགས་པ་དེ་དངོས་པོ་སྔ་ན་མེད་པ་འདོད་པ་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་སོ། ། དེའི་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་དམ་པའི་ཐ་སྙད་རིགས་པ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ལ་དེ་དང་ལྷན་ཅིག་འབྲེལ་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཁྱབ་པ་མ་ཡིན་ལ། དེ་འདི་ལ་མེད་པ་དེ་ལྟར་ན་ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་མི་དམིགས་པའོ།

"又于先无与坏无"者，是有相之七格，由配先无与坏无故。由彼具有性及彼系属不成六格等配合，因于诸边有性或和合无差别故。
何以故？如事无差别故。如瓶无常性由无不成差别，有性等亦尔，由无非异因性平等故，此为其义。
必应许先无与坏无之差别于有性，若不尔，如何遮虚空等有性？由他许之二边差别有性遮已，今欲遮事住法性故说"复次"等。
"于事与先无俱"等中，若他许一切处事性为遮因，不许事先无与事系属。如是则"事是先无"即不应理。若由说有果故许事先无时，此事先无由某相安立慧之系属，何能遮彼遮因果说？如说"非分别境者亦非诸声"等已说。
若由某相有系属，则先无与坏无即是无常，何须观察余义？由彼亦作故，不应许瓶先无。为显此故，说"如是彼理非许事先无"。
"彼"者，胜义言说非理性由与彼俱系属性非遍，此中无彼，如是则是不得能遍。

།གང་ཞིག་སྔ་ན་མེད་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་དེ་ནི་སྐྱེ་བ་མ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་པ་ལ། སྐྱེ་བ་སྔ་ན་མེད པ་ཉིད་ཀྱིས་ཁྱབ་པ་ཡིན་ལ།དེ་དང་འགལ་བ་ཡང་སྔ་ན་མེད་པ་དང་བྲལ་བ་ཉིད་ཡིན་པ་དེ་ལྟར་ན་ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་འགལ་བ་དམིགས་པའོ། །ཡོད་པ་ཉིད་དང་རང་གི་རྒྱུ་ཉིད་ནི། ཡོད་ཉིད་རང་རྒྱུ་སྟེ། དེ་དང་ལྷན་ཅིག་འབྲས་བུ་འབྲེལ་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཉིད་ནི་ཁྱེད་ཀྱིས་ཅི་འདྲ་བའི་ཞེས་བྱ་བ་ ལ་སོགས་པས་འཆད་པར་བྱེད་དོ།།དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་འབྲེལ་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྟག་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །འཕྲོད་པ་འདུ་བ་ཡང་གཞན་གྱིས་རྟག་པ་ཉིད་དུ་འདོད་དོ། །གང་མེད་པ་དེ་བྱས་པ་ཡིན་ན། འབྲས་བུར་འདོད་པ་གང་ཡིན་པ་སྔ་ན་མེད་པ་རྒྱུས་བསྐྱེད་པར་བྱ་བ་ཡིན་ན་ཞེས་བྱ་བའི་ དོན་ཏོ།།དེ་ཉིད་ནི་བདག་ཉིད་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་གང་ཡིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་རྣམ་པར་འགྲེལ་པར་བྱེད་དོ། །གང་འབྲས་བུ་མ་ཡིན་པ་དེ་ནི་མི་རྟག་པ་མ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་སྦྱོར་བ་གཉིས་པའོ། །མི་རྟག་པ་ཉིད་ལ་འབྲས་བུ་ཉིད་ཀྱིས་ཁྱབ་པ་ཡིན་ལ། དེ་དང་འགལ་བ་ཡང་ འབྲས་བུ་ཉིད་མ་ཡིན་པ་དེ་ལྟར་ན་ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་འགལ་བ་དམིགས་པའོ།།སྒྲ་གང་དག་ལ་ཐ་དད་པ་མེད་པ་དེ་ལྟར་ན། ཐ་དད་མེད་དོན་མངོན་འདོད་ཅན། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐམས་ཅད་ལ་མེད་པར་ཁྱད་པར་མེད་པ་ཡིན་ན་སྔ་ན་མེད་པ་དང་ཞིག་ནས་མེད་པ་ལ་སོགས་པ་དག་ལ་དོན་ཐ་དད་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ ནོ།།རྒྱས་པར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པར་སྤྲོས་ནས་སོ། །མཐོང་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་འགགས་པ་ཡིན་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྐད་ཅིག་མ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཁྱད་པར་ལ་བརྟེན་པ་འདི་ཙམ་ཉིད་ཀྱིས་ནི་སྤྱི་ཉམས་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡུལ་གྱི་ཁྱད་པར་དང་འབྲེལ་པ་ཡིན་ན་ཡང་མེ་མ་ཡིན་པར་བཅད་པའི་ སྤྱི་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་རོ།།དེས་སྐྱེད་པར་བྱེད་པའི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཨ་ཀ་རུའི་དུ་བ་ལ་སོགས་པ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པའོ། །དེ་ལྟར་ན་ཨ་ཀ་རུའི་དུ་བ་ལ་སོགས་པ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་ཉིད་ཀྱི་སྤྱི་ཉིད་རྟོགས་པའི་སྒོ་ནས་མི་ཤེས་པར་འགྱུར་རོ། །འདི་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པར་འགྱུར་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཁྱད་ པར་མཐོང་བའི་ཤེས་པའི་ཡུལ་གྱི་སྒོ་ནས་སོ།།མཐོང་བ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་པར་བཤད་པ་འདི་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཤེས་པ་ཡུལ་ཉིད་ཡིན་པས་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ། འདི་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཤེས་པ་གང་ཡིན་པ་དེའི་ཡུལ་ཉིད་དུ་གནས་སོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །མཐོང་བའི་ཡུལ་ཅན་ གྱི་མཐོང་བ་དྲན་པའི་འདུ་བྱེད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ།མཐོང་བས་བསྒོས་པའི་དྲན་པའི་ས་བོན་ནི་མཐོང་བ་དྲན་པའི་འདུ་བྱེད་དོ།

"若无先无者非生"等中，生为先无所遍，与彼相违即离先无性，如是则是得能遍相违。
"有性与自因性"者，有性自因，由与果俱系属故。即由"汝如何"等而释。
"故亦非系属"者，由常性故。和合亦他许为常性。"若无者是所作"者，义为若所许果先无是因所生。即由"自性非有者"等而解释。
"若非果则非无常"等是第二比量。无常性为果性所遍，与彼相违即非果性，如是则是得能遍相违。
"如是诸声无差别"中，"无差别义显现欲"者，若一切无差别，则先无与坏无等无异义。
"广"者，即广说。"所见即灭"者，由刹那性故。"仅依差别非坏共相"者，虽系属境差别，由了解遮非火共相故。
"彼所生"者，谓生栴檀烟等。如是由了解生栴檀烟等性共相门而不知。"由此成"者，由见差别智境门。
"见"即此解释是"此是"智境性中，义为住于"此是"智之境性。
"见境见忆行"等中，见熏习忆种子是见忆行。

།དེ་ཡང་ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་ཡུལ་ལ་དྲན་པ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་མཐོང་བའི་ཡུལ་ཅན་ཞེས་བརྗོད་དོ། །དེའི་ཡང་སྐྱོན་བཤད་ཟིན་ཏོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རང་བཞིན་ཐ་དད་ པ་ཡིན་ན།དེ་ཉིད་འདི་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཤེས་པ་འཁྲུལ་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་སོ།། །།ཚད་མ་རྣམ་འགྲེལ་གྱི་འགྲེལ་བཤད། བམ་པོ་ལྔ་བཅུ་རྩ་གསུམ་པ། མངོན་སུམ་ཅིག་ཤོས་ལ་གཅིག་ཕྱིར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། མངོན་སུམ་ནི་གང་སྔར་མཐོང་བ་ཡིན་ ལ།ཅིག་ཤོས་ནི་གང་ཕྱིས་དེ་ཉིད་འདི་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཁྱད་པར་མཐོང་བའི་སྒོ་ནས་གཟུང་བ་ཡིན་ཏེ། གཅིག་ལ་གྲུབ་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་གཉི་ག་ལ་ཡང་ཡིན་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ཚུལ་གསུམ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཁྱད་པར་མཐོང་བ་ལ་ཁྱད་པར་གྱི་སྒོ་ནས་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ན། རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་མེད་ན་ཡང་གང་ལས་ཚུལ་གསུམ་ཉིད་ཡིན། ཡུལ་ལ་སོགས་པ་མཐོང་བ་དང་འདྲིས་པ་ཀུན་བརྗོད་པ་ལ་སོགས་པས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཟླས་དབྱེ་བའོ། །ཡུལ་ལ་སོགས་པ་དེ་ནི་དེའི་མ་འཁྲུལ་པའི་རྟགས་ཀྱང་མ་ཡིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དྲན་པ་ཡང་ཇི་སྐད་དུ་བཤད་པའི་ཡུལ་ལ སོགས་པའི་སྒོ་ནས་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར་དེ་ནི་ངོ་ཤེས་པ་ཉིད་ཀྱི་རྟགས་མ་ཡིན་ནོ།།དེ་བས་ན་དྲན་པ་ཡང་ལ་ལར་གྱི་ཕྱི་རོལ་ལ་ལྟོས་ནས་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལ་ཡང་ན་ཡུལ་ལ་སོགས་པ་དེ་ནི་དེའི་མ་འཁྲུལ་པའི་རྟགས་ཀྱང་མ་ཡིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡུལ་ལ་སོགས་པ་དྲན་པ་མེད་པར་ཡང་ལ་ལར་ མཐུན་པའི་འབད་རྩོལ་གྱི་ངོ་ཤེས་པ་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར་རོ།།དེ་བས་ན་དྲན་པ་ལ་ཡང་ཕྱི་དང་ནང་གི་རྒྱུ་མཚན་ལ་ལྟོས་པ་དེ་ཡོད་པ་དེ་ལྟར་ན་ངོ་ཤེས་པ་ལ་དྲན་པ་ཉིད་འགལ་བ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་གལ་ཏེ་སྔར་བཤད་པ་དྲན་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་འཁྲུལ་པ་ཡིན་ནོ། །མཚན་ གཞི་བསྟན་ཏོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མངོན་སུམ་ནི་མཚོན་པར་བྱ་བའི་གཞི་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།།རྟོག་པ་དང་བྲལ་བ་ཅན་ཞེས་བྱ་བའི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་མངོན་སུམ་མཚོན་པར་བྱ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རྟོག་པ་དང་བྲལ་བ་ཉིད་བསྟན་ནས་མངོན་སུམ་ཉིད་སྟོན་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ། རྟོག་པ་དང་ བྲལ་བའི་ཤེས་པ་ནི་མངོན་སུམ་གྱི་མིང་ཅན་ཡིན་ནོ་ཞེས་མིང་དང་མིང་ཅན་གྱི་འབྲེལ་པ་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ།།རྟོག་པ་ལས་བྲལ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བྱེ་བ་དང་བྲལ་བ་དང་། གྲོལ་བ་ཞེས་བྱ་བས་ལྔ་པ་དེའི་སྐྱེས་བུ་ཡིན་ཏེ། བྲལ་ཞིང་བྱེ་བ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །འདི་ལ་རྟོག་པ་དང་བྲལ་བ་ཅན་ཞེས་བྱ་བ་ ནི་འབྲུ་མང་པོ་པའོ།།རྟོག་པས་བྲལ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གསུམ་པའི་བསྡུ་བའོ། །སོ་སོ་རང་གིས་རིག་བྱ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་རིག་པའི་རྗེས་སུ་འབྲངས་ནས་རང་གི་གཞུང་ལས་བསྟན་ཏོ།

由于在经验境上生起忆念，故称为见境。"彼过已说"者，谓若自性差别，则"此即是彼"之智成错乱。
《量理论释》第五十三品：
"现量余一故"等中，现量是先前所见，余者是后来以"此即是彼"差别见门所取，义为于一成立者亦于二者。
"由无三相故"者，若于差别见中以差别门无随行，无随行时如何有三相性？由境等见及熟习、言说等是分别。
"彼境等非彼不错乱相"者，由忆念如前说从境等门生起故，彼非识别之相。故忆念亦于某处依外境生起故。
或"彼境等非彼不错乱相"者，由境等无忆念亦于某处生起随顺功用识别故。故忆念亦依外内因缘，如是于识别中忆念性无相违。是故若如前说"成忆念"等是错乱。
"示所相"者，由现量是所相事故。由离分别相定义应显示现量故。故示离分别性即示现量，由作离分别知即名现量之名与所名系属故。
"离分别"者，离别与解脱，由第五格彼补特伽罗，义为离而别。此中"具离分别"是多音节，"离分别"是第三合。
"应自证知"者，随智慧由自宗而说。

།ཤེས་པ་གཞན་གྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཞན་གྱི་གཞུང་གིས་ཡིན་ཏེ། གཞན་ནི་གཞན་གྱིས་ཤེས་ པ་ཉམས་སུ་མྱོང་བར་འདོད་པའི་ཕྱིར་རོ།།གང་གི་ཚེ་སྒྲ་ལས་རྣམ་པར་རྟོག་པ་སྐྱེ་བ་དེའི་ཚེ། གང་ལ་མིང་གི་རྟེན་ཡོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་དོན་གཞན་སྟོན་པ་ཡིན་ནོ། །གང་གི་ཚེ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ལས་སྒྲ་སྐྱེ་བ་དེའི་ཚེ། མིང་གི་རྟེན་ཞེས་བྱ་བ་དྲུག་པའི་དེའི་སྐྱེས་བུ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟ་བུའི་རྣམ་པར་འགྱུར་བ་ཡང་ གང་ཞེ་ན།རྣམ་པར་རྟོག་པ་བརྗོད་པ་དང་འདྲེར་རུང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། རྣམ་པར་རྟོག་པའི་སྤྱིའི་རྣམ་པ་ཅན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསྡུས་པའི་དོན་ཡིན་ནོ། །སྤྱིའི་རྣམ་པ་ཁོ་ན་བརྗོད་པ་ལ་འདྲེར་རུང་བ་སྣང་བ་ཡིན་གྱི། རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེས་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་མ་ཐག་ པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་སོ།།མཐོང་བ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ལ་སྟེ་གཉིས་སུ་སྣང་བ་ཉིད་ཡིན་ན་ཡང་བརྗོད་པ་དང་འདྲེར་རུང་བ་སྣང་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདིས་མེད་པ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་སྐབས་ཡིན་ནོ། །གཞན་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཚད་མ་རྣམ་པར་ངེས་པ་ལས། དེ་ཕྱིར་དེ་ལས་ཁྱད་པར་ཅན། །དམིགས་པ་དེ་ཡང་དམིགས་མེད་ཡིན། །དེ་ཕྱིར་མི་དམིགས་པ་འདི་ནི། །མངོན་སུམ་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་དཔྱད་ཟིན་ཏོ། །མིག་གི་བློ་ཉིད་ལ་ཉེ་བར་བཏགས་ནས་མིག་ཅེས་བརྗོད་དོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་མིག་གི ཞེས་བྱ་བ་དེའི་རྣམ་པར་འགྲེལ་པ་ནི་མིག་གི་དབང་པོའི་བློ་གང་ཡིན་པས་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ།།ཡང་ན་མིག་གིས་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ཉིད་ནི་བྱེད་པའི་གསུམ་པ་ཡིན་ཏེ། མིག་གི་དབང་པོའི་བློ་གང་ཡིན་པས་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ཁོང་ནས་ཕྱུང་ནས་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། །མིག་བྱེད་པར་གྱུར་པའི་སྒོ་ནས་མིག་གི་དབང་པོའི་བློ་ གང་གིས་གཟུགས་ལ་ལྟ་བ་དེ་ནི་དབང་པོ་ལས་སྐྱེས་པའི་བློ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ངག་གི་དོན་ཡིན་ནོ།།ཡང་ཅུང་ཟད་ཅིག་རྣམ་པར་རྟོག་པ། ཁོ་བོའི་རྣམ་རྟོག་དེ་འདྲར་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་སེམས་ཀྱི་གནས་སྐབས་འདས་པ་དྲན་པར་བྱེད་པ་ན། གནས་སྐབས་གང་གིས་རྣམ་པར་ རྟོག་པ་སྐྱེ་བ་དེའི་ཚེ་ཁོ་བོའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དེ་འདྲ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ལྟ་བུ་དྲན་པའི་ཤེས་པས་རིག་པར་འགྱུར་རོ།།དེ་བས་ན་རྟོག་པ་རང་གིས་རིག་པ་དང་ཇི་ལྟར་རིག་པ་བཞིན་དུ་དྲན་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་རྟོག་པར་འགྱུར་ཏེ། ཉམས་སུ་མ་མྱོང་བ་དྲན་པ་མི་རུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ཡང་ རང་རིག་པས་ཡིན་གྱི།ཤེས་པ་གཞན་གྱིས་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། ཐུག་པ་མེད་པར་ཐལ་བའི་ཕྱིར་རོ།

"由他知"者，是他宗，由他许他知能经验故。当从声生分别时，"有名依"者示其他义。当从分别生声时，"名依"是第六格彼补特伽罗。
如是变异为何？说"分别可说相似"等，"分别共相行相"是总义。唯共相行相可说相似显现，非自相行相。
"由彼"者，由彼邻近分别相。"于见"者，于经验，虽有二显现，由无说相似显现故。此是"非应成无"之处。
"他处"者，如《量决定论》说："故彼胜差别，所取亦无取，故此不得者，由现量成立"等已观察。
眼识本身假名为眼。故"眼"之解释是"由眼根识"。或"由眼"即是作具第三格，由补充"由眼根识"而释。以眼为作具门，由眼根识见色者是根生识，此是语义。
又少分分别："我分别如是"等中，忆念心之过去状态时，由何状态生分别时，"我分别如是"等由如是忆念智了知。
故应知分别自证，如所了知而忆念，由非经验不可忆念故。经验亦由自证，非由他知经验，因成无穷过故。

།གལ་ཏེ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་བསྡུས་པའི་གནས་སྐབས་ན་ཡང་ངོ་། །དབང་པོའི་ཤེས་པ་རྣམ་པར་རྟོག་པར་འགྱུར་བ་དེ་ལ་ཡང་རིག་པ་དང་ཇི་ལྟར་རིག་པ་བཞིན་དུ་དྲན་པར་འགྱུར་རོ། ། དེ་ཉིད་ནི་དེ་གལ་ཏེ་དབང་པོའི་ཤེས་པ་དེ་ཡིན་པར་འགྱུར་ན་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་སོ། །སྔར་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་བསྡུས་པའི་གནས་སྐབས་ན་ཡང་རིག་པ་དང་དེའི་ནུས་པ་ལས་བྱུང་བའི་ངང་ཚུལ་ཅན་གྱི་དྲན་པས་ངེས་པར་འགྱུར་ནའོ། །སྔར་བཤད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་བཟློག་པ་སྟོན་པར བྱེད་དོ།།སྔར་བཤད་གནས་སྐབས་ཀྱི་ཞེས་བྱ་བའི་རྣམ་པར་འགྲེལ་པ་ནི། རྣམ་པར་རྟོག་པ་བསྡུས་པས་གནས་སྐབས་ཀྱི་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །དེའི་མིང་དེ་དང་འདྲེས་པའི་ཤེས་པས་གཟུང་བར་འགྱུར་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་ལ་སྒྲ་སྦྱོར་བའི་དོན་དེའི་མིང་དེ་དང་འདྲེས་པས་ཡུལ་དུ་གྱུར་པ་འཛིན་པར་འདོད་ པའི་ཤེས་པས་གཟུང་བར་འགྱུར་ནའོ།།དོན་སྒྲ་མ་སྦྱར་བ་ཅན་བརྗོད་པ་དང་འདྲེས་པ་གཟུང་བར་མི་ནུས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །འདི་སྦྱོར་བ་ཡིན་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྒྲའོ། །འགྱུར་བ་ནི་འདོད་མོད་ཀྱི་སྤྱི་དངོས་པོར་གྱུར་པ་སྟེ་ཡོད་པ་དེ་ཡང་དབང་པོའི་ཤེས་པས་གཟུང་བར་བྱ་བ་ཡིན་ན་དེ་ལ་ཡང་སྒྲ་དགོད་པའི་ ཕྱིར་དབང་པོའི་ཤེས་པ་བརྗོད་པ་དང་འདྲེས་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ།།དེ་ལྟར་ན་རང་གི་མཚན་ཉིད་ལ་སྒྲ་འགོད་པ་མ་ཡིན་པས་ན་འདི་གྲུབ་པ་ལ་སྒྲུབ་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར་སྤྱི་ལ་སྒྲ་འགོད་པ་ཁས་ལེན་པས་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །སྔ་མ་ཉིད་ཀྱི་གཞུང་བཙུགས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། ཁྱད་པར་གཅིག་ལ་མཐོང་བ་ནི། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའིའོ། །མཐོང་བའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་སྣང་བའི་སྒྲའི་དོན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་སྣང་བ་སྟེ། རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་བདག་ཉིད་ཅེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དེ་དག་ལ་སྦྱོར་བ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཐོང བའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་སྣང་བའི་སྒྲའི་དོན་ལ་སྦྱོར་བ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་སྐབས་ཡིན་ནོ།།སོ་སོར་ངེས་པའི་ཡུལ་ཅན་ཉིད་ཡིན་པས་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཡུལ་ཅན་ཉིད་ཡིན་པས་ནའོ། །དེ་དག་ལ་འབྲེལ་པ་ཤེས་པ་མེད་པས་འཛིན་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དཔྱོད་པའི་ བདག་ཉིད་ཅན་གྱི་ཤེས་པ་ལ་རང་གི་མཚན་ཉིད་མི་སྣང་བའི་ཕྱིར་རོ།།འདིའི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དོན་གྱིའོ། །རྟའི་སྒྲ་དང་དོན་དག་ཅེས་བྱ་བ་ལ། རྟའི་སྒྲ་དང་དོན་དག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཟླས་དབྱེ་བའོ། །དོན་གསལ་བར་སྣང་བ་ཅན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གསལ་བར་སྣང་བ་ཅན་ནོ།

若于分别摄集状态中亦然。于根识成分别者亦应了知及如所了知而忆念。即说"若彼根识应成"。
"先亦"者，谓于分别摄集状态中亦由了知及从其功能所生自性之忆念而决定。由"先说"等示遮遣。
"先说状态"之解释是"分别摄集状态"。"由彼名相混识所取"者，谓由欲取彼所施设声义之名相混为境之识所取。由无施设声之义不能取说相混故。
"此若施设"者，谓声。虽许变异是实有共相，若彼亦是根识所取，则于彼亦安立声故，根识应成说相混性。
如是非安立声于自相，故此成立已成者。为此说"由许于共相安立声亦"等。
"即前文开始"者，谓"见于一差别"等。"见识所显声义"者，谓现于经验识，义为自相体性。"于彼等非施设"者，是"非施设于见识所显声义"之处。
由"是别别决定境故"者，谓由是自相境故。"由于彼等无系属知故无取"者，由于观察性识不显自相故。"此"者，谓义。
"马声与义等"中，"马声与义"是分别。"义明显现者"者，是明显现者。

།རང་གི་མཚན་ཉིད་ལ་བརྡ་མེད་ པ་ཉིད་བསྟན་པའི་ཕྱིར།དེ་ལྟར་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཉིད་སྨོས་པ་ལ། མཐོང་བ་དང་ཐོས་པ་ལས་འདས་པ་ཡིན་ན་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བརྗོད་པར་བྱ་བ་མཐོང་བ་ལས་འདས་པ་དང་། རྗོད་པར་བྱེད་པ་ཐོས་པ་ལས་འདས་པ་ཡིན་ན་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་རོ། །གང་གི་ཚེ་དོན་གཞན་ཞིག་དམིགས་ པ་ན།དེ་ལ་རྗོད་པར་བྱེད་པའི་སྒྲ་སྦྱོར་བར་བྱེད་པ་དེའི་ཚེ། སྒྲ་དང་དོན་དག་གི་འབྲེལ་པ་རྟོགས་པ་མེད་པར་ཕྱིས་བདག་ཉིད་རྒྱུ་མཚན་འགའ་ཞིག་གིས་ཉེ་བར་མཚོན་ནས་སྒྲ་དང་དོན་འདས་པ་དག་གི་འབྲེལ་པ་མེད་པ་ཡིན་ན། དེ་ལ་གང་ལས་རང་གི་མཚན་ཉིད་སྣང་བ་ཡིན་ཞིང་གང་གིས་ན་བརྡ་བྱེད་པ་ ཡིན།དོན་ཉེ་བ་ལ་ཡང་བརྡ་ལ་བྱད་པའི་ཐ་སྙད་འདོགས་པ་པོས་སྒྲའི་སྦྱོར་བ་ཐ་སྙད་ཀྱི་དོན་དུ་བྱས་པ་དམིགས་ནས་དོན་དེ་ལ་སྔར་བརྡར་མ་བྱས་པ་ཅན་སྐྱེས་བུ་རང་ཉིད་ཀྱིས་དཔྱད་ནས་བརྡ་བྱེད་པའི་ཕྱིར། དཔྱོད་པའི་དུས་ན་ཡང་རང་གི་མཚན་ཉིད་མཐོང་བ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ན། གང་གིས་ན་དེ་ལ་བརྡ་བྱེད་པར་འགྱུར། དབང་པོ་བྱ་བ་མེད་པ་ཅན་གྱི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རང་གི་ཡུལ་ལ་དབང་པོ་ལ་སོགས་པ་འཇུག་པ་མེད་པ་ཅན་མུན་པ་ན་གནས་པས་འགའ་ཞིག་གིས་བརྡ་བྱེད་པ་ན་རང་ཉིད་ཀྱི་ཡིད་ཀྱིས་འབྲེལ་པ་འཛིན་པའི་ཕྱིར། འདིས་ཀྱང་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཡུལ་ལ་བརྡ་བྱེད པ་མ་ཡིན་ནོ།།མཐོང་བཞིན་དུ་སྒྲ་ཤེས་པར་ཐལ་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཇི་ལྟར་མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པས་འཛིན་པ་དེ་ལྟར་སྒྲ་ལས་བྱུང་བའི་ཤེས་པས་ཀྱང་འཛིན་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །དེ་ལྟར་ན་ལོང་བ་ལ་སོགས་པ་མེད་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བར་དགོངས་ སོ།།འགྱུར་བར་ནི་འདོད་མོད་ཀྱི་གལ་ཏེ་ཡང་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་མི་གསལ་བ་ཡིན་པ་དེ་ལྟ་ན་ཡང་གསལ་བར་སྣང་བ་དང་འབྲེལ་པའི་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཁོ་ན་དེའི་ཡུལ་དུ་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར་སྣང་བ་ཐ་དད་པ་ན་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །ཁྱད་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ཞེས་ བྱ་བ་ནི་ཐ་དད་པ་རྣམ་པར་འཇོག་པར་བྱེད་པའོ།།གལ་ཏེ་མཐོང་བ་དང་མཉན་པ་ལས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། གང་ཞིག་འདས་པ་དེ་མ་ཐག་པ་ཡིན་པ་དེ་ལྟ་ན་ཡང་བརྗོད་པར་བྱ་བ་དང་རྗོད་པར་བྱེད་པ་མཐོང་པ་དང་ཐོས་པ་ལས་འདས་པ་ཡིན་ན་ཡང་། ཕྱིས་འགའ་ཞིག་ལས་ཉེ་བར་མཚོན་ ནས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་དེ་འདིས་ཉེ་བར་བཀོད་པ་ཡིན་ནོ།།གང་གི་ཚེ་རྟོགས་པ་པོས་རྟོགས་པར་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་མདུན་ན་གནས་པའི་དངོས་པོ་བསྟན་ནས། དོན་འདིའི་རྟོགས་པར་བྱེད་པ་འདི་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །གཉི་ག་ལ་ཡང་རང་གི་མཚན་ཉིད་ནི་བརྗོད་པར་བྱ་བ་དང་རྗོད་ པར་བྱེད་པའི་ངོ་བོ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་རོ།

为显示于自相无施设，故说"如是"等。"虽超见闻"者，配为"虽超所诠之见及能诠之闻"。
当缘其他义时，于彼施设能诠声时，无了知声义系属，后由某因相近而表示，若无过去声义系属，于彼何由显现自相且由何施设？
即使于近义，施设名言者为名言义而作声施设，见已于彼义，由补特伽罗自身观察而作未曾施设之施设故。若于观察时亦无见自相，由何于彼作施设？
"根无作用"者，谓于自境无根等趣入，由住暗中某者作施设时，由自意执取系属故。此亦非于自相境作施设。
"应成见时知声故"者，义为如眼识所取，声生知亦应如是取。意为应成无盲等过。
虽许变异，若分别识虽不明显，然与明显现相系属之自相唯是彼境。为此说"虽于异显现"等。
"是差别"者，谓安立差别。于"若超见闻"等中，虽是刚过去，然超所诠能诠之见闻，由后从某相近表示等，此是所安立。
当了知者于所了知等示现前事，义为"此是彼义之了知者"。于二者，自相是所诠能诠体性，应如是配。

།དེ་ཡང་འཆད་པ་པོ་དང་ཉན་པ་པོའི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཡུལ་ཡིན་ཏེ། དེ་དག་གིས་ཀྱང་བརྗོད་པར་བྱ་བ་དང་རྗོད་པར་བྱེད་པའི་ངོ་བོ་ཡོངས་སུ་གཅོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཡུལ་ནི་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ཡིན་ལ། རྣ་བའི་རྣམ་པར་ ཤེས་པའི་ཡུལ་ནི་རྗོད་པར་བྱེད་པའི་ངོ་བོ་ཡིན་ནོ།།མིག་གི་དོན་སྣང་བ་ལ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། མིག་སྨོས་པ་ནི་ཉེ་བར་མཚོན་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལ་རྣ་བ་ལ་ཡང་སྒྲའི་རང་བཞིན་སྣང་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་མིག་གི་དབང་པོ་དང་རྣ་བའི་དབང་པོ་ཞེས་འཆད་པར་བྱེད་དོ། །དེ་སྐད་དུ་ གལ་ཏེ་ཡང་ཇི་སྐད་དུ་བཤད་པའི་བརྡའི་དུས་ན།མིག་དང་རྣ་བའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དག་གིས་བརྗོད་པར་བྱ་བ་དང་རྗོད་པར་བྱེད་པའི་རང་གི་མཚན་ཉིད་འཛིན་པ་དེ་ལྟ་ན་ཡང་དེ་ལས་ཕྱིས་བྱུང་བའི་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་བརྗོད་པར་བྱ་བ་དང་རྗོད་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་སྣང་བ་ཅན་སྐྱེ་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་སྤྱིའི་རྣམ་པ་ འཛིན་པ་ཉིད་ཀྱིས་བརྡར་བྱེད་པ་ཡིན་གྱི།རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཉིད་ནི་གཞན་ཤེས་པར་བྱེད་པས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་འཆད་པར་བྱེད་དོ། །དབང་པོ་བྱ་བ་མེད་པ་ཅན་ཞེས་བྱ་བ་འདིའི་བཤད་པ་ནི་བསྟན་པར་བྱ་བ་མིག་འཛུམས་པ་ཅན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའོ། །བསྟན་པར་བྱ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ ནི་གང་ལ་དོན་དེ་བརྗོད་པར་བྱ་བའོ།།གཞན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཉེ་བ་ན་གནས་པའོ། །མཐོང་བ་བཞིན་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དབང་པོའི་ཤེས་པ་བཞིན་དུའོ། །མཐོང་བའི་སྒྲ་ནི་དེའི་ཉེ་བར་མཚོན་པ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྒྲ་དང་དོན་སྦྱོར་བར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་སྦྱོར་བ་བྱེད་པའོ། །སྣང་བ་གསལ་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ མཐོང་བར་བྱེད་པའོ།།འཇུག་པ་རྒྱུན་ཆད་པ་མེད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རྒྱུན་འབྱུང་བའོ། །དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གལ་ཏེ་ཤེས་པ་གཅིག་སྣང་བ་གསལ་བ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་རྒྱུན་གྱིས་འབྱུང་བ་མི་འདོད་པ་དེའི་ཚེ་མཐོང་བ་རྣམ་པར་ཆད་པར་འགྱུར་ཏེ། རྣམ་པར་རྟོག་པའི་དུས་ན་མཐོང་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་ རོ།།རྣམ་པར་རྟོག་པ་རྣམ་པར་ཆད་པར་འགྱུར་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་རྟགས་རྣམ་པར་བསྒྱུར་ནས་སྦྱར་བར་བྱའོ། །མཐོང་བའི་དུས་ན་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་དང་། ཅིག་ཅར་ཤེས་པ་གཉིས་མི་རུང་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བསམས་པའོ། །མཐོང་བ་དང་རྣམ་པར་རྟོག་པ་རྣམ་པར་ཆད་པ་དེ་ཉིད་བསྒྲུབ་པའི་ ཕྱིར་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཡིན་པས་ན་མཐོང་བ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨྲས་ཏེ།གྲུབ་པའི་མཐའ་སྨྲ་བ་ལ་གསལ་བར་སྣང་བའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མི་འདོད་པ་དེའི་ཕྱིར་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཡིན་པས་ན་མ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རོ།

此亦是说者闻者识之境，由彼等亦遍断所诠能诠体性故。眼识之境是所诠，耳识之境是能诠体。
关于"于眼义显现亦"等，说眼是表示，于彼耳亦显现声性故。故解释为眼根与耳根。
如是，虽于如前所说施设时，由眼耳二识执取所诠能诠自相，然其后所生意识显现所诠能诠者，是由执取共相而作施设，非由自相。此即由"由他令知"等而解释。
"根无作用"之解释是"所示闭眼者"。"所示"者，谓于彼说彼义。"他"者，谓近住者。"如见"者，谓如根识。见声即是彼之表示故。
由合声义故是合作者。由显现明显故是见者。由趣入无间断故是相续生。
"若非如是"者，谓若不许一识明显显现分别相续生时，见应成间断，由分别时无见故。应配转变相为"分别应成间断"。由见时无分别故，及不应同时二识故。
为成立见与分别间断故，说"由是分别故非见"等。由宗论者不许明显显现分别故，由是分别故非见。

།རྣམ་པར་རྟོག་པའི་དུས་ན་མཐོང་བ་རྣམ་པར་ཆད་པ་དེའི་ཕྱིར་ མཐོང་བ་ཡིན་པས་ན་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར།མཐོང་བའི་དུས་ན་རྣམ་པར་རྟོག་པ་རྣམ་པར་ཆད་པ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་མཐོང་བ་དང་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཅིག་ཅར་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར་སྐྱོན་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་གཉིས་ལྷན་ཅིག་མི་འཇུག་པའི་ཕྱིར་རོ་ ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་པ་ལ།དེ་གཉིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཐོང་བ་དང་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དག་གོ། །སྣང་བ་ཐ་དད་པས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རང་བཞིན་ཐ་དད་པའི་རྒྱུ་ནི་སྣང་བ་ཐ་དད་པ་ཡིན་པའི་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་བཅས་པ་དང་། རྣམ་པར་རྟོག་པ་མེད་པའི་རང་བཞིན་ཐ་དད་དུ་ཟིན་ཀྱང་ཞེས་བྱ་ བར་སྦྱར་རོ།།དེ་ལྟར་ན་སྔོན་པོ་དང་སེར་པོ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པ་གསལ་བ་ཉིད་ནི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མེད་པའི་ཤེས་པ་ཡིན་ལ་རྟོག་པ་དང་རྗེས་སུ་འབྲེལ་པ་ནི་བརྗོད་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་རྗེས་སུ་འབྲེལ་པ་མི་གསལ་བ་ཡིན་ན། ཤེས་པ་གཅིག་ལ་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པའི་སྣང་བ་དང་སྒྲའི་སྣང་བའི་ སྐབས་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ།སྣང་བ་ཐ་དད་པ་ནི་ཤེས་པ་ཐ་དད་པ་ཉིད་ཀྱི་རྒྱུ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་མིག་དང་རྣ་བའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དག་ཀྱང་གཅིག་ཏུ་འགྱུར་རོ། །དེ་མ་མཐོང་བར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་བཅས་པ་དང་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མེད་པ་དག་གི་ཁྱད་པར་རོ། ། གང་གི་ཚེ་འདི་ཡིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཐོང་བའོ། །བ་ལང་ལ་སོགས་པ་ཐག་ཉེ་བའི་ཡུལ་ལ་མངོན་སུམ་དུ་འཇུག་པ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། ཐག་ཉེ་བའི་ཞེས་པ་ནི་མདུན་ན་གནས་པའིའོ། །ཡུལ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བ་ལང་ལ་སོགས་པ་ཤེས་པ་སྐྱེད་པར་རུང་བ་སྟེ། མངོན་སུམ་ལ་སོགས པའི་འཇུག་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་གཞན་གྱི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཉིད་ཡིན་པར་འདོད་དོ།།མངོན་སུམ་གྱི་འཇུག་པ་དེ་ཡོད་ན་བ་ལང་ལ་སོགས་པ་མདུན་ན་སྣང་བ་ལས་དོན་གཞན་གང་ཡིན་པ་དེའི་ཡུལ་ཅན་དེའི་རིགས་ནི་ཐ་དད་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དེ་མངོན་དུ་ཕྱོགས་པར་འགྱུར་བ་ན་སྟེ། གང་གི་ཚེ་བ་ལང་ ལ་སོགས་པ་ཐག་ཉེ་བ་ན་མཐོང་བ་ན་གཞན་འགའ་ཞིག་ལ་རྣམ་པར་རྟོག་པར་བྱེད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།དོན་འདི་རྗོད་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་པའི་ངོ་བོ་དང་རྗེས་སུ་འབྲེལ་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་གཞན་མངོན་དུ་གྱུར་པ་ཡོད་ན་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་དོན་འདི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བ་ལང་ལ་སོགས་པ་སྣང་བར་གྱུར་པའོ། །བ་ལང་ ལ་སོགས་པ་སྣང་བར་གྱུར་པ་ལྡོག་པའི་སྒོ་ནས་དངོས་པོ་གཞན་དཔྱོད་པ་གང་ཡིན་པ་དེའི་ཡུལ་ཅན་རྗོད་པར་བྱེད་པ་དེ་ཉིད་དོན་དེའི་རྗོད་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་པའི་ངོ་བོ་ཞེས་བཤད་དེ།དོན་གཞན་དུ་གྲགས་པའི་བརྗོད་པ་ཡིན་པས་ན་དོན་གཞན་བརྗོད་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།

由分别时见成间断故，由是见故非分别故，见时分别成间断。若谓由见与分别识同时生故无过失，说"彼二不俱行故"。"彼二"者，谓见与分别。
"由显现差别"者，配为：由显现差别因，以有分别与无分别之性质虽成差别。如是，青黄等相明显即是无分别知，与分别相应者是与说分别相应不明显。
于一识中无青等显现与声显现之时，由显现差别是识差别之因故。若非如是，则眼耳二识亦应成一。"彼未见"者，谓有分别与无分别之差别。
"当此是"者，谓见。关于"于牛等近境趣入现量时"等，"近"者，谓在前。"境"者，谓牛等能生知，许彼现量等趣入即是他分别性。
若有彼现量趣入，由牛等现前显现，异于彼境之彼类差别分别趣向时，义为当见近前牛等时于他某者起分别。
"虽有此义非能诠体相应之他分别现前"中，"此义"者，谓牛等显现。解释说：由牛等显现返体而观察他事之境，彼能诠即是彼义之非能诠体，由成立异义言说故非说他义。

།རྗོད་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་པའི་ངོ་བོ་དེ་དང་རྗེས་སུ་ འབྲེལ་ཅིང་རྗེས་སུ་བསྒྱུར་བའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་གཞན་གང་ཡིན་པ་དེ་མངོན་དུ་གྱུར་པ་ཡོད་ན་སྟེ།གང་གི་ཆོས་དངོས་པོ་སྣང་བར་གྱུར་པའི་རྗོད་པར་བྱེད་པ་བོར་ནས། རྗོད་པར་བྱེད་པ་གཞན་གྱིས་དངོས་པོ་གཞན་གཅོད་པར་བྱེད་ཅེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །གཞུང་འདིས་ནི་རིགས་ཐ་དད་པའི་རྣམ་ པར་རྟོག་པ་མངོན་དུ་ཕྱོགས་པར་འགྱུར་བ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་འདི་ཉིད་གསལ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ།།གཞན་གྱི་ཡུལ་གཞན་ལ་བརྟེན་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མངོན་དུ་གྱུར་པའི་གནས་སྐབས་འདིར་ད་ལྟར་གྱི་ཡུལ་འཛིན་པའི་ངང་ཚུལ་ཅན་བ་ལང་ལ་སོགས་པ་ཐག་ཉེ་བ་ལ་འཇུག་པ་གང་ཡིན་པའི་རྣམ་ པར་རྟོག་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཡང་དངོས་པོ་མཐོང་བར་ཁས་ལེན་པ་ཡིན་ཏེ།རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཉིད་མཐོང་བ་ཉིད་ཡིན་པར་ཁས་བླངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །མངོན་སུམ་ཉིད་དུ་འདོད་པ་དེ། ཇི་ལྟར་མིན་གཞན་གྱི་ཡང་ཆོད་པ་མ་ཡིན་རྣམ་པ་གཉིས་ནི་ཅིག་ཅར་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་བས་ ན་དོན་གཞན་ལ་རྟེན་ཡོད་ཀྱི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཡོད་ན་མདུན་ན་གནས་པའི་དངོས་པོ་ལ་མཐོང་བ་རྣམ་པར་ཆད་པ་མ་ཡིན་པར་མི་འགྱུར་རོ།།དེ་ཉིད་ནི་ཆོད་ན་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །དེས་སྟོང་པའི་དུས་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཐོང་བས་སྟོང་པ་ནའོ། །དེ་གཉིས་ཀྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ མཐོང་བ་དག་གིའོ།།དེའི་མཚམས་སྦྱོར་བའི་བར་ཆད་བྱེད་པའམ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཐོང་བ་དེ་དག་འཇོམས་པར་བྱེད་པའོ། །རྒྱུན་གྱིས་མཐོང་བ་རྒྱུན་གྱིས་འབྱུང་བ་རྟོགས་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བསམས་པའོ། །དབུས་ན་གནས་པའམ་མཐོང་བ་མེད་པས་མཐོང་བ་གཉིས་པ་ཉེ་བར་བཅོམ་པ་ཉིད་ ཡིན་ན།ལྷན་ཅིག་སྐྱེ་བ་ཐོབ་པ་མ་ཡིན་ན་གང་ལས་མཐོང་བ་དག་གི་མཚམས་སྦྱོར་བ་ཡིན་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར་མཐོང་བ་ལ་གནོད་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། མཐོང་བ་ཉིད་སྐྱེ་བ་ལ་གགས་བྱ་བའི་ཕྱིར་ནུས་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །མགལ་མེའི་འཁོར་ལོ་མཐོང་བཞིན་ནོ། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི། མགལ་དུམ་རྒྱུན་མི་འཆད་པར་བསྐོར་བ་ནི་མགལ་མེའི་འཁོར་ལོ་ཡིན་ནོ། །མགལ་མེའི་འཁོར་ལོའི་ཆ་ལ་སྔ་མའི་མཐར་གྱིས་མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་ཞིང་། དེ་དག་གི་མཚམས་སྦྱོར་བར་བྱེད་པའི་ཕྱིར། ཕྱིས་ཡིད་འཁོར་ལོའི་རྣམ པར་འཁྲུལ་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་གཞན་དག་སེམས་སོ།།དེ་ཉིད་ནི་དཔེར་ན་མགལ་མེའི་འཁོར་ལོའི་ཆས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་སྟོན་པར་བྱེད་དོ།

与彼非能诠体相应随转之他分别若现前，义为舍弃显现事物之能诠，由他能诠断定他事。此文即明显说明"差别类分别趣向"之义。
于此他境依他分别现前之时，具现在境执取体性、趣入近前牛等之分别识，亦许见事，由许分别即是见故。
如何非许为现量，他亦非断，二相非同时有。故若有依他义之分别，则不应成非间断见前住事。
即说"虽断"等。"彼空时"者，谓无见时。"彼二"者，谓二见。"彼相续间断作"者，谓摧毁彼等见。意为应了知相续见相续生。
若由住中或无见而摧毁第二见，未得同时生，由何为见之相续？为此说"由害见故"，义为于见生起有障碍故无功能。
"如见火轮"者，谓不间断旋转火把即是火轮。于火轮分渐次生起前后眼识，由作彼等相续故，后意轮为迷乱，他人如是思。即由"如由火轮分"等而显示。

།མཚམས་སྦྱོར་བ་ཡང་མཐོང་བ་ལས་མ་ཡིན་གྱི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གལ་ཏེ་མཚམས་སྦྱོར་བ་མཐོང་བས་བྱས་པར་འགྱུར་བ་དེའི་ཚེ་མཐོང་བས་ཡུལ་ གསལ་པོར་ཡོངས་སུ་གཅོད་པའི་ཕྱིར།ཇི་ལྟར་ཡོངས་སུ་གཅོད་པ་བཞིན་དུ་འཁོར་ལོའི་རྣམ་པའི་མཚམས་སྦྱོར་བ་ཡང་གསལ་བར་འགྱུར་རོ། །འདི་ལྟར་མཚམས་སྦྱོར་བ་མཐོང་བས་བྱས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེའི་ཡུལ་ཉེ་བ་ཅན་ཉིད་ཡིན་པས་སྔ་ཕྱིའི་མཚམས་སྦྱོར་བའི་ནུས་པ་ཉིད་དང་བྲལ་ བའི་ཕྱིར་རོ།།འོན་ཀྱང་དྲན་པས་མཚམས་སྦྱོར་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་སྐབས་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་དེ་ལྟར་ཡང་འགྱུར་མོད་ཅེ་ན། འདི་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། དྲན་པ་འདི་ཡང་ཡུལ་དུ་བྱས་པ་ལ་མཚམས་སྦྱོར་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ། ཡུལ་དུ་མ་བྱས་པ་ལ་མཚམས་སྦྱོར་བར་མི་ ནུས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ།།དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་ཐལ་ཆེས་པར་འགྱུར་རོ། །གསལ་བ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་སྣང་བ་གསལ་བར་སྣང་བ་ཉིད་འགལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །མཐོང་བའི་ཡུལ་བཞིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་མི་མཐུན་པ་ཉིད་ཅན་གྱི་དཔེ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་མཐོང་བ་དང་དྲན་པའི་ཡུལ་ དག་གི་རྒྱུ་གསལ་བ་དང་མི་གསལ་བ་ཉིད་ཀྱིས་དྲན་པའི་ཡུལ་དང་མཐོང་བའི་ཡུལ་ལ་མཚམས་སྦྱོར་བར་བྱེད་པའི་ཕྱིར།འཁོར་ལོས་སྣང་བ་ཡོངས་སུ་གསལ་བར་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་གྱི། འོན་ཀྱང་རིམ་གྱིས་གསལ་བ་དང་མི་གསལ་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་ཉིད་ནི་དེ་དག་གི་རྣམ་པ་ཐ་དད་པ་ཅན་ ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་དེ་དག་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཐོང་བ་དང་དྲན་པ་དག་ནིའོ།།གལ་ཏེ་འཁོར་ལོའི་སྣང་བ་གཉི་གའི་རྣམ་པ་ཅན་དུ་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། དེ་བཞིན་དུ་མྱུར་དུ་མཐོང་བ་འཇུག་པ་དང་ཆུའི་ཐིགས་པ་འཐིགས་པ་ལ་སོགས་པའི་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། མྱུར་དུ་མཐོང་བ་ལ་འཇུག་པ་དང་ཆུའི་ཐིགས་པ་ འཐིགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་ཟླས་དབྱེ་བའོ།།དེ་ལྟར་ན་ཀ་བ་ལ་སོགས་པ་རིམ་པ་བཞིན་དུ་གནས་པ་དག་ལ་གང་གི་ཚེ། མཐོང་བ་མྱུར་དུ་འཇུག་པ་ན་དེ་ལ་མྱུར་དུ་འཇུག་པ་ཉིད་དང་ཆུའི་ཐིགས་པ་རྒྱུན་མི་འཆད་པར་འཇུག་པ་ན་ཡང་མྱུར་དུ་འཇུག་པ་ཉིད་ཡོད་པ་དེ་བས་ན་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པ་གང་ ཡིན་པ་དེ་དག་ལ་གཅིག་ཏུ་འཛིན་པའི་ཞེན་པར་འགྱུར་རོ།།གཞན་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་པ་ལ། དབང་རྣམས་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ནི་མདོའི་ཚིག་ཡིད་ལ་ཐུག་པའི་དྲུག་པོ་རྣམས་དང་ཞེས་བྱ་བ་འདི་དང་སྤེལ་མར་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། །ཡོད་ན་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ནི་མདོའི་ཚིག་ཡིན་ནོ། །ཕྱིས་ཀྱི་ ཉེ་བར་བཀོད་ནས་ཡོད་ན་ཡང་སྟེ།ཡོད་པར་གྱུར་ནའོ་ཞེས་བྱ་བ་འདིས་འཆད་པར་འགྱུར་རོ། །སྤྱོད་ཡུལ་དུ་གྱུར་པའི་རང་གི་ཡུལ་ཅན་རྣམས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ད་ལྟར་གྱི་ཡུལ་ཅན་རྣམས་སོ།

"相续亦非由见"者，若相续由见作，尔时由见明显遍断境故，如何遍断，轮相相续亦应明显。如是相续非由见作，由其境近故，离前后相续功能故。
然是由念相续，此是其义。若如是亦尔，说"此亦"等。此念亦于所缘作相续，由于非所缘不能作相续故。若非如是，则成太过。
"非明显"者，由分别显现明显性相违故。"如见境"者，是异品喻。故由见与念境之因明显与不明显性，由念境与见境作相续故，轮显现非遍明显，然渐次成明显与不明显。
即说"由彼等有差别相故"中，"彼等"者，谓见与念。若谓轮显现成二相，说"如是速见趣入与水滴滴落等"。"速见趣入与水滴滴落"等是分别。
如是于柱等次第住时，当速趣入见时，于彼有速趣入性，及水滴无间趣入时亦有速趣入性，故于青等彼等成一执着。
又说"复次"等中，"诸根"者，此配释经文"乃至意之六"。"虽有"者，是经文。后近安立"虽有"，由"若有"此而解释。"成境之自境者"者，谓现在境者。

།ད་ལྟར་གྱི་ཡུལ་ཅན་དེ་ཡང་ཡིད་ཀྱི་དབང་པོ་ལ་བྱ་བ་མ་ཡིན་ཏེ། ཡིད་ཀྱི་དབང་པོ་དེ་ནི་ད་ལྟར་གྱི་ཡུལ་ཅན་ ཉིད་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།།དེ་ལྟར་ན་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་བཅས་པའི་ཡིད་ནི་དངོས་སུ་ཡུལ་གྱི་རང་གི་ངོ་བོ་འཛིན་པ་མ་ཡིན་གྱི་འོན་ཀྱང་དབང་པོའི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་རྗེས་སུ་འབྲངས་ནས་འཇུག་པར་འགྱུར་རོ། །དབང་པོས་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ཡང་སྐད་ཅིག་མ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དེ་ཉིད་ཀྱི་ཚེ་འཇིག་པ་ ཡིན་པ་དེ་བས་ན་ཡིད་ནི་ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་རྟོགས་པ་མ་ཡིན་ནོ།།དེའི་ཕྱིར་རྟག་ཏུ་ད་ལྟར་གྱི་ཡུལ་ཅན་ཉིད་མ་ཡིན་ནོ། །འོ་ན་ཇི་ལྟར་ན་ཡིད་ལ་ཐུག་པ་ཞེས་བརྗོད་ཅེ་ན་སྐྱོན་འདི་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར་ད་ལྟར་གྱི་ཡུལ་ཅན་ཉིད་དུ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ཡིད་སྨོས་པ་མ་ཡིན་གྱི། འོན་ཀྱང་ཇི་ལྟར་དབང་ པོ་ལྔ་ད་ལྟར་གྱི་ཡུལ་ལ་འཇུག་པ་དེ་ལྟར་ཡིད་ཀྱང་རང་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་ཡུལ་ལ་འཇུག་པ་དེ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ཡིད་ལ་ཐུག་པ་ཞེས་སྨོས་སོ།།ད་ལྟར་གྱི་ཡུལ་ཅན་ཉིད་ཀྱང་དབང་པོ་ལྔ་ལ་ལྟོས་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །གནས་སྐབས་གང་ལ་ཡང་དབང་པོ་དོན་ཐམས་ཅད་ཅིག་ཅར་འདུས་པ་ཅན་ཡིན་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར་དེ་དེ་ལྟར་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །ཅུང་ཞིག་སེམས་པར་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་འདིས་ནི། ཡིད་ཀྱང་རང་གི་ཡུལ་ལ་འཇུག་པར་སྟོན་པར་བྱེད་དོ། །རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལྔ་པོ་རྣམས་ཀྱིས་ཆོད་ན་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཅིག་ཅར་མ་ཡིན་པར་སྨྲ་བའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དྲུག་རིམ བཞིན་དུ་སྐྱེ་བ་ན་རྣམ་པར་ཤེས་པ་རེ་རེ་ལ་ལྔ་པོ་དག་གིས་ཆོད་པ་ཡིན་ནོ།།རྣམ་པར་ཤེས་པ་གཞན་འཇུག་པ་མེད་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མིག་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་འདིས་རྒྱུན་མི་འཆད་པར་ཡི་གེ་འཛིན་པ་ཞེས་མི་བརྗོད་དོ། །ཡི་གེའི་ཤེས་པ་དེ་ཆོད་པ་ཡིན་ནོ། །མིང་གི་ མཐར་ཐུག་པའི་ཡི་གེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ཡི་གེ་གཅིག་ནི་མིང་གི་མཐར་ཐུག་པའི་ཡི་གེ་ཡིན་ལ།དེ་ཙམ་འཛིན་པར་བྱེད་པ་ནི་ཤེས་པ་ཡིན་ཏེ། ཡི་གེ་སོ་སོའི་ཤེས་པ་ཐ་དད་པ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡི་གེ་འཛིན་པའི་བདག་ཉིད་ཅན་གཅིག་ཏུ་འདྲེས་པར་གྱུར་པ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡི་གེ་འཛིན་པའི་ བདག་ཉིད་ཅན་འདྲེས་པར་གྱུར་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།སྐད་ཅིག་མ་འཛིན་པ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཤེས་པའི་སྐད་ཅིག་འདྲེ་ཕྱིར་རོ། །སྡོད་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པས་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སྡོད་པ་ནི་དུས་གཞན་གྱི་གནས་པའོ། །གལ་ཏེ་ཡི་གེ་གཅིག་འཛིན་པའི་ཤེས་པ་དུས་གཞན་དུ་གནས་པར་འགྱུར་བ་ དེའི་ཚེ་ཡི་གེ་གཞན་འཛིན་པའི་ཤེས་པ་དུས་གཞན་གྱིས་ཆོད་པར་འགྱུར་རོ།

现在境者亦非于意根作，由彼意根非现在境者故。如是有分别意非直接执取境之自性，然随根识而趣入。由根所经验亦是刹那性故，即时灭故，故意非经验之了知。因此永非现在境者。
若问如何说"乃至意"，此无过失。如是非为显示现在境者性而说意，然如五根趣入现在境，意亦趣入自随顺境，为显示此故说"乃至意"。现在境者性亦是依五根。
若问于何时根与一切境同时和合？为此说"故如是"等。由"少思维"此，显示意亦趣入自境。"虽由五识断"者，说识非同时者之六识次第生时，由五识各各断。
"无他识趣入"者，不说此眼等识无间持字。彼字知断。关于"名终字"，一字是名终字，执取彼量是知，由各别字知差别性故。
"成持字自性一和合"者，义为持字自性和合。"于执刹那"者，由知刹那和合故。"由无住故"者，住是他时住。若字一执取知住他时，尔时为他字执取知他时所断。

།བར་མེད་པ་ནི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་རིགས་མི་མཐུན་པས་མ་ཆོད་པ་ཡིན་ཏེ་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དྲུག་གི་ནང་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། མིག་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དག་གི་ནང་ནས་གང་གི་ཚེ་རྣམ་པར་ ཤེས་པ་གཅིག་རང་གི་ཡུལ་ལ་དུས་ཇི་སྲིད་ཅིག་རྒྱུན་འབྱུང་བས་འཇུག་པར་འགྱུར་བ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།དེ་ལྟར་ན་གལ་ཏེ་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཅིག་ཅར་སྐྱེ་བར་མི་འདོད་ན། བར་དང་བཅས་པ་དང་། བར་མེད་པ་སྣང་བ་ཐ་དད་པར་འགྱུར་ན། སྣང་བ་ཐ་དད་པ་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དངོས་པོ་གཉི་ གའི་ཡང་བར་མེད་པར་སྣང་བ་མཚུངས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ།།སྐྲའི་རྩེ་མོ་ལ་སོགས་པས་བསྐྱེད་པ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡན་ལག་ཤིན་ཏུ་ཕྲ་བས་ཀྱང་ཆོད་པ་ལ། ཆོད་པ་དང་མ་ཆོད་པའི་སྣང་བ་ཐ་དད་པར་མཐོང་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་ཏོ། །ཅིག་ཅར་རྣམ་པར་ཤེས་པ་འཇུག་པར་ཁས་ལེན་པ་ཞེས་ བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་གཞན་གྱི་རྒོལ་བ་དོགས་པ་བསུ་བའོ།།ཡུལ་གཞན་གྱི་ཆོད་པ་ནི་དེ་ལ་ཆགས་པ་སྟེ་དེ་དང་བྲལ་བའོ། །གཏན་ཚིགས་དེ་བས་ན་དོན་རྣམ་པར་ངེས་པ་འགའ་ཞིག་གི་གནས་སྐབས་འཛིན་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། རྟག་ཏུ་དོན་ཉེ་བར་ཐམས་ཅད་འཛིན་པར་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་ བའི་དོན་ཏོ།།གལ་ཏེ་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཅིག་ཅར་སྐྱེ་བར་སྨྲ་བའི་ཡིད་ཡུལ་གཅིག་ལ་ཆགས་པ་ཡིན་པ་དེ་ལྟ་ན་ཡང་ཡུལ་གཞན་ལ་རྣམ་པར་ཤེས་པ་གཞན་ཡུལ་གྱི་སྟོབས་ཀྱིས་སྐྱེ་བ་གང་གིས་བཟློག་པར་ནུས། གལ་ཏེ་རིམ་བཞིན་དུ་སྨྲ་བ་ལ་ཇི་ལྟར་ན་སྐྱོན་འདིར་མི་འགྱུར་ཞེ་ན། གང་གི་ཅིག་ ཅར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨྲས་སོ།།གལ་ཏེ་ཡིད་རྟོག་པ་དང་བཅས་པ་ཡུལ་གཞན་ལ་ཆགས་པ་མེད་པ་དེ་ལྟ་ན་ཡང་དབང་པོའི་ཤེས་པ་རང་གི་ཡུལ་ལ་ཅིའི་ཕྱིར་འཇུག་པར་མི་འགྱུར་ཞེ་ན། དེ་ལྟར་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། རྣམ་པར་ཤེས་པ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ ཡིན་ན་ཡང་དབང་པོའི་ཤེས་པའི་རྒྱུ་ཡིན་ཞིང་།དེ་ཡང་ཡུལ་གཞན་ལ་ཆགས་པས་ནུས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར། དེ་མ་ཐག་པའི་རྐྱེན་དང་བྲལ་བས་ན་ཡུལ་གཞན་ལ་ཡང་ཤེས་པ་གཞན་སྐྱེ་བ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རྐྱེན་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་གསུངས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། ལྔ་རྣམས་རྩ་ བའི་རྣམ་ཤེས་ལས།།ཇི་ལྟའི་རྐྱེན་ལས་འབྱུང་བ་ནི། །རྣམ་ཤེས་ལྷན་ཅིག་གམ་མ་ཡིན། །ཆུ་ལས་རླབས་རྣམས་ཇི་བཞིན་ནོ། །ཞེས་གསུངས་སོ། །མགལ་མེ་ལ་སོགས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལས་ཀྱི་དྲུག་པ་ཡིན་ཏེ། མགལ་མེ་ལ་སོགས་པ་མྱུར་དུ་འཇུག་པ་ལ་མིག་གི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་ ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཡུལ་རུང་བ་ན་གནས་པར་བྱེད་པ་དེར་འཕེན་པར་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མགལ་མེ་ལ་སོགས་པས་བསྐོར་བར་བྱ་བ་ཡུལ་རུང་བ་ན་གནས་པ་ལ་མིག་གིས་འཇུག་པར་བྱེད་པའོ།

"无间"者，谓非由异类识所断，关于"于六识中"等，义为眼等诸识中，当某一识由相续生而趣入自境之时。如是若不许识同时生，有间与无间显现应成差别，然显现差别亦无，由二事皆同等无间显现故。
"由发端等所生"者，显示即使由极细分所断，亦见断与未断显现差别。由"许同时识趣入"等迎接他宗疑难。"他境断"者，谓于彼贪着，即离彼。
由此因故，不应执取某义决定之时位，应永时得执取一切近义，此是其义。若说识同时生者之意贪着一境，如是亦何能遮遣由境力生起趣入他境之他识？若问于次第说者如何无此过失？说"若同时"等。
若意有分别无他境贪着，如是亦何故根识不趣入自境？说"如是有分别"等。识虽是分别，然是根识之因，彼亦由他境贪着无功能故，离等无间缘故，于他境亦不生他识。
即由此说"如缘如是说"者，谓说："五从根本识，随缘而生起，识同时非同，如水起诸波。"
"火轮等"者是业格第六，义为随眼趣入速行火轮等。即由此说"于彼投向住所行境"者，谓眼趣入由火轮等所旋转住于所行境。

།མངོན་སུམ་རྟོག་པ་དང་བྲལ་བ་ཉིད་དུ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར། ཚད་མ་ཀུན་ལས་བཏུས་ པའི་འགྲེལ་བཤད་བྱེད་པས་རབ་ཏུ་སྦྱར་བའི་ཚད་མ་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར།ལ་ལ་སྟེ་སྲིད་པའི་བདག་བོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །དཔེ་གྲུབ་པ་ན་རྒྱུ་མི་དམིགས་པ་གོ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྒྲའི་དོན་ནི་བརྡ་འཛིན་པ་སྔོན་དུ་སོང་བ་ཅན་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར། སྒྲ་དང་ལྷན་ཅིག་སྦྱོར་བའི་འཛིན་པ་ནི་འབྲེལ་པ་མ་བཟུང་བར་སྦྱོར་བར་འཛིན་པར་མི་འགྱུར་རོ། །སྤྱིར་དོན་དེ་ཙམ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ལ་ཁྱབ་པ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། རྒྱུ་མི་དམིགས་པ་འདི་གོ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སྨྲའོ། །དེ་ལྟར་ན་འདི་ལ་བརྡ་ལ་མ་བྱང་བའི་ཡང་སྒྲ་དང་སྦྱར་ནས་དོན་འཛིན་པ་ན་ཤིན་ཏུ་ཐལ ཆེས་པ་ནི་བཟློག་པ་ལ་གནོད་པ་ཅན་གྱི་ཚད་མ་ཡིན་ནོ།།འདིས་བྱིས་པའི་ཤེས་པ་རྟོག་པ་མེད་པ་ཉིད་ཡིན་པར་བསྒྲུབ་པར་ནུས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། མ་གྲུབ་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་དང་བྱིས་པ་ལ་ཡང་བརྡ་འཛིན་པར་རུང་བའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཡང་དེ་མ་ཐག་ཉིད་ དུ་སྟོན་པར་འགྱུར་རོ།།གང་དང་གང་དབང་པོའི་ཤེས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་རྟོག་པ་མེད་པ་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་བྱིས་པའི་དབང་པོའི་ཤེས་པ་ལྟ་བུའོ། །བརྡ་ལ་བྱང་བ་འདིའི་ཡང་དབང་པོའི་ཤེས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་འདིས་ནི་རྩ་བའི་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའོ། །དེ་ལས་བཟློག་པ་ལ་གནོད་པ་ཅན་གྱི་ཚད་མ་ མ་བསྟན་པ་དེ་ལྟར་ན་ལྡོག་པ་ལ་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བར་འགྱུར་རོ།།དེ་ཉིད་ནི་འོན་ཀྱང་བསྒྲུབ་པ་དང་དགག་པ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་སོ། །དཔེ་སྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་རྒྱུ་མི་དམིགས་པ་བསྟན་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཡང་འདིར་མ་གྲུབ་པ་ཡིན་ནོ། །གཞན་ཡང་བྱིས་པས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་པ་ལ། གཏན་ ཚིགས་ཀྱི་ཁྱབ་པ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྤྱིར་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་དང་།སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་དག་གི་ཁྱབ་པ་ནི་མ་གྲུབ་པ་ཡིན་ཏེ། བྱིས་པ་དག་ལ་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་ཤེས་པ་ཡང་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་དེ་དག་ཀྱང་མྱོང་བའི་དུས་ཕྱིས་འབྱུང་བ་ཅན་དོན་གྱི་སྤྱིའི་རྣམ་པ་ཅན་གྱི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་སྐྱེ་བ་ཉིད་ཡིན་ནོ། ། རྣམ་པར་རྟོག་པ་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། དོན་གྱི་སྤྱིའི་རྣམ་པ་དང་རྗེས་སུ་འབྲེལ་པ་དང་། སྒྲའི་རྣམ་པ་དང་འབྲེལ་པའོ། །བརྡ་ལ་མ་བྱང་བ་ལ་ཡང་དང་པོའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཉིད་ཡོད་པ་ཡིན་ཏེ། རྣམ་པར་རྟོག་པ་དེ་ལ་གནས་པར་བརྡ་བྱེད་པ་དེ་བས་ན། རྣམ་པར་རྟོག་པ་དེ་ནི་བརྡ་འཛིན་པར་རུང་བ་ཡིན་ནོ། ། རྣམ་པར་རྟོག་པ་བརྡ་འཛིན་པར་རུང་བ་ཡོད་པ་ན་བྱིས་པས་ཀྱང་སྒྲ་དང་དོན་གྱི་འབྲེལ་པ་འཛིན་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་གཏན་ཚིགས་འདི་མ་གྲུབ་བར་འགྱུར་རོ།

由现量离分别性已成故，为显示《量论集》释作者所立量理非理，说"有某有情主"等。喻成时能表示因不可得。声义是由前行执取名言故，与声共执取若未执取关联则不成执取关联。
由于总义仅此所立有遍故，说此因不可得是能表。如是于此，未熟习名言者亦由声结合执取义时，太过之相违即是违害相违之量。
此不能成立婴儿知无分别性，由未成故，及婴儿亦有能执取名言之分别故。此亦将立即显示。
凡是根识者皆无分别，如婴儿根识。此熟习名言者亦是根识，此是根本能立。由未显示违害相违量于相违故，于相违成疑。即说"然于能立能破"。
为成立喻而说因不可得者，此亦于此未成。又说"复次婴儿"等。"因遍亦"者，总之所立能立之遍未成，由婴儿亦无分别知故。如是彼等亦于经验后生起具有义共相相之分别。
分别有二：与义共相相关联，与声相关联。未熟习名言者亦有初分别，由于彼分别安立名言故，彼分别是能执取名言。有能执取名言之分别时，"婴儿亦不执取声义关联"此因不成。

།དེ་ཉིད་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་ན་བྱིས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་སྐབས་འབྱེད་པར་བྱེད་དོ། །རྣམ་པར་རྟོག་པའི་ཤེས་པ་དང་མི་ལྡན་པ་ཉིད ཅེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་ཤེས་པ་དང་འདྲེ་བ་མེད་པ་ཉིད་དོ།།འོ་ན་བརྡ་རྟོགས་པའི་ཐབས་མེད་པ་ནི་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་རྒྱུར་མི་འགྲུབ་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྟོག་པ་མེད་པ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ལ་གཏན་ཚིགས་མ་གྲུབ་པ་ཡིན་ཏེ། བརྡ་རྟོགས་པའི་ཐབས་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ནི་བྱིས་པ་ལ་ཡང་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ རོ།།བྱིས་པ་དག་གིས་སྒྲ་དང་དོན་གྱི་འབྲེལ་པ་མ་བཟུང་བ་ཞེས་བྱ་བ་གཞན་གྱི་གཏན་ཚིགས་སུ་བརྗོད་པ་མ་ཡིན་ནམ། བརྡའི་ཐབས་དང་བྲལ་བ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། སྐྱོན་འདི་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར་སྒྲ་དང་དོན་གྱི་འབྲེལ་པ་མི་འཛིན་པ་དེ་ནི་དེ་འཛིན་པའི་ཐབས་དང་བྲལ་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། ། གང་གི་ཕྱིར་བྱིས་པས་འབྲེལ་པ་མ་བཟུང་བ་ཞེས་བྱ་བ་འདིས་ནི་ཐབས་དང་བྲལ་བ་ཉིད་བསྟན་ཏོ། །བརྡའི་ཐབས་སུ་གྱུར་པའི་རྣམ་པར་དཔྱོད་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་ཡང་བྲལ་བའི་ཕྱིར། སྐྱེས་བུ་ཤི་བའི་མཐར་ཐུག་པར་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་མི་ལྡན་པ་ཉིད་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས ཐལ་བ་བསྒྲུབས་པ་དེ་ལ་གཞན་གྱིས་མ་གྲུབ་པར་བརྗོད་པའི་ཕྱིར།གལ་ཏེ་བརྡ་ལ་མ་བྱང་བའི་ཡིད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །འདི་སྐད་དུ་བྱིས་པ་དག་ལ་ཡང་བརྡའི་ཐབས་སུ་གྱུར་པ་རྣམ་པར་དཔྱོད་པའི་ཡིད་ཁོ་བོ་འདོད་པ་དེ་བས་ན། ཐམས་ཅད་དུ་བརྡ་མེད་པར་ཐལ་བ་མེད་ཅིང་ བྱིས་པ་དག་གི་དབང་པོའི་ཤེས་པ་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་དཔྱོད་པ་དང་བྲལ་བ་ཉིད་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར།དཔེ་བསྒྲུབ་བྱས་སྟོང་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པར་འགྱུར་རོ། །ཇི་སྲིད་དུ་དབང་པོའི་ཤེས་པ་དཔྱོད་པར་བྱེད་པ་ཉིད་ལ་གནོད་པ་ཅན་གྱི་ཚད་མ་མ་བརྗོད་པ་དེ་སྲིད་དུ་དབང་པོའི་ཤེས་པ་ཐམས་ཅད་དཔྱོད་ པར་བྱེད་པ་ཉིད་ཡིན་པར་དོགས་པས་འཛིན་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར།གྲུབ་པའི་མཐའ་སྨྲ་བས་དེའི་ཚེ་ཇི་ལྟར་དེ་ལ་ཡིད་བརྡ་ལ་མ་བྱང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །བསྒྲུབ་པ་དང་དགག་པ་དག་ལ་འབྲེལ་པ་དང་འགལ་བ་མ་བསྒྲུབས་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། དབང་པོའི་ཤེས་པ་ གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་རྟོག་པ་མེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སྒྲུབ་པ་སྟེ།བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་དེ་ལ་འབྲེལ་པ་མ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་དང་། གང་དབང་པོའི་ཤེས་པ་ཡིན་པ་དེ་ནི་རྟོག་པ་དང་རྗེས་སུ་འབྲེལ་པར་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་དགག་པ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་དེ་ལ་འགལ་བ་མ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རོ།

为显示此义，故以"如是婴儿"等开启此处。"不具分别知"者，即无分别知混合。
若谓"无了解名言方便则不成为分别因"，此于成立无分别之因未成，由婴儿亦有了解名言方便之分别识故。
岂非他说"婴儿未执取声义关联"为因耶？若谓非离名言方便，此无过失。如是不执取声义关联，即由离执取彼方便故。由"婴儿未执取关联"此说即显示离方便性。
由离作为名言方便之观察识故，应得至人死边际不具分别识，为显他说此推论未成故，说"若未熟习名言意"等。此说：我亦许婴儿有作为名言方便之观察意，故无一切无名言之过失，由婴儿根识自性离观察故，将显示喻非离所立。
为显示乃至未说违害根识观察性之量，尔时由疑惑一切根识是观察性而执取故，宗论者说"尔时如何于彼未熟习名言意"等。
"由于能立能破未成关联相违故"者，凡是根识者即是无分别，此能立未显关联故，及凡是根识者即随顺分别，此能破未显相违故。

།དེ་ལས་གཞན་པའི་དཔེ་ཉིད་ ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བརྡ་ལ་བྱང་བའི་དབང་པོའི་ཤེས་པ་རྟོག་པ་མེད་པ་ཉིད་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ལ་དཔེ་ཉིད་ཡིན།ཁྱད་པར་དང་ཁྱད་པར་གྱི་གཞི་ལ་སོགས་པ་འཛིན་པ་སྔོན་དུ་སོང་བ་ཅན་གྱི་སྦྱོར་བའི་རྣམ་པ་འདི་དགག་པ་ཅན་ལ་ཡོད་པ་ཡིན་གྱི། རིགས་དང་ཡོན་ཏན་དང་ལ་སོགས་པ་ལ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་ པའི་ཕྱིར་གང་གི་ཚེ་དེ་ལྟ་ཡིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ།།བདག་ཉིད་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་སྣང་བས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། དབྱུག་པར་སྣང་བས་དབྱུག་པ་ཉེ་བར་མཚོན་པ་དང་། ལྷ་སྦྱིན་དུ་སྣང་བས་ལྷ་སྦྱིན་མཚོན་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་དག་གི་འབྲེལ་བ་ལ་སོགས་པ་ ཞེས་བྱ་བ་ནི་དབྱུག་པ་དང་དབྱུག་པ་ཅན་གྱི་འབྲེལ་པའོ།།སོགས་པའི་སྒྲས་ནི་འཇིག་རྟེན་པའི་གཞུང་ལུགས་ལ་སོགས་པ་ཉེ་བར་མཚོན་པ་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་རོ། །བ་ལང་དཀར་པོ་དང་འཚེད་པ་པོ་དང་རྭ་ཅན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་རིགས་དང་ཡོན་ཏན་དང་། ལས་དང་རྫས་ཀྱི་དབྱེ་བས་སྒྲ་རྣམ་པ་བཞི་ལ་འཇུག་ གོ་ཞེས་གཞན་ཁས་ལེན་པའི་ཕྱིར་རོ།།དེ་བས་ན་རིགས་ལ་སོགས་པ་བཞིའི་དེ་ལྟར་ན་འདི་ནི་རིགས་ཡིན་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་དཔེར་བྱེད་དོ། །རིགས་ལ་སོགས་པ་འབྲེལ་པ་ཅན་དག་དེ་དང་ལྡན་པ་ལས་ཐ་དད་པར་མི་འཛིན་པ་ན་དེའི་འབྲེལ་པ་འཛིན་པ་ཡང་ཐག་རིང་དུ་བསྲིངས་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ། ། དེ་ཉིད་ནི་འབྲེལ་པ་ཅན་ཐ་དད་པར་རྟོགས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་སོ། །དེ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྒྲའི་རྟོག་པའོ། །ཇི་སྐད་དུ་བཤད་པའི་རིགས་པས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རང་གི་མཚན་ཉིད་ལ་སྒྲ་འགོད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་བཤད་པའི་རིམ་པས་སོ། །རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཡུལ་ཅན་ནི་དབང པོའི་ཤེས་པ་ཡིན་ཞིང་།དེ་ལ་སྒྲ་འགོད་པ་མེད་པ་དེ་བས་ན། དབང་པོའི་ཤེས་པ་སྒྲ་ལ་སྦྱོར་བས་ཀྱང་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་བཅས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། སྒྲ་སྦྱོར་བ་ཡང་ཁྱད་པར་དང་ཁྱད་པར་གྱི་གཞི་ལ་སོགས་པ་འཛིན་པའི་སྒོ་ནས་འཇུག་པར་འགྱུར་རོ། །བྱེད་པ་འདི་ཙམ་གྱིས་ཀྱང་དབང་པོའི་ཤེས་པ་བྱེད་པར་ནུས་ པ་མ་ཡིན་ཏེ།ཡུལ་ཉེ་བའི་སྟོབས་ལས་སྐྱེ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང་། དུས་གཞན་ལ་སྡོད་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་ན་ཇི་སྐད་དུ་བཤད་པའི་རིགས་པས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཁྱད་པར་དང་ཁྱད་པར་གྱི་གཞི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་བསྟན་མ་ཐག་པའི་རིགས་པ་ཁྱད་པར་ལ་སོགས་པ་འཛིན་པའི་རིམ་གྱིས་འཛིན་ པའོ།།གལ་ཏེ་ཅིའི་ཕྱིར་དབང་པོའི་ཤེས་པ་འཇུག་པ་མ་ཡིན་ཞེ་ན། བྱེད་པ་འདི་ཙམ་གྱིས་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། ཕྱོགས་འདི་ལས་ཀྱང་གི་སྒྲ་ནི་ནིའི་དོན་དུ་བལྟ་བར་བྱའོ།

"是彼之外的喻"者，即是于成立熟习名言之根识无分别性的喻。为显示此前行执取差别与差别所依等之结合相唯于遮遣有，而于类、德等则无，故说"若时如是"等。
关于"如自性显现"等，由杖显现而表示杖，由天授显现而表示天授。"彼等关联等"者，即杖与持杖者之关联。"等"字结合为表示世间论典等。
"白牛、厨师、有角"者，由类、德、业、实之分别，声趣入四种，因他许故。故于类等四，以"如是此是类"等为喻。
类等关联者不离彼所依而执取时，执取彼关联亦成远离。即说"由无了解关联者差别故"。"彼亦"者，即声分别。"如所说理"者，即"不安立声于自相"等解说次第。
根识是自相境者，于彼无安立声故，根识虽结合声亦非有分别，声结合亦由执取差别与差别所依等门而趣入。仅此作用亦不能作为根识，由从境近力而生故，及无住他时故。
或"如所说理"者，即执取刚说"差别与差别所依"等之理，由差别等执取次第而执取。若问何故根识不趣入？说"仅此作用亦"等。于此方面，"亦"字应视为"尼"义。

།གཞན་གྱི་རིགས་ཐ་དད་པ་བསྒྲུབ་པར་འདོད་པས་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་ཅན་གྱི་སྤྱི་མེད་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨྲས་ སོ།།དེ་ཡང་སྒྲ་དང་གསལ་བར་སྣང་། །སྒྲ་དང་གསལ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ཟླས་དབྱེའོ། །གསལ་བ་ནི་བ་ལང་ལ་སོགས་པའོ། །དེ་དག་ཏུ་སྣང་བའི་ངང་ཚུལ་ཅན་ནམ་ཤེས་པ་གང་ལ་དེ་དག་གི་སྣང་བ་ཡོད་པ་དེ་ལ་དེ་སྐད་ཅེས་བྱའོ། །སྒྲའི་རྣམ་པ་དང་བ་ལང་ལ་སོགས་པ་གསལ་བའི་རྣམ་པ་དེའི་རྗེས་ སུ་འགྲོ་བ་ཅན་གྱི་ཤེས་པ་རྣམ་པར་ངེས་པ་ཡིན་གྱི་སྒྲ་དང་གསལ་བ་ལས་ཐ་དད་པའི་རིགས་ཀྱི་རྣམ་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།དེ་ཉིད་ནི་སེམས་དེ་ལ་བ་ལང་གི་ཁ་དོག་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་འཆད་པར་བྱེད་པ་ལ། ཁ་དོག་དང་དབྱིབས་ཞེས་བྱ་བ་འདིས་ནི་གསལ་བར་སྣང་བ་ཅན་ཉིད་ བཤད་དོ།།མིང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་འདིས་ནི་སྒྲར་སྣང་བ་ཅན་བཤད་དོ། །རང་གི་བདག་ཉིད་ལ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། ཤེས་པའི་བདག་ཉིད་ཡིན་ན་ཡང་གཟུགས་བརྙན་ཉིད་དུ་གནས་པ་སྣང་བ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པས་ཀྱང་མིག་གི་ཡུལ་ གསལ་བའི་ངོ་བོ་ལས་ཐ་དད་པར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཡུལ་གསལ་བའི་ངོ་བོ་གང་ཡིན་པ་དེ་ལས་ཐ་དད་པར་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།ཁ་དོག་དང་དབྱིབས་དང་ཡི་གེའི་རྣམ་པའི་ངོ་བོ་ཅན་གྱི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཁ་དོག་དང་དབྱིབས་དང་སྒྲའི་རང་བཞིན་ཅན་ནོ། །དེ་ལས་ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་དོན་ འཛིན་པ་ནི་དེས་དབེན་པ་འཛིན་པའི་འབྲས་བུ་ཡིན་ལ།དེ་འདི་ལ་མེད་པ་དེ་ལྟར་ན་རྒྱུ་མི་དམིགས་པའོ། །ཁ་དོག་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པ་དེ་ལས་ཐ་དད་པ་གསལ་བའི་ངོ་བོ་དག་གིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྤྱིར་འདོད་པ་ཁ་དོག་དང་དབྱིབས་དང་སྒྲའི་རྣམ་པ་གསལ་བར་སྣང་བ་ལས་གསལ་བའི་ངོ་བོ་ཁ་དོག་ལ་ སོགས་པ་ཐ་དད་པ་མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པས་གཟུང་བར་བྱ་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་དག་གིས་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།ཤེས་པ་དེ་ཉིད་ནི་དེ་ལས་ཐ་དད་པའི་གསལ་བའི་ངོ་བོར་སྣང་བ་ཉིད་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་དགོངས་སོ། །འཕྲོད་པ་འདུ་བ་དབང་པོ་ལས་འདས་པ་ཉིད་ཡིན་པས་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཞན་གྱི་འཕྲོད་པ་ འདུ་བ་ནི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཡིན་པར་འདོད་དོ།།ཆོས་ཅན་མ་གྲུབ་པའི་སྐྱོན་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྣལ་མ་འདི་ལ་སྣམ་བུ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ལྟ་བུའི་ངོ་བོ་ཅན་གྱི་བློ་ཆོས་ཅན་ཉིད་དུ་བརྗོད་པ་ཇི་སྐད་དུ་བཤད་པའི་རྣམ་པས་མ་གྲུབ་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །རྨིག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྨིག་པའོ། །དེ་བཞིན་དུ་མཐོང་ བའི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྟེང་གི་རྭ་འབྲེལ་པ་མཐོང་བའིའོ།།དེ་དག་ནི་འཕྲོད་པ་འདུ་བ་ལས་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གསལ་བ་གཞན་དང་འབྲེལ་བ་ཅན་གྱི་རྭ་ཆག་པ་དང་གསལ་བ་གཞན་དེ་དག་ནིའོ།

他欲成立类的差别而说"若无具随行之共相"等。"彼亦声与显现明显，声与显现"者是重复分别。显现即牛等。具有彼等显现自性或有彼等显现之识，即称为彼。
声相与牛等显现相之随行识是决定，而非异于声与显现之类相，此为其义。即由"彼心中牛之颜色"等而解释。"颜色与形状"说明具显现性。"名"等说明具声显现。
关于"于自体亦"等，虽是识之自体，然不显现住于影像性，此为其义。"眼识亦异于眼境显现体"者，即异于眼识境之显现体之义。"具颜色、形状与字相体"者，即具颜色、形状与声之自性。
由彼执取差别义是执取离彼之果，此中无彼，故为因不可得。"异于彼颜色等相之显现体等"者，即异于总许为颜色、形状、声相之明显显现的显现体颜色等，为眼识所取者，此为其义。意为彼识即是显现为异于彼之显现体。
"由和合超越根故"者，他许和合是比量。"显示有法未成过失"者，由如所说相未成立说"此经线为毛织物"如是体性之心为有法故。"蹄"者即蹄。如是"所见"者，即见上角关联之义。"彼等非从和合"者，即与他显现关联之断角与彼等他显现。

།གལ་ཏེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དེ་ལ་ཡན་ལག་ཅན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། ། དེ་འཁྲུལ་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཞན་གྱི་བློ་གང་ཡིན་པ་ནི་གསལ་བ་གཞན་དང་འབྲེལ་པ་ཅན་གྱི་རྭ་ལ་སྦྱོར་བའི་ཕྱིར་རོ། །གཞན་ལ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རང་བཞིན་གྱི་རྭ་ལ་ཡང་ངོ་། །སྣམ་བུའི་སྒྲ་རྟེན་ཞེས་བྱ་བ་འདིས་ནི་ཕན་ཚུན་འབྲེལ་པས་ཁྱད་པར་ཅན་དུ་འབྱུང་བའི་སྣལ་མ་ཉིད་ནི་སྣམ་བུའི་སྒྲའི རྟེན་ཡིན་གྱི་ཡན་ལག་ཅན་གྱི་རྫས་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པར་འགྱུར་རོ།།འཇིག་རྟེན་ཅིའི་ཕྱིར་འབྲས་བུ་སྣམ་བུ་ལ་རྒྱུ་སྒྲོ་བཏགས་ནས་ཐ་སྙད་འཇུག་པར་འགྱུར་ཞེ་ན། དེ་ལྟ་བུར་གྱུར་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། སྡུད་པར་བྱེད་པའི་ཚིག་འདི་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་པར་འགྲེལ་པ་ནི་དེའི་རྣམ་པ་ ཡོངས་སུ་གྱུར་པ་དག་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ།སྣམ་བུའི་ཐ་སྙད་གདགས་སུ་རུང་བ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །བ་ལང་ཞེས་ལྷག་ཡན་ལག་རྣམས། །རྣམ་ཆད་དམིགས་སུ་མེད་ཕྱིར་རོ། །བ་ལང་ལ་རྭ་ཞེས་བྱ་བའི་བློ་ཡིན་གྱི། འཕྲོད་པ་དང་འདུ་བ་ལས་མ་ཡིན་པ་ད་ལྟར་ན་རྒྱུ་གཅིག་བསྟན་ཏོ། ། ད་ནི་རྒྱུ་གཞན་བསྟན་པའི་ཕྱིར་འདིར་བ་ལང་ལ་རྭ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་སོ། །རྣམ་པར་ཆད་པ་མཐོང་མེད་ཉིད། །ཅེས་བྱ་བ་ནི་སྔར་བཤད་པའི་རྒྱུ་དྲན་པར་བྱེད་པའོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་འགྲེལ་པ་བྱེད་པས་མང་དུ་བཤད་ཟིན་ཏོ་ཞེས་བསྟན་ཏོ། །དེ་ལྟར་ནི་འགྱུར་མོད་ཀྱི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་གཞན་གྱི་བསམ པའི་དོགས་པ་བསུ་བར་བྱེད་དོ།།དོན་གཞན་གྱི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་ལན་ཡིན་ཏེ། དོན་གཞན་ནི་རྟེན་ལས་གཞན་འཇུག་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཡིན་ཏེ། གང་ལ་དོན་གཞན་གྱི་རྟེན་ཡོད་པ་དེ་ནི་རྟེན་ཅན་ཡིན་ལ། དེ་ལྟ་བུར་གྱུར་པ་ཡང་དེ་ཡིན་ལ། ཐ་སྙད་ཀྱང་ཡིན་ཞིང་དེའི་སྤྱོད་ཡུལ་ཞེས་བྱ་བར་ཚིག་ རྣམ་པར་སྦྱར་རོ།།དངོས་པོ་གང་ལ་ཤེས་པ་འཁྲུལ་པ་མེད་པ་དེ་ལ་དེ་སྐད་ཅེས་བྱའོ། །ཤེས་པ་གང་དང་གང་ཁྱད་པར་གྱི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་ཅན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྫས་ཀྱི་ཁྱད་པར་ལའོ། །སྤྱི་ལ་སོགས་པ་ཐ་དད་པའི་ཁྱད་པར་གྲུབ་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། ཇི་སྐད་དུ་བཤད་པའི་གཏན་ཚིགས་ཀྱིས་སྤྱི་ལ་ སོགས་པའི་ཁྱད་པར་རྫས་ལས་ཐ་དད་པའི་ཁྱད་པར་གྲུབ་པར་འགྱུར་རོ།།དེ་ལྟར་ན་བ་ལང་དཀར་པོ་དང་རྭ་ཅན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་ཡང་རིགས་ལ་སོགས་པའི་ཤེས་པ་དབྱུག་པ་ཅན་གྱི་ཤེས་པ་དང་འདྲ་བར་ཁྱད་པར་གྱི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་ཅན་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་གྲུབ་པའི་ མཐའ་སྨྲ་བ་ཡིན་ནོ།།དངོས་པོ་ལས་ནི་ཐ་དད་ཅན། །རིགས་ལ་སོགས་ལ་ནི་སྟེ་དངོས་པོ་དག་ལས་ཐ་དད་པ་ཅན་ནོ།

若问何故？故说"于彼有支"等。"彼是错乱"者，即他之心与他显现关联之角相结合故。"于他亦"者，即于自性角亦然。"毛织物声依"者，将显示由互相关联成为差别之经线是毛织物声之所依，而非有支之实。
世间何故于果毛织物假立因而趣入言说？故说"如是成"等。此总摄语之解释即"于彼等遍转相"，即堪立毛织物言说之义。
"牛"等余支分，由见断绝故。是"牛有角"之心，非从和合，今说一因。今为显示他因，故说此"牛有角"。"见断绝无"者，令忆前说之因。故释论者说"已广说"。
由"虽如是"等迎接他意之疑。"异义"等是答，异义是依处之外趣入因，凡有异义依者即是有依，如是成者即是彼，亦是言说及其境，如是配词。
于何事物无错乱知，即称为彼。"随行何等差别之知"者，即于实之差别。"成立共相等差别"者，由如所说因成立共相等差别异于实之差别。
如是于"白牛有角"等，类等知如持杖知，是随行差别。"于彼"等是宗论者。"异于事物，于类等"即异于事物者。

།དེ་ནི་དངོས་པོ་ལས་ཐ་དད་པའི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་འཆད་པར་བྱེད་དེ། དེ་ནི་དོན་གཞན་དུ་གྱུར་པའི་དབྱུག་པ་ཡན་གར་བ་ལས་མ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕན་གདགས་ པར་བྱ་བ་དང་ཕན་འདོགས་པར་བྱེད་པའི་དངོས་པོས་སྟོང་པའི་དབྱུག་པ་ཙམ་ལས་སོ།།དེ་ཡི་བདག་པོ་མེད་པར་ཡང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་དབྱུག་པ་འཆང་བ་མེད་པ་ལ་ཡང་ངོ་། །ཀུན་རྫོབ་པ་ལས་ཞེས་བྱ་བ་ལ། བློ་སྤྱིའི་རྣམ་པར་སྣང་བ་ཅན་སྒྲོ་འདོགས་པར་བྱེད་པ་ནི་ཀུན་རྫོབ་ཡིན་ལ། དེས་སྒྲོ་བཏགས་པ་ནི་ཀུན་ རྫོབ་པའོ།།དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་བློས་སྒྲོ་བཏགས་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བསྟན་ཏོ། །དེ་སྐད་དུ་དབྱུག་པ་དང་དབྱུག་པ་ཅན་ཕན་ཚུན་འབྲེལ་པའི་གནས་སྐབས་ཀྱི་ཁྱད་པར་དེ་ལས་དོན་གཞན་དུ་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་པ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་ཞིང་། དེ་ཡང་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་སྒྲའི་ཐ་སྙད་ཀྱི་རྒྱུ་མ་ཡིན་ཏེ། རང་གི་མཚན་ཉིད་ལ་སྒྲ་མི་འགོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འོན་ཀྱང་དེ་ལ་གནས་སྐབས་གཞན་དུ་སྒྲོ་འདོགས་པར་བྱེད་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་བློ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་ལ། དེ་ལ་སྣང་བ་སྒྲོ་བཏགས་པའི་ངོ་བོ་གང་ཡིན་པ་དེའི་རྒྱུ་ཅན་གྱི་སྒྲ་ཡིན་གྱི་དབྱུག་པའི་རང་གི་མཚན་ཉིད་ལ་བརྟེན་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་དབྱུག་པ་ཅན གྱི་ཐ་སྙད་ཀྱང་ཕྱི་རོལ་གྱི་དངོས་པོ་ཐ་དད་པའི་རྒྱུ་ཅན་མ་ཡིན་པ་དེ་བས་ན།དཔེ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བས་སྟོང་པས་ན་རིགས་ལ་སོགས་པ་ཐ་དད་པ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ལ་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ཉིད་ནི་དེས་ནི་དཔེ་མ་གྲུབ་པས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །དངོས་པོ་ཁང་ བཟངས་ཕྲེང་ལ་སོགས།།སྒྲ་རྣམས་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། དངོས་པོ་དང་ཁང་བཟངས་ཀྱི་ཕྲེང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཟླས་དབྱེ་བའོ། །དེ་དག་རྗོད་པར་བྱེད་པའི་སྒྲ་ནི་དངོས་པོ་དང་ཁང་བཟངས་ཕྲེང་བ་ལ་སོགས་པའི་སྒྲ་རྣམས་སོ། །སྒྲ་སྨོས་པ་ནི་ཉེ་བར་མཚོན་པ་ཡིན་ཏེ། ཤེས་པ་ཡང་དེའི་ཡུལ་ཅན་དུ་ འདོད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ།།རྫས་དང་། ཡོན་ཏན་དང་། ལས་དང་། སྤྱི་དང་། ཁྱད་པར་དང་། འཕྲོད་པ་འདུ་བ་དྲུག་པོ་ལ་ཡང་དངོས་པོའི་སྒྲས་བསྟན་པའི་ཕྱིར། དངོས་པོའི་སྒྲ་ནི་ཚིག་གི་དོན་ཐམས་ཅད་བརྗོད་པའི་ངང་ཚུལ་ཅན་ཡིན་ནོ། །དེ་ཡང་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་ཅན་ཡིན་ཏེ། ཚིག་གི་དོན་སོ་སོ་ལ་འཇུག་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཁྱད་པར་ཅན་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཁྱད་པར་ཅན་ཏེ། ཁང་བཟངས་ཀྱི་ཕྲེང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་སྒྲ་ཁྱད་པར་འགའ་ཞིག་ལ་འཇུག་པའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་ཡང་ཁང་བཟངས་ཡན་ལག་ཅན་གྱི་རྫས་མ་ཡིན་པ་དེ་ལྟ་ན་ཡང་དེ་དངོས་པོ་ཉིད་ཡིན་ཏེ་ལྡན་པའི རང་བཞིན་ཉིད་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན།དེའི་ཕྱིར་ལྡན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ།

由"彼异于事物"等而解释。"彼非从异义之单独杖"者，即非从空无所作利益与能作利益事物之唯杖。"亦无彼之主"者，即于无持杖者亦然。
关于"从世俗"，显现为总知相而增益者是世俗，由彼增益者是世俗法。故说"由分别心增益故"。
如是杖与持杖者互相关联之差别位，不生异于彼之他义，彼亦是自相故非声言说之因，因不安立声于自相故。然于彼生起增益为他位之分别心，凡于彼显现增益体者，是彼因之声，而非依于杖之自相。
是故持杖者言说亦非外事物差别之因，故将显示由喻所立空故，于成立类等差别无有比量。即说"由彼喻不成"等。
关于"事物、宫殿鬘等，诸声亦"等，"事物与宫殿鬘"是重复分别。表诠彼等之声即事物与宫殿鬘等诸声。说声是表示，因许知亦是彼境者故。
由事物声显示实、德、业、共相、差别、和合六者故，事物声具有诠说一切句义之自性。彼亦是随行，因趣入各别句义故。"是差别者"即是差别，因宫殿鬘等声趣入某差别故。
虽宫殿非有支实，然彼是事物性，即是相属自性，故说"相属"等。

།ཡོན་ཏན་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ་ཡོན་ཏན་རྣམས་ལ་ཡོན་ཏན་ཉིད་མེད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཁང་བཟངས་ནི་གཞན་གྱི་འདོད་པས་ཡོན་ཏན་ཡིན་ལ། གང་ལས་དེ་ལ་གཞན་ཁང་བཟངས་ཀྱི་ཕྲེང་བ་ཞེས་བྱ་བའི་ ཡོན་ཏན་ཡོད་པར་འགྱུར་རོ།།དེ་སྒྲ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཁང་བཟངས་ཀྱི་ཕྲེང་བའི་སྒྲའོ། །སྒྲ་སྨོས་པ་ཤེས་པ་ཡང་དོན་གྱིས་བཟུང་བ་ཡིན་ཏེ། དེ་མེད་པར་སྒྲ་མི་འཇུག་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་འགྲེལ་པ་ལས་ཁྱད་པར་གྱི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བའི་ཤེས་པ་སྟོན་པར་བྱེད་དོ། །འདིར་ཤེས་པ་འཕྲོད་པ་འདུ་ བའི་རྒྱུ་ཅན་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ཡང་ལོག་པ་ཡིན་ཏེ།འཕྲོད་པ་འདུ་བ་ནི་འདིའི་བློ་རྒྱུ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་གང་ལས་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་ཅན་གྱི་རྒྱུ་ཉིད་ཡིན། རྒྱུ་ཉིད་ཡིན་ན་ཡང་སྤྱིར་ཀུན་དུ་བརྟགས་པ་ལོག་པ་ཡིན་ནོ། །ཚད་ནི་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། ཡོན་ཏན་ཆེན་པོ་དང་ཆུང་ངུ་ཉིད་ལ་ སོགས་པ་ནི་ཚད་ཡིན་ནོ།།ཡོན་ཏན་ཆེན་པོ་ཉིད་ལ་སོགས་པའི་ངོ་བོ་ཚད་དེ་ནི་ཁང་བཟངས་ཀྱི་ཕྲེང་བ་ལ་སོགས་པ་དག་ལ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་རོ། །ཁང་བཟངས་ཀྱི་ཕྲེང་བ་ལ་སོགས་པའི་སྒྲས་ཀྱང་གང་བརྗོད་པ་ཡིན་ཞེ་ན། ལྡན་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་གྱི་ཁང་བཟངས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ སྨོས་སོ།།ཐ་དད་པའི་ཁྱད་པར་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐ་དད་པའི་ཁྱད་པར་ནི་དངོས་པོ་ཡིན་ལ། དེ་མེད་པའི་ཐ་སྙད་བར་བཏགས་པ་ཅན་ཡིན་ནོ་ཞེས་གཞན་དག་སེམས་སོ། །ཁྱེད་ཀྱིས་ཀུན་དུ་བརྟགས་པའི་ཉེ་བར་འདོགས་པར་བྱེད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་འདི་ལ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར། གཞན་ལ་རབ་ཏུ་གྲགས་པའི་དཔེ་ཆོས་མི་མཐུན་པ་ཉིད་ཅན་གྱི་ཚུལ་གྱིས་འདི་ལྟར་དཔེར་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཉེ་བར་འགོད་པར་བྱེད་དོ། །ནགས་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ལ་གྲངས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཅན་གྱི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ནགས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡན་ལག་ཅན་ཁས་མི་འཛིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཤིང་གི་འདུ་བ་དང་ལྡན་པ་ཉིད་ཀྱི གྲངས་ལ་ནགས་ཞེས་བྱའོ་ཞེས་གཞན་ཁས་ལེན་ཏོ།།དེ་དག་ལ་ནི་རྫས་ལ་ཡོད་པ་ཡིན་པ་ལྟ་བུའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མེ་ཏོག་དག་སྟེ། དེ་ཉིད་ལ་དེ་དག་འཕྲོད་པ་འདུ་བའི་ཕྱིར་རོ། །རྫས་གཅིག་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཤིང་ལའོ། །དངོས་ཀྱི་ཡུལ་ཅན་ཡང་དེ་དག་ཡིན་ལ། སྒྲ་དང་ཤེས་པ་ཡང་ཡིན་པས་ན། དངོས་ ཀྱི་ཡུལ་ཅན་གྱི་སྒྲ་དང་ཤེས་པའོ།།དེ་བདག་གིས་ཁྱད་པར་མེད་པའི་ཤེས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ལ་དེ་སྐད་ཅེས་བྱ་སྟེ། དེས་གཟུང་བར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །དངོས་སུ་རྣམ་པར་གཞག་པ་ནི་དེ་ཙམ་གྱི་རྒྱུ་ཅན་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རང་བཞིན་གྱི་གཏན་ཚིགས་སོ། །དེ་འདྲ་བ་ནི་རྣམ་ཤེས་ཀྱི། །རྒྱུ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ འདིའི་རྣམ་པར་འགྲེལ་པ་ནི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་ཅན་གྱི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཡིན་ནོ།

"亦非德性，因诸德无德性故"者，宫殿依他许是德，从何于彼有他宫殿鬘之德。"彼声"者即宫殿鬘声。说声亦含义摄知，因无彼则声不趣入故。故释论显示随差别之知。
此中说"知是和合因"亦是错误，因和合是此心之因故，何从是随行因？即使是因，总计度亦是错误。
关于"量非有"等，大德与小德等是量。配为"大德性等体之量于宫殿鬘等非有"。
若问宫殿鬘等声复说何？故说"具相属相之宫殿"等。"因无差别差异故"者，差别差异是事物，他人认为无彼之言说是假立。
为显示"汝等所计之能假立于此非有"故，以他所共许喻之异品方式安立"譬如"等。"林"此中"具数相"者，因不许林是有支故。他许于树聚相属性之数称为林。
"如于彼等有实"者即花，因于彼等有和合故。"于一实"者即于树。既是直接境，亦是声与知，故为直接境之声与知。凡无差别之知即称为彼，是彼所取。直接安立即是唯彼因性故是自性因。
"如是是识之因"此之解释即"随行"等。

།གང་ལ་ཞེས་བྱ་བ་འདིའི་བཤད་པ་ནི་དངོས་པོ་གང་དག་ལ་ཞེས་བྱ་བའོ། །དེས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྒྲུབ་པ་པོས་སོ།། །།ཚད་མ་རྣམ་འགྲེལ་གྱི་འགྲེལ་བཤད། བམ་པོ་ལྔ་བཅུ་རྩ་བཞི་པ། དེ་ལྟར་ཤེས་པ་ ཡིན་ན་ཡང་།།ཐ་དད་ཐ་དད་མེད་རྟོགས་ཕྱིར། །ཞེས་བྱ་བ་དེ་ཙམ་ནི་ཚིགས་སུ་བཅད་པའི་ཆ་ཡིན་ལ། དེ་ནི་དེ་ལྟར་ནི་འགྱུར་མོད་ཀྱི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ཕྱོགས་སྔ་མ་ཉེ་བར་བཀོད་ནས་འཆད་པར་བྱེད་དོ། །ཇི་ལྟར་འབྲས་བུ་ཤེས་པ་ཐ་དད་པ་མེད་པ་དེ་དག་བྱེད་པ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གསལ་བའི་ཁྱད་ པར་དེ་དག་གི་འབྲས་བུ་དབང་པོའི་ཤེས་པ་དེ་དག་གལ་ཏེ་གསལ་བ་སོ་སོ་ལ་ཐ་དད་པ་ཡིན་ན།ཇི་ལྟར་གསལ་བ་དག་འབྲས་བུའི་ཤེས་པ་ཐ་དད་པ་མེད་པ་བྱེད་པ་ཡིན་ཞེ་ནའོ། །ཐ་དད་མེད་རྟོགས་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྒྱུ་མཚན་གྱི་བདུན་པའོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་གཅིག་ཏུ་རྟོགས་པའི་རྒྱུ་མཚན་དུ་ཞེས་བྱ་བས་རྣམ་ པར་འགྲེལ་པར་བྱེད་དོ།།དེ་ཙམ་གྱིས་ངག་གི་དོན་ཡོངས་སུ་མི་རྫོགས་པའི་ཕྱིར་དོན་དེ་དག་གིས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། ཐ་དད་པ་ཡོད་ན་ཡང་དངོས་པོ་དེ་དག་གིས་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་གཅིག་རྟོགས་པ་སྐྱེར་རུང་བའི་དབང་པོའི་ཤེས་པ་དེ་དག་སྐྱེད་པར་བྱེད་ཅེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དེ་ཉིད་གསལ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ དེ་དག་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ།དེ་ལྟ་བུར་གྱུར་པའི་གསལ་བ་རྣམས་ཀྱི་ཤེས་པ་སྐྱེད་པ་དེ་དག་ནི་གང་གིས་ཐ་དད་ན་ཡང་རྣམ་པ་གཅིག་རྟོགས་པ་སྐྱེད་པར་བྱེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསྡུས་པའི་དོན་ཡིན་ནོ། །དེ་ཡང་ཤེས་པ་ཐ་དད་པ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྟོགས་པར་བྱེད་པའི་ཤེས་ པའོ།།དེ་ཡང་སྔར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལེའུ་དང་པོར་རོ། །དེ་ཉིད་དྲན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་འགྲེལ་པ་བྱེད་པས་གཅིག་ཏུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་སྟོན་པར་བྱེད་དོ། །དེའི་འབྲས་བུ་རྣམས་མཐོང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གསལ་བའི་འབྲས་བུ་རྣམས་སོ། །གཅིག་ཏུ་རྟོགས་པའི་རྒྱུ་ཡི་ཕྱིར། །བློ་ནི་ཐ་དད་མེད་པ་ཡིན། ། བློ་གཅིག་རྒྱུ་ཡི་དངོས་པོ་ཡིས། །གསལ་བ་རྣམས་ཀྱང་ཐ་མི་དད། །ཅེས་བྱ་བ་དེར་བསྟན་ཟིན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །དེ་འབྲས་ཅན་མིན་བྲལ། རྗེས་འགྲོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཅིག་རྟོགས་པ་ལ་སོགས་པའི་འབྲས་བུ་ཅན་ནོ། །དེའི་འབྲས་བུ་ཅན་མ་ཡིན་པ་ནི་དེ་འབྲས་ཅན་མིན་ཏེ། གང་གིས་དེ་ལྟ་བུར གྱུར་པའི་རྟོག་པ་ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་སྒོ་ནས་སྐྱེད་པ་མ་ཡིན་ནོ།།དེ་དག་དང་བྲལ་བ་ནི་གཞན་སེལ་བ་སྟེ། རྣམ་པ་གཅིག་རྟོགས་པའི་རྒྱུ་གསལ་བ་དེ་འདྲ་བ་དག་ལ་དེ་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་ཡོད་པ་ཡིན་ཏེ། ཐམས་ཅད་ནི་དེའི་འབྲས་བུ་ཅན་མ་ཡིན་པ་ལས་ལོག་པའི་ཕྱིར་རོ།

"于何"之解释即"于何等事物"。"由彼"即由能立者。
《量理论释》第五十四卷。"如是虽是知，由了别异无异故"，此仅是偈颂部分，由"虽如是"等安立前宗而解释。
"如何彼等作无异果知"者，若彼等显现差别之果根知于各别显现是异，如何显现等作无异果知耶？"由了别无异故"是因格第七。故以"为一了别因"而解释。
由仅此不圆满语义故，说"由彼等义"等。义为：虽有差别，由彼等事物生起本性一了别之根知。为明此故，说"彼等"等。总义为：如是显现等之生知，虽由何异亦生一相了别。
"知无差别"即能了别知。"彼亦先"即在第一品。为令忆彼故，释者以"一"等而显示。"见彼等果"即显现诸果。因已说"由一了别因故，知是无差别，由一知因事，显现等亦无异"故。
"非彼果离随行"者，即一了别等果。非彼果者即非彼果，因不由如是分别领受识门而生故。离彼等即遣余，于如是一相了别因之显现等有彼随行，因一切离非彼果故。

།དེ་ལྡོག་པའི་ བདག་ཉིད་དུ་གྱུར་པའི་ཕྱིར་དངོས་པོ་རྣམས་ཕན་ཚུན་ཐ་དད་པ་གང་ཡིན་པ་དེའི་བདག་ཉིད་དུ་གྱུར་པ་ཡིན་ཏེ།ལྡོག་པ་དང་དེ་དང་ལྡན་པ་ནི་ཐ་དད་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་དང་འདི་འགལ་ལོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ལྟར་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཡུལ་ཅན་ཉིད་དུ་ཁས་བླངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྐྱོན་དེ་ཡོད་པོ་མ་ཡིན་ཏེ་ ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ལན་འདེབས་པར་བྱེད་དེ།སྒྲས་རང་གི་མཚན་ཉིད་བསྟན་པའི་ཕྱིར་མཉན་པ་དངོས་པོ་ལ་གནས་པ་རྣམ་པར་གཅོད་པ་ལ་རེག་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་མ་བསྟན་ཏེ། སྒྲ་ལས་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་པ་ཅན་གྱི་ཤེས་པ་མི་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར་རོ། །སྐྱེ་ན་ཡང་འོན་ལོང་ལ་སོགས་པ་མེད་ པར་ཐལ་བ་བཤད་ཟིན་ཏོ།།དེ་ནི་ཕྱི་རོལ་ནུས་པ་རྣམ་གཅོད་ལ། །རེག་པ་མེད་ན་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། ཕྱི་རོལ་གྱི་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་དེ་དང་དེའི་འབྲས་བུ་ཅན་མ་ཡིན་པ་ལ་སོ་སོར་ངེས་པའི་ནུས་པ་གང་ཡིན་པ་དེས་རྣམ་པར་གཅད་པ་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་བདག་ཉིད་དུ་གྱུར་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཕྱི་ རོལ་གྱི་ནུས་པ་རྣམ་པར་གཅོད་པའོ།།དེ་ལ་ངེས་པ་ནི་རེག་པ་སྟེ། ཁམས་ནི་དོན་སྣ་ཚོགས་པ་ཅན་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་མེད་ན་ཡང་སྟེ། སྒྲས་རང་གི་མཚན་ཉིད་ལ་རེག་པ་མེད་ན་ཡང་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དེ་ནི་ཕྱི་རོལ་གྱི་དངོས་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་འཆད་པར་བྱེད་དོ། །དེ་སྒྲ་ ནི་ཞེས་བྱ་བ་འདིའི་རྣམ་པར་འགྲེལ་པ་ནི།དངོས་པོ་རྣམ་པར་གཅོད་པ་བརྗོད་པའི་ངང་ཚུལ་ཅན་གྱི་མཉན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །རྣམ་པར་རྟོག་པའི་གཟུགས་བརྙན་དག་།ཅེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་རྣམས་གཟུང་བའི་རྣམ་པར་དག་པ་འབྲེལ་ཅིང་སྦྱོར་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ། རྣམ་པར་རྟོག་པའི་ གཟུགས་བརྙན་བརྗོད་པར་བྱ་བ་དེ་དག་ལ་རྗོད་པར་བྱད་པ་ཉིད་དུ་ཉེ་བར་འདྲེ་བ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།ཇི་ལྟར་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་གཟུགས་བརྙན་རྣམས་དངོས་པོ་ལ་གནས་པ་ཅན་ཉིད་ཡིན་ཞེ་ན། རང་གི་མཚན་ཉིད་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་འཁྲུལ་པས་ཞེས་བྱ་བས་ནི་ སྣང་བ་དང་རྣམ་པར་བརྟག་པར་བྱ་བ་དག་གཅིག་ཏུ་བྱས་ནས་འཇུག་པ་ནི་འཁྲུལ་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ།།རྣམ་པ་འདིས་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་གཟུགས་བརྙན་དངོས་པོ་ལ་གནས་པ་ཅན་ཡིན་པ་ནི་བློ་སྟེ། མཉན་པ་ཇི་ལྟར་ན་དངོས་པོའི་ལྡོག་པ་སྟོན་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ཞེས་བརྗོད་ཅེ་ན། དེའི་ཕྱིར་བློས་སྣང་བ་དང་རྣམ་པར་ བརྟག་པར་བྱ་བའི་དོན་དག་ལ་ཐ་དད་པ་མེད་པར་ཞེན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ།བློས་སྣང་བ་དང་རྣམ་པར་བརྟག་པ་དག་ཞེན་པའི་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་ཕྱིར། རྣམ་པ་འདིས་མཉན་པ་དེས་དངོས་པོ་ལྡོག་པ་ཅན་ལ་སྐྱེས་བུ་འཇུག་པར་བྱེད་པ་དེའི་ཕྱིར་དངོས་པོ་ལྡོག་པ་སྟོན་པར་བྱེད་པ་ཞེས་བརྗོད་དོ།

由成为彼返体故，诸事物互异者即成为彼体性，因返体与具彼无差别故。"此与彼相违"者，因如是许为自相境者故。
以"彼过非有"等而答：因声显示自相故，未说闻是触及住于事物之遮遣，因从声不生自相相之知故。若生，已说无盲聋等之过失。
说"彼于外力遮遣，即使无触"，外自相之彼彼非果于各别决定力所遮遣成为自相体性者，即是外力遮遣。于彼决定即是触，因界是具种种义故。即使无彼，即声无触于自相之义。以"彼外事物"等而解释。
"彼声"此之解释即"说遮遣事物性质之闻"。"分别影像等"者，诸分别净化所取相而结合，义为于彼等分别影像所说而近合为能说性。
若问如何分别影像等是住于事物者？故说"自相"等。由"本性错乱"表示显现与所分别成一而趣入即是错乱性。
由此相分别影像住于事物者是心，若说闻如何是显示事物返体者？故说"心于显现与所分别义无差别执著"等。由心执著显现与分别之因相故，由此相彼闻令补特伽罗趣入具返体事物，故说是显示事物返体。

།འདི་ སྐད་དུ་སྒྲས་སྣང་བ་དང་བརྟག་པར་བྱ་བ་གཅིག་ཏུ་བྱས་ནས།དངོས་པོ་ལ་འཇུག་པར་བྱེད་པ་དེ་ལྟ་བུར་གྱུར་པའི་བློ་གང་ཡིན་པ་སྐྱེད་པར་བྱེད་དོ་ཞེས་བསྟན་པར་འགྱུར་རོ། །རྣམ་པར་རྟོག་པ་ལ་གནས་པ་དོན་གྱི་གཟུགས་བརྙན་ཕྱི་རོལ་ཉིད་དུ་སྣང་བ་རང་གི་མཚན་ཉིད་བཞིན་དུ་དོན་གཞན་ལས་ལྡོག་པ་དེ་བས་ ན་དེ་ཉིད་དངོས་པོ་མ་ཡིན་ནམ།གལ་ཏེ་དེ་སྒྲས་བརྗོད་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ན་དོན་གྱི་ཕྱི་རོལ་གྱི་དངོས་པོ་སྒྲའི་བརྗོད་པར་བྱ་བར་ཁས་བླངས་པར་འགྱུར་བའམ། རྣམ་པར་རྟོག་པའི་གཟུགས་བརྙན་རྗོད་པར་བྱེད་པ་དང་སྤྱི་དངོས་པོར་གྱུར་པ་རྗོད་པར་བྱེད་པས་ཕྱི་རོལ་སྒྲའི་བརྗོད་པར་བྱ་བར་འདོད་པ་ལ་ཁྱད་པར་ཅི་ཞིག་ ཡོད།འོན་ཀྱང་མིང་ལ་རྩོད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་རྒོལ་བ་དེའི་དོགས་པ་བསུ་ནས། དེ་ལྟར་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །འདི་སྐད་དུ་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་གཟུགས་བརྙན་ནི་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་རང་གི་ངོ་བོ་ལས་ཐ་དད་པ་མེད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་རང་གི་ངོ་བོ་ བཞིན་དུ་ནང་ན་གནས་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ།།འདིའི་ཕྱི་རོལ་དུ་འཛིན་པ་དང་དོན་གཞན་ལས་ལྡོག་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་འཁྲུལ་པས་བྱས་པ་ཡིན་ནོ། །འཁྲུལ་པའི་དབང་གིས་ཀྱང་དངོས་པོ་རྣམ་པར་གཞག་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ལྡོག་པ་བཞིན་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ ཏེ།ལྡོག་པ་བཞིན་དུ་སྣང་གི་ལྡོག་པ་ཉིད་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དོན་གྱི་བྱ་བ་བྱེད་པའི་ངང་ཚུལ་ཅན་གྱི་དངོས་པོ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་སྣང་བ་དོན་གྱི་རྣམ་པས་ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་གྱི་བྱ་བ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་བསྒྲུབས་པ་མེད་དོ། །དོན་དམ་པར་དེ་གཞན་ལས་ལྡོག་པ་མ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེའི་ཕྱི་རོལ་ ན་མེད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་གཞན་ལས་ལྡོག་པ་ཉིད་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ།།ཡོད་ན་ཡང་ལྡོག་པ་ཉིད་དམ་ལྡོག་པ་ཉིད་མ་ཡིན་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་སྒྲའི་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། གཟུགས་བརྙན་ཏེ་དེའི་ཕྱི་རོལ་ན་མེད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །གཞན་གྱིས་ཀུན་དུ་བརྟགས་པའི་སྤྱི་དང་འདྲ་བ་བརྗོད་པར་ བྱ་བ་ཉིད་དུ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་དགོངས་སོ།

将显示此义：声将显现与所分别成一，生起如是令趣入事物之心。住于分别之义影像显现为外境如自相般返于他义，则彼岂非事物？若彼非声所诠，则将许外境事物为声所诠，或分别影像能诠与总相事物能诠欲许外境为声所诠有何差别？
然而仅是名言诤论，迎此诤者疑问故说"如是"等。此说：分别影像由与分别自体无差别故，如分别自体住于内。其执为外境及返于他义者是由错乱所作。将显示依错乱亦不安立事物。
故说"如返"等。如返而显现，非即是返。非具作义用性质之事物，谓分别显现以义相全无成办外境义用。胜义中彼非返于他，因彼无外故无返性。即使有，亦将成返性或非返性。
"彼非声所诠"者，即影像，因无外故。意为非如他所计度总相般有所诠性。

།ཡང་ན་གལ་ཏེ་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་སྣང་བའི་དོན་གྱི་རྣམ་པ་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ཕྱི་རོལ་ན་ཡོད་པ་མ་ཡིན་མོད་ཀྱི། དེ་ཤེས་པ་ཉིད་ཀྱི་དངོས་པོ་ཉིད་ཡིན་ལ། དེ་ཡང་སྒྲས་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ནི་མ་ཡིན་པ་དེ་བས་ན། སྒྲས་བརྗོད་པར་བྱ་བ་དངོས་པོ་ཉིད་དུ་འགྱུར་ རོ་ཞེ་ན།དེའི་ཕྱིར་དེ་སྒྲའི་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། གཟུགས་བརྙན་དེ་ནི་ཤེས་པ་ལས་ཐ་དད་པ་མེད་པ་ཉིད་ཀྱི་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་བདག་ཉིད་ནི་སྒྲའི་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། རང་གི་མཚན་ཉིད་ལ་སྒྲ་མི་འགོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་སྣང་བའི་རྣམ་ པ་ཕྱི་རོལ་ན་མེད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རི་བོང་གི་རྭ་དང་འདྲ་བར་བརྗོད་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པར་མ་ཟད་ཀྱི།ནང་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཉིད་ཀྱིས་ཕྱི་རོལ་གྱི་གསལ་བ་རྣམས་སྒྲའི་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ཡིན་པ་ཐག་རིང་དུ་གསལ་བ་ཡིན་ནོ། །སྤྱི་དངོས་པོར་གྱུར་པ་ནི་མི་འདོད་དོ། །འོ་ན་སྒྲའི་ བརྗོད་པར་བྱ་བ་ཅི་ཡིན་ཞེ་ན།དོན་དམ་པར་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མེད་དོ་ཞེས་བརྗོད་དོ། །འོ་ན་ཇི་ལྟར་ན་སྒྲ་ལས་བྱུང་བའི་ཐ་སྙད་གཞོན་ནུའི་བར་ལ་རབ་ཏུ་གྲགས་པ་དང་། ཅི་ལྟར་དངོས་པོ་ལྡོག་པ་སྟོན་པར་བྱེད་པ་མཉན་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་ཞེ་ན། བརྗོད་པ་སྒྲ་ལས་བྱུང་བའི་ཐ་སྙད་ནི་འཁྲུལ་པའི་དབང་ གིས་ཡིན་པ་དེ་ལྟར་ན་བརྡ་ཅི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་སྒྲ་ལས་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་བློ་སྐྱེ་བར་གྱུར་པ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དུ་ན་དོན་གྱིས་སྟོང་པ་ཡིན་ན་ཡང་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་འཁྲུལ་པས་རང་གི་ཆ་ལ་ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་དང་གཅིག་ཏུ་བྱས་ནས་འཇུག་པ་ན་སྒྲས་དོན་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཞེན་པ་འདིས་ཉན་པ་པོ་རྣམས་སླུ་བར བྱེད་པ་དང་།དེའི་བསམ་པའི་དབང་གིས་བརྗོད་པར་བྱ་བ་དང་རྗོད་པར་བྱེད་པར་རྣམ་པར་གཞག་གོ། །བློ་དེ་ཡང་དེའི་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་ཞེན་པས་སྐྱེས་བུ་དེ་ལས་གཞན་པ་ལས་ལྡོག་པའི་དོན་ལ་འཇུག་པར་བྱེད་དོ། །དེ་བས་ན་ཆ་དེ་ཙམ་གྱིས་གཞན་སེལ་བའི་མཉན་པ་ནི་རྗོད་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བརྗོད་ དོ།།དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིས་བསྟན་པར་བཞེད་ནས། དེ་ལྟ་ན་ཡང་དོན་གྱི་རྣམ་པ་འཛིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་རེ་ཞིག་རང་གི་སྡེ་པ་ལ་བརྒལ་ཞིང་བརྟག་པ་བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ། གང་དག་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ལ་སྣང་བའི་ངང་ཚུལ་ཅན་གྱི་རྣམ་པ་དངོས་སུ་སྒྲའི་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་དེ་ལྟར་ཞུགས་པའོ། ། དོན་གྱི་རྣམ་པ་ཞེས་འཛིན་པ་ནི། །དོན་གྱི་རྣམ་པ་འཛིན་པ་སྟེ། །རྣམ་པར་རྟོག་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་སྣང་བའི་གཟུགས་བརྙན་ནོ། །དོན་གྱི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕྱི་རོལ་གྱི་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིའོ།

或者，虽分别显现之义相非有于外，然彼即是知之事物，彼亦非声所诠，故声所诠将成事物。为此说"彼非声所诠"，彼影像与知无差别之自相体性非声所诠，因不安立声于自相故。
分别显现相不仅因无外故如兔角般非所诠，内亦非是，因是自相故。由此远离外显现等为声所诠。不许总相成事物。
若问何为声所诠？答：胜义中全无。若问如何有从声生起之名言广传至童子，及如何说闻是显示事物返体？答：说从声生起之名言是依错乱，如是随标准从声生起分别心，虽真实空无义，然由本性错乱将自分与外义成一而趣入时，由"声诠义"此执使诸听者迷惑，依彼意乐安立所诠能诠。
彼心亦由执为彼体性令补特伽罗趣入返于彼外之义。故由此分说遣余之闻是能诠。
为显示此故，以"然而执取义相"等暂对自部作诘难，即是趣入说分别中显现性质之相是声直接所诠者。"执取义相"即执取义相，即显现于分别识之影像。"义"即外自相。

།གང་གི་ཚེ་དེ་ལས་གཞན་པ་ལས་ལྡོག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དངོས་པོ་ལ་གནས་པའི་གཞན་སེལ་བའི་རང་གི་མཚན ཉིད་ཀྱི་བདག་ཉིད་ཅན་ནོ།།སྒྲས་དོན་ཆ་ནི་ཅི་བརྗོད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་དོན་གྱི་ཆའོ། །དེའི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པར་གྱུར་པ་མ་ཡིན་པའི་དངོས་པོ་ལས་ལྡོག་པའི་སྒོ་ནས་འཇུག་པར་བྱ་བ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དོན་བྱེད་པ་དོན་དུ་གཉེར་བས་རྒྱུ་འདོད་པ་གང་ཡིན་པ་དེའི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ནི་དོན་དུ་གཉེར་བས་ འབྲས་བུ་འདོད་པ་གང་ཡིན་པ་དེའོ།།འབྲས་བུ་དེའི་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ནི་དེ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའོ། །དེའི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཉིད་ཐོབ་པ་ནི་དེའི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པར་གྱུར་པའོ། །དེ་ལས་བཟློག་པ་ནི་དེའི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པར་གྱུར་པ་མ་ཡིན་པའོ། །དེ་ལས་བཟློག་ པའི་སྒོ་ནས་དེའི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པར་གྱུར་པའི་དངོས་པོ་ལ་འཇུག་པར་བྱ་བ་ལའོ།།དེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ལས་གཞན་པ་ལས་རྣམ་པར་གཅོད་པ་དེ་མ་བརྗོད་ན། དོན་བྱེད་པར་ནུས་པ་ཉིད་མ་བརྗོད་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་བས་ན་དོན་བྱེད་པ་དོན་དུ་གཉེར་བས་སྒྲ་བརྗོད་ པ་དོན་མེད་པ་ཅན་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར་གདོན་མི་ཟ་བར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ།།ཅི་སྟེ་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་སྣང་བ་དེ་ཡང་གསལ་བ་རྣམས་ལ་སོ་སོར་གནས་པ་ཡིན་ལ། དེ་བརྗོད་པ་ན་དངོས་པོའི་ཆ་ཁོ་ན་བརྗོད་པར་འགྱུར་རོ་སྙམ་དུ་སེམས་ན། དེའི་ཕྱིར་རྣམ་པ་དེ་ཡང་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་ཡུལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་ པ་སྨོས་པ་ལ།རྣམ་པར་རྟོག་པ་ལ་གསལ་བར་སྣང་བ་ཡིན་གྱི་ཞེས་བྱ་བ་ནི། གསལ་བའི་ཆའི་རྗེས་སུ་བྱེད་པའི་སྣང་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ལ་རྣམ་པར་གནས་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་དེའི་བདག་ཉིད་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དོན་ལ་མིན་ཏེ་དོན་ནི་ཕྱི་རོལ་ན་གནས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་དང་ སྣང་བ་ནི་ནང་ན་གནས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།།སྒྲའི་དོན་ཡོད་པ་ཉིད་དུ་ཁས་ལེན་པ་ནའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དོན་དམ་པར་སྒྲའི་དོན་ཁས་ལེན་པར་བྱེད་པའི་རང་གི་སྡེ་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ལ་འདི་ཐལ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །གལ་ཏེ་འོ་ན་དོན་གྱི་གཟུགས་བརྙན་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་ཅན་དེ་ཉིད་སྒྲས་དོན་ཡིན་པར་ འགྱུར་རོ་ཞེ་ན།དོན་གྱི་གཟུགས་བརྙན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །གལ་ཏེ་འོ་ན་དངོས་པོ་བརྗོད་པར་བྱ་བར་ཁས་ལེན་ན་སྒྲའི་དོན་མི་རུང་ན་ཁྱེད་ཅག་ཅི་ལྟར་སྒྲའི་དོན་རྣམ་པར་འཇོག་པ་ཡིན་ཞེ་ན། དེ་ཡི་ངོ་བོ་སྒྲོ་འདོགས་རྟོགས། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་པ་ལ། རྣམ་པར་རྟོག་པའི་གཟུགས་ བརྙན་གྱི་ངོ་བོ་དེ་ལ་རང་གི་མཚན་ཉིད་དུ་སྒྲོ་བཏགས་ནས་དེ་རྟོགས་པ་ནི་ཁོང་དུ་ཆད་པའོ།

"返于彼外"者，即住于事物之遣余自相体性。"声诠义分何"者，即义分。"由返于非彼所立能立事物门而趣入"者，求作用者欲求因，彼所立即求果者所欲。彼果之能立即彼能立。获得彼所立能立性即成为彼所立能立。与彼相反即非彼所立能立。由返于彼门而趣入成为彼所立能立之事物。
"彼"者，若不说彼遮遣他者，则不说能作用性。故求作用者说声成无义，因此是必须。
若思彼分别显现亦各别住于诸显现，说彼即将说事物分，故说"彼相亦是分别境"等。"显现于分别"者，随顺显现分之显现住于分别中，因彼是彼体性故。非于义，因义住于外而显现住于内故。
"于许声义有性时"者，义为此过失是对胜义中许声义之自部。若尔则随行义影像即将成声义耶？故说"义影像"等。
若尔，若许事物为所诠则声义不成，汝等如何安立声义？故说"了解增益彼体"等。于彼分别影像体增益为自相而了解即是领会。

།དེས་སྣང་བ་དང་རྣམ་པར་རྟོག་པར་བྱ་བའི་དོན་གཅིག་ཏུ་བྱེད་པས་འཇུག་པ་ན་གཞན་ལས་ལྡོག་པའི་དོན་རྟོགས་ཤིང་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ནི་ཡང་གལ་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་འཆད་པར་བྱེད་དོ། །ཉེ་བར་ འདོགས་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྒྲའི་དོན་དངོས་ནི་ཇི་ལྟར་ཡང་འཐད་པ་མ་ཡིན་ནོ།།དོན་གྱི་ཆ་ལ་འདི་རྗེས་སུ་འགྲོ་ཞེས་བྱ་བའི་རྣམ་པར་འགྲེལ་པ་ནི་དངོས་པོ་དག་ལ་དེ་ལས་གཞན་པ་རྣམ་པར་བཅད་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལ་འཇུག་པར་གྱུར་པ་ན་དེ་རྗེས་སུ་འགྲོ་བར་འགྱུར་རོ། །གལ་ཏེ་ཐ་སྙད་ འཁྲུལ་པ་ཡིན་ན་དོན་དང་འབྲལ་པ་ཇི་ལྟར་ཡིན་དེའི་ཕྱིར་དོན་དང་འབྲེལ་པ་ཡོད་ན་ཡང་གཞན་གྱི་དོན་གྱི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཉིད་དུ་ཉེ་བར་འདོགས་པར་ཡང་མི་འགྱུར་རོ།།འཁྲུལ་པར་མཚུངས་པ་ཉིད་ཡིན་ན་མི་རྟག་པ་ལ་སོགས་པའི་སྒྲ་ཇི་ལྟར་ན་རྟག་པ་ལ་སོགས་པའི་སྒྲ་དག་ལས་ཁྱད་པར་དུ་འགྱུར་ ཞེ་ན།དེའི་ཕྱིར་དོན་དང་འབྲེལ་པ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་པ་ལ་རག་ལས་པས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བརྒྱུད་པས་དེ་ལྟ་བུར་གྱུར་པའི་དངོས་པོ་མཐོང་བའི་སྒོ་ནས་འོངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །བསྟན་ཟིན་པ་ནི་ལེའུ་དང་པོར་རོ། །རང་གི་མཚན་ཉིད་ལ་བརྡ་མེད་པས་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་གཟུགས་བརྙན་དེ་ཉིད་ལ་བརྡར་བྱེད་ པས་དེའི་ཕྱིར།ཇི་ལྟར་བརྡར་བཏགས་པ་བཞིན་དུ་ཐ་སྙད་ཀྱི་དུས་ན་ཡང་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་གཟུགས་བརྙན་ཉིད་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མ་ཡིན་ནམ། འཁྲུལ་པས་སྣང་བ་དང་རྣམ་པར་བརྟག་པར་བྱ་བ་གཅིག་ཏུ་བྱེད་པས་ཕྱི་རོལ་ལ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར་གང་གི་ཕྱིར་ཐ་སྙད་འདོགས་པ་པོ་ཐ་སྙད་ཀྱི་དུས་སུ་ ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ།།འདི་སྐད་དུ་བརྡའི་དུས་ན་ཡང་སྣང་བ་དང་རྣམ་པར་བརྟག་པར་བྱ་བ་དག་ལ་ཡང་གཅིག་ཉིད་དུ་ཞེན་པས་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་གཟུགས་བརྙན་ལ་ཡང་བརྡ་བྱེད་པ་ན། འཁྲུལ་པས་ཕྱི་རོལ་རྟོགས་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་བས་ན་ཇི་ལྟར་བརྡར་བཏགས་པ་བཞིན་དུ་ཞེན་པ་ཐ་སྙད་ ཀྱི་དུས་ན་ཡང་ཞེན་པ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བསྟན་པར་འགྱུར་རོ།།བརྗོད་པར་བྱ་བའི་དོན་རྣམ་པར་བཅད་པར་གྱུར་པ་ལས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ཤིང་མ་ཡིན་པ་གཞན་ལས་རྣམ་པར་བཅད་པ་ན་ཤིང་ལ་སོགས་པ་གང་ཡིན་པ་སྒྲའི་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར། ཤིང་ལ་སོགས་པ་མ་ཡིན་པ་གཞན་ལ་སྒྲ་མ་ མཐོང་བའི་རྒྱུ་ཡིས་སྒྲ་ལ་དངོས་པོ་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་ཏེ།གང་ལ་མེད་པ་དེ་རྣམ་པར་བཅད་ནས་དངོས་པོ་སྟོན་པར་བྱེད་ཅེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །སྐྱེས་བུའི་ཞེན་པའི་དབང་གིས་དེ་སྐད་དུ་བརྗོད་ཀྱི་སྒྲ་ལས་དངོས་པོ་རྟོགས་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །འདིས་ནི་ལྡོག་པ་བཤད་དོ། །ལ་ལར་དེ་མཐོང་ལ་ལྟོས་ཕྱིར། ། ཞེས་བྱ་བ་འདིས་ནི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་པ་བསྟན་ཏོ།

由彼将显现与所分别义成一而趣入时，了知并获得返于他之义。此由"若"等而解释。"因增益"者，声义直接无论如何皆不应理。
"随行于义分"之解释即"于诸事物遮遣彼外"，趣入彼时即成随行。若名言是错乱，如何与义相关？故若有义关联，则他义比量亦不应增益为比量。若错乱相等，则无常等声如何异于常等声？
故说"义关联亦"等。"依赖"者，因由间接见如是事物门而来。已说者即第一品。因于自相无标准而于分别影像作标准，故如何标准增益，于名言时亦唯是分别影像之分别耶？由错乱将显现与所分别成一，于外亦非。
故说"因此于名言时立名言者"等。此说：于标准时亦由执著显现与所分别为一，于分别影像作标准时，由错乱将了知外境。故如标准增益，于名言时亦将生执著，将如是显示。
"由遮遣所诠义"者，由遮遣非树他者时，树等为声所诠，故由未见声于树等外他因，由声了知事物，义为遮遣无彼而显示事物。依补特伽罗执著力如是说，非由声了知事物。此说返。"因观待见彼于某"者，此说随行。

།དེ་ལྟར་གྱི་ཤིང་ལ་སོགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ད་ལྟར་སྨོས་པ་ནི་དོན་ཉེ་བ་ཉིད་ཡོད་པ་ཉིད་དུ་བསྟན་པར་ནུས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །ཕྱོགས་གཅིག་སྨོས་པས་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་གཙོ་བོ་མ་ཡིན་པ་བསྟན་ཏེ། ལྡོག་པའི་སྒོ་ཉིད་ཀྱི་དོན་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །གང་ཕྱོགས གཅིག་ལ་ཡང་དེ་ལས་ལྡོག་པ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཤིང་མ་ཡིན་པ་ལ་སོགས་པ་ལས་ལྡོག་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།དེ་ལས་རྣམ་པར་གཅོད་པའི་དོན་དེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཤིང་མ་ཡིན་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམ་པར་བཅད་པ་ནི་ཤིང་ལ་སོགས་པའིའོ། །གཞན་རྣམ་པར་གཅོད་པར་བྱེད་པ་སྟོན་པ་འདིས་ནི་ སྒྲ་འབྲས་བུ་དང་བཅས་པར་བསྟན་ཏོ།།དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་སྒྲ་སྦྱོར་བ་འབྲས་བུ་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་དེ་ནི་དངོས་པོ་ལ་མི་རུང་ངོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་བརྗོད་པར་བྱ་བའི་དོན་ལས་རིགས་མི་མཐུན་པ་མ་མཐོང་བ་ལ་ལྟོས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ཁོང་ནས་དབྱུང་ངོ་། །ཤིང་ལ་སོགས་པའི་ དོན་རྣམ་པར་གཅོད་པར་གྱུར་པ་ཕྱོགས་གཅིག་པོ་ལ་ལར་མཐོང་བ་ལ་ལྟོས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ།།འདིས་ནི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དང་ལྡོག་པ་སྔ་མ་ཉིད་རྗེས་སུ་བསྟན་ཏོ། །འགྲེལ་པ་བྱས་པ་ལས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བརྡར་བྱས་པ་ལས་སོ། །འབྲེལ་པའི་རྒྱུ་མཚན་དུ་གྱུར་པ་དེས་ཞེས་བྱ་བ་ནི། རིགས་ལ་སོགས་ པ་འབྲེལ་པའི་རྒྱུ་མཚན་དུ་གྱུར་པས།གང་ཁོ་ན་ལས་དོན་གང་ལ་མཉན་པར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་ཏེ། རིགས་ལ་སོགས་པས་ཉེ་བར་མཚོན་པའི་རྫས་དེ་ཉིད་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་དེ་སྐད་དུ་བརྗོད་པའི་དྲང་སྲོང་ལ་བྱའི་བུ་ལ་སོགས་པ་རྫས་ཚིག་གི་དོན་ཅན་གྱི་གཞུང་སྤོང་བའི་སྒོ་ནས་བཤད་དོ། ། རིགས་ལ་སོགས་པ་དེ་དག་ལ་གང་ཁོ་ན་ལས་མཉན་པར་འགྱུར་ཞེས་སྦྱར་ཏེ། རིགས་ལ་སོགས་པ་ཉེ་བར་མཚོན་པའི་རྫས་དེ་ཉིད་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་དེ་སྐད་དུ། དྲང་སྲོང་རྟའི་བུ་རིགས་ཚིག་གི་དོན་ཅན་གྱི་གཞུང་སྤོང་བའི་སྒོ་ནས་འདི་བསྟན་ཏོ། །དེ་དང་འབྲེལ་པ་དག་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རིགས་ལ སོགས་པའི་འབྲེལ་པ་དག་ལ་སྟེ།སྒྲས་འབྲེལ་པ་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་དེ་སྐད་དུ་སྟོན་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་དག་བསལ་བའི་སྒོ་ནས་བསྟན་ཏོ། །རིགས་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རིགས་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་འབྲེལ་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་གཉིས་དང་། སྒྲའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ དང་བཅས་པ་སྟེ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་རྣམ་པ་གསུམ་མོ།།སྔར་བཤད་པའི་རྒྱུ་ཉིད་ཀྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི། ཁྱད་པར་དང་ནི་ཁྱད་པར་གཞི། །འབྲེལ་དང་འཇིག་རྟེན་གཞུང་ལུགས་ནི། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་བསྟན་པས་སོ། །མཐོང་བ་སྲེ་བྱེད་བདག་ཉིད་ཅན། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་བརྡའི་དུས་ན་སྒྲ་དམིགས་པ་གང་ ཡིན་པ་དེ་སྦྱོར་བ་ནི་མཐོང་བ་སྲེ་བར་བྱེད་པའོ།

"如是树等"者，今说能显示义近性故。说一分显示随行非主要，因由返门了知义故。"于一分亦返于彼"者，义为返于非树等。"遮遣彼之义"者，遮遣非树等即树等。此说遮遣他者显示声有果。若非如是，则声之运用成无果。
若非如是，则"彼于事物不应理"等中，应补充"因观待未见所诠义中异类故"。因观待见于某一分遮遣树等义故。此随说前随行与返。"由作释"者，即由作标准。"由彼成关联因"者，由种等成关联因。
应配"唯由何于何义将闻"，通过遮除仙人马子等主张实体为语词义之论典而说：由种等表征之实体即是所诠。于彼等种等唯由何将闻，配为：由种等表征之实体即是所诠，如是通过遮除仙人马子等主张种为语词义之论典而显此。
"于彼等关联"者，即于种等关联，通过遮除彼等显示"声诠关联"者而说。"种等分别"者，即种等分别与关联分别二者及声分别，共三种分别。"由前说因"者，即由显示"差别与差别依，关联及世间论"等。"见生体性"者，于标准时所缘声之运用即生见。

།འཛིན་པ་གང་ལ་དེའི་བདག་ཉིད་དེ། རང་བཞིན་ཡོད་པ་དེ་ལ་དེ་སྐད་ཅེས་བྱའོ། །དེ་ཉིད་ནི་མཐོང་བ་སྦྱོར་བར་བྱེད་པའི་རང་བཞིན་ཅན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་འཆད་པར་བྱེད་དོ། །རྟོགས་པ་ཡང་གང་ཞེ་ན། སྔོན་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་རྗོད་པར་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ།།དེར་ཞེན་པས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདས་པའི་དོན་དུ་ཞེན་པ་སྟེ། དོན་གང་ལ་སྒྲ་བརྡར་བཏགས་པ་དེ་ཉིད་ད་ལྟར་གྱི་དོན་འདི་ཡིན་ནོ་ཞེས་དེ་ལྟར་མངོན་པར་ཞེན་པས་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དེའི་བྱེད་པ་ལ་དེའི་ཡུལ་གྱི་བྱེད་པའི་ནུས་པས་ཁྱབ་པ་ཡིན་པ་ལ་དེ་དང་འགལ་བ་ཡང་ནུས་པ་ མེད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ལྟར་ན་ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་འགལ་བ་དམིགས་པའོ།།རྣམ་པར་རྟོག་པ་དེས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གནས་སྐབས་དེ་ལས་འདས་པ་ལ་སོགས་པའི་དོན་རྟོགས་པ་གང་ཡིན་པ་དེས་སོ། །དོན་དེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ལྟར་གྱི་དོན་མིག་གིས་གཟུང་བར་བྱ་བ་གང་ཡིན་པའོ། །མཐོང་བའི་རང་བཞིན་ཡོད་ ན་ཡང་དེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་གཉིས་པའོ།།དེ་བརྡ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་བརྡ་ནི་སྒྲ་ཉིད་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་སང་བར་གྱུར་པའི་དོན་གྱི་མིང་འཛིན་པས་ཞེས་བྱ་བས་འཆད་པར་བྱེད་དོ། བརྗོད་པ་མེད་པ་ཅན་གྱི་དོན་ནི་མིག་གིས་གསལ་བར་འཛིན་ཏོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དེའི་ཚེ་དེས་ན་ སྒྲའི་དོན་གྱི་ཡུལ་ཅན་ཉིད་ཡིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་གི་ཚེ་དབང་པོའི་ཡུལ་ལ་ཡང་སྒྲ་འཇུག་པ་དེའི་ཚེ་དབང་པོའི་དོན་ཡང་སྒྲའི་དོན་ཡིན་ཏེ།དབང་པོ་ལས་སྐྱེས་པ་གང་ལ་ཡུལ་དེ་ཡོད་པ་དེ་དག་ནི་སྒྲའི་དོན་གྱི་ཡུལ་ཅན་ཡིན་ལ། དེའི་དངོས་པོ་ནི་དེ་ཉིད་དེ་དེས་སོ། །གལ་ཏེ་དབང་པོའི་དོན་རང་གི་ མཚན་ཉིད་ལ་སྒྲ་འཇུག་པ་དེ་ཙམ་གྱིས་ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་ཉེ་བ་ལ་ལྟོས་པ་དབང་པོ་ལས་སྐྱེས་པའི་ཤེས་པ་ཇི་ལྟར་འདོད་པའི་དབང་གིས་འཇུག་པར་འགྱུར།སྒྲའི་དོན་གྱི་ཡུལ་ཅན་ཡིན་ན་ཡང་སྤྱིའི་ཡུལ་ཅན་གྱི་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་ཤེས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་འདོད་པའི་དབང་གིས་འཇུག་པར་འགྱུར་གྱི་རང་གི་ མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཡུལ་ཅན་གྱི་དབང་པོའི་ཤེས་པ་འདོད་པའི་དབང་གིས་འཇུག་པ་མི་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནམ།འདི་སྐད་དུ་གལ་ཏེ་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱང་སྒྲའི་དོན་ཡིན་པ་དེའི་ཚེ་དེ་ལས་གཞན་པའི་སྒྲའི་དོན་བཞིན་དུ་སྒྲའི་ཤེས་པ་ལ་སྣང་བར་འགྱུར་ཞིང་སྒྲའི་ཤེས་པ་ལ་མི་སྣང་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་སྒྲའི་དོན་མ་ ཡིན་ནོ།།སྒྲ་ནི་འདོད་པ་ཙམ་གྱི་རྒྱུ་ཅན་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཤེས་པ་དེ་ཡང་སྒྲ་བཞིན་དུ་འདོད་པའི་རྒྱུ་ཅན་དུ་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟ་བུར་གྱུར་པའི་ཤེས་པ་ལ་སྒྲའི་དོན་ཉིད་དུ་དབང་པོའི་དོན་སྣང་བར་གྱུར་པ་ན་ཡང་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་གཟུགས་བརྙན་བཞིན་དུ་འདོད་པ་ཙམ་གྱི་རྒྱུ་ ཅན་དུ་འགྱུར་རོ།

执持何者有彼体性、自性者，即称为彼。由"彼即见结合自性"等而解释。若问何为了解？故说"诠说先前所经验"等。"执著彼"者，即执著为过去义，义为如是显现执著：凡声所标准之义即是此现在义。
于彼作用中，彼境作用之功能遍及，与彼相违亦无功能，如是则为能遍相违所缘。"由彼分别"者，即由了知超越彼位过去等义者。"彼义"者，即如是眼所取义。"虽有见自性彼"者，即第二分别。
"彼标准"中，标准即声之诠说。故由"执持显现义名"而解释。义为：眼明了执持无诠说义。"尔时彼故成声义境"者，谓当根境亦为声所趣入时，根义亦是声义。凡由根生有彼境者即是声义境，彼事即彼性，由彼故。
若声趣入根义自相仅由此，则观待外义邻近之根生识如何由欲力趣入？若是声义境，则普境分别识由欲力趣入，而自相境根识由欲力趣入不应理耶？此说：若自相亦是声义时，则如余声义应显现于声识，凡不显现于声识者即非声义。
因声唯由欲为因，故彼识亦如声成欲为因。如是识中根义显现为声义时，亦如分别影像成唯由欲为因。

།དེ་ལྟ་བུར་གྱུར་པའི་སྒྲ་དོན་ལ་འཇུག་པར་གྱུར་པ་ན་འདོད་པ་ཙམ་གྱི་རྒྱུ་ཅན་དུ་འགྱུར་རོ་སྙམ་སེམས་སོ། །འདས་པ་ལ་སོགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྒྲ་དང་དོན་འདས་སུ་ཟིན་ཀྱང་བདག་ཉིད་ཀྱིས་དཔྱད་ནས་བརྡ་བྱེད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་སྔར་ཇི་སྐད་བཤད་པ་ལྟ་བུའོ། །སོགས་པའི་སྒྲས་ ནི་དོན་འདས་པ་དང་ཆོད་པ་བཟུང་ངོ་།།སྒྲ་འགོད་པ་ཡང་སྤྱོད་ཡུལ་གྱི་དངོས་པོ་འདས་པ་དང་ཞིག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། སྤྱོད་ཡུལ་གྱི་དངོས་པོ་འདས་པ་དང་ཞིག་པ་ལ་སོགས་པ་ཞེས་པ་ནི་ཟླས་དབྱེ་བའོ། །ཆོད་པ་དང་ཕྲ་བ་ཉིད་ཀྱི་སྤྱོད་ཡུལ་གྱི་དངོས་པོ་ལས་འདས་པའོ། །སོགས་པའི་ སྒྲས་ནི་མ་སྐྱེས་པ་ཉིད་བཟུང་ངོ་།།རྣམ་པ་འདིས་ནི་དབང་བོའི་ཡུལ་ལས་འདས་པ་ཡིན་ན་སྟེ། དབང་པོས་འཛིན་པར་རུང་བ་ཉིད་དང་བྲལ་བ་ཡིན་ན་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དེ་ལ་སོ་སོར་ངེས་པ་ཉིད་ལ་དེ་འདས་པ་ཉིད་ཡོད་ན་མི་འགྱུར་བས་ཁྱབ་པ་ཡིན་པ་དེ་དང་འགལ་བ་ཡང་འགྱུར་བ་ཡིན་པ་དེ་ལྟར་ན་ཁྱབ་ པར་བྱེད་པ་འགལ་བ་དམིགས་པའོ།།གཟུགས་ལ་སོགས་པ་འཛིན་པའི་ངང་ཚུལ་ཅན་གྱི་བློ་མཐོང་བ་ཅི་ཞིག་ཡིན། དེའི་ཡུལ་ཅན་གྱི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་མཐོང་བ་ཉིད་མ་ཡིན་ཏེ། མངོན་སུམ་ཐམས་ཅད་ནི་གཞན་གྱི་རྟོག་པ་དང་བཅས་པར་འདོད་དོ། །བློ་རྟོག་པ་མེད་པ་ནི་དེ་ལྟར་ན་ཞེས་ བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་སྟོན་པར་བྱེད་དོ།།དེ་བཞིན་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་བཞིན་དུའོ། །དེ་འཇུག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་ཤེས་པའོ། །གཟུགས་བཞིན་དུ་གཟུགས་མཐོང་བ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། ཇི་ལྟར་གཟུགས་དང་གཟུགས་ཞེས་དེ་ལྟ་བུའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་འཇུག་པ་དེ་ བཞིན་དུ་གཟུགས་མཐོང་བ་ལ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།དེ་ལྟར་ན་མཐོང་བ་ལ་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ལ་མ་གྲུབ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གལ་ཏེ་གཟུགས་མཐོང་བའི་དུས་ན་མཐོང་ན་ཡང་ཉམས་སུ་མྱོང་བར་མི་འདོད་པ་དེའི་ཚེ་མཐོང་བ་སྟེ་མཐོང་བའི་ཡུལ་ལ་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་མ་གྲུབ་པས་སོ། །ངའི་གཟུགས་མཐོང་ བ་ནི་དེ་ཉིད་ཡིན་ཞིང་།ངའི་གཟུགས་མཐོང་བ་ནི་དེ་ཉིད་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡུལ་གྱི་ཁྱད་པར་གྱིས་གཟུགས་མཐོང་བ་དུ་མ་ཉིད་ཡིན་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ལན་གཉིས་བརྗོད་དོ། །ཡང་ན་ངའི་གཟུགས་མཐོང་བ་ནི་དེ་ལྟ་བུའི་དོན་གྱི་རྣམ་པས་ཉེ་བར་བསྒྱུར་བ་དེ་ཉིད་ཡིན་ཞིང་ངའི་གཟུགས་མཐོང་བ་ནི་ནང་གི་དགའ་ བ་ལ་སོགས་པ་དང་ལྡན་པ་འདི་ཡིན་ནོ།།འདི་སྐད་དུ་བཤད་པ་འདི་ཡང་ཡུལ་མཐོང་བའི་ཡུལ་ཅན་གྱི་ཤེས་པ་དྲན་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ།

如是趣入声义时，思惟将成唯由欲为因。"过去等"者，如前所说：虽声与义已过，然由自身观察而作标准。"等"字摄取过去义与断义。
声安立于行境事物过去与坏灭等中，"行境事物过去与坏灭等"是重复说明。超过断与细性之行境事物。"等"字摄取未生性。此相若超过根境，义为：若离根所宜执持性。
于彼各别决定中，彼过去性若有则不变遍及，与彼相违亦是变异，如是则为能遍相违所缘。执持色等自性之智见为何？因无彼境分别故非见，许一切现量皆有他分别。无分别智由"如是"等而显示。
"如是"者，即如外境。"彼趣入"者，即分别识。"如色于见色"等中，义为：如色与色如是分别趣入，如是于见色中非有。如是，"于见经验不成"者，若于见色时虽见然不许经验时，于见即见境中经验不成。
"我见色即彼，我见色即彼"者，为显由境差别见色成多性故重说二次。或者，我见色即如是义相所转变彼，我见色即具内喜等此。此说明亦是忆念见境之境识。

།གཞན་དག་ནི་རྟོག་པ་དང་བཅས་པའི་ཤེས་པ་མངོན་སུམ་ཉིད་ཡིན་པར་འདོད་པ་དེ་བས་ན་དེའི་ངོ་བོར་ཁྱོད་ཉིད་འདོད་པའི་མངོན་སུམ་རྟོག་པ་དང་བཅས་པ་ཉིད་འཇུག་ པར་མི་འགྱུར་ན་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ།གལ་ཏེ་ཁྱོད་ཉིད་ཀྱི་གཞུང་གིས་གཟུགས་མཐོང་བ་ལ་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་མ་ཡིན་ན་རྟོག་པ་དང་བཅས་པའི་མངོན་སུམ་ཡང་འཇུག་པར་མི་འགྱུར་ན་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དེ་ཡང་སྣང་སྟེ་དེ་ནི་རིག་པར་བྱ་བ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྒྱུ་དེ་བས་ན་དེ་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ཡོད་ པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ།།དེ་བས་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། ཇི་སྐད་བཤད་པའི་སྐྱོན་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཟུགས་འཛིན་པའི་དུས་ན་བློའི་ཡུལ་ཅན་གྱི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མེད་ན་བློ་མི་འཛིན་པར་ཐལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བས་ན་བློའི་ཡུལ་ཅན་གྱི་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་རྟོག་པ་མེད་ པར་འགྱུར་རོ།།གལ་ཏེ་དེའི་གནས་སྐབས་ན་བློ་མངོན་སུམ་ཉིད་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་མངོན་སུམ་ཉིད་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། གཟུགས་འཛིན་པའི་དུས་ན་གཟུགས་མཐོང་བའི་ཡུལ་ཅན་གྱི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་ཤེས་པ་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ཡང་རྟོགས་ པ་དང་བཅས་པ་ཉིད་ཡིན་པར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན།རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །དེ་ཉིད་ཀྱིས་མྱོང་ཡིན་ན་ནི། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་པ་ལ། གཟུགས་གཟུགས་ཞེས་བྱ་བ་འཛིན་པ་ན་གཟུགས་ཀྱི་བློ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་རྗེས་སུ་འབྲེལ་པའི་མྱོང་བ་ཉིད་ཡོད་པ་ཉིད་ཡིན་ན། དེ་ཡང་ཤེས་པ་གཉིས་པའི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ནོ། །འོན་ཀྱང་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་རྗེས་སུ་འབྲེལ་པ་ཉམས་སུ་མྱོང་བས་གཟུགས་མངོན་སུམ་དུ་བྱེད་པའི་བློ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་རང་གི་བདག་ཉིད་ཀྱང་རྟོག་པ་དང་རྗེས་སུ་འབྲེལ་པ་ཉིད་དུ་ངེས་པ་ཉིད་རྟོག་པར་བྱེད་དོ། །གཟུགས་ཀྱི་བློ་གང་གིས་ཞེས་བྱ བ་ལ་སོགས་པས་དེ་རྣམ་པར་འགྲེལ་པར་བྱེད་དོ།།རྣམ་པར་རྟོག་པ་དེ་ཉིད་མཐོང་བ་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཟུགས་མཐོང་ངོ་གཟུགས་མཐོང་ངོ་ཞེས་བྱ་བའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཉིད་མཐོང་བ་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་མི་འཐད་དོ། །ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པ་ཉིད་དང་ འདས་པ་མེད་པ་ཉིད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཅི་རིགས་པར་སྦྱར་བར་བྱ་སྟེ།ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པ་ནི་གཞན་གྱི་རྒྱུད་ལ་གནས་པའི་ངང་ཚུལ་ཅན་གྱི་བློ་ཡིན་ལ། །འདས་པ་ནི་རང་གི་རྒྱུད་ལ་གནས་པའི་ངང་ཚུལ་ཅན་མེད་པ་ཉིད་དུའོ། །རྣམ་པ་གཞན་དུ་བདག་ཉིད་སོ་སོ་རང་གིས་རིག་པས་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ཅན་གྱི་བློ་ ཞེས་བྱ་བ་ནི་སོ་སོ་རང་གིས་རིག་པ་སྟེ།རང་རིག་པས་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་གང་ལ་ཡོད་པ་དེ་ལ་དེ་སྐད་ཅེས་བྱའོ།

他人许有分别之识为现量，故说"若你所许现量之体性有分别者不趣入"。若依你宗，见色非经验，则有分别现量亦不趣入，然彼分别显现，因彼应了知故。因此故说"彼有经验"等。
"是故"等中，因有如前所说过失，即于执色时若无智境分别则智不执持之过。是故智境经验成无分别。若谓彼位智非现量，故说"彼非现量"等，因于执色时有见色境分别故。
若谓识之经验亦应有分别，故说"分别亦"等。说"若由彼经验"等，于执持"色色"时，若有色智与分别相随之经验性，彼亦非第二识所成。然由与分别相随经验，令色成现量之智，即彼自体亦决定为与分别相随，分别如是。由"由何色智"等而解释彼。
"彼分别即见经验"者，谓"见色见色"之分别即是见经验，此不应理。"隐蔽性与无过去性"者，应随宜配合：隐蔽者谓住他相续自性之智，过去者谓无住自相续自性。
"异相自证经验智"者，谓自证，凡有自证经验者即称为彼。

།མངོན་སུམ་རྟོག་པ་མེད་པ་ཡང་རང་རིག་པ་མ་ཡིན་པར་སྨྲ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རང་གི་སྡེ་པ་བྱེ་བྲག་ཏུ་སྨྲ་བ་མངོན་སུམ་རྟོག་པ་མེད་པ་ཡང་རང་རིག་པར་མི་འདོད་དེ། ཤེས་པ་ཤེས་ པ་གཞན་གྱིས་ཉམས་སུ་མྱོང་བར་ཁས་ལེན་པའི་ཕྱིར་རོ།།འདས་པའི་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་མཐོང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་གི་ཚེ་ད་ལྟར་གྱི་གཟུགས་མཐོང་བ་དེའི་ཚེ་རེ་ཞིག་དེ་མངོན་སུམ་མ་ཡིན་ཏེ། གཞན་གྱི་ལ་གཟུགས་དང་ཤེས་པ་ལ་ཅིག་ཅར་རྣམ་པར་རྟོག་པ་གཉིས་མེད་པའི་ཕྱིར་ རོ།།རང་རིག་པ་ནི་རང་གི་སྡེ་པ་ཁས་མི་ལེན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཤེས་པ་ལ་ཤེས་པ་ཅིག་ཅར་འབྱུང་བའི་ངང་ཚུལ་ཅན་གྱི་ཚོར་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གང་གི་ཚེ་ཕྱིས་འབྱུང་བ་སྟེ་འཛིན་པར་བྱེད་པ་དེ་ཤེས་པའི་ཤེས་པ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་བ་དེའི་ཚེ། གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་མཐོང་བ་འདས་པ་ཡིན་ནོ། ། ཆོས་ཅན་ཤེས་པ་ལ་རྗེས་སུ་དཔག་པར་བྱ་བ་ལ། དེ་ཡོད་པའི་རྟགས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྟེན་མ་གྲུབ་པར་འགྱུར་ཏེ། ཆོས་ཅན་ཤེས་པ་ཉིད་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཆོས་ཅན་དང་འབྲེལ་པ་ནི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་དོ། །གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ཐག་ཉེ་བའི་རྗེས་སུ་བྱེད་པའི་ངང་ཚུལ་ཅན་ཞེས་བྱ་བ་ནི ད་ལྟར་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་གཟུགས་བརྙན་གྱི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བས་སོ།།དེ་ལྟར་ན་དོན་འགགས་པར་འགྱུར་བས་རང་གི་རྣམ་པ་ཅན་གྱི་ཤེས་པ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་དེའི་ཕྱིར་ཤེས་པ་དེ་ལ་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ཐག་ཉེ་བའི་རྗེས་སུ་བྱེད་པའི་ངང་ཚུལ་ཅན་ཞེས་བསྟན་ཏོ། །གང་གི་ཚེ་མྱུར་དུ་ མཐོང་བ་མང་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་གི་ཚེ་དབང་པོའི་ཤེས་པ་ཉིད་རྒྱུན་དུ་སྐྱེ་བ་ན་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།རང་ཡུལ་ཅན་རྣམ་ཤེས་ཉམས་མྱོང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བློའི་ཡུལ་ཅན་ནོ། །དེའི་ཚེ་དེ་ལྟར་ཡུལ་འཛིན་པ་ཡིན་ན་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡུལ་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ནི་རང་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པ་ཉིད་ ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།།དེ་གལ་ཏེ་རྟོག་པ་དང་བྲལ་བ་རིག་པ་ཡིན་པ་དེ་བས་ན་ཡུལ་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ཡང་དེ་ལྟར་གྲུབ་པ་ཡིན་ནོ། །སྒྲའི་ཡུལ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་རྟོག་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་དགོངས་སོ། །རྟོག་པ་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཡུལ་ཅན་ཡིན་ན་ནི་སྣང་བ་གསལ་བ་ཅན་དུ་འགྱུར་ན་ གསལ་བར་སྣང་བ་ཅན་ཡིན་ན་ནི་རྟོག་པ་ཉིད་ཡིན་པར་མི་རིགས་སོ།།རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་བཅས་པ་དང་རྗེས་སུ་འབྲེལ་པ་ལ་གསལ་བར་སྣང་བ་ཅན་ཉིད་འགལ་བར་སྣང་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བས་ན་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མི་གསལ་བར་སྣང་བ་ཅན་སྤྱི་ཉིད་ལ་དམིགས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་མ་ཡིན་ན་རྒྱུ་ མེད་པ་ཅན་ཉིད་ཡིན་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྤྱི་འདྲ་བ་ལས་ཀྱང་དེ་འདྲ་བར་འབྱུང་ན་རྒྱུའི་ཆོས་ཀྱི་རྗེས་སུ་མི་བྱེད་པའི་ཕྱིར་འབྲས་བུ་རྒྱུ་མེད་པ་ཅན་ཉིད་ཡིན་པར་འགྱུར་རོ།

"说无分别现量亦非自证"者，谓自部毗婆沙师不许无分别现量为自证，因许识由他识经验故。"见过去色等"者，谓当见现在色时，暂非现量，因于他处色与识无二分别同时故。自证自部不许故。识无同时生起自性之受故。
当后起即能执持彼识生时，色等见已过去。于有法识之所量，彼有之一切因相依不成，因有法识不成故。与有法相属即是宗法性。"随近色等自性"者，谓随现在色等影像故。如是，因境已灭而生具自相之识，故说彼识为随近色等自性。
"当多速见"者，义为当根识相续生时。"自境识经验"者，即智境。"尔时如是执境亦"者，因境经验与自经验相顺故。若彼离分别为智，故境经验亦如是成立。意谓声境即是分别。
若分别有自相境，则应成明显显现，若成明显显现，则不应是分别。因与分别相随者与明显显现相违故。是故分别为不明显显现，缘于共相。若不尔，"则成无因"者，谓若从相似共相亦如是生，因不随因法故，果将成无因。

།དངོས་པོ་ལ་ཡང་བརྡ་བྱེད་པ་མ་ཡིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐ་སྙད་ཀྱི་དུས་ན་དངོས་པོ་ཉེ་བར་མི་གནས་པའི་ཕྱིར་དང་། སྒྲ་ལས་བྱུང་བའི་ ཤེས་པ་ལ་སྣང་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་དེ་ལ་བརྡ་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ནོ།།དེ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དངོས་པོ་ལའོ། །ཐ་སྙད་ཀྱི་དུས་ན་སྒྲ་དང་དོན་སྦྱོར་བའི་བརྡ་དྲན་པ་ནི་རྒྱུ་ཡིན་པ་དེ་འདི་ལ་མེད་པ་དེ་ལྟར་ན་རྒྱུ་མི་དམིགས་པ་ལ་དེའི་ཚེ་ནུས་པར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། བརྡ་དྲན་པ་ལ་ལྟོས་པ་ཡོད་ན་ གཟུགས་ཐག་ཉེ་བར་ཀྱང་རེ་ཞིག་དབང་པོའི་ཤེས་པ་སྐྱེད་པ་མ་ཡིན་གྱི།འོན་ཀྱང་དང་པོར་དྲན་པ་ཉིད་སྐྱེད་པར་བྱེད་དོ། །དེ་བས་ན་དོན་དེ་ནི་དངོས་སུ་དྲན་པའི་རྒྱུར་འགྱུར་གྱི་ཤེས་པའི་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དྲན་པ་ལས་དབང་པོའི་ཤེས་པ་འགྱུར་བས་གདོན་མི་ཟ་བར་བསྐྱེད་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བའི་ དགོངས་པ་འདི་ནི་གང་གི་ཚེ་དབང་པོའི་ཤེས་པ་དྲན་པའི་རྒྱུ་ཅན་ཉིད་ཡིན་པ་དེའི་ཚེ་དོན་ཐག་ཉེ་བའི་དབང་གིས་བསྐྱེད་པ་ཅན་མ་ཡིན་ནོ།།དེ་བས་ན་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཙམ་སྔོན་དུ་སོང་བའི་ཤེས་པ་འདོད་པས་འཇུག་པ་དང་ལྡོག་པ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་གདོན་མི་ཟ་བར་བསྐྱེད་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའོ། །ཅིའི་ ཕྱིར་ཞེ་ན།ཐ་དད་མེད་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཞན་གྱིས་སྐད་ཅིག་མ་ཉིད་མ་ཡིན་པར་ཁས་བླངས་པ་ལ་བརྟེན་ནས་བསྟན་ཏོ། །ཁྱད་པར་བརྡར་བཏགས་མེད་འཛིན་ན། །ཞེས་བྱ་དེ་ནི་མདོ་ཡིན་ལ། །སྐད་ཅིག་མ་ཉིད་དང་སྐད་ཅིག་མ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱོགས་དག་གི་སྐབས་ཉིད་ཡིན་པའི་ ཕྱིར་ཕྱོགས་གཉི་ག་ལ་སྦྱར་ནས་འཆད་པར་བྱེད་དོ།།རེ་ཞིག་སྐད་ཅིག་མ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱོགས་ནི་རྟག་པའི་ཕྱོགས་ལ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་སྦྱོར་བར་བྱེད་དོ། །ཡང་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ཀྱང་སྐད་ཅིག་མའི་ཕྱོགས་ལ་སྐད་ཅིག་མ་སྔ་ཕྱིའི་ཁྱད་པར་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་པ་གཉི་ག་སྦྱོར་བར་བྱེད་དོ། ། དེ་ལ་ཁྱད་པར་གྱི་ངོ་བོ་མ་བཟུང་བ་ལ་བརྡ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདི་ལྟར་དབང་པོའི་ཤེས་པས་སྐད་ཅིག་མ་གཉིས་པ་འཛིན་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བཤད་པ་དེའི་ཕྱིར་སྐད་ཅིག་མ་དང་པོ་མ་བཟུང་བ་ལ་བརྡ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དོན་བཟུང་བ་ལ་འདིའི་འདི་རྗོད་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་བརྡ་འཐད་པ ཡིན་ནོ།།ཁྱད་པར་གྱི་ངོ་བོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བརྡ་མེད་པའི་རྒྱུ་གཉིས་པ་ཡིན་ཏེ། རང་གི་མཚན་ཉིད་ལ་བརྡ་བྱེད་པ་མི་རུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཡང་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བརྡར་མ་བྱས་པའི་དོན་སྔོན་གྱི་བརྡ་ལ་དམིགས་པའི་དྲན་པས་འཛིན་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དོན་གྱི་སྒྲ་ནི་ཡུལ་བརྗོད་པ་དང་ དགོས་པ་བརྗོད་པ་ཡིན་ཏེ།དེ་ཕྱོགས་ཀྱི་བྱེ་བྲག་གིས་འཆད་པར་བྱེད་པ་ལ། དོན་ཅན་གང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྤྱིའི་ཡུལ་ཅན་ནོ།

"非于事物作标准"者，因施设名言时事物不近住，且从声生之识无显现故，于彼不作标准。"于彼"者，即于事物。施设名言时，声义结合之标准忆念为因，此中无彼，如是于不得因时，"尔时能"等。
若依赖标准忆念，则虽色近亦暂不生根识，然先生忆念。是故彼义直接成为忆念因，非为识因。从忆念生根识，非必定所生，此意趣为：当根识是忆念为因时，非由近境力所生。
是故，唯由分别为先之识，有欲趣入与退出故，非必定所生。何故？"因无差别"者，依他许非刹那而说。"若执无标准差别"者是经，因是刹那与非刹那二分之时故，配合二分而解释。
首先非刹那分由"于常分亦"等而配合。由"或"等于刹那分以前后刹那差别性配合二相。其中"于未执差别体性无标准"者，如是说根识执第二刹那故，于未执第一刹那无标准。于所执义，"此说此"之标准是合理的。
"差别体性"者是无标准第二因，因于自相作标准不应理故。"彼亦非理"者，未作标准之义非由缘前标准之忆念所执。义声是境说与义说，由彼分差别而解释，"何有义"者即共相境。

།ཕྱོགས་གཉིས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྐད་ཅིག་མར་སྨྲ་བའི་ཕྱོགས་དང་པོ་ལ་སྟེ། སྐད་ཅིག་མའི་ཕྱོགས་ལ་སྐད་ཅིག་མ་དང་པོ་གང་ཡིན་པ་དེ་དྲན་པ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པར་འདོད་པ་ ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་གང་འཆད་པའི་དེ་ཉིད་སྐད་ཅིག་མ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱོགས་ལ་ལྟོས་ནས་གཉིས་པར་བཤད་དོ།།ཕྱོགས་དེ་ལ་དྲན་པ་ཡུལ་མེད་པ་ཅན་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར་སྐད་ཅིག་མ་དང་པོའི་ཡུལ་ཅན་དེ་ཁྱད་པར་གྱི་ངོ་བོ་མ་བཟུང་བ་དེ་ལ་བརྡ་མེད་པའི་ཕྱིར་བརྡར་མ་བྱས་པ་ལ་དྲན་པའི་ཡུལ་ཉིད་ མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།།དེའི་ཡུལ་སྐད་ཅིག་མ་གཉིས་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི་རྒྱུ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་དང་བརྡར་མ་བྱས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །གསུམ་པ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྐད་ཅིག་མར་སྨྲ་བའི་ཕྱོགས་གཉིས་པ་སྟེ། ཡང་ན་ཕྱིས་འབྱུང་བའི་སྐད་ཅིག་མ་གང་ཡིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་བཤད་པ་གང་ཡིན་ པ་ལའོ།།རྟག་པའི་ཕྱོགས་ལ་ལྟོས་ནས་དེ་ཉིད་གསུམ་པ་ཡིན་ནོ། །གང་གིས་དགོས་པ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ལ་འབྲས་བུ་མེད་པ་ཅན་ཏེ། འདི་ལྟར་ཕྱིས་འབྱུང་བའི་སྐད་ཅིག་མ་ཤེས་པས་འཛིན་པར་འདོད་ན། དེས་དྲན་པ་བསྐྱེད་པ་མ་ཡིན་པ་དེ་བས་ན་དེ་དྲན་པའི་ཡུལ་མ་ཡིན་པ་དེ་ལྟར་ན་དེ་ལ་དྲན་ པ་འབྲས་བུ་མེད་པ་ཅན་ཡིན་ནོ།།དེ་ཡང་དེ་མ་ཐག་ཏུ་བཤད་ཟིན་ཏོ། །གཉིས་ཀ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡུལ་ཡང་མ་ཡིན་ཞིང་དགོས་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ཕྱོགས་གསུམ་པའི་སྐྱོན་གང་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་དང་པོའི་ཕྱོགས་ལ་ཡང་སྐྱོན་དུ་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། དོན་རྟོགས་པ་ ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཐ་དད་པར་མ་བརྗོད་དོ།།ཁྱད་པར་ཡང་འཛིན་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདི་ལྟར་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་པ་ཅན་གྱི་དབང་པོའི་ཤེས་པ་རྣམ་པར་ངེས་པར་འགྱུར་རོ། །མངོན་སུམ་རྟོག་དང་བྲལ་བ་ཅན། །མངོན་སུམ་ཉིད་ཀྱིས་འགྲུབ་པར་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནས། དེ་ཕྱིར་མིག་དང་གཟུགས་དག་ལ། །བརྟེན་ནས་མིག་བློ་སྐྱེ་བར་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བའི་མཐར་ཐུག་པའི་རྣམ་འགྲེལ་གྱི་གཞུང་གིས་ཚད་མ་ཀུན་ལས་བཏུས་པའི་གཞུང་ཇི་ཙམ་བཤད་པ་དེ་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། །མངོན་སུམ་རྟོག་དང་བྲལ་བ་ཅན། །ཞེས་བྱ་བ་སྐབས་སུ་བྱས་ནས་ཞེས་བྱ་བ ལ་སོགས་པ་ལ།མངོན་སུམ་རྟོག་དང་བྲལ་བ་ཅན། །མིང་དང་རིགས་སོགས་སྦྱོར་བར་བྱེད། །ཁ་ཅིག་ན་རེ་སྒྲ་ནི་དོན་དང་འབྲེལ་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཅན་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཟེར་རོ། །གཞན་དག་ནི་དོན་གྱིས་སྟོང་པའི་སྒྲ་དག་གིས་ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་དོན་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཟེར་རོ། །གང་ལ་རྟོག་ པ་དེ་དག་མེད་པ་དེ་ནི་མངོན་སུམ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་གཞུང་འདི་ཙམ་བཤད་པ་ཡིན་ནོ།

"第二分"者，即刹那论者第一分，由"于刹那分许第一刹那能生忆念"等所说者，相对非刹那分而说为第二。于彼分忆念无境，如是因第一刹那境者未执差别体性故无标准，于未作标准无忆念境性故。
其境亦非第二刹那，因彼非因故，且未作标准故。"于第三"者，即刹那论者第二分，即由"或后起刹那"等所说者。相对常分，彼即为第三。"由何为义"者，彼无果，如是若许后起刹那由识所执，彼不生忆念，故彼非忆念境，如是于彼忆念无果。此亦已如前说。
"二者皆非"者，义为非境亦非义。第三分过失即应说为第一分过失，因义相同故未别说。"亦执差别"者，如是具自相相之根识当决定。
从"现量离分别，由现量性成"等，乃至"是故依眼色，眼识得生起"为止之释量论文，已说量集论文。
关于"现量离分别"等，"现量离分别，名类等相合"，有谓声有义相属因相，他谓由无义声说差别义。凡无彼等分别者即是现量，已说此量论文。

།དེ་ལྟར་ན་རྟོག་པ་རྣམ་པ་གསུམ་སྟོན་པར་མཛད་པ་ན། རིགས་ལ་སོགས་པའི་རྟོག་པ་རྣམ་པ་གསུམ་སྟོན་པར་བྱེད་པའི་གཞུང་དོན་གྱིས་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་དོན་གྱིས་བཤད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ བྱ་བ་སྨོས་སོ།།འོན་ཏེ་ཅིའི་ཕྱིར། གཉི་ག་ལ་རག་ལས་པས་སྐྱེ་བ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ད་བཤད་པར་བྱ་བའི་གཞུང་འཆད་པར་བྱེད་དོ། །དབང་པོའི་ཤེས་པ་དེའི་གོ་བར་བྱེད་པ་དབང་པོའི་སྒོ་ནས་ཐ་སྙད་དུ་བྱེད་པ་ཡིན་ནམ། འོན་ཏེ་ཡུལ་གྱི་སྒོ་ནས་ཡིན་ཞེས་དེ་ལྟར་དབང་པོའི་ཤེས་པ་སྟོན་ པར་བྱེད་པའི་སྐབས་སུ་གོ་བར་བྱེད་པ་ཉིད་དེ་ནི་དབང་པོའི་སྒྲ་ལས་ཡོད་པ་ཡིན་ནོ།།དེ་ལྟར་ན་དབང་པོའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཞེས་བརྗོད་པ་ན་ཐེ་ཚོམ་མེད་པར་དབང་པོའི་ཤེས་པ་ཉིད་ཤེས་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་སྐད་དུ་བསྟན་པ་ན་ཤེས་པར་འདོད་པའི་དོན་རྟོགས་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་བས་ ན་མངོན་སུམ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་སྙད་རིགས་པ་ཡིན་གྱི་ཡུལ་གྱི་ཤེས་པ་ཞེས་ནི་མ་ཡིན་ནོ།།དེ་ལྟར་བརྗོད་པ་ན་ངེས་པར་དབང་པོའི་ཤེས་པ་རྟོགས་པར་འགྱུར་རོ། །ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཡང་ཡུལ་གྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དེ་ནི་ཡུལ་ལ་བརྟེན་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཐ་སྙད་དུ་བྱ་བ་མ་ཡིན་ནོ། ། སློབ་དཔོན་ཕྱོགས་ཀྱི་གླང་པོས་གོ་བར་བྱེད་པ་ཉིད་འཆད་པར་མཛད་པ་ན། ཐུན་མོང་མིན་པའི་རྒྱུ་ཉིད་ཕྱིར། །དབང་པོ་ལ་དེའི་ཐ་སྙད་བྱས། །ཞེས་བསྟན་ཏོ། །ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་རྒྱུ་ཉིད་ཡིན་པས་ན་དབང་པོའི་སྒྲ་ལ་དབང་པོའི་ཤེས་པ་རྟོགས་པ་ལ་གོ་བར་བྱེད་པ་ཉིད་དུ་བསྟན་ཏོ། །དེ་ལྟར་ན ཡུལ་ནི་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་རྒྱུད་གཞན་གྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཐུན་མོང་གི་རྒྱུ་ཡིན་ཞེས་བཤད་པ་གང་ཡིན་པས་ཡུལ་གོ་བར་བྱེད་པ་ཉིད་མ་ཡིན་ནོ།།དེའི་ཆོས་ཀྱང་ངེས་སྦྱོར་བྱེད། །ཅེས་བྱ་བ་ནི་གོ་བར་བྱེད་པ་དེའི་རང་བཞིན་དུ་གྱུར་པས་ཆོས་ངེས་པར་སྦྱོར་བར་རིགས་སོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། ། གོ་བར་བྱེད་པ་ཁྱབ་པར་བྱེད་པས་སྒྲ་ངེས་པར་སྦྱོར་བར་འོས་པ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་དེ་འཆད་པར་བྱེད་པ་ལ། སྒྲའི་ངེས་པར་སྦྱོར་བར་འོས་པ་ནི་སྒྲ་ངེས་པར་སྦྱོར་བར་རིགས་པ་སྟེ། བརྗོད་པར་བྱ་བ་དང་རྗོད་པར་བྱེད་པ་ཉིད་དུ་ངེས་པར་སྦྱོར་བར་རིགས་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་གོ་བར་བྱེད་པ་ཁྱབ་པར་བྱེད པས་ཁྱབ་པ་ཡིན་ནོ།།དེ་ལྟར་ན་རྟོག་པ་སྔོན་དུ་གཏོང་བ་ཅན་སྒྲ་སྦྱོར་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་གོ་བར་བྱེད་པ་ཉིད་དུ་གྱུར་པ་ལ་ཡིན་ཏེ། སྒྲ་སྦྱོར་བ་ནི་བརྗོད་པར་འདོད་པའི་དོན་སྟོན་པར་བྱེད་པའི་ཡན་ལག་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།

如是当显示三种分别时，已由义说显示类等三种分别之论文。因此说"由义说"。
"由依二者生"等，解说今当说之论文。根识之能诠，是由根门施设，抑由境门？如是于显示根识时，能诠性由根声而有。如是说"根识"时，无疑当知即是根识。如是显示时，当解所欲了知之义。是故"现量"之施设是合理的，而非"境识"。如是说时，定当了知根识。
意识亦是境识故，彼依境而施设名言不应理。法称论师解说能诠性时，说："由不共因性，于根作彼名。"由是不共因性，故说根声于了知根识为能诠性。
如是已说境是意识与他相续识之共因，故境非能诠。"彼法亦定合"者，义为能诠之自性所成法应定合。
由"于声定合应理"等解说彼，声之定合应理即声应定合，应定合为所诠能诠性。于彼能诠为能遍。如是有分别为先之声合，是于成为能诠性，因声合是显示所欲说义之支分故。

།དེ་ཡང་གོ་བར་བྱེད་པ་ཉིད་དུ་ནུས་པ་ཡིན་གྱི་ཅིག་ཤོས་ཀྱིས་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། གོ་བར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་པ་ངེས་པར་སྦྱོར་ན་རྟོག་པ་སྔོན་དུ་གཏོང་པ་ཉིད་ཉམས་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་བས་ན་གལ་ཏེ་གོ་བར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་པར་འགྱུར་ན། རྟོག་པ་སྔོན་དུ་གཏོང་བ་སྒྲ་ངེས་པར་སྦྱོར་བ་དེ་ཉིད་བྱེད་པར་མི་འགྱུར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་བཟློག་ན་གནོད་པ་ཅན་གྱི་ཚད་མ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རྟོག་པ་སྔོན་དུ གཏོང་བ་ཅན་སྒྲ་ངེས་པར་སྦྱོར་བར་འོས་པ་ཙམ་དང་རྗེས་སུ་འབྲེལ་པ་ཅན་གྱི་གོ་བར་བྱེད་པ་ཉིད་དེའི་ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་ཡིན་པར་འགྱུར་རོ།།འདིས་ནི་སྦྱོར་བའི་དོན་འཐད་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། འདིར་སྦྱོར་བ་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ་སྒྲུབ་པ་དང་དགག་པའི་སྒོ་ནས་སོ། །དེ་ལ་རེ་ཞིག་སྒྲུབ་པ་ནི་གང་ ཞིག་ཐ་སྙད་གང་ལ་རྟོག་པ་སྔོན་དུ་གཏོང་བ་ཅན་སྒྲ་འགོད་པ་དེ་ནི་དེ་ལ་གོ་བར་བྱེད་པ་ཁོ་ནར་འགྱུར་ཏེ།དཔེར་ན་རྔའི་སྒྲ་དང་ནས་ཀྱི་མྱུ་གུའི་ཐ་སྙད་ལ་རྔ་དང་ནས་ཀྱི་སྒྲ་ཞེས་ངེས་པར་སྦྱོར་བ་ལྟ་བུའོ། །དབང་པོའི་ཤེས་པའི་ཐ་སྙད་འདི་ལ་ཡང་རྟོག་པ་སྔོན་དུ་གཏོང་བ་ཅན་སྒྲ་ངེས་པར་སྦྱོར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རང་ བཞིན་གྱི་གཏན་ཚིགས་སོ།།གོ་བར་བྱེད་པ་ཉིད་ཀྱང་དབང་པོའི་ཐ་སྙད་ཁོ་ན་ཡིན་པར་གནས་སོ། །དགག་པའི་སྒོ་ནས་ཀྱང་གང་ཞིག་གོ་བར་བྱེད་པ་ཉིད་ཀྱི་མི་འགྱུར་བ་དེ་ནི་དེ་ལ་ངེས་པར་སྦྱར་བར་འོས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་རྔའི་སྒྲ་དང་ནས་ཀྱི་མྱུ་གུའི་ཐ་སྙད་ལ་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་དབྱུག་པའི་ སྒྲ་དང་ས་ལ་སོགས་པའི་སྒྲ་མི་འགྱུར་བ་ལྟ་བུའོ།།དབང་པོའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྟོན་པར་བྱེད་པའི་སྐབས་ལ་ཡང་ཡུལ་གྱི་སྒྲའི་ཐ་སྙད་ལ་གོ་བར་བྱེད་པར་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་མི་དམིགས་པའོ། །དེ་ལ་གང་གི་ཕྱིར་འདི་ལྟར་དེའི་ཆོས་ཀྱང་ངེས་སྦྱོར་བྱེད་པ་གོ་བར་བྱེད་པས་ཁྱབ་པ་ ཞེས་བྱ་བ་ནས་བརྩམས་ཏེ།རང་བཞིན་རྟགས་ནི་ངེས་པར་སྦྱོར། །ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱི་གཞུང་འདིས་སྒྲུབ་པ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་སྦྱོར་བ་བཤད་དོ། །གོ་བར་བྱེད་པའི། རང་བཞིན་རྟགས་ནི་ངེས་པར་སྦྱོར། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་གོ་བར་བྱེད་པ་ཉིད་ཀྱི་རང་བཞིན་ཞེས་བྱ་བའི་རྟགས་སྦྱར་བར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་ བའི་དོན་ཏོ།།རང་བཞིན་ཞེས་བྱ་བའི་རྟགས་ངེས་པར་སྦྱར་བ་དེ་ལྡོག་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་དགག་པ་ལ་གཏན་ཚིགས་མི་དམིགས་པ་བསྟན་ཏོ།

此亦唯能诠能力，非他者，因若定合非能诠，则坏有分别为先性。是故若成非能诠，则有分别为先之声定合即不成。因此，由有返成相违量故，有分别为先之声定合应理仅与能诠性相随，彼为能遍。
"此成合义理"者，此中合有二种：由证成与遮遣门。其中首先证成者：凡于何施设有分别为先之声安立者，彼于彼唯成能诠，如于鼓声与麦芽施设安立鼓声与麦声。于此根识施设亦安立有分别为先之声，此为自性因。能诠性亦唯住于根施设。
由遮遣门亦尔：凡非能诠性者，彼于彼不应定合，如于鼓声与麦芽施设，依次杖声与地等声非能诠。于显示根识时，境声施设亦非能诠，此为不得能遍。
其中由"彼法亦定合，由能诠遍"等，乃至"自性相定合"之此论文，说明证成能证之合。"能诠自性相定合"者，义为应合所证能诠性之自性相。
由"彼自性相定合返"等，显示遮遣之不得因相。

།དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་དེ་དེ་ལྟར་ན་གོ་བར་བྱེད་པའི་ཐ་སྙད་ཀྱི་བཤད་པ་ཡིན་གྱི་སྐབས་སུ་བབ་པའི་དོན་རྟོགས་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་པ་གཞན་གྱིས་ནི་ མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་སྒྲུབ་པ་དང་དགག་པའི་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་རྣམ་པ་གཉིས་ཀྱི་སྦྱོར་བའི་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་འབྲས་བུ་རྣམ་པ་གཉིས་སྟོན་པར་བྱེད་དོ།།ཚད་མ་ཀུན་ལས་བཏུས་པ་ལས་ནི་སྒྲུབ་པའི་སྒོ་ནས་རང་གི་སྒྲས་སྦྱོར་བ་བཤད་དེ། ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་སྒོ་ནས་ཀྱང་ཐ་སྙད་འདོགས་པ་མཐོང་སྟེ། དཔེར་ན་རྔ་བོ་ཆེའི་སྒྲ་དང་ནས་ཀྱི་མྱུ་གུ་ལྟ་བུའོ་ཞེས་བསྟན་ཏོ། །དེ་ལ་ཡང་དོན་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ། རྟོག་པ་སྔོན་དུ་གཏོང་བ་ཅན་དག་བརྗོད་པར་འདོད་པའི་དོན་སྟོན་པ་ལ་ཐ་སྙད་མཐོང་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་གོ་བར་བྱེད་པ་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱི་སྒོ་ནས་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དེའི་ཕྱིར གོ་བར་བྱེད་པ་ཉིད་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ།།དགག་པའི་སྒོ་ནས་སྦྱོར་བ་ཡང་དོན་གྱིས་བསྟན་ཏོ། །དེ་ལྟར་ན་དེ་ལ་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་སྒོ་ནས་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བའི་ཀྱང་གི་སྒྲ་ནི་ངེས་པར་བཟུང་བ་ཡིན་ནོ། །ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་ཁོ་ནའི་སྒོ་ནས་ཡིན་གྱི། ཐུན་མོང་གི་སྒོ་ནས་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་ ངེས་པར་བཟུང་བའི་འབྲས་བུས་གོ་བར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་པ་ངེས་པར་སྦྱར་བར་འོས་པ་གསལ་བ་ཡིན་ནོ།།འོ་ན་ཅི་ལྟར་ན་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལྔའི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ཚད་མ་ཀུན་ལས་བཏུས་པའི་གཞུང་ཉེ་བར་བཀོད་པ་དེ་འབྲེལ་པ་བྱེད་པས་བསྩགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་འཆད་པར་ བྱེད་དོ།།གཞུང་འདི་ཡང་གལ་ཏེ་མངོན་སུམ་རྟོག་པ་དང་བྲལ་བ་ཡིན་ན། ཅི་ལྟར་ན་མིག་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལྔ་བསགས་པ་ལ་དམིགས་པ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བའི་སྐབས་འདིས་བསྟན་ཏོ། །རྡུལ་ཕྲ་རབ་འདུས་པ་ནི་བསགས་པ་ཡིན་ལ། དེ་ཡང་ཚོགས་བ་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ སྤྱིའི་ངོ་བོ་ཡིན་ཞིང་དེ་ལ་དམིགས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་དབང་པོའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ནི་རྟོག་པ་དང་བཅས་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ་ཞེས་གཞན་དག་སེམས་སོ།།གལ་ཏེ་དེ་གཅིག་ཏུ་རྣམ་པར་ཤེས་པ་མ་ཡིན་ན་དེ་ཇི་ལྟར་རུང་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ཡང་ཚད་མ་ཀུན་ལས་བཏུས་པའི་གཞུང་ཡིན་ནོ། །བསགས་པ་དེ་ གལ་ཏེ་གཅིག་ཏུ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མ་ཡིན་ན་འོ་ན་ཇི་ལྟར་ན་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལྔའི་དམིགས་པ་བསགས་པ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་འདི་དང་སྦྱར་རོ།།སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་རང་གི་མཚན་ཉིད་དེ་ལ་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཡུལ་ཅན་དེ་དག་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཚོགས་ལྔ་ལ་འདོད་ཀྱི་རྫས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ལ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བཤད་པ་གང་ཡིན་ པ་གཞན་འདི་ཡང་ཚད་མ་ཀུན་ལས་བཏུས་པའི་ཕྱོགས་སྔ་མའི་གཞུང་ཡིན་ཏེ་རྟོག་པ་དང་བྲལ་བ་དང་འགལ་བ་ཉིད་ཀྱིས་སོ།།སློབ་དཔོན་དབྱིག་གཉེན་གྱིས་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་སྤེལ་མར་བཤད་པ་ཡིན་ནོ།

因此，如是为能诠施设之解说，非由其他非了知当时义之者。由此等显示证成与遮遣二种能证之合的两种果。
量集论中由证成门说自声合，说："由不共门亦见施设，如鼓大声与麦芽。"其义为此：有分别为先者于显示所欲说义时所见施设，即由不共能诠门之义。是故能诠性为所证。
由遮遣门之合亦由义显示。如是其中"由不共门亦"之"亦"字为简别。唯由不共门，非由共门，此简别之果明显非能诠应定合。
"云何五识"等引量集论文，由"积聚所说"等解说。此论文亦由"若现量离分别，云何五眼等识缘积聚"此处显示。
积聚为极微和合，彼为一切有分者之共相体性，由缘彼故，根识即有分别性，他人如是思。"若彼非一识，云何应理"此亦是量集论文。若彼积聚非一分别，则云何五识之所缘为积聚，如是配合。
所说"处自相彼，许彼自相境五识聚，非于实相"，此亦是量集论前分论文，因与离分别相违故。由"世亲论师亦"等间杂解说。

།འགའ་ཞིག་གི་ཚེ་སྔོན་པོ་དང་སེར་པོ་ལ་སོགས་པའི་ནང་ནས་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་ པ་སོ་སོར་ངེས་པ་གཅིག་གིས་མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྐྱེད་པར་འགྱུར་ཞིང་།འགའ་ཞིག་གི་ཚེ་སྔོན་པོ་དང་སེར་པོ་ལ་སོགས་པའི་ཚོགས་པས་ཞེས་བྱ་བ་ཆོས་མངོན་པའི་བསྟན་བཅོས་སུ་རྣམ་པར་གཞག་པ་བྱས་པ་ན། གལ་ཏེ་གཟུགས་དང་སྒྲ་ལ་སོགས་པའི་ཚོགས་པ་རྣམ་པར་ཤེས་ པའི་ཚོགས་ལྔ་དམིགས་ན་ཡང་ཇི་ལྟར་ན་དེ་དག་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཡུལ་ཅན་ཉིད་ལ་གནོད་པར་མི་འགྱུར་ཞེས་བརྒལ་བའོ།།དེ་ལ་སློབ་དཔོན་དབྱིག་གཉེན་གྱིས་འདི་ལྟར་དེ་དག་ནི་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་རང་གི་མཚན་ཉིད་ལ་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཡུལ་ཅན་ཉིད་དུ་འདོད་ཀྱི་རྫས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ལ་ནི་མ་ ཡིན་པས་ཉེས་པ་འདི་མེད་དོ་ཞེས་བཤད་པ་ཡིན་ནོ།།སྔོན་པོ་དང་སེར་པོ་དང་དམར་པོ་ལ་སོགས་པ་ཐམས་ཅད་སོ་སོའམ་བསྡུས་པ་བདག་ཉིད་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པའི་སྒོའི་དོན་ནི་སྐྱེ་མཆེད་ཡིན་ནོ། །དེ་དག་ནི་རང་གི་མཚན་ཉིད་ནི་སྐྱེ་མཆེད་གཞན་ལས་བཟློག་པ་ ཡིན་ནོ།།གཟུགས་དང་སྒྲ་ལ་སོགས་པའི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་རིགས་མཐུན་པ་དག་གི་ནི་བདག་ཉིད་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་དབང་པོའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པའི་ངོ་བོ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་ཡིན་ན་ཡང་སྐྱེ་མཆེད་གཞན་ལས་བཟློག་ནས་རིགས་མཐུན་པ་ཐམས་ཅད་ལ་བྱེ་བྲག་མེད་པར་རང་ གི་མཚན་ཉིད་ཅེས་བརྗོད་དོ།།རྫས་ཀྱི་རང་གི་མཚན་ཉིད་ལ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་གཟུགས་དང་སྒྲ་ལ་སོགས་པའི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་དག་ལ་ངོ་བོ་སོ་སོ་ནི་རྫས་ཀྱི་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཡིན་ཞིང་དེ་ལ་ནི་དེ་དག་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཡུལ་ཅན་མ་ཡིན་ཏེ། གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་དབྱེ་བ་རེ་རེ་ལ་ངེས་པའི་སྒོ་ནས་ དེ་དག་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཡུལ་ཅན་ནི་མ་ཡིན་ནོ།།འོན་ཀྱང་རིགས་མཐུན་པ་རྣམས་ལ་ཁྱད་པར་མེད་པར་རང་གི་མཚན་ཉིད་དུ་འཛིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསྡུས་པའི་དོན་ཡིན་ནོ། །རྒོལ་བ་ནི་མིག་གིས་གཟུང་བར་བྱ་བ་ཉིད་ལ་སོགས་པའི་སྤྱིའི་ངོ་བོ་ལ་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་སྒྲས་བཤད་པ་ ཡིན་ནོ་སྙམ་དུ་སེམས་སོ།།བསགས་པ་དག་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པས། མདོ་མཛད་པས་ཕྱོགས་སྔ་མའི་བསམ་པ་སྟོན་པར་མཛད་དོ། །རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པའི་ནུས་པའི་རང་བཞིན་སྐྱེད་པའི་རྐྱེན་ཉེ་བའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་རྡུལ་ཕྲ་རབ་ཀྱི་ རང་བཞིན་སྐྱེད་པ་གང་ཡིན་པ་དེའི་རྐྱེན་ཏེ།ལྷན་ཅིག་བྱེད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཉེ་བའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།

有时从青黄等中，由一确定的青等生起眼识等，有时由青黄等聚合，如是在阿毗达磨论中安立时，若五识聚缘色声等聚，云何不违彼等为自相境性之难。
对此，世亲论师如是说：彼等许为处自相之自相境性，非于实相，故无此过。青黄赤等一切各别或总合如其本性生识之门义即是处。彼等自相即是异于其他处。
色声等同类差别，如其本性为生根识之体性。彼虽不共，然对返于其他处，于一切同类无差别说为自相。
"于实自相则不然"者，于色声等差别中，各别体性是实自相，于彼等非自相境，因于色等各别差别非由决定门为自相境故。然于同类无差别执为自相故，此为总义。
论敌思为：以眼所取性等共相体性，以处自相声说。由"积聚等"偈，经主显示前分意趣。"由生识能力自性生因近故"者，义为生识极微自性之生因，即其俱有因近故。

།དེ་དག་ཕན་ཚུན་ཉེ་བར་འགྲོ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་བརྟེན་པ་ཅན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་སྒྲས་ནི་མཆོད་པ་དང་ཡུལ་རུང་བ་ན་གནས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་བཟུང་ ངོ་།།རྒྱུད་སྔ་མ་ཡོངས་སུ་གྱུར་པ་གང་ལ་ཕན་ཚུན་ཉེ་བར་འགྲོ་བ་ལ་སོགས་པ་བརྟེན་པ་ཡོད་པ་དེ་ལ་དེ་སྐད་ཅེས་བྱའོ། །རྒྱུད་སྔ་མ་ཡོངས་སུ་གྱུར་པ་ཡང་ཉེ་བར་ལེན་པའི་སྐད་ཅིག་མ་སྔ་མ་སྐད་ཅིག་མ་ཕྱི་མའི་ནུས་པ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པའི་ནུས་པ་སྐྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་འདྲ་བ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡུལ་མཆོད་པ་ ན་གནས་པ་རྡུལ་ཕྲ་རབ་གཞན་དང་བྲལ་བ་སྟེ།ཤེས་པ་དེ་ནི་རྡུལ་ཕྲ་རབ་མང་པོས་བསྐྱེད་པར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསྡུས་པའི་དོན་ཏོ། །དེ་ལ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཀྱང་འདིར་དེ་ལ་དོན་དུ་མས་སྐྱེད་ཕྱིར། རང་དོན་ལ་སྤྱི་སྤྱོད་ཡུལ་ཅན་ཞེས་བྱ་བའི་ཚད་མ་ཀུན་ལས་བཏུས་པའི་གཞུང་འདི་བཤད་པ་ ཡིན་ནོ།། །།ཚད་མ་རྣམ་འགྲེལ་གྱི་འགྲེལ་བཤད། བམ་པོ་ལྔ་བཅུ་རྩ་ལྔ་པ། སྤྱིར་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་གཞུང་རྗོད་པར་བྱེད་པ་སྟེ། རྣམ་པར་ཤེས་པ་གང་ལ་སྤྱིར་ཇི་ལྟར་ཐག་ཉེ་བའི་རྡུལ་ཕྲ་རབ་དུ་མའི་སྤྱོད་ཡུལ་ཡོད་པ་དེ་ནི་སྤྱིའི་སྤྱོད་ཡུལ་ཅན་ཞེས་བྱ་བ་ནི གོ་བར་བྱེད་པ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་གཞི་ཐ་དད་པའི་འབྲུ་མང་པོ་པའོ།།ཡང་ན་དེ་ནི་ཚིག་སྟོན་པ་ཙམ་ཡིན་པས་ན་གཞི་མཐུན་པའི་འབྲུ་མང་པོ་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །ཚད་མ་ཀུན་ལས་བཏུས་པ་ལས་སྤྱིའི་སྒྲ་བརྗོད་པ་ནི་རྡུལ་ཕྲ་རབ་དུ་མ་རང་གི་མཚན་ཉིད་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ཏེ་གང་ལ་སྐྱི་སྟེ་རྡུལ་ཕྲ་རབ་དུ་མའི་སྤྱོད་ཡུལ་ཡོད་པ་ཞེས་ བྱ་བར་ཚིག་རྣམ་པར་སྦྱར་རོ།།རྫས་ཀྱི་རང་གི་མཚན་ཉིད་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་འདིས་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཡུལ་ཅན་ཉིད་ཡིན་པ་སྤངས་པ་ན་སྤྱིའི་ཡུལ་ཅན་ཉིད་ཡིན་པར་ཁས་བླངས་པར་གྱུར་པ་མ་ཡིན་ནམ། དེ་བས་ན། དེ་ལ་དོན་དུ་མ་བསྐྱེད་ཕྱིར། །རང་དོན་ལ་སྤྱིའི་སྤྱོད་ཡུལ་ཅན། །སྤྱི་ འཛིན་པའི་ཕྱིར་ཡང་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་བཤད་པ་དེ་འགལ་ལོ་ཞེ་ན།དེའི་ཕྱིར་རྫས་ཀྱི་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་འདིས་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །ཡུལ་རྣམ་པར་ཆད་པ་ན་གནས་པ་རྣམས་རྫས་གཞན་གཅིག་རྩོམ་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལྡན་པ་ལྷན་ཅིག་བྱེད་པ་ཡུལ་ རྣམ་པར་འཆད་པའི་གནས་སྐབས་ན་མེད་པའི་ཕྱིར་འབྲས་བུ་རྫས་རྩོམ་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ།།གོ་རིམས་མེད་པར་ཞེན་པ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གོ་རིམས་མེད་པ་ཁོ་ན་ཕྱི་ཅི་ལོག་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་རོ།

"彼等互相接近等所依"等语，摄取"供养及处所适宜"等。前相续转变中有互相接近等所依者，即说为彼。前相续转变即是取蕴前刹那生后刹那功能之生能。"如是"者，谓处所适宜离他极微，彼识为多极微所生，此为总义。
于此，一切皆解释此量集论文："由此彼为多义生，于自义为共相境。"
量理论释第五十五品：由"总彼等一切"等说论文。凡识总有如是近极微多境者，名共相境，因为能诠故，是异基多音声。或仅为显示语词，故是同基多音声。
量集论中说共相声，为显多极微自相故，配释为"凡有共即多极微境"。"非实自相"此语遮自相境性时，岂非已许为共相境性？因此，"由彼多义生，于自义共相境，亦非由执共"此解释相违耶？
故说"由实自相亦非"等。由处所间断住者无作他一实故者，谓由具足俱有因处所间断位无故，无有果实作用。"无次第执为颠倒"者，配为唯无次第是颠倒。

།སྔར་བསལ་ཟིན་ཏོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཅིག་ཅར་རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྐྱེ་བ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་ པའི་སྐབས་སུ།འདིར་དོན་ཀུན་དང་ཅིག་ཅར་ནི། །འདུས་ཅན་དབང་རྣམས་ཡོད་ན་ཡང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་བསལ་ཟིན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །དུས་མཚུངས་ཅན་བློ་ཐམས་ཅད་ཀྱི། །ཐམས་ཅད་སྐད་ཅིག་མ་ཉིད་དུ་ཁས་ལེན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཞན་མྱུར་དུ་འཇུག་པ་ཅན་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་ བ་ནི་བློ་གཞན་མྱུར་དུ་འཇུག་པ་ཅན་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་སྐབས་དང་སྦྱར་རོ།།འདི་ནི་རིམ་མིན་ཐལ་འགྱུར་བའམ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་དོན་གཅིག་འཛིན་པར་ཞེན་པའོ། །ཕྱེ་མ་ལེབ་ཁྲ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་རྨ་བྱ་ལ་སོགས་པའོ། །ཚོན་སྣ་ཚོགས་ཀྱིས་བསྒྱུར་བ་ཡང་དེ་ཡིན་ལ་རས་དང་ དར་ལ་སོགས་པའི་ཁྱད་པར་དག་གི་སྣལ་མའི་རིགས་སྣ་ཚོགས་པ་ལས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཁྱད་པར་གྱི་བསྡུ་བའོ།།དེ་དག་གིས་བསྒྲུབས་ཤིང་བསྐྱེད་པའི་རས་དང་སྟན་གང་ཡིན་པ་དེ་དག་དང་པོར་བྱས་པ་གང་ལ་ཡོད་པ་དེ་ལ་དེ་སྐད་ཅེས་བྱའོ། །སྣལ་མ་རིགས་སྣ་ཚོགས་པ་ལས་བསྒྲུབས་པ་སྨོས་པ་ནི་ རིགས་མི་མཐུན་པའི་འབྲས་བུའི་རྫས་མི་རྩོམ་པས་ཡན་ལག་ཅན་གྱི་རྫས་མེད་པར་བསྟན་པའི་དོན་ཏོ།།ཡན་ལག་ཅན་མེད་ན་ཡང་ཡན་ལག་ཅན་དེ་ལ་བརྟེན་པའི་གཟུགས་གཅིག་ཀྱང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་ཡང་ཡན་ལག་གི་གཟུགས་ཀྱི་རིགས་དུ་མ་སྣང་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་གཞན་གྱིས་ཀྱང་ཁས་ བླང་བར་བྱའོ།།གཟུགས་གཞན་ལ་མི་དམིགས་པའི་བློས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ཡོངས་སུ་གཅད་པར་བྱ་བའི་གཟུགས་ལས་གཞན་པའི་གཟུགས་ནི་གཟུགས་གཞན་ནོ། །དེ་ལ་མི་དམིགས་པ་སྟེ་ཡོངས་སུ་གཅད་པར་བྱ་བའི་གཟུགས་གཅིག་ལ་དམིགས་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་བློས་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དེ་ དག་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྔོན་པོ་དང་སེར་པོ་ལའོ།།དེ་རིག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པར་ཕྱེ་ནས་འཛིན་པའོ། །སྔོན་པོ་དང་སེར་པོ་ལ་སོགས་པའི་ཁྱད་པར་བློས་རྣམ་པར་ཕྱེ་ནས་འཛིན་པ་མེད་པ་ནི་གཅིག་ཉིད་ལ་ཁྱད་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ལ་དེ་དང་འགལ་བ་ཡང་དེ་ལྟར་རྣམ་པར་ཕྱེ་ནས་འཛིན་པ་ཡིན་པ་དེ་ལྟར་ན་ཁྱབ་པར་བྱེད་ པ་འགལ་བ་དམིགས་པའོ།།འདིས་གཏན་ཚིགས་མ་གྲུབ་པར་སྨྲའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྨ་བྱ་ལ་སོགས་པའི་གཟུགས་ཀྱང་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པ་ཐ་དད་པའི་སྒོ་ནས་བློས་རྣམ་པར་ཕྱེ་ནས་གཟུང་བར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་མ་གྲུབ་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལ་ཡན་ལག་ཅན་གྱི་གཟུགས་རྣམ་པར་ ཕྱེ་ནས་མི་འཛིན་ཅིང་།ཡན་ལག་གི་གཟུགས་གཟུང་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་དུ་མ་ཉིད་དུ་འདོད་པ་དེ་ཕྱོགས་སུ་བྱེད་པ་ན་གྲུབ་པ་ལ་སྒྲུབ་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སེམས་སོ། །རིགས་ཐ་དད་པའི་རྫས་ཀྱི་བསྒྲུབ་པ་སེམས་དང་མི་ལྡན་པ་ནི་བཅོས་མའི་ཕྱེ་མ་ལེབ་དེ་གང་ལ་ཡན་ལག་ཅན་གྱི་རྫས་གཅིག་ཡོད་པ་མ་ ཡིན་ནོ།

"已破"者，即在成立同时生识之处，由"此中虽有诸根，与一切义同时聚"等已破故。由许一切同时心皆为刹那故。"他速行"者，配合"心非他速行"之处。
"此无次第应成或"者，谓执取一义。"彩蝶"等者，即孔雀等。由种种色染成，及由棉布、绸缎等差别之种种线类，此为差别总摄。由彼等所成所生之布与座具，凡最初造作者有彼，即说为彼。
说由种种线类所成者，为显由异类果不作实故无有分实之义。若无有分，则依彼有分之一色亦无。于彼亦现多类支分色，他亦应许。
"由不缘他色识"者，异于所遮色之色为他色。于彼不缘，即缘所遮一色之分别识之义。"于彼等"者，谓于青黄。"彼知"者，谓分别取。
无分别取青黄等差别之识是一性之能别，与彼相违即如是分别取，如是为相违能遍所缘。此说因不成者，由孔雀等色亦应由青等差异门分别取不成故。
于彼有分色不分别取，而取支分色者，许为多性，作为此宗则成立已成。异类无心所成实之假蝶，于彼无有一有分实。

།དོན་རྣམས་དུས་མཚུངས་ཅན་ཉིད་དུ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་དོན་གྱི་རྣམ་པ་དང་དུས་ནི་དོན་གྱི་རྣམ་པ་དང་དུས་སོ། །བློ་གང་ལ་དེ་དག་མཚུངས་པ་ཡོད་པ་དེ་ལ་དེ་སྐད་ཅེས་བྱའོ། །དེའི་དངོས་པོ་ནི་དེ་ཉིད་དོ། །དེས་ན་དོན་གྱི་རྣམ་པ་མཚུངས་པ་ཅན་ནི་སྔོན་པོ་དང་སེར་པོ་ལ་ སོགས་པ་ཐ་དད་པར་སྣང་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ།།དུས་མཚུངས་པ་ཅན་ནི་གཉི་ག་ལ་ཡང་གོ་རིམས་མེད་པར་འཛིན་པ་སོ་སོར་རིག་པའི་ཕྱིར་རོ། །བཅོས་མའི་ཕྱེ་མ་ལེབ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་དེ་ཉིད་འཆད་པར་བྱེད་དོ། །གཉི་ག་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བཅོས་མ་དང་བཅོས་མ་མ་ཡིན་པ་དག་ལའོ། ། སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པའི་ངོ་བོ་སྣ་ཚོགས་པ་ཅན་མ་ཡིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕྱེ་མ་ལེབ་ཁྲ་བོ་ལ་སོགས་པའི་ངོ་བོ་སྣ་ཚོགས་པ་ཅན་མ་ཡིན་གྱི་འོན་ཀྱང་གལ་ཏེ་ཡན་ལག་ཅན་གྱི་གཟུགས་སྣ་ཚོགས་པ་གཅིག་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ངག་གི་དོན་ཡིན་ནོ། །བློ་སྣ་ཚོགས་མིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཞན་གྱི་གཞུང་གི་དེ་ལ་ཡུལ་མེད པའི་ཕྱིར་རོ།།དེ་ལྟར་ན་དེའི་ཡུལ་ཡན་ལག་ཅན་གྱི་རྫས་ཡིན་ནམ། ཡན་ལག་ཅན་འདུ་བ་དང་ལྡན་པ་གཟུགས་སྣ་ཚོགས་པ་ཅན་གཅིག་གམ། ཡན་ལག་གི་གཟུགས་སོ་སོའམ་མ་ལུས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་རྟོག་པར་འགྱུར་གྲང་ན། རེ་ཞིག་དང་པོའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལ་ཡན་ ལག་ཅན་གྱི་རྫས་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།།དེ་ནི་རིགས་མི་མཐུན་པ་ཅན་དེ་དག་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །དེ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་རྣམ་པ་གཉིས་པ་མེད་པར་བསྟན་ཏེ། ཡན་ལག་ཅན་གྱི་གཟུགས་ནི་ཡན་ལག་ཅན་གྱི་ངོ་བོ་སྟེ་གང་དེ་ལ་འདུ་བ་དང་ལྡན་པའོ། །ཡན་ལག་ཅན་ གྱི་ངོ་བོ་ཡང་ཡིན་ལ་གཅིག་ཀྱང་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལས་འཛིན་པའོ།།ཡང་སྣ་ཚོགས་པའི་སྒྲ་དང་ལས་འཛིན་པ་ཉིད་བྱའོ། །དེ་ནས་མི་རྩོམ་པའི་སྒྲ་དང་དྲུག་པའི་བསྡུ་བ་བྱའོ་འདི་སྙམ་དུ་དགོངས་ཏེ། གལ་ཏེ་ཡན་ལག་ཅན་གྱི་རྫས་ཀྱི་ཡན་ལག་གཅིག་རྩོམ་པར་འགྱུར་བ་དེ་བས་ན། དེའི་རྟེན་ཅན་ ཡན་ལག་ཅན་གྱི་ངོ་བོ་ཡན་ལག་གི་ཡོན་ཏན་གྱིས་ཀྱང་རྩོམ་པར་འགྱུར་ཏེ།རྟེན་མེད་པ་ཅན་གྱི་ཡོན་ཏན་བརྩམ་པར་མི་ནུས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པའི་དོན་གང་ཡིན་པ་དེ་དག་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་རྣམ་པར་རྟོག་པ་གསུམ་པ་འགོག་པར་བྱེད་དོ། །ཅིག་ཅར་དོན་དུ་མ་འཛིན་པར་ ཁས་མི་ལེན་པའི་ཕྱིར་རྣམ་པར་རྟོག་པ་བཞི་པ་ཡོད་པ་ཉིད་མ་ཡིན་ནོ།།དེ་ལྟ་ན་དེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལྡན་པའོ། །འདི་ལྟར་ཕྱེ་མ་ལེབ་ལ་ཡན་ལག་ཅན་གྱི་ངོ་བོ་ཁྲ་བོ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པའི་ཡན་ལག་ཏུ་གཏོགས་པ་ཡོངས་སུ་སྣང་བར་གྱུར་པ་མ་ཡིན་པ་ཡན་ལག་ཅན་གྱི་ངོ་བོ་མི་དམིགས་པའི་ ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བར་དགོངས་སོ།

"诸义同时性"等中，义相与时即义相与时。凡心有彼等相同者，即说为彼。彼之体性即是彼性。故义相相同者，由青黄等显现差异故。时相同者，由于二者无次第取之别知故。
由"假蝶"等说明彼义。"二者"者，谓假与非假。"非青等体种种"者，谓非彩蝶等体种种，然若有分色种种一者，此为语义。"识非种种"者，由他宗彼无境故。
如是，彼境为有分实耶？或有分聚合具种种色一耶？或支分色各别或全体耶？且初分别非理，由彼无有分实故。说"彼异类"等。
由"彼无故"等显无第二相，有分色即有分体性，即于彼聚合具足。有分体性亦一，此为业持。复作种种声与业持。次作不作声与第六摄。
意谓：若有分实作一支分，则依彼有分体性亦由支分德所作，由无依德不能作故。由"青等义亦"等遮第三分别。由不许同时取多义故，第四分别亦非有。
如是"彼"者，谓具足。如是于蝶无有分体性杂色，谓由不见非青等支分普遍显现之有分体性故。

།ཡང་ན་དོན་འདི་ཁྱོད་ཀྱིས་ཀུན་དུ་བརྟགས་པའི་ཡན་ལག་ཅན་གྱི་ངོ་བོ་སྣ་ཚོགས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། གཅིག་དང་སྣ་ཚོགས་པ་ཉིད་འགལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་གཉི་གའི་ཡང་ངོ་བོ་ཐ་དད་པ་ཉེ་བར་བཏགས་པའི་རྒྱུ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕྱེ་མ་ལེབ་ཁྲ་ བོའི་ཡན་ལག་ཅན་གྱི་ངོ་བོ་གང་ཡིན་པ་དང་སྟན་ཁྲ་བོ་ལ་སོགས་པའི་ཡན་ལག་གི་ངོ་བོ་ཐ་དད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་དག་གཉི་གའི་ཡང་གཟུགས་སྣ་ཚོགས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ལྡན་པ་ལ་ཉེ་བར་འདོགས་པའི་རྒྱུ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན་མ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་ལན་ཡིན་ཏེ།ཕྱེ་མ་ལེབ་ཁྲ་བོའི་གཟུགས་ལ་སྣ་ ཚོགས་པ་ཉིད་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི།ཁྱོད་ཀྱིས་ཡན་ལག་ཅན་གྱི་ངོ་བོ་གཅིག་ཉིད་དུ་ཀུན་དུ་བརྟགས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ལ་སྣ་ཚོགས་པ་ཉིད་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །རི་མོ་ལ་སོགས་པ་ལ་ཡང་སྣ་ཚོགས་པའི་ངོ་བོ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ལྟར་དེ་ལ་རེ་ཞིག་ཡན་ལག་ཅན་མེད་པའི་ཕྱིར་ཡན་ལག་ ཅན་གྱི་ངོ་བོ་སྣ་ཚོགས་པ་གཞན་མི་འདོད་དོ།།འོན་ཀྱང་དེ་ལ་ཡན་ལག་གི་གཟུགས་ཁོ་ན་སྣང་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་དག་སོ་སོ་ལ་ཡང་སྣ་ཚོགས་པ་ཉིད་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཞིང་། སྣ་ཚོགས་པ་དག་ནི་སྣ་ཚོགས་པ་ཉིད་ཉེ་བར་བཏགས་པ་ལ་ཡན་ལག་མ་ཡིན་ཏེ། ཅིག་ཅར་དུ་མ་འཛིན་པར་ཁས་མི་ ལེན་པའི་ཕྱིར་རོ།།གལ་ཏེ་སྣ་ཚོགས་པར་སྣང་བ་ཅན་གྱི་བློ་ལ་སྣང་བ་དེའི་ཚེ་ཉེ་བར་འདོགས་པའི་རྒྱུར་འགྱུར་རོ། །དོན་གཅིག་ལ་འཕྲོད་པ་འདུ་བའི་ཕྱིར་ཉེ་བར་བཏགས་པར་འགྱུར་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྫས་གང་ལ་གཟུགས་ཉེ་བར་བཏགས་པའི་རྒྱུ་འདུ་བ་དང་ལྡན་པ་དེ་ཉིད་ལ་ ལྡན་པ་ཡང་འདུ་བ་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ནོ།།སྤྱིའི་སྤྱོད་ཡུལ་ཅན་གྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཡང་གྲུབ་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བའི་སྐབས་དང་སྦྱར་རོ། །རེ་ཞིག་བློ་དེ་གཅིག་ཉིད་ལ། །ཇི་ལྟར་དུ་མ་སྣང་བར་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདི་སྙམ་དུ་སེམས་ཏེ། གྲུབ་པའི་མཐའ་སྨྲ་བ་ཁྱོད་ཀྱང་བློ་རྣམ་པ་དང་བཅས་པ་ ཉིད་འདོད་དོ།།དེ་ལྟ་ན་སྣ་ཚོགས་པའི་རྣམ་པ་དེ་བློའི་བདག་ཉིད་དུ་གྱུར་པ་ཡིན་པ་དེ་ལྟ་ན་བློ་སྣ་ཚོགས་པས་སྣང་བ་ཅན་ཁས་བླངས་པ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་མ་ངེས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་ཞིག་སྣ་ཚོགས་པ་ཡིན་པ་དེ་ནི་གཅིག་གི་རང་བཞིན་མ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བའི་གཏན་ཚིགས་མ་ངེས་པ་ཡིན་ཏེ། བློ་ གཅིག་གི་རང་བཞིན་ཉིད་ཡིན་ན་ཡང་སྣ་ཚོགས་པར་སྣང་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ།།ཇི་ལྟ་ཇི་ལྟར་དོན་བསམ་པ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕྱི་རོལ་གྱི་སྔོན་པོ་དང་སེར་པོ་ལ་སོགས་པའོ། །དོན་སྨོས་པ་ནི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལས་ཐ་དད་པ་འགོག་པར་བྱེད་པ་ཡིན་གྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་གཞན་གྱི་དབང་གི་བདག་ཉིད་ནི་མ་ཡིན་ནོ། ། དེ་ཡང་འོག་ནས་སྟོན་པར་འགྱུར་རོ།

或者，你所遍计的有分体性种种者亦非有，由一与种种相违故。若谓二者体性差别是假立因者，谓彩蝶有分体性与杂色座等支分体性差别，二者之种种色皆是具足假立因者，非理。
答：由彩蝶色无种种性故，即你所遍计一性有分体性中无种种性故。于画等亦无种种体性故者，如是于彼且由无有分故不许有分体性种种他者。然于彼唯现支分色。于彼等各别亦无种种性，种种者非假立支分，由不许同时取多故。
若谓于现种种识之现时成假立因。由于一义聚合故成假立者，谓于何实有色假立因聚合，即于彼具足亦聚合。配合"共相境识亦成"之处。
"且彼一识，如何现多"者，意谓：你宗论师亦许识具行相。如是种种行相成识体性，则许识现种种。故不定者，谓"凡是种种非一自性"之因不定，由识虽一自性而现种种故。
"如是如是思维义"者，谓外青黄等。说义者，是遮异于识，非识他依自性。此亦下当说。

།ཇི་ལྟ་ཇི་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཅིག་དང་དུ་མ་ཉིད་ཀྱིས་སོ། །རང་བཞིན་འགའ་ཞིག་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕྱི་རོལ་ལ་མ་ཡིན་ཞིང་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་བདག་ཉིད་ལ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། ཆགས་པར་སྣང་བའི་རྣམ་པར་མི་གནས་སོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ཇི་ལྟར་རྣམ་པར་མི་གནས པ་དེ་ལྟར་དེ་མ་ཐག་ཉིད་དུ་སྟོན་པར་འགྱུར་རོ།།ཆོས་རྣམས་བདག་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། ཐམས་ཅད་མེད་པ་ནི་ཆོས་རྣམས་བདག་མེད་པ་ཉིད་མ་ཡིན་ཏེ་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དང་རྣམ་པར་བྱང་བའི་ཕྱོགས་མེད་པར་ཐལ་བའི་ཕྱིར་དང་། སྔར་ཇི་སྐད་དུ་བཤད་པ་བཞིན་དུ་ཀུན་རྫོབ་རིགས་པ་ཉིད་ ཀྱི་ཕྱིར་རོ།།འོན་ཀྱང་ཀུན་དུ་བརྟགས་པའི་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པའི་ངོ་བོས་དབེན་པ་རང་རིག་པ་ཙམ་དེ་ཡང་བསྟན་བཅོས་མཛད་པ་རང་ཉིད་ཀྱིས་འོག་ནས་རྒྱས་པར་གསལ་བར་མཛད་པར་འགྱུར་རོ། །དོན་དམ་པར་བློ་སྣ་ཚོགས་པ་དེས་དངོས་པོ་ཡང་སྣ་ཚོགས་པར་འགྲུབ་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། ཇི་ལྟར་དང་པོར་དོན་དམ་པར་བློ་གཅིག་སྣ་ཚོགས་པའི་རྣམ་པ་ཅན་དེ་ལྟ་བུར་གྱུར་པའི་དོན་ཉིད་ཀྱིས་སྐྱེད་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ནས་འཛིན་པར་བྱེད་པའི་བློ་དེའི་རྣམ་པར་འཇོག་པར་བྱེད་པའི་ཕྱི་རོལ་གྱི་དངོས་པོ་ཡང་འགྲུབ་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་བཞིན་དུ་སྟེ། སྣ་ཚོགས་པའི་རྣམ་པ་ཅན་གྱི་བློ་གཅིག་བཞིན་དུ བདེན་པར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན།དེའི་བློ་ལ་ཡང་མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བློ་གཅིག་ལ་ཡང་སྣ་ཚོགས་པ་ཉིད་དེ་ནི་མི་འགྱུར་ཏེ། བློ་གཅིག་དང་ཐ་དད་པ་མེད་པ་དེ་ཡང་མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །གཅིག་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་དེ་འཆད་པར་བྱེད་དོ། །དེ་ལྟར་ན་དེ་སྣ་ཚོགས་པར་སྣང་བ་ཉིད་ དུ་འདོད་པས་གཞན་གཅིག་ཉིད་ཡིན་པར་འདོད་དོ།།དེ་བས་ན་གཅིག་ཉིད་ཡིན་ན་ངོ་བོ་སྣ་ཚོགས་པ་མ་ཡིན་པ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་རང་བཞིན་སྣ་ཚོགས་པ་མ་ཡིན་ན་ཡང་སྟེ། ངོ་བོ་སྣ་ཚོགས་པ་ཉིད་ཡིན་ན་གཅིག་ཉིད་འགལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །འོན་ཀྱང་འཁྲུལ་བའི་དབང་གིས་སྣ་ཚོགས་པའི་རྣམ་པ་ཉིད་དུ་ སྣང་བར་འགྱུར་རོ།།གཅིག་དང་དུ་མ་དག་གི་གནས་པའི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། སྣ་ཚོགས་པ་ཉིད་དང་གཅིག་པ་ཉིད་དུ་གནས་པ་སྟེ། རྣམ་པར་གཞག་པ་གང་ཡིན་པ་དེའི་རྟེན་དོན་དམ་པར་རྣམ་པ་ཐ་དད་པ་དང་ཐ་དད་པ་མེད་པ་མ་གཏོགས་པར་རྣམ་པར་གཞག་པ་གཞན་འགའ་ཞིག་ཀྱང་ཡང་ ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།དེ་ལ་དོན་དམ་པར་རྣམ་པ་ཐ་དད་པ་སྣ་ཚོགས་པ་ཉིད་དུ་གནས་པའི་རྟེན་ཡིན་ཞིང་གཅིག་ཉིད་དུ་གནས་པའི་ཡང་དོན་དམ་པར་རྣམ་པ་ཐ་དད་པ་མེད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་གལ་ཏེ་བློ་ལ་དོན་དམ་པའི་རྣམ་པ་ཐ་དད་པ་འདོད་ན། འོ་ན་ནི་གཅིག་ཉིད་མ་ཡིན་པའམ། གཅིག་ ཉིད་ཡིན་ན་དོན་དམ་པར་རྣམ་པ་ཐ་དད་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ།

"如是如是"者，谓由一与多性。"于某自性"者，非于外境亦非于识自性，意谓不住着现相。如何不住，此即将示。
关于"诸法无我"等，非一切皆无即是诸法无我，因若尔则无染净品过失，且如前说世俗道理故。然遍计所执能取所取性空唯自证，此论作者自当下广明。
关于"胜义中由彼种种识，亦成种种事物"等，如初于胜义中一识具种种相，即由如是义生。次则能取识之安立因外境事物亦得成立。如是，若谓如具种种相一识成真实者，于彼识亦不成者，谓于一识亦不成彼种种性，意谓一识无差别亦不成。由"一与"等解说彼义。
如是由许彼现种种性，他许为一性。故若是一性则非种种体性者，谓若非种种自性，由种种体性与一性相违故。然由迷乱力现为种种相。
关于"一多安住"等，谓种种性与一性安住，即彼安立所依，除胜义差别与无差别外，更无余安立，此为其义。其中胜义差别是种种性安住所依，一性安住则是胜义无差别。
若于识许胜义差别，则非一性；若是一性，则无胜义差别。

།དེ་ལྟར་མི་འདོད་ན་རིལ་གཅིག་ཏུ་འགྱུར་རོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར། དེ་ལ་གལ་ཏེ་དོན་དམ་པར་བློ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །དེ་ལྟར་ན་ཅིག་ཅར་སྐྱེ་བ་ལ་སོགས་པའི་སྐྱོན་ཡོད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རང་བཞིན་གཅིག་ཉིད་ཡིན་ན་ གཅིག་གི་སྐྱེ་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཡིན་པར་འགྱུར་རོ།།སོགས་པའི་སྒྲས་ནི་ཅིག་ཅར་དགག་པ་དང་ཐམས་ཅད་ཐམས་ཅད་ལ་ཉེ་བར་སྦྱོར་བར་འགྱུར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་གཅིག་ཉིད་ཡིན་ན་རྣམ་པ་དུ་མ་ཅན་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བློ་གཅིག་ཡིན་ན་རྣམ་པ་དུ་མ་ཅན་དུ་མི་འགྱུར་གྱི་འོན་ཀྱང་བློ་ནི་གཉིས་ ཀྱི་ངོ་བོས་དབེན་པ་རང་རིག་པ་ཙམ་གྱི་བདག་ཉིད་ཅན་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་དགོངས་སོ།།གལ་ཏེ་ཕྱི་རོལ་གྱི་དངོས་པོ་སྣ་ཚོགས་པ་མེད་ཅིང་། བློ་སྣ་ཚོགས་པའི་རྣམ་པ་ཅན་གཅིག་མེད་ན་འོ་ན་ཇི་ལྟར་ཡུལ་དང་དུས་ངེས་པ་ཅན་གྱི་ཕྱི་རོལ་གྱི་གཟུགས་ཉིད་དུ་སྣང་ བ་ཡིན་ཞེས་དེ་སྐད་དུ་འདོགས་པ་ལ།འོན་ཀྱང་གལ་ཏེ་འདི་བདག་དོན་འདོད་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། སྒྲུབ་པ་པོ་འཁྲུལ་པའི་ངོ་བོར་དོན་དུ་མངོན་པར་ཞེན་པ་ལས་དོན་ཞེས་བརྗོད་ཀྱི་དེ་དག་དོན་ཉིད་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། ཀུན་དུ་བརྟགས་པའི་རང་བཞིན་ནི་གཏན་ནས་མེད་པ་ཉིད་ཡོད་པའི་ ཕྱིར་རོ།།འདོད་པ་དེ་ཡང་གང་ཡིན་ཞེ་ན། དེའི་ངོ་བོ་ཅན་མ་ཡིན་པར་འགྱུར་བ་དག་ཀྱང་དེའི་ངོ་བོའི་སྒོ་ནས་གསལ་བ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་པ་ལ། དེའི་ངོ་བོ་ཅན་མ་ཡིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕྱི་རོལ་གྱི་ངོ་བོ་ཅན་མ་ཡིན་པར་གྱུར་པ་དག་ཀྱང་ངོ་། །དེའི་ངོ་བོའི་སྒོ་ནས་ཀྱང་དེའི་ཕྱི་རོལ་གྱི་ངོ་བོའི་སྒོ་ནས་གསལ་ ཞིང་སྣང་བའོ།།དེ་དང་དེའི་དོན་དམ་པར་གནས་པ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཡིན་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེའི་ངོ་བོ་ཅན་མ་ཡིན་པར་སྣང་བ་དེ་དོན་དམ་པར་ཏེ་དངོས་སུ་གནས་པ་ཡིན་ཏེ། སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་ཚད་མ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པ་མ་ཡིན་ཏེ། འདིར་ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་དུ་རྟོགས་པ་ནི་ ཚད་མས་གནོད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་དགོངས་སོ།

为显示若不如是许则成一体，故说"若于胜义识"等。如是则有同时生等过失者，谓若一切自性是一，则一生即是一切生。等字摄同时遮及一切遍一切。
故若是一性则非多相者，谓若是一识则不成多相，然识唯是离二性唯自证自性，此为意趣。
若无外事种种，亦无一识具种种相，则云何现为定处定时外色耶？对此说"然若此执为自义"等。由能成者迷乱性执著为义故说为义，彼等非是义，由遍计自性毕竟无故。
若问彼欲为何？说"非彼体性者亦由彼体性门明显"。"非彼体性"者，谓非外境体性者。"由彼体性门"者，由外境体性门明显显现。
"若彼等胜义住真实"者，谓彼非其体性而现者是胜义即实际安住，由有能成量故。故即非无倒真实，意谓此中悟为外境，由量所害故非真实。

།གང་གི་ཚེ་ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་མཐོང་བ་ནི་འཁྲུལ་པ་ཉིད་ཡིན་པར་རིགས་ཀྱི་མ་འཁྲུལ་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། རིགས་པ་དེ་ལ་མི་སྟོན་མོད་ཀྱི། ཁོ་བོ་ཚད་མས་གནོད་པའི་ལོག་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པས་ནི་སྟོན་པ་འགོག་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ ནོ།།དེ་བས་ན་རབ་རིབ་ཀྱིས་འཁྲུལ་པའི་མིག་ཅན་ལ་སྐྲ་ཤད་དང་སྦྲང་མ་ལ་སོགས་པ་མེད་པ་སྣང་བ་བཞིན་དུ་མ་རིག་པའི་རབ་རིབ་ཀྱིས་ཁྱབ་པའི་མིག་ཅན་ལ་ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་འདི་མེད་ན་ཡང་སྣང་ངོ་ཞེས་དེ་སྐད་དུ་བསྟན་པ་རིགས་པ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་བསྟན་བཅོས་མཛད་པ་དེ་ལྟར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བར་དགོངས་ སོ།།དེ་ལ་དོན་དམ་པར་གནས་པ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། དེའི་ངོ་བོ་ཅན་མ་ཡིན་པ་དག་ཀྱང་དེའི་ངོ་བོ་ཅན་དུ་སྣང་བ་ཚད་མའི་སྟོབས་ལས་འོངས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་འཁྲུལ་པ་ཉིད་མ་ཡིན་གྱི་འོན་ཀྱང་དོན་དམ་པར་ཏེ། དངོས་སུ་ཕྱི་རོལ་གྱི་ངོ་བོར་གནས་པ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པ་ཡིན་པ་ དེ་ལྟར་ན་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་རྟོག་པ་འདིས་དེ་ལ་བདག་གིས་རིགས་པས་འོངས་པའི་དོན་འགོག་པས་ཅི་ཞིག་བྱ།དེ་བས་ན་ཇི་ལྟར་རིགས་པ་ཉིད་དུ་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པ་སྟོན་པར་འགྱུར་བ་ཞེས་བྱ་བར་དགོངས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་རྣམ་པ་གཞན་ཡིན་ནོ། །དེ་བདག་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་འདིའི་རྣམ་པར་འགྲེལ་པ་ནི་ རགས་པའི་རྣམ་པ་དེ་ལྟ་བུ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ།།ཚོགས་པ་ལ་ཡང་དེའི་ངོ་བོ་གཅིག་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རགས་པའི་ངོ་བོའོ། །རྡུལ་ཕྲ་རབ་གཞན་དང་འདྲེས་ན་ཡང་རྡུལ་ཕྲ་རབ་རྣམས་ཀྱི་རྡུལ་ཕྲ་རབ་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉམས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ཚོགས་པ་ན་ཡང་དེ་དག་རྡུལ་ཕྲ་རབ་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་ན་ རགས་པའི་རྣམ་པ་ཅན་གྱི་ཤེས་པའི་རྡུལ་ཕྲ་རབ་ཡུལ་མ་ཡིན་པ་དེ་ལྟར་ན་འཁྲུལ་པ་མེད་པའི་སེམས་ཀྱིས་ངེས་པར་མི་ནུས་ཏེ།རྣམ་པ་གཞན་རྟོགས་པས་རྣམ་པ་གཞན་འཛིན་པ་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་ཐལ་ཆེས་པར་འགྱུར་རོ། །མི་མཁས་པ་གང་དག་རགས་པའི་རྣམ་པ་ ཕྱི་དང་ནང་དུ་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ཞིང་དེ་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཡུལ་མ་ཡིན་ཏེ།རྡུལ་ཕྲ་རབ་ཤིན་ཏུ་ཉེ་བར་གནས་པ་ཡུལ་མ་ཆད་པར་གནས་པ་རྡུལ་ཕྲ་རབ་གཞན་གྱིས་བསྐོར་བ་མངོན་སུམ་གྱི་ཡུལ་ཡིན་ནོ། །རྡུལ་ཕྲ་རབ་དེ་དག་ཀྱང་ཕན་ཚུན་འདྲེས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། འདྲེས་པ་ནི་གཉི་ག་ལྟར་ ཡང་མི་རུང་བའི་ཕྱིར་རོ།།ཕྱོགས་གཅིག་གིས་འདུ་ན་ནི་ཆ་ཅན་དུ་འགྱུར་ལ། བདག་ཉིད་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཡིན་ན་ནི་གོང་བུ་རྡུལ་ཕྲན་ཙམ་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ། །དེ་བས་ན་ཤིན་ཏུ་འདབ་ཉེ་བར་གནས་པ་རིགས་མི་མཐུན་པས་ཆོད་པ་རྡུལ་ཕྲ་རབ་བར་དང་བཅས་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ།

当见外境是迷乱而非无迷乱时，虽不显示彼理，然我以量所害之颠倒分别遮破能显。故如眼翳迷乱者现无发丝蚊蝇等，如是为无明翳所覆者虽无外境亦现，由显示如是理应故，论师如是说，此为意趣。
关于"彼胜义住真实"，非彼体性者亦现为彼体性，由量力所生者非是迷乱，然胜义即实际住为外境体性真实无倒，如是此倒执于彼遮我由理所得义何为？故如何成非如理显示，此为意趣，此是异门。
"彼自性"之解释即"如是粗相"。"聚中亦无彼一体性"者，谓粗体性。极微与他合时，诸极微之极微体性不坏，聚时彼等仍是极微体性，则具粗相识非极微境，如是无迷心不能决定，由异相解不能取异相故。若不尔则太过。
诸愚者谓粗相非内外转亦非识境，极微极近住无间处所，为他极微所围是现量境。彼等极微亦非互相和合，由二俱不应故。若一分合则成有分，若一切自性则成团块唯极微量。故唯极近住为异类所隔具间隙极微。

།གང་ཡང་ཤིན་ཏུ་བརྟན་ པོར་འདུས་པ་རགས་པའི་རྣམ་པར་སྣང་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་འཁྲུལ་པ་ཡིན་ཏེ།བར་ཆད་ཕྲ་བས་ཆོད་པར་མི་ནུས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ་དེས་དེ་སྐད་དུ་བརྗོད་པའི་རྒོལ་བ་ནི་རྨོངས་པའི་བློ་ཅན་ཡིན་ཏེ། རང་གི་ཚིག་ཉིད་ཀྱིས་རང་གི་ཚིག་ལ་བི་ཊམ་པ་ཡ་ཏི་ཅོ་འདྲི་བར་བྱེད་དེ་འཁྲུལ་པར་བྱེད་དོ། །གལ་ཏེ་རྡུལ་ཕྲ་ རབ་འཛིན་པར་བྱེད་པ་ཉིད་དུ་འདོད་པའི་ཤེས་པ་ལ་རགས་པའི་རྣམ་པ་སྣང་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་འཁྲུལ་པ་ཡིན་ན།ཅི་ལྟར་དེའི་རྣམ་པ་ཅན་གྱི་ཤེས་པའི་རྡུལ་ཕྲ་རབ་ཡུལ་ཡིན། གཞན་གྱི་རྣམ་པ་ཅན་གྱི་ཤེས་པའི་རྣམ་པ་གཞན་ཡུལ་མ་ཡིན་ཏེ། ཐལ་ཆེས་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བཤད་ཟིན་ཏོ། །རྡུལ་ཕྲ་རབ་ཀྱི་ རྣམ་པ་ཅན་གྱི་ཤེས་པ་ནི་ཚུ་རོལ་མ་མཐོང་བ་འགའ་ཞིག་གིས་ཀྱང་ཡང་དག་པར་རིག་པ་མ་ཡིན་ནོ།།དེ་བས་ན་རྡུལ་ཕྲ་རབ་མངོན་སུམ་གྱི་ཡུལ་མ་ཡིན་ཞིང་རྗེས་སུ་དཔག་པའི་ཡུལ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལ་འབྲས་བུ་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལྡོག་པའི་རྟགས་ལས་བརྟག་པར་བྱ་ བ་ཡིན་ནོ།།གཞན་དག་དེ་ཡང་ནང་གི་བག་ཆགས་ཀྱི་བྱས་པ་ཡིན་པར་སྨྲ་བ་དེ་ལྟར་ན་དེ་ཡང་དེའི་རྟགས་མ་ཡིན་ནོ། །འགྱུར་བར་ནི་འདོད་མོད་ཀྱི་མངོན་སུམ་དུ་འདོད་པའི་རགས་བའི་རྣམ་པ་ནི་གཅིག་དང་དུ་མས་དཔྱད་མི་བཟོད་པའི་ཕྱིར་དོན་དམ་པར་མེད་པ་ཉིད་ཡིན་པ་ནི་བླ་སྟེ། རྡུལ་ཕྲ་རབ་ཀྱི་ངོ་བོ་འདི་ ཇི་སྐད་དུ་བཤད་པའི་རྣམ་པས་ཤིན་ཏུ་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་རེ་ཞིག་སྤོང་བར་མི་ནུས་ཤིང་དེ་ལ་གནོད་པ་ཅན་གྱི་ཚད་མ་འཇུག་པ་མ་ཡིན་ཏེ།དེ་ནི་ཆ་མེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་གཅིག་གི་རང་བཞིན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་དེ་ལ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཡང་མེད་དོ་སྙམ་ན། དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བར་འགྱུར་ རོ།།དེ་ལྟར་ན་ཡང་ཐེ་ཚོམ་མེད་པར་ཐམས་ཅད་དུ་ཆོས་རྣམས་བདག་མེད་པར་མ་བསྟན་པར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། འདིར་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། དེ་སྐད་དུ་སྨྲ་བ་དེས་ཀྱང་གདོན་མི་ཟ་བར་རྡུལ་ཕྲ་རབ་ལུས་ཅན་ཉིད་དུ་འདོད་པར་བྱ་སྟེ། ལུས་ཅན་མ་ཡིན་པ་ནི་རྡུལ་ཕྲ་རབ་ཉིད་དུ་མི་རུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་ སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བ་དག་ལ་ཡང་རྡུལ་ཕྲ་རབ་ཉིད་དུ་ཅིའི་ཕྱིར་རྟོག་པར་མི་བྱེད།ལུས་ཅན་ཡིན་ན་ནི་གདོན་མི་ཟ་བར་ཕྱོགས་དང་ཆ་ཐ་དད་པར་འགྱུར་ཏེ། ཕྱོགས་དང་ཆ་ཐ་དད་པ་དང་བྲལ་བ་ཡང་རྣམ་པར་ཤེས་པ་བཞིན་དུ་ལུས་ཅན་ཉིད་དུ་མི་རུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཕྱོགས་དང་ཆ་ཐ་དད་པ་ཉིད་ཡིན་ན་ ཡང་ཆ་དང་བཅས་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ།།དེའི་ཕྱིར་གཅིག་དང་དུ་མས་དཔྱད་མི་བཟོད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རགས་པ་བཞིན་དུ་རྡུལ་ཕྲ་རབ་ལ་ཡང་གནོད་པར་འགྱུར་རོ།

若极坚固聚现为粗相者是迷乱，由不能为细间隔所隔故。如是说者是愚痴知者，以自语破自语而生疑惑迷乱。
若许取极微之识现粗相是迷乱，云何彼相识以极微为境？已说异相识不能以异相为境，因太过故。具极微相识亦非此岸凡夫所能如实了知。
故极微非现量境亦非比量境，应由果识返转相推度。若他说此亦是内习气所作，则彼亦非其相。虽许变异，然所许现量粗相由一多观察不堪，故胜义中无，尚可；然如前所说相极隐蔽之极微体性，暂不能遮且无能害量行，由无分故是一性故。
若谓于彼亦无能立，则正因此成疑。若尔则不能无疑普示诸法无我耶？此中当说：如是说者亦必须许极微是有质碍，由无质碍不应是极微故。若不尔，于心心所何不计为极微？
若是有质碍则必有方分差别，由离方分差别如识不应是有质碍故。若有方分差别则是有分。故由一多观察不堪故，如粗相于极微亦有能害。

།འདི་ཡང་སློབ་དཔོན་དབྱིག་གཉེན་ལ་སོགས་པ་མཐུ་ཆེ་བ་རྣམས་ཀྱིས་ཟིལ་གྱིས་མནན་པ་དེའི་ཕྱིར་ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ནང་གི་ ཡོངས་གཅོད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་རེ་ཞིག་ངོ་བོ་ཉིད་རྣམ་པར་ཕྱེ་ནས་སྟོན་པར་བྱེད་དོ།།ཆ་འདི་གང་ལས་གཞན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ནང་དུ་སྣང་བའི་འཛིན་པའི་རྣམ་པ་ལས་གཞན་ནི་སྔོན་པོ་དང་སེར་པོ་ལ་སོགས་པའོ། །བྱིས་པ་སྨོས་པ་ནི་འཁྲུལ་པ་དག་ཁོ་ན་ལ་དེ་ལྟར་སྣང་བའི་ཕྱིར་རོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་ དཔའ་ཆོས་རྣམས་བདག་མེད་པར་མཁྱེན་པས་ནི་གཉིས་ཀྱིས་དབེན་པ་རང་རིག་པ་ཙམ་ཁོ་ན་མཁྱེན་ཏོ།།ནང་དང་ཕྱི་རོལ་དུ་སྣང་བའི་རྣམ་པ་འདིས་ཀྱང་ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་ཡོད་པ་དང་མེད་ཀྱང་རུང་སྟེ། བློ་ངོ་བོ་གཉིས་པ་ཅན་ཉིད་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ན་ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་ཡོད་ན་ཡང་ཤེས་པ་རྣམ་པ་དང་བཅས་པ་ཁས་བླང་ བར་བྱ་སྟེ།རྣམ་པ་མེད་པས་འཛིན་པ་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་མེད་ན་ཡང་ཤེས་པ་ཉིད་དེའི་རྣམ་པར་སྐྱེ་བ་དེ་ལྟར་ན་གསལ་བ་ཁོ་ནར་ངོ་བོ་ཉིད་གཉིས་པ་ཅན་ཡིན་ནོ། །འོན་ཀྱང་ངོ་བོ་ཉིད་གཉིས་པ་ཅན་གྱི་ཤེས་པ་དེ་ཡང་བདེན་པ་མ་ཡིན་པར་འཁྲུལ་པའི་དབང་གིས་རྣམ་པར་གཞག་པ་ཡིན་ཏེ། ཇི་ལྟར་མངོན་པར་ཞེན་པ་བཞིན་དུ་ཐ་སྙད་ལ་དངོས་པོར་རྣམ་པར་གཞག་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་མ་ཡིན་ན་ཇི་ལྟར་ན་བློ་གཅིག་ལ་ངོ་བོ་གཉིས་བདེན་པར་འགྱུར། དེ་ཉིད་བསྟན་པའི་ཕྱིར་བློ་གཅིག་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་ཡོད་ན་ཡང་བློ་ངོ་བོ་གཉིས་པ་ཅན་ཡིན་གྱི་ཞེས་བཤད་པ གང་ཡིན་པ་དེ་བསྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ།།རྣམ་པ་མེད་པར་སྨྲ་བའི་ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པ་ལ་ཅི་སྟེ་གང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་པ་ལ། འདིའི་ཤེས་པ་འདི་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཟུང་བར་འདོད་པས་སྔོན་པོ་དང་སེར་པོ་འདིའི་ཤེས་པ་འདི་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་རོ། །དེ་ཡང་ནང་དུ་འདུས་པ་ན་གཞན་ འདྲ་བ་ཅིག་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ།སྣང་བའི་རྣམ་པ་སྟེ་ཇི་སྐད་དུ་བཤད་པའི་རྣམ་པས་ནང་དུ་འདུས་པ་སྟེ་ཤེས་པའི་བདག་ཉིད་དུ་གནས་པ་ནའོ། །གཞན་ནི་དེ་ལས་གཞན་པའོ། །འདྲ་བར་བྱེད་པ་ནི་ཤེས་པ་ལ་གཟུགས་བརྙན་འཇོག་པར་བྱེད་པ་སྟེ། གཟུགས་དང་གཟུགས་བརྙན་འདྲ་བ་འཇོག་ པ་དང་འཇོག་པར་བྱེད་པ་གཉིས་ཡང་དག་པར་མྱོང་བ་མེད་བའི་ཕྱིར་རོ།

此亦为世亲论师等大德所摧伏，故外境非有。以"内遍知"等，先分别自性而显示。
"此分位外何者"者，谓内现执取相外之青黄等。言"凡夫"者，由唯迷者如是显现故。菩萨通达诸法无我者，唯证离二唯自证。
由此内外显现相，不论外境有无，识皆是二性。如是若有外境亦应许识有相，由无相不能取故。若无外境，识亦生为彼相，如是唯明了而有二性。
然二性识亦非真实，由迷乱力安立，如执著安立世俗事物故。若不尔，云何一识有二真实体性？为显此故说"于一识"等。为成立"若有外境识亦二性"之说故。
对无相论者执著外境，说"何者"等。"此之识此"者，谓由所取欲说此青黄之识是此。"彼内摄时无有似他"者，谓显现相，如前所说相内摄即住识自性时。"他"谓彼外。"相似"谓于识安立影像，由无真实经验能立所立二者色与影像相似故。

།དེ་ལ་འདི་ལྟར་འགྱུར་ཏེ་གལ་ཏེ་ཤེས་པ་གཅིག་ལ་རྣམ་པ་གཉིས་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དུ་འགལ་བ་ཡིན་ན། འོ་ན་རྣམ་པ་དེ་དག་ལས་གང་ཡང་རུང་བ་བདེན་པར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར་ཤེས་པ་བདག་ཉིད་གཅིག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ སོ།།འོ་ན་གལ་ཏེ་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པ་གཉིས་ཀྱང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ན་ཤེས་པ་གང་ཡིན་པ་དེའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དུ་འགྱུར་བ་གཞན་ཅི་ཞིག་ལུས་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པའི་རྣམ་པ་མ་གཏོགས་པའི་ངོ་བོ་གཞན་ནི་ཚུ་རོལ་མཐོང་བ་རྣམས་ཀྱིས་ཡང་དག་པར་མྱོང་བ་མེད་དོ། །ཡང་དག་པར་མྱོང་ན་ཡང་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་མཐོང་བ་ ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ།།དེ་ལྟར་ན་ལུས་ཅན་དག་འབད་རྩོལ་མེད་པར་གྲོལ་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་ནི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ལས་ཀྱང་ངེས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །འདི་ལྟར་རེ་ཞིག་རང་བཞིན་གྱི་རྟགས་ལས་སྐྱེས་པའི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ནི་དེ་ལ་སྲིད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེའི་རང་བཞིན་ཉིད་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ རོ།།འབྲས་བུའི་རྟགས་ལས་སྐྱེས་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། ངོ་བོ་གཉིས་སུ་མེད་པ་དང་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་དངོས་བོ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་མངོན་སུམ་དང་མི་དམིགས་པ་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །འབྲས་བུ་ལྡོག་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་གྱི་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་གྲུབ་པ་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། འབྲས་བུ་ཉིད་མ་གྲུབ་པའི་ ཕྱིར་རོ།།དེ་ལྟར་ན་རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པའི་གཉིས་སུ་མེད་པ་དེ་ཁོ་ན་འབྲས་བུར་འགྱུར་བ་ཞིག་ན་དེ་ཡང་ཚད་མས་གྲུབ་པ་མ་ཡིན་ནོ། །གཉིས་སུ་སྣང་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་རི་བོང་གི་རྭ་དང་འདྲ་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་འབྲས་བུ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། འདིར་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ་རྨོངས་པས་གཉིས་མི་ཤེས་པ་དག་གིས་འདི་བརྗོད་པ་ ཡིན་ཏེ།འདི་ལྟར་འཛིན་པའི་སྒྲས་ནང་རྟོགས་པའི་ངོ་བོ་དགའ་བ་དང་མི་དགའ་བ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པ་དུ་མར་འབྱུང་བ་ཅན་རང་རིག་པར་མི་བརྗོད་ན། གང་གིས་ན་དེ་ཡང་མེད་པར་འགྱུར། འོན་ཀྱང་དེ་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལས་ཕྱི་རོལ་བཞིན་དུ་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པར་སྣང་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་གཅིག་དང་དུ་མས་ དཔྱད་མི་བཟོད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་མ་ཡིན་ནོ།།དེ་བས་ན་རེ་ཞིག་དོན་དམ་པར་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་གཟུང་བ་ཐ་དད་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་མེད་པའི་ཕྱིར་དེ་ལ་ལྟོས་ནས་རབ་ཏུ་བརྟགས་པའི་རྟོགས་པའི་ངོ་བོའི་གཟུང་བ་འདིའི་འཛིན་པའི་ངོ་བོ་འདི་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་འཛིན་པ་དེ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བརྗོད་ དེ།བྱེད་པ་པོ་དང་ལས་ཕན་ཚུན་ལྟོས་པས་རབ་ཏུ་བརྟགས་པ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཕན་ཚུན་ལྟོས་ནས་དེ་དག་རྣམ་པར་གཞག་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། །རྟོགས་པའི་ངོ་བོ་རང་རིག་པ་ཙམ་ཡང་འཛིན་པའི་སྒྲས་བརྗོད་པ་མ་ཡིན་ནོ།

于此如是，若一识二相真实相违，则彼二相随一应成真实。为此说"识一自性"等。
若所取能取二者亦无，则此识真实性何所余？除所取能取相外，余体凡夫无真实经验。若真实经验则应成见真实。如是有情无需功用而解脱。此亦非由比量决定。
如是，首先不可能由自性相比量，由彼自性即所证故。亦非由果相比量，由无二性及因果事能立现量与不可得性未成故。具果返相之因果亦非有，由果itself未成故。
如是瑜伽行无二真实若成为果，彼亦非量所成。二相所显如兔角故非是果者。此中当说：此是愚者不知二者所说。
如是若不说执取声表内了知体具多相如喜不喜等自证，则彼亦应成无。然如外于识，青等显现，由一多观察不堪故非真实。
故胜义中无异识所取，由彼无故，依彼遍计了知体之所取，此能取体是彼能取，如是能取亦无。由作者业互依遍计故。正因此故说"互依安立彼等故"。了知体唯自证亦非能取声所诠。

།རྟོགས་པའི་ངོ་བོ་ནི་ཕན་ཚུན་ལྟོས་ནས་རབ་ཏུ་ བརྟགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ།རང་གི་རྒྱུ་ཉིད་ལས་དེ་དེ་ལྟར་སྐྱེས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །རྟོགས་པའི་ངོ་བོ་དེ་ཉིད་རང་རིག་པ་ཙམ་དུ་གནས་སོ། །ཇི་སྐད་དུ་བཤད་པའི་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པ་དང་བྲལ་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་གཉིས་མེད་པ་ཞེས་བརྗོད་དོ། །དེ་སྐད་དུ་ཡང་། སྔོ་དང་སེར་སོགས་རྣམ་ཤེས་ལས། །ཕྱི་རོལ་ བཞིན་དུ་སྣང་འགྱུར་བ།།དེ་བདེན་མ་ཡིན་དེ་ཕྱིར་ཕྱི། །དེ་ཉིད་དུ་ནི་མེད་ཅེས་བྱ། །དེ་ལྟོས་བྱེད་པ་པོའི་ངོ་བོ། །རིག་པར་འདོད་པ་གང་ཡིན་པ། །དེ་ཡང་དེ་ཉིད་མིན་དེའི་ཕྱིར། །མྱོང་བ་གཉིས་མེད་ཅེས་ངེས་འགྱུར། །ཞེས་བཤད་དོ། །རྟོགས་པའི་ངོ་བོ་ཡང་རང་རིག་པའི་མངོན་སུམ་གྱིས་གྲུབ་པ་ན་ ཐམས་ཅད་ཀྱིས་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་མཐོང་བའི་ཐལ་བ་མེད་དོ།།འདི་ལྟར་རྟོགས་པའི་ངོ་བོ་དེ་ལ་ཆ་མེད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་གཟུང་དུ་ཟིན་ཀྱང་འཁྲུལ་པའི་ས་བོན་དང་རྗེས་སུ་འབྲེལ་པའི་ཕྱིར། ཇི་ལྟར་རྟོགས་པ་བཞིན་དུ་གཉིས་མེད་པའི་ངེས་པ་སྐྱེ་བར་མི་འགྱུར་རོ། །དེ་བས་ན་གཉིས་མེད་པའི་ངོ་བོ་བཟུང་དུ་ཟིན་ ཀྱང་མ་བཟུང་བ་དང་འདྲ་བ་ཡིན་ནོ།།འདི་ཙམ་གྱིས་རྟོགས་པའི་ངོ་བོ་ཡང་སྤྱིར་ཆོས་ཅན་ཙམ་དུ་མ་གྲུབ་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ན་ཆོས་ཅན་རྟོགས་པའི་ཁྱད་པར་ནི་གཉིས་དང་གཉིས་མེད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་ལ། བྱེ་བྲག་གི་ངོ་བོར་ངེས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར། ཆོས་ཅན་ཙམ་ཡང་ངེས་པ་མེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ སེམས་དང་བཅས་པས་བརྗོད་པར་ནུས་པ་མ་ཡིན་ནོ།།དེ་ལྟར་ན་སྒྲ་ལ་སོགས་པ་ལ་ཡང་སྤྱིར་ཆོས་ཅན་གྲུབ་པ་ལ་སྐད་ཅིག་མ་དང་། སྐད་ཅིག་མ་མ་ཡིན་པའི་ཁྱད་པར་གྱི་སྒོ་ནས་བརྩད་པ་ན་ཕྱིས་རྗེས་སུ་དཔག་པ་འཇུག་པར་འགྱུར་རོ། །རྗེས་སུ་དཔག་པ་ལས་སྔར་སྐད་ཅིག་མ་ལ་སོགས་པའི་ངོ་བོའི་ཁྱད་ པར་མ་གྲུབ་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཆོས་ཅན་ཙམ་ཡང་མ་གྲུབ་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བརྗོད་པར་མི་ནུས་ན།གང་ལས་གཞི་མ་གྲུབ་པའི་གཏན་ཚིགས་སུ་འགྱུར། རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཐམས་ཅད་ལ་ཡང་སྤྱིར་ཆོས་ཅན་གྲུབ་པར་འདོད་པར་བྱའོ། །དེ་ལྟར་ཡིན་ན་རྩོད་པའི་གཞིར་གྱུར་པའི་ཆོས་ཀྱང་། གང་གི་ཚེ་ཆོས་ ཅན་ངེས་པའི་དུས་ཉིད་ན་ངེས་པར་འགྱུར་བ་དེའི་ཚེ་ཚུལ་གསུམ་པའི་རྟགས་དོན་དུ་གཉེར་བ་དོན་མེད་པར་འགྱུར་རོ།།དེའི་ཕྱིར་འདིར་ཡང་སྤྱིར་དགའ་བ་ལ་སོགས་པ་དང་ལྡན་པའི་ཆོས་ཅན་རྟོགས་པ་མངོན་སུམ་གྱིས་རབ་ཏུ་གྲུབ་མོད་ཀྱི་འཁྲུལ་པ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་གཉིས་མེད་པའི་ངོ་བོ་མ་ངེས་ན་ཡང་དེ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་ པའི་ཕྱིར་རྗེས་སུ་དཔག་པ་འཇུག་པར་འགྱུར་རོ།།སྦྱོར་བ་ཡང་གང་ཞིག་གང་གི་ངོ་བོ་ལ་གནོད་པ་དེ་ནི་དེའི་ངོ་བོས་དབེན་པ་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་གྲང་བའི་ངོ་བོ་ལ་གནོད་པ་དྲོ་བ་གྲང་བའི་རང་བཞིན་གྱིས་དབེན་པ་ཡིན་པ་ལྟ་བུའོ།

了知体非互依遍计，由从自因如是生故。了知体即住于唯自证。由离如前所说所取能取故，说为无二。如是说：
"青与黄等于识中，
如外境般而显现，
彼非真实故说外，
真实中无彼体性。
依彼作者之体性，
欲知彼为能取者，
彼亦非真故定成，
经验即是无二性。"
了知体虽由自证现量成立，然无一切见真实之过。如是，了知体虽无分，然由与迷乱种子相应故，如所了知不生无二决定。故无二体虽取亦同未取。
仅此不能说了知体总未成立为有法。如是有法了知差别即是二与无二体性，由别体未定故，不能说总有法亦未定。
如是于声等，总有法成就后，由刹那非刹那差别门争论时，后起比量。不能说由比量前未成刹那等体性差别故总有法亦未成，否则何成所依不成因？一切比量皆应许总有法成立。
若尔，争论所依之法，若于有法决定时即决定，则求三相因成无义。故此中虽总具喜等有法了知由现量成就，然由有迷乱故，虽无二体未定，为证彼故比量得起。
其比量为：若某法于某体性有能害，则离彼体性，如寒性有能害之暖离寒自性。

།རྟོགས་པའི་ངོ་བོ་ཡང་ཇི་སྐད་དུ་བཤད་པའི་རྣམ་པས་གཉིས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ལ་གནོད་པ་ ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་འགལ་བ་དམིགས་པའོ།།དེ་བས་ན་རང་རིག་པ་ཉིད་ཙམ་ཇི་སྐད་དུ་བཤད་པའི་གཉིས་ཀྱིས་དབེན་པའི་ཆོས་རྣམས་བདག་མེད་པ་ཡིན་གྱི་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་གནས་སོ། །འཕགས་པ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ ལ་སོགས་པ་དེ་དང་དེར་ཆོས་རྣམས་གཅིག་དང་དུ་མའི་ངོ་བོ་འགོག་པར་སྟོན་པ་དང་།དེ་བཞིན་དུ་སྐྱེ་བ་ལ་སོགས་པ་འགོག་པར་བྱེད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཡང་ཀུན་དུ་བརྟགས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་བཟུང་ནས་ཡིན་གྱི་གཞན་གྱི་དབང་གི་ངོ་བོ་གཉིས་མེད་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ན་གཉིས་སུ་སྣང་བའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ ཁོ་ནས་སྐྱེ་བ་ལ་སོགས་པའི་བྱེ་བྲག་བྱེད་ཀྱི་རང་རིག་པ་ཙམ་གྱིས་ནི་མ་ཡིན་ནོ།།གཉིས་སུ་སྣང་བ་ཡང་བརྫུན་པ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དེས་རྣམ་པར་གཞག་པའི་ངོ་བོ་ཡང་བརྫུན་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །དེ་ཉིད་རྒྱས་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་དེ་ནི་བསླད་པ་ཉིད་ཡིན་ན་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །གཟུགས་དང་ ཚོར་བ་ལ་སོགས་པ་ཡུལ་དང་ཡུལ་ཅན་གྱི་རྣམ་པའི་རྟེན་གྱི་སྒོ་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཟུགས་ཡུལ་གྱི་རྣམ་པར་གཞག་ཅིང་།ཚོར་བ་ལ་སོགས་པ་ཡུལ་ཅན་གྱི་རྣམ་པར་རོ། །གང་གིས་དམིགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྒྲོ་བཏགས་པའི་བྱེད་པ་པོའི་ངོ་བོས་སོ། །གང་དམིགས་པས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕྱི་རོལ་བཞིན་དུ་ སྣང་བར་འགྱུར་བ་བཟུང་བའོ།།དེའི་ཚེ་སྐྱེ་བ་ལ་སོགས་པ་དམིགས་པའི་རྟེན་ཅན་མ་ཡིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་གང་གི་ཚེ་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པའི་རྣམ་པར་འཁྲུལ་པ་ཡིན་པ་དེའི་ཚེ་དེ་ལྟ་བུར་གྱུར་པའི་སྐྱེ་བ་ལ་སོགས་པ་དམིགས་པའི་རྟེན་ཅན་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །འདིས་ནི་བརྟགས་པ་ཉིད་མེད་པར་བསྟན་ཏོ། ། རྣམ་པར་ཤེས་པར་བྱེད་པས་ན་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་འཛིན་པ་ཉིད་དུ་སྒྲོ་བཏགས་པའི་མཚན་ཉིད་བསྟན་ཏོ། །གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ཅུང་ཟད་ཡུལ་དུ་གྱུར་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་གཞིག་ཅིང་གཞོམ་དུ་རུང་བས་ན་གཟུགས་སོ། །མཉན་པར་བྱ་བ་ཡིན་པས་ན་སྒྲའོ། །འདིས་ནི་གཟུང་བ་ཉིད་དུ སྒྲོ་བཏགས་པའི་མཚན་ཉིད་བསྟན་ཏོ།།གཟུང་བ་དང་འཛིན་པའི་རྣམ་པ་ལས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པའི་རྣམ་པ་ལས་བཟློག་པ་སྟེ། གཟུང་བ་དང་འཛིན་པའི་འབྲེལ་པས་དབེན་པའི་མཚན་ཉིད་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །གཟུང་བའམ་འཛིན་པ་དང་འབྲེལ་པས་མཚོན་པར་བྱ་བ་རྣམ་པར་གཞག་པ་ཡིན་པས་ན། མཚན་ཉིད་ཡིན་ཏེ་རྣམ་པ་གཞན་དུ་གཞག་པར་མི་ནུས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ།

了知体如前所说相于二体性有能害，此为遍充相违所见。故唯自证如前所说离二之诸法无我，非一切事物。
圣般若波罗蜜多等诸处显示遮遣诸法一多体性，如是遮遣生等者，皆是执取遍计自性，非依他起无二体性。如是唯由二相显现识作生等差别，非由唯自证。二相显现亦是虚妄故，由彼安立体性亦是虚妄。为广说此故说"彼虽染污"等。
"色受等境与有境相依门"者，谓色安立为境相，受等为有境相。"由何所缘"者，谓由遍计作者体。"由所缘"者，谓如外显现所取。"尔时生等非所缘依"者，谓当执取能取相迷乱时，如是生等无所缘依，此为其义。此显无遍计性。
"由能了别故名识"等，显示遍计为能取相之相。"色等少分为境"者，可破可坏故名色，可闻故名声。此显示遍计为所取相之相。
"从所取能取相"者，谓离所取能取相，即离所取能取关系之相无有。由所取或能取关系所表征安立故为相，由不能异相安立故。

།དེ་བས་ན་མཚན་ཉིད་དེ་རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཤེས་པ་གཞན་གྱིས་མཚོན་པར་བྱ་བ་རྣམ་པར་གཞག་པར་བྱ་བའི་ངོ་བོ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་མཚན་ཉིད་དེ། དེ་ལྟ་བུར་གྱུར་པའི་རང་བཞིན་དེས་སྟོང་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། ། དེ་རང་རིག་པའི་ངོ་བོས་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། ཤེས་པ་གཞན་གྱིས་མཚོན་པར་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་རོ། །མཆེད་པར་བྱེད་པས་ན་ཞེས་བྱ་བས་ནི་སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བ་རྣམས་ཀྱི་སྐྱེ་བ་མཆེད་པར་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ཉོན་མོངས་པ་ཅན་མ་ཡིན་པའི་མི་ཤེས་པ་ནི་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པར་མངོན་པར་ཞེན པའོ།།ཅིའི་ཕྱིར་ཡུལ་ངེས་པ་ལ་སོགས་པའི་སྒོ་ནས་འཇུག་པར་འགྱུར་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་ལ་ལྟོས་པ་མེད་པ་ཡིན་ན་ཡུལ་དང་དུས་ལ་སོགས་པ་ཐམས་ཅད་དུ་རྣམ་པར་རིག་པ་ཐོབ་པོ་སྙམ་དུ་སེམས་སོ། །སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བ་དང་མཚུངས་པའི་ངོ་བོ་ཅན་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་ བྱ་བ་ནི་ཕྱིས་འབྱུང་བའི་ངང་ཚུལ་ཅན་གྱི་སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བ་རྣམས་རིགས་མཐུན་པ་ནི་སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བ་དང་མཚུངས་པ་སྟེ།རང་གི་རྒྱུད་ལ་རག་ལས་པ་སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བའི་སྐད་ཅིག་མ་སྔ་མའོ། །ས་བོན་གང་ལ་དེའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡོད་པ་དེ་ལ་དེ་སྐད་ཅེས་བྱའོ། །དེ་ སྐད་དུ་ས་བོན་ཞེས་བྱ་བ་གཞན་ཅུང་ཟད་ཀྱང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་གྱི་འོན་ཀྱང་རྟོགས་པའི་ངོ་བོ་ཁྱད་པར་ཅན་སྔ་མ་སྔ་མ་ཉིད་ཡིན་པ་དེ་བས་ན་རང་རིག་པ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར།འདི་འདི་ཞེས་བསྟན་པར་མི་ནུས་སོ་ཞེས་བཤད་པར་འགྱུར་རོ། །གལ་ཏེ་བསྟན་པར་མི་ནུས་པའི་རང་བཞིན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། འདི་ འདི་ཞེས་བསྟན་པར་མི་ནུས་སོ་ཞེས་སྨྲ་བས་དེ་དཔྱད་པར་མི་ནུས་པའི་རང་བཞིན་ཉིད་ཡིན་པར་ཁས་བླངས་པ་ཡིན་ཏེ།དཔྱད་པར་ནུས་པའི་རང་བཞིན་ཉིད་ཡིན་ན་ནི་ཇི་ལྟར་སྟོན་པར་མི་འགྱུར། བསྟན་པར་མི་ནུས་པའི་རང་བཞིན་དེ་ཇི་ལྟར་ཡོད་པ་མ་ཡིན། ཡོད་པ་རྣམ་པར་གཞག་པ་ཡང་བསྟན་པ་སྔོན་དུ་སོང་ བ་ཅན་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བསམས་པའོ།།གལ་ཏེ་དེ་མེད་པར་འགྱུར་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གྲུབ་པའི་མཐའ་སྨྲ་བའིའོ། །འདི་སྐད་དུ་སྟོན་པར་འགྱུར་ཏེ་བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་སོ་སོ་རང་གིས་རིག་པ་ནི་འདི་ཉིད་དུ་བསྟན་པར་ནུས་པ་ཅན་ནམ་ཐ་སྙད་དུ་འོས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི་དེ་ཙམ་དུ་མེད་པ་མ་ཡིན་ནོ། ། འཁྲུལ་པའི་ས་བོན་ཡང་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཉིད་སྔོན་དུ་སོང་བ་ཅན་ཡིན་ལ་དེ་མེད་ན་རྟོགས་པ་ཡང་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་བས་ན་རང་རིག་པ་ཙམ་ཡང་མེད་པའི་ཕྱིར་དང་ཕྱི་རོལ་ཡང་ཤིན་ཏུ་མེད་པའི་ཕྱིར་དང་འདི་ཐམས་ཅད་ནི་རི་བོང་གི་རྭ་དང་འདྲ་བར་འགྱུར་རོ།

故说"彼相自性空故"者，谓由他识所表征安立之体性为相，彼如是自性空故，此为其义。非由自证体性，由不能为他识所表故。
"由能生长故"者，谓能生长心心所之生长，此为其义。无染污无明即执著所取能取。
若问"何故由境决定等门转"者，谓若不待外境，则思维一切境时处等皆得了知。"由与心心所同体性故"者，谓后起自性心心所同类即与心心所相同，即依自相续心心所前刹那。种子有彼体性者即名为彼。
如是说种子非别有少许，然唯前前了知体殊胜性，故由是自证故，不能指示此此。若谓"不能指示自性"等，由说不能指示此此，即许彼为不可观察自性。若是可观察自性，岂不能显示？不能指示自性如何非有？有之安立亦必先有显示故，此为所思。
"若彼成无"者，是宗论师语。此将显示：乐等自证于此不能指示或不堪言说，然非全无。迷乱种子亦以识为先，彼若无则了知亦无。故由唯自证亦无故，及外境极无故，此一切如兔角。

།གང་གི་ཚེ་དེ་ལྟ་ཡིན་པ དེའི་ཚེ་མེད་པར་ཁྱད་པར་མེད་པའི་ཕྱིར་ཇི་ལྟར་རྨི་ལམ་ན་དམིགས་པའི་སྐྱེས་བུ་རྣམས་ཀྱི་རྨི་ལམ་ན་གང་འགའ་ཞིག་སྐྱེ་བ་དང་འཆི་བར་དམིགས་པ་དང་།དེ་བཞིན་དུ་གཞན་དག་གིས་དམན་པ་དང་ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་གནས་སྐབས་ཐོབ་པར་དམིགས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་དག་ནི་རྨི་ལམ་ན་དམིགས་པའོ། ། རྨི་ལམ་ན་སྟེ་རྨི་ལམ་གྱི་གནས་སྐབས་ན་ཇི་སྲིད་དུ་སྐྱེས་བུ་མཐོང་བ་པོ་དེ་མ་སད་པ་དེ་སྲིད་དུ་དེ་ལ་དེ་ལྟར་སྐྱེ་བ་དང་འཆི་བ་ལ་སོགས་པ་དམིགས་པ་དེ་ལྟར་སྐྱེས་བུ་མཐོང་བ་པོ་སད་པ་ན་ཡང་། དེ་དག་གི་རྨི་ལམ་ན་དམིགས་པའི་སྐྱེ་བ་དང་འཆི་བ་ལ་སོགས་པའི་ཐ་སྙད་ཐམས་ཅད་འཇུག་པར་འགྱུར་རོ། །སྐྱེས བུ་མཐོང་བ་པོ་བཞིན་ཏེ།སྐྱེས་བུ་རྨི་ལམ་མཐོང་བ་པོ་དེའི་ཇི་ལྟར་སད་པའི་གནས་སྐབས་ན་སྐྱེ་བ་དང་འཆི་བ་ལ་སོགས་པའི་ཐ་སྙད་འཇུག་པ་དེ་ལྟར་རྨི་ལམ་གྱི་སྐྱེས་བུ་མཐོང་བ་པོ་རྣམས་ཀྱང་སད་པའི་གནས་སྐབས་ན་ཡང་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །མེད་པ་འདི་དག་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྨི་ལམ་ན་དམིགས་ པ་དང་སྐྱེས་བུ་མཐོང་བ་པོ་དག་གི་ལའོ།།མངོན་པར་འདོད་པའི་སྐྱེས་བུ་བཞིན་ནམ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། གང་སྐྱེ་བ་དང་འཆི་བ་ལ་སོགས་པར་འདོད་པའོ། །འདི་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མངོན་པར་འདོད་པའི་སྐྱེས་བུའོ། །འགྱུར་བར་ནི་འདོད་མོད་ཀྱི་ཤེས་བྱ་ནང་གི་ཡིན་པར་སྨྲ་བ་ལ་ཡང་བརྒལ་བ་འདི་ མཚུངས་པ་ཡིན་ཏེ།འདི་ལྟར་དེའི་སྔོན་པོ་དང་སེར་པོ་ལ་སོགས་པ་ཕྱི་དང་ནང་ན་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་སྐད་དུ། དེའི་ཕྱིར་དོན་དམ་ཤེས་པ་ལ། །རགས་སྣང་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། །ཕྱི་དང་ནང་ན་མེད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རི་བོང་གི་རྭ་དང་འདྲ་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་མེད་པ་ཉིད་དུ་ མཚུངས་པ་ཡིན་ན་ཅིའི་ཕྱིར་སྔོན་པོ་དང་སེར་པོ་ལ་སོགས་པ་ཡུལ་དང་དུས་ངེས་པ་ཅན་སྐྱེ་བ་དང་འཇིག་པ་དང་གནས་པ་རྣམ་པར་ཕྱེ་བའི་ངོ་བོ་གསལ་བར་སྣང་བར་འགྱུར་གྱི་རི་བོང་གི་རྭ་ལ་སོགས་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན།བརྒལ་བ་འདི་མཚུངས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་སྣང་བ་ཅན་གྱི་འཁྲུལ་པའི་ ས་བོན་སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བ་དང་མཚུངས་པའི་ངོ་བོ་དོན་དམ་པར་ཡོད་པ་ཡིན་ཏེ།དེ་ཡང་ནུས་པ་སོ་སོར་ངེས་པ་ཅན་ཡིན་ནོ། །ནུས་པ་སོ་སོར་ངེས་པ་དེ་ལས་ཀྱང་ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་འཁྲུལ་པ་སྐྱེ་བ་དོན་དམ་པར་རང་རིག་པ་ཙམ་གྱི་བདག་ཉིད་ཅན་ཡིན་ན་ཡང་། ནང་གི་བསླད་པའི་དབང་གིས་སྔོན་པོ་དང་ སེར་པོ་ལ་སོགས་པ་མེད་དུ་ཟིན་ཀྱང་ཕྱི་རོལ་ན་གནས་པ་བཞིན་དུ་སྐྱེ་བ་དང་འཇིག་པ་ལ་སོགས་པ་དང་ལྡན་པ་བཞིན་དུ་སྟོན་གྱི་སྔོན་པོ་དང་སེར་པོ་ལ་སོགས་པ་ལ་ཕྱི་རོལ་གྱི་སྐྱེ་བ་དང་འཇིག་པ་དང་ལྡན་པ་མ་ཡིན་ནོ།

如是之时，由无差别故，如梦中所见诸人，梦中见有某些生死，如是见他人得劣胜位者，彼等为梦中所见。梦中即梦境中，乃至见人者未醒之间，于彼如是见生死等，如是见人者醒时，彼等梦中所见生死等一切言说亦转。
如见人者，谓如梦中见人者，其于醒时生死等言说转起，如是梦中见人者于醒时亦然，此为其义。"于此等无"者，谓于梦中所见及见人者。"如所欲之人"者，谓所欲为生死等者。"此亦非"者，谓所欲之人。
虽许如是，然于说知境为内者亦有此难，谓其青黄等于内外皆无。如说："故胜义智中，非现粗相"等。由内外皆无故，如兔角。
若于彼同为无，何故青黄等境时决定，生灭住分别体性明显显现，而兔角等则不尔耶？此难不同，谓颠倒显现迷乱种子与心心所同体性胜义有，彼亦有各别决定功能。由彼各别决定功能，虽生颠倒迷乱胜义唯自证性，然由内染污力，虽无青黄等，如住外境般显示具生灭等，非青黄等有外生灭。

།དེ་ལ་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པ་ཡང་དེ་ལྟ་བུར་གྱུར་པ་སྟོན་པར་བྱེད་ཀྱི་རི་བོང་གི་རྭ་ལ་སོགས་པ་ནི་མ་ ཡིན་ཏེ།འཁྲུལ་པ་ནི་དེ་ལྟ་བུའི་རང་བཞིན་ཅན་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟ་བུར་གྱུར་པའི་རང་བཞིན་ཉིད་ནི་དེ་ལྟ་བུར་གྱུར་པའི་ས་བོན་ལས་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར་རོ། །མེད་པ་སྟོན་པར་བྱེད་པའི་འཁྲུལ་པ་ནི་ཇི་ལྟར་འགའ་ཞིག་མེད་པ་དེ་སྟོན་པར་བྱེད་ཀྱི་ཐམས་ཅད་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་རབ་རིབ་ལ་སོགས་པས་ བསྐྱེད་པའི་འཁྲུལ་པ་ལྟ་བུའོ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ནི་རབ་ཏུ་གྲགས་པ་ཡིན་ནོ།།འདི་ནི་གང་ལ་འཁྲུལ་པ་མེད་ཅིང་འཁྲུལ་པའི་ཡུལ་ཡང་མེད་དོ་ཞེས་ཐམས་ཅད་མེད་པར་སྨྲ་བ་ལ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །རེ་ཞིག་གཞན་ཤེས་བྱ་ནང་གི་ཡིན་པར་སྨྲ་བ་ཁ་ཅིག་གིས་དེ་ལྟར་ཁས་བླངས་པ་ཡིན་ནོ། །རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པ་ གཞན་དག་ནི་སྔོན་པོ་དང་སེར་པོ་ལ་སོགས་པ་ཐམས་ཅད་མེད་པ་མ་ཡིན་ཏེ།དགའ་བ་ལ་སོགས་པ་བཞིན་དུ་གསལ་བར་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །འོན་ཀྱང་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པ་ཕྱི་རོལ་གྱི་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཞིང་། ཤེས་པ་འཛིན་པར་འདོད་པ་གཅིག་གི་ཡང་ཆ་གཉིས་པར་གྱུར་པ་ ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ།།དགོངས་པ་འདིས་ནི་ཤེས་པ་ལ་རགས་པའི་རྣམ་པར་སྣང་བ་ཞེས་བྱ་བ་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཤེས་པ་ལ་ཞེས་བྱ་བའི་འདུན་པས་འཛིན་པའི་ཆ་སོ་སོར་བསྟན་ཏེ། ཇི་ལྟར་ནང་གི་བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་རང་ཉིད་རྟོགས་པའི་རང་བཞིན་ནི་འཛིན་པ་གཞན་གྱི་ཆར་གྱུར་པ་ནི་མ་ཡིན་ ཏེ།ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ཙམ་གྱི་བདག་ཉིད་ཅན་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཀུན་དུ་བརྟགས་པའི་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པའི་རྣམ་པ་དང་བྲལ་བ་ཉིད་ཀྱིས་གཉིས་མེད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པ་ཡང་རང་ཉིད་རྟོགས་པའི་བདག་ཉིད་ཅན་ཡིན་གྱི་གཞན་གྱི་ཆར་གྱུར་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། བདེ་བ་ལ་ སོགས་པ་བཞིན་དུ་རང་རིག་པའི་བདག་ཉིད་ཅན་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།།ཇི་སྐད་དུ་བཤད་པའི་རྣམ་པས་གཉིས་དང་བྲལ་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་གཉིས་སུ་མེད་པའོ། །དེ་སྐད་དུ་ཡང་སློབ་དཔོན་ཆོས་ཀྱི་གྲགས་པས་སྔོན་པོའི་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ལ་སྔོན་པོ་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ཞེས་མི་བརྗོད་དོ། ། འོ་ན་ཅི་ཡིན་ཞེ་ན། སྔོན་པོ་ཁོ་ན་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་སྔོན་པོ་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་དང་། ཤེས་ལས་ཐ་དད་མ་ཡིན་ན། །ཇི་ལྟར་དོན་གཞན་འབྲང་བར་འགྱུར། །གལ་ཏེ་སྤྱི་ནི་ཤེས་ངོ་བོའི། །དོན་ཉིད་ཡིན་པར་ཐལ་བར་འགྱུར། །དེ་ལྟར་འདོད་ཕྱིར་སྐྱོན་ཡོད་མིན། །ཞེས་བྱ་བ་དང་། ཅིག ཅར་དམིགས་པ་ངེས་པའི་ཕྱིར།།སྔོན་པོ་དེ་བློ་ཐ་དད་མེད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ།

于此，青等亦如是显示，而兔角等则不然。迷乱即具如是自性故，如是自性从如是种子生故。显示无之迷乱，如何显示某无而非一切，如翳目等所生迷乱，此为极成。此中无迷乱亦无迷乱境，说一切皆无者则不然。
暂且有一些说知境为内者如是承许。其他瑜伽行者则说青黄等非全无，如喜等由明显领受故。然青等非有外境体性，亦非一能取识有二分。由此意趣说"识中现粗相"。
故说"于识"以别示能取分，如内乐等自证自性非为他能取分，唯是领受自性故。由离遍计所取能取相故为无二。如是青等亦是自证自性，非为他分，如乐等是自证自性故。由如前所说相离二故无二。
如是法称论师亦说："于青领受中不说青领受，则何？唯青领受即是青领受"。又说："若非异于识，如何随异境？若谓共相即，应成识体义。如是许故无过失"。又说："由同时决定所缘故，青与彼智无差别"等。

།ཐ་དད་པ་དགག་པ་ཙམ་དེ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཡིན་གྱི་ཐ་དད་པ་མེད་དོ་ཞེས་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ཡང་བཤད་ན་བསྟན་བཅོས་མཛད་པ་མི་མཁས་པར་སྟོན་པར་འགྱུར་རོ། །སྔོན་པོ་ལ་སོགས་ པ་དེ་དག་ཀྱང་རི་བོང་གི་རྭ་དང་འདྲ་བ་ཡིན་ན་དེའི་ཐ་དད་པ་བགག་པ་ཅི་ཞིག་བྱ།ཡོད་པ་ཉིད་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བརྗོད་པར་བྱའོ། །ཇི་ལྟར་ན་ཤིན་ཏུ་དམིགས་པ་གཅིག་དམིགས་པ་ཡིན་ཞེ་ན། སློབ་དཔོན་ཕྱོགས་ཀྱི་གླང་པོས་ཀྱང་། །ནང་གི་ཤེས་བྱའི་ངོ་བོ་ནི། །ཕྱི་རོལ་ལྟར་སྣང་གང་ཡིན་དེ། །དོན་ཡིན་ རྣམ་ཤེས་ངོ་བོའི་ཕྱིར།།ཞེས་གསུངས་སོ། །དེ་བས་ན་བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་བཞིན་དུ་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པ་ཡང་རང་དབང་ཉིད་དུ་རྟོགས་པའི་ངོ་བོ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་འོ་ན་དུ་མ་ཅིག་ཅར་ཤེས་པ་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་འདོད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་སྐྱོན་འདི་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །འོ་ན་ཇི་ལྟར་ན་སེམས་ཅན་རྣམ་པར་ ཤེས་པའི་རྒྱུད་གཅིག་པ་ཅན་ཡིན་ཞེ་ན།རྣམ་པར་སྨིན་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་དགོངས་ནས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་འགལ་བ་མེད་དོ། །གལ་ཏེ་འོ་ན་ཤེས་པ་གཅིག་ཅེས་བྱ་བ་ཅི་ཡིན་ཞེ་ན། འདི་ལྟར་རྣམ་པར་ཕྱེ་བ་བྱས་ན་ཡང་ཤེས་པ་གཞན་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་མ་ཡིན་པ་དེ་ནི་གཅིག་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་ཤེས་པ་ གཞན་ཡོད་དོ་ཞེས་བརྗོད་པར་མི་ནུས་ཏེ།ཤེས་པ་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་མེད་པ་ལ་ཡོད་པ་ཉིད་མི་རུང་བའི་ཕྱིར་དང་། ཤེས་པ་ནི་ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གོ་རིམས་འདི་ཕྱི་རོལ་ལ་ཡོད་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། ཕྱི་རོལ་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་མེད་པ་ལ་ཡོད་ཡོད་པ་ཉིད་ཁས་ལེན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་འོ་ན་ བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་བཞིན་དུ་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པ་ཡང་ཤེས་པའི་ངོ་བོ་ཡིན་ན།ཅིའི་ཕྱིར་ཕྱི་རོལ་བཞིན་དུ་སྣང་ཞེ་ན། འདི་ནི་འཁྲུལ་པའི་བདག་ཉིད་ཅན་ཡིན་ནོ། །དེ་ནི་འདི་ཉིད་རིག་ཅན་མིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་གཉིས་སུ་མེད་པ་ཉིད་ངོ་བོ་རིག་པ་མ་ཡིན་ཞིང་། མངོན་སུམ་དུ་བྱས་ པ་མ་ཡིན་པ་དེ་ལ་དེ་སྐད་ཅེས་བྱའོ།།གང་དག་གིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདྲི་བའོ། །གཟུང་བ་དང་འཛིན་པར་ཞེན་པ་ཡང་དག་པར་ཆད་པ་མཆོག་མཐོང་སྟེ། ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་མཚན་ཉིད་དང་བྲལ་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པར་མངོན་པར་ཞེན་པ་མ་སྤངས་པ་སོ་སོའི་ སྐྱེ་བོ་གང་དག་ལ་མཆོག་མཐོང་བ་མེད་པ་དེ་ལ་དེ་སྐད་ཅེས་བྱའོ།།དེ་ཉིད་ནི་སངས་རྒྱས་ལས་གཞན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་འཆད་པར་བྱེད་དེ། ཐམས་ཅད་སྨོས་པས་ནི་ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་དག་གི་ཡང་དེ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་སྤྱོད་ཡུལ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་ཏོ།

仅破除差别为所立，非说无差别。若说彼者，则显论著者不善巧。若青等如兔角，何须破其差别？应说非有。
若问如何极为所缘一所缘？陈那论师亦说："内所知体性，显现如外境，是境识体故。"故如乐等，青等亦是自证体性。
若谓则得同时知多，由许此故无此过失。若问云何有情唯一识相续？由说依异熟识故无相违。若问何为一识？如是分别亦不领受他识者即是一。
于彼不能说有他识，以无领受之识不应有故，识无领受体性故。此次第非于外境，以许无领受外境有故。
若谓如乐等，青等亦是识体，何故显如外境？此为迷乱自性。"彼非如实知"等，谓于无二真实非如实知、非现证者，说为彼。"由谁"者为问。见所取能取执真实断为胜见，由殊胜故。由离彼相故，于未断所取能取执凡夫无胜见者说为彼。即由"除佛"等解说，说"一切"者显声闻独觉亦非一切行境。

།སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་ འདས་ཀྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་རྣམ་པར་ཕྱེ་བ་མངའ་བ་དེ་ལ་དེ་སྐད་ཅེས་བྱའོ།།དེ་སྐད་དུ་གང་གི་ཕྱིར་སངས་རྒྱས་ལས་གཞན་པ་བསླད་པའི་གནས་སྐབས་ཅན་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར། མང་པོ་དག་གི་མཐོང་བའི་ངོར་མཛད་ནས། སངས་རྒྱས་བཅོམ་ ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཇི་ལྟར་མཐོང་བ་བཞིན་དུ་རྣམ་པར་གཞག་པ་མཛད་ཀྱི།ཁོ་ན་ཉིད་དུ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟར་འཁྲུལ་པས་མཐོང་བའི་ངོར་མཛད་ནས་བསྟན་པ་མཛད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ཞེན་པ་མི་མངའ་བའི་རྒྱུ་བསྟན་པར་འགྱུར་རོ། །འདི་གཉིས་ཀྱིས་དབེན་པའི་མཚན་ ཉིད་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་གི་ཕྱིར་གཉིས་ཀྱིས་དབེན་པ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར།གཉིས་ཀྱིས་དབེན་པའི་ཤེས་པའི་བདག་ཉིད་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་མཐོང་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་བས་ན་གཉིས་ཀྱིས་དབེན་པའི་ཤེས་པ་ཉིད་སྐྱེས་བའི་དུས་ན་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་མཐོང་བར་འགྱུར་རོ། །ཇི་ལྟར་སྣང་བ་ལས་ བཟློག་པ་ལ་འཛིན་པར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བདག་ལ་སོགས་པར་འཛིན་པར་རོ།།དེ་ལྟར་རྣམ་པར་གཞག་པ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕྱི་དང་ནང་གི་བདག་ཉིད་ཅན་གྱི་སྐྱེ་མཆེད་རྣམ་པར་ཕྱེ་ནས་རྣམ་པར་གཞག་གོ། །རིལ་བོར་འཛིན་པ་ལ་སོགས་པ་བཟློག་པའི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་དུ་མ་ཉིད་དུ་བསྟན་པ་ན། དེ་ལ་ གཅིག་དང་རྟག་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པར་འཛིན་པ་ལྡོག་པར་འགྱུར་རོ།།གཟུགས་སྣ་ཚོགས་པ་དང་བློ་སྣ་ཚོགས་པ་དག་ཀྱང་སྐྱོན་མཚུངས་པ་ཡིན་ན་ཡང་སྟེ། བློ་གཅིག་ཏུ་འགྱུར་ཞིང་སྣ་ཚོགས་པ་དང་། དེ་བཞིན་གཟུགས་གཅིག་ཏུ་འགྱུར་ཞིང་སྣ་ཚོགས་པ་ཡིན་ཞིང་སྔར་བཤད་པའི་ རྣམ་པས་སྐྱོན་མཚུངས་པ་ཡིན་ནའོ།།དེ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ནི་ཅིག་ཅར་སྣང་བར་གྱུར་པ་སྔོན་པོ་ལས་ཤེས་པའི་བདག་ཉིད་ཅན་ཅིག་ཅར་དམིགས་པའི་སྒོ་ནས་ཕན་ཚུན་ཐ་དད་པ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་དོ། །བསྟན་བཅོས་མཛད་པ་ནི་དེ་ཉིད་བསྒྲུབ་པར་བཞེད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ན་ཕན་ཚུན་དབེན་པའི་ངོ་བོ་སྔོན་ བོ་དང་སེར་པོ་ལ་སོགས་པ་དམིགས་པ་གཅིག་ཏུ་འགྱུར་མོད་ཀྱི་འོན་ཀྱང་ཁས་བླངས་ནས་ཀྱང་འདིར་རྣམ་པ་འགའ་ཞིག་གིས་གཅིག་ཉིད་དུ་ཁས་བླངས་པར་ནུས་པ་ཉིད་ཡིན་གྱི་ཕྱིའི་ནི་མ་ཡིན་ཏེ།རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་འགལ་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་འདི་ལ་ཉེ་བར་བཀོད་པ་ཡིན་ནོ། ། ཚད་མ་རྣམ་འགྲེལ་གྱི་འགྲེལ་བཤད། བམ་པོ་ལྔ་བཅུ་རྩ་དྲུག་པ། ཤེས་པའི་བྱེ་བྲག་ཡིན་ཏེ་ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་བདག་ཉིད་དུ་གྱུར་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། བདག་ཉིད་དུ་གྱུར་པ་ཡང་དེའི་བདག་ཉིད་དུ་གྱུར་པ་མ་ཡིན་པ་ལས། བདག་ཉིད་གཅོད་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཁྱད་པར་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ།

关于"佛世尊"等，谓佛世尊具颠倒分别者说为彼。由除佛外皆处染污位故，为随顺众多所见而作，佛世尊如所见而安立，非真实如是，此将显示。如是为随顺迷乱所见而说法，为显示无执著因。
由具离二相故者，谓由离二即是真实故，离二识体之领受即是见真实。故生离二识时即见真实。"执著所显相违"者，谓执著我等。"如是安立"者，谓分别内外体性诸处而安立。
"遮除整体执著等"者，谓显示色等为多时，则遮除彼一常等执。虽色之种种与识之种种过失相同，谓识成一而种种，如是色成一而种种，如前所说相过失相同。彼一切由同时显现青等识体同时所缘门中成立互异。论师不许成立彼义。
如是虽成互离体性青黄等一所缘，然此中由某相可许一性，而外则不然，由一切相违故，为显示此而此中安立。
《量评释疏》第五十六品：识差别即成领受体性者，谓体性亦非遮遣非彼体性，此说差别。

། གཅིག་མི་སྣང་བས་ཀྱང་གཞན་ཡང་མི་སྣང་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཅིག་ཅར་དམིགས་པར་གྱུར་པ་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་བདག་ཉིད་ཅན་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པའི་ནང་ནས་གཅིག་མི་སྣང་བ་ན་ཡང་གཞན་མི་སྣང་བའི་ཕྱིར་རོ། །གཅིག་བསྒྲིབས་པ་ན་ཡང་ཕྱི་མ་སྣང་བ་ཉིད་མ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན། དེ་ནི་ཡོད་པ་མ ཡིན་ཏེ།འདི་ལྟར་དེའི་ཚེ་ཤེས་པ་གཞན་ཉིད་སྐྱེས་པ་ཡིན་གྱི་སྔ་མའི་ཆ་བསྒྲིབས་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ་ཤེས་པ་ལུས་ཅན་མ་ཡིན་པའི་ཆ་སྒྲིབ་པར་མི་ནུས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །གོ་རིམས་འདི་ནི་ཕྱི་རོལ་ཉིད་ལ་འགྱུར་ཏེ། ཡུལ་ཐ་དད་པ་ན་གནས་པ་དེ་ལ་ཡུལ་གཅིག་གིས་བསྒྲིབས་པ་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འགྱུར་ བར་ནི་འདོད་ན་ཤེས་པ་སྣ་ཚོགས་སུ་སྣང་བ་ཡང་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་འབྲེལ་པའི་ཤེས་པ་གཞན་གྱིས་རྣམ་པར་ཕྱེ་ནས་འཛིན་པར་བྱེད་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ།།དེ་བས་ན་གཅིག་མི་སྣང་བས་ཀྱང་གཞན་ཡང་མི་སྣང་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་མ་གྲུབ་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར་འདི་ལྟར་གང་གི་ཚེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ སོ།།ཤེས་པ་གཞན་གྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དེ་དང་རྗེས་སུ་འབྲེལ་པས་སོ། །ཤེས་པ་དེ་ཚོལ་བར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་གཟུགས་བརྙན་གཞན་ཉིད་ལ་དེར་སྒྲོ་འདོགས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དབང་པོའི་ཤེས་པ་སྣ་ཚོགས་པ་བདག་གིར་མི་བྱེད་ཅེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དེ་ ནི་དེའི་ངོ་བོ་ཉིད་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཤེས་པ་ཕྱི་མས་འདི་ནི་སྔོན་པོ་ཡིན་ནོ་ཞེས་གཟུང་བ་ཉིད་དུ་རྣམ་པར་ཕྱེ་བ་གང་ཡིན་པ་དེའི་ངོ་བོ་ཅན་ནི་དབང་པོའི་ཤེས་པ་མ་ཡིན་ན་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།རྣམ་པར་ཕྱེ་བ་དེ་ནི་ཤེས་པ་ཕྱི་མ་གཟུང་བའི་ཆ་ཉིད་དུ་འགྱུར་གྱི་སྔ་མ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། རང་རིག་པ་ཙམ་གྱི་ ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།།དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་དོན་ལ་འཇུག་པར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། དོན་ཉིད་ལ་དེའི་ཤེས་པ་འཇུག་པར་བྱེད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རང་གི་ཆ་ཉིད་ལ་འཇུག་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ཆོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསྒྲིབས་པའོ། །དེ་ཡང་ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་ ཁས་བླངས་ནས་གདོན་མི་ཟ་བར་དེ་ལྟར་ཁས་བླངས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་བརྗོད་པ་ཡིན་གྱི་དངོས་པོའི་སྟོབས་ཀྱིས་ནི་མ་ཡིན་ཏེ།ཕྱི་རོལ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དུ་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་གཅིག་གི་ངོ་བོར་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། སེམས་སྣ་ཚོགས་སུ་སྣང་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཉམས་སུ་ མྱོང་བའི་ངོ་བོ་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་བདག་ཉིད་དུ་གྱུར་པ་ཇི་སྐད་དུ་བཤད་པའི་རྣམ་པ་གཅིག་ཏུ་འགྱུར་གྱི་ཕྱི་རོལ་སྣ་ཚོགས་སུ་སྣང་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།

"由一不显故余亦不显"者，谓同时所缘识体性青等中，一不显时余亦不显故。若问：一被遮蔽时后者岂不显现？答：此不然。此时生起别识，非遮蔽前分，由识无形故不能遮蔽分。此次第唯于外境有，以处于异处者可被一处遮蔽故。
若许尔，识之种种显现亦由与分别相应之他识分别而取。故"由一不显故余亦不显"未成立者，为此说"如是何时"等。"由他识"者，谓由与彼分别相应。"不寻求彼识"者，谓于异分别影像增益为彼故，意为不执著根识种种。
"由非彼体性故"者，意为后识所分别"此是青"等所取性，非根识体性。彼分别成为后识所取分，非前者，由唯自证体性故。故说"趣入义"等，谓于义趣入彼识，意为趣入自分。"断"者谓遮蔽。
此亦由许外境必须如是承许而说，非由事力，以外境真实未成故。如是"成一体性"等，意为如所说心种种显现成为领受体性识自性一相，而非外境种种显现。

།བློ་སྣ་ཚོགས་པའི་རྣམ་པ་འཛིན་པ་བཞིན་དུ་རྣམ་པར་མི་འབྱེད་པ་མ་ཡིན་ན་ཡང་རྨ་བྱ་ལ་སོགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། རྨ་བྱ་ལ་ སོགས་པའི་ངོ་བོ་གང་ཡིན་པ་དེ་འཛིན་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་རྣམ་པར་འབྱེད་པར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།བློ་སྣ་ཚོགས་པའི་རྣམ་པར་འཛིན་པ་བཞིན་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ཆོས་མི་མཐུན་པ་ཉིད་ཅན་གྱི་དཔེ་ཡིན་ནོ། །འོ་ན་དེའི་འཛིན་པ་ཇི་ལྟ་བུར་གྱུར་པ་ཞིག་ཅེ་ན། སྣ་ཚོགས་པ་དེར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ ཏེ།རྨ་བྱ་ལ་སོགས་པ་ལ་བརྟེན་པའི་སྣ་ཚོགས་པ་དེར་འཛིན་པ་སྟེ། རྣམ་པར་ཕྱེ་བ་དང་ལྡན་པ་ཉིད་འཛིན་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དེ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་རྣམ་པར་ཕྱེ་ནས་འཛིན་པ་ཉིད་སྟོན་ཏོ། །ཕྱི་རོལ་གྱི་རས་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཞན་གྱི་ཡིན་ནོ། །འདིས་ནི་འདི་སྐད་དུ་གལ་ཏེ་ཡན་ལག་གི་ ངོ་བོ་ལ་ལྟོས་ནས་གང་སྣ་ཚོགས་པ་རྣམ་པར་ཕྱེ་བར་ནུས་པ་ཅན་དེ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་འདི་བརྗོད་པ་དེའི་ཚེ།གྲུབ་པ་ལ་སྒྲུབ་པའམ། ཅི་སྟེ་ཡན་ལག་ཅན་གྱི་ངོ་བོ་ལ་ལྟོས་པ་དེའི་ཚེ། །གཏན་ཚིགས་ཁྱད་པར་དང་བཅས་པ་མ་གྲུབ་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སྨྲའོ། །གལ་ཏེ་དེ་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ སོགས་པ་ནི་གྲུབ་པའི་མཐའ་སྨྲ་བ་ཡིན་ནོ།།སྣ་ཚོགས་པའི་ངོ་བོར་སྣང་བ་མ་ཚང་བ་མེད་པ་ཅན་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡན་ལག་གི་གཟུགས་ཆོད་པ་ན་ཡང་ཡན་ལག་ཅན་གྱི་ངོ་བོ་མ་ཚང་བ་མེད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བར་དགོངས་སོ། །གཞན་གྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་གསལ་བྱེད་ལ་ སོགས་པའི་གཞུང་འགོད་པར་བྱེད་དོ།།འདི་ལ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་ལན་ཡིན་ནོ། །སོ་སོ་ཐ་དད་པ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཚོགས་པའི་གནས་སྐབས་མ་ཡིན་པ་ལ་སྟེ། སོ་སོར་ནུས་པ་མེད་ཅེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །གལ་ཏེ་སོ་སོར་སྐྱེས་ཕུལ་བྱུང་། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་མདོ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་སོ་སོའི་སྒྲ་ཟློས་ པའི་དོན་ཡིན་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ཡང་སོ་སོ་སོ་སོར་ཞེས་སྨོས་སོ།།དེའི་དོན་ནི་རེ་རེ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། སོ་སོ་སོ་སོར་སྐྱེས་ཕུལ་བྱུང་། །ཞེས་བྱ་བ་འདི་དང་སྦྱར་རོ། །འདི་སྐད་དུ་མ་ཚོགས་པའི་གནས་ན་སོ་སོ་ནུས་པ་མེད་པ་ཡིན་ཞིང་ཚོགས་པར་གྱུར་པ་ན་ནུས་པ་སྐྱེ་སྟེ། རྡུལ་ཕྲ་རབ་རྣམས་སྐད་ཅིག་མ་ཡིན་པའི་ ཕྱིར་རོ་ཞེས་བསྟན་པར་འགྱུར་རོ།།དེ་དག་གི་ཕུལ་དུ་བྱུང་བ་ཡང་གང་ལས་ཡིན་ཞེ་ན། ཕན་ཚུན་ཉེ་བར་འགྲོ་བའི་རྐྱེན་ལས་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། ཉེ་བར་ལེན་པ་སྔ་མ་སྔ་མ་རྡུལ་ཕྲ་རབ་ཕན་ཚུན་མངོན་དུ་ཕྱོགས་པས་འགྲོ་བ་ནི་ཉེ་བར་འགྲོ་བའོ། །སོགས་པའི་སྒྲས་ནི་ཡུལ་རུང་བ་ན་གནས་པ་དང་མ་ཆོད་པའི་ རྐྱེན་དེ་ཉིད་བཟུང་སྟེ།རྡུལ་ཕྲ་རབ་གཞན་གྱིས་མ་ཆོད་པའི་ཡུལ་ལ་གནས་པ་རང་གི་ཉེ་བར་ལེན་པ་དེ་ལས་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།

虽非如取种种心相而不分别，"孔雀等"者，意为取孔雀等体性者不成分别。"如取种种心相"者为异品喻。若问其取如何？说"彼种种"等，谓取依孔雀等之种种，意为具分别之取。由"于彼"等显示分别而取。"外物"者为他者所有。
此说若依支分体性能分别种种者，则成立已成，若依有支体性，则因具差别未成立。"若如是"等为宗义。"成无缺种种体性显现"者，意为虽支分色被遮，由有支体性无缺故。由"他"等安立明等论典。"于此亦"等为答。
"于各别"者，谓非聚集位，意为各别无能。"若各别殊胜生"为经。为显各别声重复义故说"各各"。其义为"一一"，与"各各殊胜生"相连。此说未聚集位各别无能，聚集时生能，以极微刹那故。
若问彼等殊胜从何生？说"从互近行缘"，近行谓前前近取极微互相趣向。等字摄取处所相应及无间缘，意为从住于无他极微所隔处所之自近取。

།གཞན་དང་གཞན་ལས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལྷན་ཅིག་བྱེད་པ་ལས་ཁྱད་པར་དེ་ཡིན་ནོ་ཞེས་དེ་སྐད་དུ་སྟོན་པར་བྱེད་དོ། །རྣམ་པར་འཇོག་པར་ནུས་པའི་རྒྱུ་ཉིད་ནི་ཡུལ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། རྡུལ་ཕྲ་རབ་ཀྱི་རྣམ་པ་ཅན་གྱི་ཤེས་པ་ཉིད་དམིགས་པ་མ་ཡིན་ནམ། ཇི་ལྟར་ན་རྡུལ་ཕྲ་རབ་རང་གི་རྣམ་པར་འཇོག་པར་ནུས་པར་འགྱུར་ཞེ་ན། འདི་ལྟར་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པ་ནི་རྡུལ་ཕྲ་རབ་ཀྱི་རྣམ་པ་ཡིན་གྱི་ཟླུམ་པོ་ལ་སོགས་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། རྡུལ་ཕྲ་རབ་མ་གྲུབ་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ པ་ཡང་ཤེས་པ་ཡིན་པ་དེ་ལྟར་ན་རྡུལ་ཕྲ་རབ་ཡུལ་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ་ཞེས་དགོངས་སོ།།དུ་མ་ཅིག་ཅར་འཛིན་པ་མེད་དོ་ཞེས་བཤད་པ་མ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར་དུ་མ་ཅིག་ཅར་བཟུང་བ་མ་ཡིན་ཞེས་བཤད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །གང་གི་ཚེ་ཡན་ལག་ཁྱད་པར་དུ་གྱུར་པ་གཅིག་ཉིད་ཀྱིས་ཞེས་ བྱ་བ་ནི་གང་གི་ཚེ་ཡན་ལག་གཅིག་གིས་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་པའི་ཡན་ལག་ཅན་ཡན་ལག་རྫོགས་པ་ཡང་འཛིན་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།ཁྱད་པར་དུ་མའི་འབྲེལ་བ་ཅིག་ཅར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཁྱད་པར་དུ་མ་ཡན་ལག་ཅན་གྱི་འབྲེལ་བ་གང་ཡིན་པ་དེའི་ངེས་པ་ཅིག་ཅར་བྱེད་པར་མི་ནུས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། ། དེ་ལྟར་ན་ཁྱད་པར་ཕན་ཚུན་བྱེ་བྲག་ཏུ་གྱུར་པ་མ་ཡིན་པ་དེ་ལྟ་བུ་དག་ནི་ཅིག་ཅར་འཛིན་པ་གཞན་གྱིས་མི་འདོད་དོ། །དེ་ཉིད་ནི་དེ་ལྟར་ན་ཡན་ལག་དེ་དག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །འགྱུར་བར་ནི་འདོད་མོད་ཀྱི་ཕན་ཚུན་ཡན་ལག་རྣམས་ཁྱད་པར་མེད་པ་ཉིད་ཡིན་ན་ཡང་། ཡན་ལག་ཅན་གཅིག་ལ་ཁྱད པར་ཉིད་ཁས་ལེན་པའི་ཕྱིར་འཛིན་པར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན།དེ་ཕྱིར་ཡན་ལག་ཅན་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། དེ་ལྟར་ན་གང་གི་ཚེ་ཡན་ལག་ཁྱད་པར་དུ་གྱུར་པ་གཅིག་ཉིད་ཀྱིས་ཤེས་པར་འགྱུར་བ་ཞེས་བྱ་བ་འདིའི་སྐབས་ཡིན་ནོ། །ཡན་ལག་རྣམས་ལ་ཡོན་ཏན་ལ་སོགས་པ་རྫས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡན་ ལག་རྣམས་ལ་ཡན་ལག་དང་འབྲེལ་བ་ཅན་གྱི་ཡོན་ཏན་དང་ལས་ལ་སོགས་པ་འདུ་བ་དང་ལྡན་པའོ།།ཡན་ལག་ཅན་གྱི་རྫས་ཀྱང་ཡན་ལག་རེ་རེ་ལ་ཡིན་ཏེ། འཕྲོད་པ་འདུ་བ་ཁས་ལེན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གང་འགའ་ཞིག་གིས་འགའ་ཞིག་འཛིན་པར་འགྱུར་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣ་བ་ལ་སོགས་པ་འདུ་བ་དང་ལྡན་པའི་ ཡོན་ཏན་གྱི་ཡན་ལག་ཅན་དུ་གཏོགས་པའི་ལས་ཀྱང་འཛིན་པར་འགྱུར་གྱི་ལས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་ཡང་ཡིན་ནོ།།བརྒྱུད་བས་འབྲེལ་པ་རྟོགས་པ་ན། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདི་ལྟར་ཡན་ལག་ཅན་གྱི་ལས་ཡན་ལག་ཅན་ལ་འདུ་བ་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ལ། ཡན་ལག་ཅན་ཡང་ཡན་ལག་རྣམས་ལ་ཡིན་པ་དེ་ལྟར་ན་བརྒྱུད་ པས་ཡན་ལག་ཅན་ལ་གནས་པའི་ལས་ཀྱང་འདུ་བ་དང་ལྡན་པའི་འཕྲོད་པ་འདུ་བ་ལས་ཡན་ལག་ལ་འབྲེལ་པ་ཡིན་ནོ།

"从彼彼"者，显示彼为助缘之差别。关于"能安立因即是境"，若问：岂非所缘为具极微相之识？如何极微能自安立？如是，青等是极微相，而圆等非是，以极微未成故。青等相亦是识，如是极微成为境。
若问：岂非说无同时取多？故说"非同时取多"等。"当一支分差别"者，意为当一支分所差别之有支具足支分亦能取。"同时多差别关系"者，由不能同时决定多差别与有支之关系故。如是，他不许同时取非互差别之差别。即说"如是彼等支分"等。
虽许尔，虽互支分无差别，由许一有支差别故能取。故说"是故有支亦"等，此是"当一支分差别"等之处。"支分上功德等实"者，谓支分上具和合之系属功德、业等。有支实亦于一一支分，由许和合故。
"由某取某"者，谓亦取耳等和合功德支分所属业，亦是业之功德。"了知间接关系"者，如是有支业于有支具和合，有支亦于诸支分，如是由间接，住于有支之业亦由具和合之和合而与支分关系。

།གང་གི་ཚེ་རྭའི་འདི་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་བ་ལང་ཉིད་དོ། །ཅིག་ཅར་དུ་མ་འཛིན་པའི་ཕྱོགས་ཀྱི་སྐྱོན་གཞན་ནི་གང་གི་ཚེ་ཅིག་ཅར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །ཅིག་ཅར་དུ་མ་ མི་འཛིན་པའི་ཕྱོགས་ལ་སྣམ་བུ་ལ་སོགས་པར་ཅིག་ཅར་འཛིན་པར་གཞན་མི་འདོད་པ་ཉིད་མ་ཡིན་ནམ།གཞན་དང་གཞན་མཐོང་བའི་ཡང་བུམ་པ་ལ་སོགས་པའི་དངོས་པོ་ཅིག་ཅར་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ཅིའི་ཕྱིར་བརྗོད་ཅེ་ན། འདི་སྐད་དུ་རང་ལས་བུམ་པ་ལ་སོགས་པའི་ཐ་སྙད་པ་གཞན་མི་ འདོད་པ་དེ་བས་ན་དོན་གྱིས་གཅིག་ཉིད་དུ་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་ཅིག་ཅར་འཛིན་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་དགོངས་སོ།།ཡང་ན་ཅིག་ཅར་བློ་གཅིག་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་འདི་དང་སྦྱར་རོ། །ཅིག་ཅར་སྨོས་པ་ནི་མ་ལུས་པ་མཚོན་པའི་དོན་ཡིན་ཏེ་རྫས་ཐམས་ཅད་ལ་བློ་གཅིག་ཏུ་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ཁྱད་ པར་དང་ཁྱད་པར་གྱི་གཞི་དག་ཀྱང་འཛིན་པར་མི་འདོད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ལ་སྐྱོན་འདི་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ།།ཡོན་ཏན་དང་སྤྱི་ལ་སོགས་པ་རྫས་ཐ་དད་པའི་འཕྲོད་པ་འདུ་བ་ཅན་ཡང་ཡིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་ལ་རྫས་ཐ་དད་པའི་འཕྲོད་པ་འདུ་བ་ཡོད་པ་དེ་ལ་དེ་སྐད་ཅེས་བྱའོ། །དེ་ལྟར་ན་གཞན་ལ་ཡོན་ཏན་ ཆེན་པོ་འདུ་བ་དང་ལྡན་པ་དང་གཞན་དག་ལ་ཆུང་བ་ཡིན་ནོ།།དེ་ལྟ་བཞིན་དུ་རྫས་གཞན་ལ་བ་ལང་གི་སྤྱི་ཉིད་དང་གཞན་ལ་རྟ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་ཡིན་ནོ། །སྒྲ་ལ་སོགས་པ་ངོ་བོ་ཉིད་གཅིག་ཏུ་འདོད་པའི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྒྲ་ལ་སོགས་པ་ཡོན་ཏན་གསུམ་ཡོངས་སུ་གྱུར་པ་ཉིད་ཡིན་ན་ཡང་བཀོད་པ་གཅིག་ཏུ་ གནས་པའི་ངང་ཚུལ་ཅན་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་གྲངས་ཅན་གཅིག་ཉིད་དུ་འདོད་དོ།།སྣ་ཚོགས་སྣང་བ་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་དེ་ནི་མདོ་ཡིན་ནོ། །ཆོས་ཅན་གཅིག་ལ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་འཆད་པར་བྱེད་དོ། །དེས་ནི་སྤྱི་དངོས་པོར་ཡོད་པ་བཀག་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྤྱོད་ཡུལ་ཉིད་དུ་ཡོད་པ་ཡིན་ན་ཕྱི་ རོལ་གྱི་དོན་ཉེ་བར་མི་ལྟོས་པ་ཉིད་ཡིན་པར་སྨྲ་བས།སྤྱི་དངོས་པོ་ཉིད་མ་ཡིན་པར་བསྟན་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ནི་སྤྱི་ཁས་བླངས་ནས། གལ་ཏེའང་དཀར་པོ་ཉིད་ལ་སོགས། །ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་སོ། །འདི་གཉིས་སྣང་བ་ཐ་དད་པ་ཡིན་ཞིང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་མི་གསལ་བ་དང་གསལ་བར་སྣང་བ་ ཅན་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།།དེའི་རང་བཞིན་ཉིད་ལ་དེ་ལས་ཐ་དད་པ་མེད་པའི་ངོ་བོ་ཅན་གྱི་ཤེས་པར་གཟུང་བར་བྱ་བ་ཉིད་ཀྱིས་ཁྱབ་པ་ཡིན་ལ། དེ་དང་འགལ་བ་ཡང་ཐ་དད་པའི་ངོ་བོ་ཅན་གྱི་ཤེས་པས་གཟུང་བར་བྱ་བ་ཉིད་ཡིན་པ་དེ་ལྟར་ན་ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་འགལ་བ་དམིགས་པའོ། །གཞན་གྱི་ཡིད་ཉིད་ ཡིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡིད་ཀྱི་བློ་ནི་ཡིད་ཀྱི་རྟེན་ཡིན་ནོ།

"当角之此性"者，即牛性。同时取多之过失，说"当同时"等。于不同时取多之宗，他岂不是不许同时取毛毯等？见彼彼同时瓶等事物，为何如是说？意为自不许瓶等言说差别，故由义成一性，当成同时取。或与"同时成一智"相连。说"同时"者为显示无余，意为于一切实成一智。
于不许取差别与差别所依者，无此过失。"功德、总相等异实和合"者，谓有异实和合者如是称。如是，于某有大功德和合，于余为小。如是，于异实有牛总相，于余有马性等。
"声等许为一体性"者，虽声等三德转变，由住于一配置性故，数论师许为一。"种种显现"之语为经。由"于一有法亦"等解释。"此遮总相实有"者，若许为境，由说不待外境，当显总相非实。
许总相已，说"若亦白性等"。"此二显现差别"者，由次第有不明显与明显显现故。于彼自性中，由所取智无异体性遍，与彼相违亦由异体性智所取，如是为能遍相违所见。"为他意性"者，意识以意为所依。

།རྣམ་པ་འགའ་ཞིག་གི་རྗེས་སུ་བྱེད་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ལ། འདི་ལྟར་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པའི་སྒྲ་ལས་ཤེས་པ་མི་གསལ་བ་སྐྱེ་བ་ན་ཡང་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པ་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་དང་འདྲ་བའི་རྗེས་སུ་བྱེད་པ་ཅན་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ། །གཞན་ནི་སྒྲ་ལས་འབྱུང་བ་ ཡིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ངོ་བོ་མི་གསལ་བའོ།།གལ་ཏེ་སྒྲ་ལས་བྱུང་བ་དང་དབང་པོའི་ཤེས་པ་དག་གིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཞན་གྱི་ཡིན་ཏེ། རྭ་ལ་སོགས་པ་དང་ལྡན་པའི་དོན་གང་ཡིན་པ་དེ་བ་ལང་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ལྟར་སྒྲ་ལས་བྱུང་བའི་ཤེས་པས་རྟོགས་པ་པོ་གང་ཡིན་པས་དེ་ལྟ་བུར་གྱུར་པའི་བསྟན་པ་ལས་གང་ གི་ཚེ་རྟོགས་པ་དེ་ཉིད་སྒྲ་ལས་བྱུང་བའི་རྟོག་པ་བསལ་བའི་བྱེ་བྲག་མཐོང་བ་དང་ལྡན་པ་སྐྱེས་བུ་དེའི་མིག་གིས་མཐོང་བར་འགྱུར་རོ།།མཐོང་བ་ལས་ནི་བཟློག་པ་ཡིན། །མཐོང་བའི་རང་བཞིན་ལས་ངོ་ཤེས་པ་ཐ་དད་པར་བྱས་པ་ཡིན་ཏེ། རྣམ་པར་རྟོག་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་བདག་ཉིད་ཉིད་དུ་སྔར་བསྟན་ ཟིན་ཏོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།མཐོང་བས་དེ་ལྟར་ཤེས་པར་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་དོན་ཐོས་པ་དང་མཐོང་བས་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ལྟར་གང་ལས་ཤེས་པར་གྱུར། མ་ཡིན་པ་ཁོ་ན་སྟེ། སྒྲས་རང་གི་མཚན་ཉིད་ལ་རེག་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཅི་སྒྲས་དོན་དེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དབང་པོའི་ཡུལ་གྱི་དོན་ཡིན་ཏེ། སྟོན་པར་མི་འགྱུར་ རོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།སྒྲས་བསྟེན་པར་གྱུར་པའི་དོན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཅི་དབང་བོའི་ཡུལ་དུ་གྱུར་པ་ངོ་ཤེས་པའི་རྗེས་སུ་བྱེད་པར་འགྱུར་རམ་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་རོ། །རྗེས་སུ་བྱེད་པར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏེ། དོན་ཡོད་པ་སྒྲ་ཉིད་ཀྱིས་མ་བསྟན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་ཅན་གྱི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ རྗོད་པའི་སྤྱི་ཡུལ་ཡིན་པར་ཁས་བླངས་ནས་དེ་དབང་པོའི་ཡུལ་ཉིད་ཡིན་པ་བཀག་ནས།དེ་ནི་དེ་ཉིད་བསལ་བའི་ཕྱིར་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་ཅན་གྱི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་འདི་ལ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །ཡུལ་དེ་དང་དེ་ཤེས་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་སྐབས་དང་སྦྱར་ཏེ། སྒྲ་དང་དྲི་ལ་སོགས་པའི་ཡུལ་དེ་དང་ དེ་ཉམས་སུ་མྱོང་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།དབང་པོའི་ཤེས་པའི་ཡུལ་གྱི་དོན་དང་དུས་མཚུངས་པར་འབྱུང་བ་ཅན་ནམ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རང་ཉིད་འཛིན་པར་བྱེད་པའི་ཤེས་པ་དང་དུས་མཚུངས་པར་འབྱུང་བ་ཅན་ནོ། །དེ་ནི་བྱེ་བྲག་ཏུ་སྨྲ་བའི་གཞུང་གི་རྗེས་འབྲངས་ནས་བརྗོད་དོ། །དུས་སྔར་འབྱུང་བའི་ ངང་ཚུལ་ཅན་ཡིན་པར་ཞེས་བྱ་བ་ནི།མིག་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལས་དུས་སྔར་འབྱུང་བའི་ངང་ཚུལ་ཅན་ཡིན་པར་རོ།

"由随行某相故"者，如是从青等声生不明显识时，亦生随行如青等体验相。"他从声生"者，谓不明显体性。"若由声生及根识"者为他说，谓具角等义者称为牛，如是由声生识了知者，由如是教示，当由具除声生分别差别见之人眼见。
"见则相反"，由见自性而异于了知，意为已说是分别识自性。"由见如是当知"者，由闻义及见如是从何知？非唯如是，以声不触自相故。"声于彼义"者，谓根境义，意为不能显示。
"声所依义"者，与"岂随行根境了知"相连。意为不随行，以声自身未显义有故。许随行分别表诠总相为境已，遮彼为根境，为遮除彼故，说"于此随行分别亦"等。
与"了知彼彼境"处相连，意为当体验声、香等彼彼境。"与根识境义同时生耶"者，谓与能取自识同时生。此随毗婆沙宗义而说。"先时生性"者，谓先于眼等识时生性。

།དེ་ནི་མདོ་སྡེའི་གཞུང་གི་རྗེས་སུ་འབྲངས་ནས་བརྗོད་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་དག་ནི་འདི་སྐད་དུ་སྔར་མིག་དང་གཟུགས་དང་ཕྱིས་མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ ཁས་ལེན་ཏོ།།རྣམ་པ་གཉི་ག་ཡང་བསྐལ་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི། རེ་ཞིག་གང་གི་ཚེ་མིག་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལས་སྔར་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ཡིན་ཞིང་སྐད་ཅིག་མ་ཡིན་པ་དེའི་ཚེ་སྐད་ཅིག་མ་དང་པོར་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་དང་གཉིས་པར་མིག་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་གསུམ་ པ་ལ་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཡིན་པ་དེ་ལྟར་ན་སྐད་ཅིག་མ་གཉིས་པ་འདས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་དབང་པོའི་ཡུལ་གྱི་དོན་བསྐལ་པ་ཡིན་ནོ།།བྱེ་བྲག་ཏུ་སྨྲ་བའི་ཕྱོགས་ལ་སྐད་ཅིག་མ་དང་པོ་ལ་མིག་དང་གཟུགས་དང་། མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཉིད་ཡིན་ལ། གཉིས་པ་ལ་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཡིན་པ་དེ་ ལྟར་ན་ཡང་སྐད་ཅིག་མ་གཅིག་འདས་པ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དབང་པོའི་ཡུལ་བསྐལ་པ་ཡིན་ནོ།།བྱེ་བྲག་ཏུ་སྨྲ་བའི་ཕྱོགས་ལ་དབང་པོའི་ཡུལ་འགགས་པར་གྱུར་བ་རང་གི་རྣམ་པ་ཅན་གྱི་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་བསྐྱེད་ནས་འགག་པར་འགྱུར་བ་དེ་བས་ན་ཤེས་པ་ལ་རྣམ་པར་འཇོག་པར་ནུས་པའི་རྒྱུ་ཉིད་ ཀྱིས་ཡུལ་ཉིད་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན་དེ་ནི་བདེན་ཏེ།འོན་ཀྱང་བྱེ་བྲག་ཏུ་སྨྲ་བ་དེ་ནི་དེ་ལྟར་མི་འདོད་དོ། །ཁས་ལེན་ན་ཡང་མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་སོགས་པའི་ཡུལ་ཡང་དེ་ལྟར་འགྱུར་ན་ཕྱེད་རྒས་པའི་ཚུལ་དུ་འདིས་ཐོབ་པ་མ་ཡིན་ནོ། །བྱ་བ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ལ་ཁྱད་པར་དུ་བྱེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཁྱབ་པ་ཡིན་ ལ་དེ་དང་འགལ་བ་ཡང་ཁྱད་པར་དུ་མི་བྱེད་པ་ཡིན་པ་དེ་ལྟར་ན་ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་འགལ་བ་དམིགས་པའོ།།བརྟན་པའི་དངོས་པོ་དེ་ལས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྐད་ཅིག་མ་ཡིན་པ་ལས་སོ། །དེ་ཡང་རེས་འགའ་བ་ཡིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལྷན་ཅིག་བྱེད་པའི་རྒྱུའོ། །གང་ལ་འབྲས་བུ་མ་ཡིན་ཏེ། བྱ་བར་མི་ནུས་པའི་ཁྱད་ པར་ཕུལ་དུ་བྱུང་བའི་ནུས་པའི་མཚན་ཉིད་དེ་ལ་དེ་སྐད་ཅེས་བྱའོ།།དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཕུལ་དུ་བྱུང་བར་བྱར་མེད་པའོ་ཞེས་བཤད་དོ། །དེས་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་མ་ཐག་པའི་རྐྱེན་གྱི་ཚིག་གིས་སོ། །དེའི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དབང་པོའི་ཤེས་པའི་དམིགས་པའི་རྐྱེན་ཉིད་ཡིན་པ་བསལ་ལོ། །དེའི་རྐྱེན་གྱིས་ཀྱང་ཞེས་བྱ་ བ་ནི་དབང་པོའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དེ་མ་ཐག་པའི་རྐྱེན་གྱིས་སོ།།དབང་པོའི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཡུལ་ལས་ཡུལ་གཞན་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་དབང་པོའི་དོན་གྱི་དེ་མ་ཐག་ཏུ་འབྱུང་བའི་ངང་ཚུལ་ཅན་གྱི་གཟུགས་ལ་སོགས་པའོ། །དེ་ལྟར་འདིར་ཡང་འདིའི་དོན་རྟོགས་པའི་དོན་ནི་དབང་པོའི་ཤེས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་ བ་ནི་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་སྐད་ཅིག་མ་གཉིས་པའི་ཡུལ་ཅན་གྱི་ཡིད་དེའི་རྟེན་ནི་དབང་པོའི་ཤེས་པ་ཡིན་ནོ།

此随经部宗义而说，彼等许先有眼与色，后有眼识。"二者皆隔绝故"者，且当眼等识先于色等，而为刹那，尔时第一刹那为色等，第二刹那为眼等识，第三为意识，如是由第二刹那已过故，根境义成隔绝。
于毗婆沙宗，第一刹那即有眼、色及眼识，第二刹那为意识，如是亦由一刹那已过故，根境成隔绝。于毗婆沙宗，根境灭已生具自相意识而灭，是故岂非由能安立于识之因性而成境？此诚然，然毗婆沙师不如是许。
纵许，眼识等境亦应如是，而此未以半老方式获得。由于成办事业差别能遍，与彼相违亦为无差别，如是为能遍相违所见。"从彼常住事物"者，谓从非刹那。"彼亦为有时"者，谓助缘。于何非果，谓不能作用殊胜功能相，故称彼。是故说"无可殊胜"。
"由彼"者，谓由等无间缘语。"彼"者，遮根识所缘缘性。"由彼缘亦"者，谓由根识等无间缘。"异于根识境"者，谓次于根境生性之色等。"如是此中亦，了知此义为根识"者，谓意为第二刹那色等境之所依为根识。

།དེ་ཡང་ལོང་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར་རྒྱུ་མ་ཚང་བ་ལས་ལོང་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་དེ་འདྲ་བའི་ཡིད་སྐྱེ་བ་མེད་དོ། །དེ་བས་ན་དེ་དག་གིས་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་མཐོང་བར་ ཐལ་བའི་སྐྱོན་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསྡུས་པའི་དོན་ཡིན་ནོ།།གལ་ཏེ་དབང་པོ་ཉིད་སེམས་ཀྱི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་ནི་ཕྱོགས་སྔ་མའོ། །དབང་པོའི་ཤེས་པའི་ངོ་བོ་གང་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་འཆད་པར་བྱེད་དོ། །དབང་པོ་དང་དོན་གྱི་སྐད་ཅིག་མ་དང་པོ་དུས་ མཚུངས་པ་ཅན་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་སྐད་ཅིག་མ་དང་པོ་ལ་དབང་པོའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་།སྐད་ཅིག་མ་གཉིས་པ་ལ་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཡུལ་དོན་གྱི་སྐད་ཅིག་མ་དང་། དེ་ནས་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཡུལ་དབང་པོའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་མཚུངས་པ་དེ་མ་ཐག་པའི་རྐྱེན་དུ་གྱུར་པ་དང་བྱེད་པའི་དུས་ མཚུངས་པ་མེད་པ་ཅན་ནོ།།དུས་མཚུངས་པ་མེད་པ་ཉིད་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རང་ཤེས་དུས་ཅན་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། རང་ཤེས་ནི་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པའོ། །དེ་ནི་དུས་ཀྱི་སྐད་ཅིག་མ་གཉིས་པའོ། །གང་ལ་དེར་འབྱུང་བ་ཡོད་པ་དེ་ལ་དེ་སྐད་ཅེས་བྱ་སྟེ། སྐད་ཅིག་མ་གཉིས་པ་ལ་བྱུང་བའི་ངང་ཚུལ་ཅན་ཞེས་བྱ་ བའི་དོན་ཏོ།།འདི་ནི་དབང་པོའི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་དུས་ན་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཡུལ་གྱི་དོན་ཏོ། །འགག་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཡུལ་གྱི་དུས་ན་དབང་པོའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཞིག་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །འདི་ལྟར་དབང་པོའི་ རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་དོན་ནི་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་སྔར་ཡོད་པ་ཡིན་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི།ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་རྒྱུ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དབང་པོའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་། ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཡུལ་དོན་དེ་དབང་པོའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་དོན་དེ་དག་ནི་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལས་སྔར་ཡོད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་སྐད་ དུ་སྐད་ཅིག་མ་དང་པོ་ལ་མིག་དང་གཟུགས་དང་།གཉིས་པ་ལ་མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཡུལ་དོན་ཡིན་པ་དེ་བས་ན་དབང་པོའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཡུལ་ནི་དུས་མཚུངས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ལྷན་ཅིག་བྱེད་པ་ཉིད་དུ་རིགས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ བསྟན་པར་འགྱུར་རོ།།དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་རྒྱུར་མི་འགྱུར་ཞིང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གལ་ཏེ་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཡུལ་དོན་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཉིད་དང་དུས་མཚུངས་པར་འགྱུར་བ་དེའི་ཚེ་རྒྱུར་མི་འགྱུར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་དེ་ཡུལ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྒྱུ་ཉིད་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེ་ཡུལ་དུ་ཡང་མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་ བྱ་བའི་དོན་ཏོ།

此于盲等亦无，故由因不具足，盲等不生如是意。是故彼等无见色等过失之过，此为摄义。
"若根即心"等偈为前宗。由"于何根识体性"等解释。由根与境第一刹那同时故，第一刹那有根识，第二刹那有意识境之境刹那，其后意识境根识为等无间缘及作用非同时。
为显非同时故说"具自知时"，自知谓意识，彼为第二刹那。于何有彼生者如是称，意为第二刹那生性。"此于根识时非有"者，谓意识境义。"由灭故"者，意为于意识境时根识已灭故。
如是根识与境为因故先有，由为意识因故，根识与意识境之境，彼根识与境先于意识有。如是说第一刹那有眼与色，第二有眼识与意识境义，故根识与意识境由同时故，应理为俱有。
若非尔时"不成因"者，若意识境义与意识同时，尔时不成因。是故"彼亦非境"者，意为由非因故，亦不成境。

།ཇི་ལྟར་དུས་མཚུངས་པ་རྒྱུ་ཉིད་དུ་མི་འཐད་པ་དེ་ལྟར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་ན་འདི་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །འབྲས་བུ་ཡང་དེ་དང་མཚུངས་པར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྒྱུ་དེ་དང་ཅིག་ཅར་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དེའི་རྣམ་པར་སྐྱེས་པ་ཉིད་དོན་གཟུང་བར་བྱ་བ་ཉིད་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པར་བྱ་ བའི་ཕྱིར་གཞན་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ།།དེ་མེད་པའམ་བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་དག་ཐ་དད་པ་ཉིད་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་གཅིག་འགགས་པ་ན་གཉི་ག་ཡང་འགགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དོན་དང་ལྷན་ཅིག་འཇུག་པ་ན། །དོན་བཅས་དང་ནི་འཇུག་པ་སྟེ། །དོན་དང་བཅས་པའི་དབང་པོ་རུང་ བ་ཉིད་ཡོད་ན་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།འདུས་བྱས་པ་ལ་སོགས་པ་ངེས་པར་བྱེད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཤེས་པ་ལས་སྐྱེས་པ་དང་ཤེས་པའི་རྒྱུ་སྟེ་བདག་གི་ཡོན་ཏན་འདུས་བྱས་པའོ། །སོགས་པ་སྨོས་པས་ནི་འབད་རྩོལ་དང་ཆོས་ཡིན་པ་ལ་སོགས་པ་བཟུང་ངོ་། །ཕན་ཚུན་བདེ་བ་ལ་སོགས་ པ་དེ་དག་རང་བཞིན་ཐ་དད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཐ་དད་པར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ།ཕན་ཚུན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཉེ་བར་མཚོན་པ་ཙམ་ཡིན་ཏེ། སེམས་ལས་ཀྱང་ཁྱད་པར་དུ་མི་འགྱུར་རོ་སྙམ་དུ་སེམས་སོ། །རང་བཞིན་གང་གིས་ཚོགས་པ་དེས་སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བ་གཅིག་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་དེ་ཉིད་ ཀྱིས་སེམས་གཞན་དག་ཀྱང་ཡིན་ནོ།།གང་གི་ཕྱིར་དངོས་པོ་ལ་ཅིག་ཅར་རང་བཞིན་གཉིས་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་གང་གིས་ཅིག་ཅར་རང་བཞིན་གཅིག་གིས་སྐྱེད་པར་འགྱུར་ཞིང་གཞན་གཞན་གྱིས་ཡིན། དེ་བས་ན་རྒྱུ་ཐ་དད་པ་ལས་འབྲས་བུ་རྣམས་ཐ་དད་པ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་རྒྱུ་ཐ་དད་པ་མེད་ན་ཡང་ འབྲས་བུ་ཐ་དད་པར་འགྱུར་ན་རྒྱུ་མེད་པ་ཅན་དུ་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ།།ཇི་ལྟར་བདེ་བ་དང་སྡུག་བསྔལ་གྱི་ངོ་བོའམ་སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བ་ཐ་དད་པར་འདོད་པ་དེ་ལྟར་རྟོགས་པ་དང་རྟོགས་པ་མ་ཡིན་པས་བྱས་པ་ཡང་ཐ་དད་པར་འདོད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། ནང་གི་རྒྱུའི་ཁྱད་པར་གྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དབང་པོ་དང་ཡུལ་ དང་ཡིད་ལ་བྱེད་པའི་བདག་ཉིད་དུ་གྱུར་པ་ཉིད་ལས་ཕུལ་དུ་བྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།འདི་སྐད་དུ་བདག་ཕུལ་དུ་བྱུང་བ་གང་གིས་ཚོགས་པས་བདེ་བའི་བདག་ཉིད་ཅན་གྱི་རྟོགས་པ་སྐྱེད་པ་དེ་ལས་ཕུལ་དུ་བྱུང་བ་གཞན་གྱིས་སྐད་ཅིག་མ་གཞན་དུ་རྣམ་པར་གནས་པས་སྡུག་བསྔལ་གྱི་བདག་ཉིད་སྐྱེད་པ་ དེ་ལྟར་རྟོགས་པ་གཞན་ཡིན་ཏེ།སྐད་ཅིག་མ་རེ་རེར་རང་བཞིན་ཐ་དད་པར་གནས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ།

为显示同时如何不应理为因，故说"如是于此"等。"果亦与彼同"者，意为与因同时。为显示"彼相生即应为所取义"故，说"复次"等。
"彼无或乐等"者，由彼等非异故，一灭时二俱灭故。"与境俱行时，具境而行"者，意为具境根适宜性有时。"由决定所作等故"者，谓从识生及识因，即自德所作。等字摄取勤勇及法性等。
"彼等乐等互为异性者不异"中，"互"仅为表示，意谓亦不异于心。由彼自性聚集生一心心所，即由彼亦生余心。以于事物无二自性同时，何故由一自性同时生，由余余生。是故由因差别果成差别。
若无因差别而果成差别，则成无因过。如许乐苦体性或心心所差别，如是亦应许了知非了知所作差别。"由内因差别"者，意为由根、境、作意自性殊胜故。
此说由何殊胜聚集生乐体性了知，由异殊胜于异刹那住而生苦体性，如是为异了知，以于一一刹那住异自性故。

།སྐད་ཅིག་མ་རེ་རེ་ལ་ཐ་དད་པ་ཡིན་ན་ཡང་རྟོགས་པ་སྐྱེད་པའི་ཐུན་མོང་གི་ནུས་པ་ལས་མ་འདས་པར་འཇུག་པས་འབྲས་བུ་ཐ་དད་པ་ཡང་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་ན་རྟོགས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་སྐྱེད་པར་བྱེད་ཀྱི་རྟོགས་པའི་ངོ་བོ་མ་ ཡིན་པ་དག་ནི་མ་ཡིན་ཏེ།དཔེར་ན་སཱ་ལུའི་ས་བོན་ཞིང་ལ་སོགས་པའི་ཁྱད་པར་གྱིས་ཕུལ་དུ་བྱུང་བ་དང་ལྡན་པས་ཕུལ་དུ་བྱུང་བ་དང་བཅས་པའི་མྱུ་གུ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་ན་ཡང་སཱ་ལུའི་མྱུ་གུ་ཉིད་སྐྱེད་པར་བྱེད་ཀྱི་ནས་ཀྱི་མྱུ་གུ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། ནུས་པ་མཚུངས་པ་ལས་མ་འདས་པར་འཇུག་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བསྟན་པར་ འགྱུར་རོ།།དེ་ཉིད་སྟོན་པར་བྱེད་པ་ནི་དཔེར་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་དཔེ་འགོད་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་དུས་ཐ་དད་པ་ཅན་གྱི་བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་འདི་ལན་ཡིན་པ་ནི་བླ་སྟེ། འོན་ཀྱང་དུས་གཅིག་ལ་གནས་པའི་ངང་ཚུལ་ཅན་གྱི་སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་དག་ཅི་ལྟར་ཕན་ཚུན་ ཐ་དད་པ་ཡིན་ཞེ་ན་འདི་ཡང་བརྗོད་བར་བྱ་སྟེ།ཚོགས་པ་དེ་ཉིད་ནི་ནང་གི་ཁྱད་པར་གྱིས་བྱས་པ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་ན་ཚོགས་པ་རང་བཞིན་ཐ་དད་པ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་ངེས་པའི་བདག་ཉིད་ཀྱིས་ཁྱད་པར་དང་ལྡན་པ་དེ་ལས་རྟོགས་པ་ཐ་དད་པ་སྐྱེད་པར་འགྱུར་བ་དེ་ལྟར་ན་འགལ་བ་ཅི་ཞིག་ཡོད། རྒྱུ་འབྲས་བུ་དུ་མ་ལས་ སོ་སོར་ངེས་པའི་རང་བཞིན་ཅན་འབྲས་བུ་སོ་སོ་ལ་ཐ་དད་པའི་རང་བཞིན་དུ་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ།།འདི་ལྟར་རྒྱུ་རང་གི་རང་བཞིན་འཕོ་བ་ནས་འབྲས་བུ་སྐྱེད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་རྒྱུའི་རང་བཞིན་དོར་བ་འབྲས་བུར་འགྱུར་བ་དེའི་ཚེ་ཅི་ལྟར་ན་རང་བཞིན་གཅིག་གིས་དུ་མ་སྐྱེད་པར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བའི་བརྒལ་བ་དེར་འགྱུར། རང་བཞིན་གཅིག་འབྲས་བུ་གཅིག་ལ་འཕོས་པ་གང་ཡིན་པ་དེའི་རང་བཞིན་གཅིག་པོ་ཅི་ལྟར་འབྲས་བུ་གཞན་ལས་འཕོ་བར་འགྱུར། འཕོ་བ་ཉིད་ཡིན་ན་འབྲས་བུ་རང་བཞིན་གཅིག་པ་ཅན་དུ་འགྱུར་རོ། །གང་གི་ཚེ་རྒྱུ་འབྲས་བུ་གཅིག་ཀྱང་སྐྱེད་པར་གྱུར་ན་དེ་སྐྱེད་བར་བྱེད་པའི་རང་བཞིན་ཉེ བ་ཙམ་གྱིས་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་ཡིན་པ་དེའི་ཚེ་འབྲས་བུ་དུ་མ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པའི་ངེས་པའི་རང་བཞིན་ཉེ་བ་ཙམ་གྱིས་འབྲས་བུ་དུ་མ་སྐྱེད་པར་འགྱུར་བ་གང་གིས་བཟློག་པར་འགྱུར།རྒྱུའི་རང་བཞིན་ཐ་དད་པ་དང་ཐ་དད་པ་མེད་པ་དག་གི་འབྲས་བུའི་ཐ་དད་པ་དང་ཐ་དད་པ་མེད་པ་གང་ཡིན་པ་འདི་ཉིད་ཐ་དད་པ་དང་ཐ་དད་པ་མེད་ པ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པའི་ངེས་པའི་རང་བཞིན་ལས་འབྲས་བུ་ཐ་དད་པ་དང་ཐ་དད་པ་མེད་པའི་རང་བཞིན་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ།།གལ་ཏེ་ཐ་དད་པ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པའི་ངེས་པའི་རང་བཞིན་ལས་ཐ་དད་པ་མེད་པའི་སྐྱེ་བ་དེའི་ཚེ་རྒྱུ་མེད་པར་འགྱུར་རོ།

虽于一一刹那有差别，然由不离生了知共同功能而转，生差别果时唯生了知体性，非生非了知体性。如稻种由田等差别具殊胜，生具殊胜苗时，唯生稻苗，非生麦苗，以不离同等功能而转故。
即此由"譬如"等设喻显示。若此是对异时乐等之答，然同时性心心所如何互异？此亦当说，由彼聚集即由内差别所作故。如是聚集生异自性决定自性具差别，由彼生异了知，如是有何相违？
由多因果各别决定自性，于各别果成异自性。如是因非舍自性而生果。若因舍自性成果，尔时云何一自性生多之诘难？一自性转于一果，彼一自性云何转于余果？若转，果应成一自性。
当因生一果时，由生彼自性近故生，尔时由生多果决定自性近故生多果，何能遮止？因自性异与不异之果异与不异，即由生异与不异决定自性，生果异与不异自性。若由生异决定自性生不异，尔时成无因。

།གལ་ཏེ་རང་བཞིན་གཅིག་ཅི་ལྟར་དུ་མ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ཞེ་ན། དེ་ནི་འདི་ལྟ་བུར་ གྱུར་པའི་རང་བཞིན་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།།དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་གཅིག་ཀྱང་ཅི་ལྟར་སྐྱེ་བར་འགྱུར་འདིར་ཡང་ཅི་ལྟར་ན་རང་བཞིན་འཕོས་ནས་རྒྱུ་འབྲས་བུ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ཞེས་བཤད་ཟིན་ཏོ། །གལ་ཏེ་འོ་ན་རྟོགས་པ་དང་རྟོགས་པ་མ་ཡིན་བའི་རང་བཞིན་ཅིའི་ཕྱིར་ཚོགས་པས་སྐྱེད་པ་མ་ཡིན་ཞེ་ན། མ་ཡིན་ཏེ་དེ་ནི་ རྟོགས་པ་སྐྱེད་པར་ངེས་པའི་རང་བཞིན་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།།གལ་ཏེ་དེ་ལྟ་བུར་གྱུར་པའི་རང་བཞིན་ཉིད་གང་ལས་ཡིན་ཞེ་ན་རང་གི་རྒྱུ་ལས་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཡང་རང་གི་རྒྱུ་གཞན་ལས་ཡིན་པ་དེ་ལྟར་ན་རྒྱུའི་བརྒྱུད་པ་ཐོག་མ་མེད་པ་ཅན་ཡིན་ནོ། །དེ་བས་ན་རྟོགས་པ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པའི་ངེས་པ་ཡོད་ན་རྟོགས་པ་ཐ་དད་ པར་སྐྱེད་པའི་རང་བཞིན་གྱི་མཚན་ཉིད་གཞན་གྱི་ཁྱད་པར་དང་ལྡན་པས་རྟོགས་པ་ཐ་དད་པ་ཉིད་སྐྱེ་བར་བྱེད་ཀྱི།རྟོགས་པ་དང་རྟོགས་པ་མ་ཡིན་པའི་རང་བཞིན་མ་ཡིན་པ་དེ་ལྟར་ན་ངེས་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །ཞར་ལ་འོངས་པས་ཆོག་གོ། །བློ་དང་ནི། བདེ་སོགས་དེ་ཉིད་སྐྱེད་ཡིན་ན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་བློ་དང་བདེ་བ་ལ་སོགས་ པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཟླས་དབྱེ་བའོ།།རིམ་གྱིས་འཛིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་དང་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་བློས་གཟུགས་མངོན་སུམ་དུ་བྱེད་པ་དེ་ལས་དུས་ཕྱིས་ཡིད་ཀྱི་ཤེས་པས་བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་ཡོངས་སུ་གཅོད་པར་བྱེད་པ་དེ་ལྟར་ན་རིམ་གྱིས་འཛིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་འདིས་རིམ་གྱིས་འཛིན་ཞེས་བྱ་བའི་མདོའི་ཚིག་ བཤད་པ་ཡིན་ནོ།།རྒྱུ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་དང་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཡུལ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བཤད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་མ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར་ལྷན་ཅིག་འབྱུང་བའི་རྒྱུ་ཉིད་ཀྱིས་རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྐྱེད་པ་ལ་བདེ་བ་ལ་སོགས་བ་ནུས་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །དེ་བས་ན་ཡུལ་ཉིད་དུ་ཡང་ འགྱུར་བ་མ་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར་ལྡོག་པ་ལས་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ།དེ་མེད་ན་ངེས་པར་མེད་པ་ནི་ལྡོག་པ་ཡིན་ནོ། །ཡུལ་འཛིན་པ་མེད་པར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་གལ་ཏེ་སྔོ་སོགས་བཞིན། དབང་པོའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྐྱེད་པ་ལ་བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་ནུས་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་བ་དེའི་ཚེ་ཇི་ལྟར་བདེ་བ་ལ་སོགས་ པ་མྱོང་བ་མེད་པ་ལ་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པ་འབའ་ཞིག་གནས་སྐབས་འགའ་ཞིག་ཏུ་མྱོང་བར་འགྱུར་བ་དེ་བཞིན་དུ་དབང་པོ་དང་ཡུལ་ལས་སྐྱེས་པའི་བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་འབའ་ཞིག་ཀྱང་རྣམ་པར་ཤེས་པས་མྱོང་བར་འགྱུར་རོ།།དེ་ལྟར་ན་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པ་ལས་བདེ་བ་ལ་སོགས་པའི་ནུས་པ་ཐ་དད་པར་རྟོགས་ པར་འགྱུར་རོ།།ནུས་པ་ཐ་དད་པ་ངེས་པ་ན་ཡང་ཡུལ་དང་ལྷན་ཅིག་པའི་ནུས་པ་རྟོག་པར་བྱེད་པ་ན་ཡང་འགལ་བ་མེད་དོ།

若问一自性如何生多？由其具如是自性故。若非尔，一亦云何生？此中已说因非舍自性而生果。
若尔，何故聚集不生了知与非了知自性？非也，由彼即是决定生了知自性故。若问如是自性从何而有？从自因而有。彼复从自余因，如是因之相续无始。
是故若有生了知决定，由具异自性相之差别而生异了知，非了知与非了知自性，如是即为决定。旁论已足。
"智及乐等即彼生"中，"智及乐等"为分别。"次第取"者，谓与乐等俱生智现见色，后时意识决定乐等，如是"次第取"即解释经中"次第取"之语。
前说由非因故，非与乐等俱生识之境，此非也。以由俱生因性能生识故，乐等即有功能。是故亦非成境，故说"由返亦"。无彼定无即为返。
"无境取"等中，若如青等，乐等于生根识有功能时，如何于无乐等受时唯青等于某时有受，如是亦应唯从根境生之乐等为识所受。如是应知乐等功能异于青等。决定功能差别时，思择与境俱功能亦无相违。

།སྔོན་པོ་དང་སེར་པོ་ལ་སོགས་པ་སོ་སོ་ལ་ཡང་ནུས་པ་དམིགས་པའི་ཕྱིར་ཚོགས་པ་ལ་ཡང་ནུས་པ་འགལ་བར་མི་འགྱུར་རོ། །དེ་ཉིད་ནི་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པ་རེ་རེ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ སོགས་པ་སྨོས་སོ།།གལ་ཏེ་བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་འབའ་ཞིག་མྱོང་བ་ཁས་བླངས་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ལྟར་ན་ཡང་ཁས་བླངས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །རྟོགས་པ་མེད་པར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཟུང་བ་མེད་པར་རོ། །དེ་ལྟར་ན་ཡང་འདི་ལས་བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དོན་འདི་ལས་བདེ་བ་ལ་ སོགས་པ་འདིའོ།།དབང་པོའི་དོན་རྟོགས་པའི་དུས་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། གལ་ཏེ་དབང་པོས་བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་རྟོགས་པར་མི་འགྱུར་ན་དབང་པོའི་དོན་རྟོགས་པའི་དུས་ན་བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་རྟོགས་པར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བར་དགོངས་སོ། །དེ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བདེ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །བདག་དང་ ཡིད་ལྡན་པ་ལས་འབྱུང་བའི་ངང་ཚུལ་ཅན་གྱི་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པས་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།དབང་པོའི་ཡུལ་ཉིད་ལས་སྐྱེས་པའི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕྱི་རོལ་གྱི་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་སྐྱེད་པ་དབང་པོའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་དུས་མཚུངས་པར་འབྱུང་བའི་ངང་ཚུལ་ཅན་ནོ། །དེ་ལྟར་ན་ཡུལ་ལ་དམིགས་ པ་ཡང་བདག་དང་ཡུལ་དང་དབང་པོའི་ཕྲད་པ་ལས་བྱུང་བའི་ངང་ཚུལ་ཅན་གྱི་ཤེས་པ་མེད་པར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དབང་པོའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་མེད་པར་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།།ཤེས་པ་དེ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དབང་པོའི་རྣམ་པར་ཤེས་པའོ། །ཡིད་གཉིས་པ་ནི་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ དབང་པོའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་དུས་མཚུངས་པ་དག་དང་ཡིད་ལྡན་པ་ལས་འབྱུང་བའི་ངང་ཚུལ་ཅན་གྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་གཉིས་ཅིག་ཅར་འབྱུང་བ་ཁས་མི་ལེན་པའི་ཕྱིར་རོ།།དུས་ཕྱིས་འབྱུང་བའི་ངང་ཚུལ་ཅན་གྱི་ཤེས་པ་ཡོད་པའི་དུས་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་འཛིན་པར་འདོད་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་ པ་ཡོད་པའི་དུས་ནའོ།།བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ་དབང་པོའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་ལྷན་ཅིག་འགགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་དག་ལས་གཅིག་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་དེ་དག་ལས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ངེས་པར་གཟུང་བའི་དྲུག་པའོ། །གཅིག་ནི་དོན་འཛིན་པའི་དབང་པོའི་བློས་སོ། །གཞན་ནི་བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་ མྱོང་བ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡིད་ཀྱི་བློས་སོ།།གང་ཞིག་གང་དང་རིགས་མཐུན་པ་དེ་ནི་དེའི་ཉེ་བར་ལེན་པ་ཡིན་ན་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ཡང་འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་སྒྲུབ་པའི་སྐབས་སུ་བསྟན་ཟིན་ཏོ། །དེ་མྱོང་ཕྱིར་ན་དོན་ཡང་དག་པར་མྱོང་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བདེ་བ་ལ་སོགས་པའི་བདག་ཉིད་དུ་གྱུར་པའི་དོན་དང་འདྲ་བ་མྱོང་ བའི་ཕྱིར་རོ།།འདིས་ནི་བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དུ་ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་བདག་ཉིད་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་བསྟན་ཏོ།

由于在青黄等各别中亦见功能，故于聚集亦不相违。即此说"于青等各别"等。若谓唯许领受乐等，故说"如是亦许"等。"无了知"者，谓无所取。"如是亦从此乐等"者，谓从此义之乐等。
"于根境了知时"等中，若根不了知乐等，则于根境了知时不应了知乐等，此为意趣。"彼亦"者，谓乐等。意为由具我及意而生性之意识。"从根境生"者，谓由外色等力所生，与根识同时而生性。
如是于境所缘亦无从我、境、根和合而生性之识，意为无根识。"彼识亦"者，谓根识。"第二意非有"者，由不许根识同时及具意而生性之二识同时生故。
"后时生性识有时"者，谓欲取乐等识有时。乐等非有，由与根识俱灭故。"彼等一"中，"彼等"为所取第六格。"一"谓取境根智。"余谓受乐等"者，谓由意智。
"若谁与谁同类，彼即彼之近取"者，此已于成立后世品中说。"由受彼故正受境"者，由受如乐等自性之境故。此说乐等即是真实领受自性。

།དེ་ནི་ཕྱི་རོལ་དུ་གྱུར་པའི་དོན་དག་ལ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་བདག་ཉིད་ནི་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་དག་ལས་ཐ་དད་པའི་དོན་དག་ལ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་མྱོང་བ་ལ་ཡང་ ཞེས་བྱ་བ་ནི་དོན་གཞན་དུ་གྱུར་པ་མྱོང་བར་ཁས་ལེན་པ་ན་མྱོང་བའི་མཚན་ཉིད་འཐད་པ་མ་ཡིན་ནོ།།གལ་ཏེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ནི་རང་རིག་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། རང་རིག་པའི་བདག་ཉིད་མ་གཏོགས་པར་ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་བདག་ཉིད་གཞན་ནི་བརྗོད་པར་མི་ནུས་ཏེ། དེ་རྟོགས་པའི་བདག་ཉིད་ཅན་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང་། རྟོག་པ་ཡང་རང་རིག་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཞན་མྱོང་བ་ཡིན་ན་ནི་བདག་མྱོང་བར་མི་འགྱུར་རོ། །གཞན་མྱོང་བ་ཉིད་ནི་བདག་མྱོང་བ་མ་ཡིན་ཏེ། རང་དང་གཞན་ཐ་དད་པའི་བདག་ཉིད་ཅན་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཉིད་ནི་རང་དང་གཞན གྱི་བདག་ཉིད་རིག་པ་འགལ་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ།ཤེས་པ་ལ་རང་རིག་པ་དང་གཞན་རིག་པའི་ཁྱད་པར་གྱིས་ངོ་བོ་གཉིས་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ཤེས་པ་ནི་གཅིག་གི་བདག་ཉིད་ཅན་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལ་གཞན་མྱོང་བར་ཁས་ལེན་ན་རང་རིག་པའི་ངོ་བོར་མི་འགྱུར་ཞིང་དེ་ཁས་ལེན་པར་བྱེད་ན་གཞན་མྱོང་ བ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ།།གལ་ཏེ་འོན་ཀྱང་ཤེས་པ་གཞན་རིག་པའི་བདག་ཉིད་ཅན་ཉིད་དུ་ཡོད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། རང་རིག་པ་ཡང་གདོན་མི་ཟ་བར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །གཞན་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ཉིད་ནི་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མངོན་སུམ་མ་ཡིན་པའི་དམིགས་པ་ཅན་གྱི་དོན་མཐོང་བ་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ་ ཞེས་བྱ་བར་དགོངས་སོ།།འགྱུར་བར་ནི་འདོད་མོད་ཀྱི་བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པའི་རྣམ་པ་དག་གིས་ཤེས་པ་བཞིན་དུ་ཐ་དད་པར་སྣང་བར་འདོད་དོ། །དེ་བས་ན་གཅིག་པ་ཐ་དད་པར་སྣང་བའི་གཟུང་བ་ཉིད་གནས་པའི་ཕྱིར་མ་ངེས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་ཡང་ཡུལ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་ པ་སྨོས་པ་ལ།ཡུལ་གྱི་རྣམ་པ་ནི་གཟུང་བའི་རྣམ་པའོ། །རབ་ཏུ་དགའ་བའི་རྣམ་པ་ནི་འཛིན་པའི་རྣམ་པའོ། །ཁོ་བོ་ཅག་གིས་རྣམ་པ་དེ་དག་ནི་དོན་དམ་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་གཉིས་མེད་པར་བསྒྲུབ་པ་དེ་ཡང་རྒྱས་པར་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །འདོད་པ་ནི་མངོན་པར་འདོད་པའོ། །མི་འདོད་པ་ནི་རྒྱབ་ཀྱིས་ཕྱོགས་ པའོ།།བཏང་སྙོམས་སུ་གནས་པ་ནི་བར་མར་གནས་པའོ། །འདོད་པ་དང་མི་འདོད་པའི་བྱེ་བྲག་དང་བཏང་སྙོམས་སུ་གནས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཟླས་དབྱེ་བའོ། །དེ་དག་ཉིད་ནི་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཡིན་ལ། གོམས་པ་གང་ལ་རང་བཞིན་དེ་ཉིད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཡོད་པ་དེ་ལ་དེ་སྐད་ཅེས་བྱའོ།

"彼非有于外境"者，谓领受自性非有于异于领受之境。"于彼受亦"者，谓若许受异境，则不应理受之相。若问何故？说"由领受是自证性故"。除自证性外，不能说其他领受自性，由其即是了知自性故，了知亦是自证性故。
若是他受，则不成自受。他受性非自受，由自他差别自性故。即此说"由自他自性知相违故"。识无由自证及他证差别之二性，由识即一自性故。于彼若许他受则不成自证性，若许彼则无他受。
若谓然识有他证自性，故说"自证亦必"等。"由他领受性不成故"者，意为由不可能见非现量所缘之义故。
虽许如是，然许乐等如识由所取能取相而显现差别。若谓由一显现差别所取性住故不定，故说"乐等亦境"等。境相即所取相，喜相即能取相。我等广说彼等相非胜义，即成立无二。
欲即希求，不欲即背离，舍住即处中。"欲不欲差别及舍住"为分别。彼等即是有情自性，于何习气有彼自性相，即说为彼。

།དེར་སྣང་བ་ཅན་ མ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕྱི་རོལ་ཁྱད་པར་ཅན་མ་ཡིན་པར་སྣང་བ་ཅན་དུ་མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།།ཕྱི་རོལ་ཉིད་དང་དེ་ལས་ཁྱད་པར་མེད་པར་སྣང་བ་ཅན་ཉིད་ལ་ཕྱི་རོལ་ཁྱད་པར་མེད་ན་སྒོམ་པ་ཁྱད་པར་ཅན་ཡིན་ན་ཡང་ཁྱད་པར་ཅན་ཉིད་མ་ཡིན་པས་ཁྱབ་པ་ཡིན་ལ། དེ་དང་འགལ་བ་ཡང་ཁྱད་པར་ཅན་ཉིད་ཡིན་པ་ དེ་ལྟར་ན་ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་འགལ་བ་དམིགས་པའོ།།འདི་ལ་ཡོན་ཏན་ཉིད་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྐྱེས་བུ་དེའི་སེམས་ཀྱི་ངོ་བོ་བདེ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཡོན་ཏན་མ་ཡིན་ནོ། །རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡུལ་གྱི་སྟོབས་ལས་ཡུལ་གྱི་རྣམ་པ་ཅན་དུ་འཇུག་པའི་བདག་ཉིད་དུ་གྱུར་པའི་བློར་འགྱུར་རོ། །དེ་བས་ན་བློ་ ནི་འབྲས་བུ་ཡིན་ལ་ཡུལ་ནི་རྒྱུ་ཡིན་ནོ།།དེ་ནི་སྐྱེས་བུ་ལ་ཡང་ཡོད་པ་ཡིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡུལ་གྱི་རྣམ་པར་འབྱུང་བའོ། །དེ་ལྟར་ན་བློ་ལ་གནས་པའི་ཡུལ་གྱི་རྣམ་པ་སྐྱེས་བུ་ལ་འཇོག་པར་བྱེད་དོ། །དེ་བས་ན་དེ་ནི་ཟ་བ་པོ་ཉིད་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་སྐྱེས་བུས་བློ་ངེས་པར་བྱས་པའི་དོན་ཤེས་པར་ འགྱུར་རོ་ཞེས་བསྟན་ཏོ།།དེ་བས་ན་སྐྱེས་བུ་ཡང་བློ་དང་འདྲ་བར་ཡུལ་ཡུལ་རྣམས་ཀྱི་འབྲས་བུ་ཡིན་ཞིང་དེ་དག་ལས་ཀྱང་རིགས་མི་མཐུན་པ་ཡིན་པ་དེ་ལྟར་ན་མ་ངེས་པ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་དེ་རང་བཞིན་མིན་ལ། ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་མ་ཡིན་པའི་རང་བཞིན་ཅན་གྱི་སེམས་ཉིད་དོ། ། ཡུལ་དང་སེམས་དག་གི་བར་ན་ཡུལ་གྱི་རྣམ་པ་ཅན་གྱི་དོན་སེམས་མ་ཡིན་པ་ནི་བློ་ཡིན་ཏེ་དེའི་འདི་ནི་བློ་གནས་སོ། །དེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བདེ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །བདེ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་དེ་འཆད་པར་བྱེད་དོ། །བློ་དང་སེམས་དག་ལ་ཡང་ཐ་དད་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། མངོན་སུམ དྲན་པའི་རྣམ་པ་ཅན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་པ་ལ།མངོན་སུམ་དྲན་པའི་རྣམ་པ་ཅན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མངོན་སུམ་གྱི་རྣམ་པ་ཅན་དང་དྲན་པའི་རྣམ་པ་ཅན་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །གསལ་བར་སྣང་བའི་ངང་ཚུལ་ཅན་ནི་མངོན་སུམ་གྱི་རྣམ་པ་ཡིན་ལ། རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་རྗེས་སུ་འབྲེལ་པ་ནི་དྲན་པའི་རྣམ་ པར་རྟོག་པ་ཡིན་ཏེ།རྣམ་པར་རྟོག་པའི་ཤེས་པ་ཐམས་ཅད་ནི་དྲན་པའི་ངོ་བོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དགའ་བ་དང་མི་དགའ་བ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པ་ཅན་གྱི་ཞེས་བྱ་བ་འདིས་ནི་མངོན་སུམ་གྱི་རྣམ་པ་ཅན་བཤད་དོ། །དྲན་པའི་རྣམ་པ་ཅན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་མྱོང་བ་མྱོང་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་རོ། །འདིས་ནི་དྲན་པའི་རྣམ་ པ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་བཤད་པ་ཡིན་ནོ།

"非彼显现"者，意为不成为外境差别显现，此为语义。于外境性及无异于彼显现性中，若外境无差别，则虽修习有差别，亦遍非差别性，与彼相违亦是差别性，如是即遍行相违所缘。
"此中无功德故"者，谓彼士夫心性非乐等功德。"因果"者，谓由境力而成具境相行性之智。是故智为果，境为因。
"彼亦有于士夫"者，谓境相生起。如是安立智中住境相于士夫。是故由彼即是受者性故，显示士夫定解智之义得知。
是故士夫如智亦是诸境之果，且与彼等异类，如是即不定。若彼非自性，"领受"者即非乐等自性之心性。境与心间具境相之非心义即是智，此即智住。"彼"者，谓乐等。由"乐等"等而释彼。
若谓智与心亦无差别，故说"现量忆念相"等。"现量忆念相"者，意为具现量相及忆念相。明显显现性为现量相，与分别相关为忆念分别，由一切分别知皆是忆念性故。
由"喜不喜等相"说明现量相。"忆念相"连于"受当受"。此即解释彼忆念相。

།ཇི་ལྟར་བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་མྱོང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་དྲན་པའི་རྣམ་པ་ཅན་དང་མངོན་སུམ་གྱི་རྣམ་པ་ཅན་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་མྱོང་བ་འཇུག་པ་བསྡུས་ནས་གཉིས་ཉིད་དུ་སྟོན་པར་བྱེད་དོ། །ཡིད་བདེ་བ་ལ་སོགས་པའི་མཚན་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་མངོན་སུམ་གྱི་རྣམ་པ་ཅན་གྱི་མཇུག་ སྡུད་པ་ཡིན་ནོ།།བདེ་བ་ཁོ་ན་ལ་ཡིད་བདེ་བའི་སྒྲས་བསྟན་ཏེ། བདེ་བ་ལུས་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པས་རྣམ་པར་གཞག་པ་ཉིད་ཀྱིས་རྟོགས་པ་མེད་པའི་མངོན་སུམ་གྱི་རྣམ་པ་ཅན་ཉིད་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ལྕགས་གོང་དང་ནི་མེ་བཞིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཟླས་དབྱེ་བའོ། །ལྕགས་ཤིན་ཏུ་འབར་བའི་གཟུགས་ལ་ནག་པོ་ ཡོད་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ།།མ་ངེས་པ་ཡིན་པར་སྨྲའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མེ་ལས་ཐ་དད་པ་དམིགས་པའི་ལྕགས་གོང་གི་ངོ་བོ་ཡང་ཡོད་པ་ཉིད་དུ་ཁས་ལེན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་དེ་ལྟར་ཡིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གྲུབ་པའི་མཐའ་སྨྲ་བའིའོ། །ལྕགས་གོང་ལ་ཡང་མེ་དང་འབྲེལ་བ་ལས་མདོག་ནག་པོ་ཞིག་ནས་གཟུགས་གཞན་དུ་ སྣང་བར་འགྱུར་བ་ན།དེ་ལ་མདོག་ནག་པོ་ཡང་མེད་ཅིང་ཡོད་ན་ཡང་འདྲེས་པའི་ཕྱིར་མ་དམིགས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་དགོངས་སོ། །ཅིག་ཅར་སེམས་ལས་བྱུང་བ་མང་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། ཚོར་དང་སེམས་པ་འདུ་ཤེས་དང་། །འདུན་དང་རེག་དང་བློ་གྲོས་དྲན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཅིག་ཅར་སྐྱེ་བར་ཁས་ལེན་ པའི་ཕྱིར་རོ།།ཉི་མས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འོད་ཟེར་སྟོང་ལྡན་གྱིས་སོ། །རྐྱེན་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སེམས་ལས་བྱུང་བ་གང་གི་རྐྱེན་ཡུལ་ལ་སོགས་པའི་མཚན་ཉིད་འདོད་པ་དང་མི་འདོད་པའོ། །སྟོན་ཀའི་མར་ངོའི་མཚན་ཕྱེད་ཀྱི། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྟོན་ཀའི་མཚན་གྱི་ཆ་ཕྱི་མ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དེའི་ ཚེ་སྐར་མའི་ཁྱད་པར་གསལ་བར་རྟོགས་པར་འགྱུར་རོ།།དུ་མ་ཉིད་དུ་སྣང་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདི་ལྟར་སེམས་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པའི་དུས་ན་སེམས་པས་རིག་པ་ཡིན་ནོ། །འགའ་ཞིག་གི་ཚེ་དམིགས་པ་བརྟན་པོར་འཛིན་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་ནི་མོས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་གཞན་དག་ལ་ཡང་རིག་པ་ ཅི་རིགས་པར་བརྗོད་པར་བྱའོ།།གཅིག་ཚེ་ཞེས་བྱ་བ་འདིའི་རྣམ་པར་འགྲེལ་པ་ནི་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པའི་དུས་ན་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། དེ་བས་ན་གཅིག་ཚེ་གསལ་བས་བསྒྲིབས་པ་ཡང་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པའི་དུས་ན། བདེ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཐ་དད་རྣམ་གཞག་གྲུབ་པ་ཡིན་ཞེས་དང་ཞེས་བྱ་བ་འཆད་པར་འགྱུར་བ་དང་ སྦྱར་རོ།

由"如何领受乐等"等，摄集忆念相及现量相本性领受行相，而显示为二。"意乐等相"者，为现量相之总结。
唯以意乐声说乐，由乐以身识安立性而有无分别现量相故。"如铁丸与火"为分别。极热铁形有黑性。
"说不定"者，由许有异于火所缘之铁丸自性故。"若如是"者，谓宗论者。于铁丸由与火相关故，黑色坏灭而显现异色时，于彼无黑色，纵有亦由混合故不可得，此为意趣。
"同时多心所"者，由许同时生起"受及思想及，欲及触慧念"等故。"日"者，谓具千光明者。"如缘"者，谓心所之缘境等相为可欲不可欲。
"秋季下半夜"者，意为秋季夜之后分。尔时明了了知星宿差别。"显现为多"者，谓如是于心造作时由思而了知。有时以坚固执持所缘为相者是胜解。如是于余亦应随理说了知。
"一时"之解释为胜伏时，是故一时由明显覆蔽亦于胜伏时，乐等差别安立成就，应与将说之"谓"字相连。

།སོགས་པ་སྨོས་པས་ནི་མྱུར་དུ་བསྐོར་བ་དང་། འཆི་ལྟས་ལ་སོགས་པ་བཟུང་ངོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། འདི་ལྟར་འཁོར་ལོ་བཞིན་དུ་ལུས་མྱུར་དུ་བསྐོར་བ་ལས་དངོས་པོ་གཡོ་བ་མེད་པ་ཡང་གཡོ་བ་བཞིན་དུ་གསལ་བར་དམིགས་པར་འགྱུར་བའང་འཆི་བའི་དུས་ན་ལུས་དང་སེམས་ཀྱི་གནས་སྐབས་འགའ་ ཞིག་འཆི་ལྟས་ཀྱི་མིང་ཅན་དངོས་པོ་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པ་མཐོང་བར་འགྱུར་རོ།།དེ་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པར་སྒྲུབ་པ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པར་གསལ་བ་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་རྩོམ་པ་དང་། དགའ་བ་དང་མི་དགའ་བའི་མཚན་ཉིད་ལའོ། །བརྡའི་རྟེན་ཅན་ནི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཡིན་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བརྡ་ལ་མ་བྱང་བའི་རྣམ་ པར་རྟོག་པ་ནི་བརྡའི་རྟེན་ཅན་ཡིན་ནོ།།དེ་ལྟར་སྤྱིའི་རྣམ་པ་ཅན་གྱི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ལ་གནས་པ་བརྡ་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །བརྡའི་དུས་ཕྱིས་འབྱུང་བའི་ངང་ཚུལ་ཅན་གྱི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་བརྡ་ལ་བྱང་བ་དག་གི་ནི་འདི་ལ་བརྡའི་རྟེན་ཡོད་བས་ན་བརྡའི་རྟེན་ཅན་ནོ། །དོན་གཉིས་པོ་དེ་ཡང་ བཟླས་པས་ཡིན་པར་བལྟ་བར་བྱའོ།།རྨི་ལམ་ན་ཡང་དྲན་པ་དྲན། །དེ་ནི་དེ་འདྲའི་དོན་ལྡན་མིན། །རྨི་ལམ་གྱི་གནས་སྐབས་ན་ཡང་དྲན་པའི་ཤེས་པ་བྱུང་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་སད་པས་དྲན་པར་འགྱུར་རོ། །དྲན་པ་དེ་ཡང་རྨི་ལམ་གྱི་གནས་སྐབས་ན་གསལ་བར་སྣང་བའི་ཤེས་པ་སྐྱེ་བ་དོན་དང་ལྡན་པར་ དྲན་པ་ཇི་འདྲ་བ་དེ་འདྲ་བའི་དོན་དང་ལྡན་པ་དྲན་པར་མི་འགྱུར་ཏེ།གསལ་བར་སྣང་བ་དྲན་པ་མེད། །ཅེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །རྨི་ལམ་ན་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་དེ་འཆད་པར་བྱེད་དེ། རྨི་ལམ་ན་དམིགས་པ་ཡང་དེ་ཡིན་ལ། གསལ་བར་སྣང་བའི་ཤེས་པ་ཡང་ཡིན་པས་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཁྱད་པར་ གྱི་བསྡུ་བའོ།།དེ་དང་མཚུངས་པར་སྣང་བ་དྲན་པ་གང་ལ་ཡོད་པ་དེ་ལ་དེ་སྐད་ཅེས་བྱའོ། །ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པའི་དོན་གོམས་པ་ལས་སྐྱེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རུས་གོང་གི་རྣམ་པ་ལ་སོགས་པ་བསྒོམས་པ་ལས་སྐྱེས་པ་མི་གཙང་བ་ཞེས་བྱ་བའོ། །ཐམས་ཅད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་གོམས་པ་ལས་བྱུང་ བ་ཟད་པར་ས་ལ་སོགས་པའི་མིང་ཅན་ནོ།།དེ་ཉིད་ནི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་མ་ཡིན་བའི་ཕྱིར། ཁྱེད་ཅག་གི་གྲུབ་པ་ལ་སོགས་པའི་མཐའ་ལས་གསལ་བར་སྣང་བ་མ་ཡིན་པ་དང་། རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་བཅས་པ་ཉིད་དུ་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་གཞན་གྱི་དོགས་པ་ཡིན་ནོ། །གང་ལ་འབྲས་བུ་དེ་ཡོད་པར་ ཞེས་བྱ་བ་ནི།སྒོམ་པ་གཞན་གྱི་ཚིག་ཅན་ཉིད་དུ་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །འཁྲུལ་དང་ཀུན་རྫོབ་ཤེས་པ་དང་། །རྗེས་དཔག་རྗེས་སུ་དཔག་ལས་བྱུང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཚད་མ་ཀུན་ལས་བཏུས་པ་ལས་བཤད་པའི་མངོན་སུམ་ལྟར་སྣང་བ་དེ་ནི། མངོན་སུམ་ལྟར་སྣང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་འཆད་པར་ བྱེད་དོ།

"等"字所说，摄取"速旋转及死相等"。如是，如轮速旋转身体时，虽无实物动摇亦明显所缘如动摇。又于死时，身心某些状态显现为名为死相之非实物。
"随顺彼成立"者，谓于明显随顺之作意及喜不喜相。"依名言者是分别"者，谓未熟习名言之分别是依名言。如是住于共相分别时为立名言。后时生起性之分别，于熟习名言者，由此有名言依故为依名言。彼二义亦应视为重复。
"梦中亦忆念忆，彼非具如是义"。于梦境位亦生起忆念知，彼由醒而忆念。彼忆念于梦境位生起明显显现知，非如具义忆念般具如是义忆念。意为"无明显显现忆念"。
由"梦中亦"等而释彼。梦中所缘亦是彼，亦是明显显现知，此为差别摄集。于谁有与彼相等显现忆念，即说为彼。
"由修习非真实义所生"者，谓由修习骨相等所生不净。"一切"等者，谓由修习所生遍处地等名者。由彼非真实作意故，显示于汝等宗等论中非明显显现及有分别性，此为他疑。
"于何有彼果"者，显示为他修习语性。"错乱及世俗知，比量从比量生"等，如《量抉择》所说现量似现，由"现量似现"等而释。

།དེ་བཞིན་དུ་མང་པོ་རྣམ་པར་གཅོད་པའི་འབྲས་བུ་ཅན་ལ་བརྟེན་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ལ། མང་པོ་ནི་དུ་མ་ཉིད་དོ། །དེ་རྣམ་པར་གཅོད་པའི་འབྲས་བུ་དེ་ཉིད་གཅིག་ཅེས་བྱ་བའི་སྒྲ་གང་ལ་ཡོད་པ་དེ་ལ་དེ་སྐད་ཅེས་བྱའོ། །གཅིག་ཏུ་མངོན་པར་ཞེན་པ་ཅན། །ཞེས་བྱ་བ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་འཇུག་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་ བའི་སྐབས་དང་སྦྱར་རོ།།དེ་ལྟ་བུར་གྱུར་པ་མ་ཡིན་པར་རྣམ་པར་གཅོད་པ་ལ་བརྡར་བྱས་པ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྟེང་དུ་སྐྱེ་བའི་ཆོས་ཅན་མ་ཡིན་པ་རྣམ་པར་གཅོད་བ་ལ་བརྡར་བྱས་པའོ། །ཡོད་པ་ཉིད་དུ་སྟོན་པར་བྱེད་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་རོ། །དེ་ལྟར་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བ་ལས་བརྡའི་ རྟེན་ཅན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་འདི་སྐད་དུ་སྒྲའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མ་གཏོགས་པར་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་ཤེས་པ་གཞན་གསུམ་ནི་ཡོད་པ་མ་ཡིན་གྱི།འོན་ཀྱང་སྒྲའི་རྟོག་པ་ཉིད་རྣམ་པ་འགའ་ཞིག་གིས་ཕྱེ་བ་ན་རྣམ་པ་གསུམ་དུ་རྣམ་པར་གཞག་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་ཏོ། །ཆུ་མ་ཡིན་པ་རྣམ་པར་ གཅད་ན་ཆུ་ལ་བརྡར་བྱས་པ་ལ་བརྟེན་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བརྡའི་རྟེན་ཅན་གྱི་རྫས་གང་ལ་ཆུ་ལ་སོགས་པའི་བརྡ་བྱས་པ་ཉིད་ལ་བུམ་པ་ལ་སོགས་པའི་རྟོག་པ་བཞིན་དུ་དེ་རྟོགས་པར་འགྱུར་ཞིང་།སྨིག་རྒྱུ་ལ་སོགས་པ་འབྱུང་བ་འདུས་པ་གཞན་ལ་ཡང་འགྱུར་རོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པའི་ ཆུ་ལ་བརྟེན་ནས་འབྱུང་བ་འདུས་པ་དེ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་པ་ལ་བརྡ་ལ་བརྟེན་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི།བདེན་པའི་ཆུ་ལ་ཆུའི་སྒྲའི་བརྡ་གང་ཡིན་པ་དེ་ལ་བརྟེན་ནས་སོ། །འབྱུང་བ་འདུས་པ་དེ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆུའི་བརྡའི་རྟེན་མ་ཡིན་པ་སྨིག་རྒྱུ་ལ་སོགས་པ་ལའོ། །དེ་ལྟར་ན་སྔོན་ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་ ཆུ་དྲན་པ་སྔོན་དུ་སོང་བ་ཅན་དེ་ལ་འཁྲུལ་པ་འཇུག་པར་འགྱུར་རོ།།གཞན་དག་ནི་འདི་སྐད་དུ་འཆད་དེ། འདི་ལ་ཆུའི་སྒྲའི་བརྡར་བྱེད་པས་ན་བདེན་པའི་ཆུའི་བརྡའོ། །དེ་དང་མཚུངས་པ་ནི་འབྱུང་བ་འདུས་པ་ཡིན་པ་དེ་ལྟར་ན་དེ་ལ་བརྟེན་པས་བཟུང་ནས་སོ། །བརྡ་ལ་བརྟེན་པ་དེ་ལས་ཆུ་ལ་སོགས་པ་དང་ཆོས་ མཐུན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་དག་གི་དོན་ཡིན་ནོ།།ཚུལ་གསུམ་པའི་རྟགས་ཤེས་པ་ནི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་དང་རྟགས་ཅན་གྱི་ཤེས་པ་ལ་ནི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ལ་འབྱུང་བ་ཞེས་བཤད་དོ། །ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པའི་དོན་སྔར་མཐོང་བ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འབྲེལ་པ་འཛིན་པའི་དུས་ན་དོན་མཐོང་བའི་སྒོ་ནས་གཅིག་ཏུ་སྒྲོ་ འདོགས་པ་ལ་འཇུག་པའི་ཕྱིར་དེ་སྐད་དུ་ཐ་སྙད་གདགས་སོ།།རྗེས་སུ་དཔག་པའི་ཤེས་པ་དང་དེའི་འབྲས་བུ་ཤེས་པའོ།

"如是依止遮遣多之果"者，"多"即众多性。遮遣彼之果即是"一"之声，于何有彼即说为彼。"一向执著"者，应与"分别行起"之处相连。
"于非如是遮遣立名言"者，谓于遮遣非上生法者立名言。应连于"显示为有性之分别生起"。如是分别后，由"依名言"等显示：除声之分别外，无余三种分别知，然声之分别以某种方式分别时，安立为三种。
"遮遣非水而依水立名言"者，谓依名言事于何立水等名言，如瓶等分别而了知彼，于蜃气等其他大种和合亦生起。是故说"依非真实水，于彼大种和合"等。"依名言"者，谓依于真实水之水声名言。"于彼大种和合"者，谓于非水名言依处之蜃气等。
如是，由先前领受水之忆念为先导，于彼起错乱。他人如是解释：由此立水声名言故为真实水名言。与彼相等即大种和合，如是由依彼而执取。由依名言彼故与水等法相顺，此为彼等之义。
了知三相因即比量，于有因之知即说为从比量生。"于先见隐蔽义"者，由于摄持关联时由见义门一向增益而行，故如是假立名言。比量知及彼果知。

།ཅིའི་ཕྱིར་སྒྲའི་རྟགས་པ་ཁོ་ན་རྣམ་པ་གསུམ་དུ་རྣམ་པར་ཕྱེ་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར་དེ་ལ། དབང་སྐྱེས་མིན་པ་བསྒྲུབ་དོན་དུ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་པ་ལ། སྔ་མ་གཉིས་པོ་ལས་ ཞེས་བྱ་བ་ནི་བརྡ་ལ་བརྟེན་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་ཤེས་པ་དང་དོན་གཞན་དུ་སྒྲོ་འདོགས་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་ཤེས་པའོ།།དེ་ཉིད་རྣམ་པར་གཅོད་པའི་ཕྱིར། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྨིག་རྒྱུའི་ཤེས་པ་རྣམ་པར་གཅོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །མངོན་སུམ་གྱི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཁྱད་པར་འཁྲུལ་པ་མེད་པ་ཅན་ཞེས་བརྗོད་དོ་ཞེས་ བྱ་བ་ནི་དབང་པོ་དང་དོན་ཕྲད་པ་ལས་བྱུང་བའི་ཤེས་པ་ལས་མངོན་སུམ་བསྟན་དུ་མེད་པ་འཁྲུལ་པ་མེད་པ་ཅན་རྟོགས་པའི་བདག་ཉིད་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་རོ།།འོ་ན་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པའི་དོན་ལ་རྟོག་པའི་ཤེས་པ་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ལ་སོགས་པ་གསུམ་ཅིའི་ཕྱིར་བཤད་ཅེ་ན། དེའི་ཕྱིར་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ སོགས་པ་སྨོས་སོ།།ཉིད་ནི་རིམ་པ་གཞན་དུ་སྦྱར་བའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྒྲུབ་ཕྱིར་ཞེས་པའི་མདོའི་ཆ་དེ་ལས་དྲངས་ལ། སྔ་མ་གཉིས་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་འདིར་བལྟ་བར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དྲན་པ་ལ་སོགས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་འགྲེལ་པ་ནི་ངོ་བོ་སྟེ། དྲན་པ་ལ་སོགས་པའི་བདག་ཉིད་དོ། །སོགས་པའི་སྒྲས་ནི་མངོན་ པར་འདོད་པ་ལ་སོགས་པའི་ངོ་བོ་གཟུང་ངོ་།།བརྡ་དྲན་པའི་བུམ་པ་ལ་སོགས་པའི་ཤེས་པ་རྒྱུ་མཚན་ཡིན་པར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བུམ་པ་ལ་སོགས་པའི་ཤེས་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཞེས་བྱ་བར་ཚིག་རྣམ་པར་སྦྱར་རོ། །མངོན་སུམ་དང་འགལ་བ་ནི་མངོན་སུམ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ཡིན་ལ། དེས་ཁྱབ་པ་ནི་སྔོན་ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་དྲན་ པའི་སྟོབས་ཀྱིས་འབྱུང་བ་ཡིན་བ་དེ་ལྟར་ན་འགལ་བས་ཁྱབ་པ་དམིགས་པའོ།།དམིགས་ཀྱིས་བཀར་བ་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱ་བའམ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། མངོན་སུམ་རྟོག་པ་དང་བྲལ་བ་ཞེས་བྱ་བ་སྤྱིར་བཏང་བ་འདི་ལ་དམིགས་ཀྱིས་བཀར་བ་དེ་བྱས་ཤིང་ཡུལ་དེ་ཡོངས་སུ་སྤངས་པས་སྤྱིར་བཏང་བ་འཇུག་པས་རྟོགས་པ་ དང་བྲལ་ཞིང་འཁྲུལ་པ་མེད་པའི་ཤེས་པ་ནི་མངོན་སུམ་མོ་ཞེས་དོན་གྱིས་བསྟན་པར་འགྱུར་རོ།།དགོངས་པ་འདི་ཉིད་ཀྱིས་མཚན་ཉིད་ལྷག་མ་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ་ཞེས་བསྟན་ཏོ། །དབང་པོ་ལས་སྐྱེས་པ་མ་ཡིན་གྱི་འོན་ཀྱང་ཡིད་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །དེ་ལྟར་ ན་རྟོག་པ་དང་བྲལ་བ་སྨོས་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཟླ་བ་གཉིས་པ་ལ་སོགས་པའི་ཤེས་པ་གསལ་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་དམིགས་ཀྱིས་བཀར་བའི་ཚིག་ནི་ཅིར་ཡང་མི་རུང་ངོ་།།ཅི་སྣང་བ་གང་ལ་ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ལའོ། །དེ་དག་ནི་དེ་ལ་སྐབས་སུ་བབ་པ་ཡིན་ནོ།

若问：何故唯将声之分别分为三种？为此说"为证非根生"等。"从前二者"指依名言分别知及增益为异义之分别知。"为遮遣彼自性"者，为遮遣蜃气知故。
"说现量相之差别为无错乱"者，意为从根境和合所生知外，现量不可说，无错乱，具了知自性。
若问：何故说于隐蔽义分别知比量等三？为此说"于比量"等。"自当以他次第配"者，意为从"为证"经分引出，应观此处"前二自"。
"忆念等"之解释为自性，即忆念等自性。"等"字摄取希求等自性。"瓶等知为名言忆念之因"者，应作语词配释为"瓶等知之因"。
与现量相违即非现量性，彼遍由先前领受之忆念力而生，如是为相违遍知。"应知为特殊规定"者，此"现量离分别"之总说，由作特殊规定并舍彼境而总说行起，以义显示：离分别及无错乱之知即现量。显示应以此意趣了知余相。
"非根所生而唯意"者，意为是分别。如是，由说离分别故，二月等知因明显性，特殊规定语全不应理。"于何显现知"者，谓于色等。彼等为此处所说。

།གང་གིས་ན་དབང་པོ་ལ་བརྟེན་པ་བརྗོད་པས་ འགལ་བར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཚད་མ་ཀུན་ལས་བཏུས་པར་ཟླ་བ་གཉིས་པ་ལ་སོགས་པའི་ཤེས་པ་དབང་པོ་ཉིད་ལ་བརྟེན་པ་བརྗོད་པ་སྟེ།དབང་པོ་ལ་བརྟེན་པ་ཉིད་དུ་བརྗོད་པས་འདིར་ཡིད་ཉིད་དུ་དམ་བཅས་པ་དང་འགལ་བ་ཡིན།། །།ཚད་མ་རྣམ་འགྲེལ་གྱི་འགྲེལ་བཤད། བམ་པོ་ལྔ་བཅུ་རྩ་ བདུན་པ།དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་འདིར་བཞི་པ་ནི་དམིགས་ཀྱིས་བཀར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་འདི་ལ་ལོག་པར་རྟོགས་པ་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གལ་ཏེ་ཟླ་བ་གཉིས་པ་ལ་སོགས་པའི་ཤེས་པ་ཡིད་ཉིད་ཡིན་ན་ཡང་རྟོག་པ་མེད་པ་ཉིད་དུ་འདོད་པ་དེའི་ཚེ་མངོན་སུམ་རྟོག་པ་དང་བྲལ་བ་ཅན་ཞེས་བྱ་བའི་མཚན་ཉིད་འདི་ཙམ་ གྱིས་ཟླ་བ་གཉིས་པ་ལ་སོགས་པའི་ཤེས་པ་མ་བཀག་པའི་ཕྱིར།འདིར་བཞི་པ་ནི་དམིགས་ཀྱིས་བཀར་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་དེ་གཞན་གྱིས་ཀྱང་ཁས་བླང་བར་བྱ་བ་ཡིན་པ་དེ་ལྟར་ན་གང་ལས་ལོག་པར་རྟོགས་པ་ཡིན། དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར། འཁྲུལ་དང་ཀུན་རྫོབ་ཤེས་པ་དང་། །རྗེས་དཔག་རྗེས་སུ་དཔག་ལས་ བྱུང་།།ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་ཞེས་བྱ་བས་རྣམ་པར་བཅད་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དྲན་འབྱུང་བརྗོད་པ་ལས་འབྱུང་ཞེས་བྱ་བ་དང་། མངོན་སུམ་ལྟར་སྣང་རབ་རིབ་བཅས། །ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲ་འདིས་སོ། །བྱ་བ་དང་ནི་སྒྲུབ་བྱེད་ཅེས་བྱ་བ་ལ། བྱ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ཉིད་དང་། སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། ། ལས་ཀུན་གྱིས་ནི་ཞེས་བྱ་བ་འདིའི་འགྲེལ་པ་ནི་བྱ་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། མདོའི་ལས་ཀྱི་སྒྲ་བྱ་བའི་ཚིག་ཏུ་བརྗོད་པར་བྱའོ་ཞེས་སྟོན་ཏོ། །ཐ་སྙད་ལ་བརྟེན་པའི་སྒོ་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དོན་འདིའི་རྟོགས་པ་འདི་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཡུལ་སོ་སོའི་རྣམ་པར་གཞག་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ལ་བརྟེན་པའི་སྒོ་ནས་ཡིན་གྱི། བསྐྱེད་པར་བྱ་བ་དང་སྐྱེད་པར་བྱེད་པའི་དངོས་པོས་མ་ཡིན་ཏེ་མི་རུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་བྱ་བ་ནི་དེ་ཉིད་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། ཅི་ལྟར་བྱ་བ་དེ་སྒྲུབ་བར་བྱེད་པ་དེ་ཉིད་ཡིན་ཏེ། གང་ལས་ཆོད་པ་མེད་པར་གྲུབ་པར་འགྱུར་བ་དེ་ལྟར་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་དེ་ཉིད་ཀྱི་ཡང་བྱ་བ་དེ་ཉིད་ཡིན་ཏེ་དེ་ཉིད་ལས་རྣམ་པར་གཞག་པ་ཐོབ་པ་ཡིན ནོ།།ཡུལ་རྣམ་པར་གཞག་པའི་རྟེན་གཞན་ལ་ལྟོས་པར་འགྱུར་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དོན་དང་འདྲ་བ་ལ་ལྟོས་པར་འགྱུར་བའོ། །དེས་བྱས་པའི་ཤེས་པ་ཐ་དད་པ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི། དབང་པོ་ལ་རྟོགས་པས་བྱས་པའི་ཤེས་པ་ཐ་དད་པའི་རྟོག་པའི་མཚན་ཉིད་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་སྔོན་པོ་དང་སེར་པོ་ལ་སོགས་པ་དག་དང་ ཐུན་མོང་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།

"由说依根而成相违"者，《量抉择》中说二月等知依于根，由说依根性而与此处立为唯意相违。
《量理论释》第五十七品：
若非如是，此处"第四为特殊规定"者，于此不应有错解。若二月等知虽是唯意而许无分别时，仅由"现量离分别"此相，因未遮遣二月等知，如是"此处第四为特殊规定"之语他亦应许，则从何有错解？
是故，由"错乱及世俗知，比量从比量生"等而遮遣，即由"忆念生说从言生"及"现量似现具翳"等声。
关于"作用及能立"，意为即作用性及能立性。"由一切业"之解释为"由一切作用"，显示经中业声应说为作用语。
"依名言门"者，谓依"此是此义之了知"如是各别境安立，非由所生及能生事，因不应理故。"彼作用即是彼"者，如何作用即是能立，如何无间而成就，如是能立自之作用亦即是彼，由彼得安立故。
"当观待余境安立依"者，谓当观待义相似。"由彼所作差别知"者，由根了知所作差别知之分别相，因与青黄等共同故。

།ཇི་ལྟར་མཐོང་བའི་ཤེས་པ་དང་། དབང་བོ་དང་དོན་ཕྲད་པ་དང་། ཁྱད་པར་ཤེས་པ་དག་གཞན་གྱི་ཚད་མ་ཉིད་དུ་འདོད་པ་དེ་བསལ་བའི་ཕྱིར། གང་གི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་ན་གཞལ་བྱའི་ངོ་བོ་ཉིད་བོར་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །ཤེས་པ་གཉིས་ པོ་དེ་དག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཁྱད་པར་དང་ཁྱད་པར་གྱི་གཞི་ཤེས་པ་དག་སྟེ།ཁྱད་པར་དང་ཁྱད་པར་གྱི་གཞིར་གྱུར་པའི་དངོས་པོ་དམིགས་པ་ཅན་ཉིད་ཀྱིས་དེ་དག་ཐ་དད་པའི་ཡུལ་ཅན་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དུས་སྔ་ཕྱིར་འབྱུང་བའི་ཤེས་པ་ཡུལ་གཅིག་པ་ཅན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་དུས་སྔར་བྱུང་བའི་ངང་ ཚུལ་ཅན་ནི་ཚད་མ་ཉིད་ལ།དུས་ཕྱིས་འབྱུང་བའི་ངང་ཚུལ་ཅན་ནི་ཚད་མའི་འབྲས་བུ་ཡིན་ནོ། །འདི་ལྟར་ཕྲད་པའི་རྣམ་པ་འགའ་ཞིག་ལ་འཇུག་པ་མ་ཡིན་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དངོས་པོ་ཆ་མེད་པ་ནི། བདག་ཉིད་ཐམས་ཅད་ཉེ་བ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བར་དགོངས་སོ། །ཤེས་པ་ལ་སྐྱེས་པའི་ཤེས་པའི་རྒྱུ་ཞེས་ བྱ་བ་ནི་ཤེས་པ་སྔ་མ་ལས་སྐྱེས་པ་ནི་ཕྱི་མའི་རྒྱུ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།།དངོས་པོ་ལ་རྟེན་པར་བྱེད་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བྱ་བ་དང་བྱེད་པའི་རྣམ་པར་གཞག་པའོ། །ཤེས་པ་དེ་དང་དེ་ལ་བརྟེན་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྒྲོ་འདོགས་པར་བྱེད་པའི་ཤེས་པ་དེ་དང་དེ་ལ་བརྟེན་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །དེ་ལྟར་ ན་སྟ་རེའི་རྫས་སྟེང་འོག་ཏུ་རྒྱུན་མི་འཆད་པར་འབྱུང་བ་དམིགས་ན།སྟེང་འོག་ཏུ་རྒྱུ་བའི་བྱ་བའི་ཁྱད་བར་ལ་བྱེད་པ་ནི་སྒྲོ་འདོགས་པར་བྱེད་པའི་ཤེས་པ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ། །ད་ལྟར་སྟ་རེ་དང་འབྲེལ་པས་ཤིང་ལ་སོགས་པ་ཡུལ་ཐ་དད་པར་དམིགས་ནས་བཅད་པ་ལ་སོགས་པའི་བྱ་བར་སྒྲོ་འདོགས་པའི་ཤེས་པ་སྐྱེ་ བར་འགྱུར་རོ།།དེའི་དབང་གིས་བྱ་བ་དང་བྱེད་པར་རྣམ་པར་གཞག་པ་ཡིན་ནོ། །དོན་གཞན་དུ་གྱུར་པའི་བྱ་བ་ནི་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཅད་པར་བྱ་བ་དང་གཅོད་པར་བྱེད་པའི་རྫས་ལས་ཐ་དད་པར་ཏེ། དེ་དམིགས་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱིར་གྱུར་པ་ལས་མི་དམིགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ་དོན་ གཞན་དུ་གྱུར་བའི་བྱ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།།གང་ལས་བྱེད་པ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ་བྱེད་པ་པོར་རྣམ་པར་གཞག་པ་ནི་བྱ་བའི་རྒྱུ་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་ན་རེ་ཞིག་ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་ཁས་བླངས་ནས་དེ་རྟོགས་པ་ནི་འབྲས་བུ་ཡིན་ལ། དོན་དང་འདྲ་བ་ནི་ཚད་མ་ཡིན་ལ་ཕྱི་རོལ་ནི་གཞལ་བྱ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བཤད་དོ། ། ད་ནི་ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་འགོག་པ་སྔོན་དུ་སོང་བ་ཅན་ཡིན་གྱི། རང་རིག་པ་ནི་འབྲས་བུ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་གཞུང་འཆད་པར་བཞེད་ནས། རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ།

为遮除他人认为见知、根境和合及差别知为量的观点，故说"如是舍弃所量自性"等。"彼二知"者，谓差别及差别所依知，由缘差别及差别所依事故，彼等为异境者。
"前后生知同一境"等，前生性相为量，后生性相为量果。"若不趣入某和合相"者，意为无分事，如说"一切自性皆近"。
"于知生知之因"者，意为从前知所生为后知之因。"依事"者，谓作用与作者之安立。"依彼彼知"者，意为依彼彼增益知。
如是，若见斧体上下相续不断而生，则于上下运动作用差别增益知生起。今由斧相联而见木等异境后，生起砍伐等作用增益知。由彼力安立作用与作者。
"无异成作用"者，谓异于所断及能断事，由不见彼相故。由彼无故，即由无异成作用故。"由何为作者"者，不然，安立作者由是作用之因故。
如是，首先承许外境，了知彼为果，与境相似为量，外境为所量。今欲解释"遮遣外境为先，自证为果"等论文，故说"唯识"等。

།གཞལ་བྱ་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་མ་གཏོགས་པར་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས པ་ནི་ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་ཡོད་པར་སྨྲ་བའིའོ།།དེ་ཉིད་འདིར་ནི་དཔྱད་པར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་བསྟན་བཅོས་མཛད་པའིའོ། །དོན་དམ་པར་ཐ་སྙད་འདི་མེད་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཉམས་སུ་མྱོང་བར་བྱ་བ་ནི་འདི་ཡིན་ཞིང་འདིའི་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ནི་འདི་ཡིན་ཞེས་དེ་ལྟ་བུའི་ཚུལ་གྱི་ཐ་སྙད་དོ། །མཚན་ཉིད་ ནི་ཡོད་པ་ཅན་དང་ལྡོག་པ་ཅན་དུ་འགྱུར་གྲང་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཚན་གཞི་མ་ལུས་པ་ལ་ཁྱབ་པའི་ཕྱིར་ཡོད་པ་ཅན་དང་མངོན་པར་འདོད་པ་མ་ཡིན་པ་ལ་འཇུག་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་ལྡོག་པ་ཅན་ཏེ་ཁྱབ་པ་མེད་པ་དང་ཤིན་ཏུ་ཁྱབ་ཆེས་པ་དང་བྲལ་བ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།དུ་མ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་དང་རྡུལ་ཕྲན་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ་ ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་གི་ཕྱིར་དུ་མ་ཉིད་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར་འདྲ་བ་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ཏེ།རྡུལ་ཕྲ་རབ་དུ་མའི་རྣམ་པ་ནི་སྣང་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྡུལ་ཕྲན་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་འདྲ་བ་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། རྡུལ་ཕྲ་རབ་ཏུ་གཏོགས་པའི་ཕྲ་བའི་རྣམ་པ་ནི་ཤེས་པ་ལ་སྣང་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཚེ་དོན་མཚུངས་ཅན་གྱིས་ཞེས་ བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་ཡུལ་མཚུངས་པ་ཅན་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།དེ་སྐད་དུ་གང་གི་ཚེ་ཡུལ་སྔོན་པོ་ལ་ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྐྱེ་བ་མཚུངས་པ་དེ་མ་ཐག་པའི་རྐྱེན་འདིས་སྔོན་པོ་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་དེ་ཉིད་ལ་དྲན་པའི་ཤེས་པ་སྐྱེད་པའི་དྲན་པ་དེ་ནི་སྔོན་པོ་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་དང་ཡུལ་མཚུངས་པ་ཅན་ཉིད་ ཡོད་པའི་ཕྱིར་འདྲ་བ་དང་དེ་ལས་མཚུངས་པ་ཡོད་པ་ཡིན་ཏེ།མཚུངས་པ་དེ་མ་ཐག་པའི་རྐྱེན་ཉམས་སུ་མྱོང་བས་སྐྱེད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བས་ན་ཕྱི་རོལ་གྱི་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པ་དམིགས་པའི་དྲན་པ་ཡང་ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་ཤེས་པ་སྔ་མ་ཡུལ་གྱི་ངོ་བོ་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བསྟན་པར་འགྱུར་རོ། །རྣམ་པ་ ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྗེས་སུ་བྱེད་པ་མ་ཡིན་པ་ནི་འདི་ལྟར་ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་ཤེས་པ་ནི་གསལ་བར་སྣང་བ་ཡིན་ལ་དྲན་པ་ནི་མི་གསལ་བ་ཡིན་ན་མཚུངས་པ་དེ་མ་ཐག་པའི་རྐྱེན་དུ་གྱུར་པ་དེ་མ་ཐག་པའི་ཤེས་པ་ལ་དེ་ལྟར་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ།།འདི་མཐོང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསྟན་མ་ཐག་པའི་དྲན་པ་ནི་ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་ལ་ཞེན་པས་ འཇུག་པའི་ཕྱིར་རོ།།དེ་ལ་བརྟེན་ནས་འབྱུང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་ལ་བརྟེན་ནས་སོ། །ཞེན་པ་དེ་འདྲ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཐོང་ངོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །དེའི་ཡུལ་གྱི་མཚན་ཉིད་བརྟེན་པ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཐོང་བ་དང་ཐོས་པ་དེ་དག་ཡུལ་གྱི་མཚན་ཉིད་བརྟེན་པ་སྟེ། རྣམ་པར་འཇོག་པར་བྱེད་པ་དེ་ལྟར་ན་དེ་ཡུལ་གྱི་མཚན་ཉིད་བརྟེན་པའོ།

"除所量体验外无有体验"等，是主张外境实有者之说。"此处当观察"等，是论著作者之说。"胜义中无此言说故"者，谓如"此为所体验，此为彼之体验"等如是方式之言说。
"相是否具有及遮遣"者，意为遍及一切所相故具有，不入非所欲故遮遣，即离无遍及及过遍之义。
"由多性及极微性故"者，由是多性故不能相似，因多极微相不显现故。由是极微性故不能相似，因属极微之细相于识不显现故。
"尔时由境相等"等者，意为具同境。如是，当于青境生起体验识，由此等无间缘，于彼青体验生起忆念知，彼忆念由具有与青体验同境性故有相似及由彼相等，因由等无间缘体验所生故。
是故，显示缘外青等之忆念亦成为前体验知获得境性。不随一切相者，如是体验知为明显显现，忆念则不明显，等无间缘之无间知非如是有。
"见此"者，谓如前所说忆念由执著外境而趣入故。"依彼生起"者，谓依外境。"如是执著"者，谓见等。"依彼境相"者，谓见闻等依境相，即如是安立，故彼依境相。

།གཅིག་ལ་གཅིག་རྟེན་ཡིན་པ་བསྟན་ཏོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདི་མཐོང་ངོ་། །འདི་ཐོས་སོ་ཞེས་ཞེན་པ་ལ་བརྟེན་ནས་མཐོང་བ་དང་ཐོས་པ་དག་ཡུལ་དང་འབྲེལ་པ་གྲུབ་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལ་བརྟེན་ནས་ཀྱང་འདི་མཐོང་ངོ་། །འདི་ཐོས་སོ་ཞེས ཞེན་པ་ཡིན་ནོ།།དེ་ཡི་སྔོ་སོགས་ངོ་བོ་ཡི། །རང་བཞིན་དེ་ཉམས་མྱོང་དེ་ཡང་། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་དང་ལྡན་པར་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པའི་རང་བཞིན་ཉིད་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་བས་ན་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པའི་རང་བཞིན་ཉིད་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ཡིན་གྱི་སྔོན་པོའི་ཉམས་སུ་ མྱོང་བ་ནི་སྔོན་པོའི་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་མ་ཡིན་ནོ།།འོན་ཀྱང་མཐོང་བའི་དབང་གིས་རྣམ་པར་གཞག་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཁྲུལ་པའི་དབང་གིས་སོ། །དོན་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ཡང་དེ་ལྟར་རིགས་པ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གྲུབ་པའི་མཐའ་སྨྲ་བས་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ། ཤེས་པའི་བདག་ཉིད་ཉམས་སུ་ མྱོང་བ་ན་ཡང་དོན་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ཡང་ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་བདག་ཉིད་རིགས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།།བློ་ནི་རྣམ་པ་ཐ་དད་པ་ལ་ལྟོས་པ་མེད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་དུ་སྨྲ་བ་ཡིན་ཏེ། བློ་ནི་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་དེ་དོན་གྱི་རྣམ་པ་ལ་ལྟོས་པ་མེད་པ་ཡིན་ཏེ། རང་གི་ཉེ་བར་ལེན་པ་ ལ་རག་ལས་པ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།།དེ་ལ་ལྟོས་པ་མེད་པ་ཉིད་ཡིན་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དོན་ལ་ལྟོས་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ལའོ། །གལ་ཏེ་བློ་ནི་དེ་རྣམ་ཅན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་གྲུབ་པའི་མཐའ་སྨྲ་བའིའོ། །གང་ལ་རྣམ་པའི་ཁྱད་པར་ཡོད་པ་དེ་ནི་རྣམ་པའི་ཁྱད་ པར་ཅན་ནོ།།དེ་ཉིད་ནི་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པ་དང་ལྡན་པ་ཞེས་བྱ་བས་རྣམ་པར་འགྲེལ་པར་བྱེད་དོ། །རྣམ་པ་དེས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པ་དེས་སོ། །སྔ་མ་བཞིན་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཅི་ལྟར་ཚད་མའི་རྣམ་པར་གཞག་པ་བཤད་པ་ཡིན་ཏེ། ཐམས་ཅད་ལ་ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་བདག་ ཉིད་དུ་ཁྱད་པར་མེད་པའི་དོན་དང་འདྲ་བ་མེད་པར་ལས་སོ་སོའི་རྣམ་པར་དབྱེ་བར་མི་འགྱུར་རོ།།ཇི་ལྟར་མྱོང་བར་བྱ་བའི་རྣམ་པ་ལས་བཟློག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཤེས་པའི་རྣམ་པ་ཉིད་རྟག་ཏུ་མྱོང་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བར་དགོངས་སོ། །འདི་ལ་དོན་ཁྱད་པར་དུ་བྱེད་པས་ན་ཁྱད་པར་རོ། །ཤེས་པ་ཉིད་ཁྱད་པར་ཡིན་པས་ན་ མཐོང་བའི་ཁྱད་པར་རོ།།ཤེས་པ་ལ་གཞག་པའི་དོན་རྟག་ཏུ་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་དེ་སྐད་དུ་བསྟན་ཏེ། ཐ་དད་པ་མེད་པར་དམིགས་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་དོན་གསལ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ། གཅིག་ཏུ་དམིགས་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།

"显示互相依止"者，依"见此""闻此"之执著，成立见闻与境相联，复依此而有"见此""闻此"之执著。
"彼之青等自性，其体性体验亦"者，与乐等相应而生起青等自性之体验。是故，体验青等自性，而非青之体验是青之体验。然由见力安立者，是由错乱力。
"境体验亦应如是"者，是宗论师所说，意为体验识自性时，境体验亦应是体验自性。
"识不待异相故"者，是说外境者之说，识之体验不待境相，因唯依自取故。"若于彼不待"者，谓待于境。"于彼"者，谓于体验。
"若识具彼相"等者，是宗论师之说。具有相差别者即具相差别，即由"具青等相"而解释。"由彼相"者，由青等相。
"如前"者，如说量之安立，由一切无体验自性差别及无相似，不能成各别业之差别。"如何违背所体验相"者，意为由识相恒时体验故。
此中，由境差别故为差别，由识自体为差别故为见差别。由恒时了知安立于识之境故如是显示，意为由无别而缘故。此是明显因义，意为由一性而缘故。

།ཤེས་པ་ལ་ཉམས་སུ་མྱོང་ བ་གཉིས་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ན།གང་གིས་ན་བདག་དང་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པ་དམིགས་པ་ཡིན། འོན་ཀྱང་རང་ལ་དམིགས་པ་ཁོ་ན་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པ་ཡིན་ཞིང་། སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པ་ཉིད་ཀྱང་ཤེས་པ་ལ་དམིགས་པ་ཡིན་ཏེ། སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པའི་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་མ་གཏོགས་པར་གཞན་མིག་ལ་ སོགས་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ།།དེའི་ཕྱིར་ཐ་དད་པར་སྣང་བ་ཉིད་ཡིན་ན་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཇི་ལྟར་འཁྲུལ་པ་བཞིན་དུ་ཞེན་པ་ལ་བརྟེན་ནས་དེ་སྐད་དུ་བརྗོད་དོ། །དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དུ་ནི་བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་མྱོང་བ་ཉིད་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པའི་མྱོང་བ་ཡང་གཉིས་སུ་མེད་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ་ཞེས་རྒྱས་ པར་བསྟན་ཟིན་ཏོ།།གཅིག་ཉིད་དུ་དམིགས་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐ་དད་པ་མེད་པར་དམིགས་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དེ་བས་ན་རང་གི་སེམས་ལས་བྱུང་བ་དང་རྒྱུད་གཞན་གྱི་སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བ་དག་གི་སྒོ་ནས་འཁྲུལ་པར་བརྗོད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་དག་ནི་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་དོན་མི་ཤེས་པ་ ཡིན་ནོ་ཞེས་གསལ་བར་རྟོགས་པར་འགྱུར་རོ།།སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བ་དག་ལ་གཅིག་ཏུ་དམིགས་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ཐམས་ཅད་སོ་སོར་ཐ་དད་པར་བདག་ཉིད་ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་བདག་ཉིད་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཅིག་ཉིད་དུ་དམིགས་པའི་གཏན་ཚིགས་ལ་འགལ་བར་བརྗོད་པ་ཡང་ རིང་དུ་གསལ་བ་ཡིན་ནོ།།ཅིག་ཅར་དམིགས་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བའི་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་དོན་ལ་འགལ་བར་དོགས་པར་འགྱུར་ཏེ། ཅིག་ཅར་བ་ལ་སྣ་ཚོགས་པ་ཉིད་འཁྲུལ་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ལ་ངེས་པ་ཉིད་ཀྱང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ་བཟློག་ན་གནོད་པ་ཅན་གྱི་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ལྟར་ཤེས་པ་གཅིག་ལ་ བདག་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་དང་གཞན་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་མི་རུང་ངོ་ཞེས་བསྟན་ཟིན་ཏོ།།གཅིག་ལ་རང་བཞིན་གཉིས་འགལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །གཏན་ཚིགས་མ་གྲུབ་པ་ཡང་འདི་ཉིད་ཀྱིས་བསལ་བ་ཡིན་ནོ། །ཁོ་བོ་ཅག་གིས་དོན་འདི་ཡང་གཞན་དུ་རྒྱས་པར་དཔྱད་ཟིན་པས་རེ་ཞིག་གཞག་གོ། ། ཟླ་བ་གཉིས་པ་བཞིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། དཔེར་ན་འཁྲུལ་པས་ཟླ་བ་གཉིས་པར་ཤེས་པས་གཅིག་ཏུ་དམིགས་པས་དེ་ལས་ཐ་དད་པ་མེད་པ་དེ་དང་འདྲའོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དཀར་པོ་སྣང་བའི་ངང་ཚུལ་ཅན་གྱི་ཤེས་པ་དང་འབྲས་བུར་གྱུར་པ་ཞེས་བྱ་བར་ཚིག་རྣམ་པར་སྦྱར་རོ། །འགའ་ཞིག་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ནི། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཇུག་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལས་གང་ཡང་རུང་བའོ། །ནང་གི་བག་ཆགས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཀུན་གཞི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་གནས་པའི་ནུས་པའོ། །རབ་ཏུ་སད་པར་བྱེད་པ་ནི་ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་བསྐྱེད་པར་བྱ་བ་ལ་ནུས་པ་ཐོགས་པ་མེད་པ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པའོ།

若识中无二体验，云何缘取自我及青等？然唯自所缘即是青等，青等亦是缘识，除青等体验外，无有余眼等识。
"是故虽现为异"者，是依执著如错乱而如是说。胜义中，乐等体验即青等体验，实为无二，如前已广说。
"由缘为一故"者，意为由无别而缘故。是故，由自心所及他相续心与心所门中说错乱者，明显不知因义。
心与心所无一性所缘，因一切各别差异皆是自体体验自性故。对一性所缘因之诤难亦极明显。
对"由同时所缘故"因义生疑诤，因同时中无杂多性错乱故。此中亦无决定，因无违反能害之不可能故。如是已说一识中不容有自体验与他体验，因一法中二自性相违故。因不成立亦由此遣除。我等于他处已广察此义，暂且止之。
"如二月"者，如由错乱知二月，由一性所缘故无异于彼，此亦如是。"白相识及为果"者，如是配词。
"某识"者，谓任一转识。"内习气"者，谓阿赖耶识中住之功能。"令极醒"者，谓生起殊胜识时，生无碍功能。

།དེས་ན་ཤེས་པ་གང་གི ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པའི་ཤེས་པ་སྐྱེ་བར་འདོད་པའི་ལྷན་ཅིག་བྱེད་པར་གྱུར་པའི་ཤེས་པ་གང་ཡིན་པ་རབ་ཏུ་སད་པར་བྱེད་པ་འབྱུང་བར་འགྱུར་བ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་དང་སྦྱར་རོ།།སྐད་ཅིག་མ་རེ་རེའི་ནུས་པའི་རང་བཞིན་གཞན་དང་གཞན་གྱིས་ཏེ། སྐད་ཅིག་མ་ཁྱད་པར་ཅན་ཕྱི་མ་ཕྱི་མ་གཞན་སྐྱེད་པར་བྱེད་པས་ སོ།།ཡོངས་སུ་གྱུར་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འབྲས་བུ་སྐྱེད་པའི་མཚན་ཉིད་དོ། །ཉེ་བར་འགྲོ་བ་ནི་ཀུན་གཞི་ཞེས་བྱ་བའི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་བདག་ཉིད་དུ་བྱེད་པ་ནའོ། །དེའི་ཕྱིར་ཤེས་པ་གཅིག་ལ་མ་རིག་པས་བསླད་པའི་ཕྱིར་ཚུལ་གཉིས་ཡོད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། ཚུལ་གཉིས་བཞིན་དུ་སྣང་བའི་ཕྱིར་ ཚུལ་གཉིས་ཡོད་ཅེས་བརྗོད་དེ།ཇི་ལྟར་འཁྲུལ་པ་བཞིན་དུ་རྣམ་པར་གཞག་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཤེས་པ་དེ་ཚུལ་གཉིས་པ་ཉིད་ནི་མ་ཡིན་ཏེ་གཉིས་མེད་པ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གང་གི་ཚེ་གྲུབ་པ་དེའི་དངོས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་ཁས་བླངས་ནས་དེ་སྐད་དུ་བརྗོད་དོ། །རྣམ་པར་རིག་པ་དེའི་ དེ་ལྟར་མྱོང་བ་ཡིན།འདོད་པ་དང་མི་འདོད་པའི་སྒོ་ནས་ཡུལ་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པར་རིག་པ་ཉིད་ཡུལ་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ཡིན་ནོ། །འོན་ཀྱང་ཡུལ་རྟགས་པར་བྱ་བ་བཞིན་དུ་སྒྲོ་བཏགས་ནས་དེ་ལ་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ཞེས་ཐ་སྙད་དུ་བྱས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་དང་དེས་ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་ལ་ཕྱི་རོལ་གྱི་གཞལ་ བྱར་རྟོགས་པ་ནི་འབྲས་བུ་ཡིན་གྱི་རེ་ཞིག་རང་རིག་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བཤད་དོ།།ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་ཡོད་པ་ལ་འབྲས་བུའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་གཉིས་པ་བཤད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཤེས་བྱ་ནང་གི་ཡིན་པར་སྨྲ་བའི་འབྲས་བུའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ལ་ལྟོས་ནས་གཉིས་པ་ཞེས་བསྟན་ཏེ། གང་གི་ཚེ་གྲུབ་པ་ དེའི་དངོས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་གཞུང་འདིས།བྱེད་དང་བཅས་པར་རྟོགས་ཉིད་ཕྱིར། །ཚད་མའི་འབྲས་བུ་ཉིད་འགྱུར་བའི། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཚད་མ་ཀུན་ལས་བཏུས་པའི་མངོན་སུམ་གྱི་ལེའུའི་གཞུང་དུ་ཇི་ལྟ་བུར་གྱུར་པའི་འབྲས་བུ་མངོན་པར་བཞེད་པ་དེ་བཤད་པ་ཡིན་པར་བལྟ་བར་ བྱའི་རང་རིག་པའི་འབྲས་བུ་ནི་མ་ཡིན་ནོ།།དེ་བས་ན་འོག་ནས་ཚད་མ་ཀུན་ལས་བཏུས་པའི་གཞུང་ལ་ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་རྟོགས་པ་འབྲས་བུ་རྣམ་པར་གཞག་པ་དེ་འདྲ་བ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཚད་མ་ཀུན་ལས་བཏུས་པའི་གཞུང་གང་ཡིན་པ་འདི་ལ་གང་གི་ཚེ་ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་གཞལ་བྱ་ཡིན་པ་དེའི་ཚེ། ཡུལ་སྣང་བ་འདིའི་ཚད་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་ཡོད་པར་སྨྲ་བ་ལ་ཡང་རང་རིག་པ་འབྲས་བུ་ཡིན་པར་རིགས་སོ་ཞེས་འབྲས་བུའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་གསུམ་པ་སྟོན་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཡང་འོག་ནས་འཆད་པར་འགྱུར་རོ།

"是故彼识"者，与欲生青等识之俱有识相连，即"令极醒而生起"。由刹那刹那功能自性异异，由后后殊胜刹那生起他故。
"转变"者，谓生果相。"趣近"者，谓成为阿赖耶识自性时。是故，由一识为无明所染故有二相等者，由现似二相故说有二相，因如错乱而安立故。彼识非二相性，因为无二故。
"若时成就彼事"等者，是承许外境而如是说。彼识如是体验，由可意不可意门而体验境者，谓识自体即是境体验。然如境所量而增益，于彼假立体验之名言。
由彼彼于外境了知为外所量是果，暂非自证，如是说明。说有外境时第二果之分别者，是对说所知为内之果分别而言第二，应观此"若时成就彼事"等文，如《集量论》现量品中"由了知有作用故，即成量果"等文所许之果，非自证果。
是故，下文《集量论》中无如是安立了知外境为果之分别。于此《集量论》文中，若时外境为所量时，"此境显现是量"等者，是显示于说有外境者亦应理自证为果之第三果分别。此亦下当解说。

།ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་མེད་པ་ལ། །རང་རིག་པ་ནི་འབྲས་བུ་ཡིན། ། ཞེས་བརྗོད་ནས། དོན་ངེས་པ་ནི་དེ་དངོས་ཡིན། །ཞེས་བཤད་དོ། །དེའི་འབྲེལ་པ་ནི་གང་གི་ཚེ་ཡུལ་དང་བཅས་པའི་ཤེས་པ་དོན་ཡིན་པ་དེའི་ཚེ་རང་རིག་པ་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པ་དེའི་དོན་རྟོགས་པ་འདོད་པ་དང་མི་འདོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཉིད་ནི། གང་ཚེ་ཡུལ་བཅས་ཤེས་པ་ཡི། །ཞེས་བྱ་བ་ལ སོགས་པ་སྨོས་ཏེ།ཡུལ་དང་བཅས་པར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་འཆད་པར་བྱེད་དོ། །རྣམ་པར་རིག་པ་ཙམ་ཉིད་ཀྱི་འབྲས་བུའི་རྟོག་པ་འདི་བཤད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། རང་རིག་པ་ནི་འབྲས་བུ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདིས་རང་རིག་པ་ཙམ་གྱི་འབྲས་བུའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་དོན་ངེས་པ་ནི་དེ་དངོས་ ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་གཞུང་གིས་བཤད་ཅིང་རྟོགས་པ་བསྒྲུབས་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།རྣམ་པར་རིག་པ་ཙམ་ཉིད་ཀྱི་སྔར་བཤད་པའི་འབྲས་བུའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ལས་འདི་འབྲས་བུའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་གཞན་ཡིན་ནོ་ཞེས་བལྟ་བར་མི་བྱ་སྟེ། དེ་ཉིད་འདིས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་ན་རེ་ཞིག་ཚད་ མ་ཀུན་ལས་བཏུས་པར་འབྲས་བུའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་གཉིས་བཤད་པ་ལ།ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་ཁས་བླངས་ནས་ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་མྱོང་བ་འབྲས་བུ་ཡིན་ཞིང་དོན་མེད་པ་ལ་རང་རིག་པ་འབྲས་བུ་ཡིན་ནོ། །ད་ནི་ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་ལ་རང་རིག་པ་འབྲས་བུ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར། ཕྱི་རོལ་ དོན་དག་ཡོད་ན་ཡང་།།ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །གཅིག་ལ་བློ་རྣམ་པ་དུ་མ་ཅན་དུ་འགྱུར་བས་ན་དོན་ཡང་རྣམ་པ་དུ་མ་ཅན་ཐོབ་པར་འགྱུར་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དོན་གྱི་དབང་གིས་བློ་རྣམ་པར་གཞག་པ་ན་རྟོགས་པ་ཐ་དད་པའི་སྒོ་ནས་བློ་ལ་རྣམ་པ་ཇི་སྲིད་སྣང་བ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་དོན་ལ་བརྟེན་པར་ ཐལ་བར་འགྱུར་རོ།།དེ་ལྟར་ན་དོན་ཡང་རྣམ་པ་དུ་མ་ཅན་དུ་འགྱུར་རོ། །འདི་ནི་ལན་ཉིད་མ་ཡིན་ཏེ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་གྲུབ་པའི་མཐའི་སྨྲ་བའི་ཡིན་ནོ། །ལུས་དང་སེམས་ཀྱི་འགྱུར་བ་དབང་པོའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་འཁྲུལ་པའི་རྒྱུ་འཆི་བ་སྟོན་པར་བྱེད་པ་ནི་འཆི་ལྟས་ཡིན་ནོ། །མཚམས་ སྦྱོར་བ་མེད་པ་ཡང་གང་ཡིན་ཞེ་ན།རྣམ་པ་གཞན་ཉིད་དུའོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་སོ། །སྲོག་ཆགས་ཀྱི་ཁྱད་པར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དུད་འགྲོའི་བྱེ་བྲག་སྟེ། རྫས་གཅིག་ལ་རྒྱབ་ཀྱིས་ཕྱོགས་པ་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ།

"于无外境时，自证是果"如是说已，又说"决定义即彼事"。其关联为：若时具境之识是义时，随顺自证之义了知可意不可意。
此即"若时具境识"等所说，由"具境"等而解释。说此唯识果分别者，"自证是果"者，此由"决定义即彼事"等文说明并成立唯自证果之分别，此为其义。
不应视此为异于前说唯识果分别之他果分别，因此即显示彼故。如是，暂于《集量论》中说二果分别：承许外境时，体验外境是果，无境时自证是果。
今为显示于外境自证是果故，说"纵有外境"等。"由一识成多相，故亦得多相义"者，若由境力安立识时，由了解差别门中，识有几许相显现，彼一切皆应依于境，如是则境亦成多相。
"此非答"等者，是宗论师之说。身心变化为根识错乱因之死相显示者，是死兆。若问何为无相续？说"即异相"。"有情差别"者，谓畜生差别，因一体可能背向故。

།གལ་ཏེ་དེ་ནི་དབང་པོ་ལ་གནོད་པ་བྱས་པ་ལ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདི་སྐད་དུ་སྲོག་ཆགས་ཀྱི་ ཁྱད་པར་རྫས་འགའ་ཞིག་ལ་རྒྱབ་ཀྱིས་ཕྱོགས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་དངོས་པོ་དེ་ལ་སྔར་དབང་པོ་ལ་གནོད་པ་བྱས་པས་རྒྱབ་ཀྱིས་ཕྱོགས་པ་དེ་བས་ན་དེ་མཐོང་བ་ལས་དེའི་དྲན་པ་སད་པས་ཡིད་ཀྱི་ཤེས་པ་རྒྱབ་ཀྱིས་ཕྱོགས་པ་དང་འབྲེལ་པ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་གྱི།དབང་པོའི་ཤེས་པ་འགྱུར་བ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སྨྲའོ། ། གལ་ཏེ་དེ་ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་ལ་མྱོང་བ་འབྲས་བུ་ཡིན་ཞིང་དོན་དང་འདྲ་བ་ཉིད་ཚད་མ་ཡིན་པ་དེའི་ཚེ། ཚད་མ་དང་ཚད་མའི་འབྲས་བུ་དག་ནི་ཡུལ་ཐ་དད་པར་འགྱུར་ཏེ། མྱོང་བའི་བདག་ཉིད་ཡུལ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང་། དོན་དང་འདྲ་བའི་དོན་ཡུལ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར་དོན་དམ་པར་འདི རང་རིག་ཡིན་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་པ་ལ།འོན་ཀྱང་ཆ་འདི་ཙམ་གྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་གི་ཕྱིར་དོན་ངེས་པ་ནི་རང་གི་རིག་པའི་བདག་ཉིད་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར་ཆ་འདི་ཙམ་གྱིས་ཏེ། དོན་རྣམ་པར་གཞག་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་རྒྱུ་ཉིད་ཀྱིས་སོ། །ཉེ་བར་བཏགས་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དོན་རྣམ་པར་གཞག་པའི་རྒྱུ་ ཡིན་པའི་ཕྱིར་དོན་དང་འདྲ་བ་ཞེས་ཉེ་བར་བཏགས་པ་ཡིན་ནོ།།ཚད་མ་ཀུན་ལས་བཏུས་པ་གང་གི་ཚེ་ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་གཞལ་བྱ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་འདིས་ནི་འབྲས་བུའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་གསུམ་པ་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། །དེས་ནི་འདི་སྐད་དུ་གང་གི་ཚེ་ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་ནི་གཞལ་བྱ་ཡིན་པ་དེའི་ཚེ། ཡུལ་སྣང་བ་འདིའི་ཚད་མ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་དེ་ལྟ་བུར་གྱུར་པའི་ཚད་མ་ཀུན་ལས་བཏུས་པའི་གཞུང་གང་ཡིན་པའི་གཞུང་དེ་ལས་འདི་ཐ་དད་པར་རིག་པར་བྱ་སྟེ། གང་གི་ཚེ་ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་ནི་གཞལ་བྱ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། ནིའི་སྒྲ་ནི་ཡང་གི་སྒྲའི་དོན་ཡིན་ནོ། །རང་རིག་པའི་འབྲས་བུ་ཡིན་ནོ་ཞེས བྱ་བར་སྦྱར་རོ།།དེའི་ཚེ་སྒྲ་ཁོང་ནས་དབྱུང་བར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་ངག་གི་དོན་ནི་གང་གི་ཚེ་ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་ཡང་གཞལ་བྱ་ཡིན་པ་དེའི་ཚེ་རང་རིག་པ་འབྲས་བུ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ཡིན་ནོ། །དེ་བས་ན་འདི་འབྲས་བུའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་གསུམ་པར་འགྱུར་རོ། །ཇི་ལྟར་ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་ལ་རང་ རིག་པ་འབྲས་བུ་ཉིད་དུ་ཁས་ལེན་པ་དེ་ལྟར་འཛིན་པའི་རྣམ་པ་ཚད་མར་ཁས་བླང་བར་བྱའོ།།ཤེས་བྱ་ནང་གི་ཡིན་པར་སྨྲ་བའི་ཕྱོགས་ཀྱི་དོགས་པ་བསལ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར། ཡུལ་སྣང་འདི་ཡི་ཚད་མ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བའི་གཞུང་འདི་ཡིན་ནོ། །ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་དུ་སྨྲ་བ་རང་རིག་པ་འབྲས་བུ་ཡིན་པ་ལ་ བརྟེན་པ་ན་ཡུལ་དུ་སྣང་བ་ཉིད་ཤེས་པ་འདིའི་ཚད་མ་ཉིད་ཡིན་གྱི་འཛིན་པའི་རྣམ་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ།

若谓"此是对根作损害"者，是说：有情差别于某事物背向者，由先前对根作损害而背向，因此由见彼而唤起其忆念，生起与背向相关之意识，非根识变化。
若时于外境体验是果，与境相似性是量时，量与量果当成异境，因体验自性是境故，与境相似义是境故。是故"胜义此虽自证"等所说中，"然由此分"者，由决定义是自证自性故，由此分，即由安立义相之因性。"假立"者，由是安立义之因故，假立为与境相似。
《集量论》"若时外境是所量"等，此说第三果分别。此应异彼《集量论》文了知，即"若时外境是所量时，此境显现是量"等文。于"外境是所量"中，"是"字义为"亦"字。配为"自证是果"。此时"时"字应补出。
故语义为：若时外境亦是所量时，自证是果。是故此成第三果分别。如于外境许自证是果，如是应许能取相是量。为除说所知为内品之疑，故有"此境显现是量"之文。说外境者依自证是果时，唯境显现是此识之量性，非能取相。

།ཇི་ལྟར་དེ་ལས་གཞན་པའི་རྐྱེན་ཉེ་བ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཟུགས་དང་སྣང་བ་ལ་སོགས་པ་ཉེ་བ་ནའོ། །དེ་མེད་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དབང་པོ་མེད་ནའོ། །དེ་ལྟར་རེ་ཞིག་དོན་ཡང་རྒྱུ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ད་ལྟར་དབང་པོ་ དང་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ཉེ་བ་ན་ཡང་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པ་སྟོང་པའི་ས་ཕྱོགས་ལ་ཤེས་པ་སྐྱེ་བར་མི་འགྱུར་རོ།།སྔར་ཇི་སྐད་བཤད་པ་བཞིན་དུ་ནང་གི་བག་ཆགས་ཀྱིས་བྱས་པ་ལ་ཡང་འདིར་འབྲས་བུ་ལྡོག་པ་བརྗོད་པར་ནུས་མོད་ཀྱི། འོན་ཀྱང་ཁས་བླངས་ནས་དེ་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །ཇི་ལྟར་འཛིན་པའི་རྣམ་པ་ ཚད་མ་ཉིད་ཡིན་པར་འདོད་པ་འཆད་པར་འགྱུར་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལ།དེ་དག་ཚད་མའི་འབྲས་བུ་ཡང་། །འཛིན་པའི་རྣམ་པ་མྱོང་བ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་འདི་ལ་འཛིན་པའི་རྣམ་པ་ནི་ཚད་མ་ཡིན་ནོ། །སྣང་བ་ཅན་གང་དེ་གཞལ་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་སྐབས་དང་སྦྱོར་བར་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཚད་ མ་ཀུན་ལས་བཏུས་པ་ལ་སྣང་བ་ཅན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་བཤད་པར་བྱ་བའི་གཞུང་གི་སྐབས་གང་ཡིན་པ་དེ་དང་སྦྱོར་བར་བྱེད་ཅེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།གལ་ཏེ་སྔགས་ལ་སོགས་པ་ཡི། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། ལག་པ་ལ་སོགས་པའི་རང་བཞིན་དུ་འབྱུང་བའོ། །གང་གི་ ཕྱིར་དེ་ལྟར་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར་དོན་དམ་པར་ཡོད་པ་མིན་ཡང་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པ་རིག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དོན་དམ་པར་ཤེས་པའི་བདག་ཉིད་གཅིག་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ན་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།དཔག་བྱ་དཔོག་པའི་འབྲས་གནས་པ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་གལ་ཏེ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་དེ་ལྟ་ན་ཡང་འདི་གཞལ་བྱ་དང་འཇལ་བྱེད་ ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པར་གཞག་པ་བྱས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།དེ་ལྟར་ན་ཡོད་པའི་ཁྱད་པར་ཉེ་བར་མཚོན་པར་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དངོས་པོ་གང་ལ་ཡོད་པ་སྟེ། དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དུ་འདོད་པའི་ཁྱད་པར་གྱི་བྱེ་བྲག་ཉེ་བར་མཚོན་པར་བྱེད་པའི་རྟགས་དངོས་པོ་གང་ལ་ཡོད་པ་དེ་ལ་དེ་སྐད་ཅེས་བྱའོ། །དཔེར་ན་ བདེ་བ་དང་སྡུག་བསྔལ་ལ་སོགས་པ་ལྟ་བུའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེའི་ཁྱད་པར་ནི་ཡོད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ།།དེ་ལྟར་ན་རྣམ་པར་ཤེས་པ་གཅིག་ལ་ཡང་གལ་ཏེ་དཔག་པར་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཁྱད་པར་ཡོད་པར་འགྱུར་ན། བདེ་བ་ལ་སོགས་པའི་བློ་བཞིན་དུ་དུ་མ་ཉིད་དུ་རྗེས་སུ་དཔག་པར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །གལ་ ཏེ་ཤེས་པ་ཡོད་པའི་ཁྱད་པར་གྱི་རྣམ་པ་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ན་ཡང་གཅིག་ཉིད་དུ་འདོད་པ་དེ་ལྟར་བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་ཡང་གཅིག་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ།།དེ་ཡང་མི་འདོད་དོ་དེ་ནི་བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་གཞན་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ།

"如彼余缘近时"者，谓色与光等近时。"彼无时"者，谓无根时。"如是暂且义亦是因"者，谓今根与作意近时，于无青等空处亦不生识。
如前所说，于内习气所作亦能说此果返，然承许已而显示。"如何许能取相是量当解说"者，于"彼等量果亦，是体验能取相"中，能取相是量。
"具显现者是所量"等处配合者，谓与《集量论》中"具显现"等所说文处配合，此为其义。"若咒等"等中，谓手等自性而生。
由如是故，"胜义虽无亦了知所取能取"者，意为胜义中无一识自性。"所量能量果安立"者，意为虽无，亦作此所量能量等安立。
"如是则表有之差别"者，谓于何事有，即于彼说为表示许为真实之差别特征之相。如乐苦等者，由彼差别是有故。如是，于一识若有所量等差别，如乐等觉，应推知为多性。
若识虽具有差别相而许为一，如是于乐等亦应成一。彼亦不许，故说"彼于乐等他"等。

།གཅིག་ཉིད་ཡིན་པར་ཡང་རིགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བློ་ གཉིས་སུ་མེད་པའི་ངོ་བོ་ལ་གཅིག་ཉིད་རིགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ།ཇི་ལྟར་བློས་ཡོངས་སུ་གཅད་པ་དེ་ལྟར་ངོ་བོ་དེས་དེ་གཅིག་ཡིན་པར་མི་རུང་ངོ་ཞེས་དེ་སྐད་དུ་སྟོན་པར་འགྱུར་རོ། །ངོ་བོ་གཅིག་མཐོང་བ་མེད་པའི་རྒྱུའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་འཁྲུལ་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ཁོང་ནས་དབྱུང་ངོ་། །འཛིན་པའི་རྣམ་པ་དེ་ ནི་དེའི་བདག་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཡོངས་སུ་གཅོད་པའི་རང་བཞིན་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ་རང་ཉིད་རྟོགས་པའི་རང་བཞིན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།རྒྱུ་དེའི་ཕྱིར་བདག་རིག་སྟེ། འཛིན་པའི་རྣམ་པ་དེ་རྣམ་པར་གཞག་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་ཁོང་ནས་དབྱུང་ངོ་། །རྣམ་པ་འདིས་ནི་རང་རིག་པ་འབྲས་བུར་གྱུར་པ་དེ་ རྣམ་པར་འཇོག་པར་བྱེད་པ་ནི་འཛིན་པའི་རྣམ་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།དེ་ཉིད་ནི་ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་བདག་ཉིད་དེ་གསལ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་འཆད་པར་བྱེད་དོ། །དེའི་བདག་ཡུལ་ཅན་དཔོག་པ་ལ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་འདིས་བསྡུས་པའི་དོན་ནི་ཤེས་བྱ་ནང་གི་ཡིན་པའི་ཕྱོགས་ ལ།གཞལ་བྱ་འཇལ་བྱེད་འབྲས་གནས་པ། །ཞེས་བཤད་པ་གང་ཡིན་པ་ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་དུ་སྨྲ་བ་ལ་ཡང་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་རང་རིག་པའི་མངོན་སུམ་སྔར་བཤད་པ་ལ་སྦྱར་བར་བྱ་སྟེ། རང་རིག་པའི་མངོན་སུམ་ལ་ཤེས་བྱ་ནང་གི་ཡིན་པར་སྨྲ་བ། གཞལ་བྱ་དང་འཇལ་བྱེད་དང་འབྲས་བུ་ བཞག་པ་མཚུངས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ཡིན་ནོ།།དེ་ཉིད་ནི་དེ་ལ་འདིར་རྣམ་པར་རིག་པ་ཙམ་གྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་འཆད་པར་བྱེད་དོ། །འགའ་ཞིག་འགའ་ཞིག་གི་ཚེ་འགལ་བ་ཡིན་ནོ་སྙམ་དུ་སེམས་པའི་ཞེས་བྱ་བ་ནི། སློབ་དཔོན་ཕྱོགས་ཀྱི་གླང་པོས་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་རང་ རིག་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་གསུངས་པས་བྱ་བའི་མཚན་ཉིད་ཅན་གྱི་རང་རིག་པ་འབྲས་བུའི་བདག་ཉིད་ཅན་ལ་ཚད་མ་ཉིད་དུ་བཤད་དོ་ལོའོ།།ད་ནི་འཛིན་པའི་རྣམ་པ་ཞེས་བྱ་བ་རུང་བ་ཉིད་ཚད་མ་ཉིད་དུ་བཤད་པ་དེ་ལྟར་འགལ་བ་ཡིན་ནོ་སྙམ་དུ་སེམས་ཏེ། དོན་ལ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་སྒྲོ་འདོགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །རང་ རིག་པ་ཞེས་བཤད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སློབ་དཔོན་གྱིས་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པའི་རང་རིག་པ་ནི་འབྲས་བུ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བཤད་པ་གང་ཡིན་པའོ།།བྱེད་པ་བྱེད་པ་པོར་བྱས་ནས། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཛིན་པའི་རྣམ་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་རུང་བ་ཉིད་གང་གིས་རང་ཉིད་ཀྱི་བདག་ཉིད་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ དེ་རང་རིག་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཡིན་གྱི་མྱོང་བའི་སྒྲ་དངོས་པོ་སྒྲུབ་པ་མ་ཡིན་ནོ།

"一性亦不应理"者，谓于无二觉体上一性不应理，如将显示：如觉遍断，彼体不应成一。"由无见一体之因故"者，应补出"由错乱故"。
能取相由是彼自性故，即遍断自性故，谓是自证自性故，此为其义。由此因故，应补出"是自证，即安立彼能取相"。此义为：以此相能安立成为自证果者是能取相。
由"即是体验自性明了"等而解释。"彼体境者推度于"等所摄义为：于说所知为内品中所说"所量能量果安立"者，于说外境者亦应配合前说贪等自证现量，与说所知为内者于自证现量安立所量、能量、果相同。
此即由"于彼此唯识"等而解释。"有谓某时相违"者，谓法称论师说贪等是自证，故说作用相自证果体是量性。今说能取相即适性是量性，如是相违，因于义增益颠倒故。
"所说自证亦"者，谓论师所说贪等自证是果。"作用作为作者"者，由能取相相之适性以自体性体验者是自证故，非体验声表事成。

།ཡུལ་དག་ཡུལ་ཉིད་ཡིན་འདོད་དེ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཞན་དབང་པོ་ལ་སོགས་པ་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་རྒྱུ་ཉིད་དུ་མཚུངས་པ་ན་ཡང་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པ་ཡུལ་ཉིད་ཡིན་པར་འདོད་ཀྱི་དབང་པོ་ལ་སོགས་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ ཏོ།།འདས་མ་ཐག་པའི་རྣམ་པས་བློ་ཚུལ་གཉིས་ཉིད་དུ་གྲུབ་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡུལ་དག་ཡུལ་ཉིད་དུ་རྣམ་པར་གཞག་པས་སོ། །རྣམ་པ་མེད་པ་ཅན་གྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་ཡུལ་སོ་སོར་ངེས་པའི་རྣམ་པར་གཞག་པ་ཉིད་མི་འགྱུར་རོ། །དེ་བས་ན་ཡུལ་གྱི་རྣམ་པ་ཅན་གྱི་ཤེས་པ་དང་དེ་ལས་ཉམས་སུ་མྱོང་ བའི་རྣམ་པ་ཡིན་པ་དེ་ལྟར་ན་ཚུལ་གཉིས་པ་ཉིད་གྲུབ་པ་ཡིན་ནོ།།དེའི་ཡུལ་དུ་སྣང་བའི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་དེའི་ཚེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕྱི་རོལ་གྱི་ཡུལ་གྱི་རྣམ་པ་འདི་ཡིན་གྱི་ཤེས་པའི་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐེ་ཚོམ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེའི་ཚེ་ཡུལ་འགགས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་ རྣམ་པར་རྟོག་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་དུས་མཚུངས་པར་འབྱུང་བའི་ངང་ཚུལ་ཅན་གྱི་རྣམ་པ་ནི་འདས་པའི་ཡུལ་གྱི་ཡིན་པར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན།དེ་ལྟར་ཡུལ་གྱི་རྣམ་པར་སྣང་བ་དེ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། ཤེས་པ་དང་དུས་མཚུངས་པ་ཉིད་ཀྱིས་ད་ལྟར་ཉིད་དུ་སྣང་བ་ནིའོ། །དོན་ལྡན་པ་ཡིན་ཞིང་ ཤེས་པ་ལ་ཡང་དོན་གྱི་རྣམ་པའི་དོགས་པ་དང་བྲལ་བ་ཉིད་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཇི་ལྟར་མིག་ལ་སོགས་པའི་ཤེས་པ་དོན་དང་ལྡན་པ་ལ་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པ་འདི་ཉིད་ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་ཡིན་གྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་དེ་ལྟར་དོགས་པ་དེ་བཞིན་དུ།འདས་པ་ལ་དམིགས་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་ པའི་ཤེས་པ་འདི་ལ་ཡང་དོན་གྱི་རྣམ་པའི་དོགས་པ་དང་བྲལ་བ་ཉིད་མ་ཡིན་ཏེ།ཕྱི་རོལ་ན་ཡོད་པའི་རིགས་དེའི་རྣམ་པ་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྡན་མིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྔོན་པོའི་རྣམ་པ་དང་ལྡན་པ་མ་ཡིན་ནོ། །བྱ་བ་འདི་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་བྱ་བ་ལའོ། །དོན་གྱི་ ནུས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕྱི་རོལ་གྱི་ཡུལ་གྱི་ནུས་པའོ།།འདས་པ་ལ་དམིགས་པའི་ཤེས་པའི་ཡུལ་གྱི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་གཞན་གྱི་ཡིན་ཏེ། དྲན་པའི་ཤེས་པ་ཡུལ་གྱི་རྣམ་པ་ཅན་ཚུལ་གཉིས་པ་ཡིན་པ་ནི་བླ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ཉམས་སུ་མྱོང་བ་སྟེ་མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་སོགས་པ་ ཡུལ་གྱི་རྣམ་པ་ཅན་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་གང་ལས་ཡིན།དེ་རྣམ་པ་མེད་པར་འགྱུར་བ་ཡིན་པ་དེ་ལྟར་ན་ཡང་ཡུལ་ཅན་གྱི་ཤེས་པ་ཐམས་ཅད་ཚུལ་གཉིས་པར་མ་གྲུབ་པ་ཡིན་ནོ་སྙམ་དུ་སེམས་སོ།

"境等许为境性"者，意为：虽与根等同为识之因，然许青等为境性，而根等非是。"由刚过相证知二相"者，由安立境等为境性故。无相之识不能安立境各别决定。是故具境相之识及彼体验相，如是成就二相。
"彼境显现"等中，"彼时"者，无疑彼为外境相而非识相，因彼时境已灭故。若谓分别识同时生起自性之相是过去境相者，故说"如是境相显现彼"等，由与识同时故显为现在。
"具义且识亦非离义相疑"者，如眼等识具义时，疑此青等相是外境非识，如是于缘过去分别识亦非离义相疑，因具外有彼类相故。"非具彼"者，谓非具青相。"此作用"者，谓分别识作用。"义能力"者，谓外境能力。
"缘过去识境"等是他说，意为：忆念识具境相二相则可。体验即眼识等具境相者从何而来？若彼成无相，则一切具境识皆不成二相，如是而思。

།འདི་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ལན་འདེབས་པར་བྱེད་དེ། དོན་གྱི་རྣམ་པ་གང་ལས་ཡིན། །ཞེས་ བྱ་བ་ནི་དྲན་པ་གང་ཡིན་པ་འདིའི་ཡུལ་མི་གསལ་བའི་རྣམ་པ་དེ་གང་ལས་ཡིན།ཡང་གི་སྒྲ་ནི་རིམ་པ་གཞན་དུ་སྦྱར་བ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དོན་གྱི་རྣམ་པ་དེ་ཡང་མེད་ན་ཞེས་བྱ་བ་འདིར་ཡང་གི་རྣམ་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་གསལ་བའི་རྣམ་པས་དབེན་པའི་ཕྱིར་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སྦྱར་བར་བྱ་བར་རིག་པར་བྱའོ། །དེས་ ན་ངག་གི་དོན་ནི་གསལ་བའི་རྣམ་པས་དབེན་པའི་ཕྱིར་དང་དོན་མེད་པའི་ཕྱིར་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ཡིན་ནོ།།དོན་གྱི་རྣམ་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དོན་གྱི་རྣམ་པའོ། །འདིར་བསྡུས་པའི་དོན་ནི་ཇི་ལྟར་མིག་ལ་སོགས་པའི་ཡུལ་གྱི་དོན་གྱི་ཕྱི་རོལ་གྱི་ངོ་བོ་གཅིག་གིས་རྟོགས་པའི་དུས་ན་གཞན་གྱིས་ ཀྱང་འཛིན་པ་དེ་བཞིན་དུ་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཡུལ་ཡང་གལ་ཏེ་ཕྱི་རོལ་གྱི་ངོ་བོ་ཡིན་པ་དེའི་ཚེ་སྐྱེས་བུ་གཅིག་གིས་རྟོགས་པའི་དུས་ན་སྐྱེས་བུ་ཡུལ་མཚུངས་པ་ན་གནས་པ་གཞན་གྱིས་ཀྱང་གཞན་ལས་ཐོས་པ་མེད་པར་ཡང་བཟུང་བར་འགྱུར་ན་བཟུང་བ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ་རྟོགས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།། དེ་ལྟར་ན་དེ་ནི་ཕྱི་རོལ་གྱི་ཉིད་ཡིན་པར་རྟོགས་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ཡིན་ནོ། །དེ་ཉིད་ནི་དེ་ལ་ཆོད་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་སོ། །བརྗོད་ཀྱང་རྟོགས་པར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསྟན་བཅོས་མཛད་པས་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །མིག་ཀྱང་ཆོད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཞན་གྱི་ལུས་ཀྱི་ནང་ན གནས་པའི་དངོས་པོ་འཛིན་པ་ལ་མིག་གི་དབང་པོ་རྣམ་པར་ཆོད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།།བདག་དང་འབྲེལ་པའི་ཕྱིར་འཛིན་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལན་ཉིད་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བརྗོད་ཀྱང་རྟོགས་པར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་གཞུང་གིས་ལན་ཉིད་མ་ཡིན་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྐྱེས་བུ་ཐམས་ཅད་ཅེས་བྱ་བ་ ལ་སོགས་པའི་གཞན་གྱི་བསམ་པའི་དོགས་པ་བསུ་བ་ཡིན་ནོ།།སོ་སོ་རང་གིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སོ་སོ་རང་གིས་ཡང་དག་པར་མྱོང་བ་དང་། སྐྱེས་བུ་སོ་སོ་ཐ་དད་པ་དང་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དེའི་ཕྱིར་བདག་དང་འབྲེལ་པའི་དོན་སྒྲས་བསྟན་པར་བྱ་བ་སྐྱེས་བུས་རིག་པ་ཡིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ གང་གི་ཚེ་ཡིད་ཀྱི་ཡུལ་གྱི་དོན་འཆད་པ་པོས་མངོན་པར་དཔྱད་ནས་གཞན་ལ་ཚིག་གིས་སྟོན་པར་བྱེད་པ་དེའི་ཚེ་འཆད་པ་པོས་དཔྱད་པའི་དོན་ཉན་པ་པོས་རྟོགས་པར་འགྱུར་མོད་ཀྱི།འོན་ཀྱང་བདག་དང་འབྲེལ་པའི་དོན་རིག་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།

以"如是"等作答。"义相从何来"者，谓此忆念之境不明相从何来？"又字于他次第配"者，谓"彼义相亦无"中，此又字应知配于"由离明相故又"。故语义为：由离明相故及无义故又。
"无有义相"者，谓义相。此中摄义为：如眼等境之外义一体了知时，他亦能取，如是意识境若是外体，尔时一补特伽罗了知时，余处于同境补特伽罗亦应不待从他闻而能取，然实不能取，因无了知故。如是应知彼非外性，此为其义。
即说"由彼无间隔故"。"说亦不能了知"者，是论师所说。"眼亦是间隔故"者，由眼根于取他身内事物有间隔故。
"由与我相属故非能取"者，非是答，因由"说亦不能了知"文说明非答故。"一切补特伽罗"等是迎他意疑。"各别自"者，意为各别自正体验及补特伽罗各别不共。
"是故与我相属义由声显示补特伽罗能知"者，意为：当说者观察意境义而以语向他显示时，听者虽能了知说者所观察义，然是知与我相属义。

།དེ་བས་ན་བརྗོད་ཀྱང་རྟོགས་པར་མི་འགྱུར་རོ་ ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་བཤད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་གྲུབ་པ་ལ་སྒྲུབ་པ་ཡིན་ཏེ།འཆད་པ་པོས་དཔྱད་པའི་དོན་ལ་ཉན་པ་པོས་འཛིན་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བར་བསམས་པའོ། །གལ་ཏེ་ད་ལྟ་ཡིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གལ་ཏེ་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཡུལ་དོན་ཐ་དད་པ་ཉིད་དུ་འཆད་པ་པོ་དང་ཉན་པ་པོས་རྟོགས་པ་ ཡིན་པའོ།།བདག་ཉིད་ཇི་ལྟར་འབྲེལ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བདག་ཉིད་སོ་སོ་ཐ་དད་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །གང་ལ་དེའི་རང་བཞིན་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་ལ་ཐུན་མོང་གི་རང་བཞིན་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེར་སྣང་ཅན་ནི་མ་ཡིན་པ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡིད་ཀྱི་ཡུལ་གྱི་ རྣམ་པ་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་དེ་དང་བྲལ་བ་སྟེ།རྣམ་པ་གཅིག་པ་ཅན་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །འགྱུར་བར་ནི་འདོད་མོད་ཀྱི་ཡིད་ཀྱི་ཡུལ་གྱི་ཤེས་པའི་རྣམ་པ་ཉིད་ཕྱི་རོལ་གྱི་མ་ཡིན་པ་གང་ཡིན་པ་དེའི་ཡང་ཤེས་པའི་རྣམ་པ་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཇི་སྐད་དུ་བཤད་པའི་འཆད་པ་པོ་དང་ ཉན་པ་པོ་དག་གི་སེམས་མཚམས་སྦྱོར་བར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན།དེ་ལ་ཤེས་པའི་རྣམ་པར་སྨྲ་བ་དག་ལ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །ཐ་སྙད་འདི་ཐམས་ཅད་ནི་བློས་བསླད་པ་ཅན་གྱི་ཡིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རང་སྣང་བ་མེད་ན་ཡང་རབ་རིབ་ཅན་གཉིས་ཀྱིས་ཟླ་བ་གཉིས་མཐོང་བ་བཞིན་དུ་འཁྲུལ་ པས་གཅིག་ཏུ་ཞེན་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།ཡང་གི་སྒྲས་ནི་ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པ་ལ་གལ་ཏེ་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པས་གཟུང་བར་བྱ་བ་དོན་ཐ་དད་པར་གྱུར་པ་དེའི་ཚེ་ཇི་ལྟར་སྐྱེས་བུ་འགའ་ཞིག་གིས་དྲན་པ་ན་དེའི་རྣམ་པ་རྟོགས་པར་འགྱུར་རོ། །དེའི་རྣམ་པ་རྟོགས་པར་འགྱུར་བ་དེ་ལྟར་ ཐ་དད་པའི་རྣམ་པ་དེ་གཞན་གྱིས་ཀྱང་རྟོགས་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་སྔར་བཤད་པ་དེ་ཡང་ཤེས་པའི་རྣམ་པར་སྨྲ་བ་ལ་སྐྱོན་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་བདག་ཉིད་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་གྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལས་ཐ་དད་པ་མེད་པར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ།།དེ་ཡང་ཉམས་སུ་མྱོང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ སོགས་པས་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་ཉེ་བར་བཀོད་ནས་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་འབའ་ཞིག་བཤད་པ་མ་བྱས་པར་རེ་ཞིག་།ཡུལ་ཤེས་དེ་ཡི་ཤེས་པ་ཡི། །བྱེ་བྲག་ལས་ནི་ཚུལ་གཉིས་ཉིད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཚད་མ་ཀུན་ལས་བཏུས་པའི་གཞུང་འགྲེལ་པ་བྱེད་པ་རང་ཉིད་ཡུལ་ཤེས་པ་ནི་གཟུགས་ལ སོགས་པ་འཛིན་པ་སྟེ།མིག་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་འཆད་པར་བྱེད་དོ། །ཡུལ་ཤེས་པ་དང་དེ་ཤེས་པ་དག་གི་བྱེ་བྲག་ཅེས་འགྲེལ་པ་བྱེད་པ་ཁ་ཅིག་གི་ཟླས་དབྱེ་བའི་སྙིང་པོ་ཅན་གྱི་དེའི་སྐྱེས་བུའི་དྲུག་པ་ཡིན་པར་རྟོགས་སོ།

"是故说亦不能了知"等所说者是成立已成，意为由听者不能取说者所观察义故。"若是现在"者，谓若意识境义由说者听者了知为各别性。"如何自体相属"者，意为各别差异。"于何无彼自性"者，谓不共中无共性。
"非彼显现"者，谓离彼不共意境相，即一相之义。虽许如是，然由意境识相非外且识相是不共故，如前所说不能连结说者听者心，故说"于说识相者"等。"此一切言说是心增益"者，意为虽无自显，然如眩者见二月，由错乱执为一。
又字表示：如前说若意识所取境成差别时，如某补特伽罗忆念时了知彼相，如是他人亦应了知彼差别相，于说识相者亦无此过失，为显此义故说"无异于如自体识"等。
引"彼亦体验"等偈颂后，未仅解释偈颂，暂且以"境识彼识之，差别故二相"等释量集论文，解释者自身说"境识谓取色等，即眼等识"等。由某解释者词分析为"境识及彼识之差别"，了知彼之补特伽罗为第六格。

།དེ་ཡང་རིགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ་གང་གི་ཕྱིར་ རྣམ་པ་མེད་པ་ཡིན་ན་ཡང་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་རྟོག་པ་མེད་པ་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཐ་དད་པའི་སྒོ་ནས་ཡུལ་ཤེས་པ་དང་དེ་ཤེས་པ་དག་གི་བྱེ་བྲག་གཞན་གྱིས་དེའི་ཚེ་བརྗོད་པར་ནུས་པ་དེའི་ཕྱིར་བསྡུ་བ་གཞན་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ཡུལ་ཤེས་པ་ལ་དེའི་ཤེས་པ་ནི་ཡུལ་ཤེས་པ་དེའི་ཤེས་པ་སྟེ།ཡུལ་ཤེས་པ་ལ་ དེའི་ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྦྱོར་བའི་བྱེ་བྲག་ལས་བདུན་པ་ཞེས་བྱ་བའི་བསྡུ་བ་ཡིན་པར་བསྟན་ཏོ།།ཡུལ་གྱི་ཤེས་པ་དམིགས་པར་གྱུར་པའི་རྣམ་པ་དེས་ཡུལ་གྱི་རྣམ་པར་བསྒྱུར་བ་ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་ཤེས་པ་འདི་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ལྟ་བུའི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་འཇུག་པ་ཕྱིས་འབྱུང་བ་རྟོག་པ་དང་བཅས་པའི་ཤེས་པ་ནི་ཡུལ་ཤེས་ པ་དེའི་ཤེས་པ་ཞེས་བརྗོད་དོ།།དེ་ལྟར་བསྡུ་བ་ལ་བརྟེན་ནས་དེའི་སྒྲ་སྨོས་པ་འབྲས་བུ་དང་ལྡན་པར་འགྱུར་བ་སྟེ། ཡུལ་གྱི་ཤེས་པ་ཕྱིས་འབྱུང་བའི་ཤེས་པས་བཟུང་བ་ན། ཡུལ་གྱི་རྣམ་པ་དང་རྗེས་སུ་འབྲེལ་པ་ཡུལ་གྱི་ཤེས་པ་འདི་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་རྣམ་པ་འདིས་འཛིན་པར་བྱེད་དོ་ཞེས་དོན་དེ་བཤད་པའི་ཕྱིར་ རོ།།དེ་ལྟར་ན་ངའི་སྔོན་པོ་ཤེས་པ་དང་སེར་པོ་ཤེས་པ་འབྱུང་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཡུལ་གྱི་རྣམ་པ་དང་རྗེས་སུ་འབྲེལ་པའི་ཡུལ་གྱི་ཤེས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་འཛིན་པར་བྱེད་པའི་ཤེས་པས་གཟུང་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་ཉིད་གསལ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཡུལ་གྱི་རྣམ་པ་ཤེས་པ་རྟོགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། ཡུལ་གྱི་རྣམ་པ་ཉམས་ སུ་མྱོང་བའི་ཤེས་པ་ནི་འདི་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་རྣམ་པ་འདིས་རིག་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།དེ་ཉིད་བྱེ་བྲག་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡུལ་གྱི་ཤེས་པ་སྟེ་ཤེས་པ་ཉིད་བྱེ་བྲག་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བས་ནི་ལས་འཛིན་པ་བསྟན་ཏོ། །ཡུལ་གྱི་ཤེས་པ་ཡུལ་གྱི་རྣམ་པ་དང་རྗེས་སུ་འབྲེལ་པ་ཉིད་དུ་རང་འཛིན་པར་བྱེད་པའི་ཤེས་པས་ འཛིན་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་བྱེ་བྲག་ཡིན་ཏེ།ཡུལ་ཤེས་པའི་ཤེས་པ་བཟུང་བའི་རྣམ་པ་ཉིད་དུ་ཡུལ་གྱི་ཤེས་པ་བྱེ་བྲག་ཏུ་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཉིད་ནི་ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་རྣམ་པའི་ཁྱད་པར་ལས་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ་ཞེས་སྨོས་ཏེ། ཡུལ་གྱི་རྣམ་པ་ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་ཤེས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་རྣམ་པ་འདིས་ ཤེས་པའི་ཤེས་པ་འཇུག་པ་ཡུལ་ཤེས་པའི་ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་རྣམ་པ་འཛིན་པར་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ལས་ཁྱད་པར་དུ་གྱུར་པ་ཡིན་ཏེ།སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པ་བཟུང་བ་ཉིད་ཀྱི་སྒོ་ནས་ཡུལ་གྱི་ཤེས་པ་རྣམ་པར་འཇོག་པའི་ཕྱིར་རོ།

此亦不应理，因为即使无相，由分别与无分别自相差别门，能以他方式说明境识及彼识之差别，故为显示另一归摄，境识之彼识即是彼境识之识，"境识之彼识"是由结合差别而成第七格之归摄。
以"缘取境识之相，由彼转为境相体验之此识"如是相而转起后生有分别识，称为彼境识之识。如是依归摄而说彼字则有果，为解释"境识为后生识所取时，由与境相随属此是境识"之相而取之义故。
如是"我生起青识、黄识"，为取境相随属之境识之识所取。为明此义故说"了知境相识"，意为由"此是体验境相之识"之相而了知。
"即彼是差别"者，谓境识即识是差别，此说明取业。境识为自能取识所取为与境相随属性，即是差别，因境识之识所取相性使境识成差别故。
即说"由体验相差别故"之义，谓由"此是体验境相之识"之相，识之识趣入取境识体验相，由此差别，因由取青等相门安立境识故。

།དེ་བས་ན་ཇི་སྲིད་དུ་ཡུལ་གྱི་རྣམ་པ་ཉིད་དུ་ཡུལ་གྱི་ཤེས་པ་རང་འཛིན་པར་བྱེད་པ་ན། ཡུལ་གྱི་རྣམ་པ་ཅན་གྱི་ཡུལ་ཤེས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཚུལ་གཉིས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བཤད་པ་དེ་སྲིད་དུ། ཡུལ་ཤེས་དེ་ཡི་ཤེས་པ་ཡི། །བྱེ་བྲག་ལས་ནི་ཚུལ་གཉིས་ཉིད། །ཅེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་བས་ན་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་དོན་ཕྱིས་གསལ་བར་བྱེད་པར་འགྱུར་རོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཡུལ་གྱི་ངོ བོ་སྒྲུབ་པས་ཤེས་པ་དེ་ཚུལ་གཉིས་ཉིད་དུ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཡིན་གྱི་འཛིན་པའི་རྣམ་པ་ཡང་སྒྲུབ་པ་མ་ཡིན་ཞེ་ན།དེའི་ཕྱིར་དེ་ལ་འདིར་བློ་ནི། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། འགའ་ཞིག་བློ་ནི་ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་རྣམ་པ་མི་འདོད་དེ། རྟོགས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་ཁས་མི་ལེན་ན་བློ་ཉིད་དུ་མི་འགྱུར་རོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཚད་མ་ཀུན་ལས་བཏུས་པ་མཛད་པ་སྟོན་པར་བྱེད་དོ།།དོན་གྱི་རྣམ་པ་ཉིད་ཀྱིས་རང་ཉིད་རྟོགས་པའི་ངོ་བོ་རྟོགས་པར་འགྱུར་བར་སྣང་བ་དེ་ལྟར་ན་དོན་དུ་རང་སྣང་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ན་དོན་གྱི་རྣམ་པ་ཉིད་བྱ་བ་ཉིད་ཡིན་པས་ན་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་བཤད་པར་འགྱུར་རོ། །དོན་དུ་སྣང་བ་དང་རང་སྣང་བ་ཞེས་ བྱ་བ་ནི་བསྡུས་པའི་དོན་ཡིན་ནོ།།དོན་དུ་རང་སྣང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དམ་བཅས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་དང་སྦྱར་རོ། །སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་འབྲས་བུ་སྟོན་པར་བྱེད་ཅེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །སྦྱོར་བའི་དུས་ན་དམ་བཅའ་བ་སྦྱོར་བ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཡུལ་ཤེས་པའི་ཤེས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཞེས་བྱ་ བ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ཀུན་ལས་བཏུས་པའི་གཞུང་ཡིན་ནོ།།འདིའི་བཤད་པ་ནི་ཡུལ་གྱི་རྣམ་པ་འཛིན་པའི་ངང་ཚུལ་ཅན་གྱི་རྟོགས་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། ཡུལ་གྱི་རྣམ་པ་ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་རྣམ་པ་འདིས་འཛིན་པའི་ངང་ཚུལ་གང་ལ་ཡོད་པ་དེ་ལ་དེ་སྐད་ཅེས་བྱའོ། །དེ་ནི་ཡུལ་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་ཤེས་པ་སྣང་བ་ ཅན་ཞེས་བྱ་བ་ནི།ཡུལ་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པ་སྟེ། ཡུལ་གྱི་རྣམ་པས་ཉེ་བར་བསྒྱུར་བ་ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་ཤེས་པ་ཤེས་པ་གང་ལ་སྣང་བ་སྟེ། གཟུང་བའི་རྣམ་པ་ཡོད་པ་དེ་ལ་དེ་སྐད་ཅེས་བསྟན་ཏོ། །དེའི་བཤད་པ་ནི་ཡུལ་གྱི་རྣམ་པ་ཅན་གྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་དམིགས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཏན་ཚིགས་ ཀྱི་དོན་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ།ཡུལ་གྱི་རྣམ་པ་ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་ཤེས་པ་ལ་དམིགས་པ་གང་ལ་ཡོད་པ་དེ་ལ་དེ་སྐད་ཅེས་བྱའོ། །དེའི་དངོས་པོ་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར་རོ། །གཏན་ཚིགས་ཀྱི་དོན་དངོས་སྟོན་པར་བྱེད་པས་ན་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་དོན་ཏོ།

是故，当境识自取为境相性时，由是具境相之境识故为二相，如是所说，即是"由境识彼识之，差别故二相性"。是故因义后当明了。
若问：何故由成立境体性而成立彼识为二相性，而不成立能取相？为此说"故于彼此智"等。有谓智不许体验相，若不许为了知体性则不成智体。"即由此故"者，显示量集论作者。
由义相性自体了知体性而显现，如是则显现为义。如是由义相性即是所作性故，当说所立。"显现为义及显现为自"者是摄义。"显现为义自"者，与"说是立宗"相配。意为显示能立果。结合时无立宗结合。
"彼境识之识"等是量集论文。其解释为"具取境相性之了知"，谓具有以"此是体验境相之识"之相而取之性者，名为彼。"彼是随顺境之显现识"者，谓随顺境即由境相所转体验之识所显现者，即有所取相者，说名为彼。
其解释"由缘具境相识故"者是因义，谓缘体验境相之识者名为彼。由是彼事故。由显示因义体故为因义。

།གཏན་ཚིགས་ཀྱི་དོན་ནི་དངོས་སུ་འདི་འདྲ་བ་ཡིན་པར་རིག་པར་ བྱ་སྟེ།རང་འཛིན་པར་བྱེད་པའི་ཤེས་པས་ཡུལ་གྱི་རྣམ་པ་ཉེ་བར་བསྒྱུར་བས་གཟུང་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཡུལ་གྱི་ཤེས་པ་བཟུང་བའི་རྣམ་པ་དང་རྗེས་སུ་འབྲེལ་པ་ཡིན་ནོ། །སྦྱོར་བ་ནི་འཆད་པར་འགྱུར་རོ། །རང་སྣང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཀུན་ལས་བཏུས་པའི་གཞུང་ཡིན་ནོ། །རང་ཉིད་རྟོགས་པའི་ངོ་བོར་སྣང་བ་ཡིན་པ་དེ་ལྟར་ ན་རང་སྣང་བའོ།།དེ་ཉིད་ནི་ཡུལ་གྱི་རྣམ་པ་ཅན་གྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྣང་བར་གྱུར་པ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་འཆད་པར་བྱེད་དོ། །འདིས་ཀྱང་ཤེས་པའི་ཤེས་པ་ཡང་གཟུང་བའི་རྣམ་པས་བསྒྱུར་བ་ཉིད་ཡིན་པར་གཙོར་བསྟན་ཏོ། །དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་གལ་ཏེ་ཡུལ་གྱི་ངོ་བོ་ཁོ་ན་ཤེས་པར་འགྱུར་བ་ཡིན་གྱི་ རང་གི་ངོ་བོ་མ་ཡིན་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཀུན་ལས་བཏུས་པའི་གཞུང་འདི་ནི་ཚུལ་གཉིས་ལས་བཟློག་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རོ།།དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་གལ་ཏེ་ཡུལ་གྱི་ངོ་བོ་ཁོ་ན་འབའ་ཞིག་ཡུལ་གྱི་ཤེས་པར་འགྱུར་བ་ཡིན་གྱི། རང་གི་ངོ་བོ་མ་ཡིན་པའམ། ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་སྤེལ་ནས་འཆད་པ་ ཡིན་ནོ།།ཡུལ་གྱི་ངོ་བོ་ཁོ་ན་ཤེས་པར་འགྱུར་བ་ཡིན་གྱི་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ནི་ཚུལ་གཉིས་ལས་བཟློག་པ་ཙམ་རབ་ཏུ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་སྨོས་པ་ཡིན་གྱི་འགའ་ཞིག་ཀྱང་ཡུལ་གྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ཤེས་པ་ཡིན་པར་མི་འདོད་དོ། །ཡུལ་གྱི་ངོ་བོ་ཉིད་འབའ་ཞིག་ཡིན་ན་རྟོགས་པའི་ངོ་བོར་གྱུར་པ་ཡུལ་བཞིན་དུ་ཤེས་པ་མ་ཡིན་པའི་ རང་བཞིན་དུ་ཐལ་བའི་ཕྱིར་རོ།།རང་གི་ངོ་བོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བརྩད་པའི་གཞིར་གྱུར་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཉེ་བར་བཀོད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ནི་ཤེས་པ་རྣམ་པ་མེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་དཔྱོད་པ་པ་ལ་སོགས་པས་རྟོགས་སོ། །དེའི་ཚེ་ཤེས་པའི་ཤེས་པ་ཡང་སྟེ། ཡུལ་ཤེས་པའི་ཤེས་པ་ཡང་ཡུལ་ཤེས་པའི་ཤེས་པ་དང་བྱེ་བྲག་མེད་ པར་འགྱུར་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མི་འདོད་པ་སྟོན་པ་ཡིན་ནོ།།དེ་ཡང་ཡུལ་གྱི་ཤེས་པ་ནི་ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་བདག་ཉིད་ཡིན་གྱི་ཡུལ་གྱི་རྣམ་པ་ཅན་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ཁས་ལེན་པ་ལ་བལྟ་བར་བྱའོ། །བྱེ་བྲག་མེད་པར་འགྱུར་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་འདིའི་བཤད་པ་ནི་ཁྱད་པར་མེད་ན་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །ཡུལ་གྱི་ཤེས་པ་ དམིགས་པར་གྱུར་པས་འཛིན་པར་འདོད་པའི་ཤེས་པ་ཡུལ་གྱི་རྣམ་པ་ཅན་གྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པར་སྣང་བ་དང་བྱེ་བྲག་མེད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།

因义直接应知如是：由自能取识以境相所转而取故，境识与所取相随属。结合当说。"自显现"是量集论文。由显现为自了知体性故为自显现。
即由"显现为具境相识"等而解释。此亦主要显示识之识亦由所取相所转。若不尔，则此量集论文"若唯了知境体而非自体"是为遮遣二相故。
若不尔，若唯境体成为境识而非自体，由"体验"等广说。说"唯了知境体"者，仅为显示遮遣二相而说，然无人许唯境体是识。若唯是境体，则成如境非了知体性之非识自性故。
"自体"者由成诤论基而引。如是胜论师等了知识无相。尔时识之识亦即境识之识与境识之识无差别，此显不许。
应观察许"境识是体验自性而非具境相"者。"无差别"之解释为"若无差异"。意为欲取所缘境识之识与显现为具境相识无差别。

།གལ་ཏེ་ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་རྣམ་པ་ཅན་འབའ་ཞིག་ཡུལ་ཤེས་པ་ཡིན་པ་དེའི་ཚེ་རང་འཛིན་པར་བྱེད་པའི་ཤེས་པ་ཡང་ཡུལ་ཤེས་པ་འདི་ཉམས་སུ་མྱོང་པའི་ རྣམ་པ་ཅན་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ཙམ་གྱི་སྒོ་ནས་སྐྱེ་བར་འགྱུར་གྱི།ཡུལ་གྱི་རྣམ་པ་འདི་ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་ཤེས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་རྣམ་པ་འདིས་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསྡུས་པའི་དོན་ཡིན་ནོ། །དམིགས་པས་བདག་ལ་མེད་པའི་རྣམ་པ་རང་འཛིན་པར་བྱེད་པ་འཁྲུལ་པ་མེད་པ་ལ་ འཇོག་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ནོ།།དེ་ཉིད་གསལ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཡུལ་ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་རྣམ་པའི་ཡུལ་ཅན་གྱིས་སྐྱེད་པར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པའི་ཡུལ་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ལྟ་བུའི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཤེས་པ་གང་ལ་ཡོད་པ་ནི་ཡུལ་ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་རྣམ་པའི་ཡུལ་ཅན་གྱིས་ སྐྱེད་པར་མི་འགྱུར་ཏེ།ཡུལ་གྱི་ཤེས་པས་སྐྱེད་པར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །ཡུལ་གྱི་ཤེས་པ་ནི་དེའི་ཡུལ་ཡིན་ནོ། །དེ་བས་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་འགྲེལ་པ་བྱེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་སྐྱོན་སྡུད་པར་བྱེད་དོ། ཡུལ་གྱི་ཤེས་པས་ཤེས་པ་ཡུལ་ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་རྣམ་པར་བསྐྱེད་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པ་ འབའ་ཞིག་ཏུ་མ་ཟད་ཀྱི་ཡུལ་གྱི་ཤེས་པ་དེ་ཡང་ཡུལ་གྱི་རྣམ་པ་དང་བྲལ་བ་ཉིད་ཡིན་ན་ཡུལ་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པ་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ཉིད་འགྲུབ་པར་མི་འགྱུར་ཏེ་དོན་དང་འདྲ་བ་མེད་པར་ཡུལ་ཉམས་སུ་མྱོང་བར་མི་འགྱུར་རོ།།འདི་ལྟར་ཡུལ་ཤེས་པ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་དེ་ཉིད་གསལ་བར་བྱེད་དོ། །དེ་ ཤེས་པ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡུལ་ཤེས་པ་འཛིན་པར་བྱེད་པའི་ཤེས་པའོ།།ཡུལ་གྱི་རྣམ་པ་ཤེས་པ་འཛིན་པའི་ངང་ཚུལ་ཅན་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡུལ་གྱི་རྣམ་པ་ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་འཛིན་པའི་ངང་ཚུལ་གང་ལ་ཡོད་པ་དེ་ལ་དེ་སྐད་ཅེས་བྱའོ། །དེ་ལྟར་ན་དམིགས་པ་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་ ཤེས་པ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ།།དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡུལ་གྱི་ཤེས་པ་ཡུལ་གྱི་རྣམ་པ་དང་བྲལ་བ་ཉིད་ཡིན་པར་འདོད་ན་ཤེས་པའི་ཤེས་པས་ཡུལ་གྱི་རྣམ་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཡུལ་གྱི་རྣམ་པ་ཅན་དུ་ཡུལ་གྱི་ཤེས་པ་འཛིན་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། སྐད་ཀྱི་དབྱིངས་ནི་དོན་དུ་མ་ཅན་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡུལ་གྱི་རྣམ་པ་ མ་ཡིན་པའི་གཟུང་བ་ལ་ཡུལ་གྱི་རྣམ་པ་ཉིད་དུ་འཛིན་པ་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ།།ཡང་ན་ཡུལ་གྱི་རྣམ་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཡུལ་གྱི་ཤེས་པ་བྱེ་བྲག་ཏུ་མི་འགྱུར་བ་སྟེ། གཟུང་བའི་རྣམ་པ་ལས་ཐ་དད་པའི་གཟུང་བའི་རྣམ་པས་ཡུལ་གྱི་ཤེས་པ་ཁྱད་པར་དུ་གྱུར་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །སྔོན་པོ་ལ་སོགས་ པ་ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་ངོ་བོ་ཉིད་དེ་དེ་ཡུལ་གྱི་ཤེས་པར་མི་འགྱུར་ཏེ་དོན་དང་འདྲ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།

若唯具体验相是境识时，则自能取识亦仅由"此境识具体验相"之门而生，非由"此是体验此境相之识"之相，此是摄义。所缘不于自无相之自能取无迷乱而安立。
为明此义故说"不由境体验相境者所生"，谓具有如"体验青等境"之相之识之识，不由境体验相境者所生，即不由境识所生之义。境识是彼境。
由"是故"等释者即摄过失。不仅境识不应生起具境体验相之识，且若境识亦离境相，则不成体验青等境，以无与义相似故不成体验境。由"如是境识"等而明此义。
"彼识"者，谓取境识之识。"具取境相识之性"者，谓具有"体验境相之识"之取性者，名为彼。如是则生随顺所缘之识。
"若不尔"者，若许境识离境相性，则识之识不以境相性取境识为具境相者，以语根有多义故。于非境相之所取执为境相性不应理。
或由境相性不成境识差别，意为非由异于所取相之所取相而成境识差异。体验青等之体性彼不成境识，以无与义相似故。

།དེས་ནི་སྔར་བཤད་པའི་དོན་རྗེས་སུ་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །ཐལ་བ་བཟློག་པ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་འཛིན་པ་དང་འགྱུར་བ་ཡང་ཡིན་ཏེ། དེ་ཇི་སྐད་དུ་བཤད་པའི་རང་བཞིན་ཅན་ཡིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐལ་བ་བཟློག་པ་ཡིན་ནོ། ། ཡུལ་གྱི་རྣམ་པ་ཤེས་པ་ཉིད་དུ་ཤེས་པའི་ཤེས་པ་འཛིན་པར་བྱེད་པ་དང་། ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་ཤེས་པར་འགྱུར་བ་དེ་ནི་ཇི་སྐད་དུ་བཤད་པའི་རང་བཞིན་ཡང་ཡིན་པ་དེ་ལྟར་ན་ཡུལ་གྱི་ཤེས་པ་དེ་ནི་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པའི་ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་རང་བཞིན་དུ་འགྱུར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་དེ་ལ་ཡང་སྟེ་ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་ཤེས པ་ལ་ཡུལ་གྱི་རྣམ་པ་ཡོད་པ་ཡིན་ནོ།།ཆ་གཉིས་དམིགས་པ་ཅན་གྱི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཤེས་པའི་ཤེས་པ་ཡུལ་གྱི་རྣམ་པས་བསྒྱུར་བ་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་འདི་ཡིན་ནོ་ཞེས་འཇུག་པ་ན་ཡུལ་གྱི་ཤེས་པའི་གཟུང་བའི་ཆ་དང་འཛིན་པའི་ཆ་ལ་དམིགས་པ་ཡིན་གྱི་འཛིན་པའི་ཆ་འབའ་ཞིག་ལ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །འདི་ནི་བྱེད་པ་ པོའི་གསུམ་པ་ཡིན་ནོ།།རྣམ་པ་གཅིག་ལས་ཁྱད་པར་ཅན། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ལྟ་བུར་གྱུར་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་གསུམ་པ་ཡིན་ནོ། །ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་རྣམ་པ་གཅིག་ལས་ཁྱད་པར་དུ་གྱུར་པ་ནི་ཡུལ་གྱི་རྣམ་པ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རེ་ཞིག་ཡུལ་ཤེས་པའི་ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་རྣམ་པ་གཅིག་ཡིན་པར་འདོད་པ་དེ་ བཟུང་ནས་དེ་ལས་གཞན་པའི་གཟུང་བའི་རྣམ་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་པ་དང་རྗེས་སུ་འབྲེལ་པ་ཡིན་ཏེ།སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པའི་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་འདི་ཡིན་ནོ་ཞེས་དེ་ལྟར་ཡོངས་སུ་གཅོད་པའི་ཕྱིར་རོ།། །།ཚད་མ་རྣམ་འགྲེལ་གྱི་འགྲེལ་བཤད། བམ་པོ་ལྔ་བཅུ་རྩ་བརྒྱད་པ། དེ་ལ་འདིར་ཉམས་སུ་ མྱོང་བའི་ཤེས་པ་ནི་ཉེ་བར་མཚོན་པ་ཙམ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཚིགས་སུ་བཅད་པའི་ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་ཤེས་པ་གང་ཡིན་པ་སྨོས་པའོ།།དཔྱོད་པའི་ཤེས་པ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་ཤེས་པ་ཡང་ངོ་། །དེའི་ཤེས་པས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དཔྱོད་པའི་ཤེས་པ་འཛིན་པར་བྱེད་པའི་ཤེས་པས་སོ། །ཇི་ལྟར་ བསམས་པའི་དོན་གྱི་རྣམ་པ་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་དང་འདྲ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཇི་ལྟར་བསམས་པའི་དོན་གྱི་རྣམ་པ་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་དཔྱོད་པའི་ཤེས་པ་ཉིད་རྟོགས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ཞེས་བརྗོད་དོ།།འདྲ་བ་ནི་ཇི་ལྟར་བསམས་པའི་དོན་གྱི་རྣམ་པ་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ཞེས་བྱ་བའི་མཚན་ཉིད་དུ་སྣང་བ་ ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།དེ་ལྟར་ན་དཔྱོད་པའི་ཤེས་པ་འཛིན་པའི་ཤེས་པ་དཔྱོད་པའི་ཤེས་པ་ཡུལ་དུ་གྱུར་པ་དང་འདྲ་བར་འགྱུར་བས་ན་འདྲ་བར་འགྱུར་རོ། །གཞན་དག་ནི་རང་གི་ངོ་བོ་ཞེས་འདོན་པར་བྱེད་དེ། དེ་ལ་ཡང་བསམས་པའི་དོན་གྱི་རྣམ་པ་ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་རང་གི་ངོ་བོར་སྐྱེས་ པ་དེ་ཉིད་ལ་དེའི་རང་གི་ངོ་བོ་ཡིན་པར་བལྟ་བར་བྱའོ།

此显前说义。为显遮遣过失故说"取与转亦然"，"具如是所说自性"者是遮遣过失。取境相为识性之识之识，及成为体验识，彼如所说自性亦然，如是则彼境识成为体验青等之自性。是故于彼亦即于体验识有境相。
"具二分所缘"者，谓识之识由境相所转之体验，如是趣入时，缘境识之所取分与能取分，非唯能取分。此是作者第三。
"由一相差别"者，是如是性相之第三。由体验一相而成差别是境相，谓且许境识体验一相已，取彼而随属异于彼之所取相性相，以如是决定"此是体验青等"故。
量理论释第五十八品。此中"体验识仅是表征"者，谓颂中所说体验识。"观察识亦"者，谓分别识亦然。"由彼识"者，谓由取观察识之识。
"如所思义相体验相似"者，谓如所思义相体验即观察识自身是了知体性故说为体验。相似者，意为显现为如所思义相体验之性相。如是取观察识之识成与所缘观察识相似故成相似。
他人读为"自体"，于彼亦应观察生为体验所思义相之自体者即是彼自体。

།རང་གི་ཡུལ་ཅན་གྱི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དཔྱོད་པའི་ཤེས་པའི་ཡུལ་ཅན་གྱིའོ། །དེ་བས་ན་དཔྱོད་པའི་ཤེས་པ་འཛིན་པའི་ཤེས་པ་ཡང་དཔྱད་པའི་རྣམ་པ་དང་རྗེས་སུ་འབྲེལ་པ་ཉིད་ཀྱིས་བྱེ་བྲག་ཏུ་གྱུར་པ་དེ་ལྟར་ན་དཔྱོད་པའི་ཤེས་པ་ཡང་ཡུལ་གྱི་རྣམ་པ་ཅན་ཡིན་ ནོ།།ཤེས་པ་འདི་འདྲ་བའི་དོན་དང་ལྡན་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་དོན་དང་ལྡན་པ་ཞེས་བྱ་བ་འདིས་གཟུང་བའི་རྣམ་པ་སྟོན་པར་བྱེད་དོ། །ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་འདིས་ནི་འཛིན་པའི་རྣམ་པ་སྟོན་པར་བྱེད་དོ། །དེ་ལྟར་ན་ངའི་བསམ་པ་འདི་འདྲ་བར་གྱུར་ཏོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དོན་གྱི་རྣམ་པ་འདི་འདྲ་བ་སྟེ། འདིས་ནི་གཟུང་བའི་ རྣམ་པ་བརྗོད་དོ།།བསམ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཛིན་པའི་རྣམ་པ་བརྗོད་དོ། །གང་གི་ཕྱིར་འདི་ལྟར་ཡུལ་གྱི་རྣམ་པ་ཅན་ཡུལ་གྱི་ཤེས་པ་དེའི་ཤེས་པས་དམིགས་པར་འགྱུར་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། དེའི་ཤེས་པས་ཡུལ་གྱི་ཤེས་པ་འཛིན་པར་བྱེད་པས་དམིགས་ཤིང་འཛིན་པར་འགྱུར་རོ། །གང་ཞེ་ན། ཡུལ་གྱི་ཤེས་པ་ དམིགས་པར་འདོད་པའོ།།ཅི་ལྟ་བུར་གྱུར་པ་ཞིག་ཅེ་ན། ཡུལ་གྱི་རྣམ་པ་ཅན་ཏེ། སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པས་ཉེ་བར་བསྒྱུར་བའོ། །དེའི་ཕྱིར་དེ་ཡུལ་གྱི་རྣམ་པ་ཅན་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡུལ་གྱི་ཤེས་པའོ། །དེའི་རྣམ་པ་ཅན་ལ་དམིགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་འབྲས་བུའི་གཏན་ཚིགས་ཉིད་སྒྲུབ་པར་ བྱེད་དོ།།དེ་ལྟར་ན་དེའི་རྣམ་པ་ཅན་ལ་དམིགས་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་དོན་ཡིན་ནོ། །དེའི་རྣམ་པ་ཅན་ལ་དམིགས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་རྣམ་པར་གཞག་པ་འདི་ནི་རྟགས་སུ་གྱུར་བ་དོན་དེའི་རྣམ་པ་ཅན་གྱི་རྒྱུ་མཚན་ཅན་ཉིད་ཡིན་ཏེ། དོན་ལ་ཡོད་པའི་རྣམ་པས་དེ་རྣམ་པར་གཞག་པ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། ། དེ་ཉིད་ནི་དོན་དེའི་རྣམ་པ་ཅན་གྱི་རྒྱུ་ཅན་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་སྨོས་ཏེ། དོན་གྱི་རྣམ་པ་རྒྱུར་གྱུར་པ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་དེ་ལ་ཇི་སྐད་དུ་བཤད་པའི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་འདི་ནི་འབྲས་བུའི་གཏན་ཚིགས་སུ་འགྱུར་རོ། །གཞན་གྱི་ཚེ་ནི་རང་བཞིན་གྱི་གཏན་ཚིགས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གལ་ཏེ་ཇི་སྐད་དུ་བཤད་པའི་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་ཉིད་དུ མི་འདོད་པ་དེའི་ཚེ་རང་བཞིན་གྱི་གཏན་ཚིགས་ཉིད་ཡིན་ཏེ།དེའི་རྣམ་པ་ཅན་གྱི་ཤེས་པས་དམིགས་པ་ལྟར་ན་དེའི་རྣམ་པ་ཅན་ཉིད་དུ་རྣམ་པར་གཞག་པ་ནི་དེ་ཙམ་གྱི་རྒྱུ་ཅན་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཅིའི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་ཡང་འགྱུར་བ་ཡིན་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་འདྲི་བ་འགོད་པས་བཟློག་ན་གནོད་པ་ ཅན་གྱི་ཚད་མ་བསྟན་པས་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་ཁྱབ་པ་ཉིད་སྒྲུབ་པར་བྱེད་དོ།།དེའི་ཚེ་དེ་མི་འདོད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར། ཤེས་པའི་ཕྱི་མ་ཕྱི་མ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་ཚད་མ་ཀུན་ལས་བཏུས་པ་མཛད་པས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ།

"具自境者"谓具观察识之境者。因此，取观察识之识亦由随属观察相而成差别，如是则观察识亦具境相。
"此识具如是义"中，"具义"表示所取相，"识"表示能取相。如是"我思如是"中，"如是义相"即此表示所取相，"思"表示能取相。
"由如是具境相之境识为彼识所缘"中，由彼识即取境识者所缘取。何者？欲缘境识。如何？具境相，即由青等相所转。是故"彼具境相"者即境识。
由"缘具彼相"等证成果因性。如是"由缘具彼相故"是因义。此"缘具彼相"之安立是以具彼义相为因相，以由存在于义之相而安立故。
即所说"由是具彼义相之因故"，于欲成立义相为因者，如是所说之宗法成为果因。"余时则为自性因"者，若不许如是所说因果性时即是自性因，以如由具彼相之识所缘，安立为具彼相性即是由彼量为因故。
"何故如是亦然耶"等设问，由显示违返有害量而成立因遍。为显彼时不许故，"后后识"等是集量论作者所说。

།ཤེས་པ་ཕྱི་མ་ཕྱི་མ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་ཐལ་བའི་གཞུང་ ཡིན་ཏེ།གལ་ཏེ་ཡུལ་གྱི་རྣམ་པ་དང་བྲལ་བ་འདི་ཡུལ་གྱི་ཤེས་པ་ཡིན་པར་འགྱུར་བ་འདིའི་ཚེ། ཤེས་པའི་ཤེས་པ་ཡུལ་ཤེས་པས་བྱེ་བྲག་ཏུ་གྱུར་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་སྐྱོན་འདི་འབའ་ཞིག་ཏུ་འགྱུར་བར་མ་ཟད་ཀྱི། འོན་ཀྱང་སྐྱོན་གཞན་འདི་ཡང་ཡོད་པ་ཡིན་ཏེ། ཤེས་པ་ཕྱི་མ་ཕྱི་མ་སྐྱེས་པར་གྱུར་ པ་ཡུལ་སྔ་མ་བསྐལ་པར་སྣང་བ་ཅན་དུ་མི་འགྱུར་ཞིང་ཐོབ་པར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།དེ་ཉིད་ནི་ཕྱི་མ་ཕྱི་མ་སྟེ། ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་ཤེས་པ་ལ་དེའི་ཤེས་པ་ལ་སོགས་པ་ཕྱི་མ་སྐྱེ་བར་མི་འགྱུར་རོ། །ཅི་ལྟར་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་གསལ་བར་བྱེད་དོ། །ཕྱི་མ་ཕྱི་མ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བཤད་པར་ བྱ་བའི་གཞུང་ཉེ་བར་འགོད་པའོ།།འདིའི་བཤད་པ་ནི་ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་ཤེས་པ་ལ་དེའི་ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཡིན་ནོ། །ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་ཤེས་པ་ལ་དེའི་ཤེས་པ་ཞེས་བདུན་པའི་བསྡུ་བ་ཡིན་གྱི་འདི་ཟླས་དབྱེ་བ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་ཤེས་པ་ནི་ཕྱི་མ་ཉིད་དུ་བརྗོད་པར་འདོད་པ་མ་ཡིན་ པའི་ཕྱིར་རོ།།ཤེས་པའི་ཤེས་པ་ཕྱི་མ་ཡིན་ནོ། །ཤེས་པ་སྔ་མའི་ཡུལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཤེས་པ་དང་པོ་འབྱུང་བའི་ཡུལ་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པ་ནི། ཤེས་པ་ཕྱི་མ་ལ་ལྟོས་ནས་བསྐལ་པ་ལའོ། །ཕྱི་མ་ཕྱི་མ་འཛིན་པར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསྐལ་པའི་ཡུལ་ལ་ཆའི་རྗེས་སུ་འབྲང་བ་ཅན་དུ་མི་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ ཏོ།།བསྐལ་པའི་ཡུལ་ལ་དེ་འཛིན་པར་འདོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་དག་ནི་དེ་མ་ཐག་པའི་ཤེས་པའི་ཡུལ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཡུལ་ཉིད་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཀུན་ལས་བཏུས་པའི་གཞུང་དེའི་བཤད་པ་ནི་དོན་སྔ་མ་དེ་ནི་ཤེས་པ་ཕྱི་མ་ཕྱི་མའི་ཡུལ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་བས་ན་ ཕྱི་རོལ་གྱི་ཡུལ་གྱི་སྟོབས་ཀྱིས་ཤེས་པའི་ཤེས་པ་ལ་བསྐལ་པའི་ཡུལ་སྣང་བ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་དགོངས་སོ།།འདི་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་ཐལ་བ་བཟློག་པ་སྟོན་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་བས་ན་ཡུལ་གྱི་རྣམ་པ་ཅན་གྱི་ཡུལ་ཤེས་པ་ཡིན་པར་འདོད་པར་བྱའོ། །གང་ལ་དམིགས་ པར་བྱེད་པའི་ཤེས་པ་དག་ལ་སྔ་མ་བསྐལ་པའི་ཡུལ་སྣང་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་དགོངས་སོ།།ཡུལ་གྱི་ཤེས་པ་ལས་བྱུང་བའི་ཡུལ་གྱི་རྣམ་པའི་སྟོབས་ཉིད་ཀྱིས་ཤེས་པའི་ཤེས་པ་བསྐལ་པའི་ཡུལ་དུ་སྣང་བར་རིག་པ་ཡིན་གྱི་གཞན་དུ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །རྣམ་པ་རེ་རེས་ལྷག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་མ་ཐག་པ་ཉིད་གསལ་ བར་བྱེད་དོ།།ཐལ་བ་བཟློག་པ་བསྟན་ཏོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདི་ལྟར་ཡུལ་སྔ་མ་ཞེས་བྱ་བ་ལས་བརྩམས་ནས་བཟློག་པ་སྟོན་པ་ཡིན་ནོ།

"后后识"等是应成论式。若此离境相者成为境识时，不仅有"识之识不由境识成差别"此过，更有此过：后后所生识不成现见前境且不能得，此是其义。
即彼后后，谓于体验识不生彼识等后者。由"云何"等而明之。"后后即"者是引述将释论文。其释为"于体验识彼识"等。"于体验识彼识"是第七格结合，非此分别，以不欲说体验识为后故。识之识是后者。
"前识之境"者，谓第一识所生境青等，对后识而言是隔绝者。"不取后后"者，意为不成随属隔绝境分。不许取隔绝境，以彼等是无间识之境故。
集量论文"以非彼境故"之释为"以前义非后后识之境故"。故意为非由外境力于识之识现隔绝境。
"如是"等显示遮遣过失。故应许具境相之境识。意为于所缘诸识现前隔绝境。由境识所生境相力，识之识了知现为隔绝境，非余。
"由一一相增"者，即明无间性。"显示遮遣过失"者，谓从"前境"等开始显示遮遣。

།བུམ་པ་ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་ཤེས་པའི་ཤེས་པས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བུམ་པའི་རྣམ་པ་ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་ཤེས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་དམིགས་པར་བྱེད་པས་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། ། བུམ་པ་ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་ཤེས་པ་ཞེས་བརྗོད་པས་ཤེས་པ་དང་པོས་བུམ་པའི་རྣམ་པ་གཅིག་གཟུང་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་བསྟན་ཏོ། །བུམ་པའི་རྣམ་པ་ཅན་གྱི་ཤེས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་རྟོགས་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། བུམ་པའི་རྣམ་པ་ཅན་གྱི་ཞེས་རྟོགས་པར་འགྱུར་ཞིང་ཤེས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས རྟོགས་པར་འགྱུར་རོ།།དེ་བས་ན་ཤེས་པ་དང་པོའི་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པའི་རྣམ་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་དག་ཤེས་པ་གཉིས་པའི་གཟུང་བའི་རྣམ་པ་ཡིན་པར་འདོད་པ་དེ་ལྟར་ན་དང་པོའི་ཤེས་པ་ལས་ཤེས་པ་གཉིས་པ་རྣམ་པ་གཅིག་གིས་ལྷག་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཤེས་པའི་ཤེས་པས་བུམ་པ་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་དེའི་ཤེས་ པ་གང་ཡིན་པ་དེའི་ཤེས་པ་སྟེ་གསུམ་པས་སོ།།བུམ་པའི་ཤེས་པའི་ཤེས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བུམ་པའི་ཤེས་པ་གང་ཡིན་པ་དེའི་ཤེས་པར་གྱུར་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་བས་ན་བུམ་པའི་རྣམ་པ་དང་བུམ་པའི་རྣམ་པ་ཤེས་པའི་རྣམ་པ་དང་། བུམ་པའི་ཤེས་པ་ཤེས་པའི་རྣམ་པ་སྟེ། གསུམ་པོ་དེ་དག་ནི་ཤེས་པ་ གསུམ་པའི་གཟུང་བར་འགྱུར་རོ།།དེ་ཉིད་ནི་བུམ་པའི་རྣམ་པ་དང་བཅས་པར་བུམ་པའི་ཤེས་པའི་ཤེས་པ་རྟོགས་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་སོ། །དེ་བཞིན་དུ་གཞན་དག་ལ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཤེས་པ་བཞི་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་ཡང་རྣམ་པ་རེ་རེས་ལྷག་པ་ཉིད་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །དེ་ བས་ན་རྣམ་པ་གང་དང་གང་གིས་ཤེས་པ་ཕྱི་མ་ཕྱི་མའི་ཤེས་པ་སྔ་མ་སྔ་མ་འཛིན་པར་བྱེད་པའི་རྣམ་པ་དེས་དེ་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་ངེས་པ་ཡིན་ནོ།།དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་དེ་ལྟ་བུའི་ངོ་བོ་མ་ཡིན་པའི་ཤེས་པ་སྐྱེ་བར་འགྱུར། དེ་ལྟར་ན་བཟློག་ན་གནོད་པ་ཅན་གྱི་ཚད་མ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་ཁྱབ་པ་གྲུབ་པ་ ཡིན་ནོ།།བསམས་པ་འདི་ཉིད་ཀྱི་མདོ་མཛད་པས་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་ཁྱབ་པ་བསྟན་ཏོ་ཞེས་བྱ་བ་ཁོང་ནས་དབྱུང་ངོ་། །ཤེས་པ་གཉིས་པ་དེ་ནི་ཡུལ་ཤེས་པ་འཛིན་པའི་ཤེས་པ་ནིའོ། །དོན་གྱི་ངོ་བོས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཟུང་བ་ཉིད་ཀྱིས་སོ། །དེ་ལྟར་ན་ཡུལ་ཤེས་པ་ལ་ཡོད་པའི་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པའི་རྣམ་ པ་གཉིས་དག་ཀྱང་ཤེས་པ་འཛིན་པའི་ཤེས་པའི་གཟུང་བའི་རྣམ་པར་འགྱུར་ཏེ།དེ་ལ་དེ་དག་གཟུང་བ་ཉིད་དུ་སྣང་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་སྒོ་ནས་འོངས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དམིགས་པར་གྱུར་པ་ཡུལ་ཤེས་པའི་སྒོ་ནས་འོངས་པའོ། །ཡུལ་དུ་སྣང་བ་དང་རང་སྣང་བའི་མཚན་ཉིད་ཅན་དག་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ན་གཟུང་པ་དང་འཛིན་ པའི་རྣམ་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་དག་གོ།།ཡུལ་ཉིད་དུ་སྟེ་གཟུང་བ་ཉིད་དུའོ། །དོན་གྱི་ངོ་བོས་ཞེས་བྱ་བ་འདིའི་འགྲེལ་པ་ཡིན་ནོ།

"由瓶体验识之识"者，意为由缘取体验瓶相之识。说"瓶体验识"表示第一识取一瓶相。"了知为具瓶相之识"者，谓了知"具瓶相"及了知"是识"。
如是，若许第一识之所取相及能取相是第二识之所取相，则第二识较第一识多一相。由彼识之识，即由第三识缘取体验瓶之彼识。"是瓶识之识"者，谓是彼瓶识之识。
因此，瓶相、知瓶相之相、及知瓶识之相，此三者成为第三识之所取。即所说"了知具瓶相之瓶识之识"。
"如是于余等"者，意为应知于第四识等亦是由一一相增。因此，后后识由何相取前前识，即具彼相，此为决定。若非如是，则生非如是体性之识。如是由见违返有害量故，遍已成立。
应补充理解："以此意趣经师显因遍"。彼第二识是取境识之识。"由义体"者，谓由所取性。如是，境识中所具之所取相及能取相二者亦成为取识之识的所取相，以于彼现为所取故。
"由彼门而来"者，谓由所缘境识之门而来。"具现境及自现相"者，谓具所取相及能取相。"为境"即为所取。此是释"由义体"。

།གསུམ་པས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཤེས་པའི་ཤེས་པ་འཛིན་པའི་ངང་ཚུལ་ཅན་གྱི་ཤེས་པའོ། །དེ་ལྟར་ན་ཡུལ་གྱི་རྣམ་པ་ཅན་གྱི་ཤེས་པར་སྣང་བ་འདི་ཤེས་པ་གསུམ་པར་ཡུལ་ཤེས་པ་འཛིན་ པའི་ངང་ཚུལ་ཅན་གྱི་ཤེས་པ་གཟུང་བར་བྱ་བ་ཡོངས་སུ་གཅོད་པར་འགྱུར་རོ།།དེ་ལ་ཡུལ་གྱི་རྣམ་པ་ཅན་གྱི་ཤེས་པར་སྣང་བ་ཞེས་བྱ་བ་འདིས་ནི་འཛིན་པའི་རྣམ་པ་དང་རྗེས་སུ་འབྲེལ་པ་ཡོངས་སུ་གཅོད་པར་འགྱུར་རོ། །ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་འདིས་ནི་རང་སྣང་བ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་ཡུལ་གྱི་རྣམ་པ་ཅན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ སོགས་པས་གཞན་གྱི་བསམ་པའི་དོགས་པ་བསུ་བ་ཡིན་ནོ།།སྐྱེས་བུ་དོན་དེས་རྣམ་པ་དང་ལྡན་པར་སྲེ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དོན་རྒྱུར་གྱུར་པའི་རྣམ་པ་དེས་རྣམ་པ་དང་ལྡན་པར་སྲེ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ། ཤེས་པ་རྣམ་པ་མེད་པ་ཡིན་ན་ཡང་རྣམ་པ་དང་ལྡན་པར་འཛིན་པར་བྱེད་ཅེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །སྒྲོན་མ་ ཡིད་བྱེད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་སྣང་བ་དང་མཚུངས་པ་དེ་མ་ཐག་པའི་རྐྱེན་དེར་ཏེ་དྲན་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།།ཇི་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་དེ་ཉིད་འཆད་པར་བྱེད་དོ། །ཡུལ་ལ་ཉེ་བར་སྦྱོང་བ་ལ་རེག་པ་མེད་པར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡུལ་ལ་ཉེ་བར་སྦྱོར་བ་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་རང་གི་རྣམ་པ་འཇོག་པ་དེ་ལ་རེག་པ་མེད་ པར་ཏེ།རྣམ་པ་འཇོག་པར་བྱེད་པ་མེད་པའི་ཤེས་པས་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །དེ་ལྟར་ན་ཤེས་པ་རྣམ་པ་མེད་པ་ཉིད་ཡིན་ན། ཡུལ་ཡང་རྣམ་པ་འཇོག་པར་བྱེད་པར་མི་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟ་ཡིན་ན་ཡང་ཡུལ་དང་སྣང་བ་ལ་སོགས་པ་རྒྱུ་ཉིད་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་དགོངས་སོ། །ཉམས་སུ་ མྱོང་བར་ངེས་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་རྒྱུའི་ངོ་བོ་གང་ལ་ཡོད་པ་དེ་ནི་ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་རྒྱུའི་ངོ་བོར་གྱུར་པ་ཅན་ནོ།།དོན་གྱི་རྣམ་པར་ཞེན་པ་ཅན་གྱི་ཤེས་པ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། དོན་གྱི་རྣམ་པ་མེད་པ་ཕྱིས་འབྱུང་བའི་ཤེས་པས་ཞེན་ཅིང་སྒྲོ་འདོགས་པ་ཤེས་པ་གང་ལ་ཡོད་པ་དེ་ལ་དེ་སྐད་ཅེས་ བྱའོ།།ཡང་ན་དོན་གྱི་རྣམ་པར་ཞེན་པ་འཁྲུལ་པས་སྦྱར་བ་ཞེས་བྱ་བར་ཚིག་རྣམ་པར་སྦྱར་རོ། །དང་པོ་ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་ཤེས་པ་ནི་མིག་ལ་སོགས་པའི་ཡུལ་ལའོ། །ཡུལ་དང་ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་རྣམ་པ་དག་གཉིས་མེད་དངོས་ཡིན་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པ་དག་ཅེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །གལ་ ཏེ་དེ་ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་ངོ་བོ་ཉིད་འབའ་ཞིག་ཏུ་འགྱུར་ན་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།།འཛིན་པར་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་དང་པོ་འཛིན་པར་བྱེད་བའོ། །ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་བདག་ཉིད་ཀྱི་ངོ་བོ་གཅིག་ཏུ་གནས་པར་འགྱུར་བ་སྟེ། རང་སྣང་བ་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།

"由第三"者，谓具取识之识本性的识。如是，此现为具境相之识，于第三识成为决定所取之取境识本性的识。
其中，"现为具境相之识"表示决定随属能取相。"识"表示是自现。"若具境相"等是迎接他人意趣之疑。
若谓"补特伽罗由彼义令具相而生"者，意为由彼作为因的义相令具相而生，即使识无相亦令执为具相之义。
"作意灯"者，谓同于光明之等无间缘，意为将忆念。由"云何"等而释彼义。
"于境加行无触"者，谓于境加行识安立自相时无触，意为由无安立相之识。如是，若识本无相，则境亦不成安立相。若尔，意为境及光明等亦非因。
具体验决定识之因性者，即成为体验识之因性者。"于执著义相之识"者，谓于后生无义相之识所执著增益之识，称为彼。或者可作"由错乱配合执著义相"之语法安排。
初体验识是于眼等境。"若境及体验相二无别体"者，意为所取及能取。意为若彼唯成体验体性。"能取"者，谓能取初体验。将住于体验自性一体，意为将成自现。

།དེ་ལྟར་ན་དང་པོའི་ཤེས་ པ་རྣམ་པ་མེད་པ་ཡིན་ན་དེ་བཞིན་དུ་ཕྱིས་ཀྱི་ཡང་ཡིན་ན་ཕྱིས་རྒས་པའི་ཚུལ་ཐོབ་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་དགོངས་སོ།།ཡུལ་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་ཤེས་པའི་སྣང་བ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡུལ་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་ཤེས་པ་གང་ཡིན་པ་དེར་སྣང་བར་མི་འགྱུར་ཏེ། ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ལ་ཡོད་པའི་ཤེས་ པ་ལ་ཡོད་པའི་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་དག་ནི་དེ་ལ་གཟུང་བའི་རྣམ་པ་ཉིད་དུ་སྣང་བ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།།རྣམ་པར་འབྱེད་པ་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་འདིའི་རྣམ་པར་འགྲེལ་པ་ནི། ཡུལ་གྱི་རྣམ་པ་ཅན་གྱི་ཤེས་པ་ལ་སྣང་བ་ཅན་ཐ་དད་པར་འཛིན་པ་མ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །ཡུལ་གྱི་རྣམ་པ་ཅན་ ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ལྟར་སྣང་བ་གང་ལ་ཡོད་པ་དེ་ལ་དེ་སྐད་ཅེས་བྱའོ།།ཐ་དད་པར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཛིན་པའི་རྣམ་པ་ལས་ཐ་དད་པར་རོ། །འདི་ནི་འཛིན་པའི་རྣམ་པ་ཉིད་འབའ་ཞིག་འཛིན་པ་དེ་ཙམ་འཛིན་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དེ་ཉིད་ནི་རང་ཉིད་སྣང་བའི་ ངོ་བོ་གཅིག་པ་ཅན་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་སོ།།དོན་གྱི་རྣམ་པ་འཛིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དོན་གྱི་རྣམ་པ་ཡོངས་སུ་གཅོད་པ་སྟེ། བློ་གཉིས་པ་ནི་དོན་གྱི་རྣམ་པ་ཡོངས་སུ་གཅོད་པ་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །ཡང་ན་དོན་གྱི་རྣམ་པའི་འཛིན་པ་ནི་དོན་གྱི་རྣམ་པར་འཛིན་པ་སྟེ། ཉམས་སུ་ མྱོང་བའི་ཤེས་པ་ཡིན་ནོ།།དེ་ཉིད་ནི་འབྲེལ་ཞིང་ལྡན་པ་སྟེ་གཟུང་བའི་རྣམ་པ་ཡིན་ཏེ། འབྲེལ་ཞིང་ཡང་དག་པར་སྦྱོར་བར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །བློ་གང་ལ་དེ་ཡོད་པ་དེ་ལ་དེ་སྐད་ཅེས་བྱའོ། །ཡུལ་གྱི་རྣམ་པས་བསྒྱུར་བའི་ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་ཤེས་པ་ཤེས་པའི་ཤེས་པ་ལ་གཟུང་བའི་རྣམ་པ་ཉིད་དུ་སྣང་བར་ འགྱུར་རོ།།དུས་ཕྱིས་འབྱུང་བ་ཅན་གྱི་ཤེས་པ་ལ་སོགས་པ་དང་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཤེས་པའི་ཤེས་པ་འཛིན་པའི་ངང་ཚུལ་ཅན་ཤེས་པ་གསུམ་པ་ལ་སོགས་པའི་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །རང་དང་འབྲེལ་པ་ཅན་དེ་དང་སྦྱོར་བར་བྱེད་ཀྱི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དོན་རྒྱུར་གྱུར་པ་དང་ངོ་། །ཡུལ་དང་ཤེས་པའི་ རྣམ་པ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡུལ་གྱི་རྣམ་པ་དང་ཤེས་པའི་རྣམ་པ་དག་ཅེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།།སྦྱོར་བ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་གཅིག་ཏུ་ངེས་པར་དམིགས་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བའི་གཏན་ཚིགས་འདི་ནི་དོན་ཅི་འདྲ་བ་ཇི་ལྟར་མ་གྲུབ་པ་དང་འགལ་བ་དང་མ་ངེས་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པར་མི་འགྱུར་བ་དེ་ལྟར་ཁོ་བོ་ཅག་ གིས་སྔར་བསྟན་པ་དེ་ལྟར་ན་ཡང་མ་བཤད་དོ།།བསྟན་བཅོས་མཛད་པས་ཀྱང་རབ་ཏུ་བྱེད་པ་གཞན་དུ་ཁྱབ་པ་བསྟན་པས་ན། དེ་ནི་ཁྱབ་པ་ཡང་ཚད་མ་རྣམ་པར་ངེས་པ་ལས་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་སོ།

如是，若初识无相，后识亦然，则意为未得后起之理。"非随顺境之识现"者，意为不现为随顺境之体验识，谓体验中所具之识中之所取能取，于彼不现为所取相。
"非分别"之解释为：不取现于具境相识之差别。"具境相体验识"者，谓具如是现者。"差别"者，谓异于能取相。意为此唯是能取相，以具唯取彼量之相故。
即所说"以自身现为一体性故"。"取义相"者，谓决定义相，意为第二心具决定义相。或者，义相之取即是取为义相，即体验识。即彼相属具足，是所取相，以相属正和合故。具彼之心称为彼。
由境相所转之体验识于识之识现为所取相。"具后起时之识等非"者，意为具取识之识本性之第三识等。"与自相属者合"者，谓与作为因之义。"境及识相"者，意为境相及识相。
关于"合"等中"以一决定所缘故"此因，如何非不成、相违、不定等，如我等先前所示，然亦未说。由论师于他品中显示遍故，即所说"遍亦从量决定"。

།དོན་དུ་སྣང་བ་ཅན་གྱི་བློ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པས་སྟོང་པའི་ས་ཕྱོགས་སུ་ཞེས་བྱ་བར་ དགོངས་སོ།།མངོན་པར་འདོད་པའི་དོན་སྣང་བ་ཅན་མིག་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་གང་ཡིན་པ་དེའི་སྐྱེ་བ་གང་ཡིན་པ་དེའི་བག་ཆགས་ཡོངས་སུ་སྨིན་པ་སྟེ། འབྲས་བུ་སྐྱེ་བ་ལ་ནུས་པ་ཡོད་པའོ། །ཐམས་ཅད་ལ་དྲུག་པའི་བསྡུ་བ་བྱའོ། །ཡོངས་སུ་སྨིན་པ་དེ་ཉིད་སྙིང་པོ་སྟེ། ནང་གི་ས་བོན་ཡིད་ལ་ བྱེད་པ་གང་ལ་ཡོད་པ་དེ་ལ་དེ་སྐད་ཅེས་བྱའོ།།དེ་ནས་ཡིད་ལ་བྱེད་པའི་སྒྲ་དང་ལས་འཛིན་པ་བྱའོ། །བྱེ་བྲག་མེད་པར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མིག་ལ་སོགས་པ་ལས་ཐ་དད་པའི་རྒྱུ་གང་ཡང་རུང་བ་ཡོད་དོ། །དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་མ་གྲུབ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕྱི་རོལ་གྱི་རྒྱུ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ལ་གཏན་ཚིགས་ལ་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བའི་མ་གྲུབ་པ་ ཡིན་ནོ།།གལ་ཏེ་ཡང་གང་གི་ཚེ་ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་གཞན་གྱི་བསམ་པའི་དོགས་པ་བསུ་བ་ཡིན་ཏེ། རྣམ་པར་ཤེས་པ་དམིགས་པ་མེད་པར་སྨྲ་བའི་ས་བོན་དང་མྱུ་གུ་དོན་དམ་པར་ཡོད་པ་མ་ཡིན་གྱི་འོན་ཀྱང་ས་བོན་དང་མྱུ་གུར་སྣང་བའི་བློའི་གཟུང་བའི་རྣམ་པ་ ལས་ས་བོན་དང་མྱུ་གུ་རྣམ་པར་གཞག་པ་ཡིན་ནོ།།བློའི་གཟུང་བའི་རྣམ་པ་ཡང་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དུ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཉིད་ནི་བློ་ས་བོན་ལས་མྱུ་གུར་སྣང་བ་འཁྲུལ་པ་ཉིད་ཡིན་པས་ན་མེད་པ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཞེས་སྨོས་ཏེ། བློའི་ས་བོན་དང་མྱུ་གུར་སྣང་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་འཁྲུལ་པ་ཉིད་ཡིན་པས་ན་མེད་པ་ ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།དེ་ཅི་ལྟར་ས་བོན་ལས་མྱུ་གུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་མྱུ་གུ་སྐྱེ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བྱེད་པ་པོའི་རྣམ་པར་གཞག་པ་དེ་ལྟ་བུའི་མཚན་ཉིད་ཅན་དེ་ཅི་ལྟར་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་རོ། །གལ་ཏེ་དེ་ཅི་ལྟར་ན་མི་འགྱུར་ཞེ་ན། ས་བོན་དང་མྱུ་གུར་སྣང་བ་དག་ལ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ སོགས་པ་སྨོས་ཏེ།ས་བོན་དུ་སྣང་བ་རྒྱུ་མ་ཡིན་ཞིང་མྱུ་གུར་སྣང་བ་འབྲས་བུ་མ་ཡིན་ཏེ་དེ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དུ་བ་རྟོགས་པའི་དུས་ན་མེ་ཡོད་པ་དེ་མ་ཡིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྟགས་སུ་གྱུར་པའི་དུ་བ་སྣང་བའི་དུས་ན་ཤེས་བྱ་ནང་གི་ཡིན་པར་སྨྲ་བའི་དུ་བར་སྣང་བའི་བློ་དུ་བ་ཡིན་ལ། དེ་ཉིད་སྐྱེ་བར་འགྱུར་བ་དེའི་གནས་ སྐབས་ན་ཕྱི་རོལ་གྱི་མེ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ།དེ་ཁས་མི་ལེན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཚེ་མེར་སྣང་བའི་བློ་ཡང་མྱོང་བ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི་ཕྱིས་འབྱུང་བའི་ངང་ཚུལ་ཅན་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དངོས་པོ་རྟོགས་པ་ལ་བརྟེན་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕྱི་རོལ་གྱི་དངོས་པོ་མེད་ན་ཡང་དངོས་པོར་སྣང་བའི་བློ་དངོས་པོར་རྟོགས་པ་ཡིན་ཞིང་དེ་ ལ་བརྟེན་ནས་སོ།

"因无现义之心"者，意为在无青等之处所。所欲现义之眼等识的生起，其习气成熟，即有能生果之功能。一切皆作第六格结合。彼成熟即为心要，谓具内种子作意者。此后应取作意之声与业。
"无差别"者，谓有任何异于眼等之因。"若非尔则不成"者，谓于成立外因之因上有疑之不成。
"若时无外境"等是迎接他人意趣之疑。说无所缘识者谓：种子与芽非胜义有，然由现为种子与芽之心所取相而安立种子与芽。心之所取相亦非真实有。
即所说"以心现为种子生芽即是错乱故为无"，意为心所现种子与芽即是错乱故为无。
"云何从种子生芽"等中，"芽生"者，应配为"如是具作者安立相云何"。若问何以不尔？即说"于现种子与芽"等。现为种子非因，现为芽非果，以彼无故。
"见烟时非有彼火"者，谓于现为因相之烟时，主张内知之现烟心为烟，即彼生起之位时无外火，以不许彼故。尔时亦未经验现火之心，以彼具后起本性故。
"依于了知事物"者，谓虽无外事，然依于现事物之心了知为事物。

།དེ་ཉིད་ནི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་བཤད་པའི་སྒོ་ནས་བསྟན་པའི་ཕྱིར། དེའི་ངོ་བོར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །ས་བོན་ལ་སོགས་པ་བྱེ་བྲག་ཏུ་སྣང་བའི་བློ་ལ་དེ་མ་ཐག་ཏུ་འབྱུང་ཞིང་སྐྱེ་བའི་ཞེས་བྱ་བ་འདིས་ནི་ས་བོན་དང་མྱུ་གུར་སྣང་བ་དང་འབྲེལ་པ་ཅན་གྱི་བློ་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་དངོས་པོ་སྒྲུབ་ པར་བྱེད་པའི་མངོན་སུམ་དང་མི་དམིགས་པ་བསྟན་ཏོ།།བློ་རང་རིག་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་དག་ཀྱང་དངོས་པོ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་དངོས་པོར་འགལ་བ་མེད་དོ་སྙམ་དུ་དགོངས་སོ། །ཅི་ལྟར་ས་བོན་ལས་མྱུ་གུ་ཞེས་བྱ་བ་སྐྱེ་བ་དངོས་པོ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་མྱུ་གུ་ཞེས་བྱ་བའི་དངོས་པོ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ་ ཞེས་སྦྱར་རོ།།སོ་སོར་ངེས་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེའི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དང་ལྡོག་པ་ངེས་པའི་རྗེས་སུ་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་དཔེས་བསྟན་པའི་དོན་འགོད་པ་ཡིན་ཏེ། ས་བོན་དུ་སྣང་བ་ཅན་གྱི་བློ་རྒྱུར་གྱུར་པ་ཡོད་ན་ཞེས་བྱ་བ་འདིས་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དང་ལྡོག་པ་བསྟན་ཏོ། །མྱུ་གུར་སྣང་བ་ ཅན་གྱི་ཤེས་པ་འབྱུང་བར་འགྱུར་བར་རྟོག་པ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འབྲས་བུ་ཉིད་དུ་རྣམ་པར་གཞག་པ་ལའོ།།འགལ་བ་མེད་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདི་ལ་གནོད་པ་ཅན་གྱི་ཚད་མ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཞིང་འོན་ཀྱང་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ནི་ཡོད་དེ་བློ་ནི་མངོན་སུམ་གྱི་ཚད་མས་སྒྲུབ་པར་བྱེད་དོ། །དོན་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ་ ཞེས་བྱ་བ་ནི་མངོན་སུམ་དང་རྗེས་སུ་དཔག་པ་དག་གིས་ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་སྔར་བསྟན་ཟིན་ཏོ།།རྣམ་པར་གཞག་པ་གཅིག་བོར་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་ཅི་ལྟར་ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་དུ་སྨྲ་བའི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་རྣམ་པར་གཞག་པ་བོར་ནས་གཞན་ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་རྣམ་པར་གཞག་པ་ ལ་བརྟེན་ནས་ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་མ་གྲུབ་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་སྐྱོན་ཡོད་པ་དེ་ལྟར་ཤེས་བྱ་ནང་གི་ཡིན་པར་སྨྲ་བའི་ཡང་རྣམ་པར་གཞག་པ་གཅིག་བོར་ནས་ཏེ།ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་དུ་རྣམ་པར་གཞག་པ་ཡོངས་སུ་བཏང་ནས་རྣམ་པར་གཞག་པ་གཞན་ལ་བརྟེན་པ་ལས་འབྱུང་བ་ཅན་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཙམ་དུ་རྣམ་པར་གཞག་པ་ལ་བརྟེན་པ་ ལས་འབྱུང་བ་ཅན་ཡུལ་དང་དུས་ངེས་པ་མེད་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་གྱིས་ཉེས་པ་འདི་ལ་འཇུག་པ་མ་ཡིན་ཏེ།སྐྱོན་སེལ་བ་ནི་རབ་ཏུ་བྱེད་པ་གཞན་ལ་བརྗོད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་དང་། འདི་ལ་ཡང་སྔར་བཤད་ཟིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དུ་བར་སྣང་བ་ཅན་གྱི་ཤེས་པ་སྔར་འབྱུང་བར་འགྱུར་ཏེ། དང་པོར་རྟགས་ཡོངས་སུ་གཅོད་ པའི་ཕྱིར་རོ།

为通过解释偈颂而显示彼义，故说"彼体性"等。"于种子等差别现心之后即生起"者，显示与现种子与芽相关之心能成立因果事物之现量与不可得。意为心具自证相亦是事物故，无违于因果事体。
"如何从种子生芽"等中，应配为"生起名为芽之事物"。"以各别决定故"者，谓随顺其随行与返遮之决定故。
"如是"等是以喻显示义之安立，"若有现为种子之心为因"者显示随行与返遮。"于思现为芽之识将生"者，谓于安立为果。
"无相违"者，谓于此全无能害量，然有能立，心由现量所立。"义不成故"者，如前已说由现量与比量二者不成外境故。
"舍一安立"等中，如何舍弃说外境识之安立而依于他外境安立有不成外境相之过失，如是说内知者亦舍一安立，即舍外境安立而依于他安立，从仅依识安立而生者，无处时决定相之过失不入于此，以于他品已说除过故，于此亦已说故。
现为烟之识先生起，以先决定因相故。

།ཕྱིས་རྟགས་ཀྱི་རྗེས་སུ་འབྲངས་ནས་འཇུག་པའི་མེར་སྣང་བ་ཅན་གྱི་ཤེས་པ་འབྱུང་བར་འགྱུར་བ་དེ་ལྟར་ན་དང་པོར་འབྲས་བུ་ཉིད་ཐོབ་པ་ཡིན་ཏེ། དུ་བར་སྣང་བ་ཅན་གྱི་ཤེས་པ་ནི་དང་པོར་འབྲས་བུ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཕྱིས་རྒྱུ་ཡིན་ཏེ་མེར་སྣང་བ་ཅན་གྱི་ཤེས་པ་རྒྱུ་ཉིད་དུ་གཞན་དུ་ཁས་བླངས་པའི་ ཕྱིར་རོ།།དེ་ནི་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་སྔ་མ་ནི་འབྲས་བུ་མ་ཡིན་ཞིང་ཞེས་བྱ་བའི་ལན་སྨོས་སོ། །དེའི་ཚེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྟགས་སུ་གྱུར་པ་དུ་བ་རྟོགས་པའི་དུས་ནའོ། །གང་ལས་དུ་བར་སྣང་བ་ཅན་གྱི་ཤེས་པ་འབྲས་བུར་རྟོགས་པར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་གལ་ཏེ་རྟགས་སུ་གྱུར་པ་རྟོགས་པ་ཉིད་ལས་སྔར་ མེར་སྣང་བའི་ཤེས་པ་ནང་ན་མྱོང་བར་འགྱུར་བ་དེའི་ཚེ་ཕྱིས་འབྱུང་བའི་ངང་ཚུལ་ཅན་གྱི་དུ་བར་སྣང་བའི་ཤེས་པའི་རྒྱུར་རྟོགས་པར་འགྱུར་རོ།།བག་ཆགས་ནི་ནང་གི་ཉེ་བར་ལེན་པ་ཤེས་པ་སྔ་མའི་བདག་ཉིད་དུ་ཕུལ་དུ་བྱུང་བའི་མཚན་ཉིད་ཡིན་ཞིང་གསལ་བ་ནི་ནུས་པ་ཡིན་ལ་སད་པ་སྟེ། སྐྱེ་བ་བློ་ གང་ལ་ཡོད་པ་དེ་ལ་དེ་སྐད་ཅེས་བྱའོ།།འདིར་བསྡུས་པའི་དོན་ནི་དུ་བར་སྣང་བ་ཅན་གྱི་བློ་ནི་ཤེས་པ་ཐམས་ཅད་ལས་སྐྱེ་བ་མ་ཡིན་གྱི། འོན་ཀྱང་རྣམ་པར་ཤེས་པ་མེར་སྣང་བའི་བློ་རྒྱུན་ཡོངས་སུ་གྱུར་པས་སྐྱེད་པར་ནུས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་དུ་བར་སྣང་བའི་རྒྱུ་ཡིན་ནོ། །མེར་སྣང་བའི་བློས་རྣམ་པར་ཤེས་པ་རྒྱུར་གྱུར་པ་ མ་ཡིན་པ་ནི་ལ་ལར་དུ་བར་སྣང་བའི་ཤེས་པའི་རྒྱུ་ཉིད་དུ་དམིགས་པར་མི་འགྱུར་ཏེ།ཚང་མང་ལ་སོགས་པ་མེར་སྣང་བའི་བློ་དང་བཅས་པར་དུ་བར་སྣང་བའི་བློ་ཡང་དག་པར་དམིགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་འོ་ན་མེར་སྣང་བའི་བློ་ཉིད་དུ་བར་སྣང་བའི་རྒྱུ་ཡིན་པ་ནི་བླ་སྟེ། མེར་སྣང་བ་སྐྱེད་པར་ནུས་པ་བློའི་ཁྱད་པར་ གཞན་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན།མ་ཡིན་ཏེ་རྟགས་སུ་གྱུར་པ་དུ་བར་སྣང་བའི་བློ་ནི་སྔར་འབྱུང་བའི་ངང་ཚུལ་ཅན་མེར་སྣང་བའི་བློ་མེད་པར་ཡང་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བས་ན་གང་གི་ཚེ་ཡང་མེར་སྣང་བ་དེ་མ་ཐག་དུ་བར་སྣང་བའི་བློ་རིག་པ་ཡིན་པ་དེའི་ཚེ་ཡང་མེར་སྣང་བའི་བློ་བསྐྱེད་པར་ནུས་པ་ཀུན་གཞི་རྣམ་པར་ཤེས་ པ་ཞེས་བྱ་བའི་བློ་དུ་བའི་རྒྱུ་ཡིན་ནོ།།དེ་བས་ན་རྒྱུད་གཞན་གྱུར་པའི་སྒོ་ནས་མེར་སྣང་བ་སྐྱེད་པར་ནུས་པའི་རྒྱུན་གྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལས་དུ་བར་སྣང་བའི་བློ་འབྱུང་བར་རྒྱུན་གྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་རྒྱུར་གྱུར་པ་མེར་སྣང་བ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པའི་ནུས་པ་རྗེས་སུ་དཔོག་པར་བྱེད་དོ།

后随因而起现为火之识，如是则先得果性，以现为烟之识先为果性故。后为因，以他处许现为火之识为因性故。
为显示彼非理，故答"前非果"。"尔时"者，谓了知为因相之烟时。"由何现为烟之识成为果"中，若于了知为因相之前即内经验现为火之识，尔时则了知后起本性之现为烟识为因。
习气是内近取，具前识本性殊胜相而明显即是功能与觉醒，具生起之心称为彼。此中摄义为：现为烟之心非从一切识生，然唯由现为火之识相续转变所能生者，即是现为烟之因。
非为现为火之心所成因之识，有时不被观为现为烟识之因，以于酒店等具现为火心时亦正观现为烟心故。若谓尔时现为火心即是现为烟之因则可，然无能生现为火之其他心差别。
非尔，以为因相之现为烟心亦于无前起本性之现为火心时生故。是故，若时于现为火之无间现为烟心了知时，亦是能生现为火心之阿赖耶识心为烟之因。
是故，由相续转变门中能生现为火之相续识，从彼生现为烟之心，推度作为因之相续识具生现为火之功能。

།དེ་ལྟར་ན་འབྲས་བུ་ལས་རྒྱུ་ཉིད་དཔོག་པར་འགྱུར་ རོ།།མེར་སྣང་བའི་བློས་རང་གི་ཉེ་བར་ལེན་པ་རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྔ་མ་མེར་སྣང་བའི་བློ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པའི་ནུས་པ་དཔོག་པར་བྱེད་པའི་དོན་གྱིས་འབྱུང་བར་འགྱུར་བའི་མེ་སྣང་བའི་བློ་རྗེས་སུ་དཔོག་པར་འགྱུར་ཏེ། དུ་བར་སྣང་བའི་བློའི་རྒྱུར་གྱུར་པ་རྒྱུན་གྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྐད་ཅིག་མ་ཕྱི་མ་ཕྱི་མར་གྱུར་པས་མེར་སྣང་བའི་བློའི་ རྒྱུ་ཡིན་ནོ་ཞེས་དེ་ལྟར་རྗེས་སུ་དཔོག་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ཡིན་ནོ།།དེ་ཉིད་བསྟན་པའི་ཕྱིར། བག་ཆགས་གསལ་བར་སད་པ་ཅན། །བློ་ཉིད་ཀྱི་གོ་བར་བྱེད་པས་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། དུ་བར་སྣང་བའི་བློའི་རྒྱུ་མེར་སྣང་བའི་བག་ཆགས་གསལ་བར་སད་པ་ཅན་དེ་དང་རྗེས་སུ་འབྲེལ་པ་སྐད་ཅིག་མ་གཞན་དུ་ཡོངས་སུ་གྱུར་ པས་མེར་སྣང་བའི་བློ་སྲེག་པ་དང་འཚེད་པ་ལ་སོགས་པར་སྣང་བའི་ཤེས་པ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པར་ནུས་པ་སྐྱེད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་རྗེས་སུ་དཔོག་པའི་ཕྱིར་རོ།།དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་འགྲེལ་པ་བྱེད་པས་འགྱུར་གྱི་ཞེས་བྱེ་བྲག་ཏུ་སྨོས་སོ། །དེ་ལྟར་ན་དོན་བྱེད་པ་དོན་དུ་གཉེར་བའི་ཡང་འཇུག་པ་འགལ་བ་མེད་པ་ཡིན་ཏེ། གགས་ བྱེད་པ་མེད་པ་ན་འདི་ན་སྲེག་པ་དང་འཚེད་པ་ལ་སོགས་པར་སྣང་བའི་རྒྱུ་མེར་སྣང་བའི་བློར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་དེ་ལྟ་བུའི་བསམ་པ་ཅན་འཇུག་པའི་ཕྱིར་རོ།།ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་དུ་སྨྲ་བ་ལ་ཡང་དེ་མཚུངས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར་རེ་ཞིག་མེ་གང་གིས་དུ་བ་སྐྱེད་པ་འབྲས་བུར་གྱུར་པའི་དུ་བས་དཔོག་པར་བྱེད་པ་གང་ ཡིན་པ་དེ་འདས་པ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་སྲེག་པ་དང་འཚེད་པ་ལ་སོགས་པའི་ནུས་པ་ཉིད་དུ་མི་འགྱུར་རོ།།འབྱུང་བར་འགྱུར་བ་གང་ཡིན་པ་དེས་ནི་དུ་བ་སྐྱེད་པ་མ་ཡིན་པ་དེ་ལྟར་ན་ཅི་ལྟར་དོན་བྱེད་པ་དོན་དུ་གཉེར་བ་འཇུག་པར་འགྱུར། དེ་བས་ན་དེས་ཀྱང་འདི་སྐད་དུ་འབྲས་བུར་གྱུར་པའི་དུ་བ་ལས་རྒྱུར་འདོད་པའི་མེ་ དོན་བྱེད་པ་དོན་དུ་གཉེར་བ་དག་གིས་དཔོག་པར་བྱེད་པ་ན་འདི་ལྟར་དཔོག་པར་བྱའོ།།དུ་བའི་རྒྱུ་མེ་གང་ཡིན་པ་དེ་གགས་བྱེད་པ་མེད་ན་མེ་སྐྱེད་པར་ནུས་པ་ཡིན་པ་དེ་བས་ན་དེ་ལས་སྲེག་པ་དང་འཚེད་པར་ནུས་པའི་མེ་འབྱུང་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་དེ་ལྟར་རྟོག་པ་དང་ལྡན་པ་འཇུག་པར་འགྱུར་བས་ན་གནོད་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ ཞེས་བརྗོད་པར་བྱའོ།།མེ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕྱི་རོལ་གྱི་མེའི་གོ་བར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་ཐ་དད་པར་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །མེར་སྣང་བ་ཅན་གྱི་ད་ལྟར་བློ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་གསལ་བར་སྣང་བ་ཅན་སྲེག་པ་དང་འཚེད་པར་ནུས་པའི་བློ་ད་ལྟར་གྱི་སྟེ། དུ་བར་སྣང་བ་དང་དུས་མཚུངས་པ་ཅན་དེ་ ནི་དེའི་ཚེ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།

如是则从果推度因性。现为火之心由推度自近取前识具生现为火心之功能之义，而推度将生之现为火心。以推度现为烟心之因相续识成为后后刹那，是现为火心之因故。
为显示此义，故说"具明显觉醒习气之心自能了知"。以推度现为烟心之因，即具明显觉醒现为火之习气，由彼相关之他刹那转变，能生现为火心之烧煮等现识之功能故。
正因此故，注释者特别说"将成"。如是则求作用者之趣入无相违，以无障碍时，此处将成现为烧煮等之因即现为火心，具如是意乐而趣入故。
于说外境者则不同，如是首先由所生烟作为果而推度能生烟之火，彼已成过去故，不成烧煮等功能。将生者不生烟，如是则何能趣入求作用者？
是故，彼亦应说：由作为果之烟推度所许为因之火时，求作用者应如是推度：若无障碍，为烟因之火有生火功能，故从彼将生具烧煮功能之火。如是具分别而趣入，故无过失。
"非火"者，谓非了知外火，以彼于识不成差别故。"现为火之现在心"者，谓明显现为具烧煮功能之现在心，彼与现为烟同时者，尔时无故。

།འོན་ཀྱང་ཇི་སྐད་དུ་བཤད་པའི་རྣམ་པས་རང་གི་ཉེ་བར་ལེན་པར་གྱུར་པ་སེམས་ཀྱི་རྒྱུན་མེར་སྣང་བའི་བློ་བསྐྱེད་པར་ནུས་པ་ཉིད་ཀྱི་གོ་བར་བྱེད་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་དགོངས་སོ། །མེར་སྣང་བའི་བློ་སྐྱེད་པར་ནུས་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཉིད་ལ་སྐྱེས་པ་དུ་བར་སྣང་བའི་བློ་མེ་ལས་སྐྱེས་པ་ཡིན་ ནོ་ཞེས་བརྗོད་ཀྱི་ཕྱི་རོལ་གྱི་མེ་ལས་ཀྱང་མ་ཡིན་ལ།མེར་སྣང་བའི་བློ་འོངས་ཀྱང་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །གང་གིས་ན་དེའི་ཚེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྟགས་རྟོགས་པའི་དུས་ནའོ། །དུ་བར་སྣང་བ་ཅན་གྱི་ཤེས་པ་སྟེ་དམིགས་པར་གྱུར་པ་ནའོ། །དེ་ལྟ་བུའི་རྣམ་པ་ཅན་གྱི་བློ་ནི་མེར་སྣང་བའོ། །བློ་མེད་པའི་ཕྱིར་སེམས་ བསྐྱེད་པར་བྱ་བ་ཉིད་མ་ཡིན་པར་འགྱུར་ཏེ་སྐྱེ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།།གལ་ཏེ་མེར་སྣང་བའི་བློ་ལས་དུ་བར་སྣང་བའི་བློ་སྐྱེ་བར་འདོད་པར་འགྱུར་བ་དེའི་ཚེ་སྐྱོན་འདིར་འགྱུར་རོ། །མེར་སྣང་བ་ཅན་གྱི་ཤེས་པ་སྐྱེད་པར་ནུས་པ་ཉིད་ཀྱི་སེམས་ཀྱི་རྒྱུན་གྱིས་དུ་བར་སྣང་བའི་བློ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་ཡིན་གྱི་ ཐམས་ཅད་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན།བསྟན་པའི་ཕྱིར་དེ་ལྟ་ན། དེ་རུང་བག་ཆགས་སྙིང་པོ་ཅན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། སྙིང་པོའི་སྒྲ་ནི་རྣམ་པར་འགྲེལ་པ་སྐྱེ་བའི་རྒྱུ་དང་རྟེན་ཞེས་བྱ་བ་རྣམ་གྲངས་ཡིན་ནོ། །མེར་སྣང་བ་སྐྱེད་པར་རུང་བའི་བག་ཆགས་སེམས་ཀྱི་བདག་ཉིད་ཕུལ་དུ་བྱུང་བའི་བདག་ཉིད་ཅན་གྱི་སྙིང་པོ་ སྐྱེ་བའི་རྒྱུ་དང་རྐྱེན་སྐད་ཅིག་མ་སྔ་མ་སྔ་མ་ཕྱི་མ་ཕྱི་མའི་རྒྱུན་གང་ལ་ཡོད་པ་དེ་སྐད་ཅེས་བྱའོ།།སྐད་ཅིག་མ་ཕྱི་མ་ཕྱི་མ་གྱུར་པས་མེར་སྣང་བ་ཅན་གྱི་ཤེས་པ་སྐྱེད་པར་ནུས་པའི་རྒྱུན་གྱིས་དུ་བར་སྣང་བའི་ཤེས་པ་སྐྱེད་པར་བྱེད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །རྒྱུ་དེའི་ཕྱིར་མེ་ལས་དུ་བ་ཡིན། །མེ་ལས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མེར་ སྣང་བ་ཅན་གྱི་ཤེས་པ་སྐྱེད་པར་ནུས་པའི་ལེན་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཉིད་མེ་ཡིན་ཏེ།དེ་ལས་བྱུང་བ་ན་དུ་བར་སྣང་བ་ཅན་གྱི་བློ་མེ་ལས་འབྱུང་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བརྗོད་ཀྱི་ཕྱི་རོལ་གྱི་མེའམ་མེར་སྣང་བའི་བློ་ལས་ཀྱང་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །གང་གི་ཕྱིར་དུ་བར་སྣང་བའི་བློ་དང་ལྷན་ཅིག་ཚོགས་པ་གཅིག་ལ་རག་ལས་ པས་དེའི་ཕྱིར་རང་གི་རྒྱུ་ཉིད་ཀྱི་མེར་སྣང་བ་ཅན་གྱི་ཤེས་པ་སྐྱེད་པར་རུང་བ་ཉིད་ཀྱི་ཆོས་རྗེས་སུ་དཔོག་པར་བྱེད་པ་དེ་བས་ན་འབྲས་བུ་ཉིད་ལས་རྒྱུ་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཡིན་གྱི།རྒྱུ་ལས་འབྲས་བུ་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རོ། །བག་ཆགས་གསལ་བར་སད་པའི་སྙིང་པོ་ཅན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ་ མིར་སྣང་བའི་བློས་རྒྱུ་ཐག་ཉེ་བ་ཉིད་རྗེས་སུ་དཔོག་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།

然而如前所说之相，意为唯能了知成为自近取之心相续具生现为火心之功能。生于具生现为火心功能之识中的现为烟心是从火生，非从外火生，亦非因将有现为火心而生。
"尔时"者，谓了知因相时，即观现为烟之识时。如是相之心即现为火。以无心故非所生心，以无生故。若许从现为火心生现为烟心时则有此过。
具生现为火识功能之心相续能生现为烟心，非一切能生。为显示此故说"如是具彼功能习气为体"等。体字是解释生因与缘之异名。谓具生现为火功能习气、心之殊胜体性之体，即前前后后刹那相续中具有生因与缘者。
由成后后刹那，具生现为火识功能之相续能生现为烟识，此为语义。因此故从火生烟。"从火"者，谓具生现为火识功能之取识即是火，从彼生时，现为烟心从火生，非从外火或现为火心生，此为其义。
以现为烟心依赖同一聚合，故推度自因性之现为火识之可生法性，是故从果推因，非从因推果。为显示此故，说"具明显觉醒习气之体"等，谓现为火心推度近因，此为语义。

།དཔེར་ན་ཚོགས་པ་གཅིག་ལ་རག་ལས་པ་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་རོས་ཏེ། རྒྱུས་རྟོགས་པ་རྒྱུ་ཆོས་རྗེས་སུ་དཔག་པ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་དང་འདྲ་བར་འདིར་ཡང་ངོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསྡུས་པའི་དོན་ཡིན་ནོ། །མཁས་རྣམས་ཞེས་བྱ་བ་འདིས་ནི་ ཡང་དག་པའི་གཞུང་གི་རྗེས་སུ་འབྲང་བ་ཅན་རྣམ་པར་ཤེས་པར་སྨྲ་བར་སྟོན་པར་བྱེད་དོ།།ཡང་དག་པའི་རྩོད་པ་ལ་ལྟོས་པ་མེད་པར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡང་དག་པར་བརྩད་པ་ནི་ཡང་དག་པར་རྩོད་པ་སྟེ། ཚད་མའི་གྲོགས་ཅན་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རྣམ་པར་རིག་པ་ཙམ་དུ་སྨྲ་བ་སྟེ། དེ་ལ་ལྟོས་པ་མེད་པར་རྔམས་ཏེ་སྨྲ་བས་ཕྱི་རོལ་ གྱི་དོན་ལ་བརྟེན་ནས་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ།།བརྟེན་ནས་ཞེས་བྱ་བའི་རྣམ་པར་འགྲེལ་པ་ནི་ཁས་བླངས་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །སོགས་པ་སྨོས་པས་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གསལ་བ་མི་གསལ་བ་འདྲེན་མ་ལ་སོགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ལས་སོ། །ཕྱིན་ཅི་ལོག་པའི་ཁ་དོག་ཏུ་སྣང་བའི་ཁྱད་པར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དུང་དཀར་པོ་ལ་ སོགས་པ་ཅི་ལྟར་སྣང་བ་བཞིན་གྱི་ཁ་དོག་དཀར་པོ་ལས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ལ་སོགས་པར་སྣང་བར་མིག་སེར་ཅན་དག་གི་ཤེས་པས་རྗེས་སུ་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་རོ།།གསལ་བ་མི་གསལ་བ་དང་འདྲེན་མ་ལ་སོགས་པའི་ཁྱད་པར་ཁ་དོག་མཚུངས་པ་ཉིད་ལ་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ། །སོགས་པའི་སྒྲས་ནི་ཁ་དོག་གཞན་བཟུང་བ་ཡིན་ནོ་ ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཁྱད་པར་ཡིན་ནོ།།དོན་དམ་པར་གཅིག་པ་ཉིད་ཁས་བླང་བར་བྱ་བ་ཡིན་པ་དེ་ཡང་ལྷག་མ་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་རྣམ་པ་ཡིན་པ་དེ་ལྟར་ན་ཡུལ་དུ་སྣང་བའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་གྲུབ་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་བས་ན་རང་ལས་རྟོགས་པའི་ངོ་བོའི་འཛིན་པའི་ཚུལ་གཉིས་པ་ཅན་ཉིད་གྲུབ་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ནི་ཆ་འགའ་ཞིག་གིས་ ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དབྱིབས་ལ་སོགས་པ་ལས་སོ།།དེ་ལས་གཞན་པའི་རྒྱུ་ཡོད་ན་ཡང་མི་འགྱུར་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བརྗོད་པར་འདོད་པའི་རྒྱུ་མེད་ན་ཞེས་བྱ་བར་བལྟ་བར་བྱའོ། །དབང་པོ་དང་སྣང་བ་དང་ཡིད་ལ་བྱེད་པས་བུམ་པ་ལ་སོགས་པས་སྟོང་པའི་ཡུལ་ས་ཕྱོགས་འབའ་ཞིག་ལ་དམིགས་པའི་ཤེས་པ་བུམ་པ་ལ་སོགས་ པ་ལ་མེད་པར་སྐྱེད་པར་བྱེད་དོ།།དེ་བཞིན་དུ་བུམ་པ་ལ་སོགས་པའི་ཤེས་པ་ལ་ཡང་གལ་ཏེ་དེ་ལ་ལྟོས་པ་མེད་པར་ནུས་པར་འགྱུར་བ་དེའི་ཚེ་བུམ་པ་ལ་སོགས་པའི་ཤེས་པ་དེ་ཡང་བུམ་པས་སྟོང་པའི་ས་ཕྱོགས་ལ་ཅིའི་ཕྱིར་སྐྱེད་པར་མི་འགྱུར། དེ་ལྟར་ན་དེ་ལ་ལྟོས་པ་མེད་པ་དག་གི་ཤེས་པ་གཞན་ལ་ནུས་ཉིད་མཐོང་ བ་གལ་ཏེ་དེ་དག་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་ཤེས་པ་སྐྱེད་པའི་ནུས་པས་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་བ་དེའི་ཚེ་རྒྱུ་གཞན་གྱི་ནུས་པ་ཉིད་ཡོད་པར་མི་འགྱུར་རོ།

例如，依赖同一聚合之色等，由因了知因法推度，此处亦同，此为摄义。"诸智者"表示随顺正理之说识论者。
"不待正理诤论"者，正理诤论即正确论辩，以具量为伴故唯识论，不待彼而傲慢宣说，依外境而说。"依"之解释即是"许"。
"等"字者，谓从"明、不明、杂等"而来。"颠倒显现差别"者，谓如白螺等，黄眼者之识了知显现与如实白色相违等故。明、不明、杂等差别说于同色。"等"字摄取余色，此为差别。
胜义中应许一性，彼亦是余识之相，如是则成立显现为境之识。是故成立从自了知体性之二取相。"由某分"者，谓从形等。"纵有余因亦不生"者，应视为"无所欲说之因"。
根、光明及作意于空无瓶等之处所境，生无瓶等之识。如是于瓶等识，若不待彼而有功能时，彼瓶等识何故不生于空无瓶之处所？
如是，见不待彼等之余识有功能，若彼等一切相皆成空无生识功能时，则不成有余因功能。

།གང་གི་ཕྱིར་བུམ་པས་སྟོང་པའི་ས་ཕྱོགས་ལ་བུམ་པའི་ཤེས་པ་སྐྱེད་པར་མི་བྱེད་ཅིང་དེ་དང་ལྡན་པའི་ས་ཕྱོགས་ལ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་དེའི་ཕྱིར་བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་ལྷན་ཅིག་ པ་དེ་དག་ཉིད་ཀྱི་ནུས་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ་ཞེས་རྟོགས་པར་འགྱུར་རོ།།ལྟོས་པར་བྱ་བ་དང་བཅས་པ་དང་ཉེ་བ་དག་གིས་དེ་ཙམ་གྱི་རྒྱུ་ཅན་ཡིན་པར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་མེད་ན་གཞན་དག་ཉེ་བ་ན་ཡོད་ན་ཡང་འབྲས་བུ་མི་སྐྱེ་བ་ནི་གང་གི་ཚེ་ལྟོས་པར་བྱ་བ་གཞན་དེ་དང་བཅས་པ་སྟེ། དེ་ལས་གཞན་པའི་རྒྱུ་ཉེ་བར་འགྱུར་བ་དེ་དང་ ལྡན་པ་དེ་ཙམ་གྱི་རྒྱུ་ཅན་གྱི་འབྲས་བུ་ཡིན་ཏེ།གཞན་དུ་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དང་ལྡོག་པ་མ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཟླ་བ་ལ་སོགས་པ་མེད་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་དུ་སྣང་བ་ལ་གྲགས་པའི་ཟླ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །ཅི་ལྟར་འདི་ནི་འབྲས་བུ་ལྡོག་པའི་ཕྱིར་མཐོང་བར་ནུས་པ་ཅན་ཉིད་ཡིན་ པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཟླ་བ་ལ་སོགས་པ་བདེན་པའོ།།འབྲས་བུ་ལྡོག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཟླ་བ་ལ་སོགས་པས་སྟོང་བའི་ས་ཕྱོགས་ན་དེ་ལས་གཞན་པའི་རྒྱུ་དག་ཡོད་ན་ཡང་འབྲས་བུ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དེ་བཞིན་དུ་གཞན་དཀྱིལ་འཁོར་ལ་སོགས་པ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མར་མེ་ལས་གཞན་པ་ནིའོ། །གལ་ཏེ་ མར་མེ་ཡོད་ན་ཡང་མིག་མི་གསལ་བ་ལ་སོགས་པ་དག་ལ་དཀྱིལ་འཁོར་དུ་སྣང་བ་ཅན་གྱི་ཤེས་པ་སྐྱེ་བར་མི་འགྱུར་བ་དེའི་ཚེ་མཐོང་བར་ནུས་པ་ཉིད་ཡིན་པར་འགྱུར་རོ།།མར་མེ་ཙམ་གྱི་བློ་ཡོད་ཕྱིར། །གཉི་ག་དག་ཀྱང་རྒྱུར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་རོ། །སྔོན་པོ་དང་སེར་པོ་མཐོང་བ་བཞིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ སྔོན་པོ་དང་སེར་པོ་ལྷན་ཅིག་མཐོང་བ་སྟེ།སྔོན་པོ་དང་སེར་པོ་འབའ་ཞིག་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དང་ལྡོག་པའི་རྗེས་སུ་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །འོ་ན་ཅི་ཡིན་ཞེ་ན། གཉི་ག་དག་གི་ཡང་ངོ་། །གཅིག་ཉིད་ཀྱི་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ཉིད་ཀྱི་ཕྱི་མ་ཐ་དད་པ་མེད་པ་ཡིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། །གནོད་པ་མ་བྱས་པར་མཚུངས་པའི་ དབང་པོ་ལ་སོགས་པ་དང་ལྡན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་མཚུངས་པ་ཡང་དེ་ཡིན་ལ།དབང་པོ་ལ་སོགས་པ་དང་ལྡན་པ་ཡང་ཡིན་པས་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལས་འཛིན་པའོ། །ཡང་གནོད་པ་མ་བྱས་པའི་སྒྲ་དང་ལས་འཛིན་པ་ཉིད་བྱའོ། །དེ་ནས་སྐྱེས་བུ་གང་དག་ལ་དེ་ཡོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལྡན་པའི་དོན་ཅན་བྱའོ། །ཉེ་བ་དང་ཤིན་ ཏུ་ཉེ་བར་གནས་པ་དག་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐག་ཉེ་བར་གནས་པས་ཉེ་བ་དང་ཤིན་ཏུ་ཉེ་བར་གནས་པ་དག་ལ་སྟེ།ཉེ་བ་དང་ཆེས་ཤིན་ཏུ་ཉེ་བར་གནས་པ་དག་ལ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དེ་ནི་ཉེ་བར་མཚོན་པ་ཙམ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ན་གནས་པ་ཆེས་ཤིན་ཏུ་རིང་བར་གནས་པ་དག་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ཡང་བལྟ་བར་བྱའོ།

由于不在空无瓶之处所生瓶识，而在具瓶处所生识，故了知是彼等瓶等共同之功能。
"具所待及近者唯尔因"者，谓无彼时，纵有余近因亦不生果，即具彼所待余因，及具彼余近因，唯尔之因果，否则不见随行及返遮故。
"无月等"者，谓显现为外境之所知月等。"如何此是由果返遮故见有功能"者，谓真实月等。"果返遮"者，谓于空无月等处所，纵有余因亦无果故，此为其义。
"如是余轮等"者，谓灯外余者。若有灯时，于不明眼等不生显现为轮之识，尔时成为见之功能。"以唯有灯心故，二者亦非因"，如是配释。
"如见青黄"者，谓同时见青黄，非唯青黄随行返遮。若问云何？则二者皆是。解释"唯一"即是"后无差别"。
"具无损同根等"者，谓既是同，又具根等，此为业持。又应作无损声及业持。次于"诸补特伽罗有彼"者，应作具义。
"近及极近住"者，谓由近住故近及极近住，即近及最极近住之义。此仅为近之表示。如是亦应观"住极远住"等。

།དེ་ལྟར་ ན་མདོ་མཛད་པས་ཉེ་བ་དང་རིང་བའི་ཁྱད་པར་གྱིས་ཡང་སྦྱར་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དོན་འདི་བརྗོད་པར་བཞེད་པ་ཡིན་ནོ།།གསལ་བ་དང་མི་གསལ་བ་དང་ཆེས་གསལ་བ་དང་མི་གསལ་བས་ཞེས་བྱ་བ་དག་གིས་ཆེས་གསལ་བ་དང་ཆེས་ཤིན་ཏུ་གསལ་བ་ཞེས་བྱ་བར་བལྟ་བར་བྱའོ། །འདི་ལྟར་འདི་ཐག་རིང་པོར་གནས་པས་མི་ གསལ་བ་དང་།ཆེས་རིང་པོར་གནས་པས་ཆེས་མི་གསལ་བ་དང་། ཆེས་ཤིན་ཏུ་རིང་པོར་གནས་པས་ཆེས་ཤིན་ཏུ་མི་གསལ་བར་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་བར་བྱའོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཐག་ཉེ་བ་ན་གནས་པས་གསལ་བ་དང་ཤིན་ཏུ་ཉེ་བ་ན་གནས་པས་ཤིན་ཏུ་གསལ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པར་སྦྱར་རོ། །དེ་ཆོད་མ་ ཆོད་པ་ཡིན་ན།།ཞེས་བྱ་བ་ནི་ངེས་པར་གཟུང་བའི་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་སྟེ། རེ་ཞིག་དེ་དག་གི་ནང་ནས་ཀྱང་མ་ཆོད་པའི་ཕྱོགས་ཀྱི་སྐྱོན་བསྟན་པར་བྱ་བ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །སྣང་བ་ཞེས་བྱ་བ་འདིའི་རྣམ་པར་འགྲེལ་པ་ནི་སྣང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །དོན་བཞིན་དུ་ཐ་དད་པ་རྙེད་པར་དཀའ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ གལ་ཏེ་སྣང་བ་ཡང་གཅིག་ཡིན་པ་དེའི་ཚེ་གསལ་བ་དང་མི་གསལ་བའི་བདག་ཉིད་མི་རུང་ངོ་།།ཅི་སྟེ་དུ་མ་ཉིད་ཡིན་པ་དེ་ལྟ་ན་ཡང་རྡུལ་ཕྲན་ཐ་དད་པ་ཉིད་ཀྱི་བྱེ་བྲག་མེད་པའི་ཕྱིར་གང་ལས་ཐག་རིང་པོ་ན་གནས་པའི་ལྟ་བ་བོའི་གསལ་བ་དང་མི་གསལ་བ་དག་ཡིན། སྣང་བ་ལ་ཡང་དེ་ཡོད། ཉེ་བ་ན་སྲབ་པ་ཉིད་ཡོད་ པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ།འདི་ལྟར་སྣང་བའི་དོན་ཉེ་བའི་སྣང་བ་ཆུང་བ་ལ་ཆུང་བ་ཉིད་ཀྱིས་སྲབ་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་རྡུལ་ལ་སོགས་པ་ཡང་ཉེ་བ་ན་ཡོད་པ་ཇི་ལྟར་ན་སྲབ་པ་ཉིད་ཡིན་པར་འགྱུར། ཐག་རིང་པོ་བཞིན་དུ་ཉེ་བ་ལ་ཡང་སྒྲིབ་པར་བྱེད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྣང་བ་སྲབ་པ་སྒྲིབ་པར་བྱེད་པའི་རྒྱུ་ ཡིན་པས་ན་སྒྲིབ་པར་འགྱུར་རོ།།གཞན་ལའང་ཞེས་བྱ་བ་འདིའི་རྣམ་པར་འགྲེལ་པ་ནི་སྣང་བ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། སྒྲིབ་པར་བྱེད་པ་དག་ལས་དེ་གཞན་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྲབ་པ་མེད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཕལ་ཆེར་སྲབ་པ་མེད་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དེ་ཙམ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཉེ་བ་དང་རིང་བ་ལ་སོགས་ པའི་ལྟ་བ་པོའི་ཁྱད་པར་གྱིས་ཐ་དད་པ་རྣམས་སོ།།དེ་ལྟར་ན་ཆོས་དང་ཆོས་མ་ཡིན་པ་སྟོན་པར་བྱེད་པའམ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་དོན་ཡིད་བདེ་བ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པའི་སྒོ་ནས་ཕན་འདོགས་པ་གང་ཡིན་པའི་དོན་དེ་ནི་ཆོས་སུ་སྟོན་པར་བྱེད་དོ། །ཡིད་མི་བདེ་བ་སྐྱེད་པའི་སྒོ་ནས་གནོད་པ་བྱེད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་རྩ་བར་བྱ་བ་ ཡིན་པ་དེ་ལྟར་ན་ཟློག་པས་ཆོས་མ་ཡིན་པར་སྦྱར་བར་བྱའོ།།དེ་དག་ནི་དེ་ལྟ་བུའི་མཚན་ཉིད་ཅན་གྱི་ཆོས་དང་ཆོས་མ་ཡིན་པ་ཕན་འདོགས་པ་དང་གནོད་པ་བྱེད་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་གྱི་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།

如是，经作者欲以近远差别而配释，故意说此义。"明、不明及极明、不明"等，应观为"极明及最极明"。
如是，应配为：由住远故不明，由住极远故极不明，由住最极远故最极不明。如是，由住近故明，由住极近故极明等配释。
"若彼断未断"者，谓决定分别，意为首先应说彼等中未断分之过失。"显现"之解释即是"显现"。"如境难得差别"者，若显现是一，则不应有明不明体性。若是多，则由无微尘差别故，何由住远见者有明不明？
显现亦有彼，近处有薄性者，如是显现义近显小，由小性故成薄性。若不尔者，微尘等虽近住，如何成薄性？如远处，近处亦当成能障，谓由显现薄性为能障因故成障。
"于余亦"之解释为"于显现"，以彼异于能障故。"无薄"者，意为大体无薄性。"唯尔"者，谓由近远等见者差别而异。
如是，"示法非法"等中，由生意乐门而作利益者，示为法。由生不悦门而作损害者为根本，如是以返遮配释非法。彼等即如是相之法非法，以是利益损害相之因果故。

།སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་ཕན་པ་དང་གནོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་ཅིང་སྐྱེད་པར་ བྱེད་པས་ན་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཅན་ཏེ་འབྲས་བུའོ།།ལས་གང་ལ་ཕན་པ་དང་གནོད་པ་བྱེད་པའི་འབྲས་བུ་འགྲུབ་པ་བྱེད་པ་ཡོད་པའམ། ལས་གང་ལ་སེམས་ཅན་ལ་ཕན་པ་དང་གནོད་པ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་ཅིང་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་དེ་ལ་དེ་སྐད་ཅེས་བྱའོ། །སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་ཕན་པ་དང་ གནོད་པ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཅན་གྱི་ལས་གང་ཡིན་པ་དེ་བདག་པོར་བྱས་པ་ལས་བྱུང་བའི་རྟའི་ཁའི་མེ་ཡིན་ཏེ།སེམས་ཅན་དང་སྣོད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་བསོད་ནམས་དང་བསོད་ནམས་མ་ཡིན་པ་ལས་བྱུང་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །ཐམས་ཅད་ལ་གནོད་པར་བྱེད་པའམ་ཕན་འདོགས་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་པར་འགྱུར་ཏེ། ཡུལ་ བསྐལ་པ་ན་གནས་པ་དག་ལ་གཉི་ག་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།།དེ་བས་ན་ཆོས་དང་ཆོས་མ་ཡིན་པ་དག་གནོད་པ་བྱེད་པ་དང་ཕན་འདོགས་པར་བྱེད་པ་སྟོན་པར་བྱེད་པ་དག་ཡིན་པ་དེ་ལྟར་ན་འདི་ངེས་པ་མ་ཡིན་ནོ་སྙམ་དུ་སེམས་སོ། །འདིར་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ལན་འདེབས་པར་བྱེད་དོ། །རིམ་གྱིས་བྱེད་པ་ ཡིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གནོད་པ་བྱེད་པ་དང་ཕན་འདོགས་པར་བྱེད་པ་སྟེ།གང་གི་ཚེ་སྐྱེ་བ་བརྒྱུད་པས་རིང་པོར་གནས་པ་ཡིན་ན་ཡང་དེ་ཡུལ་རུང་བ་ན་གནས་པར་འགྱུར་བ་དེའི་ཚེ་གནོད་པ་བྱེད་པ་དང་ཕན་འདོགས་པར་བྱེད་པ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྣང་བ་ཐ་དད་པ་ལ་སོགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་སོགས་པའི་སྒྲས་ནི་ ཆོས་དང་ཆོས་མ་ཡིན་པ་བཟུང་ངོ་།།མངོན་སུམ་དང་མངོན་སུམ་མ་ཡིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་གི་ཚེ་རང་གི་ངོ་བོ་ཤེས་པ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་དེའི་ཚེ། མངོན་སུམ་གྱི་ཡིན་ཞིང་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྐྱེད་པ་ན་མངོན་སུམ་མ་ཡིན་པའི་ཡིན་ནོ། །ཤེས་པ་དང་སྒྲ་དང་མར་མེ་སྨོས་པ་ནི་དེ་རྣམས་ནི་གཞན་དག་ ཀྱང་སྐད་ཅིག་མ་ཉིད་དུ་ཁས་ལེན་པའི་ཕྱིར་རོ།།དུས་མཚུངས་པ་ཅན་ནི་འབྲས་བུ་བསྒྲུབ་པ་ལ་ནུས་པ་མེད་པས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་གི་ཚེ་འབྲས་བུ་དང་རྒྱུ་དུས་མཚུངས་པ་ཅན་ཡིན་པ་དེའི་ཚེ། རྒྱུའི་དུས་ན་འབྲས་བུ་ཡང་གྲུབ་པ་དེ་ལྟར་ན་རྒྱུ་ནུས་པ་མེད་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །གང་ཕྱིར་ཤེས་ལས་མེད་གསལ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་ བ་ནི་གང་གི་ཕྱིར་ཤེས་པ་ལས་ཡུལ་མེད་པ་གསལ་བ་སྟེ་རབ་ཏུ་གསལ་བ་ཡིན་པར་འགྱུར།དེ་བས་ན་སྒྲ་ལ་སོགས་པའི་དེ་མ་ཐག་པའི་ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྒྲ་ལ་སོགས་པའི་རྒྱུར་གྱུར་པའི་ཕྱིས་འབྱུང་བའི་ངང་ཚུལ་ཅན་གྱི་ཤེས་པའི་རྒྱུར་གྱུར་པ་སྒྲ་ལ་སོགས་པའི་སྐད་ཅིག་མ་སྔ་མ་གང་ཡིན་པ་དེས་བསྐྱེད་པའོ། །གང་ གི་རྒྱུས་བསྐྱེད་པ་དེ་དང་རིགས་མཐུན་པ་ཉིད་གསལ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཤེས་པའི་རྒྱུ་གང་ཡིན་པ་དེས་བསྐྱེད་པའི་ཤེས་པའི་རྒྱུ་དེ་ཉིད་དང་རིགས་མཐུན་པ་དེ་ཉིད་གསལ་བར་འགྱུར་རོ།

"于一切有情利害"等中，由能成办、能生故为能成办者，即果。于何业有成办利害果，或于何业能成办、能生有情利害，即称为彼。
凡能成办一切有情利害之业，即从主宰所生之马口火，以有情及器世间从福非福所生故。非于一切能害或能利，以于远处境界二者皆无故。
是故，法非法为能害能利之能示者，如是非决定，作是念。以"此中亦"等作答。"渐次作"者，谓能害能利，以虽由生相续而住远时，若住于可及境时，有能害能利故。
"显现差别等"中，等字摄取法非法。"现量非现量"者，谓生自体知时为现量，生分别识时为非现量。说知、声、灯者，以彼等他亦许为刹那故。
"同时者于果成办无能"者，谓若果因同时，则因时果已成，如是因即无能。"由知无故明"者，谓由知而境无明，即极明。
是故，"声等无间"中，声等因所生后起自性知之因声等前刹那所生。由何因所生，即与彼同类明显，谓知之因所生知，与彼因同类即明显。

།དེའི་རྒྱུའི་དེ་མ་ཐག་ཏུ་ཡོད་པ་དོན་དང་ལྷན་ཅིག་འབྱུང་བའི་ངང་ཚུལ་ཅན་གྱི་ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཤེས་པ་དེའི་རྒྱུ་སྐད་ཅིག་ མ་སྔ་མར་འབྱུང་བའི་ངང་ཚུལ་ཅན་གྱི་དོན་དེ་མ་ཐག་ཏུ་འབྱུང་བའི་ངང་ཚུལ་དེ་དང་རིགས་མཐུན་པའི་སྐད་ཅིག་མ་གཉིས་པས་བསྡུས་པའི་དོན་ཏེ།དེ་དང་ལྷན་ཅིག་འབྱུང་བའི་ངང་ཚུལ་གང་ལ་ཡོད་པ་དེ་ལ་དེ་སྐད་ཅེས་བྱའོ། །འདི་ལྟར་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་དོན། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཤེས་པ་དང་དུས་མཚུངས་པར་འབྱུང་ བ་སྐད་ཅིག་མ་གཉིས་པར་འབྱུང་བའི་ངང་ཚུལ་ཅན་གྱི་དོན་ཏོ།།རྒྱུ་གཅིག་པ་ཅན་གྱིས་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཤེས་པ་དང་རྒྱུ་མཚུངས་པས་སོ། །དུས་སྔར་གྱི་སྐད་ཅིག་མ་ལས་སྐད་ཅིག་མ་གཉིས་པར་འབྱུང་བའི་ངང་ཚུལ་ཅན་གྱི་དོན་སྐྱེས་པ་དང་ཤེས་པ་འདྲ་བ་སྐད་ཅིག་མ་གསུམ་པར་བྱེད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་བས་ན་ དུས་སྔ་མ་སྐད་ཅིག་མ་གཉིས་པ་བསྡུས་པའི་དོན་དང་དུས་མཚུངས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།སྐད་ཅིག་མ་དང་པོར་འབྱུང་བའི་ངང་ཚུལ་ཅན་གྱི་དོན་ཉིད་ལས་འདྲ་བ་ཉིད་སྐྱེས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཊཱི་ཀཱ་བྱེད་པ་ཁ་ཅིག་ནི་འདི་ལྟར་ཁས་ལེན་ཏེ། ཡུལ་ཤེས་དེ་ཡི་ཤེས་པ་ཡི། །བྱེ་བྲག་ལས་ཞེས་བྱ་ བའི་རིགས་པ་འདིས་ཡུལ་དུ་སྣང་བ་དང་རང་སྣང་བ་དག་གིས་ཚུལ་གཉིས་ཉིད་གྲུབ་པ་ཡིན་ཞིང་།དུས་ཕྱིས་དྲན་པ་ལས་ཀྱང་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་འདིས་རང་རིག་པའི་བདག་ཉིད་དུ་ཤེས་པ་དེ་ཉིད་མྱོང་བ་དང་མྱོང་བར་བྱེད་པ་དེ་ཉིད་དུ་གྲུབ་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་རྟོགས་སོ། །དེ་གསལ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རིགས་པ་འདིས་ནི་ ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ།།དུས་ཕྱིས་དྲན་པ་ལས་ཀྱང་ཡིན། །ཚུལ་གཉིས་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ་ཞེས་སྦྱོར་བར་བྱེད་པ་གང་ཡིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཚད་མ་ཀུན་ལས་བཏུས་པ་མཛད་པས་སོ། །དེ་ལྟར་ན་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་གཅིག་ལ་ལྟོས་ནས་གཏན་ཚིགས་གཞན་སྡུད་པ་འཐད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་དགོངས་སོ། །དེ་ཡང་ཡུལ་ དུ་སྣང་བས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཞན་གྱི་རྣམ་པ་མི་འདོད་པ་དེ་ལྟར་ན་དེས་ཚུལ་གཉིས་པ་ཉིད་རབ་ཏུ་གྲུབ་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་བསྟན་ཟིན་པའི་ཕྱིར་རོ།།སྤྱིར་བཤད་པ་སྔར་ཡང་ཡོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། ཡུལ་ཤེས་དེ་ཡི་ཤེས་པ་ཡི། །བྱེ་བྲག་ལས་ནི་ཚུལ་གཉིས་ ཉིད།།ཅེས་བཤད་པ་འདིར་ཚུལ་གཉིས་པའི་སྒྲ་ནི་སྤྱིའི་རྒྱུ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཞར་ལ་འོངས་པའི་ངོ་བོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཙོ་བོ་མ་ཡིན་པའི་ངོ་བོའོ། །དེ་ལྟར་ནི་དེ་བས་ན་ཤེས་པའི་ཚུལ་གཉིས་ཉིད་ནི་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་གཙོ་བོ་བསྟན་ནས་རང་རིག་པ་ཉིད་ནི་ཚུལ་གཉིས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཞར་ལ་ འོངས་པ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།

"其因无间有与境俱生自性之知"者，谓彼知之因前刹那生起自性之境无间生起自性，与彼同类第二刹那所摄之境，凡有与彼俱生自性者，即称为彼。"如是俱生境"者，谓与知同时生起第二刹那生起自性之境。
"由同一因亦"者，谓与知同因故。从前刹那时第二刹那生起自性之境生起，与知相似第三刹那作用，故与前时第二刹那所摄境同时，此为其义。以从第一刹那生起自性之境生相似性故。
有些注释者如是承许：由"境知彼知之差别"此理，成立境显现与自显现二相，由"后时忆念亦"此句，成立知即自证体性，即能所领受，如是了知。为明显此义，故说"由此理"等。
"后时忆念亦，二相性"如是配释者，即量论集作者。如是，依一所立而摄余因相应，此为意趣。此亦由"由境显现"等而说，以已说他相不许故，由彼成立二相性等已说故。
"总说先亦有"者，以此说"境知彼知之差别，故有二相性"中二相之声是总因性故。"附带性"者，谓非主要性。如是，故说知之二相性非有为主要后，自证性是二相性之附带，此为其义。

།བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་གཞན་ཉིད་ཡིན་ན་ནི་བཤད་པ་རིགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། གལ་ཏེ་མྱོང་བ་དང་མྱོང་བར་བྱེད་པའི་ཚུལ་གྱིས་ཚུལ་གཉིས་པ་ཉིད་བཞེད་པ་དེའི་ཚེ། དེའི་ཕྱིར་ཚུལ་གཉིས་པ་ཉིད་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ན་ཞེས་བྱ་བ་འདིས་རང་རིག་པ་བཤད་པར་འགྱུར་ བ་དེ་ལྟར་ན་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་གཞན་ཡིན་པར་མི་འགྱུར་རོ།།མྱོང་མེད་པར་ནི་དེ་མ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་གཞན་འཆད་པར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་རོ། །གལ་ཏེ་རང་རིག་པ་ཉིད་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་གཞན་ཉིད་ཡིན་པར་འགྱུར་བ་དེའི་ཚེ། དེའི་ཚུལ་གཉིས་པ་ཉིད་ཀྱི་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་དག་ གི་དོན་གྱི་གྲུབ་པ་ཉིད་བསྟན་ནས།ཡང་རང་དབང་དུ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་གཞན་བརྗོད་པ་ཡིན་ན་མཛེས་པར་འགྱུར་རོ།། །།ཚད་མ་རྣམ་འགྲེལ་གྱི་འགྲེལ་བཤད། བམ་པོ་ལྔ་བཅུ་རྩ་དགུ་པ། ཡུལ་གྱི་རྣམ་པ་འཛིན་པའི་ངོ་བོ་ཅན་གྱི་ཁྱད་པར་གྱི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཛིན་པའི་ རྣམ་པ་ལས་བྱེ་བྲག་ཏུ་གྱུར་པས་ན་ཁྱད་པར་རོ།།ཡུལ་གྱི་རྣམ་པ་འཛིན་པ་ནི་བྲིས་པའོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ངོ་བོ་སྟེ་རང་བཞིན་ཁྱད་པར་གང་ལ་ཡོད་པ་དེའི་ཁྱད་པར་དེས་སོ། །ཕན་ཚུན་ཐ་དད་པར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྔོན་པོའི་ཤེས་པ་དང་སེར་པོའི་ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཐ་དད་པར་རོ། །དེ་ལྟར་ཡིན་གྱི་དེ་ལྟ་མིན། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྔོན་པོའི་ཤེས་པ་ཡིན་གྱི་སེར་པོའི་ཤེས་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེའོ། །དེ་ལྟ་ན་ཡང་ཐ་དད་པར། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྐད་ཅིག་མ་རེ་རེར་རོ། །རང་རིག་པ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་དེ་བཤད་པར་བཞེད་པ་དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་བཤད་མ་ཐག་པའི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །ངོ་ཤེས་པ་ལ་སོགས་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་ཞེས་བྱ་བ ནི།ཡུལ་ཤེས་དེ་ཡི་ཤེས་པ་ཡི། །བྱེ་བྲག་ལས་ཤེས་བྱ་བ་དེ། །ངོ་ཤེས་པ་ཡི་སྒྲ་བཤད་དོ། །དེ་ལྟར་ན་ཡུལ་ཤེས་པའི་ཡུལ་གྱི་རྣམ་པ་ཉིད་ཀྱི་ཤེས་པའི་ཤེས་པས་ངོ་ཤེས་པ་ཡིན་ནོ། །སོགས་པའི་སྒྲས་ནི་དུས་ཕྱིས་དྲན་པ་ལས་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་འདི་བཟུང་ངོ་། །དེ་ཡང་མྱོང་བ་ཡིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དོན་དང་ འདྲ་བའོ།།ཡུལ་གྱི་རྣམ་པ་མྱོང་བར་འགའ་ཞིག་ཀྱང་མི་འདོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་ཤེས་པའི་བདག་ཉིད་དུ་གྱུར་པ་དོན་དང་འདྲ་བ་མྱོང་བ་ཡིན་པ་དེ་བས་ན་ཤེས་པ་ཡང་མྱོང་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། ངེས་མེད་པར་ནི་ངེས་མ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བའི་མདོའི་ཚིག་དེ་ཡང་ ཉམས་སུ་མྱོང་བ་མེད་པ་ལ་དྲན་པ་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་འགྲེལ་པའི་གཞུང་གིས་བཤད་ཅིང་ཀུན་ལས་བཏུས་པ་མཛད་པས།ཤེས་པ་གཞན་ཉིད་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་དགག་པ་གསུངས་སོ།

若是其他所立，则说明不应理。若许以领受与能领受之相为二相性时，则由"是故二相性非有"此句说明自证，如是则非他所立。"无领受则非彼"者，配为不说其他能立。
若自证性成为其他所立时，则说明其二相性诸能立之义已成后，复说其他独立能立之能立则为妙善。
《量理论释》第五十九品：
"取境相体性之差别"者，谓由取相差别故为差别。取境相即绘画。即彼体性，即自性差别所有者，由彼差别。"互相差别"者，谓如蓝识、黄识等差别。"如是是非彼"者，谓是蓝识非黄识。"如是亦差别"者，谓每一刹那。
为欲说明彼自证性故，说"如前说"等。"由认知等相"者，"由境知彼知之差别"此说认知之语。如是由境知之境相之知之知为认知。等字摄取"由后时忆念"此句。
"彼亦是领受"者，谓与境相似。无有不许领受境相者。若知体性所成之与境相似是领受，则知亦是领受。
"彼亦"等中，"无定则非定"此经句，由"无领受则无忆"等释文而说，量论集作者说遮遣知他性之领受。

།གང་གི་ཚེ་དོན་དང་འདྲ་བའི་བདག་ཉིད་དུ་གྱུར་པའི་ཚུལ་གཉིས་པའི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་གང་གི་ཚེ་ཤེས་པའི་ ཚུལ་གཉིས་གྲུབ་པ་དེའི་ཚེ་རང་གི་ངོ་བོར་གྱུར་པའི་སྣང་བ་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་རོ།།རང་གི་ངོ་བོར་གྱུར་པ་ཡང་དེ་ཡིན་ལ་སྣང་བ་ཡང་དེ་ཡིན་པས་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཁྱད་པར་གྱི་བསྡུ་བ་སྟེ། ཤེས་པའི་བདག་ཉིད་དུ་གྱུར་པའི་ཡུལ་གྱི་རྣམ་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །དེ་ཉིད་ནི་དོན་དང་ འདྲ་བའི་བདག་ཉིད་དུ་གྱུར་པ་ཞེས་བྱ་བས་འཆད་པར་བྱེད་དོ།།གལ་ཏེ་རེ་ཞིག་ཡུལ་གྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པས་མྱོང་བ་དེ་བདག་ཉིད་དུ་གྱུར་པ་དེའི་ཚེ་ཤེས་པའི་རང་རིག་པ་གྲུབ་པ་ཡིན་ནོ། །ཡུལ་གྱི་རྣམ་པ་ཅན་གྱི་བདག་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཤེས་པས་བདག་ཉིད་ཀྱི་རང་གི་ངོ་བོ་ཡུལ་གྱི་རྣམ་པས་ཉེ་བར་བསྒྱུར་བ་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།།ཡུལ་གྱི་བློ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕྱིས་འབྱུང་བའི་བློའི་གཟུང་བ་ཉིད་དུ་འདོད་པ་སྔར་བྱུང་བའི་བློ་འགྱུར་བ་ནི་འདོད་མོད་ཀྱི། ཤེས་པ་སྔ་མ་འགགས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་མངོན་སུམ་དུ་ཤེས་པ་གཞན་གྱིས་མྱོང་བར་མི་འགྱུར་མོད་ཀྱི། དེ་ལས་མ་འོངས་པའི་གཟུང་བའི་རྣམ་པར་གྱུར་པའི་འདྲ་བ་གང་ཡིན་ པ་དེ་ཕྱིས་འབྱུང་བས་མྱོང་བ་ཉིད་ཡིན་ཞིང་དེ་མྱོང་བའི་ཕྱིར་རོ།།དོན་ཡང་མྱོང་བར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར་བདག་ཉིད་བདག་ཉིད་ཀྱིས་ཉམས་སུ་མྱོང་བར་ཁས་མི་ལེན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །དོན་གང་ལ་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་མེད་པ་ཡོད་པ་དེ་ལ་དེ་སྐད་ཅེས་བྱ་བའོ། །དོན་དུ་སྣང་བ་འདི་ལ་ཡོད་ པས་ན་དོན་དུ་སྣང་བ་དང་ལྡན་པའོ།།གཞན་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པའོ། །ཕྱི་རོལ་དུ་མངོན་དུ་ཕྱོགས་པ་སྟེ་གཟུང་བ་ཉིད་དུ་སྣང་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དམིགས་པ་རྣམ་པར་ཆད་པའི་རྣམ་པ་བདག་ཉིད་ལ་བཞག་པ་ཡང་རྣམ་པར་ཆད་པ་བཞིན་དུ་མཐོང་བས་གཟུང་བ་ཉིད་དུ་མཐོང་བ་དེ་བས་ན་གཟུང་བ་ ཉིད་དུ་ཡོངས་སུ་བཅད་པ་ནི་རྣམ་པ་ནི་ཤེས་པའི་བདག་ཉིད་དུ་གྱུར་པ་དེ་ལྟར་ན་ཤེས་པ་གཟུང་བ་ཉིད་དུ་སྣང་བ་ཞེས་བརྗོད་དོ།།བཤད་མ་ཐག་པའི་རྣམ་པས་ཇི་སྐད་དུ་བཤད་པའི་ཤེས་པ་ལ་སྣང་བར་གྱུར་པ་དམིགས་པར་མངོན་པར་འདོད་པའི་ཤེས་པའམ་གཞན་ལ་ཡུལ་དུ་སྟེ་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་ པར་འཛིན་པར་བྱེད་དོ།།དེ་བཞིན་དུ་ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་བློ་འདི་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྔར་ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་འཛིན་པ་ཉིད་དུ་འདོད་པའི་བློ་ཕྱིས་འབྱུང་བ་ཕྱི་རོལ་དུ་མངོན་དུ་ཕྱོགས་པར་སྣང་བར་འགྱུར་ཏེ། དེ་ལས་གཞན་པའི་ཤེས་པའི་ཁྱད་པར་གྱི་བློ་བཞིན་ནོ།

"当与境相似体性成二相"等中，当知之二相成立时，由见自体性显现领受故，如是配释。"亦是自体性亦是显现故"者，为差别总摄，即知体性所成境相之义。即由"与境相似体性所成"而说明。
若暂由识领受境相彼体性时，则知之自证成立。"具境相体性"者，谓识不领受自体性之自性为境相所转义。
"境智"者，谓后起智所取性所许前起智虽成，然由前识已灭故，不为现量他识所领受，然由彼所成未来所取相之相似性，为后起所领受，由领受彼故。
若谓境亦应成领受，故说"由不许自体由自体领受故"等。凡于何境有无领受，即说为彼。由此境显现有故，具境显现。"于他"者，谓于蓝等。
外向即显现为所取者，谓所缘断相自体安立亦如断相而见，由见为所取故，是故所取性遍断相是知体性所成，如是说知显现为所取。
如前说相，如所说知所显现，欲为所缘显现之知，或于他境即蓝等而执取。如是"此领受智亦"者，谓前领受所许能取性之后起智显现为外向，如彼余知差别之智。

།དེ་རྟག་ཏུ་བདག་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། ནང་ མངོན་ཕྱོགས་འཛིན་པའི་རྣམ་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ནང་རང་རིག་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་རུང་བ་ཉིད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་དུ་ཡིན་གྱི།གཟུང་བའི་རྣམ་པ་ཉིད་དུ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དེ་བས་ན་བློ་འདི་ནི་བདག་ཉིད་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ཉིད་ཡིན་གྱི། ཤེས་པ་གཞན་ཉིད་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ནི་མ་ཡིན་ཞེས་རྟོགས་པར་བྱའོ། །གལ་ཏེ་ རང་གི་བློ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཕྱི་རོལ་དུ་ཁ་བལྟས་པས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བློ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཤེས་པ་གཞན་གྱིས་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་དེ་ནི་རང་གི་བློ་ཉིད་ཡིན་པའི་རྒྱུའི་ཕྱིར་དེ་འཛིན་པར་བྱེད་པའི་བློ་ཕྱི་རོལ་དུ་ཁ་བལྟས་པས་འཇུག་པ་མ་ཡིན་ཏེ་རང་གི་བློ་དམིགས་པ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཕྱི་རོལ་དུ་ཁ་བལྟས་པར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི དོན་ཏོ།།དེའི་ཚེ་ཡང་ཕྱི་རོལ་དུ་ཁ་བལྟས་པ་ལ་ཡིན་པར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རང་གི་བློ་ལ་དམིགས་པའི་ཕྱིར་དྲན་པས་ཀྱང་ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་བློ་བཞིན་དུ་གཟུང་བའི་བློ་འཛིན་པའི་རྣམ་པ་ཉིད་དུ་མཐོང་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དྲན་པའི་གཟུང་བའི་བློ་འཛིན་པའི་རྣམ་པ་ཉིད་དུ་སྣང་བ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། འདི་ ལྟར་གཟུང་བ་ཉིད་དུ་སྣང་བ་ཡིན་ནོ།།གལ་ཏེ་དེ་འདྲ་ལས་མྱོང་བ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་དོན་དང་འདྲ་བ་ཙམ་ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་བདག་ཉིད་ཀྱི་ངོ་བོ་ཅན་གྱི་ཤེས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སེམས་སོ། །འདྲ་བ་ཐམས་ཅད་ཕྱི་རོལ་རྣམས་ཀྱང་ངོ་། །འོ་ན་མྱོང་བ་འདྲ་བ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་དོན་དང་འདྲ་བ་ཙམ་གྱི་མཚན་ཉིད་དོ། ། མྱོང་བ་ནི་ཡུལ་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་སྟེ། འདྲ་བ་ཙམ་ཡུལ་ཉམས་སུ་མྱོང་བར་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །གལ་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་དེ་ཉིད་འཆད་པར་བྱེད་དོ། །ཤེས་པའི་བདག་ཉིད་དུ་གྱུར་པ་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པའི་ངོ་བོ་མྱོང་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་དག་ལ་སྒྲོ་འདོགས་ཤིང་སྒྲོ འདོགས་པ་དེ་ལས་ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་གྱི་མྱོང་བ་འདི་ཡིན་ནོ་ཞེས་འཁྲུལ་པ་སྟེ།བསླད་པས་ཞེས་བྱ་བ་ཡང་ཕྱིས་འབྱུང་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསྡུས་པའི་དོན་ཡིན་ནོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་སྒྲོ་འདོགས་པས་ཀྱང་འཁྲུལ་པར་བྱེད་དོ་ཞེས་བྱ་བས་དུས་སྔ་ཕྱིའི་ཐ་དད་པར་སྟོན་པར་བྱེད་དོ། །ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་ཆོད་པ་དག་གི་ཡང་ངོ་།།གཞན་གྱི་ཡུལ་ཅན་གྱི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པའི་ཡུལ་ཅན་གྱིའོ། །དཀར་སོགས་སྣང་འགྱུར་བ་རྣམ་པར་འཆད་པའི་ངོ་བོ་ལའོ། །ཅིག་ཅར་སྐྱེས་བུའི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དུས་གང་གི་ཚེ་དཀར་པོ་ལ་སོགས་པའི་མྱོང་བ་དེ་ཉིད་ཀྱི་ཚེ་ནང་གི་མྱོང་བ་དཀར་པོ་ལ་ སོགས་པ་དམིགས་པའི་ངོ་བོ་ཅན་མྱོང་བར་འགྱུར་རོ།

"彼常于自"等中，"内向执取相"者，谓内自证体性应理性之相，非所取相义。是故应知此智是自体领受，非他识领受。
若谓由是自智故外向者，谓凡是智为他识所领受者，由是自智之因故，彼能取智不以外向而转，以自智为所缘故不成外向义。
"尔时亦不成外向"者，谓由缘自智故，忆念亦如领受智，应见所取智为能取相义。忆念之所取智亦不显现为能取相，如是显现为所取性。
"若由如是领受"者，谓唯与境相似领受体性之识。一切相似外境亦尔。"则领受应相似"者，谓唯与境相似相。领受即领受境，谓唯相似不成领受境义。
由"若"等而说明彼。知体性所成蓝等体性领受，于外境增益，由彼增益而错乱为此是外境领受。"染污"亦后起者，为总义。是故由增益亦令错乱，由此说明前后差别。
"一切"者，谓瓶等断者亦尔。"他境有者"，谓蓝等境有者。于白等显现诸分别体性。"俱时士夫"者，谓当白等领受时，即内领受白等所缘体性领受。

།དཀར་པོ་ལ་སོགས་པའི་དམིགས་པ་མངོན་སུམ་ཉིད་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དཀར་པོ་ལ་སོགས་པ་དམིགས་པར་འགྱུར་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་མངོན་སུམ་དུ་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །སྲོག་ཆགས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དཀར་པོ་ལ་སོགས་པའི་ དམིགས་པ་ནང་གི་མྱོང་བའི་ངོ་བོ་གསལ་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་གལ་ཏེ་དཀར་པོ་ལ་སོགས་པ་དམིགས་པའི་བདག་ཉིད་དུ་གྱུར་པ་དེའི་ཚེ།མངོན་སུམ་གྱིས་མྱོང་བའི་དོན་ཅན་གྱི་མྱོང་བ་མངོན་སུམ་ཡིན་པར་འགྱུར་རོ། །གང་གི་ཚེ་དཀར་པོ་ལ་སོགས་པ་དམིགས་པ་ལས་ནང་གི་མྱོང་བ་དོན་གཞན་དུ་གྱུར་པ་ཉིད་མངོན་ སུམ་ཡིན་པར་འདོད་པ་དེའི་ཚེ་དཀར་པོ་ལ་སོགས་པའི་དམིགས་པ་མངོན་སུམ་མ་ཡིན་ཏེ།གང་གིས་གསལ་བའི་ཤེས་པ་ནི་དེ་ལས་བཟློག་པ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །མངོན་སུམ་གཞན་ལ་གཞན་མངོན་སུམ། །ཞེས་བྱ་བ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་བས་ན་བདག་ཉིད་མྱོང་བ་ལ་ལྟོས་པ་མེད་པའི་དཀར་པོ་ལ་སོགས་པ་ཕྱི་ རོལ་ན་ཡོད་པ་ཉིད་ཙམ་གྱིས་གསལ་བ་ཐོབ་པར་འགྱུར་ན་དེ་ཡང་འཐད་པ་མ་ཡིན་ནོ།།དེ་ལྟར་ན་ཡུལ་ཡོད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ཉིད་ཀྱིས་གསལ་བར་མི་འགྱུར་གྱི་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་སོ། །གསལ་བ་ཉིད་ལ་གསལ་བར་བྱེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཁྱབ་པ་ཡིན་ལ་དེ་དང་འགལ་བ་ནི་གསལ་བ་མ་ཡིན་པ་གསལ་བར་བྱེད་པ་ཉིད་ ཡིན་པ་དེ་ལྟར་ན་ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་འགལ་བ་དམིགས་པའོ།།འདི་ནི་ཐལ་བ་བསྒྲུབ་པ་ཡིན་ཏེ། གསལ་བ་མ་ཡིན་པ་གསལ་བར་བྱེད་པ་ཡང་གསལ་བ་ཉིད་ཀྱི་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཐམས་ཅད་དམིགས་པར་འགྱུར་བ་དེའི་ཕྱིར་འདི་ཉིད་བཟློག་ན་གནོད་པ་ཅན་གྱི་ཚད་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ནི་དཀར་པོ་ལ་སོགས་པ་སྣང་བར་ གྱུར་པ་གསལ་བ་མ་ཡིན་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ཐལ་བ་བཟློག་པ་བསྟན་ཏོ།།བཟློག་པས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐལ་བ་བཟློག་པས་རང་རིག་པ་གྲུབ་པ་ཡིན་ཏེ། དཀར་པོ་ལ་སོགས་པའི་གསལ་བ་ནི་གསལ་བར་བྱེད་པ་ཉིད་དུ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡུལ་ལ་དམིགས་པའི་དམིགས་པ་ ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡུལ་ལ་དམིགས་པའི་དམིགས་པ་ཤེས་པ་གཉིས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཡང་རང་རིག་པ་ཁས་མི་ལེན་པའི་ཕྱིར་བདག་ཉིད་གསལ་བ་མ་ཡིན་ནོ།།དེའི་ཚེ་ནི་ཡུལ་ལ་དམིགས་པ་ཡོངས་སུ་གཅོད་པའི་དུས་ནའོ། །ལ་ལར་མཐར་ཐུག་པ་ཡིན་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་ལ་ཤེས་པ་གཞན་གྱིས་ཤེས་པ་ཉམས་སུ་ མྱོང་བར་མི་འདོད་པ་དེ་ལ་ཤེས་པའི་བདག་ཉིད་གང་ཡིན་པ་དང་།ཡུལ་གྱི་བདག་ཉིད་གང་ཡིན་པ་དང་། ཡུལ་གྱི་བདག་ཉིད་གང་ཡིན་པའི་ཡུལ་དེ་དག་ཅིག་ཅར་མངོན་པར་གསལ་བ་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟར་འགྱུར་བ་ཡིན་ན་སྔར་ཡོད་པའི་ཤེས་པ་ཡང་དེ་ལྟར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་ཅིག་ཅར་དོན་དང་བདག་ཉིད་ མངོན་པར་གསལ་བར་བྱེད་པ་དག་ཏུ་འགྱུར་ཏེ་བྱེ་བྲག་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།

"由白等所缘非现量故"者，谓凡是白等所缘者非成现量义。一切有情之白等所缘内领受体性明显者，若成白等所缘体性时，则成现量领受义之领受现量。
当许白等所缘之内领受异于其他义成现量时，白等所缘非现量，以明显之知与彼相违故。"于他现量为他现量"者非也。
是故若不依自领受，仅由白等外境存在性而得明显，然此亦不应理。如是说"由境有性不成明显"。明显性遍于能明显性，与彼相违即非明显能明显性，如是为能遍相违所缘。
此是应成能立，以非明显能明显亦明显性，一切皆应成所缘故，是故此即返成能害量。如是由"白等显现非非明显"等说明应成返遮。
"由返"者，谓由应成返遮成立自证，以白等明显成立为能明显故。"于境所缘之所缘"者，谓于境所缘之第二能知识，由不许自证故，自体非明显。"尔时"者，谓于遍断境所缘时。
"于某处若究竟"者，谓于不许由他识领受知者，知体性、境体性及境体性之境，同时获得明显。若如是，则前有之知亦如是，谓同时成为境及自体明显，以无差别故。

།ཁྱད་པར་གང་གིས་ཤེས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཐ་མ་ལ་བདག་ཉིད་ལ་ཡུལ་དག་ཅིག་ཅར་གསལ་བར་འགྱུར་གྱི་ཤེས་པ་སྔ་མ་དག་ཁོ་ན་ལ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟ་བུར་གྱུར་པའི་ཁྱད་པར་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དེ་བས་ན་རང་རིག་པ་གྲུབ་པ་ ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རང་རིག་པ་མེད་པར་ཤེས་པའི་བདག་ཉིད་དང་ཡུལ་ཅིག་ཅར་མངོན་པར་གསལ་བ་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ།།དེ་དམིགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དཀར་པོ་ལ་སོགས་པ་ཉམས་སུ་མྱོང་བའོ། །དེ་ཉིད་ཤེས་པར་མི་འགྱུར་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དཀར་པོ་ལ་སོགས་པ་འཛིན་པའི་དུས་ན་དམིགས་པར་མི་འགྱུར་རོ། ། དོན་མཐོང་བས་ཅི་ལྟར་ཁྱད་པར་ཅན་དུ་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པས་འདི་མངོན་པར་གསལ་བར་མཐོང་ཞིང་། འདི་རྣ་བའི་རྣམ་པར་ཤེས་པས་མངོན་པར་གསལ་བ་ཐོས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །སྐྱེས་བུ་གཟུགས་མཐོང་བ་ན་དེ་མཐོང་བ་ཡང་རྟོགས་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པར་ཆད པའི་གཟུགས་འཛིན་པ་ན་གཟུགས་ལ་དམིགས་པ་ནང་ཡིན་ནམ་མ་ཡིན་ཞེས་རྟོགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ།རང་རིག་པ་ཁས་མི་ལེན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ཁྱད་པར་དུ་གྱུར་པ་གཞན་འཛིན་པ་ནི་ཁྱད་པར་རྟོགས་པ་སྔོན་དུ་སོང་བ་ཅན་ཡིན་ཏེ། ཁྱད་པར་རྟོགས་པ་མེད་པ་དེས་ཁྱད་པར་དུ་གྱུར་པའི་ཁྱད་པར་གྱི་གཞི་འཛིན་པར་ མི་ནུས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ།།འདི་ལ་ཁྱད་པར་རྟོགས་པ་མེད་པ་དེ་ལྟར་ན་རྒྱུ་མི་དམིགས་པ་སྟེ་ཐལ་བ་ཡིན་ནོ། །ཅིག་ཅར་རམ་རིམ་གྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདིར་ཅིག་ཅར་མཐོང་བ་ནི་རིགས་པའི་རྗེས་སུ་འབྲང་བ་ཅན་ཡིན་ནོ། །རིམ་གྱིས་ཀྱང་བཤད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཁས་བླངས་ནས་ཡིན་ཏེ། གལ་ཏེ་ཡུལ་ དང་དེ་དམིགས་པའི་དུས་མཚུངས་པར་འབྱུང་བའི་ངང་ཚུལ་ཅན་འབྲེལ་པར་འགྱུར་བ་དེའི་ཚེ་རིམ་གྱིས་ཀྱང་འཛིན་པ་ཡོད་པ་ན་འདི་མཐོང་ངོ་ཞེས་བྱ་བ་དེར་མི་འགྱུར་རོ།།འོན་ཀྱང་དུས་མཚུངས་པ་མ་ཡིན་པར་འབྱུང་བའི་ངང་ཚུལ་ཅན་གྱི་དོན་དང་དམིགས་པ་དག་ལས་འབྲེལ་པ་ཉིད་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ཤེས་པའི་ དུས་ན་དོན་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།།གསལ་བར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེའི་ཚེ་དོན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དོན་དང་འདྲ་བའི་ཤེས་པ་གསལ་བའི་དུས་ནའོ། །དེ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཤེས་པའི་བདག་ཉིད་དུ་གྱུར་པའི་དོན་དང་འདྲ་བའོ། །དེ་རབ་ཏུ་མྱོང་བ་ཅན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ནང་གི་བདག་ཉིད་དུ་གྱུར་པའི་དོན་དང་འདྲ་བ་རབ་ཏུ་མྱོང་བ་ ནའོ།།ཤེས་པའི་ངོ་བོ་དང་ཡུལ་མ་བཟུང་བ་ཅན་ཡིན་ན་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཤེས་པའི་ངོ་བོ་ནི་བདག་ཉིད་དོ། །ངོ་བོ་དང་ཡུལ་ནི་ངོ་བོ་དང་ཡུལ་ཏེ། དེ་དག་མ་བཟུང་བ་གང་ལ་ཡོད་པ་དེ་ལ་དེ་སྐད་ཅེས་བྱ་སྟེ། རང་རིག་པ་ཁས་མི་ལེན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ངོ་བོ་མ་བཟུང་བ་ནི་ཡུལ་ནི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་དུས་ན་འགགས་ པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ།

何以一切知识之最后于自体与境同时明显，而非唯于前知，以无如是差别故。是故成立自证，以无自证则不可能同时明显知体性与境故。
"彼所缘"者，谓白等领受。"彼不成知"者，谓于执取白等时不成所缘。"由见境如何成差别"者，谓眼识明显见此，耳识明显闻此等。
士夫见色时不了知彼见者，谓于断色执取时，不了知缘色是内或非内，以不许自证故。由彼差别执取他者，须先了知差别，以无差别了知则不能执取差别所依故。此中无差别了知，如是为因不可得，即应成。
"同时或渐次"者，此中同时见为随理者。所说渐次者是承许，若境与彼所缘同时生起自性相属时，则虽有渐次执取，亦不成"此见"。然非同时生起自性之境与所缘，无有相属性，以于知时无境故。
"非能明显，尔时境"者，谓于与境相似知明显时。"彼亦"者，谓知体性所成与境相似。"彼领受者"者，谓于内体性所成与境相似领受时。
"虽知体性与境非所执"者，知体性即自体。体性与境即体性与境，凡有彼等非所执者，说为彼，以不许自证故。体性非所执者，以境于识时已灭故。

།གདོན་མི་ཟ་བར་འདི་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་འདི་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཤེས་པ་འདིའི་བཟུང་བ་འདི་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ཡིན་ནོ་ཞེའོ། །དེ་དག་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མྱོང་བ་དང་མྱོང་བར་བྱེད་པ་དག་ལའོ། །དེ་ལྟར་ཐ་སྙད་འདོགས་པའི་རྒྱུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདིའི་མྱོང་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་སྙད་འདིའི་རྒྱུའོ། ། འདི་ལྟར་འདྲ་བ་ལས་ཀྱང་མྱོང་། །ཞེས་པ་བདག་ཉིད་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་མེད་པའི་རང་བཞིན་ཅན་འདྲ་བ་ཙམ་ལས་སོ། །སྔར་ནི་ཞེས་བྱ་བ་འདིའི་རྣམ་པར་འགྲེལ་པ་ནི་དཀར་པོ་ལ་སོགས་པ་མཐོང་བའི་དུས་ན་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །མཐོང་བ་རྟོགས་པའི་དུས་ལ་ལྟོས་ནས་དཀར་པོ་ལ་སོགས་པ་མཐོང བའི་དུས་ན་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ།ཤེས་པ་ཤེས་པ་གཞན་གྱི་མཐོང་བ་རྟོགས་པའི་དུས་སོ། །གཞན་འགའ་ཞིག་གིས་ཀྱང་མ་ཡིན་ཏེ། མི་རུང་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཤེས་པ་གཞན་རང་ཉིད་མྱོང་བ་མ་ཡིན་པས་ཀྱང་ཤེས་པ་སྔ་མ་འཛིན་པ་མི་རུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་དེ་ལྟར་ན་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་གཞན་གྱི་ ངོ་བོ་ཡིན་པའི་སྐྱོན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ནང་གི་གསལ་བ་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཅི་དཀར་པོ་ལ་སོགས་པའི་གསལ་བ་ལས་གཞན་གྱི་ངོ་བོ་ཡིན་ནམ།ཅི་བདག་ཉིད་དུ་གྱུར་པ་ཡིན་ཞེས་ཕྱོགས་གཉིས་བཤད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ལས་རེ་ཞིག་གཞན་གྱི་ངོ་བོ་ཡིན་པའི་ཕྱོགས་ཀྱི་སྐྱོན་ བཤད་པ་ཡིན་ནོ།།ཅི་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་བདག་ཉིད་དུ་གྱུར་པའི་ཕྱོགས་སྟོན་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །ཐ་དད་པར་ནི་འཇུག་པ་ཅན། །ཞེས་བྱ་བ་འདིའི་བཤད་པ་ནི་ཡང་དག་པར་དགའ་བ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པས་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། ཡང་དག་པར་དགའ་བའི་རྣམ་པས་བདེ་བ་ལ་འཇུག་ཅིང་དེ་ལས་བཟློག་ པས་སྡུག་བསྔལ་དང་དོན་དུ་གཉེར་བའི་རྣམ་པས་འདོད་པ་ལ་འཇུག་པར་འགྱུར་རོ།།དེ་ཡང་གང་ལས་ཤེ་ན། རྟེན་དམིགས་གོམས་པའི་ཁྱད་པར་ལ། །ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། རྟེན་དང་དམིགས་པ་དང་གོམས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཟླས་དབྱེ་བ་ཡིན་ནོ། །གོམས་པ་ནི་ཡིད་ལ་དབྱེ་བ་ནུས་པ་དང་ལྡན་པའོ། ། དགའ་བ་དང་གདུང་བའི་བྱེ་བྲག་འདོད་པ་ལ་སོགས་པའི་བདག་ཉིད་ཅན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་དགའ་བའི་ཁྱད་པར་གྱི་མཚན་ཉིད་ནི་བདེ་བའོ། །ཡོངས་སུ་གདུང་བའི་ཁྱད་པར་གྱི་མཚན་ཉིད་ནི་སྡུག་བསྔལ་ལོ། །མངོན་པར་འདོད་པའི་མཚན་ཉིད་ནི་འདོད་པའོ། །དེ་དག་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བདེ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །སྔར དམིགས་པའི་ངོ་བོར་རྣམ་པར་གཞག་པ་ཡིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི།རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཐ་དད་པའི་རྒྱུ་ཉིད་དུ་དང་པོར་བློའི་རང་བཞིན་ཉིད་གཞག་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དེ་ལྟར་སྣང་བར་གྱུར་པ་ནི་བདེ་བ་ལ་སོགས་པའི་ངོ་བོར་སྣང་བར་གྱུར་པའོ། །དེ་དག་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བློ་དག་གོ། །བདེ་བ་ལ་སོགས་ པ་དེའི་བདག་ཉིད་ཀྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཤེས་པའི་བདག་ཉིད་ཀྱིས་སོ།

"必定此领受是此"者，谓此知之所取是领受。"于彼等"者，谓于领受与能领受。"如是假立因"者，谓此"是彼领受"之假立因。
"如是由相似亦领受"者，谓仅由相似性而无自体领受自性。"先"者，此解释为于见白等时。相对于见之了知时而说"于见白等时"，谓由他知了知见之时。
"亦非由他某者，以不应理故"者，谓由他知自身非领受，亦不应理执取前知故。"如是则有领受为他体性过"者，谓内明显领受，为异于白等明显之他体性耶？为自体性耶？如是说二边中，先说他体性边之过。由"若"等显示自体性边。
"差别转起者"者，此解释为"由正喜等相"，谓由正喜相转于乐，由相违转于苦，由希求相转于欲。此复由何？说"依所缘习气差别"。依、所缘、习气为分别。习气谓具心分别功能。
"喜忧差别欲等体性"中，喜差别相为乐，遍忧差别相为苦，希求相为欲。"彼等"者，谓乐等。"先安立为所缘体性"者，谓先安立为智自性，为异识之因义。如是显现者，谓显现为乐等体性。"彼等"者，谓诸智。"由彼等体性"者，谓由知体性。

།སྐྱེས་བུ་གཞན་གྱིས་དམིགས་པ་གང་ཡིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བདེ་བ་ལ་སོགས་པའི་འབྲས་བུའི་ཁྱད་པར་འཁྲུལ་པ་མེད་པ་ངེས་པར་བྱེད་པ་ཅན་གྱི་རྗེས་སུ་དཔོག་པ་པོའོ། །མྱོང་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ལྟར་སྣང་བར་གྱུར་པའི་བདེ་བ་ལ་སོགས་ པའི་ངོ་བོ་གསལ་བར་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་མྱོང་བ་པོ་བཞིན་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། དེ་ལ་དམིགས་པ་ཅན་གྱི་ཤེས་པ་དང་ལྡན་པ་ཉིད་ཀྱི་དེའི་ལོངས་སྤྱོད་པར་བྱེད་པ་པོ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདི་ལྟར་གལ་ཏེ་ཡང་རྒྱུད་ལ་བདེ་བ་ལ་ སོགས་པ་སྐྱེས་པ་དེ་བདེ་བ་ལ་སོགས་པའི་ལོངས་སྤྱོད་པ་པོ་ཉིད་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ལས་འདོད་པ་མ་ཡིན་གྱི་འོན་ཀྱང་དེ་ལ་དམིགས་པ་ཅན་གྱི་ཤེས་པ་ཕྱིས་འབྱུང་བ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་དེ་ལ་དམིགས་པ་ཅན་གྱི་ཤེས་པ་རྗེས་སུ་དཔོག་པ་པོའི་རྒྱུད་ལ་ཡང་ཡོད་པ་དེ་ལྟར་ན་བྱེ་བྲག་ཅུང་ཟད་ཀྱང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ།།གཉིས་ འདི་གདོན་མི་ཟ་བར་ཡོད།།བདེ་བ་ལ་སོགས་པས་བསྐྱེད་པ་དང་དེར་སྣང་བ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་སྐྱེ་བ་དང་འདྲ་བ་དག་གིས་དམིགས་པ་རྣམ་པར་གཞག་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བར་དགོངས་སོ། །སྤྱི་གང་ཡིན་པ་ནི་དངོས་པོར་གྱུར་པ་ཞེས་བྱ་བར་བསམས་པའོ། །ཅི་ལྟར་སྔར་བཤད་པ་དེ་ལྟར་དྲན་པར་བྱ་བའི་ ཕྱིར་དེ་ལྟ་བུར་གྱུར་པ་ཉིད་ཀྱི་གཞུང་ཉིད་ཅི་ལྟར་གསལ་བ་ལ་ལྟོས་པ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཉེ་བར་བཀོད་པ་ཡིན་ནོ།།མངོན་སུམ་དང་བདག་རིག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཟླས་དབྱེ་བའོ། །མཐོང་མེད་ནི་ཆོས་དང་ཆོས་མ་ཡིན་པའོ། །དོན་གཅིག་ནི་བདག་ཉིད་དེ། དེ་ལ་བདེ་བ་ལ་སོགས་པའི་གཟུང་བ་དང་ཤེས་པ་ འཛིན་པ་འཕྲོད་པ་འདུ་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་དོན་གཅིག་ལ་ལྡན་པའོ།།མཐོང་བ་མེད་པ་དང་དོན་གཅིག་དང་ལྡན་པ་དང་པོར་སྦྱར་བ་གང་ལ་ཡོད་པ་དེ་ལ་དེ་སྐད་ཅེས་བྱའོ། །དབང་ཕྱུག་དགའ་བ་དང་མི་དགའ་བ་ལ་སོགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། དབང་ཕྱུག་དགའ་བ་ལས་བདེ་བ་གསལ་བར་དམིགས་ཤིང་སྡུག་ བསྔལ་མི་གསལ་བར་དམིགས་པའོ།།མི་དགའ་བ་ལས་ནི་བཟློག་པའོ། །དེ་ལྟ་ན་ཡང་བློ་དེ་ལྟར་སྣང་བ་དེ་ཞེས་བྱ་བ་མ་མཐོང་བ་ལ་སོགས་པའི་སྒྲིབ་གཡོགས་ཀྱིས་གཞན་གྱི་བདེ་བ་ལ་སོགས་པའི་ངོ་བོ་མི་འཛིན་པའི་བློ་དེ་ལྟར་སྣང་བ་སྟེ། བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་དང་ཆ་འདྲ་བའི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དང་ནང་གི་ཉེ་ བར་ལེན་པའི་སྟོབས་ལས་བྱུང་བ་དེའོ།

"由他士夫所缘"者，谓无错谬决定乐等果差别之比量者。"当领受"者，谓明显领受如是显现之乐等体性义。
是故说"如乐等领受者"等，谓由具有缘彼之知，故为彼受用者。此谓虽于相续中生起乐等，非由领受乐等受用者性而许，然由后生有缘彼之知故，于比量者相续中亦有缘彼之知，如是则全无差别。
"二者此必定有，由乐等所生及显现彼性"者，意谓由生与相似二者安立所缘故。"凡诸共相即成事物"者，此为所思。为令忆念如前所说，故引"如是性之论典如何无待于明显"等文。
"现量与自证"者为分别。"不见"者，谓法与非法。"一义"者，谓自体，于彼乐等所取与能取知和合，即一义相应。凡先具不见、一义相应者，说为彼。
"自在欢喜不喜等"中，由自在欢喜，明显缘乐而不明显缘苦。由不喜则相反。如是"彼智如是显现"者，谓由不见等障覆，不执他乐等体性之如是显现智，即由随顺乐等相似及内取力所生者。

།གལ་ཏེ་བདག་དང་གཞན་གྱི་བདེ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་མཚུངས་པར་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཡིན་ན། མངོན་སུམ་དང་འགལ་བ་མ་ཡིན་ནམ། དེ་སྐད་དུ་རྒོལ་བས་གཞན་གྱི་བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་ཤེས་པ་ན་མི་གསལ་བའི་རྣམ་པར་རྟོག་པར་འགྱུར་བ་ཡིན་ན་དེ་ ཡང་ཁས་མི་ལེན་ན་དེ་བས་ན་འདི་ལ་ཁས་ལེན་པ་དང་འགལ་བར་ཡང་འགྱུར་རོ།།དེ་བས་ན་བདག་དང་གཞན་གྱི་བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་མཚུངས་པར་མྱོང་བ་གཞན་ལ་བསྟན་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། བདེ་བ་ལ་སོགས་པར་འཛིན་པར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ་འདི་སྐད་དུ་འདི་ནི་ཐལ་བ་བསྒྲུབ་པ་ ཡིན་ཏེ།གལ་ཏེ་ཁྱེད་ཀྱི་བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་ཤེས་པ་གཞན་གྱིས་འཛིན་པར་འདོད་ཀྱི་རང་རིག་པ་མ་ཡིན་པ་དེའི་ཚེ་རང་དང་གཞན་གྱི་རྒྱུད་དག་གི་མྱོང་བ་ཐོབ་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། མྱོང་བ་མཚུངས་པར་འགྱུར་རོ། །བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་ཉིད་ནི་རང་རིག་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་གྱི་དེ་རྣམ་ པར་ཤེས་པ་གཞན་གྱིས་སམ།རང་གི་རྒྱུད་ལ་ཡོད་པའམ། གཞན་གྱི་རྒྱུད་ལ་ཡོད་པས་འཛིན་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཕྱོགས་འདི་གནས་པ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཚེ་རང་གི་རྒྱུད་ཀྱི་བདེ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ནི་རང་རིག་པའི་བདག་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཞན་གྱི་རྒྱུད་ཀྱི་ཤེས་པ་ གཞན་གྱི་བདེ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཡུལ་ཉིད་དུ་འདོད་པ་དོན་དམ་པར་བདེ་བ་ལ་སོགས་པའི་རང་གི་ངོ་བོ་མི་འཛིན་པའི་ཡུལ་མེད་པ་ཅན་ནི་མི་གསལ་བར་སྣང་བ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་བདག་དང་གཞན་གྱི་མྱོང་བའི་ཁྱད་པར་འཐད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པར་འགྱུར་རོ།།དེ་ནི་གང་གི་ཚེ་འཛིན་པ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ།སྐྱེས་བུ་བདེ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཤེས་པའི་ཤེས་པས་འཛིན་པ་མ་ཡིན་གྱི། འོན་ཀྱང་དེ་ནི་རང་རིག་པ་ཉིད་མ་ཡིན་ནོ། །འདོད་པ་ཉིད་ཡིན་པ་ནི་གཞན་གྱི་བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ཡིན་གྱི། རང་རིག་པ་ཉིད་ལས་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། གལ་ཏེ་རྒྱུད་གཞན་གྱི་རྣམ་པ་འགའ་ཞིག་ གིས་བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་འཛིན་པར་འདོད་པ་དེའི་ཚེ་བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་འཛིན་པར་མཚུངས་པ་ཡིན་པ་ན་གཉིས་པོ་དེ་དག་གི་སྟེ།བདག་དང་གཞན་དག་གི་མྱོང་བའི་ཐ་དད་དག་ཀྱང་ཁོ་བོ་ཅག་གིས་བསལ་བ་ཡིན་ནོ། །གང་གི་ཚེ་གཞན་གྱི་བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་གཞན་གྱིས་མི་འཛིན་པར་འདོད་པ་དེའི་ཚེ་ གཞན་གྱི་བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་མ་ཡིན་པ་འདོད་པ་ཉིད་ཡིན་པ་དེ་ལྟར་ན་ལན་ཉིད་མ་ཡིན་ཏེ།མཐོང་བ་ལ་སོགས་པ་ཉེ་བར་འགོད་པའོ། །ཆོས་འདི་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བྱེ་བྲག་ཏུ་སྨྲ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །གཞན་དག་གི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དཔྱོད་པ་པ་དག་གིའོ།

若欲成立自他乐等领受相等，岂不违现量？如是论难者谓知他乐等时成不明显分别，若不许彼，则与承许相违。是故自他乐等相等领受不应示于他。
说"执为乐等"等者，此谓是应成立，若汝许乐等由他知执取而非自证时，则不得自他相续之领受，领受将成相等。乐等即自证体性，非由他识或自相续或他相续所执取，此立场得成。
尔时，自相续乐等领受为自证体性故。他相续之他知许为乐等境性，胜义中不执乐等自体，无境者显现不明显故，自他领受差别应理，当如是显示。
说"彼时无执取"等者，士夫非由乐等知之知所执取，然彼非自证。所许者，谓领受他乐等，非由自证性，若许由他相续某相执取乐等时，乐等执取相等，则彼二者，即自他领受差别亦为我等所遮。
若许他乐等非由他执取时，则许不领受他乐等，如是非成答，故引见等。"此法者"谓毗婆沙师等。"他等"谓弥曼差等。

།གང་གི་ཚེ་སྡུག་བསྔལ་དུ་སྐྱེས་པ་ ཉིད་སྡུག་བསྔལ་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་མ་ཡིན་གྱི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རང་རིག་པར་སྨྲ་བའི་ནང་གི་རིག་པའི་བདག་ཉིད་ཅན་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་སྐྱེས་པ་ཙམ་ཉིད་སྡུག་བསྔལ་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ཡིན་གྱི་དེ་ལ་དམིགས་ནས་སྐྱེས་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ།།ཁོ་བོ་ཅག་གི་སྡུག་བསྔལ་ལ་སོགས་པ་དེ་རྣལ་འབྱོར་པ་དག་གིས་ཉམས་སུ་ མྱོང་བ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཞན་གྱི་རྒྱུད་ལ་ཡོད་པའི་སྡུག་བསྔལ་ལ་སོགས་པ་དེ་རྣལ་འབྱོར་པ་དག་གིས་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་མ་ཡིན་ནོ།།དེ་ལྟར་ན་རང་རིག་པ་ཉིད་སྡུག་བསྔལ་ལ་སོགས་པ་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ཡིན་གྱི་ཤེས་པ་དེར་སྣང་བ་སྐྱེས་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །གཞན་གྱི་སྡུག་བསྔལ་ལ་སོགས་པ་ རྣལ་འབྱོར་བ་དག་གི་རྒྱུད་ལ་འབྱུང་བར་མི་འགྱུར་ཞིང་འབྱུང་བ་མ་ཡིན་པ་ཡང་ཅི་ལྟར་ན་རང་རིག་པའི་བདག་ཉིད་ཀྱི་ཉམས་སུ་མྱོང་བས་མྱོང་བར་འགྱུར།གལ་ཏེ་འོ་ན་ཅི་ལྟར་ན་བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་རྣལ་འབྱོར་བའི་ཤེས་པ་ལ་ལྟོས་ནས་མངོན་སུམ་དུ་གྱུར་པ་ཡིན་ཞེ་ན། འོ་ན་ཅི་ཡིན་ཞེ་ན། སྡུག་བསྔལ་ལ་ སོགས་པ་དེར་སྣང་བ་སྐྱེས་པས་དམིགས་པའི་ཕྱིར་དེ་མངོན་སུམ་དུ་འགྱུར་བ་ཡིན་གྱི་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ།བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་གཞན་གྱི་རྒྱུད་ལ་གནས་པ་དམིགས་པ་ཉིད་དུ་མངོན་པར་འདོད་པ་ནི་རྣལ་འབྱོར་པའི་ཤེས་པས་དམིགས་པའི་ཕྱིར་མངོན་སུམ་དུ་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ། །དེར་སྣང་བར་སྐྱེས་པས་ ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྡུག་བསྔལ་དུ་སྣང་བར་སྐྱེས་པས་སོ།།དེ་ལྟར་ན་རྣལ་འབྱོར་བའི་ཤེས་པས་གཞན་གྱི་སྡུག་བསྔལ་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་མེད་ན་ཡང་རྣལ་འབྱོར་གྱི་སྟོབས་ལས་དེར་སྣང་བར་སྐྱེས་པ་དེ་ཙམ་གྱི་བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་མངོན་སུམ་ཉིད་དུ་རྣམ་པར་གཞག་པ་ཡིན་གྱི། སྡུག་བསྔལ་དུ་སྣང་བ་ཉིད་སྡུག་བསྔལ་ ལ་སོགས་པ་མ་ཡིན་ན་གང་གིས་དེ་དག་ཉམས་སུ་མྱོང་བར་འགྱུར་ཏེ།སྡུག་བསྔལ་ལ་སོགས་པའི་རང་བཞིན་ཉིད་དུ་སྐྱེས་པ་ཉིད་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཉིད་ནི་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ནི་མ་ཡིན་ན་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། དེར་སྣང་བའི་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྐྱེས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་སྡུག་བསྔལ་ལ་སོགས་ པའི་རང་བཞིན་ཉིད་དུ་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།།བདག་ནི་རང་བཞིན་གྱི་བྱེ་བྲག་ཉིད་དེ་སྡུག་བསྔལ་ལོ། །འགའ་ཞིག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་རང་གི་རྒྱུད་ཉིད་ལས་རྟོགས་པའི་བདག་ཉིད་དུ་སྐྱེས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ཆོས་གཞན་གྱི་ཁྱད་པར་དང་བྲལ་བ་ཞེས་བྱ་བ་འདིའི་གཟུང་བ་ནི་ འདི་ཡིན་ཞིང་འདིའི་འཛིན་པ་ནི་འདི་འཛིན་པའམ།ཤེས་པ་གཞན་འགའ་ཞིག་གིས་འཛིན་པ་དེ་ལྟ་བུའི་མཚན་ཉིད་ཅན་གྱི་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པའི་དངོས་པོས་ཆོས་གཞན་གྱི་ཁྱད་པར་དང་བྲལ་བ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།

"当苦生起时非苦领受"者，谓自证论者之内证体性苦仅生起即是苦领受，非缘彼而生。"我等之苦等非瑜伽师所领受"者，谓他相续中之苦等非瑜伽师所领受。如是唯自证是苦等领受，非生起彼显现之知。
他人苦等于瑜伽师相续中不生且非生，如何由自证体性领受而得领受？若尔，云何乐等对瑜伽师之知成现量耶？若问何者？
说"由生起彼显现故缘故成现量"者，谓他相续所住乐等许为所缘，由瑜伽师知所缘故成现量。"由彼显现生起"者，谓由苦显现生起。如是虽瑜伽师知无领受他苦，然由瑜伽力生起彼显现，仅由此安立乐等为现量性。若苦显现非即苦等，则由何领受彼等？生起苦等自性即是领受。
说"彼即非领受"者，谓生起彼显现之意识非领受苦等自性义。自即自性差别，即苦。"某"者，谓生起唯由自相续了知之自性义。"离他法差别"者，谓此所取是此，此能取是此执取，或由某他知执取，离如是相之所取能取事之他法差别义。

།བློ་རང་ཉིད་དམ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དཔག་པར་བྱ་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་རྟགས་ཉིད་དུ་འགའ་ ཞིག་གི་ཚེ་རྟོགས་པར་བྱེད་ཅེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།།དེའི་བྱེ་བྲག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་དབང་པོའི་ཁྱད་པར་རོ། །སྒྲིབ་གཡོགས་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སྒྲིབ་གཡོགས་ནི་རྩིག་པ་ལ་སོགས་པའོ། །སོགས་པ་སྨོས་པས་ནི་ལིང་ཏོག་དང་མིག་སྤྲིན་ལ་སོགས་པས་རྗེས་སུ་གནོད་པ་གཟུང་ངོ་། ། ཤེས་པར་མི་ནུས་པ་ཅན་ཉིད་ཀྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ལ་ཡོད་པའི་ཁྱད་པར་དབང་པོ་ལས་འདས་པ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལ་བློ་ལས་གཞན་པ་དེ་གང་ཡིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡུལ་ལ་འཇུག་པའོ། །དེ་ཡང་མ་གྲུབ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བློའོ། །ཉེ་བ་དང་བསྐལ་བ་དག་མི་རུང་བའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མངོན་སུམ མ་ཡིན་པར་དམིགས་པ་ཅན་གྱི་ཐམས་ཅད་དུ་ཁྱད་པར་མེད་པའི་དོན་འགའ་ཞིག་དང་ལྷན་ཅིག་ཉེ་བ་དང་བསྐལ་བ་དག་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།།བློའི་ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་དོན་གང་ལ་ཞེས་པ་ནི་དོན་གང་ལ་བློའི་ཁྱད་པར་ཡོད་པ་དེ་ལ་དེ་སྐད་ཅེས་བྱའོ། །དེའི་ཕྱིར་དོན་གསལ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དོན་གསལ་བ་སྟེ་བློ་ཞེས་བྱ་ བའི་ཐ་ཚིག་གོ།།དོན་རྟོགས་པ་གསལ་བར་མི་འདོད་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མི་འདོད་ན་ཞེས་བྱ་བའི་སྐབས་ཡིན་ནོ། །དོན་གྱི་བྱེ་བྲག་འགའ་ཞིག་དེ་ཉིད་བདག་ཉིད་དུ་གྱུར་པའི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བློའི་ཁྱད་པར་ལ་ལྟོས་པ་མེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཞེས་བྱ་བར་སེམས་སོ། །དེ་ཤེས་པ་ཤེས་པ་མེད་ན་འདི་ཤེས་པ་ཉིད་ ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དོན་བྱེ་བྲག་དེ་ཤེས་པ་གང་ཡིན་པ་དེའི་ཤེས་པ་མེད་ན།དེ་འཛིན་པའི་དངོས་པོ་མེད་ན་དོན་གྱི་བྱེ་བྲག་འདི་ཤེས་པ་ཉིད་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཡུལ་དམིགས་པ་ལ་དམིགས་པར་བྱེད་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡུལ་འཛིན་པའི་ངང་ཚུལ་ཅན་གྱི་ཤེས་པ་ཉམས་སུ་མྱོང་བའོ། །དེ་དང་ དེ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡུལ་ལ་དམིགས་པའོ།།དེ་ལྟ་ན་ཡང་དེ་ལ་དེ་ཤེས་པ་ཉིད་དོན་དམ་པར་ཡོད་པ་ཉིད་ཡིན་པས་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དོན་དེ་ལས་ཤེས་པ་དེས་ཤེས་པ་ཉིད་དོན་དམ་པར་ཡོད་པ་ཡིན་ཏེ་ཤེས་པར་བྱ་བ་ཉིད་ཀྱི་བདག་ཉིད་དུ་གྱུར་པ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཅི་སྟེ་ཤེས་པ་མ་ཡིན་པ་རྟགས་ ཡིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ཕྱོགས་གཉིས་པ་བསྟན་ཏེ།ཅི་སྟེ་ཤེས་པ་མ་ཡིན་པའི་དོན་གྱི་བྱེ་བྲག་ཤེས་པ་ལ་རྟགས་ཡིན་ནའོ། །བདག་ཉིད་མངོན་སུམ་ཉིད་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་མ་མཐོང་བའོ། །མཐོང་བ་སྟེ་དམིགས་པ་གང་དག་ལ་ཡོད་པ་དེ་དག་ནི་མ་མཐོང་མཐོང་ཅན་དག་གི་དོན་ཡིན་ཏེ། མངོན་སུམ་མ་ཡིན་པ་དམིགས་པ་ཅན་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །ལྟ་བ་པོར་མངོན་པར་འདོད་པ་ལས་གཞན་གྱི་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་ཞིག་དེའི་ཡུལ་ཅན་གྱིས་མངོན་སུམ་འཇུག་པར་འདོད་པ་གང་ཡིན་པ་མངོན་པར་འདོད་པ་དེའོ།

"知自身"者，谓所量即是因相，有时能了知义。"彼差别"者，谓根之差别。"无障覆"中，障覆谓墙壁等。"等"字摄取被花萼、眼翳等所损害。"由不能知性"者，谓彼具超越根之差别故。
"于彼知之异者何"者，谓趣入境。"彼亦不成"者，谓知。"近远不应理故"者，谓非现量所缘者一切无差别，与某义俱无近远故。"具知差别之义于何"者，谓于何义有知差别，说为彼。
是故"义明显"者，谓义明显即知义。"若不许义了知明显"者，是"不许"之处。"某义差别即成自性"者，意谓无待于知差别性。
"彼知之知若无，此知性非有"者，谓彼义差别之知，若无彼知，无能取事，则此义差别知性非有。"缘境所缘时"者，谓领受具境执取性之知。"彼与彼"者，谓缘境。
"如是于彼，彼知性胜义有性故"者，谓由彼义，彼知之知性胜义中有，以成所知性自性故。"若非知为因"等者，显示第二边，谓若非知之义差别为知之因。由自身非现量故不见。凡具不见见者是义，谓非现量所缘义。"异于许为见者"者，谓由彼境者许现量趣入者所许。

།ལྟ་བ་པོ་དེ་དག་ལས་གཞན་གྱིས་ཏེ། གང་ཞིག་དེའི་དོན་དེ་དག་ལ་ཤེས་པ མི་འཇུག་པའོ།།མཐོང་བ་ལ་ལར་མཐོང་བ་མེད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ་མཐོང་བ་ནི་དམིགས་པ་ཡིན་ལ། དེ་ལྟར་མཐོང་བ་མེད་པ་ནི་དམིགས་པ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏེ། ཅི་ལྟར་དེའི་ཚེ་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་དག་ཤེས་པ་མ་སྐྱེས་པས་དོན་མ་མཐོང་བར་འདོད་པ་དེ་ལྟར་གང་ཞིག་དེ་ལ་ཤེས་པ་ འཇུག་པ་དེས་ཀྱང་ཡུལ་ལ་དམིགས་པ་སྐྱེས་སུ་ཟིན་ཀྱང་མངོན་སུམ་དུ་ཁས་མི་ལེན་པས་མྱོང་བ་ཉིད་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་མངོན་སུམ་མ་ཡིན་པའི་དམིགས་པ་ཅན་གྱི་དོན་དེ་དག་ནི་མ་མཐོང་བ་ཉིད་དུ་ཐལ་བར་འགྱུར་ཏེ།རང་ཉིད་ཀྱིས་ཀྱང་བདག་ཉིད་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་མ་ཡིན་པའི་རང་བཞིན་ཅན་གྱི་ ཤེས་པ་ནི་མེད་པར་བྱེ་བྲག་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།།གལ་ཏེ་རྣམ་པ་དེ་ལྟ་བུའི་དོན་ཉམས་སུ་མྱོང་བར་དམིགས་པ་ཅན་དག་ཀྱང་སྐྱེས་བུ་ལྟ་བ་པོར་མངོན་པར་འདོད་པ་གཅིག་གིས་འཛིན་པར་འདོད་པ་དེ་ལྟར་ལྟ་བ་བོར་མངོན་པར་འདོད་པ་ལས་གཞན་པའི་སྐྱེས་བུས་ཀྱང་མཐོང་བར་འགྱུར་ཏེ། སྐྱེས་བུ་གཉི་ག་ ཡང་ཡུལ་ལ་དམིགས་པ་དོན་མྱོང་བ་མེད་པར་མཚུངས་པའི་ཕྱིར་རོ།།དེ་ཉིད་ནི་དེ་ལྟ་བུའི་རྣམ་པ་ཅན་དག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། དེ་བས་ན་ཐལ་ཆེས་པར་མ་གྱུར་ཅིག་སྙམ་པས་སྐྱེས་བུ་ལྟ་བ་བོར་མངོན་པར་འདོད་པས་ཀྱང་སྐྱེས་བུ་མངོན་སུམ་མ་ཡིན་པའི་ཡུལ་དམིགས་པ་ཅན་གྱིས་དོན་དེ་ མཐོང་བ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཁས་བླང་བར་བྱའོ།།དེ་བས་ན་གལ་ཏེ་སྐྱེས་བུ་ལྟ་བ་པོའི་དོན་གྱི་བློ་སྐྱེ་བ་དེ་ལྟ་ན་ཡང་དེ་མངོན་སུམ་ཉིད་མ་ཡིན་པ་དེ་ལྟར་ན་དེས་དོན་གྱི་ཁྱད་པར་དེ་དམིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ན་ཡང་དོན་གྱི་ཁྱད་པར་མ་ཤེས་ན་ཡང་གལ་ཏེ་བློ་ལ་རྟགས་ཉིད་ཡིན་པར་སྐྱེས་བུ་ལྟ་བ་པོ་མངོན་ པར་འདོད་པ་ལ་ལྟོས་པ་དེ་ལྟ་ན་ཡང་དོན་མ་མཐོང་བ་ཅན་གྱི་སྐྱེས་བུ་གཞན་དེ་དག་ལ་ཡང་ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་གྱི་བྱེ་བྲག་ཡོད་པ་ཡིན་པས་ན་དེ་ལ་བློ་རྗེས་སུ་དཔོག་པའི་རྟགས་སུ་ཡང་འགྱུར་རོ།།དེ་ཉིད་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དོན་དེ་མི་ཤེས་པའི་བྱེ་བྲག་ཅེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། སྐྱེས་བུ་གཞན་མཐོང་བ་ལ་ ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྐྱེས་བུ་ལྟ་བ་པོར་མངོན་པར་འདོད་པའི་དེའི་ཡུལ་ཅན་གྱི་ཤེས་པ་སྐྱེ་བ་ན་ཡང་དོན་གྱི་བྱེ་བྲག་མི་ཤེས་པ་ཉིད་ཡིན་ཏེ།མངོན་སུམ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་དུ་དམིགས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །གཞན་གྱི་ཡོད་དེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལྟ་བ་པོ་མ་ཡིན་པའི་སྐྱེས་བུ་གཞན་གྱི་ཡང་མི་ཤེས་ པའི་དོན་གྱི་བྱེ་བྲག་བློའི་རྟགས་སུ་གྱུར་པ་ཡོད་པ་ཡིན་ནོ།།རང་གི་ཆོས་ལ་ལྟོས་མེད་ཅན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སྐྱེས་བུ་རྗེས་སུ་དཔོག་པ་པོའི་རང་གི་ཆོས་ཏེ་ཤེས་པ་གཞན་ལ་ལྟོས་པ་མེད་པ་ཅན་ནོ།

异于彼等见者，谓于彼等义不趣入知。"于某见无见"中，见即是缘，如是无见即是无缘义。如当时由色等未生知故许为未见义，如是虽由趣入彼知而生境缘，然由不许为现量故非领受性，是故非现量所缘义成不见性。由自亦非自身领受性之知无差别故。
若如是相义领受所缘者，亦如一许为见者之士夫所执取，如是异于许为见者之其他士夫亦当见。以二士夫于境缘无义领受故等。即说"如是相者"等。是故为免太过，许为见者之士夫亦应许由非现量境所缘者不见彼义。
是故若生见者士夫之义知，然彼非现量性，如是彼不缘彼义差别。如是虽不知义差别，若于知是因性待许为见者士夫，则于彼等不见义之其他士夫亦有外义差别故，亦成推知知之因。
为显示彼故，说"不知彼义差别"。"于其他士夫见亦"者，谓于许为见者士夫之彼境者生知时，亦是不知义差别性，以非现量性所缘故。"他有"者，谓非见者之其他士夫亦有不知义差别成知之因。
"于自法无所待"中，谓推知士夫之自法即知，无所待于他知。

།སྐྱེས་བུ་རྗེས་སུ་དཔོག་པ་པོའི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་དེའི་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། །སྐྱེས་བུ་རྗེས་སུ་དཔོག་པ་པོའི་ བདག་ཉིད་དུ་གྱུར་པའི་ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཆོས་དེ་ལ་ལྟོས་པ་མེད་པར་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།རང་ཆོས་རང་གི་ཡུལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རང་གི་ཆོས་ཀྱང་ཡུལ་གཞན་ལ་དམིགས་པ་ཅན་དུ་འགྱུར་བ་ཁྱད་པར་དུ་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཡུལ་སྨོས་པ་ཡིན་ནོ། །བློ་རྒྱུ་སྟེ་རྟགས་ནི་རང་གི་བློའི་རྟགས་སོ། །འབྲེལ་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ ཚོགས་པ་ཐ་དད་པ་ལ་སྐྱེ་བ་ཅན་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་འབྲེལ་པ་མེད་པ་ཡིན་ནོ།།འབྲས་བུ་བློ་ལྡོག་པ་ཉིད་ལས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འབྲས་བུ་བློ་ཞེས་བྱ་བ་ལྡོག་པ་ལས་ཏེ། རྒྱུ་གཞན་ཡོད་ན་ཡང་དབང་པོ་མེད་ན་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དེ་མི་འགྲུབ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དབང་པོ་མི་འགྲུབ་པའོ། །དེའི་རྟགས་མ་ཡིན་ཞིང་ བློ་ཡང་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བློ་དེ་འབྲས་བུའི་བདག་ཉིད་ཀྱི་རྟགས་སུ་གྲུབ་པ་མ་ཡིན་ཞིང་བློ་རྒྱུའི་བདག་ཉིད་དུ་ཡང་གྲུབ་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།གལ་ཏེ་འགྱུར་བར་ནི་འདོད་མོད་ཀྱི། ཅི་ལྟར་གཟུགས་དང་ཡིད་ལ། བྱེད་པ་ལ་སོགས་པ་ཡོད་ན་ཡང་འབྲས་བུ་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལྡོག་པ་འགའ་ཞིག་ལས་རྒྱུ་འགའ་ ཞིག་ཡོད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སྤྱིར་དབང་པོ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་དེ་ལྟར་ལུས་ཀྱི་གཡོ་འགུལ་ལ་སོགས་པའི་འབྲས་བུ་གང་ཡིན་པ་འགའ་ཞིག་ལྡོག་པ་ལས་རྒྱུ་འགའ་ཞིག་ཀྱང་ཡོད་པ་ཡིན་པ་དེ་ལྟར་ན་སྤྱིར་བློ་གྲུབ་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན།འབྲས་བུ་འགའ་ཞིག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། ཅི་ལྟར་གཟུགས་དང་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་མ་ གཏོགས་པར་རྒྱུ་འགའ་ཞིག་ཡོད་པ་དེ་ལྟར་སྤྱིར་དབང་པོ་གྲུབ་པ་ཡིན་ཏེ།བློའི་རྒྱུ་ཉིད་དབང་པོ་ཡིན་པར་འགྲུབ་པར་འགྱུར་ཏེ། དེ་ལྟ་བུར་གྱུར་པའི་རྒྱུ་ཉིད་དབང་པོའི་སྒྲས་བརྗོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ལྟར་འབྲས་བུ་འགའ་ཞིག་ལྡོག་པ་ལས་སྤྱིར་རྒྱུ་ཙམ་འགྲུབ་པ་ན་བློ་རྒྱུ་ཉིད་ཡིན་པར་ཤེས་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།བློ་ནི་རྒྱུ་ཙམ་དུ་འདོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ཉིད་ནི་འོན་ཀྱང་བློའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། བློའི་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་གྲུབ་པ་ན། །བློ་འདིའི་འབྲས་བུ་འདི་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཤེས་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །དེ་དེ་ལྟར་ན་ཚོགས་པ་ཐ་དད་པ་སྐྱེ་བ་ཅན་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། བློའི་ ཚོགས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ལས་ཚོགས་པ་ཐ་དད་པ་སྐྱེ་བ་ཅན་དེ་ཡང་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་དངོས་པོར་ཡོད་པ་ཡིན་ལ།བློའི་རྟགས་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ།

"推知士夫者"等是其解释。意为不待于推知士夫自性之知的法。"自法自境"者，为显示自法亦成缘他境者之差别故说境。知因即因是自知之因。"无关联故"者，谓由生于异聚故无关联。
"由果知遮遣故"者，谓由果知遮遣，意为虽有余因，然无根则无故。"彼不成"者，谓根不成。"非彼因亦非知"者，意为彼知非成果性之因，亦非成知因性。
若虽许为如是，如何如色及作意等虽有，由某果识遮遣故有某因，如是总成立根。如是由身动等某果遮遣故亦有某因，如是总成立知耶？
说"某果"等。如离色及作意外有某因，如是总成立根，成立知因性即是根，以如是因性由根声说故。如是由某果遮遣成立总因时，不应知为知因性义。
知非许为唯因，即说"然由知体性"等。由成知体性，应知此是此知之果义。如是虽生于异聚者等中，凡是知聚，异于彼聚之生者亦有因果事，成为知因。

།རྣམ་པ་གཞན་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཚོགས་པ་གཅིག་ལ་རག་ལས་པ་དང་། ཚོགས་པ་ཐ་དད་པ་ལ་རག་ལས་པ་ཇི་སྐད་དུ་བཤད་པའི་རྣམ་པས་བློའི་རྟགས་ ཉིད་ཡིན་པ་བསལ་བ་ཡིན་ཏེ།རྣམ་པ་གསུམ་པ་ནི་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ནི་འགྱུར་མོད་ཀྱི་རྟགས་གང་གིས་བདག་ཉིད་ལ་བློ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་རྟགས་གང་གིས་ཏེ། ལུས་ཀྱི་གཡོ་འགུལ་ལ་སོགས་པས་རྗེས་སུ་དཔོག་པ་པོ་བདག་ལ་བློ་བསྒྲུབ་པར་འདོད་པའིའོ། །རྟགས་དེ་ཉིད་ལས་ གཞན་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལ་བློ་འགྲུབ་པར་འགྱུར་ཏེ།དཔེ་མེད་པར་ཞེས་བྱ་བར་སེམས་སོ། །དེ་གྲུབ་པས་གཞན་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལས་གཞན་པ་སྟེ་ཕྱོགས་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །དེ་བས་ན་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་གྲུབ་པ་ཡིན་ཞིང་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དེ་ལས་བདག་ལ་ཡང་རྗེས་སུ་ དཔོག་པ་ཡིན་ནོ།།འདིས་ནི་འདི་སྐད་དུ་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལ་དཔེ་མེད་པར་བློ་རྗེས་སུ་དཔོག་པར་བྱེད་ཅིང་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་བདག་ལ་ནི་དཔེའི་སྟོབས་ཀྱིས་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་དེ་ལྟར་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་འགོག་པར་བྱེད་དོ། །རྟགས་གང་གིས་བདག་ལ་བློ་རྗེས་སུ་དཔོག་པར་འདོད་པའི་ རྟགས་དེ་ཉིད་ལས་སྔར་འདི་ནི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་བདག་ལ་རྗེས་སུ་དཔག་པ་དེ་ལས་གྲུབ་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་བདག་ལ་བློ་རྗེས་སུ་དཔག་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ལས་སྔར་གྲུབ་པ་ཡིན་ནོ།།དེ་ལྟར་ན་རྗེས་སུ་དཔག་པ་གྲུབ་པའི་དུས་ཕྱིས་བདག་ལ་བློ་རྗེས་སུ་དཔོག་པ་གྲུབ་པ་ཡིན་ནོ། །རེ་ཞིག་།བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་གཞན་ལ་ཡང་། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལའོ། །དེ་ལྟར་ན་དེ་ལ་ཡང་བློ་དཔེ་ཉིད་དུ་བརྗོད་པར་བྱའོ། །དཔེ་མེད་པར་ནི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལ་ཡང་བློའི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་གྲུབ་པ་མ་ཡིན་ནོ། །རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་བསྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་རྟགས་ཉིད་དུ་བརྗོད་པ་གང་ཡིན་པ་དེའི་ཡང་དཔེ་གཞན་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཉིད་ཡིན་པ་འདིས་ནི ཐུག་པ་མེད་པ་རིང་དུ་སོང་བ་བསྟན་ཏོ།།དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་གལ་ཏེ་དེར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལའོ། །འདིར་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བདག་ལའོ། །དཔེ་མེད་པ་ཅན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལ་ཡང་ངོ་། །དེའི་ཚེ་འབྲེལ་པ་བཟུང་བ་ཅན་དེ་ལས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཡོ་འགུལ་ལ་ སོགས་པ་བློའི་འབྲས་བུ་ཉིད་དུ་བདག་ལ་བཟུང་བ་ལས་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།གལ་ཏེ་དེ་ལ་གཅིག་བདག་ཉིད་གསལ་བར་འགྱུར་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བློ་སྔ་མ་འཛིན་པར་བྱེད་པ་ཕྱིས་འབྱུང་བའི་བློ་གཞན་མི་གསལ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བློ་སྔ་མའོ། །སྒྲོན་མ་ནི་གསལ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ཞིང་བུམ་པ་ནི་གསལ་བར་བྱ་བ་ཡིན་ ནོ།།ཐ་སྙད་དུ་ཡང་མི་འགྱུར་ན་འགྱུར་བ་ཡང་ཡིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐ་སྙད་དུའོ།

"由无余相故"者，谓依一聚及依异聚如前所说相为知因性已遮，第三相非有。
"虽如是，由何因于自身知"等中，谓由何因，即欲以身动等推知自我有知。"由彼因于他"者，意谓于同品成知，无喻。"由彼成于他"者，谓异于同品即边义。是故随行已成，由彼随行亦于自推知。
此说于同品无喻而推知，于自宗法则由喻力。"如是"等为遮遣。由欲推知自知之彼因，先成此随行于自推知者，即先于自推知知。如是于推知成时后成推知自知。
"且于余所立"者，谓于同品。如是于彼亦应说知为喻。无喻则于同品亦不成知同品。为成随行说为因性者，彼亦须他喻为所立性，此说无穷远行。
若不尔，"若于彼"者，谓于同品。"于此亦"者，谓于自。"无喻者"，亦于同品。"尔时由执关联者"者，意为由执身动等于自为知果性。
"若于彼一自性明显"者，谓后生余知能取前知。"不明显"者，谓前知。灯为能明显，瓶为所明显。"若不成言说亦成"者，谓言说。

།དེ་ལྟར་ན་དོན་འདི་ཉིད་གསལ་བ་ཡིན་ན་འདི་ལ་ཐེ་ཚོམ་གྱིས་ཅི་ཞིག་བྱ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་དོན་གསལ་བའི་ཐ་སྙད་དུ་འགྱུར་རོ། །ཡུལ་ནི་ཅི་ལྟར་གསལ་བ་ཡིན། །མ་ཡིན་པ་ཉིད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་གཞུང་འདི་ནི་གཞན་ གྱི་ཡིན་ནོ།།འདིས་ནི་བདག་ཉིད་གསལ་བ་ཉིད་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་གྲུབ་པའི་མཐའ་སྨྲ་བའི་ཡིན་ཏེ། འོན་ཀྱང་དེ་བདག་ཉིད་གསལ་བའི་བདག་ཉིད་ཡིན་པ་དེ་ལྟར་ན་བློ་ཕྱི་མ་བདག་ཉིད་གསལ་བར་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །བློ་བཞིན་དུ་བློ་དང་འདྲ་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་བློ་གསལ་བར་བྱེད་པར་འགྱུར་རོ་ ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཇི་ལྟར་བློ་དང་འདྲ་བ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་གསལ་བར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་པའི་བདག་ཉིད་ཅན་ཡིན་ན་ཡང་ཕྱིས་འབྱུང་བའི་བློ་སྔ་མ་གསལ་བར་བྱེད་པ་དེ་ལྟར་ན།དོན་ཡང་གསལ་བར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་པའི་བདག་ཉིད་ཅན་ཉིད་ཀྱིས་བློ་དེ་ལྟ་བུར་གྱུར་པ་དང་འདྲ་བ་ཡིན་པ་དེ་ལྟར་ན་བློ་གསལ་བར་བྱེད་པར་འགྱུར་ རོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།གསལ་བ་དང་གསལ་བའི་ངོ་བོ་མ་ཡིན་པའི་རྟེན་ཅན། གསལ་བྱ་དང་གསལ་བྱེད་ཁྱད་པར་གྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གསལ་བའི་ངོ་བོའི་རྟེན་ཅན་ནི་གསལ་བྱེད་ཀྱི་ཁྱད་པར་རོ། །གསལ་བའི་ངོ་བོ་མ་ཡིན་པའི་ཁྱད་པར་ནི་གསལ་བྱའི་ཁྱད་པར་ཡིན་ནོ། །དེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གསལ་བྱ་དང་ གསལ་བྱེད་ཀྱི་ངོ་བོར་འཇིག་རྟེན་ཐ་སྙད་དུ་ཡོད་པ་གང་ཡིན་པའོ།།མཐོང་ཞེས་བྱ་བར་ངེས་པ་མེད། །ཅེས་བྱ་བ་ནི་དོན་འདི་མཐོང་ངོ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ལྟ་བུའི་རྣམ་པར་ངེས་པ་སྟེ། དེ་ཡང་དོན་མཐོང་བར་བྱེད་པར་འཐད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་གང་ལས་ཏེ་དོན་མཐོང་བ་ལས་མཐོང་བ་ངེས་པར་འགྱུར་བ་འདིའོ། །དེའི་འམ་ ཞེས་བྱ་བ་ནི་དོན་གྱིའོ།།དོན་དེ་ལས་ཀྱང་དོན་གྱི་ཡུལ་ཅན་གྱི་ཤེས་པ་གཞན་གྱི་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དོན་མཐོང་བའི་དུས་ཉིད་ནི་དོན་ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་དུས་ཉིད་མཐོང་བས་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། དོན་གྱི་ཡུལ་ཅན་གྱི་ཤེས་པའི་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་མེད་པར་དོན་མཐོང་བ་གྲུབ་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་དགོངས་ སོ།།དེ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དོན་མཐོང་བ་དང་དུས་མཚུངས་པ་དོན་མཐོང་བའི་ཡུལ་ཅན་གྱི་ཤེས་པའི་མཐོང་བའོ། །སློབ་དཔོན་གྱིས་དེས་སྨྲས་པའི་གྲུབ་པ་ལ་སྒྲུབ་པའི་ལན་ཞེས་བྱ་བ་ནི། སློབ་དཔོན་ཕྱོགས་ཀྱི་གླང་བོས་གཞན་གྱིས་སྨྲས་པའི་གྲུབ་པ་ལ་སྒྲུབ་པའི་སྐྱོན་བསལ་བ་ཤེས་པ་ཤེས་པ་གཞན་ གྱིས་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ཡིན་ན་ཐུག་པ་མེད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པར་བཤད་དོ།།འདི་ལ་ལན་སྔར་བཤད་ཟིན་མོད་ཀྱི་སྐྱོན་ལྷག་པ་བརྗོད་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཡང་ཉེ་བར་བཀོད་པ་ཡིན་ནོ། །ཡུན་རིང་གནས་པ་མེད་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་དུས་རིང་པོར་གནས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།

如是若此义明显，于此何须疑惑等，成为义明显之言说。"境如何明显？非是"此论属他。
"此由自性明显"等是宗论者所说。然彼自性明显体性，如是后知成为自性明显者义。
如知由与知相似性故成知明显者，谓如由与知相似性故，虽是非明显体性，然后生知能明显前者，如是义亦虽是非明显体性，由与如是知相似故成知明显义。
"明显与非明显体性所依，所明与能明差别"者，明显体性所依是能明差别，非明显体性差别是所明差别。"彼"者，谓所明与能明体性世间言说所有。
"见无决定"者，谓如是相"见此义"之决定，彼亦不应理为见义。是故由何，即由见义成见决定此。"彼或"者，谓义。由彼义亦有义境他知义。
见义时即是领受义时，由见所说，无义境知之领受则不成见义意。"彼亦"者，谓与见义同时义境知之见。
"阿阇黎对彼所说成立之答"者，谓阿阇黎陈那对他所说成立遣除能立过失，说知由他知领受则成无穷等。此答虽已说，为说余过故复引述。"由无久住故"者，谓由无长时住故。

།རྡུལ་ ཕྲ་རབ་གཅིག་མངོན་པར་བསྒྲེས་པའི་དུས་ནི་སྐད་ཅིག་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དུས་ཇི་སྲིད་དུ་རྡུལ་ཕྲ་རབ་གཞན་ལས་འདས་པའི་དུས་དེ་སྲིད་ནི་སྐད་ཅིག་མ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏེ།དུས་དེ་སྲིད་ནི་སྐད་ཅིག་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །སྐད་ཅིག་མ་དུ་མ་འདས་པའི་དུས་ཀྱི་མཐའ་ཅན་ནི་མིག་འབྱེད་པ་དང་ འཛུམས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སྐད་ཅིག་མ་དུ་མ་འདས་པ་ནི་བསྒྲེས་པའོ།།གང་ལ་དེ་ཉིད་ཀྱི་དུས་ཀྱི་མཐའ་ཡོད་པ་དེ་ལ་དེ་སྐད་ཅེས་བྱའོ། །སྐད་ཅིག་མ་དུ་མ་འདས་པའི་དུས་ཀྱི་མཐའ་ཅན་ཏེ། ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་གང་ལ་ཡོད་པ་དེ་ལ་དེ་སྐད་ཅེས་བྱའོ། །མིག་འབྱེད་པ་གཅིག་དང་མིག་འཛུམས་པ་ གཅིག་ཅེས་བྱ་བ་སོ་སོར་སྦྱར་རོ།།དུས་དེ་ཙམ་གྱིས་ཞེས་པ་ནི་མིག་འཛུམས་པ་གཅིག་གི་དུས་དང་མིག་འབྱེད་པ་གཅིག་གི་དུས་ཀྱིས་སོ། །ཆེས་ཤིན་ཏུ་ཆུང་བ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་གཅིག་ཙམ་ལ་ཡང་ངོ་། །ཡི་གེ་གྲུབ་པའི་དུས་ན་གནས་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྐད་ཅིག་མ་གཅིག་གིས་བསྡུས་པའི་ ཉན་པ་པོའི་བློ་ནི་སྐད་ཅིག་མ་དུ་མའི་བདག་ཉིད་ཅན་གྱི་ཡི་གེ་གྲུབ་པའི་དུས་ན་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ།།དེ་བས་ན་ཡི་གེ་གཅིག་གི་དུས་ན་མི་གནས་པའི་བློ་གཅིག་གི་ཡི་གེ་གཅིག་འཛིན་པར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བར་དགོངས་སོ། །འགྱུར་བར་ནི་འདོད་མོད་ཀྱི་ཉན་པ་པོའི་བློའི་སྐད་ཅིག་མ་མང་པོ་རིམ་གྱིས་སྐྱེ་བར་གྱུར་པ་ དག་གིས་རིམ་གྱིས་ཡི་གེའི་ཆ་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་གཅོད་པར་བྱེད་ཅིང་བློའི་སྐད་ཅིག་མ་དེ་དག་གིས་ཀྱང་ཕྱིས་ཡི་གེ་གཅིག་ཏུ་ཞེན་པར་བྱེད་པ་ཅན་གྱི་དྲན་པ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་དེ་བས་ན་དེ་ལས་རིང་པོ་ལ་སོགས་པའི་ཡི་གེ་འཛིན་པའི་ཐ་སྙད་དུ་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན།དེའི་ཕྱིར་ཡི་གེའི་ཆ་ཐམས་ཅད་ལ་ཡང་ ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ།གལ་ཏེ་བློ་དེ་དག་རང་རིག་པའི་ངོ་བོར་འགྱུར་བ་དེའི་ཚེ། མྱོང་བར་འགྱུར་ཞིང་ཕྱིས་ཡི་གེ་གཅིག་འཛིན་པའི་བདག་ཉིད་ཅན་གྱི་དྲན་པར་བྱེད་པར་འགྱུར་ན་དེ་དག་ལ་མྱོང་བ་ཉིད་ཡོད་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། རང་རིག་པ་ཉིད་ཁས་མི་ལེན་པའི་ཕྱིར་རོ། །འགྱུར་བར་ནི་འདོད་མོད་ཀྱི་རང་རིག་ པར་མི་འགྱུར་བ་དེ་ལྟ་ན་ཡང་ཡི་གེའི་ཆ་སོ་སོ་ལ་སྐྱེས་པའི་བློ་དེ་དག་རྣམས་དང་དུས་མཚུངས་པ་ཅན་ཉིད་ཀྱི་བློ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་འཛིན་པར་བྱེད་པ་འབྱུང་བར་འགྱུར་བ་དེ་བས་ན་རྣམ་པར་ཤེས་པ་གཞན་གྱིས་ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་བློ་དག་འཛིན་པའི་ཕྱིར།ཇི་སྐད་དུ་བཤད་པའི་སྐྱོན་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར་ རྟོག་པ་དང་བཅས་པ་དང་རྟོག་པ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ།སྒྲའི་ཆ་ལ་དམིགས་པ་ཅན་གྱི་རྟོག་པ་མེད་པའི་བློ་དང་། དེ་ལ་དམིགས་པ་ཅན་གྱི་ཡིད་ཀྱི་བློ་དག་ཅིག་ཅར་འཇུག་པ་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།

"一极微显现积聚时是刹那"者，意为经过其他极微之时间即称为刹那，即彼时间是刹那义。
"多刹那经过时边际即开眼与闭眼"者，多刹那经过即积聚。凡有彼时边际者即称为彼。多刹那经过时边际者，凡有圆满者即称为彼。一开眼与一闭眼各别配合。
"如是时量"者，谓一闭眼时与一开眼时。"极其微小亦"者，谓即于一。"于字成就时无住"者，谓一刹那所摄闻者之知，于多刹那体性字成就时非有。
是故于一字时不住之一知不能执持一字意。虽许为如是，闻者之多刹那知次第生起，由彼次第决定字之一切分，彼等知刹那亦后生执一字之念，是故由彼成长等字执持言说。
为此说"于字一切分亦"等。若彼等知成自证体性时，则成领受，后成执持一字体性之念，然彼等无领受性，以不许自证性故。
虽许为如是，虽不成自证，然于字各别分所生彼等知，与同时具有分别知能执持，是故由他识领受诸知执持故，无如前所说过失。
为此说"有分别与无分别"等。意为缘声分之无分别知与缘彼之意知不同时转。

།དེ་བས་ན་རང་རིག་པ་མེད་པར་ཤེས་པ་ཤེས་པ་གཞན་གྱིས་ཉམས་སུ་མྱོང་བར་ འདོད་པ་ཁས་བླང་བར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ཡི་གེའི་ཆ་གཅིག་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ།ཆེས་ཤིན་ཏུ་ཆུང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་ལས་གཞན་དུ་ཆ་གཞན་དུ་རྟོག་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ཉིད་ལ་སྐད་ཅིག་མས་བསྡུས་པ་འཛིན་པར་བྱེད་པའི་བློ་གང་ཡིན་པ་དེའི་སྐད་ཅིག་མ་ཙམ་གྱིས་ འཇིག་པ་ཡིན་ནའོ།།དེ་མ་ཐག་ཏུ་དེ་མྱོང་བའི་བློ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆེས་ཆུང་བའི་ཡི་གེའི་ཆ་དེ་འཛིན་པར་བྱེད་པའི་བློ་ནི་ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་བློའོ། །དེ་ལྟར་ན་ཤེས་པ་ཤེས་པ་གཞན་གྱིས་ཉམས་སུ་མྱོང་བར་གྲུབ་པར་འགྱུར་ན་བློའི་ཡུལ་ཅན་ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་བློ་སྐྱེ་བའི་དུས་ན་གཞན་ཡི་གེའི་ཆ་གང་ཡིན་པ་དེ་ལ་ འཛིན་པར་བྱེད་པའི་བློ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ།བློ་གཉིས་ཅིག་ཅར་འཇུག་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བས་ན་བློ་ལ་དམིགས་པ་དེས་དེ་ལས་གཞན་པའི་ཡི་གེའི་ཆའི་ཤེས་པ་ཆོད་པ་ཡིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རང་གི་ཡུལ་གྱི་ཡི་གེ་འཛིན་པའི་དུས་ན་ཤེས་པ་མི་སྐྱེ་བ་ཉིད་ཆོད་པ་ཡིན་ནོ། །རིམ་བཞིན་དུ་སྒྲའི་སྣང་བ་གནས་པར་ མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གོ་རིམས་མེད་པ་ཅན་ལ་རིམ་བཞིན་དུ་སྣང་བ་འགལ་བའི་ཕྱིར་རོ།། །།ཚད་མ་རྣམ་འགྲེལ་གྱི་འགྲེལ་བཤད། བམ་པོ་དྲུག་ཅུ་པ། དེ་ཉིད་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དེར་སྣང་བ་དེ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། ཡི་གེའི་ཆ་རིམ་བཞིན་དུ་གཟུང་བ་མ་ཡིན་པར་སྣང་བའོ། །གལ་ཏེ་བློ རིམ་བཞིན་དུ་སྣང་བ་ཅན་དུ་ནི་མི་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན།བློ་གོ་རིམས་མེད་པ་ཡིན་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །བློ་ནི་ཅིག་ཅར་སྣང་བའི་ཕྱིར། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡི་གེའི་ཆ་ཅིག་ཅར་སྣང་བའི་ཕྱིར་དེ་ལ་ཐ་དད་པ་མེད་པའི་ཡི་གེ་རིམ་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །ཡི་གེ་རིང་མི་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རིམ་མ་ཡིན་པར་སྣང་ བ་ཉིད་ཀྱིས་ཐུང་བ་དང་དུས་མཚུངས་པ་ཅན་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།།གལ་ཏེ་དུས་ཤིན་ཏུ་ཆུང་བར་གཅིག་འཛིན་ཅིང་གཞན་ནི་རྒྱུན་གྱིས་འཛིན་པ་དེའི་ཚེ་རིང་པོ་དང་ཐུང་ངུ་དག་ཐ་དད་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ཉིད་ནི་དེ་ལྟར་ན་སྐད་གསང་མཐོན་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་ཆ་དུ་མའི་རིམ་གྱིས་རྒྱུན་དུ་སྣང་བ་ལས་ཡིན་ནོ་ཞེས་ བྱ་བ་ནི་ཆ་དུ་མའི་གང་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་རྒྱུན་ཡིན་ནོ།

为显示"是故无自证，应许知由他知领受"故，说"于字一分"等。"极微小"者，谓除此外无分别他分，即彼由刹那所摄能执持知，仅以刹那而灭。
"其后领受彼之知"者，谓领受知即能执持彼极小字分之知。如是若成知由他知领受，则于缘知境领受知生时，于他字分无能执持知，以二知不同时转故。
是故"由缘知彼遮余字分知"者，谓于执持自境字时即遮知不生。"次第声显不成"者，谓于无次第者显现次第相违故。
《量理论释》第六十品。为显示彼故说"彼显现彼"，谓非次第执持字分之显现。若谓知不成次第显现，故说"若知无次第"等。
"知由同时显现故"者，谓由字分同时显现故，于彼无差别字成无次第。"字不成长"者，谓由非次第显现故，与短同时性故。
若极短时执一，他则由相续执持，尔时长短成差别。即彼"如是高声"等，由多分次第相续显现故，谓多分即是相续。

།འགྱུར་བར་ནི་འདོད་ན་ཡི་གེའི་ཆ་སྔ་མ་རང་ཉིད་ཡོད་པའི་དུས་ན་བློ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་གྱི། འོན་ཀྱང་ཡི་གེའི་ཆ་གཉིས་པ་གྲུབ་པ་ལ་ལྟོས་ནས་གྲུབ་པ་ཡོད་ན་དེ་དང་ལྷན་ཅིག་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར་སྐྱེད་ན་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ ཏེ།ཡི་གེ་སྔ་མ་རང་ཡོད་པའི་དུས་ན་གལ་ཏེ་སྐྱེད་པར་མི་བྱེད་པ་དེ་ལས་ཕྱིས་ཀྱི་ཡན་ལག་གི་དུས་ན་ཆ་སྔ་མ་སྐད་ཅིག་མ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཡོད་པ་ཉིད་མ་ཡིན་པའི་རྒྱུས་ན་རྒྱུ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡི་གེའི་ཆ་སྔ་མ་ཐ་མའི་བར་གནས་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཚིགས་སུ་བཅད་པའི་ཆའོ། །ཡི་གེའི་ཆ་ཐ་མའི་བར་དུ་ གནས་པ་ཅན་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡི་གེའི་ཆ་ཐ་མའི་བར་དུ་གནས་པ་གང་ལ་ཡོད་པ་དེ་ལ་དེ་སྐད་ཅེས་བྱའོ།།དུས་མཚུངས་དུ་མ་ཡང་ཐོས་པའི་ཕྱིར་རིང་པོའི་བློ་མ་ཡིན་ནོ། །འོ་ན་ཅི་ཡིན་ཞེ་ན། རྒྱུན་གྱིས་འཇུག་པ་འཛིན་པས་ཡིན་ནོ། །རྒྱུན་མཐོང་བ་མེད་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་དེ་ཕྱིས་ཞེས་པ་སྨོས་སོ། །ཚིགས་ སུ་བཅད་པའི་ཆ་འདིའི་རྣམ་པར་འགྲེལ་པ་ནི་ཡི་གེའི་ཆ་ཐ་མ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཡིན་ནོ།།གནས་པ་མེད་ཅེས་བྱ་བ་འདིའི་རྣམ་པར་འགྲེལ་པ་ནི་གནས་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ན་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །དུས་མཚུངས་པ་ཅན་གྱི་ཡུལ་དང་ཡུལ་ཅན་གྱི་དངོས་པོ་ཁས་ལེན་པ་ལ་དེ་སྐད་ཅེས་བྱ་བའི། ཡུལ་གནས་ པ་མེད་པའི་ཕྱིར་དེའི་བློ་གནས་པ་མེད་པར་བརྗོད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་དུས་མཚུངས་པ་ཅན་གྱི་ཡུལ་དང་ཡུལ་ཅན་གྱི་དངོས་པོ་ཁས་ལེན་པ་ཡོད་ན་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་རྣམ་པར་འཇོག་པར་ནུས་པའི་རྒྱུ་ཉིད་ཡུལ་ཉིད་ཡིན་པ་གང་ཡིན་པ་དེའི་ཡུལ་ལ་འགགས་པ་ན་ཤེས་པའི་གནས་པ་ཡང་འགལ བ་མེད་པ་ཡིན་ཏེ།རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་ཡང་དུས་ཐ་དད་པར་གནས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡི་གེའི་རིང་པོ་དང་ཚད་གསུམ་པའི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་རྒྱུ་ཞེས་བྱ་བ་ཁོང་ནས་དབྱུང་བར་བྱའོ། །གང་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དཔྱོད་པ་ལ་སོགས་པའོ། །སྒྲ་ཙམ་དག་གིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྒྲ་དག་གིས་སོ། །རང་གི་ཤེས་པས་ཆོད་པ་ བློ་དུ་མས་འཛིན་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བས་ནི་འདི་སྐད་དུ་ཆེས་ཤིན་ཏུ་ཆུང་བའི་ཡི་གེའི་ཆ་རེ་རེ་ལ་འཛིན་པར་བྱེད་པ་སྐད་ཅིག་མ་ཙམ་གྱིས་འཇིག་པ་ཡོད་པ་དེ་མ་ཐག་པ་དེ་ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་བློས་དེ་ལས་གཞན་པའི་ཡི་གེའི་ཆའི་ཤེས་པ་ཆོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ་དེ་ལྟར་ན་རིང་པོ་འཛིན་པར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ དེ་བསལ་བ་ཡིན་ནོ་སྙམ་དུ་སེམས་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བསྟན་པར་འགྱུར་རོ།

若许为如是，字前分于自存在时不能生知，然待第二字分成就而有成就时，与彼同时能生。为此说"若生亦"等。
若前字于自存在时不生，则后分时由前分是刹那故非有，因此非因。"字前分乃至最后住"者，谓偈颂分。"具有乃至字最后分住"者，凡有乃至字最后分住者即称为彼。
由同时闻多故非长知。若问何者？由执持相续转故。为显示无见相续故说"彼后"。此偈颂分之释即"字最后分"等。
"无住"此之释即"若无住"。于许同时境与有境事说为彼，由境无住故说其知无住，若有许同时境与有境事，则境即是能于识安立之因，其境灭时知住亦无违，以因果亦异时住故。
"长字与三量"等中，应补"因"字。"若有"者，谓寻思等。"仅由声"者，谓由声。
"由自知遮而多知执持"者，显示将谓：于极微细字分一一有执持仅以刹那灭，其后即领受彼知，非遮余字分知，如是则不成执持长故，此为遣除。

།གལ་ཏེ་ཡི་གེའི་ཆ་འཛིན་པའི་བློ་རྒྱུན་མི་འཆད་པ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་ན། འོ་ན་གང་བློ་གཞན་གྱིས་ཀྱང་གང་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ཡིན་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར་ཡི་གེའི་ཡན་ལག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། ཉམས་སུ་མྱོང་བ་དེས་ བློ་རིང་པོ་ལ་སོགས་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ།འདི་སྙམ་དུ་གང་གི་ཚེ་ཡི་གེའི་ཆ་ཐ་མ་འཛིན་པའི་བློ་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་དེ་བས་ན་དེ་ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་ཤུགས་ལས་ཡི་གེའི་ཆ་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་བསྡུས་ནས། ཡི་གེ་གཅིག་ཏུ་འཛིན་པར་བྱེད་པའི་དྲན་པ་གང་ཡིན་པ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་དོ་ཞེས་བསམས་པའོ། ། རང་ཉིད་དམ་གཞན་གྱིས་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་མ་ཡིན་པའི་རང་བཞིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་འཛིན་པར་བྱེད་པའི་ཤེས་པ་གཞན་རང་རིག་པ་དེའི་ཚེ་ཁས་མི་ལེན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བས་ན་རེ་ཞིག་བློ་སྔ་མ་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཡི་གེ་རིང་པོ་འཛིན་པའི་དྲན་པ་སྐྱེད་པར་མི་ནུས་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་དགོངས་སོ། །ཡི་གེའི ཆ་ཐ་མ་འཛིན་པར་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡི་གེའི་ཆ་ཐ་མ་ཆེས་ཤིན་ཏུ་ཆུང་བ་འཛིན་པར་བྱེད་པའོ།།ཡི་གེའི་ཡུལ་ཅན་རིང་བློ་དྲན་མི་འགྱུར་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཁོ་བོས་ཡི་གེ་རིང་པོ་ཉམས་སུ་མྱོང་ངོ་ཞེས་དེ་ལྟར་དྲན་པར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དེ་ལྟར་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་དེ་ཉིད་སྟོན་པར་ བྱེད་དོ།།ཡི་གེའི་ཆ་འཛིན་པའི་ཤེས་པ་དག་གིས་ཆོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཡི་གེའི་ཆ་འཛིན་པ་ནི་སྣང་བའི་ཤེས་པ་ཡིན་ལ་དེ་ལ་འཛིན་པའི་ཤེས་པ་དག་གིས་སོ། །དེ་གཞན་ལ་ཡང་མཚུངས་པ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། དེ་གཞན་ལ་ཡང་མཚུངས་པ་ཡིན་ཞིང་། ཡི་གེ་ཅིག་ཅར་ ཐོས་པ་ཡིན།།ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་བཤད་ཟིན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །ཆོད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཡི་གེའི་ཆོས་སོ། །ཡི་གེ་ཐུང་གཉིས་དག་ནི་བརྗོད་པ་ན། །ཆོད་པ་མེད་པར་འཁྲུལ་པར་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡི་གེ་ཨ་གཉིས་དང་། ཡི་གེ་ཨི་གཉིས་སོ་སོར་བརྗོད་པ་ན་རྣམ་པར་ཆོད་པ་མེད་པར་ཡི་གེ་གཅིག་ཏུ་ཞེན་ པའི་འཁྲུལ་པར་འགྱུར་ཏེ།དེ་ལ་ཡང་བློ་འཇུག་པ་མགྱོགས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བར་དགོངས་སོ། །དབང་པོ་ལས་ཆོད་མཐོང་ན་ཡང་། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་དབང་པོའི་སྒྲས་ནི་རྣ་བའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཉིད་བཤད་པ་དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རྣ་བའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལས་ཞེས་བྱ་བས་འཆད་པར་བྱེད་དོ། །དབང་པོ་ལས་ནི་ མི་རུང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པར་ཆོད་པ་དག་ལ་ཆོད་པ་མེད་པར་འཁྲུལ་པ་དབང་པོའི་ཤེས་པ་ལས་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།འདི་ནི་ཡིད་འཁྲུལ་པ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་ཤེས་པ་རྣམས་ཀྱི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཤེས་པ་འཛིན་པར་བྱེད་པ་ཉིད་དུ་འདོད་པའི་ཤེས་པ་རྣམས་ཀྱིས་སོ།

若生执持字分之相续不断知，则何者亦由他知领受？为此说"字支分"等。由彼领受成长知等者，意谓：当执持最后字分知领受时，由彼领受力，摄次第领受字分，成立能执持一字之念。
"非自他领受之自性"者，以彼时不许执持彼之他知自证故。是故暂由前知无领受故，不能生长字执持之念意。
"执持最后字分"彼亦者，谓执持极微细最后字分。"不成字境长知念"者，意为不成如是念："我领受长字"。由"如是"等显示彼。
"由执持字分诸知遮"者，执持字分是显现知，由执持彼诸知。"彼于他亦同等"等者，以已说"彼于他亦同等，同时闻字"等故。"遮"者，谓字法。
"说二短字时，无遮成迷乱"者，谓各别说二阿字、二伊字时，由无遮别而执为一字之迷乱，以于彼亦知转速故意。
"若见根遮"者，根声说耳识故，即由此说"由耳识"。"由根不应"者，意为于诸遮别无遮迷乱非由根知，此唯意迷乱故。"诸领受知"者，谓诸许为能执持之知。

།དེ་དག་ཀྱང་ཤེས་པ་ གཞན་གྱིས་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་དེ་ལ་གཟུགས་དང་།རོ་དང་དྲི་ལ་སོགས་པའི་བློ་རེ་རེ་ལས་ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་ཤེས་པ་དེ་མ་ཐག་ཏུ་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་འདོད་པར་བྱའོ། །དེས་ན་གལ་ཏེ་ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་ཤེས་པ་ཆོད་པར་བྱེད་པས་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་བློ་རྣམ་པར་ཆོད་པ་དག་ཆོད་པ་ལ་ཆོད་པ་མེད་པར་འཁྲུལ་པར་ དབང་བོའི་བློ་འགྱུར་ན་དབང་པོའི་ཤེས་པ་ཐམས་ཅད་འཁྲུལ་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ།།དུས་ཀྱི་མཐའ་མི་རུང་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དུས་ཀྱི་མཐའ་མི་རུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །དུས་ཀྱི་མཐའ་ནི་སྐད་ཅིག་མ་ཡིན་ཏེ། གང་། གཟུགས་མིང་དུས་མཐའ་རྡུལ་ཡིག་དང་། །སྐད་ཅིག་ཅེས་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། །རང་འཛིན་པ་ ཅན་གྱི་བར་དུ་ཆོད་པ་ཡིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡི་གེའི་ཆ་གཅིག་ལ་འཛིན་པའི་བློའི་དེ་མ་ཐག་པའི་བློ་འཛིན་པར་བྱེད་པའི་བློ་སྐྱེ་བ་དེས།ཡི་གེའི་ཆ་གཉིས་པ་འཛིན་པར་བྱེད་པའི་བློ་ཆོད་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཡི་གེའི་ཆ་སོ་སོ་ལ་འཛིན་པ་ཆོད་པ་ཡིན་ནོ། །ཡི་གེ་རྣམས་ཆོད་པ་ཐོས་པ་ན་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ ཡི་གེའི་ཆ་རྣམས་སོ།།ཆོད་པ་མེད་པར་འཁྲུལ་པ་དབང་པོའི་བློ་རྣམས་ཡིན་པ་དེའི་ཚེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གལ་ཏེ་དབང་པོའི་བློ་འཁྲུལ་པར་འདོད་ན་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །རིམ་གྱིས་ཡི་གེ་མང་བོ་དག་ལ་བར་དང་བཅས་པར་འཛིན་པར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཇི་ལྟར་ཡི་གེའི་ཆ་ལ་འཛིན་པ་བར་དང་བཅས་ པ་དེ་ལྟར་ལྷ་སྦྱིན་ལ་སོགས་པའི་ཚིག་འགོད་པ་ཅན་གྱི་ཡི་གེ་མང་པོ་དག་ལ་འཛིན་པ་ཡང་བར་དང་བཅས་པ་ཡིན་ཏེ།བློ་ལ་འཛིན་པར་བྱེད་པའི་བློས་བར་དུ་ཆོད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བས་ན་འཛིན་པ་བར་དང་བཅས་པ་སྣང་བ་ན་ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་བློས་ཡི་གེ་འཛིན་པའི་བློ་ཆོད་པ་ཡིན་ན་ལོག་པའི་དོན་ཅན་དུ་འགྱུར་ རོ་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་རོ།།ཡི་གེ་རྣམས་ཡོངས་སུ་གཅོད་པར་བྱེད་པ་འབའ་ཞིག་ནི་མ་ཡིན་གྱི། འོན་ཀྱང་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ལ་ཡང་ངོ་། །སོགས་པའི་སྒྲས་ནི་དྲི་དང་རོ་ལ་སོགས་པ་གཟུང་ངོ་། །སྐད་ཅིག་མའི་བློས་འཛིན་པ་ན་གཞན་གྱིས་རྣམ་པར་ཆོད་པ་ན་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་འདིའི་རྣམ་པར་འགྲེལ་པ་ནི། དེ་ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་བློས་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་བློ་འཛིན་པར་བྱེད་པའི་བློ་གཞན་གྱིས་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་བློ་ཡང་བར་དུ་ཆོད་པ་ཉིད་ཡིན་པར་མཚུངས་པ་ཡིན་ཏེ། ཤེས་པ་གཞན་གྱིས་ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཡི་གེ་འཛིན་པ་བཞིན་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི ཡི་གེ་གཅིག་ཡོངས་སུ་གཅོད་པར་བྱེད་པ་བཞིན་དུ་སྟེ།དེ་ལྟ་བུར་གྱུར་པ་ཉིད་ནི་དཔེ་ཉིད་ཀྱི་སྐབས་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྒྱུན་གྱིས་ཡི་གེ་དུ་མ་འཛིན་པའི་ངང་ཚུལ་ཅན་ནི་དོན་ཉིད་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ།

彼等亦应许由他知领受，于色、味、香等各别知后，即刻成领受知。是故若由领受知遮，于色等知遮别中无遮迷乱成根知，则一切根知应成迷乱。
由时边不应故者，谓由时边不应故。时边即刹那，如说："色名时边尘字及刹那"。"乃至自执持遮"者，谓于一字分执持知之无间知，执持知生，遮第二字分执持知。如是于各别字分执持遮。
"闻诸字遮时亦"者，谓诸字分。"无遮迷乱根知时"者，谓若许根知迷乱之义。"次第执持多字具间隔"者，如于字分执持具间隔，如是于提婆达多等词安立多字执持亦具间隔，以知由执持知遮故。
是故显现具间隔执持时，若由领受知遮字执持知，则成颠倒义。不仅遮诸字，亦于色等。等声摄香味等。"由刹那知执持时由他遮亦"此之释为"由彼领受知"，意为由执持色等知之他知。
色等知亦同等具间隔，以由他知领受故。"如执持字"者，谓如遮一字，以如是性即是喻处故。应知由相续执持多字性是义。

།དེ་བས་ན་དབང་པོའི་ཤེས་པ་ཐམས་ཅད་ལོག་པའི་དོན་ཅན་ཉིད་དུ་མི་འགྱུར་བ་དེ་ལྟར་ན་དབང་པོའི་ ཤེས་པ་དག་ཆོད་པ་མེད་པར་འཁྲུལ་པ་མེད་པར་ཁས་བླང་བར་མི་བྱའོ།།དེ་ལྟར་ན་རྒྱུན་ཆད་པ་མེད་པར་སྣང་བར་འགྱུར་ན། འགྱུར་བ་ཡང་ཡིན་པ་དེ་བས་ན་ཤེས་པ་དག་རང་རིག་པ་ཡིན་པར་ཁས་བླང་བར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བར་དགོངས་སོ། །སྐད་ཅིག་མ་དག་ལ་དེ་ཉིད་འདི་ཡིན་ནོ་ཞེས་ངོ་ཤེས་པ་གང་ཡིན་པ་ དེ་ཡང་ཡིད་འཁྲུལ་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དབང་པོ་འཁྲུལ་པ་ལས་གཞན་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ།དབང་པོའི་འཁྲུལ་པ་ལས་གཞན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དབང་པོ་ནུས་པ་མེད་པ་ལ་སྲེ་བར་བྱེད་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་གྱི། འོན་ཀྱང་དོན་མེད་པར་སྣང་བ་ཅན་གསལ་བའི་ཤེས་པ་ཅིག་ཅར་སྐྱེ་བར་ འགྱུར་རོ།།དེ་ཉིད་ནི་དབང་པོའི་འཁྲུལ་པ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་འཆད་པར་བྱེད་དོ། །དེའི་ཁྱད་པར་མཚོན་པ་མེད་པས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི། དབང་པོ་འཁྲུལ་པ་ལས་སྐྱེས་པ་མགལ་མེའི་འཁོར་ལོ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དེའི་ཁྱད་པར་མཚོན་པ་མེད་པས་དོན་སྲེ་བར་འཁྲུལ་པ་ མེ་ཡིན་གྱི།འོན་ཀྱང་ཅིག་ཅར་དོན་མེད་པར་སྣང་བ་ཅན་སྲེ་བ་མེད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཉིད་སྡུད་པར་བྱེད་པའི་ངག་ནི་ཇི་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་གསལ་བར་བྱེད་དོ། །སྐད་ཅིག་མ་དང་པོ་སྐད་ཅིག་མ་གཉིས་པའི་དུས་ན་མི་གནས་པའི་ཆད་པའོ། །སྐད་ཅིག་མ་རེ་རེ་ལ་གཞན་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་གཞན་ དང་གཞན་ནོ།།ཆད་པ་ཡང་དེ་ཡིན་ལ་གཞན་དང་གཞན་ཡང་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཁྱད་པར་གྱི་བསྡུ་བའོ། །དེ་ལྟ་བུར་གྱུར་པའི་དོན་མཐོང་བ་ཡོད་ན་སྲེ་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་དོ་ཤེས་པའི་ངོ་བོའི་དྲན་པ་དེ་བཞིན་དུ་དོན་གཅིག་ཏུ་སྣང་བ་དང་དབང་པོ་ལ་བརྟེན་པ་སྟེ། དབང་པོའི་འབྲས་བུ་དབང་པོའི་ཤེས་ པའོ།།དོན་གཅིག་ཏུ་སྣང་བ་སྟེ་སྲེ་བ་མེད་པར་སྣང་བའོ། །དེ་ལྟར་ན་དེ་ལ་ཅིག་ཅར་གསལ་བའི་རྣམ་པ་གཅིག་སྣང་བ་ཡིན་གྱི་སྔ་ཕྱི་སྲེ་བ་ལས་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །གང་གིས་ན་ཐོས་པ་དང་རང་གི་ཤེས་པས་བསྒྲིབས་པ་ཡིན་ན་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནི། ཤེས་པ་འཛིན་པའི་ཤེས་པས་བསྒྲིབས་པ་ཡིན་ན་ཡང་རྟོགས་ པ་དང་བྲལ་བ་འདི་སྲེ་བར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ནོ།།ཤེས་པ་ལ་རྗེས་སུ་དཔྱོད་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དོན་གཞན་དང་གཞན་དག་ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་ཤེས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ལ་འཛིན་པ་ཤེས་པའི་ཤེས་པ་དེའི་རྗེས་སུ་དཔྱོད་པ་ནི། དེའི་དེ་མ་ཐག་ཏུ་སྐྱེས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཤེས་པ་ལ་ཤེས་པའི་རྗེས་ སུ་དཔྱོད་པ་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་ཤེས་པ་གསུམ་པའོ།

是故为使一切根知不成颠倒义，如是不应许根知无遮迷乱。如是若显现无间断，亦成变异，是故应许诸知是自证意。
为显示于诸刹那中彼即是此之认知亦是意迷乱故，说"异于根迷乱"等。"异于根迷乱"者，谓于根无能非有生，然同时生无义显现明知。即彼由"根迷乱"等而释。
"由彼差别无表故"等者，谓由根迷乱所生火轮等识之差别无表故，非迷乱为义生，然是同时无义显现无生。即彼摄句由"如何"等而明。
第一刹那于第二刹那时不住之断。由于一一刹那是他性故为异异。断亦是彼亦是异异者，是差别摄。若有见如是义，彼生即是此之知性念，如是一义显现及依根，即根果根知。
一义显现即无生显现。如是于彼同时显现一明相，非由前后生。"若由闻及自知所障亦"者，谓若由执持知之知所障亦，此离觉不能生。
"由于知随观分别识"者，谓于领受异异义之知，执持知之知，其随观即由彼无间生故，是于知随观分别第三知。

།དེ་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ཞེས་བྱ་བ་འདིའི་རྣམ་པར་བཤད་པ་ནི། འཛིན་པའི་རྣམ་པ་བགྲང་བའི་དོན་མྱོང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། འཛིན་པའི་རྣམ་པ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ལྟ་བུར་རབ་ཏུ་གྲགས་པ་ནིའོ། །དེ་དག་ནི་དེའི་ཉམས་སུ་མྱོང་བའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དོན་དང་དོན་མྱོང་ བའོ།།ཤེས་པའི་ཤེས་པས་ཆོད་པ་མེད་པའི་རྣམ་པ་གང་ཡིན་པ་དེར་སྣང་བར་གྱུར་བ་དག་གོ། །དེ་ལྟར་ན་རྒྱུན་གྱིས་འཇུག་པ་ཅན་གྱི་དབང་པོའི་ཤེས་པ་ལ་རྒྱུན་མི་འཆད་པར་དོན་དང་དབང་པོའི་ཤེས་པ་སྣང་བ་དེ་ཡང་མངོན་སུམ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །རིགས་པ་ནི་ཚད་མའོ། །དམ་པ་ཡང་ཡིན་ལ་རིགས་པ་ཡང་ཡིན་ པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི།དངོས་པོའི་སྟོབས་ཀྱིས་ཞུགས་པའི་ཚད་མ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དེ་ཉིད་ནི་ཇི་སྐད་དུ་བཤད་པའི་མཚན་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་སྟོན་པར་བྱེད་དོ། །གང་ཞིག་ཇི་ལྟར་སྣང་བའི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པ་གང་དང་གང་གིས་སྣང་བའི་ཤེས་པའོ། །དེ་ནི་དེ་ལྟར་ཚད་ མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་རིགས་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གནོད་པ་ཅན་མེད་པ་ཅན་ཞེས་བྱ་བར་དགོངས་སོ།།གལ་ཏེ་དེ་གང་ལས་ཤེ་ན་ཤེས་པའི་དབང་གིས་ཤེས་བྱ་རྣམ་པར་གཞག་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་སོ། །དེ་ལ་ཡང་ཤེས་པ་ཙམ་ཚད་མ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་ན་ཤེས་པས་ཤེས་བྱ་ རྣམ་པར་གཞག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ།།དེ་ནི་དེ་ལ་ཚད་མས་གནོད་པ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། ཤེས་པ་དེ་ཤེས་བྱ་གང་ལ་སྐྱེས་པ་དེ་ལ་ཚད་མས་གནོད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །ཅི་སྟེ་ཆོད་པ་མ་མཐོང་ན་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་དོན་དང་དེ་མྱོང་བ་རྣམ་པར་ཆོད་པ་དག་མ་མཐོང་ན་ཡང་ངོ་། ། དཔྱོད་པ་ལས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་རེ་ཞིག་དོན་མཐོང་བ་དེས་བདག་ཉིད་མྱོང་བ་མ་ཡིན་པས་ན་ཤེས་པ་གཞན་གྱིས་མྱོང་བ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་དེ་མ་ཐག་ཏུ་བསྟན་པ་ལས་སོ། །དེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པར་ཆོད་པ་མཐོང་བའོ། །དེའི་ཚེ་འོ་ན་ཅིག་ཅར་བློ་མ་མཐོང་བ་ཡང་རྒྱུ་མ་ཡིན་ཏེ། ཅིག་ཅར་བློ་ཉིད་མི་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཡང་དཔྱོད པ་ལས་རྣམ་པ་གཞན་དུ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ།།དེ་འདི་ཉིད་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་རྣམ་པར་དཔྱོད་པ་ཉིད་བསྟན་ཏོ། །གནས་དང་ཡོད་པ་དང་གོ་སྐབས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་གྲངས་ཡིན་ཏེ། དེ་མེད་པའི་ཕྱིར་གནས་མ་ཡིན་ཏེ་གོ་སྐབས་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དེ་ནི་མདོ་སྡེ་དང་མངོན་པ་ལས་གསུངས་སོ། །ཅི་ ལྟར་འདི་ལ་ཡིན་པ་དེ་ལྟར་དབང་པོའི་ཤེས་པ་དག་ལ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཅི་ལྟར་རྣམ་པར་རྟོག་པ་གཉིས་མི་སྐྱེ་བ་དེ་ལྟར་དབང་པོའི་ཤེས་པ་རིགས་མཐུན་པ་དག་ཀྱང་སྐྱེ་བ་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།

"彼领受"此之解释为"数执相之义领受"，即如是广称"执相"。"彼等是彼之领受"者，谓义及义领受。由知之知无遮相而显现者。如是于相续转根知，无间断显现义及根知，彼亦是现量。
正理即量。"殊胜亦是正理"者，意为由事力趣入之量。即彼由"如所说相"等而显。"何者如何显现"者，谓由何何相显现之知。"彼如是应是量"者，意为无能害。
若问彼由何？说"由知力安立所知故"。于彼亦为显示非唯知是量故，说"如是由知安立所知"等。"彼于彼无量害"者，谓彼知于所生所知无量害之义。
"若亦不见遮"等者，谓亦不见义及彼领受遮别。"由观察"者，谓由前说义见彼非自领受故非由他知领受。"彼"者，谓见遮别。
尔时则同时不见知亦非因，以同时知不生故。彼亦由观察异相成就故。即彼由"此即是"等显观察。"处及有及机会"者是异名，由无彼故非处即无机会之义。彼由经部及对法说。
"如于此亦于诸根知"者，意为如何二分别不生，如是同类根知亦不生。

།རྟོག་པའི་རྗེས་སུ་འབྲང་བ་ངོ་ཤེས་པ་ཅིག་ཀྱང་གཞན་གྱིས་ཅི་ལྟར་ན་གསལ་བར་སྣང་བ་ཅན་ཉིད་དང་མངོན་སུམ་ཉིད་ དུ་ཁས་བླངས་པ་ཡིན་ཞེ་ན།དེ་ལྟར་ན་རིགས་མཐུན་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཅིག་ཅར་མི་འབྱུང་ཞིང་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། གལ་ཏེ་ཡུལ་གཅིག་ལ་རྣམ་པར་ཤེས་པ་རིགས་མཐུན་པ་གཉིས་འགྱུར་བ་དེའི་ཚེ། དེ་ལ་རྣམ་པ་གསལ་བ་ཅན་མངོན་སུམ་དུ་འགྱུར་ཞིང་ཅིག་ཤོས་སྦྱོར་བར་བྱེད་པའི་བདག་ཉིད་ཅན་དུ་འགྱུར་ན་དེ་ ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ།།གཞན་ནི་རྟོག་པ་མེད་པ་དང་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་ཤེས་པ་དག་ཅིག་ཅར་སྐྱེ་བར་མི་འདོད་དོ། །དེ་ནི་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཡང་ཅིག་ཅར་འཇུག་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྟོག་པ་མེད་པའི་ཤེས་པ་དང་ལྷན་ཅིག་ཅེས་བྱ་བ་ཁོང་ནས་དབྱུང་ངོ་། །གང་གི་ཕྱིར་གང་ཞིག་སྟེ། ངོ་ཤེས་ པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པས་དེ་ཉིད་འདི་ཡིན་ནོ་ཞེས་གསལ་བར་སྣང་བ་ཅན་གྱི་དངོས་པོ་དེ་སྲེ་བར་བྱེད་ཅིང་གཅིག་ཏུ་བྱེད་པའི་རྣམ་པ་དེས་ངོ་ཤེས་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དེ་ཉིད་གསལ་བར་སྣང་བ་ཡིན་ནོ་སྙམ་དུ་གཞན་དུ་སེམས་ནའོ།།ངོ་ཤེས་པ་གསལ་བར་སྣང་བ་ཉིད་དང་གཅིག་ཏུ་ངེས་པར་བྱ་བ་མངོན་སུམ་གྱི་ཚད་མ་ཉིད་ དུ་འདོད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་གསལ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར།ངོ་ཤེས་པ་གསལ་བར་སྣང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །གཅིག་ཉིད་ལ་འཁྲུལ་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདི་ལྟར་གཅིག་ལ་ཡང་འདྲ་བའི་འཁྲུལ་པ་གཞན་དང་གཞན་གྱིས་ངོ་ཤེས་པ་དག་སྣང་ངོ་། །དེ་བས་ན་གཅིག་ལ་འཁྲུལ་པ་དེ་ནི་གཅིག་ཉིད་དུ་ངེས་པ་ལ་ ཚད་མ་མ་ཡིན་ནོ།།དེ་དེ་ལྟར་ན་སྐྲ་ཤད་དང་སྒོ་ང་ལ་སོགས་པ་ཤེས་པ་ཐ་དད་པ་ཅན་ལ་ཡང་དེ་ཉིད་འདི་ཡིན་ནོ་ཞེས་ངོ་ཤེས་པའི་བློ་གསལ་བར་སྣང་བ་ཡོད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་ཡང་བློ་གཞན་རྟོག་པ་མེད་པ་གཞན་མི་འདོད་དེ། ཅིག་ཅར་བློ་གཉིས་མི་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བས་ན་མར་མེ་ལ་སོགས་པ་དག་ལ་ཡང་ངོ་ ཤེས་པ་གསལ་བར་སྣང་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ཁས་བླང་བར་བྱའོ།།གལ་ཏེ་གསལ་བར་སྣང་བའི་རྒྱུའི་ཕྱིར་དེ་ཉིད་འདི་ཡིན་ནོ་ཞེས་ངོ་ཤེས་པའི་བློ་མངོན་སུམ་ཉིད་ཐོབ་པར་འགྱུར་བ་དེའི་ཚེ་མར་མེ་ལ་སོགས་པའི་ངོ་ཤེས་པ་ཡང་འགྱུར་རོ། །སྐྲ་བྲེགས་པ་ཡང་སྐྱེ་བ་ལ་སོགས་པ་འདིར་ཡང་དོན་དམ་པར་ཐ་དད་པར་ གསལ་བར་སྣང་བའི་རྒྱུ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་མངོན་སུམ་ཡིན་པར་མི་འགྱུར་ཏེ།མངོན་སུམ་གྱི་ཚད་མ་ཡིན་པར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དུ་མ་ལ་རྣམ་པ་གཅིག་ཏུ་འཇུག་པ་ཉིད་ཀྱིས་འཁྲུལ་པ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བར་དགོངས་སོ། །དེ་འདྲར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཁྲུལ་པར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།

若问随分别之认知如何由他许为明显显现性及现量性？为此说"如是同类识不同时生"。若于一境有二同类识时，于彼一成明相现量，另一成有分别性，然彼亦非有。他不许无分别知与分别知同时生。
"彼分别识亦非同时转"者，应补充"与无分别知俱"。由于何者，谓由认知分别以"此即是彼"而明显显现事物，生起及一化之相，由此认知分别即是明显显现，如是他思。
为明认知明显显现性及一性决定为现量性之所许，故说"认知明显显现"等。"由于一性迷乱故"者，谓如是于一亦由异异相似迷乱显现诸认知。是故于一之迷乱非是于一性决定之量。
如是于发丝、鸡蛋等差别知中亦有"此即是彼"之认知明显显现。于彼亦不许有他无分别之他知，以不生同时二知故。是故于灯等亦应许认知明显显现。
若由明显显现因故，"此即是彼"之认知得现量性时，则灯等认知亦应尔。剃发亦生等，于此亦由胜义差别明显显现因性故，不成现量，意为不成现量。以于多法一相转性故是迷乱性意。"如是成"者，意为成迷乱。

། འཁྲུལ་པ་ཉིད་ཡིན་པར་བསྟན་ཏོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཅིག་ཉིད་དུ་བསྒྲུབ་པར་འདོད་པའི་ངོ་ཤེས་པ་ནི་དུ་མ་ལ་ཡང་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་རེ་ཞིག་གཞན་གྱི་བསམ་པས་ངོ་ཤེས་པ་དབང་བོ་ལ་བརྟེན་པ་ཉིད་ཡིན་པར་ཁས་བླངས་ནས་འཁྲུལ་པ་ཉིད་ཡིན་པར་བསྟན་ཅིང་། ད་ནི་དབང་པོ་ལ་བརྟེན་པ་ཉིད་མ་ཡིན་ནོ ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ངོ་ཤེས་པ་དེ་ཡང་དབང་པོ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ།།དེ་ཆོས་སྒྲོ་འདོགས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ད་ལྟར་ལ་འདས་པའི་ཆོས་དེ་ཉིད་འདི་ཡིན་ནོ་ཞེས་སྒྲོ་འདོགས་པའོ། །གང་ལས་དབང་སྐྱེས་ཀྱི་ཤེས་པ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དབང་པོའི་ཤེས་པ་ནི་སྔ་ཕྱི་རྟོགས་པས་སྟོང་ པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བར་དགོངས་སོ།།འགྱུར་ན་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྔོན་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་དྲན་པ་ཆོས་དེར་སྒྲོ་འདོགས་པ་དབང་པོའི་ཤེས་པ་ལ་འགྱུར་ན་ཡང་སྟེ། ཁས་ལེན་ན་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་བཞིན་དུ་དོན་རྟོགས་པའི་ཕྱིར། ཇི་ལྟར་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྔ་ཕྱི་རྟོགས་པས་འཇུག་པ་བཞིན་དུ་ དབང་པོའི་ཤེས་པ་ཡང་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།།དེ་ལས་ཐ་དད་པ་མེད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལས་ཐ་དད་པ་མེད་པར་རོ། །དེའི་ཤེས་པ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དོན་ཤེས་པ་དང་འཛིན་པར་བྱེད་པའི་ཤེས་པ་དོན་ཤེས་པ་དང་དུས་མཚུངས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ལ་ཡང་ངོ་། །དོན་གྱི་རྣམ་པ་ སྣང་བ་གཞན་ཅིག་ཅར་རྟོགས་པར་འགྱུར་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དོན་ཤེས་པ་གཟུང་བ་ཉིད་ཀྱིས་དེ་ལ་གནས་པའི་ཕྱིར་རོ།།དེ་ལ་གཟུང་བ་ཉིད་དུ་དོན་གྱི་རྣམ་པ་གཞན་བཤད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ལ་སྣང་བར་འགྱུར་ཏེ། དེ་སྐད་དུ་ཇི་ལྟར་དོན་གྱི་རྣམ་པ་སྣང་བ་དེ་ལྟར་ཤེས་པའི་ཤེས་པ་ལ་ཡང་དོན་གྱི་ཤེས་པའི་རྣམ་པ་དུས་ གཅིག་ཏུ་སྣང་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བསྟན་པར་འགྱུར་རོ།།དོན་དུ་སྣང་བ་གཉིས་སུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཤེས་པའི་ཤེས་པ་ལ་ཡང་དོན་དུ་སྣང་བ་ཅན་གྱི་ཤེས་པ་ཉིད་དོན་དུ་སྣང་བ་ཡིན་ཞིང་དོན་གྱི་ཤེས་པ་ནི་ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་འབའ་ཞིག་ཡིན་པ་དེ་བས་ན། དོན་དུ་སྣང་བ་གཉིས་སུ་ཅིག་ཅར་འགྱུར་རོ། །ཤེས་པ་དེ་དག་གི་ཞེས་བྱ་ བ་ནི་དོན་གྱི་ཤེས་པ་དང་དེ་ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་ཤེས་པའོ།།དོན་དུ་སྣང་བ་གཉིས་ཐ་དད་པ་ཡིན་མོད་ཀྱི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དོན་གྱི་ཤེས་པ་ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་དུ་སྣང་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ།

"显示是迷乱性"者，谓欲成立一性之认知于多亦见故。如是首先依他意许认知依根性已，显示是迷乱性，今为显示非依根性故，说"彼认知亦于根"等。
"彼增益法"者，谓于现在增益过去法"此即是彼"。"何故是根生知"者，意为根知空无前后觉故。"若成"者，谓若于根知成忆念昔领受增益彼法，即若许则如意识了知义故。意为如意识由前后觉转，根知亦尔。
"无异于彼"者，谓无异于意识。"于彼知"者，谓于义知及执持知与义知同时者亦尔。"若同时了知显现他义相"者，谓由义知所取性故住于彼。
于彼所说为所取性之他义相中显现，如是将显示如义相显现，于知之知亦同时显现义知相。"二义显现"者，谓于知之知亦有显现为义之知即是义显现，而义知唯是外义，是故同时成二义显现。
"彼等知"者，谓义知及彼领受知。"虽二义显现差别"者，谓由义知显现为外义故。

།གཞན་ཡང་དོན་དང་དོན་ཤེས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་གལ་ཏེ་དོན་ཤེས་པ་དང་ཤེས་པའི་ཤེས་པའི་སྣང་བ་ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་དུས་ན་ཐ་དད་པར་ རྟོགས་པར་འགྱུར་བ་དེའི་ཚེ་དོན་གྱི་ཤེས་པ་ལ་སྣང་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་དོན་དང་དོན་ཤེས་པའི་ཤེས་པ་ལ་སྣང་བ་གང་ཡིན་པ་དེ།དོན་ཤེས་པ་ཡིན་པ་དེ་ལྟར་ན་ཐ་དད་པར་རྣམ་པར་གཞག་པར་འགྱུར་ཞིང་། ཕྱིས་ཡུལ་གྱི་ཁྱད་པར་ལས་དྲན་པ་ཡང་ཐ་དད་པར་འགྱུར་རོ། །ཅི་སྐད་དུ་བཤད་པའི་སྣང་བ་ཐ་དད་པས་དོན་དང་དོན་ཤེས་པ་ འདི་ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་གནས་སྐབས་སུ་རྟག་ཏུ་འདྲེས་པར་གྱུར་པ་དག་ཡིན་ནོ།།དེ་ཉིད་ནི་ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་དུས་ན་ཞེས་བྱ་བར་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། །དོན་དང་དོན་གྱི་ཡིད་དག་གི་། མྱོང་བའི་རིམ་བཞིན་སྐྱེ་ན་ཡང་། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྔར་དབང་པོའི་ཤེས་པས་དོན་ཉམས་སུ་མྱོང་ཞིང་ཕྱིས་དོན་གྱི་ཡིད་དེ་དོན་གྱི་ཤེས་པ་ཡིད་ ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པས་ཉམས་སུ་མྱོང་ངོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།།དོན་ཤེས་པ་དང་མ་འདྲེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དོན་ཤེས་པ་བཟུང་བར་གྱུར་པ་དང་མ་འདྲེས་པ་སྟེ། གཟུགས་བརྙན་མེད་པའོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་འབའ་ཞིག་སྟེ། འཛིན་པའི་རྣམ་པར་གྲགས་པ། མྱོང་བ་གཅིག་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པའི་ཉམས་ སུ་མྱོང་བའི་རང་བཞིན་རྟོགས་འགྱུར་གྱིའོ།།དེའི་ཡུལ་ཅན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྔོན་པོ་མྱོང་བའི་ཡུལ་ཅན་ནོ། །དེ་ལྟར་དྲན་པའི་སྒོ་ནས་ཀྱང་ཡུལ་གཞན་ལ་འཕོ་བ་མེད་པའི་སྐྱོན་སློབ་དཔོན་གྱིས་བཤད་པ་གང་ཡིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། ཤེས་པ་གང་གིས་ཤེས་པའི་ཤེས་པ་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་དེ་ལ་ཡང་ དྲན་པ་མཐོང་།དེ་བས་ན་དེ་ཡང་ཤེས་པ་གཞན་གྱིས་ཉམས་སུ་མྱོང་བས་ཐུག་པ་མེད་པ་དང་དེ་ལྟར་ཡུལ་གཞན་ལ་འཕོ་བ་མེད་པར་འགྱུར་ན། དེ་ཡང་མཐོང་བ་དེ་ལྟར་ན་སློབ་དཔོན་ཕྱོགས་ཀྱི་གླང་པོས་དྲན་པའི་སྒོ་ནས་ཡུལ་གཞན་ལ་འཕོ་བ་མེད་པའི་སྐྱོན་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། །རྩ་བའི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ ཡུལ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི།དབང་པོའི་ཤེས་པ་དང་པོ་གང་ཡིན་པ་དེའི་ཡུལ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ཐམས་ཅད་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཚེ་བདག་ཉིད་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཞེས་བྱ་བ་ནི། ཡུལ་ཐམས་ཅད་ལ་དུས་ཐམས་ཅད་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་སྐྱེ་བར་ཐལ་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ ཚིག་གོ།།གཟུང་བའི་མཚན་ཉིད་ཀྱིར་གྱུར་པ། །ཉེ་བ་སྐྱེད་བྱེད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཚིགས་སུ་བཅད་པའི་ཆ་ཡིན་ཏེ། ཐམས་ཅད་ཀྱིས་བློ་དམིགས་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱིར་གྱུར་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །འགྱུར་བར་ནི་འདོད་མོད་ཀྱི་ཡུལ་ཡང་དམིགས་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱིར་གྱུར་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར་ཉེ་བ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ སྨོས་སོ།

又"义及义知"等，若于义知及知之知显现领受时成差别了知，尔时于义知之显现是义，于义知之知显现是义知，如是安立差别，后由境差别忆念亦成差别。如所说显现差别，此义及义知于领受位常是和合。
即彼说为"于领受时"。"义及义意二，领受次第生"者，意为先由根知领受义，后由意识即义知之意识领受。
"不杂义知"者，谓不杂所取义知，即无影像。是故唯一，谓执相所称，领受一青等领受自性而了知。"彼境者"谓青领受境。
"如是由忆念门亦说无转至他境过失"者，谓由何知领受知之知于彼亦见忆念。是故彼亦由他知领受则无穷尽，如是成无转至他境，彼亦见。如是法称论师由忆念门说无转至他境过失。
"由是根本识境性故"者，意为由是初根知之境性故。"一切一切时一切自性"者，意为于一切境一切时生一切事故。
"成所取相，近生"者是偈颂分，谓一切成心所缘相性。若谓虽许成，境亦成所缘相，故说"近"等。

།གལ་ཏེ་ཉེ་བ་ཉིད་ཅི་ལྟར་ཡིན་ཞེ་ན། སྐྱེད་བྱེད་ཅེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། མཚུངས་པ་དེ་མ་ཐག་པ་ཉིད་ཀྱི་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་ཉིད་དུ་འདོད་པའོ། །རྒྱུད་གཅིག་ལ་གནས་པའི་མཚུངས་པ་དེ་མ་ཐག་པའི་རྐྱེན་ཡང་སྔར་སྐྱེས་མ་ཐག་པ་ཡིན་པར་འདོད་དོ། །དེ་ལྟ་བུའི་མཚན་ཉིད་ཅན་གྱི་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་ཉིད་ ཀྱིས་རང་གི་བློ་ཉེ་བ་ཉིད་ཡིན་པར་འགྱུར་རོ།།དེ་ལྟར་ན་རང་གི་བློ་ཉེ་བར་ལེན་པར་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཉིད་ནི་ཉེ་བ་ཉིད་སྐྱེད་བྱེད་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་འདིས་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་འཆད་པར་བྱེད་དོ། །སྐྱེད་བྱེད་ཅེས་བྱ་བ་འདས་མ་ཐག་པ་སྟོན་པར་བྱེད་པའི་ཚིག་ འདིས་ནི་རྒྱུད་གཅིག་ལ་གནས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།།སྐྱེས་བུ་འགས་བདག་གི་བློ་མྱོང་བར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། ཐམས་ཅད་དུ་དོན་ཉེ་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བར་དགོངས་སོ། །འགྱུར་བར་ནི་འདོད་མོད་ཀྱི། དོན་གང་ཉེ་བས་བློ་སྔ་མ་རང་གི་བློ་སྐྱེ་པ་ལ་གགས་བྱེད་པའི་ དོན་གང་ཡིན་པ་དེ་འཛིན་པར་བྱེད་པའི་བློ་ངེས་དོན་དང་བློ་སྔ་མ་ཉམས་སུ་མྱོང་བར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན།དེའི་ཕྱིར་དོན་དང་བློ་ཅིག་ཅར་བློ་གཅིག་གི་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་འགོག་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་སོ། །སྲིད་པར་རྒྱུ་བ་ཅན་ལྔ་ལ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། རྒྱུ་བ་ཅན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕུང་པོར་གྲགས་པའོ། །སྲིད་པར་ རྒྱུ་བ་ལྔ་གང་ལ་ཡོད་པ་ནི་སྲིད་པར་རྒྱུ་བ་ཅན་ནོ།།དེ་ལྟ་བུ་ཡང་དེ་ཡིན་ལ་སྲིད་པ་ཡང་ཡིན་པས་ན་སྲིད་པར་རྒྱུ་བ་ཅན་ལྔ་སྟེ། སྲིད་པ་ཕུང་པོ་ལྔ་ཅན་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །བློའི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དྲུག་པ་སྟེ། བློའི་དྲན་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་རྩ་ནས་བཏོན་པ་ཅན་ཏེ། བློ་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་མེད་པ་ལ་དྲན་པ་སྐྱེད་པའི་ ནུས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།།འང་གི་སྒྲས་ནི་ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་བློ་རྩ་ནས་བཅོམ་པ་ཅན་འབའ་ཞིག་མ་ཡིན་གྱི། བློའི་དྲན་པ་ཡང་རྒྱུན་ཆད་པ་ཡིན་ནོ། །ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་ལ་རེག་པ་མེད་པའམ་ཉེ་བ་ལ་ལྟོས་པ་མེད་པ་རྣམས་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་འདས་པ་དང་། མ་འོངས་པ་དང་། རི་བོང་གི་རྭ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་ པར་རྟོག་པ་ནི་དོན་ལ་རེག་པ་མ་ཡིན་ཏེ་དོན་མེད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ།།བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་ཉེ་བ་དག་ལ་ཡང་རྣམ་པར་རྟོག་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་དག་དོན་ཡོད་ན་ཡང་དེ་ལ་ལྟོས་པ་མེད་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ཉེ་བ་མེད་པར་ཡང་ནང་ལས་སྐྱེས་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཡུལ་མེད་པ་ཅན་ཉིད་ཡིན་པར་བསྒྲུབས་ཟིན་ཏོ། །ཤེས་པ་འཛིན་ པ་ལས་གཞན་དུ་འཕོ་བའི་རྒྱུ་དོན་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཤེས་པ་སྔ་མ་སྔ་མ་འཛིན་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ལས་གཞན་དུ་སྟེ་ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་དཔྱོད་པར་བྱེད་པ་ལ་འཕོ་བའི་རྒྱུར་གྱུར་པའི་དོན་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ།

若问何为近性？说"生因"，谓许为等无间生因性。许一相续住之等无间缘亦是刚生已。由如是相之生因性成自心近性。如是说自心近取。
即彼由"近性即生因"等解释。"生因"此表示刚过之语，意为住于一相续性。"某补特伽罗不领受自心"者，意为由一切处义近故。虽许成，由何义近而障碍前心生起自心之义，彼执持心定当领受义及前心。
是故说将遮止义及心同时为一心领受。"有轮回行者五"者，"行者"谓蕴所称。有轮回行五者是有轮回行者，如是彼是彼亦是轮回故为有轮回行者五，意为轮回五蕴。
"心之"者是第六，心之忆念即是根除者，以无心领受则无生忆念功能故。"亦"字表非唯根除领受心，心之忆念亦断绝。
"于无触外义或无待近者"中，过去、未来及兔角等分别非触义，以无义故。于近瓶等诸分别虽有义亦无待彼，以无近亦从内生故。已成立分别无境性。
"知执外转因义非有"者，谓从前前知执外，即于观察外义转因之义非有。

།དེའི་ཚེ། བློ་ཡི་ནུས་པ་ཟད་ཡིན་ན། །གང་ལས་དོན་བློའི་དེ་ཉིད་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཐར་གནས་པའི་ངང་ཚུལ་ཅན་ གྱི་བློ་བློ་འཛིན་པར་བྱེད་པ་བློ་དེ་ནི་ཕྱིས་འབྱུང་བའི་སྐྱེད་པ་ལ་ནུས་པ་ཟད་པ་ཡིན་ན་དོན་གཞན་ལ་འཕོ་བའི་ངང་ཚུལ་ཅན་གྱི་བློ་དེ་གང་ལས་ཡིན་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།འདི་སྙམ་དུ་འདི་ལྟར་བློ་སྔ་མ་རང་གི་བློ་སྐྱེད་པ་ལ་ནུས་པ་མེད་པ་དེ་ལྟར་ཡུལ་གཞན་གྱི་བློ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་ལ་ནུས་པ་མེད་པ་ཡིན་ན་འདི་ལ་ངེས་པར་ བྱེད་པའི་གཏན་ཚིགས་ཀྱང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ན།གང་གིས་ན་བློ་བདག་ཉིད་ལ་ཤེས་པ་སྐྱེད་པ་དེའི་ནུས་པ་ཟད་པ་ཡིན་གྱི་དོན་གཞན་གྱི་བློ་ལ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་རྟོགས་པར་འགྱུར། དེ་བས་ན་སྤྱིར་ཤེས་པ་སྐྱེད་པ་དེ་ལ་ནུས་པ་ཟད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་དགོངས་སོ། །ཡུལ་གཅིག་ལ་སྐྱེས་པའི་ཤེས་པ་བརྒྱུད་པ་ ཡིན་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བློ་སྔ་མ་སྔ་མ་བློས་དམིགས་པའི་སྒོ་ནས་བློ་ཕྱི་མ་ཕྱི་མ་རྣམས་ཀྱི་བློའི་ཡུལ་ཅན་ཉིད་ཤེས་པའི་བརྒྱུད་པ་ཡིན་ནའོ།།དེ་ལ་ཆགས་པ་ཡོད་ན་ཡང་ཡུལ་གཞན་ལ་ཤེས་པ་འཇུག་པར་འགྱུར་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་ཆགས་པ་ཡོད་ན་ཡང་ཀུན་གཞི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་ནུས་པ་ཡོད་ པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར།ཡུལ་གཞན་ལ་ཤེས་པ་འཇུག་པར་འགྱུར་ནའོ། །དེ་ལྟར་ན། ནུས་པ་མེད་པར་བྱས་པ་ཅན། །ཀུན་གཞི་ལས་རྣམ་པར་ཤེས་པ་གཞན་འབྱུང་བ་མེད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ཞར་ལ་འོངས་པའི་ལན་བཏབ་ནས། དེ་དེ་ལྟར་ན་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ནུས་པ་མེད་པ་མ་ཡིན་ན་སྔ་མ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ སོགས་པས་རྣལ་མ་ལ་སྦྱོར་བར་བྱེད་དོ།།མཚུངས་ཞེས་བྱ་བ་འདི་བཤད་པ་ནི་ནུས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། ནུས་པ་དང་བྲལ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །དེའི་ཕྱིར་མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་སོགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡིད་སྔ་མ་འདི་ལས་ཡིན་ཏེ་ནུས་པ་མེད་པ་དང་བྲལ་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །རྐྱེན་ཇི་ ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡུལ་ཇི་ལྟར་ཉེ་བ་བཞིན་དུའོ།།ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དག་ནི་རིམ་བཞིན་དུ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་རྣམས་ཏེ། རྣམ་པར་རྟོག་པ་གཉིས་ནི་ཅིག་ཅར་མི་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །སེམས་པ་གང་ཡིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བྱེ་བྲག་ལ་སོགས་པའོ། །བློ་གཅིག་པོ་ སྔ་མའི་ནུས་པ་སོ་སོར་ངེས་པ་ལས་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི།མཚུངས་པ་དེ་མ་ཐག་པའི་རྐྱེན་ལས་བློ་སྔ་མ་ནི་རིགས་མཐུན་པའི་བློ་གཅིག་སྐྱེད་པ་ལ་ནུས་པ་ངེས་པ་ལས་སོ། །སྔར་ཡང་རབ་ཏུ་བསྒྲུབས་ཟིན་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། འདིར་དོན་ཀུན་དང་ཅིག་ཅར་ནི། །འདུས་ཅན་དབང་རྣམས་ཡོད་ན་ ཡང་།།ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་སྐབས་སུའོ།

"尔时，若心力已尽，云何是义知体性？"者，谓究竟性之心执持心彼心后生功能已尽时，转至他义性之心从何而有之义。
若谓如是前心无生自心功能，如是亦无生他境心功能时，于此亦无决定因，云何了知心于自体生知其功能已尽，于他义心则不尽？是故意为普遍于生知彼功能已尽。
"若于一境生知相续"者，谓由前前心所缘门后后诸心之心境性知相续。"于彼有贪亦趣入他境知"者，谓虽有意识贪，由阿赖耶识有功能故，趣入他境知。
如是由"无功能者，阿赖耶外不生余识"等答附带问题已，如是识非无功能则"前者"等会正论。
解释"等"字者，谓是功能，意为离功能。"是故眼识等"者，谓从此前意，以离无功能故。"如缘"者，谓如境近。
"诸意识次第生"者，谓诸分别，以二分别不同时生故。"何思"者，谓差别等。
若谓"非唯由前一心功能各别决定"者，谓由等无间缘前心于生同类一心功能决定。"先已成立"者，谓于"此中一切义，同时有根聚"等处。

།གང་གི་ཚེ་ཡུལ་ཤིན་ཏུ་གསལ་བ་མ་ཡིན་པ་ཐག་ཉེ་བ་ན་ཡོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡུལ་ཤིན་ཏུ་གསལ་བ་ཐག་ཉེ་བ་ན་ཡོད་པ་ཡུལ་གྱི་སྟོབས་ལས་དབང་པོ་གཞན་དང་འབྲེལ་པའི་ཡིད་ངེས་པར་འགྱུར་རོ། །དེའི་སྒོ་ནས་སམ་ཞེས་བྱ་ བ་ནི་ཡུལ་གྱི་སྒོ་ནས་སོ།།བདག་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་སྐྱེས་བུ་བདག་ཉིད་འདོད་པས་སོ། །བདག་ཡིད་དང་ནི་ལྡན་ཙམ་ལས། །སྐྱེས་རྣམས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་བཅས་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་རྣམས་སོ། །ཡིད་ཀྱི་གོ་རིམས་ཀྱི་རྒྱུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ཡིད་ཀྱི་འདི་ནི་ཡིད་ཀྱི་སྟེ། དེའི་གོ་རིམས་ཀྱི་རྒྱུ་ མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།།དེ་ལྟར་ན་ཡིད་བདག་དང་ལྡན་པ་ཅིག་ཅར་འགྱུར་ཏེ། བདག་ཉིད་གཅིག་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །དབང་རྣམས་བཞིན་དུ་བདག་ལ་ཡང་རིམ་བཞིན་དུ་ལྡན་པ་ཁས་ལེན་པ་མ་ཡིན་ནོ། །གང་ན་ཡིད་ཀྱི་ཤེས་པ་སྐྱེ་བ་ལ་གོ་རིམས་ཀྱི་རྒྱུ་འགའ་ཞིག་ཀྱང་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ངག་གི་དོན་ ཡིན་ནོ།།བྱེད་པ་གཅིག་ཉིད་ཀྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བྱེད་པ་པོ་བདག་ཉིད་ལ་ལྟོས་ནས་བྱེད་པའི་ཐ་སྙད་ཡིན་ནོ། །ཅི་ཕྱིར་མར་མེ་དུ་མས་མཐོང་། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདིས་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་མཐོང་བས་ན་མཐོང་བའོ། །ལྟ་བ་པོ་དུ་མའི་མཐོང་བའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྐྱེས་པ་ན་ཅི་ལྟར་བྱེད་པ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བའི་ དོན་ཏོ།།མར་མེ་སྐྱེས་བུ་དུ་མས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་འཆད་པར་བྱེད་དོ། །ཅི་སྟེ་ཡང་ལྟ་བ་པོ་དུ་མའི་དབང་གིས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་འདི་སྙམ་དུ་བྱེད་པ་དག་གི་བྱ་བ་བསྒྲུབ་པ་ལ་རང་རྒྱུད་དུ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་གྱི། དེ་དག་ནི་བྱེད་པ་པོའི་དབང་གིས་འཇུག་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་བས་ན་གང་ལ་བྱེད་པ་པོ་གཅིག་ཡིན་པ་དེ་ལ་ བྱ་བ་གཅིག་སྐྱེད་པར་འགྱུར་ཞིང་གང་ལ་བྱེད་པ་པོ་དུ་མ་ཡིན་པ་དེ་ལ་བྱེད་པ་གཅིག་གིས་ཀྱང་བྱ་བ་དུ་མ་སྐྱེད་པར་བྱེད་དོ་ཞེས་བསམས་པའོ།།འོ་ན་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་གྲུབ་པའི་མཐའ་སྨྲ་བའི་ཡིན་ཏེ། འདི་སྙམ་དུ་གལ་ཏེ་བྱེད་པ་པོའི་དབང་གིས་བྱ་བ་ཡིན་པ་དེའི་ཚེ། ལྟ་བ་པོའི་མིང་ཅན་རྣམ་ པར་ཤེས་པ་སྔ་མའི་རྒྱུད་ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་ནུས་པ་དང་འབྲེལ་པ་མཐོང་བར་ནུས་པ་ཅན་ལས་རྣམ་པར་ཤེས་པ་རྣམས་རིམ་གྱིས་སྐྱེ་བར་འགྱུར་བ་ཡིན་ན་ནུས་པ་མཐོང་བ་མེད་པ་ཅན་གྱི་ཡིད་ཙམ་གྱིས་ཅི་ཞིག་བྱ་ཞེས་བྱ་བར་དགོངས་སོ།།དེ་ཉིད་ནི་འོན་ཀྱང་རྣམ་པར་ཤེས་པ་རྣམས་བདག་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་ པ་སྨོས་ཏེ་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་རྒྱུད་མ་གཏོགས་པར་ལྟ་བ་པོ་གཞན་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ།།དེ་ལྟར་ན་སེམས་ཉིད་མ་ཡིན་ན་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་བཞིན་དུ་ལྟ་བ་པོ་ཉིད་མ་ཡིན་ནོ། །རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་འབྲེལ་པ་ཡིན་ན་ཡང་ཕུལ་དུ་དབྱུང་བར་བྱར་མེད་པ་ནི་ལྟ་བ་པོ་ཉིད་དུ་མི་རུང་བའི་ཕྱིར་རོ།

"当境极不明而在近处"者，谓境极明在近处时，由境力与其他根相连之意成决定。"由彼门"者，谓由境门。"自体"者，谓补特伽罗自体欲求。
"从自我与意相应，诸生"者，谓诸有分别识。"意次第因"中，此"意之"是意的，以无彼次第因故。如是意与我同时相应，以是一性故。不许如诸根对我次第相应。意谓由于意识生起无任何次第因故，此是语义。
"由一作者"者，谓依作者自体而立作用名言。"何故多灯见？"者，谓由此见色等故为见。意为多观者之见识生时如何作用。由"多人之灯"等解释。
"若又由多观者力"者，意谓作者等之作业成就非自主，彼等随作者力而转。是故于一作者处生一作业，于多作者处亦由一作用生多作业。
"若尔"等是宗义者语，意谓若由作者力是作业时，从名为观者前识相续之特殊功能相连能见者生诸识次第，则仅由无见功能之意有何所作？
即彼说"然诸识自体"等，除识相续外无他观者。如是若非心性，则如色等非观者性。若与识相连亦无可取舍，以不应为观者性故。

།བདག་ཉིད་སེམས་ ཡོད་པ་ཉིད་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་ན་ནི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཉིད་ལྟ་བ་པོ་ཉིད་ཡིན་པ་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ།།འབྲས་བུ་སྐྱེད་པར་ནུས་པའི་བདག་ཉིད་ཀྱི་ཁྱད་པར་ཉིད་བག་ཆགས་ཡོངས་སུ་སྨིན་པ་སྟེ། འབྲས་བུ་སྐྱེད་པ་ལ་མངོན་དུ་ཕྱོགས་པའི་བག་ཆགས་དེའི་ཁྱད་པར་དེའི་ངོ་བོ་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ངོ་བོ་གང་ལ་ཡོད་པ་དེ་ ལ་དེ་སྐད་ཅེས་བྱའོ།།དེ་ལྟར་ན་དེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡིད་ཙམ་མོ། །ཡིད་ཀྱི་རྟགས་ནི་ཅིག་ཅར་ཤེས་པ་མི་སྐྱེ་བ་ཡིན་པར་བརྗོད་དོ། །གང་གི་ཚེ་རང་གི་ཉེ་བར་ལེན་པ་ཉིད་ལས་རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྔ་མ་རྣམས་མི་སྐྱེ་བ་དེའི་ཚེ། འདིས་ཡིད་ཙམ་རྗེས་སུ་དཔག་པར་བྱ་བ་ཙམ་མ་ཡིན་ནོ། །གནས་པ་ཡོད་ ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྐད་ཅིག་མ་དག་གོ།།སྐྱེས་བུ་བདག་ཉིད་ལ་གནས་པ་ཡོད་ན་ཞེས་བྱ་བ་འདུ་བྱེད་གནས་པ་ཡོད་ནའོ། །དེ་ཡོད་ན་འབྱུང་བའི་ངང་ཚུལ་ཅན་གྱི་ཞེས་པ་ནི་འདུ་བྱེད་ཀྱི་རྒྱུ་ཅན་རྣམས་དེ་ལ་བློ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བློ་ལས་འདུ་བྱེད་གང་ཡིན་པ་འབྱུང་ཞིང་འདུ་བྱེད་དེ་ལས་བློ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ནི་འགྱུར་ མོད་ཀྱི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་ཕྱིས་འབྱུང་བའི་བློ་ལ་ཉེ་བར་ལེན་པའི་ངོ་བོ་ཙམ་བློ་སྔ་མ་ཡིན་པ་ནི་བློ་སྟེ།གཞན་གཟུང་བ་ཉིད་དུ་འགྱུར་བ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ཕྱིས་འབྱུང་བའི་བློ་ལ་བློ་སྔ་མ་ཆོས་གཞན་གཟུང་བ་ཉིད་དུ་མི་འགྱུར་རོ། །གཟུང་བའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་དངོས་པོས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་ པ་ལ་འཛིན་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་གྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་གཟུང་བའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་གཟུང་བ་ཉིད་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།གཟུང་བའི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་སྐྱེད་པར་འགྱུར་བ་གཟུང་བ་ཉིད་ཡིན་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དམིགས་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱིར་གྱུར་པའི་དངོས་པོས་རྣམ་པར་ ཤེས་པ་སྐྱེད་པར་འགྱུར་བ་ནི་གཟུང་བ་ཉིད་ཡིན་ནོ།།འཛིན་པའི་ཉེ་བར་ལེན་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕྱིས་འབྱུང་བའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྐྱེད་པ་ལ་ཉེ་བར་ལེན་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རིང་པོར་གནས་པ་དང་ཆོད་པ་ལ་སོགས་པ་དང་ལྡན་པ་ལ་ཉེ་བར་ལེན་པའི་ངོ་བོ་སྲིད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །བདག་ཉིད་ཇི་ ལྟ་བ་བཞིན་དུ་འཛིན་པ་དག་གིས་གཟུགས་ཤེས་པ་ལ་སོགས་པ་གཟུང་བའི་མཚན་ཉིད་ཡིན་ན།གཟུང་བ་ཉིད་ལས་སྐྱེད་བྱེད་ནི། །གཞན་མིན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་གཟུགས་ཤེས་པ་ལ་སོགས་པ་གཟུང་བའི་མཚན་ཉིད་ཡིན་ན་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་རོ། །གཟུགས་དང་སྒྲ་ལ་སོགས་པ་དང་སེམས་ དང་སེམས་ལས་བྱུང་བའི་ཚོགས་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།གང་གིས་གཟུང་བའི་མཚན་ཉིད་ཡིན་ཞེ་ན། བདག་ཉིད་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་འཛིན་པ་དག་གིས་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་སོ།

若自体是心有性之体性，则成立识性即是观者性。能生果之自体差别即习气圆熟，谓趣向生果之习气，其差别之体性，识体性中有者，名为彼。如是"彼"者，谓唯意。意之相是不生同时知。
当从自近取性诸前识不生时，此不仅是推度唯意。"有住"者，谓诸刹那。"补特伽罗自体有住"者，谓有行住。"彼有则有生性"者，谓诸行因者，于彼"心"者，谓从心生何行，从彼行是心。
"虽如是"等中，后生心之近取体性仅前心是心，非成他所取性者，谓对后生心前心不成他法所取性。
"由所取相事"等中，能生具能取相之识者，即是所取相之所取性之义。由所取相生者成所取性者，谓由所缘相事生识是所取性。
"以是能取近取体性故"者，谓是生后识近取体性故，于久住及间断等相应者不可能有近取体性。
如自体由诸能取，色知等是所取相时，"从所取性生因，非他"中，配为"若色知等是所取相时"。意为色声等及心心所聚。
若问由何是所取相？说"如自体由诸能取"。

།གཟུང་བའི་མཚན་ཉིད་ཀྱིར་གྱུར་པ་དེ་ལྟ་བུ་དེ་ལ་གཟུང་བ་ཉིད་ལས་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་ནི་གཞན་མ་ཡིན་གྱི། འོན་ཀྱང་རང་གི་ཤེས་པ་སྐྱེད་ པར་བྱེད་པ་ཉིད་གཟུང་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ།།གཟུང་བ་ཉིད་མཚན་ཉིད་ལས་ཡུལ་ལ་སོགས་པས་བསྐལ་པ་ལ་སོགས་པ་མ་ཡིན་པ་ལས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཞི་མཐུན་པ་ཅན་གྱི་ལྔ་པ་ཡིན་ནོ། །སོགས་པའི་སྒྲ་དང་པོས་ནི་མ་ཆོད་པ་དང་རང་བཞིན་ཁྱད་པར་ཅན་དང་། རྒྱུ་གཞན་ལྷན་ཅིག་བྱེད་པ་མིག་ལ་སོགས་པ་ གཟུང་ངོ་།།གཉིས་པས་ནི་རང་བཞིན་ཁྱད་པར་ཅན་མངོན་དུ་ཕྱོགས་པ་དང་ཚོགས་པ་དག་གཟུང་ངོ་། །དེས་ན་ངག་གི་དོན་ནི་ཡུལ་གྱིས་མ་བསྐལ་བ་དང་། ཆོད་པ་མེད་པ་དང་རང་བཞིན་ཁྱད་པར་ཅན་མངོན་དུ་ཕྱོགས་པ་དང་རྐྱེན་གཞན་ཚོགས་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ཡིན་ནོ། །འདི་ལྟ་སྟེ་འཛིན་པའི་ཉེར་ ལེན་དང་མྱོང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་འཛིན་པར་བྱེད་པས་ན་འཛིན་པ་སྟེ།འཛིན་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །འཛིན་པའི་ཉེ་བར་ལེན་པ་སྟེ། དེ་ནས་མྱོང་བའི་སྒྲ་དང་ཟླས་དབྱེ་བ་བྱའོ། །ཉེ་བར་ལེན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དངོས་པོ་གཙོ་བོར་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། །དབང་པོ་ཡང་གཟུང་བའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་དངོས་ པོར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ།དབང་པོ་དེ་ནི་བདག་པོའི་རྐྱེན་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཉེ་བར་ལེན་པར་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ནམ། དེ་ནི་བདེན་ཏེ་གཞན་གྱིས་ཁས་བླངས་ནས་དེ་སྐད་དུ་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ། །གཞན་དག་ནི་དབང་པོ་ཡང་ཉེ་བར་ལེན་པར་འདོད་པ་དེ་ལྟར་ན་སེམས་མེད་པ་ལས་རྣམ་པར་ ལྡང་བའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དབང་པོ་ཉིད་ཀྱི་ཉེ་བར་ལེན་པས་སྐྱེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་ཡོད་པར་སྨྲ་བ་འདོད་པ་ཡིན་ནོ།།དེའི་ཉེ་བར་ལེན་པའི་ངོ་བོ་ལ་སོགས་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་སྒྲས་ནི་དོན་གཅིག་ལ་འཕྲོད་པ་འདུ་བ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་མེད་པ་གཟུང་ངོ་། །ཉེ་བར་ལེན་པ་ཉིད་ འདུས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནང་དུ་འདུས་པ་ཡིན་ནོ།།དེ་བས་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཉེ་བར་ལེན་པའི་དངོས་པོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་འདི་ལྟར་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཐ་དད་པའི་ནུས་པ་ཅི་ལྟར་ཡིན་ཞེ་ན། ཉེ་བར་ལེན་པའི་ནུས་པ་གཞན་ཡིན་ཞིང་ཞེས་བྱ་བ་སྨྲས་ཏེ། ཉེ་བར་ལེན་པ་དང་གཟུང་བ་ཉིད་དག་གི་ཕན་ ཚུན་མཚན་ཉིད་མི་འདྲ་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཐ་དད་པ་མེད་པར་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།ནུས་པ་དངོས་པོར་གྱུར་པ་ཕན་ཚུན་མཚན་ཉིད་མི་འདྲ་བ་དག་གིས་གཅིག་འབྲས་བུ་དུ་མ་བྱེད་ཅིང་དུ་མ་དག་ཀྱང་ནུས་པ་དངོས་པོར་གྱུར་པ་གཅིག་དང་ལྡན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་འབྲས་བུ་གཅིག་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་གཞན་དག་ སེམས་སོ།

如是成为所取相者，从所取性生因非他，然而能生自知即是能取。"从所取性相由境等无间隔等"者，是同依第五格。第一"等"字摄无间断、特殊自性及眼等他因俱有缘。第二"等"字摄特殊自性趣向及聚。故语义为由境无间隔、无间断、特殊自性趣向及他缘和合故。
"如是能取近取及领受"中，由能取故为能取，意为能取识。能取近取，然后以领受声作差别。"近取"者，是说主要事物。
"根亦成所取相事故"中，彼根岂非以是增上缘故成识近取？此诚然，是承许他说。
其他诸师许根亦是近取，如是从无心起之识由根性近取所生，是外境实有论者所许。
"以非彼近取体性等故"中，"等"字摄于一义无相属和合性等。"近取性是和合"者，是内和合。"是故"者，谓以是近取事故。
若问如是识差别功能云何？说"近取功能是异"，意为由近取与所取性二者相互特相不同故，无差别不应理。
他人思维：功能成事相互特相不同者，一能作多果，多亦由具一功能成事故能作一果。

།ནུས་པ་གཅིག་དང་ལྡན་པའམ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་གྲུབ་པའི་མཐའ་སྨྲ་བའི་ཡིན་ཏེ། དངོས་པོར་གྱུར་པའི་ཞེས་བྱ་བར་དགོངས་སོ། །སྐབས་གཞན་དུ་བརྗོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། དེ་ནི་གཅིག་ཀྱང་དུ་མ་བྱེད། །དེ་དངོས་ཡོངས་སུ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་སྐབས་སུ་ བསྟན་ཟིན་ཏོ།།དེ་ལ་རོ་ལ་སོགས་པ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རིགས་མཐུན་པའི་གཟུགས་སྐྱེད་པ་ལ་རོ་ལ་སོགས་པ་ལྷན་ཅིག་བྱེད་པའི་རྐྱེན་ཡིན་ནོ། །ཚོགས་པ་གཅིག་པོ་འདི་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཟུགས་དང་རོ་ལ་སོགས་པའི་ཚོགས་པའོ། །གནས་པ་ནི་གཟུགས་ཞེས་བྱ་བའི་སྐབས་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་ཡང་ རྣམ་པར་ཤེས་པ་ནི་ཉེ་བར་ལེན་པའི་རྒྱུ་ཡིན་ཞིང་ཞེས་བྱ་བ་ནི།ཚོགས་པ་གཞན་ལ་གནས་པའི་གཟུགས་ཀྱིས་མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྐྱེད་པ་དེ་ལ་རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྐྱེད་པ་དེ་ཉེ་བར་ལེན་པའི་རྒྱུ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །དེ་ལ་གནས་པ་ལྟ་བུའོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་གཟུགས་དེ་མིག་ལ་སོགས་པའི་ ཚོགས་པ་དེ་ལ་གནས་པ་སྟེ།དེ་ལ་ལྷན་ཅིག་བྱེད་པའི་རྐྱེན་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་ན་རྟག་ཏུ་ཤེས་པ་གཞན་དང་གཞན་སྐྱེས་པས་འདི་ཡུལ་གཞན་ལ་འཕོ་བ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཅི་ལྟར་ཤེས་པ་སྔ་མ་གཟུང་བ་དྲན་པ་ཡིན་པ་དེ་ལྟར་དྲན་པ་དེ་ཡང་དྲན་པ་གཞན་ཉེ་བར་ལེན་པར་གྱུར་པ་དེས་བསྐྱེད་པར་བྱ་བ་ཡིན་ ཞིང་དེ་ཡང་གཞན་གྱི་ཡིན་པ་དེ་ལྟར་ན་དྲན་པའི་ཤེས་པ་བརྒྱུད་པ་ཡིན་ནོ།།འདི་སྐད་དུ་ཤེས་པའི་ཉམས་སུ་མྱོང་བར་གྱུར་པ་དེ་མ་ཐག་པའི་ཤེས་པ་གཞན་གྱིས་འདོད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ལ་ལྟོས་ནས་བསྟན་བཅོས་མཛད་པས་ཅིའི་ཕྱིར་ཐུག་པ་མེད་པའི་རྩོད་པ་མཛད་ཀྱི་དྲན་པའི་སྒོ་ནས་ཀྱང་མ་ཡིན་ཞེས་སྟོན་པར་ འགྱུར་རོ།།སྔ་ཕྱི་སྣང་བ་ཅན་ཉིད་ཕྱིར། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་ལ་དོན་སྔ་ཕྱི་སྣང་བའི་ཚུལ་ཡོད་པ་དེ་ནི་སྔ་ཕྱི་སྣང་བ་ཅན་ཏེ་དེའི་དངོས་པོ་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཉིད་ནི་གང་གི་ཚེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་འཆད་པར་བྱེད་དོ། །ཡི་གེ་ཨ་འཛིན་པའི་ངང་ཚུལ་ཅན་གྱི་ཤེས་པ་འཛིན་ པར་བྱེད་པ་ཕྱི་མ་ཡི་གེ་ཨི་ལ་སོགས་པ་འཛིན་པའི་ངང་ཚུལ་ཅན་གྱི་ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་གི་ཚེ་ཤེས་པ་གཅིག་ཉིད་ཀྱི་ཤེས་པ་སྔ་མ་དང་ཡུལ་གཞན་འཛིན་པར་འདོད་པ་དེའི་ཚེ།ཡི་གེ་ཨ་འཛིན་པའི་ངང་ཚུལ་ཅན་གྱི་ཤེས་པ་འཛིན་པར་བྱེད་པ་ཕྱིས་འབྱུང་བ་ཡི་གེ་ཨི་ལ་སོགས་པ་འཛིན་པའི་ངང་ཚུལ་ ཅན་གྱི་ཤེས་པ་ཡིན་ནོ།།དེ་བས་ན་ཡི་གེ་ཨི་འཛིན་པའི་ངང་ཚུལ་ཅན་གྱི་ཤེས་པ་དེ་ལ་ཡི་གེ་ཨི་ནི་ཕྱི་རོལ་གྱི་ཡུལ་ཡང་ཡིན་ཞིང་། ཤེས་པ་སྔ་མ་ལ་ཡོད་པའི་ཡི་གེ་ཨ་ནི་ཡི་གེ་ཨ་འཛིན་པའི་ངང་ཚུལ་ཅན་གྱི་ཤེས་པ་སྣང་བར་གྱུར་པ་ན་ཡི་གེ་ཨ་ཡིན་ནོ།

"具一功能或"等是宗义者语，意为"成事"。"于他处已说"者，即已于"彼一亦作多，为显彼事故"等处宣说。
"于彼味等亦"者，谓味等是生同类色之俱有缘。"于此一聚"者，谓色味等聚。"住"者，是色之处。
"于彼亦识是近取因"者，意谓于住他聚之色生眼识时，彼生识是近取因。"如住于彼"中，彼色住于眼等聚，以于彼是俱有缘故。
如是恒生异异知，此非转至他境者，谓如前知是所取之念，如是彼念亦由成为他念近取所生，彼亦是他之所有，如是是念知相续。
此说对于许知领受无间之他知者，论师何故作无穷诤，亦非由念门示现。
"以有前后显现故"者，谓于何有前后显现之理，彼是有前后显现，以是彼事故。即彼由"何时"等解释。
"持字母A性之知，后持字母I等性之知"者，谓若许一知即前知及持他境时，持字母A性之知，后起持字母I等性之知。是故于持字母I性之知，字母I是外境，而于前知有之字母A，当显现持字母A性之知时是字母A。

།དེ་ལྟར་ན་ཡི་གེ་ཨ་འཛིན་པའི་ངང་ཚུལ་ ཅན་གྱི་ཤེས་པ་ནི་འཛིན་པར་འདོད་པའི་ཤེས་པ་གཉིས་པ་དང་།ཡི་གེ་ཨ་དང་སྣང་བར་སྣང་འགྱུར་བ་དེ་བས་ན་ཡི་གེ་ཨ་ཡང་སྣང་བ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟར་ན་བློ་གཅིག་ལ་བརྗོད་པ་གཉིས་སུ་འགྱུར་ནའོ། །ཡི་གེ་འཛིན་པ་ལས་གཞན་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བྱང་བུ་ལ་སོགས་པར་བྲིས་པའི་ཡི་གེའི་བཀོད་པ་མིག་ གི་རྣམ་པར་ཤེས་པས་ཅིག་ཅར་འཛིན་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།།ལ་ལར་གཞན་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དྲི་ལ་སོགས་པའོ། །གལ་ཏེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཡུལ་ལ་འཇུག་པའི་ངེས་པ་མེད་པ་ཅན་གྱི་ཤེས་པ་དག་ཅེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། གང་ལ་ཡུལ་ལ་འཇུག་པའི་ངེས་པ་མེད་པ་དེ་ལ་དེ་སྐད་ ཅེས་བྱའོ།།མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་འཛིན་པའི་ངང་ཚུལ་ཅན་གྱི་ཤེས་པ་ལ་གཟུགས་ཀྱི་སྣང་བ་དང་སྒྲའི་སྣང་བ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་གི་ཚེ་མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་དེ་མ་ཐག་ཏུ་སྣང་བའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྐྱེ་བ་དེའི་ཚེ་དེས་སྒྲ་ཡོངས་སུ་གཅོད་ཅིང་གཟུགས་སུ་སྣང་བ་ཅན་གྱི་མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྔ་མ་ ཡོངས་སུ་གཅོད་པ་ཡིན་ནོ།།དེ་བས་ན་མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཉིད་གཟུང་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དེ་ལ་ཡོད་པའི་གཟུགས་ཀྱི་སྣང་བ་དང་། ཕྱི་རོལ་གྱི་སྒྲ་སྣང་བ་འདི་གཉིས་མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་འཛིན་པའི་ངང་ཚུལ་ཅན་གྱི་རྣ་བའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་སྣང་བར་འགྱུར་ནའོ། །གཅིག་ཀྱང་གཉིས་གཉིས་སྣང་བ་ ནི།།ཞེས་བྱ་བ་གཟུང་བ་རེ་རེ་གཉིས་སུ་སྣང་བ་འདིའོ། །བདག་དང་དེ་བློ་སྣར་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡུལ་གྱི་རང་གི་ངོ་བོ་ནི་བདག་ཡིན་པ་དེ་ལ་དམིགས་པའི་ཤེས་པ་ནི་དེའི་སྒྲས་བསྟན་ཏོ། །བདག་དང་དེའི་བློ་ནི་བདག་དང་བློ་དག་ལ་སྟེ། ཡུལ་གྱི་ཤེས་པ་དང་ཤེས་པའི་ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །དེ་ནི་བདུན་ བའི་ཚིག་གི་གཉིས་པའོ།།དུས་གཅིག་གི་ཚེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་འདིའི་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། །རང་གི་ཤེས་པ་ལ་ཡོད་པར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡི་གེ་ཨའི་ཤེས་པ་ལ་ཡོད་པར་རོ། །དེ་བཞིན་དུ་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་གཅིག་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདི་ལྟར་དེ་ཡང་ཇི་སྐད་དུ་བཤད་པའི་རྣམ་པར་རང་གི་ཤེས་པའམ་ ཤེས་པའི་ཤེས་པ་ལ་སྣང་བར་འགྱུར་རོ།།དེ་བས་ན་གཉི་ག་འཛིན་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཤེས་པ་གཅིག་གིས་ཡུལ་གཞན་དང་ཤེས་པ་སྔ་མ་འཛིན་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །ཤེས་པ་གང་ལས་འཕོ་བ་དེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་མཐར་གནས་པའི་ངང་ཚུལ་ཅན་ཤེས་པ་ གཞན་གྱིས་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་མ་ཡིན་པ་ལས་ཡུལ་གཞན་དུ་འཕོ་བ་དེ་ནི་རང་རིག་པར་འགྱུར་རོ།།དེའི་ཕྱིར་ཤེས་པ་གཞན་གྱིས་མྱོང་བར་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ཏེ། ཤེས་པ་སྔ་མ་དག་ཀྱང་ཐ་མའི་ཤེས་པ་བཞིན་དུའོ།

如是持字母A性之知是欲持之第二知，及字母A与显现成显，是故字母A亦是显现，如是于一心有二说。
"异于持字"者，意谓眼识同时持写于牌等之字形。"于某处是他"者，谓香等。若问何故？说"于境转无定性诸知"，谓于何有境转无定，名为彼。
于持眼识性之知有色显现及声显现者，谓当眼识无间生显现识时，彼遍断声及遍断有色显现之前眼识。是故以眼识是所取故，于彼有之色显现及外声显现此二，于持眼识性之耳识成显现。
"一亦显二二"者，是此一一所取显为二。"以自及彼知显故"者，境之自体是自，缘彼之知以"彼"字示。自及彼知即自与知，意谓境知及知之知。彼是第七词之第二。
"于一时"等是此之解释。"有于自知"者，谓有于字母A之知。如是"于一色等"者，谓如是彼亦如所说相于自知或知之知成显现。
是故"非二取"者，意谓一知非持他境及前知。"从何知转彼"者，谓从住意识后性未经他知领受而转至他境者，成自证。是故不成他知所领，前诸知亦如最后知。

།དེའི་ཚེ། ཐམས་ཅད་མྱོང་མེད་ཐལ་བར་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐ་མའི་ཤེས་པ་ནི་མངོན་ སུམ་ཉིད་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཡོད་དུ་ཟིན་ཀྱང་མེད་པ་དང་འདྲ་བར་ཤེས་པ་སྔ་མ་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ལ་ནུས་པ་མེད་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ།།དེས་ཤེས་པ་སྔ་མ་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་མེད་པ་དེ་ལྟར་ན་ཐམས་ཅད་ཉམས་སུ་མྱོང་བར་ཐལ་བར་མི་འགྱུར་རོ། །དཔེར་ན་གཞན་གྱི་ཤེས་པའམ་ཡུལ་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ ཇི་ལྟར་ཡུལ་ལམ་ཤེས་པ་གཞན་གྱིས་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་བདག་ཉིད་མངོན་སུམ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཉམས་སུ་མྱོང་བར་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་པ་དེ་ལྟར་ན་རང་གི་ཤེས་པ་ཡང་གང་གི་ཚེ་མངོན་སུམ་ཉིད་མ་ཡིན་པར་འགྱུར་བ་དེའི་ཚེ།དེ་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ཡང་ཉམས་སུ་མྱོང་བར་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ཏེ། ཉམས་སུ་ མྱོང་བ་ཉིད་ལ་རང་དང་གཞན་གྱི་ཤེས་པ་དག་བྱེ་བྲག་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ།།ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པ་དམིགས་པ་ཅན་ཤེས་པར་དཀའ་བ་ཡིན་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྐྱེས་བུ་གང་ལ་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པ་ཡོད་པ་དེ་ལ་དེ་སྐད་ཅེས་བྱའོ། །གསལ་བའི་རྒྱུ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བློའི་རྒྱུ་ནིའོ། །གསལ་བ་ཞེས་བྱ་བ་འདིའི་རྣམ་པར་འགྲེལ་པ་ ནི་དམིགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ།།དེ་ལས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དམིགས་པ་ལས་སོ། །གསལ་བ་ནི་རབ་ཏུ་གསལ་བ་སྟེ་དོན་འདོད་པ་ནིའོ། །ཚད་མ་རྣམ་འགྲེལ་གྱི་འགྲེལ་བཤད། སློབ་དཔོན་ཤཱཀྱ་བློས་སྦྱར་བ་ལས་མངོན་སུམ་གྲུབ་པ་སྟེ། ལེའུ་གསུམ་པ་རྫོགས་སོ།། །། ཚད་མ་རྣམ་འགྲེལ་གྱི་འགྲེལ་བཤད། བམ་པོ་དྲུག་ཅུ་རྩ་གཅིག་པ། རང་གི་ཡིན་པས་ན་རང་གི་དོན་དེ། །གང་གིས་བདག་ཉིད་ཀྱིས་རྗེས་སུ་དཔག་པར་བྱ་བ་ཁོང་དུ་ཆུད་པའོ། །གཞན་གྱི་ཡིན་པ་ན་གཞན་གྱི་དོན་ཏེ། གང་གིས་གཞན་དག་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱེད་པའོ། །ཚད་མ་སླུ་མེད་ཅན་ཤེས་པ། །ཞེས སྔར་བཤད་པའི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཡང་ཚད་མ་མ་ཡིན་ནམ།དེ་བས་ན་དེ་ཡང་ཤེས་པའི་རང་བཞིན་ཉིད་དུ་ཁས་བླངས་པ་དེས་ན་གང་ལ་དེ་གཞན་གྱི་དོན་ཉིད་ཡིན་ཏེ། གཞན་གྱི་དོན་ནི་བརྗོད་པའི་རང་བཞིན་ཅན་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཅི་སྟེ་བརྗོད་པའི་རང་བཞིན་ཡང་ཚད་མ་ཉིད་ཡིན་པར་འདོད་ན་དེས་ནི་སྔར་བཤད་ པའི་ཤེས་པ་སྨོས་པ་དང་འགལ་བར་འགྱུར་ཞིང་དེ་བཞིན་དུ་ཞེས་བྱ་བ་དང་ཡང་འགལ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན།སྐྱོན་འདི་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར་ཚད་མ་དངོས་ལ་བརྟེན་ནས་དེ་སྐད་དུ་བཤད་ཅིང་ཉེ་བར་བཏགས་ནས་གཞན་གྱི་དོན་གྱི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལ་འདིར་རང་གི་དོན་གྱི་རྗེས་སུ་ དཔག་པའི་སྐབས་སུ་བབ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མངོན་སུམ་དེ་མ་ཐག་ཏུ་བསྟན་ཟིན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རང་གི་དོན་གྱི་རྗེས་སུ་དཔག་པའི་སྐབས་སུ་བབ་པ་ཡིན་པར་འགྱུར་རོ།།དེ་སྔར་བསྟན་ཟིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལེའུ་དང་པོར་རོ།

"尔时，应成一切无领受"者，谓最后知非现量故，虽有亦如无，前知无领受之能力。如是彼无领受前知，故不应成一切领受。
"如领受他知或境"者，谓如境或他知之领受，以自体非现量故不成领受，如是自知亦当成非现量时，其领受亦不成领受，因于领受性自知他知无差别故。
"若隐蔽所缘难知"者，谓于何补特伽罗有隐蔽，名为彼。"明因"者，谓慧因。此"明"之解释即是"所缘"。"从彼"者，谓从所缘。"明"即极明，是所欲义。
《量评释疏》阿阇黎释迦慧造，现量成就品第三终。
《量评释疏》第六十一卷：
由是自己故为自义，谓由自身通达所应比知。由是他人故为他义，谓令他人通达。
"量无欺知"如前所说比量亦非量耶？是故彼亦许为知之自性，故于何彼是他义性，以他义是言说自性故。若许言说自性亦是量性，则与前说知相违，亦与"如是"相违耶？
此过非有，如是依真实量而如是说，且由假立故是他义比量性。此中"是自义比量时分"者，以现量无间已说故，当成自义比量时分。"彼先已说"者，谓于第一品。

།དགོས་པ་ནི་སྔར་བསྟན་ཟིན་ཏོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལེའུ་གཉིས་པའི་རྣམ་པར་འགྲེལ་པ་རྩོམ་པ་ཉིད་ དུའོ།།གང་གི་ཚེ་རྣམ་འགྲེལ་གྱི་ལེའུ་དང་པོས་ཚད་མ་ཀུན་ལས་བཏུས་པའི་རང་གི་དོན་གྱི་རྗེས་སུ་དཔག་པའི་ལེའུ་བཤད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་དེ་སྐད་དུ་སྟོན་པ་དེའི་ཚེ། གཞུང་འདིར་འདི་སྐད་དུ་བཤད་པར་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། རྗེས་སུ་དཔག་པ་རྣམ་གཉིས་ཏེ། རྗེས་སུ་དཔག་པའི་ལེའུ་ལ་རྗེས་སུ་དཔག་པའི་ལེའུ་ཞེས་ བྱའོ།།དེ་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ་རང་གི་དོན་དང་གཞན་གྱི་དོན་ཏོ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། རང་གི་དོན་གྱི་རྗེས་སུ་དཔག་པའི་ལེའུ་དང་གཞན་གྱི་དོན་གྱི་རྗེས་སུ་དཔག་པའི་ལེའུ་ཉིད་དེ། རྗོད་པར་བྱེད་པ་ལ་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ཉེ་བར་བཏགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལ་འདིར་རང་གི་དོན་གྱི་རྗེས་སུ་དཔག་པའི་སྐབས་སུ་བབ་ པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་འགྲེལ་གྱི་ལེའུ་གསུམ་པས་ཚད་མ་ཀུན་ལས་བཏུས་པའི་མངོན་སུམ་གྱི་ལེའུ་བཤད་ནས་འདིར་རང་གི་དོན་གྱི་རྗེས་སུ་དཔག་པའི་ལེའུ་བཤད་པར་བྱ་བ་ཉིད་ཀྱི་སྐབས་སུ་བབ་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།དེ་སྔར་བསྟན་ཟིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལེའུ་དང་པོ་ཉིད་དུ་བཤད་ཟིན་པའོ། །ད་ནི་གཞན་གྱི་ དོན་གྱི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ལུས་པས་དེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཞན་གྱི་དོན་གྱི་རྗེས་སུ་དཔག་པའི་ལེའུ་བཤད་པར་བྱ་བ་ཉིད་དུ་ལུས་པར་འགྱུར་བའོ།།བདག་ཉིད་ཀྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྒོལ་བ་གང་གིས་བསྒྲུབ་པར་དགོད་པའོ། །མཐོང་བ་ནི་རྣམ་པར་ངེས་པ་སྟེ་ཚད་མས་ཁོང་དུ་ཆུད་པའོ། །དོན་ནི་ཚུལ་གསུམ་པའི་ རྟགས་ཡིན་ནོ།།གལ་ཏེ་ཡང་རྗེས་སུ་དཔག་པར་བྱ་བ་ལ་ཡང་རང་གིས་མཐོང་བའི་དོན་ཡིན་པར་འགྱུར་བ་དེ་ལྟ་ན་ཡང་དམ་བཅའ་བ་སྲིད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་དུས་ན་སྦྱོར་བ་ཉིད་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་དེ་འདིར་གཟུང་བ་མ་ཡིན་ནོ། །ནུས་པ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ཚིག་ ལ་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ལ་ཉེ་བར་བཏགས་པ་ཡིན་གྱི་རྗེས་སུ་དཔག་པར་བྱ་བ་བསྟན་པ་ལ་ནུས་པ་ནི་མ་ཡིན་ན་གང་གིས་ན་དེ་ཡང་དོན་གྱི་སྒྲས་གཟུང་བའི་ཕྱིར་དེའི་ཚིག་གཞན་གྱི་དོན་གྱི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཉིད་ཡིན་པར་འགྱུར།གལ་ཏེ་བརྗོད་པ་གང་ཞིག་གཉི་ག་ལ་ངེས་པ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་དང་སུན་འབྱིན་པ་ཉིད་ ཡིན་ནོ་ཞེས་བཤད་པ་མ་ཡིན་ནམ་དེ་ཅིའི་ཕྱིར།རང་གིས་དོན་མཐོང་གསལ་བྱེད་ཡིན། །ཞེས་བརྗོད་ཅེ་ན། སྐྱོན་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། རང་གིས་མཐོང་བ་ཉིད་ཀྱིས་དོན་གསལ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་གྱི། མ་མཐོང་བ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་མི་ལྡན་པ་རྣམ་པར་གཅོད་པས་ངེས་པར་གཟུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་ན་བདག་ ཉིད་ཀྱིས་མ་མཐོང་ན་ཡང་གཞན་གྱིས་མཐོང་བ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་བསྩལ་བའི་ཕྱིར་རང་གིས་མཐོང་བ་སྨོས་པ་ཡིན་ནོ།

"所需已说"者，谓于第二品释文之始。当《量评释》第一品解释《集量论》自义比量品时，此论中当如是说：比量有二，比量品名为比量品。彼有二种，即自义与他义，即自义比量品与他义比量品，因于能诠假立所诠故。
此中"是自义比量时分"者，意谓《量评释》第三品解释《集量论》现量品后，此处当解释自义比量品之时分。"彼先已说"者，谓于第一品已说。
"今余他义比量"者，谓当解释他义比量品。"由自身"者，谓由何论者立论。"见"即决定，谓由量通达。"义"是三相因。
虽于所比亦是自见义，然不许有宗，以说"于所立能立时无结合"故，此处不取彼。由显示功能故，于语假立比量，非于所比显示功能，则何故彼亦以义字摄故，其语成他义比量性。
若说岂非已说"何言于二定能立与能破"耶？何故说"自见义能明"？无过，以由自见性能明义，非不见故，由遮无关系决定摄故。如是若自身未见，亦由他见能立，为开示此故说自见。

།དེ་ལ་རང་གིས་མཐོང་བ་ཉིད་ཡིན་གྱི་མ་མཐོང་བ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་ངེས་པར་གཟུང་བ་ནི་རྗེས་སུ་མཐུན་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དུ་ན་ནི་རྒོལ་བ་དང་ཕྱིར་རྒོལ་བ་ དག་གིས་སྔར་ཚད་མས་ངེས་པའི་དོན་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཡིན་མོད་ཀྱི།འོན་ཀྱང་ཕྱིར་རྒོལ་བས་གཟུང་བ་རྣམ་པར་བརྗེད་པ་ཡང་ཚིག་གི་ངན་པའི་ཡུལ་ཉིད་ལ་འཇུག་པར་འགྱུར་རོ། །གང་ཞིག་གིས་རང་ཉིད་ཀྱིས་མཐོང་བ་ཞེས་དེ་སྐད་དུ་ངེས་པར་གཟུང་བར་བྱེད་པ་དེས་ནི་གཞན་གྱིས་མཐོང་བ་བཟློག་ པའི་དོན་དུ་ངེས་པར་གཟུང་བ་ཡིན་ནོ།།དེའི་ཚེ་འདི་དཔྱད་པར་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། གལ་ཏེ་རྒོལ་བས་ཚུལ་གསུམ་པའི་རྟགས་བརྗོད་པ་ལས་སྔར་རང་ཉིད་ཀྱིས་མཐོང་བ་ཞེས་བྱ་བར་ངེས་པར་གཟུང་བ་ཡིན་ན་དེ་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་ཏེ། གཉིས་ཀ་ལ་ངེས་པའི་དོན་བརྗོད་པ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཉིད་ཡིན་ པའི་ཕྱིར་རོ།།ཅི་སྟེ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་བརྗོད་པའི་དུས་ན་རང་ཉིད་ཀྱིས་མཐོང་བ་ཡིན་གྱི་གཞན་གྱིས་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དེའི་ཚེ་དེ་གཟུང་བ་བརྗེད་པ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། ངེས་པར་གཟུང་བའི་དོན་དེ་ཡང་འབྲས་བུ་མེད་པ་ཅན་ཡིན་ཏེ། གསལ་བར་བྱེད་པའི་སྒྲ་ཉིད་ཀྱིས་འདི་ཐོབ་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ ལྟ་མ་ཡིན་ན་གལ་ཏེ་རྒོལ་བ་བཞིན་དུ་ཕྱིར་རྒོལ་བ་ཡང་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་བརྗོད་པའི་དུས་ན་ཚིག་མེད་པར་རྟགས་ངེས་པ་ཡིན་ཞིང་གཟུང་བ་རྣམ་པར་བརྗེད་པ་མ་ཡིན་པ་དེའི་ཚེ་གསལ་བར་བྱེད་པ་ཉིད་དོན་མེད་པ་ཅན་དུ་འགྱུར་རོ།།བདག་མཐོང་མིན་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་རྗོད་པར་བྱེད་པས་མ་ངེས་པ་ཡིན་ ན་ཡང་ངོ་།།གཞན་དག་གིས་མཐོང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་ལ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་བརྗོད་པ་དེ་དག་གིས་སོ། །འདི་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་པར་འགྲེལ་པ་ནི་གཞན་དག་གིས་ལུང་ལས་ཤེས་པ་གང་ཡིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་ལུང་ལས་ཤེས་པ་ཚིགས་སུ་བཅད་པར་སྨོས་པ་མེད་ན་ཅི་ལྟར་ཐོབ་པ་ཡིན་ཞེ་ན། གཞན་གྱི་ སྒྲ་སྨོས་པའི་ཕྱིར་ཏེ།ལུང་ལ་གྲུབ་པ་ཉིད་གཞན་དག་གིས་མཐོང་བ་ཡིན་ཏེ། ཚད་མས་གྲུབ་པ་ནི་གཉི་གས་མཐོང་བ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཁ་ཅིག་ཅེས་བྱ་བའི་རྣམ་པར་འགྲེལ་པ་ནི་གྲངས་ཅན་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ན་འདི་སྐད་ཁས་བླངས་པ་ཡིན་ཏེ། བློ་དང་བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་སེམས་མེད་ པ་ཡིན་ཏེ་སྐྱེ་བ་དང་ལྡན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ།།བསྟན་པར་བྱ་བ་ནི་ཕྱིར་རྒོལ་བ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལ་ཡང་རྗེས་སུ་དཔག་པར་བྱ་བ་བསྟན་པར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟ་ན་ཡང་ལུང་ལས་གྲུབ་པ་རྟགས་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལུང་ཚད་མ་ཡིན་ན་ནི་རྟགས་ཚད་མས་གྲུབ་པ་ཉིད་ཡིན་པར་འགྱུར་ན་ལུང་གྲུབ་པ་མ་ཡིན་ནོ།

于此"是自见非不见"之决定成顺。实际上，虽论敌与对论者以先前由量决定之义为能立，然对论者忘失所取亦趣入恶语境。由作"自身所见"如是决定者，为遮他见义故决定。
此时当观察：若论者说三相因前决定为"自身所见"者，彼不应理，以说二者决定义为能立故。若谓能立说时是自身所见非他见，以彼时彼忘失所取故。此决定义亦无果，以由"能明"声即得此故。
若不尔，若对论者如论者般于能立说时无语决定因相且非忘失所取时，则能明性成无义。"虽非自见"者，谓虽由能立能诠不定。"他见"者，谓由彼等说能立。此之解释即是"由他从教所知"。
若教所知未说于偈中，云何得耶？由说"他"声故。成立于教即他见，以由量成立是二者所见故。"某者"之解释即是"数论"。如是许此说：智与乐等是无心，以具生故。
所示即对论者，于彼亦应示所比。如是亦"教成非因"者，若教是量则因应成量所成，然教非成立。

།དེ་བས་ན་སྐྱེ་བ་ དང་ལྡན་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་ཚད་མས་གྲུབ་པ་ཡིན་ཏེ།ལུང་ཚད་མས་གྲུབ་པ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བཞིན་དུ་བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་ཡང་སེམས་ཉིད་ཡིན་པ་ལུང་གིས་གྲུབ་པ་ཡང་ཚད་མས་གྲུབ་པ་ཉིད་ཡིན་ཏེ་ལུང་ཚད་མས་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བས་ན་སེམས་ཉིད་ལ་གནོད་པ་བྱེད་པའི་ཚད་མ་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་འདི་ལྟར་ལུང་གི་ཡུལ་འདི་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ།ཚད་མས་ཁས་བླངས་པའི་ལུང་ལའོ། །ཚད་མས་གྲུབ་པ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་ལུང་ཚད་མར་གྱུར་བས་དོན་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ལུང་གི་ཚད་མ་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པའི་དོན་ལ་གནོད་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། ། ལུང་གིས་མཐོང་བའི་དོན་ལ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་དང་གནོད་པ་ཅན་གྱི་ཚད་མ་བརྗོད་པ་དེའི་ཕྱིར་ལུང་ཚད་མ་མ་ཡིན་པ་དེ་བས་ན་ལུང་ཚད་མ་མ་ཡིན་པའོ། །དེ་བས་ན་ལུང་གིས་གྲུབ་པ་མ་གྲུབ་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་དགོངས་སོ། །ཡོངས་བརྟགས་ཡོངས་སུ་ལེན་ཕྱིར་རོ། །ལུང་ཚད་མ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་དགོངས སོ།།ཡོངས་སུ་བརྟགས་པ་ལས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་འཆད་པར་བྱེད་དོ། །དང་པོར་ཚད་མས་ཡོངས་སུ་བརྟགས་པ་འཇུག་པར་འགྱུར་ཞིང་བརྟག་པ་དེ་ལས་དུས་ཕྱིས་ཁས་ལེན་པ་དང་འདོད་པ་དང་ལུང་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །གལ་ཏེ་ལུང་ཡང་རང་རྒྱུད་ཀྱིས་ཚད་མར་འགྱུར་བ་དེའི་ཚེ་ཚད་མས་ ཡོངས་སུ་བརྟགས་པའི་ཡུལ་རྣམ་པར་འཇོག་པར་མི་འགྱུར་ཏེ།མངོན་སུམ་དང་རྗེས་སུ་དཔག་པ་བཞིན་ནོ། །རང་གི་རྒྱུད་ཀྱིས་ཐ་དད་པ་ཉིད་དུ་འཇུག་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །གང་གི་ཕྱིར་ཚད་མ་གཞན་གྱིས་ཡོངས་སུ་མཐོང་བ་ལ་ཚད་མ་གཞན་འཇུག་པ་མ་ཡིན་ཞིང་། ཡོངས་སུ་ བརྟགས་པའི་ཡུལ་ལ་རྣམ་པར་གཞག་པ་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར་ཚད་མ་མ་ཡིན་ནོ།།འདིས་ཀྱང་ལུང་གིས་གྲུབ་པ་མ་ཡིན་ཏེ། རྟགས་ཞེས་བྱ་བའི་སྐབས་ཡིན་ནོ། །ལུང་གིས་གྲུབ་པའི་རྟགས་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །ལུང་ལ་གནོད་ཕྱིར་གཞན་ལ་ནི། །སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་སྨྲ་བ་ནི། །ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་རོ། ། དེ་ལྟར་ན་སེམས་ཡོད་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པའི་ལུང་གིས་གྲུབ་པ་ལ་གནོད་པའི་ཕྱིར་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་བརྗོད་པ་ལུང་ལ་གནོད་པའི་ཕྱིར་བསྟན་པར་འགྱུར་རོ། །འབྲེལ་པ་བསྒྲུབ་པའི་ཚད་མ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེའི་བདག་ཉིད་དང་དེ་ལས་བྱུང་བ་གཉི་ག་དག་ཀྱང་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་དང་འགལ་བ་ཁས བླངས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་ལུང་དང་འགལ་བ་ཁས་བླངས་པ་ལུང་དེ་ཉིད་ཀྱིས་ནི་ཇི་ལྟར་འགྱུར།དེ་ལྟར་ན་བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་སེམས་མེད་པ་ཉིད་སངས་རྒྱས་པའི་ལུང་དང་འགལ་བ་ཡིན་ཏེ། ལུང་ལ་སེམས་ཉིད་ཁས་བླངས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ།

因此，具生性等是由量成立，以教量成立故。如是乐等为心性亦由教成立是量所成，以教为量所成故。因此，为显示不应说违害心性之量，故说"于此教境"等，即于量所许之教。
关于"于量成立"等，由教成为量而义成立故，以教量性所成义无违害故。由于对教所见义说能立及相违量，故教非量，因此教非量。故意为"教所成非成立"。
"由遍计取故"，意为"教非量"。由"由遍计"等而解释。首先由量遍计而趣入，从彼观察后有承许、欲求及为教之义。若教亦由自相续成为量时，则不应安立为量遍计境，如现量与比量。意谓由自相续趣入为异性。
由于于其他量所见不趣入其他量，而安立于遍计境，故非量。由此亦非教成立，是因之语境。意为"教成立非因"。
应配为"由违教故，于他说能立"。如是，由违害心有性等教所成故，说能立将显示违害教。"无系属成立量"者，谓无彼体性及从彼生二者故。
关于"许彼相违"等，由彼教许教相违云何应理？如是，乐等无心性违背佛教，以教许为心性故。

།གལ་ཏེ་ལུང་གིས་གྲུབ་པ་མི་རྟག་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པས་ལུང་ དེས་གྲུབ་པའི་སེམས་ཉིད་མེད་པ་གཞན་ལ་བསྒྲུབ་པ་དེའི་ཚེ།དེ་དང་འགལ་བ་ཁས་བླངས་པ། །དེ་ཉིད་ཀྱིས་ནི་ཅི་ལྟར་འགྱུར། །གང་ཞིག་ལུས་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་དེ་ཉིད་འཆད་པར་བྱེད་དེ། དེ་ལ་གནས་པའི་སྐྱེས་བུ་ལུང་བྱེད་པའམ་རྒྱུ་དེ་ཉིད་ཀྱིས་སོ། །དེ་ལས་གཞན་པ་ཁས་ ལེན་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལུང་དེ་ལ་གྲགས་པའི་སེམས་གང་ཡིན་པ་དེ་ལས་གཞན་སེམས་མེད་པ་ཁས་ལེན་ནའོ།།དོར་བ་ལ་བརྟེན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དོར་བའི་ཡན་ལག་གོ། །རང་ཉིད་ཀྱིས་ཤེས་ནས་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཞན་ངེས་པ་ནི་བདག་ཉིད་ངེས་པ་སྔོན་དུ་སོང་བ་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །རང་དང་ གཞན་གྱིས་ཁས་བླངས་པ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་གཉི་ག་ལ་གྲུབ་པའོ།།གལ་ཏེ་ཁོ་བོས་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་ནི་གཞན་གྱི་དོགས་པ་བསུ་བ་ཡིན་ནོ། །ལུང་ལ་སོགས་པའི་སྒྲས་ནི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ལ་སོགས་པ་གཟུང་ངོ་། །སྦྱོར་བར་བྱེད་པ་ནི་འབྲེལ་པར་བྱེད་ཅིང་རབ་ཏུ་སྦྱོར་བར་བྱེད་པའོ། །གྲགས་པས་ཞེས་ བྱ་བ་ནི་ཁོ་བོ་ཅག་གི་ལུང་ཉིད་དུ་རབ་ཏུ་གྲགས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སྔོན་རབ་ཏུ་གྲགས་པའོ།།རིགས་པས་འཛིན་པར་བྱེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་ལུང་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་ཅི་ལྟར་ནུས་པ་མེད་པ་ཡིན་ཞེ་ན། སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་ནུས་པ་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །སྒྲུབ་པ་དང་དབང་པོ་ལས་འབྱུང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སྒྲུབ་པ་ནི་ དབང་པོ་ལས་འདས་པའི་ཡུལ་གྱི་མངོན་སུམ་དུ་བྱེད་པའི་ཐབས་ཡིན་པ་དེའི་འབྲས་བུ་དབང་པོ་ལས་འདས་པའི་ཡུལ་གྱིས་མངོན་སུམ་གྱི་སྐྱེ་བའི་དབང་པོ་ལས་འབྱུང་བའོ།།འདི་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་པར་འགྲེལ་པ་ནི་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་བྱེད་པ་དང་མངོན་སུམ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་དག་གི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ སྲེད་པ་དང་མ་རིག་པའོ།།སྤྱིས་ཀྱང་ཤེས་པ་མ་ཡིན་པ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྤྱིར་ཤེས་པས་བརྗོད་པ་འཇུག་པར་མི་འགྱུར་རོ། །འབྲེལ་པ་ཆད་པ་ཅན་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཤིན་ཏུ་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པ་སྟེ། དེ་ལྟ་བུར་གྱུར་པའི་སེམས་མེད་པ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བར་དགོངས་སོ། །དཔེར་ན་མེ་ལ་ཀུན་དུ་བརྟགས་པའི་དུ་བ་ལྟ་ བུའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དུ་བ་མེད་དུ་ཟིན་ཀྱང་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཙམ་གྱིས་སྒྲོ་བཏགས་པའོ།།གཉིས་འབྲེལ་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་ཆོས་གང་ཡིན་པ་གཞན་གྱིས་ཁས་ལེན་པ་དེས་དེ་མི་འདོད་པ་ཡིན་ཡང་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཆོས་དང་འབྲེལ་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཅིག་མེད་ན་ནི་གཞན་མེད་ཕྱིར། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་ བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་མེད་ན་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་ཆོས་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།།སྐབས་འགའ་ཞིག་ཏུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྤྱི་ལ་སོགས་པ་འགོག་པའི་སྐབས་སུའོ།

若由教成立无常性等，以彼教成立无心性于他证成时，"许彼相违，由彼云何应理？"由"若身"等而解释此。依彼住之士夫作教，或由彼因。
"若许彼异"者，谓若许异于彼教所许之心的无心。"依舍"者，谓舍支。"由自知而说"者，以他定依自定为先故。"由自他所许"者，谓二者所成。
"若我"等是迎他疑。"教"等声摄比量等。"结合"者，谓相系而极结合。"由名闻"者，谓先极名闻为"即我等之教"。
若问：由理持故证成教，云何无功能？以离能立功能故。关于"修与根生"，修是超根境现证方便，其果即超根境现证之根生。此之解释即是"次第作与现量"。"彼等"者，谓爱与无明。
"总亦非智"者，谓总智言说不得趣入。"断系属"者，谓极隐蔽，意为如是成为无心性。如"如于火遍计烟"者，谓虽无烟，仅由分别增益。
"由二系属故"者，谓由他所许能立法，虽彼不欲，与所立法系属故。"由一无则他无故"者，谓由无所立则无能立法故。"于某处"者，谓于破除总等处。

།སྒྲ་ལས་བྱུང་བ་ཚད་མ་ཉིད་དུ་བཞེད་པ་ཡིན་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྒྲ་ལས་བྱུང་བ་ནི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ལས་ཚད་མ་གཞན་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །གཏན་ ཚིགས་དོན་གྱི་ཡུལ་ཉིད་ཀྱིས།།ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཚད་མ་ཀུན་ལས་བཏུས་པ་ལས་བསྟན་པས་སོ། །འདིས་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ལ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ལ་ནུས་པ་མེད་པ་དེ་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་རོ། །འཇུག་པ་གཅིག་པ་ཅན་ཉིད་ཡིན་གྱི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐེ་ ཚོམ་དང་ཤེས་པར་འདོད་པ་ལ་སོགས་པ་ནི་དོན་གྱི་བདག་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང་།ཚིག་ནི་དེའི་རང་བཞིན་ཉིད་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་འཇུག་པ་མཚུངས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ནིའི་སྒྲ་ནི་ངེས་པར་གཟུང་བ་དང་རིམ་པ་བཞིན་དུ་སྦྱར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། ནང་གི་ཡན་ལག་ནུས་ཉིད་ནི། །ཞེས་བྱ་བ་དེ་ལས་བླངས་ལ་ཚུལ་ གསུམ་དག་ནི་ཞེས་བྱ་བར་བལྟ་བར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏེ།།གལ་ཏེ་འོ་ན་ནི་དོན་གྱི་བདག་ཉིད་ཅན་གྱི་ཚུལ་གསུམ་པ་ཉིད་ཀྱི་རྟགས་ནི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་རྟོགས་པ་ལ་ནུས་པ་ཡིན་ན་འོ་ན་ཅི་ལྟར་རིགས་པའི་སྒོ་ལ་སོགས་པར་ཚུལ་གསུམ་པའི་རྟགས་ཀྱི་ཤེས་པ་ལ་རྗེས་སུ་དཔག་པར་བཤད་ཅེ་ན། དེའི་ ཕྱིར་དེའི་ཤེས་པ་ལ་ནུས་པའི་ཚིག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ།རྟགས་ཤེས་པའི་ནུས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཚིག་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཉིད་དུ་བརྗོད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་དེ་མེད་ན་མི་འབྱུང་བ་སྟེ། ཤེས་པ་མེད་ན་མི་འབྱུང་བ་ཉིད་ཀྱིས་རྟགས་མི་ཤེས་པ་གོ་བར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་པ་དེ་ལྟར་ན་ཤེས་པ་ཙམ་ཉིད་མ་ཡིན་ནོ། ། དེ་ལ་དྲན་པ་སྐྱེད་པ་ནི་དྲན་པ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པའོ། །གཉི་ག་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཚུལ་གསུམ་པའི་རྟགས་དང་དེའི་ཚིག་གོ། །ཕྱོགས་ཀྱི་ཚིག་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་འདི་སྐད་དུ་གང་གི་ཚེ་སློབ་དཔོན་གྱིས་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བར་བཤད་པ་དམ་བཅའ་བ་སྟེ། བསྒྲུབ པར་བྱ་བ་བསྟན་པ་དམ་བཅའ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱེ་བྲག་པ་དང་རིགས་པ་ཅན་དག་གིས་ཕྱོགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་སྨྲས་པ་ནི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་སྒྲ་གྲུབ་པ་བཟློག་པ་ལ་དོན་ཡོད་པ་ཅན་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།།གཏན་ཚིགས་དང་དཔེ་མ་གྲུབ་པ་བརྗོད་པ་ཡང་དམ་བཅའ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ནི་སྒྲུབ་པར་བྱེད་ པའི་ཡན་ལག་ལྔར་སྨྲ་བའི་བསམ་པས་བཤད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་བལྟ་བར་བྱའོ།

"若许声生为量"者，谓"声生非异于比量之量"等。"因义境性"者，由《量集论》所说。关于"由此"等，配为"由于能立已成所立故，彼于所立无功能"。
"唯一趣入"者，谓疑及欲知等是义体性故，语非彼自性故，趣入不同。"ni"声应配为决定及次第，谓从"内支功能性"取来，应视为"三相"之义。
若尔，若具义体性之三相因于了知所立有功能，则云何于《理门论》等说三相因知为比量耶？为此说"于彼知有功能语"等。说因知功能语为比量者，是彼无则不生，以无知则不生故，不知因不能令解，如是非仅知。
其中"生忆"者，谓能生忆念。"二者"谓三相因及其语。关于"宗语非能立"等，当视为：当师说"所立即宗，示所立为宗"时，毗婆沙师及正理师说宗相，以所立声遮遣成立有义故。说未成因喻亦成宗者，应视为由说五支能立意趣而说。

།སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཡན་ལག་གསུམ་པ་ཉིད་ཡིན་པར་སྨྲ་བ་དེ་ལྟ་བུར་གྱུར་པའི་མཚན་ཉིད་བྱེད་པ་ལ་ཡང་ཇི་སྐད་དུ་བཤད་པའི་སྐྱོན་རྟེན་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་གང་གིས་ན་མ་གྲུབ་པའི་ཚིག་ལ་ཡང་དམ་བཅའ་བ་ ཉིད་དུ་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཏན་ཚིགས་དང་དཔེ་མ་གྲུབ་པའི་ཚིག་ལ་ཡང་ངོ་།།སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཉིད་དུ་བརྗོད་པའི་ཕྱིར་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཡིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ལྟར་སྣང་བ་ཉིད་ལ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཞེས་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། །བུམ་པ་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བུམ་པ་མ་གྲུབ་པ་བྱེད་པ་ལ་སྟེ། དེ་ལྟ་བུའི་རྣམ་པ་ བརྗོད་པ་ན་ཡང་བྱེད་པ་པོ་དང་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་སྐབས་སུ་བསྟན་པ་ན་དམ་བཅའ་བར་འགྱུར་རོ།།གང་ཡང་། ལྟར་སྣང་བཅས་བརྗོད་སོགས་བཀོད་པའི། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་མང་པོ་ལེན་པའི་བུ་ལ་སོགས་པ་རིགས་པའི་སྒོའི་ཊཱི་ཀཱ་བྱེད་པ་དག་གིས་དེ་ལྟར་གཞན་གྱི་ཕྱོགས་སྔ་མའི་དོགས་པ་བསུ་ནས་ ཕྱོགས་ཀྱི་ཚིག་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ།ལྟར་སྣང་བ་དང་བཅས་པ་བརྗོད་པ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་དུས་སུ་བརྗོད་པའི་ཕྱིར་གཏན་ཚིགས་དང་དཔེའི་ཚིག་བཞིན་ནོ། །ཕྱོགས་སྔ་མ་འདི་ལ་ཡང་མངོན་སུམ་གྱིས་མ་ངེས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ལན་བཤད་པ་ཡིན་ཏེ། མངོན་སུམ་ལྟར་སྣང་བ་དང་བཅས་པས་དེ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ མ་ཡིན་ནོ།།དེ་དག་གི་གཞན་གྱི་བསམ་པའི་དོགས་པ་བསུ་ནས་ཚིག་ཉིད་དུ་བྱེ་བྲག་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་ཚིག་གི་རང་བཞིན་ཡིན་ན་ལྟར་སྣང་བ་དང་བཅས་པར་བཤད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱེ་བྲག་ཏུ་བྱེད་པ་དེའི་ཚེ་མངོན་སུམ་གྱིས་མ་ངེས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི་ཚིག་ གི་བདག་ཉིད་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ།།དེ་ལྟར་ཡང་སུན་འབྱིན་པས་མ་ངེས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སུན་འབྱིན་པ་ཚིག་གི་རང་བཞིན་དག་ལྟར་སྣང་བ་དང་བཅས་པར་བཤད་པ་ཡིན་ན་ཡང་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་རང་བཞིན་ཉིད་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟ་ན་ནི་དེ་དག་རྣམས། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ཕྱོགས་ སྔ་མ་དགོད་པ་བཞད་གད་ཉིད་དུ་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ།།རིགས་པ་དང་ལྡན་པའི་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་མ་བརྗོད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེའི་བདག་ཉིད་དང་དེ་ལས་བྱུང་བའི་མཚན་ཉིད་ཅན་གྱི་གཏན་ཚིགས་མ་བརྗོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །བཟློག་ན་གནོད་པ་ཅན་གྱི་ཚད་མ་མེད་པས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཚིག་གི་རང་བཞིན་ ཉིད་ཡིན་ན་ལྟར་སྣང་བ་དང་བཅས་པར་བཤད་པ་དང་ལྡན་པ་ཉིད་དང་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་རང་བཞིན་མ་ཡིན་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ལ་འགལ་བ་ཅི་ཞིག་ཡོད།འདིར་སུན་འབྱིན་པ་ཉིད་མ་ཡིན་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ལན་བཞད་གད་ཉིད་དུ་སྟོན་པ་ཡིན་ཏེ། འདིར་ལན་ཡང་དག་པར་བརྗོད་པའི་ནུས་པ་མེད་ པ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་དང་སྦྱར་རོ།

说能立为三支者，如是作相时，亦不依所说过失，故何以未成语亦成宗者，谓于因喻未成语亦然。由说为能立故是能立者，谓于似能立说为能立。
"作瓶"者，谓作未成瓶，如是说相时，于作者及能立处示为宗。关于"说似等安立"等，如摩纳子等《理门论》注释者，如是迎他前宗疑：宗语是能立，以说似等于能立时说故，如因喻语。
对此前宗亦说答"由现量不定"，以似现量等非能立故。彼等迎他意疑后说"若语体无别"等。若是语性则说有似等之别时，非由现量不定，以彼非语体故。
如是亦由诤难不定者，谓诤难虽说语性有似等，然非能立性故。由"如是彼等"等显示前宗立为可笑。以未说具理因相故者，谓未说具彼体性及从彼生相之因故。
"由返无违量"者，谓若是语性则说有似等，及非能立性，此有何相违？此中由"若非诤难"等显示答为可笑，此应配为"此中无正答说功能"。

།སུན་འབྱིན་པ་ཉིད་མ་ཡིན་ན་ལྟར་སྣང་བ་དང་བཅས་པ་བརྗོད་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སུན་འབྱིན་པས་མ་ངེས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བརྗོད་པ་ན་གལ་ཏེ་གཞན་ཚིག་ཉིད་དང་སུན་འབྱིན་པ་ཉིད་མ་ཡིན་པ་ཡིན་ན། ལྟར་སྣང་བ་དང་བཅས་པར་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་དེ་ལྟར་བྱེ་བྲག་བརྗོད་པ་དེའི་ཚེ་ མ་ངེས་པ་ཉིད་ཡིན་པར་མི་འགྱུར་རོ།།དེ་ལྟར་ན་གང་ལ་རིགས་པའི་སྒོའི་ཊཱི་ཀཱ་བྱེད་པས་འཁྲུལ་པར་བརྗོད་པ་དེ་དང་དེ་ལ་གཞན་གྱིས་ཀྱང་བྱེ་བྲག་བསྟན་པར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟ་བུ་ལ་སོགས་པའི་ཁྱད་པར་བརྒྱུད་པ་དང་འགལ་བ་མི་འཁྲུལ་པ་ཅན་འགོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཚིག་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ མ་ཡིན་ཏེ།མ་གྲུབ་པ་རྗོད་པའི་ཕྱིར་དཔེ་མ་གྲུབ་པའི་ཚིག་བཞིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་རིགས་པའི་སྒོའི་ཊཱི་ཀཱ་བྱེད་པས་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་བཤད་པ། གལ་ཏེ་གཞན་གྱིས་འདིར་འགལ་བ་མི་འཁྲུལ་བ་ཅན་གྱི་གཏན་ཚིགས་འགོད་པར་འགྱུར་བ་དེའི་ཚེ། གཞན་གྱིས་དེ་འགོད་པ་བྱེད་པ་ན་ནུས་པ་མེད་པར་འགྱུར་ བས་རིགས་པའི་སྒོའི་ཊཱི་ཀཱ་བྱེད་པ་ལ་ལན་ཡང་དག་པར་བརྗོད་པའི་ནུས་པ་མེད་པ་ཡིན་ནོ།།གང་གིས་དེ་ལྟར་བཀོད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མངོན་སུམ་ཉིད་ཀྱིས་མ་ངེས་པ་ཚིག་ཉིད་ཀྱིས་བྱེ་བྲག་ཏུ་བྱས་པའི་ཕྱིར་སུན་འབྱིན་པས་མ་ངེས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་གལ་ཏེ་ནུས་པར་འགྱུར་བ་དེའི་ཚེ་གནོད་པ་ ཅན་གྱི་ཚད་མ་མེད་པའི་ཕྱིར་དང་པོར་ལྡོག་པ་མེད་པ་ཉིད་སུན་འབྱིན་པ་རིགས་པ་དང་ལྡན་པ་ཅིའི་ཕྱིར་མི་བརྗོད།དེ་བས་ན་འདིས་ཏེ་རིགས་པའི་སྒོའི་ཊཱི་ཀཱ་བྱེད་པ་གང་གིས་ཕྱོགས་སྔ་མའི་ལན་མ་བཏབ་པ་དེ་ལ་དེ་སྐད་ཅེས་བྱའོ། །དེ་བས་ན་ལན་བཞད་གད་དུ་བྱས་པ་ཡིན་ནོ། །མ་གྲུབ་པ་དང་སྒྲུབ་པར་བྱེད་ པ་ཉིད་མ་ཡིན་པ་ལ་སོགས་པའི་སྒྲས་ནི་དོན་གྱིས་བཤད་པ་དང་རྒོལ་བས་ཁས་བླངས་པ་གཟུང་ངོ་།།སྔ་མ་གཉིས་ཀྱི་དོན་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རང་གི་ངོ་བོ་དང་ཚིག་ཕྲད་དག་གོ། །དོན་གྱིས་བརྗོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདོད་པའི་སྒྲ་ལ་སོགས་པའོ། །གལ་ཏེ་གོ་རིམས་བཟློག་པ་ལ་དགོས་པ་ ཅི་ཞིག་ཡོད་ཅེ་ན།བརྗོད་བྱ་མང་བ་ཉིད་ཀྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། དོན་གྱིས་བརྗོད་བ་ལ་སོགས་པའི་དོན་བརྗོད་བྱ་མང་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །འདོད་པའི་སྒྲའི་དོན་བཤད་པའི་སྐབས་སུ་བབ་པ་ཡིན་ན་ཡང་། གལ་ཏེ་བདག་ཉིད་ཀྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་རེ་ཞིག་ཞར་ལ་ འོངས་པའི་རྒོལ་བ་ལ་ལན་འདེབས་པར་བྱེད་དོ།།གཞན་འདོད་པ་ཐམས་ཅད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་བསྟན་བཅོས་བྱེད་པ་རང་ཉིད་ཀྱིས་སམ་གཞན་གྱིས་སོ། །བསྟན་བཅོས་ལ་ལྟོས་པ་མེད་པར་ཁས་ལེན་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཉེ་བའི་ཕྱིར་སྔར་ཁས་བླངས་པ་བསྟན་བཅོས་བཤད་པ་ལ་ལྟོས་པ་མེད་པར་རྟོགས་ པར་འགྱུར་རོ།

"若非诤难则说有似等"者，谓说"由诤难不定"时，若他语性及非诤难性，则说有似等如是差别时，不应成不定。如是，《理门论》注释者所说错误，他人亦应示差别。
"安立如是等差别相续及不错乱相违"者，谓宗语非能立，以说未成故，如未成喻语。如是《理门论》注释者说能立：若他于此安立不错乱相违因时，他作安立则无功能，故于《理门论》注释者无正答说功能。
"由如是安立"者，谓由现量不定以语性差别故，由诤难不定。若不尔，若有功能时，由无违量故，何不先说无返诤难具理？故此即《理门论》注释者未答前宗者当如是说。故答成可笑。
"未成及非能立"等声摄义说及论者许。"于前二义"者，谓自体及语助。"义说"等者，谓欲声等。若问：返次第有何义？说"由所诠多性"等，以义说等义所诠多故。
虽是说欲声义处，然由"若自身"等且答旁来论者。"他一切欲"者，谓论师自身或他人。"不待论而许"者，谓由近故，先许不待论说而了知。

།དེ་ཅིའི་ཕྱིར་སྔར་ཁས་བླངས་པའི་བསྟན་བཅོས་ལ་ལྟོས་པ་ཉིད་འགོག་པར་བྱེད། ལོག་པར་རྟོགས་པ་ཡང་མཐོང་བར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསྟན་བཅོས་ཐམས་ཅད་ལ་མཐོང་བའི་སྔར་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་དེ་ལ་གནོད་པ་ན་གཏན་ཚིགས་དང་དམ་བཅའ་བ་ལ་གནོད་པ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཚེ་ཆོས་ ཀྱི་ཁྱད་པར་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ལ་སོགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྒོལ་བས་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཉིད་དུ་འདོད་པའི་ཆོས་གཅིག་པོ་དེ་ཉིད་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཡིན་གྱི་གཞན་ནི་མ་ཡིན་ནོ།།དེ་ལྟར་ན་དེ་བཟློག་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་གཅིག་ཉིད་འགལ་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་ཉིད་ནི་གལ་ཏེ་ཚོགས་པ་གཅིག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་ སོགས་པ་སྨོས་སོ།།ལྟོས་པས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདི་ལྟར་གཞན་གྱི་དོན་ཉིད་ཡིན་ན། དེ་དག་ནི་གཞན་གྱི་དོན་བྱེད་པ་ཉིད་འདུས་པའི་ཡུལ་ཅན་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་ལྟོས་པ་འདི་ལ་ཆོས་ཀྱི་བྱེ་བྲག་སྟེ། མིག་ལ་སོགས་པ་གཞན་གྱི་དོན་དུ་གྱུར་པ་འདུས་པའི་དོན་ཅན་མ་ཡིན་ནོ། །ཆོས་ཅན་གྱི་ཚིག་གི་སྒྲས་ དོན་བསྟན་པ་ལ་ལྟོས་པ་ལ་ཆོས་ཅན་གྱི་བྱེ་བྲག་ཡིན་ནོ།།དེ་ལ་ཕྱོགས་དང་པོ་ལ་བརྟེན་ནས་ཆོས་ཀྱི་བྱེ་བྲག་འགལ་བ་རྣམ་པར་འཇོག་པ་ན་འགའ་ཞིག་གི་ཚེ་འདོད་པས་འདི་སྐད་དུ་འདིས་ཆོས་ཀྱི་བྱེ་བྲག་ནི་མ་ཡིན་གྱི་འོན་ཀྱང་ཆོས་ཅན་གྱི་ཡིན་ནོ་ཞེས་སྨྲ་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཕྱོགས་གཉིས་པ་ཡོངས་སུ་ གཟུང་ཞིང་འགལ་བར་བརྗོད་པས་འདི་ཆོས་ཅན་གྱི་བྱེ་བྲག་ནི་མ་ཡིན་གྱི།འོན་ཀྱང་ཆོས་ཀྱི་ཡིན་ནོ་ཞེས་སྨྲ་བར་འགྱུར་རོ། །འགལ་བའི་ཁྱད་པར་མ་ངེས་པ་བྱས་པ་ཇི་ལྟ་ཇི་ལྟར་གཞན་ཁྱད་པར་དུ་བྱེད་པ་དེ་ལྟ་དེ་ལྟར་འགལ་བར་གཞག་པའི་ཕྱིར་ཐམས་ཅད་དུ་ཚར་གཅད་པར་བྱ་བ་ཡིན་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ ཉིད་གཡོ་བའི་ཐ་སྙད་ནི་ཁྱད་པར་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་སྐྱོན་བསྟན་པའི་དོན་ཏོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་པ་ཡིན་ནོ།།འདོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཉིད་དུ་མ་བསྟན་པའི་ཆོས་ཀྱི་ཡུལ་ཅན་འདོད་པ་ཡིས་སོ། །འདོད་པ་མ་བརྗོད་པ་ལ་གནོད་པ་འབའ་ཞིག་འགལ་བ་ཉིད་ཀྱི་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་སྐྱོན་མ་ཡིན་གྱི་དེ་ བཞིན་དུ་འདོད་པས་ཡུལ་དུ་བྱས་པ་དཔེའི་ཆོས་ཅན་ལ་མེད་པའི་ཕྱིར།དཔེ་རྗེས་འགྲོ་མེད་པའི་ཡང་སྐྱོན་ཡིན་ནོ། །མིག་ལ་སོགས་པ་ནི་གཞན་གྱི་དོན་ཡིན་ཏེ། འདུས་པ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་མལ་ཆ་དང་སྟན་ལ་སོགས་པ་བཞིན་ནོ།

何故遮先许待论？"亦见错解"者，谓见一切论前，于所立有害时，即害因及宗。尔时"倒立法差别等"者，谓论者唯欲立为所立之一法，非他。如是则彼返故，一性成相违。即说"若一聚"等。
"由待"者，谓如是若是他义性，则彼等非他义作用聚处境，此待即法差别，谓眼等他义非聚义。于有法语声示义待即有法差别。
其中依初分位安立法差别相违时，有时由欲说："此非法差别，然是有法差别。"如是取第二分位说相违时，说："此非有法差别，然是法差别。"
由不定相违差别，如何他作差别，如是安立相违故，一切成应诃责。即说"动名言即如差别示过义"。"欲"者，谓由欲缘未示为所立法。
于未说欲，非唯害为相违因过，如是由欲所缘有法于喻无故，亦是喻无随行过。眼等是他义，以是聚性故，如床座等。

།གཞན་གྱིས་བརྗོད་པ་ན་སློབ་དཔོན་དབྱིག་གཉེན་གྱིས་མིག་ ལ་སོགས་པ་ནི་གཞན་གྱི་དོན་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ལ་གཞན་ནི་བདག་ཏུ་འདོད་པ་ཡིན་པ་དེའི་ཚེ་བདག་གི་དོན་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ངག་གི་དོན་ཡིན་པ་དེ་བས་ན།གལ་ཏེ་བདག་གཞན་དེ་མ་གྲུབ། །དཔེ་ལའོ་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། མལ་ཆ་ལ་སོགས་པ་བདག་གི་དོན་ཉིད་བྱེད་པ་སངས་རྒྱས་པ་ལ་ མ་གྲུབ་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ།།དཔེ་དེ་ལ་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་མེད་པའི་སྐྱོན་ཞེས་བྱ་བ་ལ། དཔེ་ལ་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་མེད་པའི་སྐྱོན་ཡིན་ན། འདོད་པ་གནོད་བྱེད་ཡིན་ཏེ་འགལ་བར་འགྱུར་རོ། །བཟློག་པས་ཁྱབ་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་བལྟ་བར་བྱའོ། །ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་ཉིད་ཀྱིས་དོན་དང་ལྡན་པ་ཉིད་ཡིན་གྱི་ནང་གི་ ངོ་བོས་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཁོ་བོ་ཅག་སྒྲའི་ངོ་བོ་འདོད་པ་དེའི་དོན་དུ་སྒྲའི་བསྟན་བཅོས་ལས་སྒྲའི་ངོ་བོ་དོན་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ཏེ།རྣམ་པར་དབྱེ་བ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བརྗོད་པ་ལ་རྣམ་པར་དབྱེ་བའི་རྟགས་ཀྱི་མིང་ཅན་གྱི་རྒྱུ་ཅན་ཡིན་པ་དེ་ཡང་དོན་དང་ལྡན་པ་ཡིན་པ་དེ་ལྟར་ན་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་མཐོང་བ་ནི་དོན་དང་ལྡན་ པའི་རྒྱུ་ཡིན་ནོ།།སྔར་མིང་ཅན་དང་འབྲེལ་པ་ལས་ཞེས་བྱ་བ་འདིས་ནི་རང་གི་ངོ་བོ་ཙམ་གྱི་དོན་དང་ལྡན་པ་ཉིད་དུ་འདོད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་རྟོགས་པར་འགྱུར་ཏེ། གནས་སྐབས་དེ་ལ་ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་དང་ལྡན་པ་ཉིད་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་འདིར་སྒྲའི་ངོ་བོ་ནི་རང་གི་ངོ་བོ་ཙམ་གྱི་དོན་དང་ལྡན་པ་མ་ཡིན་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ རྩོད་པའི་གཞིར་གྱུར་པའི་ཚིག་མ་བརྗོད་པ་ཡང་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཉིད་དུ་ཁས་མི་ལེན་པའི་ཕྱིར་རོ།།དོན་དང་ལྡན་པར་ཡང་འདོད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྒྲའི་ངོ་བོ་དོན་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་འདོད་པའོ། །ལྷག་མར་གྱུར་པ་ཉིད་ཀྱིས་དེའི་ཚེ་ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་གྱིས་དོན་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ཏེ། སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་སྨྲ་བ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་ བར་མི་འདོད་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ།།ཅི་སྟེ་ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་གྱིས་དོན་དང་ལྡན་པར་མི་འདོད་ཀྱི་འོན་ཀྱང་སྤྱིར་ཡིན་པ་དེའི་ཚེ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་འབྲས་མེད་འགྱུར་བ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །དཔེར་ན་སྤྱིར་གཞན་གྱི་དོན་ཉིད་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ལྟ་བུའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མིག་ལ་སོགས་པ་ནི་གཞན་གྱི་དོན་བྱེད་པ་ ཡིན་ཏེ།འདུས་པ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ལ་བདག་གི་དོན་ཉིད་བསྩལ་ནས་དཔེར་ན་སྤྱིར་གཞན་གྱི་དོན་ཙམ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ལ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་འབྲས་བུ་མེད་པར་འགྱུར་ཏེ། གཞན་གྱི་དོན་ཉིད་སྤྱིར་གྲུབ་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །རྗེས་འགྲོ་དང་ནི་འགལ་བ་དག་།ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཟླས་དབྱེ་བའོ། །དེ་ དག་གི་དངོས་པོ་ནི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དང་འགལ་བ་ཉིད་དོ།

他说时，世亲论师所说"眼等是他义"中，"他"若许为我，则语义为"是我义"。故说"若我他未成，于喻"者，谓床座等作我义于佛教徒不成故。
"喻无随行过"者，若是喻无随行过，则欲成能害，成相违。应知"由返遍"。外境义有义性，非内体性，如是我等许声体，为此于声论中说"声体有义，以见分别故"。于此，分别相因名因者亦有义，如是见分别是有义因。
由前"从名者相属"者，此了知许唯自体有义性，彼位无外境有义性。此中"若声体非唯自体有义"者，谓争议处未说语亦不许为所立故。"亦许有义"者，谓许声体有义。由余性故，尔时由外境有义，说能立不欲所立性。
若不许由外境有义，然总尔时能立成无果，如总他义所立。谓于"眼等是他义，以是聚性故"中，舍我义性，如于总他义所立，能立成无果，以他义性总成故。"随行及相违"者，谓相对分。彼等事即随行性及相违性。

།དེ་ཉིད་ནི་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་དཔེ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བས་སྟོང་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་འཆད་པར་བྱེད་དོ། །དཔེར་ན་བུམ་པ་ཆོས་ཅན་ལ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་སྦྱོར་བ་འདི་ནི་འབྱུང་བ་ཙམ་དུ་སྨྲ་བ་དག་གི་ཡིན་ནོ། །དེ་དག་གིས་ནི་ འདི་ལྟར་ཁས་བླངས་པ་ཡིན་ཏེ།སེམས་ཡོད་པ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་གྱི། འོན་ཀྱང་སེམས་ཡོད་པ་ནི་འབྱུང་བ་ཉིད་ཀྱི་མངོན་པར་གསལ་བའི་བྱེ་བྲག་ཡིན་ཏེ་ཆང་གི་ནུས་པ་བཞིན་ནོ། །མངོན་པར་གསལ་བ་སེམས་ཡོད་པ་ཉིད་གང་ལ་ཡོད་པ་དེ་ནི་མངོན་པར་གསལ་བ་སེམས་ ཡོད་པ་ཅན་ཉིད་ཡོད་དོ།།དེ་དག་ཀྱང་དེ་ཡིན་ལ་ལུས་ཅན་ཡིན་པས་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལས་འཛིན་པར་བྱའོ། །དེ་ལྟ་བུར་གྱུར་པའི་ལུས་ཀྱི་རང་བཞིན་སྐྱེས་བུ་གང་ལ་ཡོད་པ་དེ་ལ་དེ་སྐད་ཅེས་བྱའོ། །དེ་ནས་བུམ་པའི་སྒྲ་དང་ཟླས་དབྱེ་བ་བྱའོ། །དེ་ནི་ངེས་པར་གཟུང་བ་དྲུག་པའམ་བདུན་པའི་གཉིས་ པའི་ཚིག་གམ་ཡན་ལག་དང་ཡན་ལག་ཅན་གྱི་འབྲེལ་པ་ནི་དྲུག་པ་ཡིན་ནོ།།དེ་དག་ལས་གང་ཡང་རུང་བ་སྟེ་བུམ་པ་དང་སྐྱེས་བུ་གཉིས་པ་དང་བཅས་པར་འཇུག་པའི་ཕྱིར་གཉིས་པ་དང་བཅས་པའོ། །རེ་ཞིག་ཨཏྤ་ལ་མ་ཡིན་པའི་བདག་ཉིད་ཅིག་ཤོས་བུམ་པ་གཉིས་པ་དང་བཅས་པ་ཉིད་ཡོད་ པ་གཅིག་དང་ཡང་གཉིས་པ་ཡིན་ན་ཅིག་ཤོས་གཉིས་པ་དང་བཅས་པ་ཉིད་སྤྱིར་གྲུབ་པ་ཡིན་པ་དེ་ལྟར་ན་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་དང་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་མེད་པ་ཉིད་མ་ཡིན་ནོ།།དེ་ལྟར་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཆོས་ཅན་བུམ་པ་ལ་ཡང་བུམ་པ་མ་ལུས་པ་ཕྱོགས་སུ་བྱེད་ན་དེ་ཉིད་གཉིས་པ་དང་བཅས་པ་ཉིད་དུ་རིགས་པ་མ་ ཡིན་པ་དེ་ལྟར་ན་སྤྱིར་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ལ་ཡང་དེ་ལྟ་བུར་གྱུར་པའི་སྐྱེས་བུ་གཉིས་པ་དང་བཅས་པ་ཉིད་ཡིན་པར་གྲུབ་པ་ཡིན་ཏེ།ལྷག་མར་གྱུར་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་གཞན་དག་སེམས་སོ། །འདི་ལ་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་འགོག་པར་བྱེད་དོ། །སྐྱེས་བུ་དེ་འདྲ་བ་གཉིས་པ་དང་ བཅས་པ་མ་བརྗོད་དུ་ཟིན་ཀྱང་འདོད་པས་ཁྱབ་པ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང་དེ་ཡང་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་དཔེ་ལ་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་མེད་པའི་སྐྱོན་ཡོད་པ་ཡིན་ནོ།།ལུས་ཁས་ལེན་མེད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་ཁས་ལེན་པ་མེད་པ་ནི་དམ་བཅའ་བ་མེད་པའོ། །དེ་ཉིད་ནི་ལུས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་འཆད་ པར་བྱེད་དོ།།དཔེ་ལ་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་མེད་པའི་སྐྱོན་གྱི་དོགས་པ་ཁས་མ་བླངས་པ་ཡིན་ནོ། །གཉི་ག་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཇི་སྐད་དུ་བཤད་པའི་སྐྱེས་བུ་དང་བུམ་པ་དག་ལའོ།

即由"如次喻空所立"等而说明。"如瓶有法"等，此结合是唯物论者的。彼等如是许：无少许"有心性"，然有心是大种性明显差别，如酒力。明显有心性者，即明显有心者。
彼等亦由"是彼及有身故"而取。如是身性之士夫有者，即名为彼。次应分别瓶声。彼定取第六或第七之第二语，或支分与有支分关系是第六。彼等随一，由瓶与士夫俱第二而转故，有第二。
且有一非乌波罗性之他瓶有第二性，及若是第二，则他有第二性总成，如是非无所立及随行。如是于所立有法瓶，若取一切瓶为宗，则彼不应有第二性，如是于总能立亦成如是士夫有第二性，以是余故，他人如是思。
由"此中随行"等而遮。虽未说如是士夫有第二，然由欲遍所立性故，及彼亦未成故，有喻无随行过。"身无许"者，无许即无宗。即由"身"等而说明。未许喻无随行过疑。"于二"者，谓如所说士夫及瓶。

།གཉི་ག་ལ་དོན་གཞན་དུ་གྱུར་པའི་དངོས་པོ་ཡོད་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་ཇི་སྐད་དུ་བཤད་པའི་སྐྱེས་བུ་དང་བུམ་པ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ བུམ་པ་ལ་ལྟོས་ནས་དོན་གཞན་དུ་གྱུར་པ་ཡོད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་སྤྱི་གང་ཡང་རུང་བ་ཉིད་ཀྱི་རྟེན་དུ་འགྱུར་ཏེ།སྤྱི་ནི་གསལ་བ་ཐ་དད་པ་ལ་བརྟེན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་ལྟར་ན་གཉི་ག་དག་ལ་དོན་གཞན་གྱི་དངོས་པོ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཞེ་ན། བུམ་པ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། བུམ་པའི་སྤྱི་ ཕྱོགས་སུ་བྱས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བར་དགོངས་སོ།།རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་མེད་པའི་དོགས་པས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བུམ་པ་ལ་སྒྲ་མི་རྟག་པ་ཉིད་ནི་མེད་པའི་ཕྱིར་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་མེད་པར་དོགས་པ་ཡིན་ནོ། །ཁས་བླངས་ལ་སོགས་པ་དང་འགལ་བའམ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བུམ་པ་ཐ་དད་པར་རྟོགས་པ་ན་བུམ་པ་ལ་ ཡོད་པའི་མི་རྟག་པ་ཉིད་སྒྲ་ལ་དམ་བཅའ་བ་བྱེད་པ་ན་ཁས་བླངས་པ་དང་འགལ་བ་ཡིན་ཏེ།སྒྲ་ལ་བུམ་པའི་མི་རྟག་པ་ཉིད་ཁས་མི་ལེན་པའི་ཕྱིར་རོ། །སོགས་པའི་སྒྲས་ནི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་དང་འགལ་བ་ཡང་གཟུང་སྟེ། གཞན་གྱི་ཆོས་གཞན་ལ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྒྲ་ཐ་ དད་པར་རྟོགས་པ་ན་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བས་སྟོང་པ་ཡིན་ནོ།།འཇིགས་པ་གྲུབ་པ་ཡིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་ཅན་གྱི་ཁྱད་པར་ཅན་ཡོངས་སུ་མ་བཟུང་བས་འཇིགས་པ་སྤྱི་གྲུབ་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །རྣམ་པ་གཞན་ཉིད་ཀྱིས་གཉིས་པ་དང་བཅས་པའི་སྦྱོར་བ་ལ་མ་ཚང་བ་ལ་སོགས་པ་བཤད་པ་ལ་ཁྱེད་ཅག་གིས་ རྣམ་པ་གཞན་དུ་ཀུན་དུ་བརྟགས་ནས་སྐྱོན་མཚུངས་པར་སྟོན་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར།ཁོ་བོ་ཅག་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཆོས་ཅན་བུམ་པ་དང་རྩིག་པ་ལ་གང་ཡང་རུང་བ་དོན་གཞན་ཉིད་དེ་སྤྱིའོ། །གཞན་གྱིས་ བསྒྲུབ་པར་བྱ་བར་འདོད་པ་སོ་སོར་གནས་པ་མ་ཡིན་པ་ཉེ་བར་འགོད་པའམ།བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཆོས་ཅན་ལ་ཡོད་པ་གང་ཡང་རུང་བ་དོན་གཞན་ཉིད་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། དཔེའི་ཆོས་ཅན་ལ་ཡོད་པའམ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དེ་ཡང་ཇི་སྐད་དུ་བཤད་པའི་ཆོས་ཅན་ཐ་དད་པས་ཉེ་བར་བཀོད་པ་གང་ ཡང་རུང་བ་སྣ་ཚོགས་པའི་རྒྱུ་ཉིད་ཀྱིས་བརྒྱུད་པས་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཁོ་བོ་ཅག་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བས་སྟོང་པ་ལ་སོགས་པ་ཡིན་པར་ནི་མི་སྨྲའོ།།དེ་སྐད་དུ་བརྗོད་ན་སྐྱོན་མཚུངས་པར་བསྟན་པར་འགྱུར་རོ། །བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཆོས་དེ་འདྲ་བ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཇི་སྐད་དུ་བཤད་པའི་སྐྱེས་བུ་དང་ བུམ་པ་ལ་ལྟོས་ནས་གང་ཡང་རུང་བ་དོན་གཞན་དུ་གྱུར་པའི་མཚན་ཉིད་སྔར་བཤད་པའི་ཚུལ་གྱིས་དཔྱད་པ་ན་མ་གྲུབ་པ་ཡིན་ནོ།

"若二者有异义事"等中，如所说士夫与瓶，对所立瓶有异义者，即成任一共相之所依，以共相依于差别故。若问：何故二者无异义事？说"于瓶"等，意谓以瓶共相为宗故。
"由无随行疑"者，谓由瓶无声无常性故，疑无随行。"违许等"者，谓了知瓶差别时，于声立瓶所有无常性宗时违许，以于声不许瓶无常性故。"等"字摄违比量，以他法应成立于他故。了知声差别时，空所立。
"由怖成"者，谓由未取有法差别，怖总成故。为显"汝等以异相遍计，于有第二结合说不全等同过"，故说"我等"等。所立有法瓶与墙任一异义即共相。
他所欲立各别非近立，或所立有法所有任一异义是所立，谓于喻有法有。彼亦如所说由有法差别近立任一种种因性故，由间接无随行故，我等不说空所立等。如是说则当示同过。"如是所立法"者，谓如所说对士夫与瓶，任一异义相，如前说理观察时未成。

།དེ་ལྡན་བུམ་པ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་འདིའི་རྣམ་པར་འགྲེལ་པ་ནི་གང་ཡང་རུང་བ་གཉིས་པ་དང་བཅས་པའི་བུམ་པར་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །ཅི་ལྟར་མི་རྟག་པ་ཉིད་དེ་སྤྱིས་སྒྲ་དེ་དང་ལྡན་པ་དེ་ ལྟར་གང་ཡང་རུང་བ་གཉིས་པ་དང་བཅས་པའི་བུམ་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་དང་སྦྱར་རོ།།སྒྲ་མི་རྟག་པ་ཉིད་དུ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བས་སྟོང་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་གཅིག་ལ་མི་རྟག་པ་གཉིས་སུ་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྤྱིའི་མི་རྟག་པ་ཉིད་དང་ཁྱད་པར་གྱི་མི་རྟག་པ་ཉིད་ཀྱི་བྱེ་བྲག་གིས་སོ། །གལ་ཏེ་ སྒྲས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་སྒྲ་ཉིད་མི་རྟག་ཅེས་བྱ་བ་དེ་ལྟར་གཞན་དང་ལྡན་པ་རྣམ་པར་གཅོད་པས་ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་མི་རྟག་པ་ཉིད་ཀྱི་རྗེས་སུ་མི་འཇུག་གོ།།སྔར་བཤད་ཟིན་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། ཕྱོགས་ཆོས་དེའི་ཆས་ཁྱབ་པ་ནི། །ཞེས་བྱ་བ་འདི་བཤད་པའི་སྐབས་སུའོ། །འགྱུར་བར་ནི་འདོད་མོད་ ཀྱི་མི་ལྡན་པ་རྣམ་པར་གཅོད་པའི་ཁྱད་པར་གྱིས་ཀྱང་སྒྲ་མི་རྟག་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ལྟ་བུའི་རྣམ་པ་ཅན་གྱི་མི་ལྡན་པ་རྣམ་པར་གཅོད་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་བུམ་པ་ལ་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་མེད་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན།དེའི་ཕྱིར་གང་བྱས་པ་དེ་ནི་མི་རྟག་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། འདི་སྐད་དུ་ཁྱབ་པ་སྟོན་ པའི་དུས་ན་ཆོས་ཅན་གྱི་བྱེ་བྲག་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་ཉིད་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་དེ་གང་ལས་ཆོས་ཅན་གྱི་སྒོ་ནས་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་མེད་པར་དོགས་པ་ཡིན།མི་རྟག་པ་ཉིད་ཀྱིས་སྤྱིའི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དང་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་བརྗོད་པ་ན་ཁྱབ་པའི་ཤུགས་ཉིད་ཀྱིས་སྒྲ་མི་རྟག་པ་ཉིད་གྲུབ་པར་འགྱུར་རོ། །ཕྱིས་རྗེས་སུ་འབྱུང་བ་ཅན་གྱི་ དོན་འདི་ཡང་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་ལ་གནོད་པ་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པར་འགྱུར་རོ།།དེ་བཞིན་དུ་གཏན་ཚིགས་འདིས་ཆོས་ཅན་སྒྲས་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་པའི་མི་རྟག་པ་ཉིད་སྒྲ་ལ་མེད་དོ་ཞེས་སྒྲུབ་པར་བྱེད་ཅིང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་གི་ཕྱིར་སྒྲའི་མི་རྟག་པ་ཉིད་བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་བྱས་པ་ལ་མེད་པ་དེའི་ཕྱིར། བྱས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་གཏན་ཚིགས་འདིས་ཆོས་ཅན་སྒྲས་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་པའི་མི་རྟག་པ་ཉིད་ཀྱི་མེད་པ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་དོ། །དེས་ནི་ཆོས་ཅན་གྱི་ཁྱད་པར་བྱས་པའི་ཆོས་མེད་པ་སྟོན་པ་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཡང་གང་བྱས་པ་དེ་ནི་མི་རྟག་པ་ཡིན་ཏེ་སྒྲ་ཡང་བྱས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ལྟ་བུའི་སྦྱོར་བ་ཡིན་པར་བལྟ་བར བྱའོ།

"彼有瓶亦"之解释为"任一有第二瓶"。如无常性以共相与彼声相应，如是成任一有第二瓶，应如是配。声非空无常性所立。若不尔，则一有二无常过，谓由共相无常性与差别无常性之别。
"若声"等中，声即无常，如是由遮他相应而不随差别无常性。"已说"者，谓于说"宗法彼分遍"时。虽许应成，然由遮无相应差别亦"声是无常性"如是相无遮无相应故，于瓶成无随行。
故说"若所作即无常"等，此说：遍时无取有法差别，彼何由有法门疑无随行？由无常性共相随行及说宗法时，以遍力成声无常性。后当显此后起义亦不害所立随行。
如是"此因成立有法声差别无常性于声无"者，谓由声无常性于瓶等所作无故，此所作因成立有法声差别无常性之无。彼说有法差别所成法无。彼应见为"若所作即无常，声亦所作"如是结合。

།ཆོས་ཅན་གྱིས་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་པའི་ཆོས་ཅན་མེད་པར་སྟོན་པ་བཤད་པའི་ཕྱིར་དེ་བཞིན་དུ་ཆོས་མི་རྟག་པ་ཉིད་ཀྱི་ཆོས་ཀྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། དེ་ཡང་གང་བྱས་པ་དེ་ནི་མི་རྟག་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ལྟ་བུ་ནི་ཆོས་ཅན་གཙོ་བོར་གྱུར་པའི་སྦྱོར་བ་ཡིན་པར་བལྟ་བར་བྱའོ། །ཆོས་ཅན་གྱི་སྒྲ་རྣམ་ པར་གཞག་པ་དེ་ལ་གཞན་ཆོས་ཅན་གྱི་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་པའི་ཆོས་ཀྱི་བདག་ཉིད་དམ་ཆོས་ཀྱིས་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་པའི་ཆོས་ཅན་གྱི་སྤྱི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ནོ།།དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གལ་ཏེ་མི་རྟག་པ་འབའ་ཞིག་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཉིད་ཡིན་པ་དེའི་ཚེ་སྒྲ་མི་རྟག་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། མི་རྟག་པ་འབའ་ཞིག་དང་ལྡན་ པར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།འོ་ན་ཅི་ཡིན་ཞེ་ན། སྒྲ་མི་རྟག་པ་སྒྲ་ལ་སྒྲུབ་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་ཅན་སྒྲ་ལ་ཆོས་ཀྱིས་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་པའི་ཆོས་ཅན་གྱི་སྤྱི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་འགྱུར་བའམ། གང་གི་ཚེ་སྒྲ་ལ་ཆོས་ཅན་གྱིས་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་པའི་ཆོས་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཡིན་པ་ དེའི་ཚེ་སྒྲ་ལ་སྒྲ་མི་རྟག་པ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་དེ་ལྟར་འགྱུར་རོ།།གཅིག་སྨོས་པ་ནི་ཉེ་བར་མཚོན་པའི་དོན་ཡིན་ནོ། །ཇི་ལྟར་ཁས་བླངས་པའི་ཆོས་ཀྱི་ཚོགས་ལས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྒྲ་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་ཅན་དེ་ལ་བསྟན་བཅོས་བྱེད་པས་ནམ་མཁའི་ཡོན་ཏན་ཉིད་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་ཀྱི་ཚོགས་གང་ཡིན་པ་ཁས་ བླངས་པ་དེ་ལས་སོ།།དེ་ལྟར་ན་སྒྲ་མི་རྟག་པར་བསྒྲུབ་པ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་འདི་སྐད་དུ་གལ་ཏེ་བསྟན་བཅོས་བྱེད་པ་འདོད་པའི་ཆོས་ཅན་དེ་ཙམ་ལ་སྐབས་སུ་བབ་པ་མ་ཡིན་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱང་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཡིན་ཞིང་དེ་ལ་ཡང་གང་ཡང་རུང་བ་ལ་གནོད་པ་ན་གཏན་ ཚིགས་དང་དམ་བཅའ་བའི་སྐྱོན་ཡིན་ནོ།།དེའི་ཚེ་ཆོས་གཞན་གྱི་སྐབས་ལ་བསྟན་བཅོས་བྱེད་པའི་འདོད་པ་བྱས་པའི་ཆོས་ལ་བྱས་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པའི་གཏན་ཚིགས་དེས་གནོད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་སྐབས་མ་ཡིན་པ་ལས་ཡང་གཏན་ཚིགས་འགལ་བ་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ་ཞེས་བསྟན་པར་འགྱུར་ རོ།།དེ་ལྟར་ན་བྱེ་བྲག་པའི་བསྟན་བཅོས་བྱེད་པས་ཅི་ལྟར་སྒྲ་ནམ་མཁའི་ཡོན་ཏན་ཉིད་དུ་འདོད་པ་དེ་ལྟར་དྲི་ལ་ཡང་སའི་ཡོན་ཏན་ཉིད་དུ་འདོད་པ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་ཅི་ལྟར་ན་སའི་ཡོན་ཏན་ཉིད་ལ་བྱས་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཟློག་པར་བྱེད། འདི་ལྟར་སའི་ཡོན་ཏན་བཟློག་པས་བྱས་པ་ཉིད་ལ་ཁྱབ་པ་མེད་པ་ཡིན་ ཏེ།འགལ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །བྱས་པ་ཉིད་དང་སའི་ཡོན་ཏན་ཉིད་དག་ལ་འགལ་བ་འགའ་ཞིག་ཀྱང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། བརྗོད་པ་འགལ་བ་ཡོད་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ།

为说明有法差别所成有法无，故说"如是由无常性法"等。彼亦应见为"若所作即无常"如是有法为主之结合。于彼有法语安立，他非应成有法差别所成法体或法差别所成有法共相。
"若不尔"者，谓若唯无常是所立时，声不成无常，不成具唯无常义。若尔云何？"声无常成于声"者，谓由有法声于法差别所成有法共相是所立故如是成，或于声有法差别所成法是所立时，于声成"声无常性"如是。说一为近显义。
"如许法聚"者，谓于声等有法，论师许虚空德性等法聚。如是"于成声无常"等中，此说：若论师所欲有法彼量非时处一切法亦是所立，于彼任一有害时是因宗过。尔时于余法时处论师所欲所作法，由所作性等因害故，由非时所立亦成因相违。
如是胜论论师如许声是虚空德性，如是亦许香是地德性。若云何由所作性遮地德性？如是由遮地德，于所作性无遍，以无相违故。所作性与地德性亦全无相违。答：有相违性。

།དེ་ལྟར་ན་གཞན་ལས་གྲུབ་པའི་ཡོན་ཏན་ས་ལ་གནས་པའི་ཕྱིར་སའི་ཡོན་ཏན་ཉིད་ཡིན་པར་འདོད་ཅིང་བྱས་པ་ཡང་རང་གི་རྒྱུ་ལས་སྐྱེས་པ་ ན་བདག་ཉིད་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ།།དེ་ཅིའི་ཕྱིར་གཞན་ལ་ལྟོས་ཤིང་ལྟོས་པ་མེད་པ་ཡིན་ན་ཡང་ཇི་ལྟར་ན་འགའ་ཞིག་ལ་གནས་པར་འགྱུར། སྐྱེས་མ་ཐག་ཏུ་འཇིག་པའི་ངང་ཚུལ་ཅན་གྱིས་བྱས་པའི་དངོས་པོ་སེམས་པ་དེ་ཅིའི་ཕྱིར་དངོས་པོ་གཞན་ལ་བརྟེན་པའི་སྒོ་ནས་གནས་པ་ཡིན་དེ་ ལྟར་ན་སྒྲའི་ནམ་མཁའི་ཡོན་ཏན་བཟློག་པ་ལ་ཡང་བྱས་པ་ཉིད་ཀྱི་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་འབྲེལ་པ་བརྗོད་པར་བྱའོ།།དེ་བས་ན་དེ་བཟློག་པར་བྱ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་ཅན་སྒྲ་ལ་ནམ་མཁའི་ཡོན་ཏན་ཉིད་བཟློག་པར་བྱ་བ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཆོས་ཅན་ཆོས་སོགས་སྒྲུབ་བྱེད་ཀྱིས། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་ ཆོས་ཅན་གྱི་ཆོས་ནི་ཆོས་ཅན་ཆོས་སོ།།དངོས་པོ་གཙོ་བོ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཆོས་ཅན་གྱི་ཆོས་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་དག་གིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ངག་གི་དོན་ཡིན་ནོ། །སྐབས་འགའ་ཡིས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། ཅི་ཆོས་འདི་ཆོས་ཅན་ལ་ཡོད་དམ་མེད་ཅེས་རྩོད་པའི་སྒོ་ནས་ འོངས་ཤིང་སྐབས་སུ་བབ་པའི་གཏན་ཚིགས་དག་གི་རྩོད་པའི་གཞིར་གྱུར་པའི་ཆོས་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རྒོལ་བ་དག་འདོད་པར་འགྱུར་རོ།།དེ་ཡང་རྒོལ་བའི་རྒྱུད་དུ་གཏོགས་པ་དེ་ཡང་སྟེ་འདོད་པ་དེའི་འབྲས་བུའི་ཚིག་མེད་ན་གལ་ཏེ་རྟོགས་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པ་དེ་ལྟ་ན་ཡང་སྐབས་སུ་བབ་པ་དེ་དག་གིས་ཏེ་ རྒྱུར་གྱུར་པ་དག་གིས་རྟོགས་པར་འགྱུར་ཞིང་ཕྱིར་རྒོལ་བས་རྗེས་སུ་དཔག་པར་བྱ་བར་འགྱུར་རོ།།དེ་ལ་ཡང་རྒྱུ་ཙམ་ལས་རྟོགས་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། ནུས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། ནུས་པ་གགས་མེད་པ་ཅན་དག་གིས་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ནུས་པ་གགས་བྱེད་པ་མེད་པ་ཅན་གྱི་རྒྱུ་ སྐད་ཅིག་མར་འབྱུང་བའི་ངང་ཚུལ་ཅན་རྒོལ་བའི་རྒྱུད་ལ་ཡོད་པ་ཕྱིར་རྒོལ་བས་ངེས་པར་ནུས་པ་མ་ཡིན་ནོ།།དེའི་ཕྱིར་དེ་བས་ན་རྒྱུ་ལས་འབྲས་བུ་རྟོགས་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་དགོངས་སོ། །དེ་དེ་སྐད་དུ་གདོན་མི་ཟ་བར་བཤད་པར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་རྒྱུ་ལས་འབྲས་བུ་རྟོགས་པ་ཡིན་ན་ རྟགས་གཞན་བཞི་བར་འགྱུར་རོ།།བསྟན་བཅོས་མཛད་པར་རང་ཉིད་ཀྱིས་ཀྱང་གཞན་དུ་རྒྱུ་ལས་འབྲས་བུ་རྟོགས་པ་བསལ་བ་ཡིན་ནོ། །རྣམ་པ་གཞན་ནི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་དེ་དག་གིས་བསལ་བར་བྱེད་ཅིང་རབ་ཏུ་བྱེད་པས་ན་རབ་ཏུ་བྱེད་པ་སྟེ། བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་རྗོད་པར་བྱེད་པ་ལ་སོགས་པའོ། །འབྲས་བུར་ གྱུར་པ་སྦྱོར་བར་བྱེད་པ་འཆད་པར་འགྱུར་བ་དེ་དག་གིས་དེ་རྒྱུར་འདོད་པར་འགྱུར་རོ།

如是，由他成就之德性住于地故，许为地德性，所作亦从自因生时，以一切自性而生。何故依他与无所依时，云何住于某处？刹那灭性所作事物思维，何故依托他事而住？如是于遮声虚空德性，亦当说所作性因之关系。
故"由彼应遮"者，谓由有法声应遮虚空德性故。"由有法法等能立"中，有法之法即有法法。由事为主故，有法法等能立者，是语义。
"由某时处"等中，谓由"此法于有法有耶无耶"争论门而来，时处因等之争论基所立法，诤者应欲。彼亦属诤者相续，彼亦即欲，无彼果语若不应知，然由彼等时处即因，当知而应被诤者比量。
若谓非唯由因而知，故说"功能"等。谓由无显功能者义。无显功能因刹那生性，诤者相续所有，被诤者不能决定。故意谓非由因知果。彼定应如是说。若不尔，由因知果则成第四相。论师自亦于他处遮由因知果。
异相由彼等所立遮而作故名作者，谓能诠所立等。将说彼等果性结合，由彼应许为因。

།དེ་ལྟ་ན་འདི་ལྟ་འདི་ལྟར་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་བསྟན་པར་བྱའོ་ཞེས་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ལ་དམིགས་པའི་འདོད་པ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ། །འབྲས་བུ་ལ་ཡང་རྒྱུའི་སྦྱོང་བར་བྱེད་པ་ཉིད་དུ་ཐ་སྙད་དུ་བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ། དེའི་ཆེད་དུ་རྒྱུས་འཕེན་པར་ བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ།།དེ་ལྟ་བུར་གྱུར་པའི་མཚན་ཉིད་གསུམ་པ་ཡིན་ཏེ། རྣམ་པ་འདིས་འདོད་པ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །དེ་ཡང་སྟེ་འདོད་པ་རྟོགས་འགྱུར་ཞིང་། རྗེས་སུ་དཔག་པར་བྱ་བར་འགྱུར་རོ། །གང་གིས་ཤེ་ན་འབྲས་བུར་གྱུར་བ་སྦྱོར་བར་བྱེད་པ་འཆད་པར་འགྱུར་བ་དེ་དག་གིས་དེ་དག་གི་ རྒྱུར་འདོད་པར་འགྱུར་ཞིང་འདོད་པ་འཕེན་པར་བྱེད་པའི་སྐབས་སུ་བབ་པ་དེ་དག་གིས་ཏེ།བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་རྗོད་པར་བྱེད་པ་ལ་སོགས་པ་དག་གིས་སོ། །རྒྱུར་གྱུར་པ་དག་གིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདོད་པ་རྗེས་སུ་དཔག་པར་བྱ་བ་ཤེས་པ་གང་ཡིན་པ་དེའི་རྒྱུར་གྱུར་པ་སྟེ། རྟགས་སུ་གྱུར་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ ཕྱིར་ནུས་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ།རྗེས་སུ་དཔག་པ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་ནུས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ཇི་སྐད་དུ་བཤད་པའི་རབ་ཏུ་བྱེད་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ན་གང་གིས་ན་ཆོས་དང་ཆོས་ཅན་གྱི་ཆོས་ཁྱད་པར་ཅན་དུ་གྱུར་པ་ནམ་མཁའི་ཡོན་ཏན་ཉིད་ལ་སོགས་པའི་ཡང་འདོད་པས་རྟོགས་པར་མི་ འགྱུར་ཏེ།དེའི་འབྲས་བུ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར། འབྲས་བུའི་རྟགས་ཅན་མིན་ཏེ་བརྗོད། །ཅེས་བྱ་བ་སྨོས་སོ། །བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཆོས་མེད་ན་མི་འབྱུང་བ་མ་ཡིན་པ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཉིད་དུ་འདོད་པའི་ཆོས་ནི་མེད་ན་མི་འབྱུང་བར་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ཏེ། ནམ་མཁའི་ཡོན་ཏན་ཉིད་མེད་ པར་མི་རྟག་པ་ཉིད་མེད་པར་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ནོ།།མངོན་སུམ་ལ་སོགས་པའི་ཡུལ་གསུམ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མངོན་སུམ་དང་རྗེས་སུ་དཔག་པའི་ཡུལ་དང་ཤིན་ཏུ་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པ་ཐ་དད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་བསྟན་པའི་དོན་མི་རུང་བའི་ཕྱིར་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསྟན་བཅོས་ཀྱིས་བསྟན་པའི་དོན་མི་རུང་བའི་ཕྱིར་ རོ།།རྟེན་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསྟན་བཅོས་ལ་འགལ་བ་ཡོད་ན་དེ་ལ་རབ་ཏུ་གྲགས་པའི་ཆོས་ཅན་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་དེ་བས་ན་རྟེན་མེད་པའི་དཔྱོད་པ་མི་འཇུག་གོ། །དཔེར་ན་མི་རྟག་པ་ཉིད་ཀྱི་བདག་མེད་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་ལྟ་བུའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བདག་མེད་པ་ཉིད་དང་སྡུག་བསྔལ་བ་ལ་སོགས་པ་མེད་པར་མི་རྟག་ པ་ཉིད་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ལྟ་བུའོ།།སྐྱེ་བས་ལྷན་ཅིག་བྱས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཅིག་ཅར་འབྱུང་ཞིང་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའོ། །དཔེར་ན་རྣ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཡན་ལག་ལ་སོགས་པ་ལྟ་བུའོ།

如是，"应如是显示所立"，即生起缘所立之欲。于果亦施设为因之修习，以为彼故因

།ཚིག་དང་དུད་སོགས་པས་ཏེ་རང་གི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་མེད་ན་མེད་པའི་ཞེས་བྱ་བའི་ནི་ངག་གི་རང་བཞིན་ལས་རང་གི་ བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་སེམས་ཡོད་པ་ཉིད་མེད་ན་མེད་པའི་རྟགས་ལས་སེམས་ཡོད་པ་ཉིད་རྟོགས་པ་དང་།དུ་བ་ལས་རང་གི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་སྲེག་པར་བྱེད་པ་དེ་མེད་ན་མེད་པའི་རྟགས་ལས་མེ་རྟོགས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ངག་གི་དོན་ཡིན་ནོ། །སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་བྱེད་པ་པོ་སྐྱེས་བུ་ལས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་ སེམས་ཡོད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཚིག་ལས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་སྐྱེས་བུ་དེ་ལས་ཐ་དད་པ་དོན་དམ་པའི་སྐྱེས་བུ་གཞན་རྟག་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པའི་ཁྱད་པར་དང་ལྡན་པའི་སྐྱེས་བུ་མེད་པ་ཡང་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ།དཔེར་གྱུར་པའི་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་བྱེད་པ་པོའི་སྐྱེས་བུའི་ཚིག་ལ་དོན་དམ་ པའི་སྐྱེས་བུ་མེད་པས་ཁྱབ་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ།།རྟག་པ་ནི་ཚིག་གི་རྒྱུ་ཉིད་ཡིན་པ་མི་རུང་བའི་ཕྱིར་དེ་ལྟ་བུར་གྱུར་པའི་སྐྱེས་བུའི་ཚིག་སྲིད་པ་མ་ཡིན་པ་དེ་ལྟར་ན་ཁྱབ་པ་ཡོད་པ་ཡིན་ནོ། །སེམས་དང་ལྡན་པར་རྟོགས་པར་འགྱུར་བ་ལྟ་བུའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བརྗོད་པར་འདོད་པ་ལ་གནོད་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ད་ལྟར་ དང་འདིར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་དུས་འདི་དང་ཡུལ་འདིར་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།།དེ་ལྟ་བུར་གྱུར་པའི་ཡུལ་དང་དུས་ངེས་པའི་མེ་དང་། གཞན་ན་ཡོད་པའི་དུ་བའི་འབྲེལ་པ་མི་རུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟ་བུར་གྱུར་པའི་མེ་དང་འབྲེལ་པ་མེད་ན་ཡང་སྒྲུབ་པར་བྱེད་དོ་ཞེས་བཤད་པ་ན་ཡང་ཤུགས་ ཀྱིས་མེ་གྲུབ་པ་ལྟ་བུའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མེ་ཙམ་སྒྲུབ་པར་འདོད་པ་ལ་གནོད་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།།ཡུལ་ལ་སོགས་པའི་ངེས་པས་འགའ་ཞིག་ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ཞིང་ཕྱིས་འབྱུང་བའི་ངང་ཚུལ་ཅན་ཡུལ་ལ་སོགས་པའི་ཁྱད་པར་དང་འབྲེལ་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སྔར་བཤད་ཟིན་ཏོ། །གལ་ཏེ་དངོས་སུ་བསྟན་ བཅོས་ཀྱི་སྐྱོན་གྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་གཞན་གྱི་ཡིན་ཏེ།དངོས་སུ་དེ་གནོད་པ་ཅན་གྱི་གཏན་ཚིགས་ཡིན་ནོ་ཞེས་སྦྱར་རོ། །དེས་བྱས་པ་མ་ཡིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྒོལ་བས་སོ། །འབྲེལ་པ་མེད་པ་མ་གྲུབ་པའམ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དགག་པས་མཚམས་སྦྱར་དུ་བྱས་པ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་དེ་ལྟར་ ནམ་མཁའི་ཡོན་ཏན་ཉིད་ལ་སོགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་གཞན་གྱི་ཡིན་ནོ།།དེ་ཉིད་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་ཅན་སྒྲ་ལའོ། །མཉན་པར་བྱ་བ་ཉིད་ལ་སོགས་པས་རྟག་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྒྲ་རྟག་པ་ཡིན་ཏེ་མཉན་པར་བྱ་བ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་སྒྲ་ཉིད་བཞིན་ནོ། ། སོགས་པའི་སྒྲས་ནི་ངེས་པར་བསལ་བར་བྱ་བ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གཟུང་ངོ་། །དེ་གྲུབ་པ་ན་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྟག་པ་ཉིད་དོ།

我来为您完整直译这段藏文佛教逻辑论著：
语言和烟等，即无自所立则无之义，是从语言自性中，由无自所立心有性则无之相而知心有性，及从烟由无自所立能烧则无之相而知火，此为语义。
从能立作者士夫等中，凡有心者，即从语言等能立士夫彼外，无异胜义士夫他常性等差别具足之士夫亦为能立。以遍于喻所成能立作者士夫语中无胜义士夫故。常者不应为语因故，如是士夫语不可能，故有遍。
如知具心者，以于所说欲无害故。现在与此处等中，即此时与此处之义。如是处时定火与他处有烟之关系不应理故。如是无与彼火关系亦能立时，亦如由势力成立火般，以于欲立火性无害故。
已说由处等定某遍非能遍，后起性与处等差别相关。若直由论过失等是他义，直彼为能害因相应。非彼所作者，谓能诤者。无关系不成或者，是以遮遣而作联系。
若如是虚空德性等是他义。即彼者，谓有法声。由所闻性等成立常性等者，谓声是常，以是所闻性故，如声性。等字摄"以应遮故"等。彼成时者，谓常性。

།དེ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ་འགའ་པ་ངེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་དེ་དང་དེ་ལ་སྐྱོན་གྱི་རིགས་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །གང་གི་ཕྱིར་འགལ་བར ངེས་པ་ནི་གནོད་པ་བྱེད་པ་མ་ཡིན་པ་དེ་ལྟར་ན་ནམ་མཁའི་ཡོན་ཏན་ཉིད་མེད་པར་གྲུབ་པ་ཡིན་ན་ཡང་མི་རྟག་པ་ཉིད་ལ་གནོད་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ།།དེ་ཉིད་ནི་འགལ་བ་མི་འཁྲུལ་བ་ཅན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་འཆད་པར་བྱེད་དོ། །དེ་དག་སྐབས་སུ་བབ་པ་དང་སྐབས་སུ་བབ་པ་མ་ཡིན་པ་དག་ཅེས་ བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གཞན་གྱི་བསམ་པའི་དོགས་པ་བསུ་བ་ཡིན་ནོ།།འབྲེལ་མེད་ལ་ཞེས་བྱ་བ་འདིའི་རྣམ་པར་འགྲེལ་བ་ནི་སྐབས་མ་ཡིན་པ་མེད་ན་མི་འབྱུང་བ་མ་ཡིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་ནམ་མཁའི་ཡོན་ཏན་ཉིད་སྐབས་སུ་བབ་པར་འགྱུར་བའམ་བརྗོད་པར་འདོད་པའི་ བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་དེ་མེད་ན་མི་འབྱུང་བ་ཡིན་པ་དེའི་ཚེ་ནམ་མཁའི་ཡོན་ཏན་ཉིད་སྐབས་སུ་བབ་པའི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཆོས་དང་འབྲེལ་པར་འགྱུར་ན་དེ་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ།།གལ་ཏེ་གནོད་པར་བྱ་བ་ནམ་མཁའི་ཡོན་ཏན་ཉིད་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཆོས་སུ་འདོད་པ་དང་འབྲེལ་པ་ཡོད་པ་ཡིན་ན་ནི་མི་རྟག་པ་ཉིད་ལ་སོགས་ པ་འདོད་པ་ལ་ཡང་གནོད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན།དེའི་ཚེ་བསྟན་བཅོས་བསླད་པར་འགྱུར་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་གྲུབ་པའི་མཐའ་སྨྲ་བའི་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་ནམ་མཁའི་ཡོན་ཏན་ཉིད་ལ་སོགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཞན་གྱི་ཡིན་ཏེ། ཤིན་ཏུ་ཐལ་ཆེས་པའི་སྐྱོན་འདི་མིན་ནོ། །གང་གི་ཕྱིར་ནམ་མཁའི་ཡོན་ ཏན་ལ་སོགས་པ་དེ་སྒྲ་ཉིད་དང་འབྲེལ་པ་ཡོད་དེ།སྒྲ་ནི་ནམ་མཁའི་ཡོན་ཏན་ཉིད་དུ་འདོད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་སྒྲ་ཆོས་ཅན་མི་རྟག་པ་ཉིད་དུ་བསྒྲུབ་པའི་སྐབས་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར་ཆོས་ཅན་གྱི་སྐབས་ཉིད་ཡིན་པ་དེ་དང་འབྲེལ་བ་ནམ་མཁའི་ཡོན་ཏན་འདི་དང་སྐབས་སུ་བབ་པ་ཉིད་ཡིན་གྱི་ཆོས་ཅན་དྲི་ལ་སྒྲའི་འབྲེལ་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ ན་གང་གིས་ན་སྒྲ་སྐབས་སུ་བབ་པར་འགྱུར།རྒྱུ་དེས་དེ་ཉིད་ལ་སྟེ་སྒྲ་ལ་ནམ་མཁའི་ཡོན་ཏན་ཉིད་གནོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །བྱས་པ་ཉིད་གཏན་ཚིགས་ཉིད་མ་ཡིན་ན་གཞན་དྲི་ལ་སོགས་པ་ལ་སའི་ཡོན་ཏན་ཉིད་བཟློག་པའི་ཕྱིར་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན་དེ་བདེན་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་ལན་ཡིན་ནོ། །དེ་དང་གཞན་ ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྒོལ་བས་འདོད་པ་མི་རྟག་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པའི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་རིགས་པ་དང་ལྡན་བ་གང་ཡིན་པ་དང་།གཞན་ནམ་མཁའི་ཡོན་ཏན་ཉིད་ལ་སོགས་པ་བསྟན་བཅོས་ལས་ཁས་བླངས་པའི་ཕྱིར་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ཁྱོད་ཀྱི་རིགས་པ་འདིས་ཐོབ་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཐམས་ཅད་རང་གི་བསྒྲུབ་ པར་བྱ་བ་ཡིན་ཞིང་།དེ་བཞིན་དུ་དྲི་ལ་ཡང་སའི་ཡོན་ཏན་ཉིད་བསྟན་བཅོས་ལས་ཁས་བླངས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ།

我来完整直译这段藏文佛教逻辑论著：
此非如是，如"某定"等，意谓彼彼无过失类。以相违定非能害故，是故虽成立无虚空德性，亦不害无常性。即此由"相违无错乱"等而说明。
"彼等时处与非时处"等，是迎接他意疑虑。"无关系"之解释即"非时处无则无"。若虚空德性成为时处或所欲说之所立，彼无则无时，虚空德性应与时处所立法相关，然彼亦非有。若所害虚空德性与所欲立法相关者，则于无常性等所欲亦成能害。
若尔"则论成过失"等是宗论者语。"若虚空德性等"是他语，非此太过之过。以虚空德等与声性有关，声许为虚空德性故。声有法成立无常性时处故，即有法时处，与彼相关此虚空德即是时处，若声与香无关系，云何声成时处？由彼因即于彼声害虚空德性故。
若所作性非因相，则非为遮他香等地德性故者，此非真实等是答。"彼与他"者，谓诤者所欲无常性等所立具理者，与他虚空德性等由论所许故为所立，由汝此理所得一切是自所立，如是于香亦由论所许地德性故为所立。

།དེ་ཉིད་ནི་བསྟན་བཅོས་ལས་ཁས་བླངས་པའི་ཕྱིར་དེར་གྲགས་པ་ཐམས་ཅད་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཡིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་སོ། །བསྒྲུབ་བྱ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བདུན་པ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་ བའི་ཆོས་ཀྱི་ཞེས་དྲུག་པ་བཤད་པར་བྱའོ།།ལྡན་པ་དང་རྣམ་པར་ཕྱེ་བ་དང་འཕྲོད་པ་འདུ་བའི་རྒྱུ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པའི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལྡན་པ་དང་རྣམ་པར་ཕྱེ་བ་དག་གིས་སྒྲ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་སྒྲ་ནི་ལྡན་པའི་རྒྱུ་ཉིད་དང་རྣམ་པར་ཕྱེ་བའི་རྒྱུ་ཉིད་ཡིན་གྱི་སྒྲ་ནི་གཞན་འཕྲོད་པ་འདུ་བའི་རྒྱུ་མ་ཡིན་པ་དེ་ལྟར་ན་སྒྲའི་འཕྲོད་པ་འདུ་བའི་རྒྱུ་ཉིད་མ་ ཡིན་ནོ།།བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཉིད་དུ་འདོད་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་མཛད་ཅིང་གཞན་དུ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཚད་མ་ཀུན་ལས་བཏུས་པར་རོ། །གང་ཞིག་དེས་རྣམ་པར་གཞག་པ་ཙམ་ལ་གུས་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཚན་ཉིད་བྱེད་པའི་ཚིག་ལའོ། །དེ་ལྟར་འཆད་པ་པོ་བདག་ཉིད་འདོད་པ་ཁོ་ན་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ ཡིན་པར་འགྱུར་རོ།།ཕྱོགས་མཚན་ཕྱི་རོལ་དོན་ཅན་གྱི། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕྱོགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་གང་ལ་ཡོད་པ་དེ་ལ་དེ་སྐད་ཅེས་བྱའོ། །གལ་ཏེ་བདག་ཉིད་ཀྱི་སྒྲས་བསྟན་བཅོས་བྱེད་པ་འདོད་པ་འགོག་པར་བྱེད་པ་དེའི་ཚེ་རྒོལ་བ་ཉིད་ཀྱིས་འདོད་པ་བདག་ཉིད་ཀྱི་སྒྲས་ཕྱོགས་ཉིད་དུ་སྟོན་པར་བྱེད་ ཅིང་ཕྱོགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ནང་དུ་འདུས་པར་འགྱུར་རོ།།དེ་ལྟར་ཁས་མི་ལེན་ན་ནི་ཕྱོགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་ཅན་བདག་ཉིད་ཀྱི་སྒྲར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟར་ན་འདི་དོན་གྱི་ཁྱད་པར་གཞན་ཡིན་པར་དོགས་པ་དེ་ལ་གཞན་ཉིད་ཡིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །མཚན་ཉིད་ལ་འཁྲུལ་པ་ཞེས་ བྱ་བ་ནི་གང་རྣམ་པར་གཅོད་པའི་ཕྱིར་བདག་ཉིད་སྨོས་པ་མཛད་པའི་ཕྱིར་ཕྱོགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་པ་འཁྲུལ་པ་ཡོད་པ་ཡིན་ནོ།།ཚད་མ་ཀུན་ལས་བཏུས་པའི་ཊཱི་ཀཱ་བྱེད་པས་བདག་ཉིད་ཀྱི་སྒྲ་དོན་གཞན་དུ་རྟོགས་པ་བྱས་པ་ལ། བསྟན་བཅོས་ཅུང་ཟད་སྔར་ཁས་བླངས་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་ པ་འཕངས་ནས་སུན་འབྱིན་པར་བྱེད་དོ།།རང་འདོད་བརྟགས་པའི་ཁྱད་པར་ཅན། །དངོས་རྣམས་ལ་རྩོད་མེད་ཕྱིར་དེ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྩོད་པའི་གཞིར་གྱུར་པའི་ཆོས་ཅན་གྱི་སྤྱི་ཉིད་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །གྲགས་སྒྲས་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདིས་བརྗོད་ཅིང་སྟོན་པར་བྱེད་པས་ན་སྒྲ་སྟེ་རབ་ཏུ་གྲགས་པའི་སྒྲ་སྟོན་པར་ བྱེད་པས་སོ།།དེ་ཉིད་ནི་རབ་ཏུ་གྲགས་པའི་ཚིག་དེས་ཞེས་བྱ་བས་འཆད་པར་བྱེད་དོ། །བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་དེ་ལ་ཁྱད་པར་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཡོད་པ་ཉིད་ཙམ་ལ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་འབྲས་བུ་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ཡང་ལེའུ་དང་པོར་དཔྱད་ཟིན་ཏོ།

即此说"由论所许故，彼中所知一切为所立"。"于所立"者，应解释为第七格"于所立法"之第六格。
"具有、分别及和合因非性等"者，由具有与分别成立声故，声是具有因性与分别因性，声非他和合因，如是声非和合因性。
作"所欲立性"语，"于他处亦"者，谓于《量集论》中。"不应仅敬彼所安立"者，谓于作相语。如是唯说者自欲成为所立。
"相为外境义"者，凡有相之外境，即名为彼。若以"自身"声遮遣造论者所欲，尔时由诤者自欲以自身声显示为宗性，摄入宗相中。若不如是承许，则宗相具外境之自身声。如是于此疑为义之异相，故说"即是异性"等。
"相有错乱"者，为遮何故说自身故，宗相有错乱。对《量集论》注释者解自身声为异义者，抛"稍前所许论"等而破斥。
"自欲观察差别性，诸事无诤故彼"者，以诤事所依有法之总性不成故。"由显声"者，由此说示故为声，即由显示极成声故。即此由"彼极成语"而说明。
"于彼所立成差别"者，唯于所立有性上能立则成无果。此亦于第一品已观察。

།ཆོས་ཅན་ལ་དཔེ་ མེད་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དཔེ་ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་པ་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་རོ།།ཅིའི་ཕྱིར་ཆོས་ཅན་ལ་དཔེ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཆོས་ཅན་ཆོས་ཅན་གཞན་ལ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་ལ་སོགས་པ་ཡན་ལག་ཕྱི་མ་ལ་ལྟོས་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་ སྒྲས་ནི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དང་ལྡོག་པ་ཡོངས་སུ་གཟུང་ངོ་།།མ་གྲུབ་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པའི་སྐྱོན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ལ་ཡང་སོགས་པའི་སྒྲས་ནི་འགལ་བ་ལ་སོགས་པ་གཟུང་ངོ་། །གཏན་ཚིགས་དང་དཔེའི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ནི་གཅིག་ཡིན་ཏེ་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་ཙམ་ལ་གཏན་ཚིགས་ཉེ་བར་ བཏགས་པའི་ཕྱིར་རོ།།དཔེ་ནི་ཆོས་མཐུན་པ་ཉིད་ཅན་གྱི་བྱེ་བྲག་གིས་དང་ཆོས་མི་མཐུན་པ་ཉིད་ཅན་གྱི་བྱེ་བྲག་གིས་མཚན་ཉིད་གཉིས་ཡིན་ནོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རྒྱུ་སོགས་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་ཞེས་མདོར་མང་པོའི་ཚིག་ཏུ་བྱས་པ་ཡིན་ནོ། །མཚན་ཉིད་ལ། །བྱས་པ་མེད་པ་ལྡོག་པ་དག་།སྤངས་པའི་དོན་ དུའོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ།ཕྱོགས་དེ་ལ་ཁྱབ་པ་མེད་པ་ནི་ཁྱབ་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པའོ། །ལྡོག་པ་ནི་ཤིན་ཏུ་ཁྱབ་པ་སྟེ་དེ་དག་སྤངས་པའི་དོན་དུའོ། །གཏན་ཚིགས་དང་དཔེའི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་སྤང་བར་བྱ་བའི་སྐྱོན་ལ་ལྟོས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཏན་ཚིགས་དང་དཔེ་དག་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་སྤང་བར་བྱ་བའི་སྐྱོན་མ་གྲུབ་ པ་དང་འགལ་བ་དང་མ་ངེས་པ་དང་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་མེད་པ་ལ་སོགས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ལ་ལྟོས་པ་སྟེ།དེའི་སྐྱོན་ཡོངས་སུ་སྤངས་ནས་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དེའི་ཚེ་ཕྱོགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་གཏན་ཚིགས་ལ་སོགས་པ་མཚོན་པ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཡུལ་མཚོན་པ་མེད་པས་གཏན་ཚིགས་ལ་སོགས་པའི་ མཚན་ཉིད་ཡུལ་མེད་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ།།བདག་ཉིད་ཁོ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་ཚིགས་སུ་བཅད་པའི་ཆ་ཡིན་ནོ། །བདག་ཉིད་ཁོ་ན་དང་ངོ་བོ་སྟེ་དེ་དག་གི་སྒྲ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཟླས་དབྱེ་བའི་སྙིང་པོ་ཅན་གྱི་དེའི་སྐྱེས་བུའི་ཁྱད་པར་གྱི་བསྡུ་བ་ཡིན་ནོ། །བདག་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་ངོ་བོ་གཙོ་བོར་གྱུར་ བ་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ།།དེ་བས་ན་སྒྲ་སྟེ་མཉན་པའི་རྣམ་གྲངས་དང་གཞི་མཐུན་པ་ཉིད་དུ་འཐད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་བདག་ཉིད་ཅེས་བྱ་བའི་སྒྲ་ལ་སོགས་པར་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲ་སྦྱོར་བས་རང་གི་ངོ་བོར་གཙོ་བོར་གྱུར་པ་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །ཁོ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཚིག་གི་ཕྲད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་རང་གི་ངོ་བོས་ ཞེས་བྱ་བ་ལ་ཕྱོགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཁོ་ན་གང་ཡིན་པ་དེ་ཚིག་གི་ཕྲད་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།

"因有法无喻"者，应解释为"亦无具德之喻"。为何因有法无喻？因有法不存在于其他有法中。"观待宗法等后支"等之"等"字，摄取随行与返遮。
"不成性等过"中之"等"字，摄取相违等。"因与喻"中，因相为一，以唯宗法假立为因故。喻由同法性差别与异法性差别而有二相。故以"因等相"作复数语。
"于相中，遮无作返等，为除遣义"者，于彼宗无遍即非有遍。返即太遍，为除遣彼等。"观待因喻相所除过"者，谓观待因喻二相所除不成、相违、不定、无随行等过，意为遍除彼过。
尔时由宗相表征因等故，无所表境则因等相成无境性。"唯自身"等是偈颂分。"唯自身与体性彼等声"者，是月分别心要之彼士夫差别摄。
"自身"等是说体性为主。故声即所闻异名与基同性应理。故以"自身"等声相应，显示自体性为主。"唯"者是语助词，意谓以自体性者，宗相之"唯"是语助词。

། །།ཚད་མ་རྣམ་འགྲེལ་གྱི་འགྲེལ་བཤད། བམ་པོ་དྲུག་ཅུ་རྩ་གཉིས་པ། ངོ་བོ་དང་རང་གི་ངོ་བོའི་སྒྲ་དག་ནི་དོན་མཚུངས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རང་གི་ངོ་བོས་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲ་ངོ་བོའི་སྒྲར་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །མདོ ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕྱོགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་མདོ་བསྟན་བཅོས་བྱེད་པའི་འདོད་པ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཉིད་ཐོབ་པ་བདག་ཉིད་ཀྱི་སྒྲས་བསལ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་འཆད་པར་འགྱུར་བ་དང་སྦྱར་བར་བྱའོ།།སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཡང་དེ་ཡིན་ལ་མ་གྲུབ་པ་ཡང་ཡིན་པས་ན་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་མ་གྲུབ་པའོ། །དེ་བརྗོད་པ་ནི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཉིད་ ཐོབ་པ་སྟེ།ཁོ་ནས་བསལ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་བར་བྱའོ། །དེ་བཞིན་དུ་གཞན་དག་ལ་ཡང་སྦྱར་བར་བྱའོ། །རང་གི་ངོ་བོས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རང་གི་ངོ་བོའི་ཚིག་གིས་སོ། །རྣམ་པར་ཕྱེ་ནས་མཚན་ཉིད་དུ་བྱས་པ་བཤད་པ་ཡིན་ཏེ། ལོག་པར་རྟོགས་པ་རྣམས་རང་གི་སྒྲས་བསལ་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་ བྱ་བར་དགོངས་སོ།།བསྒྲུབ་བྱར་ཁས་བླངས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ཙམ་ཉིད་དོན་དམ་པར་ཕྱོགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཡིན་ཏེ། དེ་ཙམ་ཉིད་ཀྱིས་ཁྱབ་པ་མེད་པ་དང་ཁྱབ་ཆེས་པ་བཟློག་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཉིད་ནི་ཅི་ལྟར་ཞེས་བྱ་བའི་དྲི་བ་སྔོན་དུ་སོང་བས་སྟོན་པར་བྱེད་དོ། །དེའི་ཚེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་འགོད་པའི་ དུས་ནའོ།།དེ་སྐད་དུ་ཁས་ལེན་པའི་བྱ་བ་གྲུབ་པ་ཅན་གཙོ་བོ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བར་ཁས་བླངས་པ་ཡིན་གྱི་མ་འོངས་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པར་འགྱུར་རོ། །འདོད་པའི་ཚིག་གི་དོན་ཁས་བླངས་པའི་སྒྲས་ཐོབ་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་འདོད་པ་དང་ཁས་བླངས་པ་མཚུངས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །སྒྲུབ་ པར་འོས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་ཚད་མས་བསལ་བ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པར་འོས་པའམ།སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་ནུས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཉིད་ནི་ཇི་ལྟར་བཤད་པ་བཞིན་དུ། དེ་རྣམས་ལ་ནི་ཕྱོགས་ཉིད་མེད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་མདོ་སྤེལ་ནས་འཆད་པར་བྱེད་དོ། །བསྒྲུབ་བྱར་ཁས་བླངས་ཕྱོགས་ མཚན་ཉིད།།ཅེས་བྱ་བ་བཤད་པ་ན། རང་གི་ངོ་བོ་ལ་སོགས་པའི་སྒྲས་བསལ་བ་དེ་དག་ལ་རྣམ་པར་ཕྱེ་བས་ཕྱོགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ལ་རང་གི་ངོ་བོ་དང་ཁོ་ན་དང་བདག་ཉིད་དང་འདོད་པ་དང་མ་བསལ་བའི་སྒྲ་ལྔ་དག་གིས་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་བསྩལ་བ་གྲུབ་པ་ལ་སོགས་པ་ལྔ་སྟེ། བསྒྲུབ་པ་དང་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་མ་ ཡིན་པ་དང་།དོན་གྱིས་ཐོབ་པ་དང་། བསྟན་བཅོས་བྱེད་པས་འདོད་པ་དང་། བསྩལ་བ་དག་ནི་ཕྱོགས་ལྟར་སྣང་བ་དེ་དག་ནི་ཕྱོགས་ཉིད་མ་ཡིན་ཏེ། མངོན་སུམ་ལ་སོགས་པས་གནོད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །སྒྲུབ་པར་འོས་པའམ་ནུས་པས་ན། །ཞེས་བྱ་བ་དེ་ཡང་བཤད་པ་འདི་ལས་ཐོབ་ པ་ཡིན་ནོ།

《量理论释》第六十二卷
体性与自体性二词义同，故"以自体性"之词显为体性词。"经"者，应与将说明"宗相经中造论者所欲所立性得，由自身声遮除"相连。
能立亦是彼，不成亦是彼，故为能立不成。说彼即所立性得，由"唯"遮除，如是亦应配于余。"以自体性"者，即以自体性语。分别作相已说明，意为以自声遮除诸邪解。
"许为所立"者，唯此即是胜义宗相，以唯此能遮无遍与太遍故。即此由"云何"问而显示。"尔时"者，即安立能立时。将说由如是许之作用成就为主故，是许为所立，非未来。
由欲语义以许声得，因欲与许同义故。"应能立"等中，量所遮不应能立或为能立故非有能。即此如所说，由增"彼等无宗性"等经而说明。
说"许为所立宗相"时，由自体性等声所遮彼等分别，于宗相以自体性、唯、自身、欲、未遮五声，依次遮除已成等五：所立与非能立、义得、造论者所欲、遮除等，彼等似宗非是宗性，以现量等所害故。"应能立或有能故"者，亦从此说而得。

།ལྷག་མ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསྩལ་བ་མ་གཏོགས་པར་གྲུབ་པ་ལ་སོགས་པའི་དོན་བཞི་བསྟན་མ་ཐག་པའི་རྣམ་པས་སློབ་དཔོན་གྱིས་ཕྱོགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་རྣམ་པར་ཕྱེ་ནས་བཤད་པ་གང་ཡིན་པའི་མཚན་ཉིད་འཇུག་པ་མེད་པར་བལྟ་བར་བྱའོ། །སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་གཞན་གྱི་ བསམ་པའི་དོགས་པ་བསུ་བ་ཡིན་ཏེ།སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་མ་གྲུབ་པ་རྒོལ་བས་བསྒྲུབ་བྱ་ཉིད་དུ་འདོད་པ་ནི་ད་ལྟར་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཉིད་དུ་ཉེ་བར་འགེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདོད་པའི་སྒྲ་འདས་པའི་རྐྱེན་འདས་པའི་དུས་བརྗོད་པ་གང་ཡིན་པས་འཆད་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱོགས་ཉིད་བསྩལ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། ། དུས་གསུམ་གྱི་ཡུལ་ཅན་ཉིད་ཀྱིས་བྱེད་པའི་མཐའ་དང་སྟེ། བྱེད་པ་བརྗོད་པ་ན་དུས་ཀྱི་བྱེ་བྲག་ཡོངས་སུ་བཟུང་བ་མེད་པས་དུས་གསུམ་གྱི་ཡུལ་ཅན་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །བཤད་པར་བྱ་བའི་སྒྲ་ཡང་འདིར་བྱེད་པའི་མཐའ་ཅན་ཡིན་ཏེ། བྱེད་པ་དང་ལྡན་པའི་རྐྱེན་གྱི་མཐའ་ཅན་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་སྐད་དུ སྐད་ཀྱི་དབྱིངས་དང་འབྲེལ་བའི་རྐྱེན་བྱས་པས་བྱེད་པའི་མཐའ་ཅན་བརྗོད་པ་འདས་པའི་རྐྱེན་གྱི་མཐའ་ཅན་བརྗོད་པའི་དུས་ཀྱི་རྗེས་སུ་འཇུག་པ་དེ་བས་ན་འཆད་པར་འགྱུར་བ་ལ་ཡང་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བསྟན་པར་འགྱུར་རོ།།བདག་ཉིད་ཀྱི་སྒྲའི་འབྲེལ་པ་བྱེད་པས་ཀུན་དུ་བརྟགས་པའི་དོན་གང་ཡིན་པ་དེའི་སུན་འབྱིན་ པ་གཞན་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར།གཞུང་ལུགས་ཀྱིས་བྱས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། གཞུང་ལུགས་ཏེ་བསྟན་བཅོས་ཀྱིས་བརྡར་བྱས་པའི་ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་ཆོས་ཅན་ཡོངས་སུ་གཟུང་བའི་དོན་དུ་བདག་ཉིད་ཀྱི་སྒྲ་བྱས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཁ་ཅིག་སྨྲའོ། །སོགས་པའི་སྒྲས་ནི་བསྟན་བཅོས་དག་ལ་འདོད་པས་ འཇུག་པའི་ཆེད་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ཡོངས་སུ་གཟུང་ངོ་།།རྗོད་བྱེད་མ་ཡིན་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཇི་སྐད་དུ་བཤད་པའི་དོན་གྱིས་བདག་ཉིད་ཀྱི་སྒྲ་རྗོད་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །གང་གིས་སྒྲ་ནི་སྔར་བཤད་པའི་སྐྱོན་སྡུད་པར་བྱེད་པའི་དོན་ཅན་ཡིན་ནོ། །གང་གི་ཚེ་ཚད་མས་དེ་ལྟ་བུའི་ངོ་བོར་སྒྲུབ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ སོགས་པ་ལ།གལ་ཏེ་གང་གི་ཆེད་དུ་གཏན་ཚིགས་སྨོས་པ་དེ་དེ་ལྟ་བུའི་ངོ་བོ་ཚད་མ་གཞན་གྱིས་སྒྲུབ་པ་དེའི་ཚེ་དེ་ལ་དེ་ལྟ་བུའི་ངོ་བོའི་ཡུལ་ཅན་གཞན་སྒྲུབ་པར་མི་བྱེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་ལས་བྱ་བ་བསྒྲུབ་པ་ཅན་བསྒྲུབ་པ་ཉིད་དུ་མི་རུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །གང་གི་ཚེ་གནོད་པ་ཅན་གྱི་ཚད་མས་དེ་ལྟ་བུའི་ངོ་བོ་འགོག་པ་དེའི་ཚེ་ཡང་ གཞན་དེ་ལྟ་བུའི་ངོ་བོའི་ཡུལ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཉིད་ཡིན་པར་མི་འགྱུར་རོ།།དངོས་པོ་ལ་ཚུལ་གཉིས་མི་རུང་བའི་ཕྱིར་ཚད་མ་འགལ་བ་དག་ནི་དེ་ལ་མི་འཇུག་པའི་ཕྱིར་རོ།

"余"者，除遮除外，应观察前述已成等四义，如阿阇黎分别宗相而说之相不入。"能立"等是迎接他人心疑，因能立不成者诤者欲为所立，今正安立为能立故。
欲声过去词缀表过去时，意为将说宗性遮除。以三时境性故为作词根，说作用时无取时差别故，是三时境性故。此中说明声亦是作词根，以具作用词缀故。
如是由语根相连词缀作成作词根说，过去词缀说之时随行，故于将说亦应成过。
为显示他破除由作者观察自身声关联义故，说"由论作"等。有说自身声是为摄取由论即教法标记差别之有法。"等"字摄取"为于诸论欲入"等。
"非能诠故"者，如所说义自身声非能诠。"故"字具摄前说过义。"若时量成如是体"等中，若时为此说因，彼如是体由他量成时，于彼不作如是体境他证故，作业成就能立不应理故。
若时违量遮如是体时，他亦不成如是体境能立性。事物不应有二理故，相违量于彼不入故。

།དེའི་ཕྱིར་དེ་ལྟ་བུའི་ངོ་བོར་ངེས་པའམ། དེ་ལྟ་བུའི་ངོ་བོར་འགོག་པ་གནོད་པ་ཅན་ནམ། གནོད་པ་མེད་པའི་ཚད་མ་ལ་ལྟོས་པ་མེད་པར་ འགྱུར་རོ།།གཞན་དག་གང་གི་ཚེ་ཚད་མས་དེ་ལྟ་བུ་མ་ཡིན་པའི་ངོ་བོར་བསྒྲུབ་པ་ཞེས་འདོན་པ་དེའི་ཡང་དོན་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ། གནོད་པ་ཅན་གྱི་ཚད་མས་དེ་ལྟ་བུའི་ངོ་བོ་མ་ཡིན་པས་བསྒྲུབ་པའམ། སྒྲུབ་པར་བྱེད་པས་འགོག་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟ་བུའི་ངོ་བོ་མ་ཡིན་པ་བཀག་པ་ན་དེ་ལྟ་བུའི་ངོ་བོ་བསྒྲུབས་པར་ འགྱུར་རོ།།གཞུང་ཕྱི་མ་ནི་ཅི་རིགས་པར་སྦྱར་བར་བྱའོ། །དེའི་ཚེ་ཡུལ་ཅན་གཏན་ཚིགས་ཀྱང་མི་འཇུག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡུལ་མེད་པར་ཡུལ་ཅན་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡུལ་ཅན་མེད་ན་ཡང་ཕྱོགས་ཀྱི་ཚིག་འབའ་ཞིག་ཀྱང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ཕྱོགས་ཀྱི་ཚིགས་ནི་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་ཡུལ་བསྟན་ པའི་དོན་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།།དེ་དག་ཀྱང་སློབ་དཔོན་གྱིས་རིགས་པའི་འདོད་པ་ལ་བརྟེན་ནས་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དུ་ནི་ཡུལ་རབ་ཏུ་བསྟན་དུ་ཡང་ཕྱོགས་ཀྱི་ཚིག་བརྗོད་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་གཞན་དག་ཏུ་བསྟན་པ་ལྟ་བུའོ། །དེ་དེ་ལྟར་ན་གཏན་ཚིགས་ལ་ཕྱོགས་ལྟར་སྣང་བ་ཡོད་ པ་མ་ཡིན་གྱི།སྦྱོར་བ་འབའ་ཞིག་ཡིན་པ་དེ་ལྟར་ན་ཕྱོགས་ལྟར་སྣང་བ་བརྗོད་པ་འབྲས་བུ་མེད་པ་ཡིན་ནོ། །རྗེས་སུ་དཔག་པ་རྣམ་པ་གསུམ་ཡིན་པས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་རྗེས་སུ་དཔག་པ་གཅིག་ནི་དངོས་པོའི་སྟོབས་ཀྱིས་ཞུགས་པ་ཡིན་ལ་གཞན་ནི་ཡིད་ཆེས་པའི་ཚིག་དང་རང་གི་ཚིག་གི་བདག་ཉིད་ཁས་བླངས་པའི་ སྒྲའི་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ།ཚད་མ་ཀུན་ལས་བཏུས་པའི་མདོར་ཡིད་ཆེས་པའི་སྒྲས་བསྟན་པ་གང་ཡིན་པ་དང་། གཞན་རབ་ཏུ་གྲགས་པའི་སྒྲས་བརྗོད་པ་ཡིན་པ་དེ་བས་ན་རྣམ་པ་གསུམ་དུ་འགྱུར་རོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཡིད་ཆེས་པ་དང་། རང་གི་ཚིག་གཅིག་ཏུ་བྱས་པས་རྗེས་སུ་དཔག་པའི་གནོད་པ་རྣམ་པ་གསུམ་དང་། མངོན་སུམ་གྱི་གནོད་པ་དང་བཅས་པ་སྟེ་རྣམ་པ་བཞིར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་དངོས་པོའི་སྟོབས་ཀྱིས་ཞུགས་པའི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་དང་ཡིད་ཆེས་པའི་ཚིག་དང་། རང་གི་ཚིག་དང་འཇིག་རྟེན་ལ་གྲགས་པ་སྟེ་འགལ་བ་རྣམ་པ་བཞི་དང་། མངོན་སུམ་གྱི་འགལ་བ་གཅིག་སྟེ དེ་ལྟར་ན་རྣམ་པ་ལྔར་འགྱུར་ཏེ།དཔེར་ན་རིགས་པའི་སྒོར་རྣམ་པར་བཤད་པ་ལྟ་བུའོ། །འདིར་ཡང་འགའ་ཞིག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཚད་མ་ཀུན་ལས་བཏུས་པའི་ཊཱི་ཀཱ་བྱེད་པ་དག་སྟེ། དེ་དག་ནི་ཚིག་གསུམ་ཟླས་དབྱེ་བ་བྱས་ནས་རབ་ཏུ་གྲགས་པའི་སྒྲ་དང་། གསུམ་པའི་དེའི་སྐྱེས་བུར་ཁས་ལེན་ཅིང་གྲགས་པའི་ སྒྲ་ཡང་རེ་རེ་ལ་མངོན་པར་སྦྱོར་བར་བྱེད་དོ།།ཡང་དག་ངེས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དོན་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཤེས་པའོ།

因此，对如是体之确定或遮破，不待有害或无害之量。他人读为"若时由量成非如是体"者，其义为此：由有害量成非如是体，或由能立遮破，遮破非如是体时即成立如是体。后文应随宜配释。
"尔时有境因亦不入"者，因无境不可有有境故。无有境时，唯宗语亦不存在，因宗语即是显示因境之义故。
此等亦是阿阇黎依正理欲乐而说。实际上，为显境亦不应说宗语，如他处所说。如是则因无似宗，唯是结合，如是则说似宗无果。
"比量有三种"中，一比量是事势力转，余是信言与自语体性许声所诠。如《量集论》中以信声所显及以共称声所说，故成三种。
因此，将信与自语合为一，则比量违害有三种，加上现量违害成四种。若不尔，则事势力转比量、信言、自语、世间共称四种相违，加上现量相违一种，如是成五种，如《理门论》中所说。
此中"有某些"者，即《量集论》注释者，彼等分别三语，于共称声与第三彼士夫各别配合。"正确决定"者，即如实了知。

།ལྡན་པའི་སྒྲ་ནི་འཇུག་པའི་ཚིག་ཡིན་ཏེ། སྐད་ཀྱི་བྱིངས་དོན་སྣ་ཚོགས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རྣམ་གྲངས་གཞན་གྱི་ཚིག་རྣམ་པར་སྦྱར་བ་ནི་དོན་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཤེས་ན་འཇུག་པའི་ངག་ གང་ལ་ཡོད་པ་ཞེས་བྱ་བར་ཚིག་རྣམ་པར་སྦྱར་རོ་ཞེས་སྨོས་སོ།།དེ་ལྟ་བུའི་རྣམ་པ་ཅན་དུ་ཁས་ལེན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དོན་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཤེས་པ་དང་ལྡན་པའི་ངག་ནི་ཁས་བླངས་པའི་དབང་གིས་དེ་དག་ཚད་མར་གྱུར་བ་ཡིན་གྱི་དངོས་པོའི་སྟོབས་ཀྱིས་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་དགོངས་སོ། །དེ་བས་ན་དེའི་ བསྟན་བཅོས་ལ་བརྟེན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྟེན་པར་བྱེད་པས་ན་བརྟེན་པ་སྟེ་བསྟན་བཅོས་ཁས་ལེན་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།ཚད་མ་མེད་པའི་དམ་བཅའ་བ་དེ་བསལ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་རྗེས་སུ་འཇུག་གོ། །དེ་བས་ན་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་མ་ཡིན་པའི་ཡུལ་ཅན་དག་ཀྱང་དེའི་རང་བཞིན་ཅན་ཉིད་ཡིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་དོན་བྱེད་ པ་ལ་མི་སླུ་བའི་སྒོ་ནས་ཤེས་པ་གང་དག་ལ་ཡུལ་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་མེད་པ་དེ་དག་ཀྱང་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་མ་ཡིན་པའི་ཡུལ་ཅན་གྱི་ཤེས་པ་དང་འདྲ་བའི་ཕྱིར་དེའི་རང་བཞིན་ཅན་དེ་མི་སླུ་བ་ཉིད་དང་ཚད་མ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།།མ་འོངས་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མ་འོངས་པའི་སྐྱེ་བའོ། །ཆོས་ནི་ཆོས་ལ་སོགས་པའོ། ། བདེ་མི་འབྱིན་ཞེས་བྱ་བའི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཆོས་འདི་ལ་ཆོས་ཞེས་བྱ་བའི་ཆོས་ཅན་བསྟན་བཅོས་ལ་གྲགས་པ་ཡིན་ཏེ། མངོན་སུམ་ལ་སོགས་པའི་ཚད་མ་དེ་ལ་མི་འཇུག་པའི་ཕྱིར་རོ། །རང་བཞིན་གྱིས་བསྐལ་བའི་ཕྱིར་དང་། དེ་མེད་ན་མི་འབྱུང་བའི་རྟགས་ངེས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གང་གི་ཚེ་བསྟན བཅོས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་འདི་ལ་བསྟན་བཅོས་ཡོད་པས་ན་བསྟན་བཅོས་པ་སྟེ།དེའི་ཚེ་ཁས་བླངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཉིད་ནི་བསྟན་བཅོས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །དམིགས་པར་བྱེད་པས་ན་དམིགས་པ་སྟེ་བརྟེན་པའོ། །དངོས་སུ་བསྟན་བཅོས་དེ་ལ་དམིགས་པ་གང་ལ་ཡོད་པ་དེ་ལ་དེ་སྐད་ ཅེས་བྱའོ།།དེ་ལ་དམིགས་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་ནི་དེ་དམིགས་ཅན་མིན་ཏེ། བསྟན་བཅོས་ལ་བརྟེན་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཇི་ལྟར་ཁས་བླངས་པའི་བསྟན་བཅོས་ཀྱིས་མ་བསྟན་པའི་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། ཇི་ལྟར་ཁས་བླངས་པའི་བསྟན་བཅོས་ཀྱིས་མ་བསྟན་པ་སྟེ། ཚད་ མ་གཞན་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།།བསྟན་བཅོས་དེས་མ་ངེས་པའི་ཆོས་ཅན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསྟན་བཅོས་ཀྱི་དབང་གིས་སྒྲ་ངེས་པ་མ་ཡིན་གྱི་འོན་ཀྱང་མངོན་སུམ་གྱི་ཚད་ཀྱི་ལས་ཡིན་ནོ།

具声是入语，因语根义多种故。因此，配释异名语言即说："若如实了知，则于何有入语"如是配词。
"如是相许"者，意为具如实了知之语由许力成量，非由事势力。故"依彼论"者，由依止故为依止，即许论之义。"无量宗彼遮除"随后而入。
"非经验境有者亦是彼性"中，由不欺于作用门中，诸智虽无经验境，亦似无经验境有境智故，彼性即不欺性与量性。"于未来"者，即未来生。"法"者，即法等。
此"不生乐"所立法中，法即有法于论中共称，因现量等量于彼不入故。由自性隔绝故，及无彼则不生之因定故。
"若时论者"中，此有论故为论者，尔时由许故。即此说"论"等。由缘故为缘，即依止。凡直接缘于彼论者，说为彼。无缘于彼者非彼缘者，即非依论。
因此说"如所许论未说"者，即如所许论未说，由他量成就。"彼论未定有法"者，非由论力定声，然由现量度故。

།གལ་ཏེ་ཡང་དཔྱོད་པ་པས་བསྟན་བཅོས་ཚད་མ་ཉིད་དུ་ཁས་ལེན་པ་དེ་ལྟ་ན་ཡང་འདི་དག་ནི་ ཚིག་ཙམ་དུ་བྱེ་བྲག་མེད་པའི་ཕྱིར་ཕན་ཚུན་གགས་བྱེད་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་རོ།།ནུས་པ་མཚུངས་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྟོབས་མཚུངས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །སྒྲ་རྟག་ཅེས་བྱ་བའི་བསྟན་བཅོས་ཀྱི་ངག་འདི་ལ་ཡང་སྟོབས་དང་ལྡན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཚད་མ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །རྟག་པ་ཉིད་དུ་ དམ་བཅའ་བ་ཚད་མ་ཉིད་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་གནོད་པ་ཅན་མ་ཡིན་པར་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ།།བྱས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་མི་རྟག་གོ་ཞེས་བཤད་པ་ཚད་མ་དང་ལྡན་པ་དེ་རྟག་པ་ཉིད་དུ་དམ་བཅའ་བ་ལ་གནོད་པ་ཅན་ཡིན་པ་དེ་བས་ན་དེ་དག་ནུས་པ་མཚུངས་པ་ཉིད་ཡིན་ཞེ་ན། དེ་ནི་བདེན་ཏེ་འདི་ལྟར་དེ་དག་ཚིག་གཉིས་པོ་ དག་གི་ནང་ནས་ཚིག་གཅིག་ལ་ཚད་མ་ཡོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་དེ་མ་ཐག་ཏུ་འཆད་པར་འགྱུར་རོ།།དཔེའི་ཕྱོགས་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་འདི་ཉེ་བར་བཀོད་པ་ཡིན་ཏེ་གཞན་དུ་གང་ལ་བསྟན་བཅོས་དང་ཅིག་ཤོས་གཉི་ག་དག་ཀྱང་ཚད་མ་ཉིད་མ་ཡིན་པའི་དཔེ་ཉེ་བར་བཀོད་བ་ཡིན་ནོ། །གང་ལ་ཡང་ བསྟན་བཅོས་ལ་ཉེ་བར་བསྟན་པ་ནི་ཆོས་ཅན་ཡིན་ཏེ།དཔེར་ན་མ་འོངས་པར་བདེ་བ་འབྱིན་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་པའི་ཆོས་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ལ་ཡང་བསྟན་བཅོས་དང་། ཅིག་ཤོས་དག་ནི་དམ་བཅའ་བ་ཚད་མ་ཉིད་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་གགས་བྱེད་པ་ཉིད་རིགས་པ་ཡིན་གྱི་གནོད་པ་བྱེད་པ་ནི་མ་ཡིན་ནམ། དེ་བས་ན་ དངོས་པོ་དེ་ལ་དམིགས་པ་ཅན་མ་ཡིན་པ་ཞེས་བྱེ་བྲག་བརྗོད་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན།འདི་སྙམ་དུ་ཆོས་ཅན་རྣམ་པར་གཞག་པ་ནི་བསྟན་བཅོས་ལ་བརྟེན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རྣམ་པར་དཔྱོད་པའི་སྐབས་ཀྱི་བསྟན་བཅོས་རྒྱུ་མཚན་ཉིད་ཡིན་པ་དེ་ལྟར་ན་བསྟན་བཅོས་ཀྱི་ངག་ལ་སྟོབས་དང་ ལྡན་པ་ཉིད་ཡོད་དོ་ཞེས་བྱ་བར་དགོངས་སོ།།དེའི་ཚེ་དེ་དག་ལས་ཚིག་གཅིག་ལ་ཚད་མ་དང་ལྡན་པ་མ་ཡིན་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་བསྟན་བཅོས་ཀྱི་ངག་གང་ཡིན་པ་དང་། ཚིག་གང་ཡིན་པ་དེ་དང་འགལ་བ་དེ་དག་ནི་གཅིག་ལ་ཚད་མ་དང་ལྡན་པ་མ་ཡིན་པ་འགལ་བའི་ཚིག་ཡིན་ཏེ། ཚད་མ་དང་ བྲལ་བ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།།ཚད་མ་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་གི་ཚེ་བསྟན་བཅོས་ལ་ལྟོས་པའི་ཚིག་ཚད་མ་དང་ལྡན་པར་འགྱུར་བ་སྟེ། དཔེར་ན་དཔྱོད་པ་པས་བྱས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་མི་རྟག་གོ་ཞེས་སྨྲས་པ་ལྟ་བུའོ། །བསྟན་བཅོས་ལས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་པའི་ཚིག་རྣམ་པ་གཉིས་པོ་འདི་ལ་བསྟན་བཅོས་ གང་ཡང་རུང་བའི་ཚིག་ཚད་མ་ཉིད་མ་ཡིན་པ་ན་ཡང་གནོད་པ་བྱེད་པ་ཉིད་ཡིན་པར་འདོད་པར་འགྱུར་རོ།།བསྟན་བཅོས་ཀྱི་ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་གྱུར་པའི་ཚིག་དེ་ཉིད་ཀྱི་མིང་སྟེ་མིང་ཅན་གང་ལ་ཡོད་པ་དེ་ལ་དེ་སྐད་ཅེས་བྱའོ།

即使胜论派许论为量，然此等仅是言语无差别故，应成互相障碍。"力等故"者，即势力相等故。此"声常"论语中亦无少许具力之量。常性宗非量故，不应理为无害。
说"由所作故无常"具量者，于常性宗为有害，故彼等力相等耶？此实如是，如"此二语中一语有量"等将紧接解说。
此是为显喻分而举，否则于何处论与他者二俱非量之喻而举。于任何论所示是有法，如"未来不生乐法"中，论与他者皆由宗非量故，应理为障碍，非为能害。
故不应说"于彼事非缘者"之差别。若谓：有法安立依于论故，观察时论为因相，如是则论语有力。
尔时"彼等中一语非具量"等中，凡论语与语相违者，彼等是一非具量相违语，即离量之义。"若具量"者，即论所依语成具量时，如胜论派说"由所作故无常"。
于此二种违论语中，任一论语非量时亦许为能害。论一分语即彼名，凡有彼名者说为彼。

།དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རིགས་པ་དང་བྲལ་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །འདིས་ནི་ཚིག་གཅིག་ནི་ ཚད་མ་དང་ལྡན་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ།།ཚད་མ་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ན་ཞེས་བཤད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཚིག་གཅིག་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་འཆད་པར་བྱེད་དོ། །གནོད་པ་བྱེད་པ་ནི་ཚད་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ཡང་རྟོགས་པ་པོ་ཁས་ལེན་པའི་དབང་གིས་ཡིན་ནོ། །དེ་ཡང་། དེ་ལ་ཁས་བླངས་ འབྲས་རྟགས་དང་།།ཞེས་བྱ་བའི་སྐབས་སུ་དཔྱད་ཟིན་ཏོ། །རྗེས་སུ་དཔག་པའི་ནང་དུ་འདུ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མངོན་སུམ་ཉིད་མ་ཡིན་པ་ལ་ཚད་མ་ཉིད་དུ་ཞེས་བལྟ་བར་བྱ་སྟེ། མངོན་སུམ་ལས་གཞན་པའི་ཚད་མ་ཐམས་ཅད་རྗེས་སུ་དཔག་པའི་ནང་དུ་འདུས་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྗེས་སུ་དཔག་པའི་རྒྱུ་ཉིད་ ཡིན་པའི་ཕྱིར་བསྟན་བཅོས་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ལས་ཕྱི་རོལ་དུ་གྱུར་པ་ཡིན་པར་བརྗོད་དེ།བསྟན་བཅོས་ཀྱིས་ཀུན་ནས་སློང་བའི་རྗེས་སུ་དཔག་པའི་ཤེས་པའི་བསྟན་བཅོས་འབྲས་བུའི་རྟགས་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་ཐ་དད་པའི་ཚིག་ཡུལ་གྱི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཁས་བླངས་པས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལྔ་པ་ཡིན་ནོ། ། གལ་ཏེ་ཇི་སྐད་དུ་བཤད་པའི་ཡུལ་ཐ་དད་པ་བསྟན་པའི་དོན་དུ་རྗེས་སུ་དཔག་པ་དང་འགལ་བ་ལས་ཐ་དད་པའི་ཚིག་ནི་ཁས་བླངས་པའི་སྐབས་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ལྟོས་པར་བྱ་བ་ཡིན་པའམ་ཁས་བླངས་པས་གནོད་པ་ལས་བྱ་བའི་ཚིག་དེ་ཉིད་དྲུག་པ་རྣམ་པར་བསྒྱུར་ལ་སྦྱར་བར་བྱའོ། །རང་གི་ཚིག་ཀྱང་ཐ་དད་པ་ཞེས་བྱ་བའི མདོ་ལ་དྲུག་པའི་དོན་གྱི་བདུན་པ་ཡིན་ནོ།།རང་གི་ཚིག་ནི་རིགས་པའི་སྒོ་ལས་ཐ་དད་པ་སྟེ་སོ་སོར་བྱས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་རྒྱུ་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ། ཚིག་ཏུ་བརྗོད་པ་ཙམ་ལ་རག་ལས་པ་ཉིད་ནི་འགའ་ཞིག་གི་ཚེ་ཡང་གནོད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་འདི་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དེ་ཉིད་ནི་རང་གི་ཚིག་ཀྱང་ཐ་དད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ ལ་སོགས་པས་འཆད་པར་བྱེད་དོ།།གགས་བྱེད་བ་འབའ་ཞིག་ཁོ་ནར་འགྱུར་གྱི་གནོད་པ་བྱེད་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །བསྟན་བཅོས་ལ་བརྟེན་པའི་ཆོས་ཅན་ནི་རྣམ་པར་དཔྱོད་པའི་རྟེན་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་བསྟན་བཅོས་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཡིན་པར་ཡང་འགྱུར་རོ། །དེ་བས་ན་ཐ་དད་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཡོད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་ དགོངས་སོ།།རང་གི་ཚིག་དེ་དག་ཀྱང་རྟག་ཏུ་གགས་བྱེད་པ་ཉིད་མ་ཡིན་པ་དེ་ལྟར་ན་དེ་ལ་དེ་དག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །གང་གི་ཚེ་གཅིག་ཚད་མ་དང་ལྡན་པའི་ཚིག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་དམ་བཅའ་བའི་དོན་གཅིག་སྟོན་པར་བྱེད་པའི་ཚིག་སྟེ། གལ་ཏེ་ཚད་མ་དང་ལྡན་པར་འགྱུར་ན་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། ། དེའི་ཚེ་ཡང་ཚད་མའི་སྟོབས་ཀྱིས་གནོད་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ།

"因此"者，即离正理故。此显示"一语非具量"。所说"若具量"者，由"于一语"等而解说。能害即是量，此亦由了解者许力而成。此亦于"彼中许果相"等处已经观察。
"摄入比量"者，应视为"非现量而为量"，因一切非现量之量皆摄入比量故。由是比量因故，说论在比量之外，论所引发比量智之论是果相。
"若异语境"等中，"由许"是第五格。若如所说异境显示义，由比量相违异语即是许处故，应观待，或由许害所作语即彼，应配第六转声。
"自语亦异"经中，第六义之第七格。自语于理门中异，即别作。此中因是：仅依言说者任何时亦非能害，为显此义，即由"自语亦异"等而解说。
唯成障碍，非为能害。依论有法即是观察所依故，论亦成能立。故意为有异因。
自语彼等亦非恒为障碍，如是说"于彼彼等"等。"若时一具量语"者，即显示宗义一语，若成具量之义。尔时亦由量力能害故。

།ཇི་ལྟར་རིགས་པར་དེ་མངོན་སུམ་དང་རྗེས་སུ་དཔག་པས་གནོད་པ་ཡིན་གྱི་རང་གི་ཚིག་གིས་གནོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་བསྟན་བཅོས་ཚད་མ་ཉིད་ཡིན་པར་ཁས་ལེན་པའི་ཕྱིར་གནོད་པ་བྱེད་པར་སྐྱེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཚད་མར་ཁས་བླངས་པའི་ཕྱིར དེ་ལས་གནོད་པ་བྱེད་པ་སྐྱེས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ངག་གི་དོན་ཡིན་ནོ།།དེ་ཡང་ཡིན་ལ་ལུང་ཡང་ཡིན་པས་ན་ལུང་དེའོ། །དེ་མི་འདོད་ན་ནི་བསྟན་བཅོས་གནོད་པ་བྱེད་པ་ཡིན་པར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་སྐབས་ལ་ལྟོས་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ཁོང་ནས་དབྱུང་བར་བྱའོ། །གལ་ཏེ་སྔར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ གཞན་གྱི་བསམ་པའི་དོགས་པ་བསུ་བ་ཡིན་ནོ།།སྔ་མ་དེས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྔར་དེ་དང་པོར་བསྟན་བཅོས་ཁས་བླངས་པ་རྟེན་པས་སོ། །ཚིག་ཕྱི་མ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསྟན་བཅོས་ཁས་མི་ལེན་པའིའོ། །འོ་ན་དེ་ལྟ་ཡིན་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་འདི་ལྟར་བསྟན་བཅོས་ཀྱང་རྒོལ་བས་ཁས་བླངས་པ་ཉིད་ལས་ ཚད་མ་ཡིན་གྱི་དངོས་པོའི་སྟོབས་ཀྱིས་མ་ཡིན་པ་དེ་ལྟར་ན་གལ་ཏེ་རང་གི་ཚིག་ཀྱང་ཡིན་པ་དེ་ལྟར་ན་འདི་དག་ལ་ཐ་དད་པ་ཅི་ཞིག་ཡོད།སྔར་ཇི་སྐད་བཤད་པ་བཞིན་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། བདག་གཞན་ཡིད་ཆེས་འདོད་པ་ཡིན། །ཅི་འདྲ་བ་ཞིག་ཅེ་ན། ཡང་དག་ངེས་དང་ལྡན་པའི་ངག་། ཅེས་བྱ་བའི་སྐབས་སུ་བསྟན་ཟིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་རང་གི་ཚིག་དང་འགལ་བ་ལས་བསྟན་བཅོས་ཀྱི་འགལ་བ་ཐ་དད་པ་ལ་སྐྱོན་ཅི་ཞིག་ཡོད་ཅེ་ན། དེ་ལྟར་ན་གགས་བྱེད་པ་ཉིད་ཡིན་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། རང་གི་ཚིག་དང་འདྲ་བར་བསྟན་བཅོས་གནོད་པ་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །རབ གྲགས་དོན་དག་ལ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་པར་འགྲེལ་པ་ནི་གང་གི་ཚེ་ཆོས་ཅན་དང་རྟགས་ཡིན་པར་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ།།དེ་ཡང་དོན་དམ་པར་རྟོགས་པའི་རྟེན་མ་ཡིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལུང་ནི་དངོས་པོའི་སྟོབས་ཀྱིས་ཞུགས་པ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བར་བསམས་པའོ། །དེ་བས་ན་ཁྲུས་ཞེས་བྱ་བ་ ལ་སོགས་པ་ལ་གལ་ཏེ་ཆགས་པ་མེད་པ་ལ་སོགས་པའི་རང་བཞིན་ཁྲུས་ལ་སོགས་པར་འགྱུར་བ་དེའི་ཚེ་ཆགས་པ་ལ་སོགས་པའི་ཕྱིན་ཅི་ལོག་པའི་རྣམ་པར་དམིགས་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་གནོད་པར་བྱེད་པར་འགྱུར་ན་དེ་ལྟར་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ།གང་དག་ཉོན་མོངས་པས་སྡིག་པའི་ལས་སྤྱོད་པ་ ངན་པའི་གནས་སྐབས་ཡིན་ཏེ།དེ་དག་ལ་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཁྱད་པར་གནོད་པ་ཅན་ཡིན་ནོ། །གང་དག་མངོན་དུ་ཕྱོགས་གྱུར་ན་ཡང་ལས་ངན་པ་མི་སྤྱོད་པ་དེ་ནི་ཀུན་ནས་དཀྲིས་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་དག་ལ་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་ཁྱད་པར་གནོད་པ་ཅན་ཡིན་ཏེ། ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་སྟོབས་ཀྱིས་དེ་དག་གི་སྐྱེ་བ་རྣམ་པར་གནོན་ པའི་ཕྱིར་རོ།

如理由现量和比量能害，而非由自语能害。"由许论为量故生能害"者，语义为由许为量故，从彼生能害。彼亦是教，故为彼教。若不许，则论不成能害，应依此处而补充。
"若先"等是迎接他人心中疑虑。"由彼先"者，即由先前最初许论为依。"于后语"者，即不许论。"若尔"等中，如是论亦由立论者许而为量，非由事势力，如是若自语亦然，则此等有何差别？
"如先所说"者，因已于"自他信欲，云何？具正定语"处说故。若问自语相违与论相违差别有何过失？故说"如是则成障碍"，即如自语，论非能害之义。
"于极成义"此之解释即是"若时有法与因"。"非胜义能悟依"者，意为教非由事势力转故。
故于"沐浴"等，若无贪等性成沐浴等时，由见贪等颠倒相为相故成能害，然非如是。诸以烦恼造恶业者是恶位，于彼等戒之差别为能害。诸虽趣向然不造恶业者是随眠，于彼等定之差别为能害，以由定力遮止彼等生故。

།ས་བོན་གྱི་དངོས་པོའི་གནས་སྐབས་ནི་བག་ལ་ཉལ་གྱི་གནས་སྐབས་ཡིན་ཏེ། དེ་དག་ལ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཁྱད་པར་གནོད་པ་ཡིན་ཏེ། བདག་མེད་པ་ཉིད་ཀྱི་བྱིན་གྱི་རླབས་ཀྱིས་ཉོན་མོངས་པའི་ས་བོན་རྩད་ནས་འདོན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །འདིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལེའུ་དང་པོར་ལུང་གི་ཚད་མ་སྤྱོད་པའི་ སྐབས་སུའོ།།སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པའི་སེམས་པ་འཇུག་པ་ལས་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །གནོད་མེད་ཚིག་ཅེས་བྱ་བའི་རྣམ་པར་འགྲེལ་པ་ནི་རང་གི་འདོད་པ་སྟོན་པར་བྱེད་པའི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཡིན་ཏེ། རང་གིས་འདོད་པ་ནི་རང་འདོད་པ་སྟེ། ཚིག་གང་ལ་དེ་སྟོན་པར་བྱེད་པའི་ཡུལ་ཡོད་ པ་དེ་ལ་དེ་སྐད་ཅེས་བྱའོ།།རང་གི་འདོད་པ་སྟོན་པར་བྱེད་པའི་ཡུལ་ཅན་གྱི་ཚིག་གང་ལ་མ་བཀག་པ་ཡོད་པ་དེ་ལ་དེ་སྐད་ཅེས་བྱའོ། །དེ་ལྟ་བུ་ལ་སོགས་པའི་སྒྲའི་ཐ་སྙད་ལ་སྐྱེས་པའི་ཆོས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གནས་གཞན་ཟློག་པའི་སྒོ་ནས་བརྟག་པའི་ཆོས་སྒྲའི་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ཉིད་ཡིན་པ་དེ་ལྟར་ཐ་སྙད་དུ་བྱེད་ པ་ཡིན་གྱི་དངོས་པོ་ལ་སྒྲའི་དབང་གིས་ཆོས་འགའ་ཞིག་ཀྱང་སྐྱེ་བ་ནི་མ་ཡིན་ནོ།།ཐ་སྙད་དེ་ལ་སྐྱེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདོད་པའི་སྒྲས་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ཉིད་དེ། ཟླ་བའི་སྒྲའི་ཐ་སྙད་ལ་སྐྱེས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །འདོད་པའི་སྒྲས་བརྗོད་པར་བྱ་བ་དེ་ཉིད་ཀྱིས་རབ་ཏུ་གྲགས་པའི་རྟགས་ལ་བརྟེན་ནས་ཐམས་ ཅད་ལ་ཡོད་པ་ཉིད་དུ་སྲིད་པས་ཟླ་བ་ཉིད་མ་ཡིན་པར་དམ་བཅའ་བ་ལ་གནོད་པར་འགྱུར་རོ།།འདོད་པའི་སྒྲས་བསྟན་པར་བྱ་བ་ནི་ཕྱི་རོལ་གྱི་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ཡིན་ཞིང་རབ་ཏུ་གྲགས་པ་ནི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཐ་སྙད་མ་ཡིན་ནམ་དེ་ཇི་ལྟར་ན་རང་བཞིན་གྱི་རྟགས་ཡིན། གང་གིས་ན། འགྲོ་ལ་གྲགས་པ་རང་ བཞིན་རྟགས།།ཞེས་བརྗོད་ཅེ་ན། དེ་ནི་བདེན་ཏེ། འོན་ཀྱང་རབ་ཏུ་གྲགས་པ་ནི་འདོད་པ་ཙམ་གྱི་རྗེས་སུ་འཇུག་པ་ཅན་ཡིན་ལ། འདོད་པ་ཙམ་གྱི་རྗེས་སུ་འཇུག་པ་ཅན་དེས་འདོད་པའི་སྒྲས་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ནི་འདོད་པ་ཙམ་གྱི་རྗེས་སུ་འཇུག་པ་ཅན་རྣམ་པར་འཇོག་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་ཉེ་བར་བཏགས་ ནས་གྲགས་པའི་སྒྲས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ།།དེ་ཡང་འདོད་པའི་སྒྲའི་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ཉིད་ཀྱི་བདག་ཉིད་དུ་གྱུར་པ་དེ་ལྟར་ན་རང་བཞིན་གྱི་རྟགས་ཡིན་ནོ། །འདིར་སྦྱོར་བ་ཡང་འདི་འདྲ་བ་ཡིན་ཏེ། གང་ཞིག་འདོད་པ་ཙམ་གྱི་རྗེས་སུ་འཇུག་པ་དེ་ནི་ཐམས་ཅད་ཡོད་པ་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་ཡིད་ཀྱི་རྟོག་པ་རང་རྒྱུད་པ་ འགའ་ཞིག་ལྟ་བུའོ།།འདོད་པའི་སྒྲ་ཡིས་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ཉིད་ཀྱང་འདོད་པ་ཙམ་གྱི་རྗེས་སུ་འཇུག་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རང་བཞིན་གྱི་གཏན་ཚིགས་ཡིན་ནོ།

种子体性位是随眠位，于彼等慧之差别为能害，以由无我加持从根本拔除烦恼种子故。"此中"者，即第一品中教量行处。"由布施等心行转故成"之义。
"无害语"之解释即"显自欲"等，自所欲即自欲，语中有显示彼境者，说为彼。有显自欲境之语中无遮者，说为彼。
如是等声言说中"生法"者，由遮余处门而观察之法即声所诠义，如是言说，非由事于声力生任何法。"生于言说"者，即欲声所诠，如"生于月声言说"之义。
由彼欲声所诠，依极成相于一切有性可能故，于非月性宗成能害。欲声所显是外所诠，极成是世间言说，云何是自性相？何故说"于众成自性相"耶？
此诚然，然极成是唯随欲转，由彼唯随欲转，欲声所诠是唯随欲转安立者，即彼假立而由成声所显。彼亦成为欲声所诠体性，如是故是自性相。
此中比量亦如是：凡唯随欲转者皆是有，如某自续意分别。欲声所诠性亦是唯随欲转，此是自性因。

།འཇལ་བྱེད་སྒྲ་སྒྲོ་བཏགས་པས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་འདིར་མངོན་སུམ་དང་རྗེས་སུ་དཔག་པ་དང་ལུང་དག་ཡོངས་སུ་གཅོད་པར་བྱེད་པར་ཆོས་མཐུན་པའི་ཕྱིར་ འཇལ་བྱེད་ཀྱི་སྒྲས་བསྟན་ཏོ།།དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་མངོན་སུམ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུམ་པོ་དག་ཀྱང་སྨོས་སོ། །རི་བོང་ཅན་ཟླ་བའི་སྒྲར་གྲགས་པ་ཉིད་དེ། སློབ་དཔོན་གྱིས་དཔེར་བཀོད་པ་ན་སྒྲ་གྲགས་པ་ཉིད་དུ་དེ་གྲུབ་པར་བསྟན་པ་མ་ཡིན་ནམ། དེ་ཅིའི་ཕྱིར་གྲགས་པ་མེད་ན་ཡང་སྒྲ་ལ་དངོས་པོ་དེ་ལ་ནི་ ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་བརྗོད་ཅེ་ན།དེ་ནི་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། གྲགས་པ་དང་འགལ་བ་ལ་དཔེ་གཅིག་པོ་འདི་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ལ་ཐམས་ཅད་གྲགས་པ་ཡོད་ན་གྲགས་པ་མ་ཡིན་པའི་བརྗོད་པར་བྱ་བ་བཀག་པ་ན་ཡང་གྲགས་པ་དང་འགལ་བ་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དཔེ་ནི་ ཉེ་བར་མཚོན་པའི་ཕྱིར་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ།།དཔེར་ན་འཚོད་པར་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཚོས་པ་མངོན་སུམ་དུ་གྱུར་པ་མ་ཡིན་ན་ཡང་རུང་བ་ཉིད་ཀྱི་སྟོབས་ཀྱིས་འཚེད་པར་བྱེད་པ་ཞེས་བརྗོད་དོ། །དེ་ལྟར་ནི་འགྱུར་མོད་ཀྱི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་ཉིད་དུ་ནི་མི་འགྱུར་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་རི་བོང་ཅན་ལ་ཟླ་བའི་སྒྲས་བརྗོད་པར་ བྱ་བ་ཉིད་འགོག་པ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ལ་ཟླ་བའི་སྒྲས་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ཉིད་ནི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཡིན་ཏེ།ཇི་སྐད་དུ་བཤད་པའི་རྣམ་པས་ཐམས་ཅད་ཟླ་བའི་སྒྲས་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ཡིན་པ་དེ་ལྟར་ན་ཡོད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བའི་གཏན་ཚིགས་འདི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཉིད་ལ་འགྲུབ་པར་འགྱུར་རོ། །མཐུན་པའི་ ཕྱོགས་དང་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལ་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བ་ཡོད་ན་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་ཡིན་ནོ།།ཇི་སྲིད་དུ་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་འབྱུང་བའི་ངང་ཚུལ་གང་ལ་ཡོད་པ་དེ་ནི་ཇི་སྲིད་དུ་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་འབྱུང་བའི་ངང་ཚུལ་ཅན་ཏེ། དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་འབྱུང་བའི་ངང་ཚུལ་ཅན་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །གཞན་ལ་ཡང་ ཞེས་བྱ་བ་ནི་བྱས་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པའི་རྟགས་ལའོ།།དེ་བས་ན་འདིར་ཡང་། གྲགས་པས་གྲུབ་པར་མི་འགྱུར་ན། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་གལ་ཏེ་བྱས་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་མཚན་ཉིད་མཚུངས་པ་ཅན་ཡིན་ན་འགལ་བ་མི་འཁྲུལ་པ་ཅན་དུ་འགྱུར་བ་དེའི་ཚེ། རི་བོང་ཅན་ནི་ཟླ་བ་མ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་བྱ་བ་འདི་ལ་ཡང་ འདོད་པའི་སྒྲའི་བརྗོད་པར་འདོད་པ་ཉིད་གྲགས་པས་གྲུབ་པ་མ་ཡིན་ཏེ།འདི་ལ་ཡང་དོགས་པ་ལྡོག་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གྲགས་པ་གྲུབ་པ་ཡང་ཡོད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ནི་ཡོད་པ་ཅི་ཞིག་བྱེད་ཅེ་ན། རྗེས་སུ་དཔག་པའི་ཡུལ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །དེས་ན་དྲུག་པ་དང་དེ་ལ་ཕན་པ་དང་ཚིག་ ཐ་དད་པ་ལ་སོགས་པ་དག་ནི་ངེས་པའི་དོན་ཅན་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་དང་སྦྱར་རོ།

"能量声假立"中，此处由现量、比量和教量在遍断上法相同故，以能量声显示。因此亦说现量等三者。
兔有者以月声成立，阿阇黎举例时，岂非已显声即是成立？若无成立，何故又说"声于事彼"等？
此非有，与成立相违非唯此一例，若一切事皆有一切成立，遮遣非成立所诠时，亦有与成立相违可能故。举例仅为近显。如"能煮"者，虽煮非现前，然由适宜力说为能煮。
"虽如是然非不共"等中，于兔有者遮遣月声所诠性为所立时，月声所诠性是异品，如所说相一切是月声所诠，如是由有性故此因成就于异品。若于同品异品有疑，即是不共。
凡有一切事生性者，即一切事生性者，一切事生性之义。"于余亦"者，即于所作性等相。
故此中"若不由成立成"者，若所作性等相同，则成不错乱相违时，"兔有非月"此中，欲声所诠性非由成立成就，此中亦无疑虑遣除故。成立成就亦有。问彼有何用？故说"于比量境"等。
故第六及益彼及异语等非有定义，应如是配。

།གལ་ཏེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། འཆད་པ་པོ་མངོན་པར་འདོད་པའི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། བ་ལང་གི་བ་ལང་ཉིད་ཅེས་བྱ་བའི་དྲུག་པའི་སྦྱོར་བ་ལས་སྤྱི་ཐ་དད་པ་ཡོད་དོ་ཞེས་གཞན་དག་སེམས་སོ། །རྟ་ཉིད་དང་བ་ལང་ ཉིད་ཅེས་བྱ་བའི་དེ་ལ་ཕན་པའི་སྦྱོར་བ་ལས་བརྗོད་པ་དང་ཤེས་པའི་རྒྱུ་མཚན་གྱི་དངོས་པོ་ཡོད་པ་ཡིན་ནོ།།དེ་བཞིན་དུ། ཉེ་བའི་བ་ལང་ཅན་གྱི་བུ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ལ་ཕན་པའི་སྦྱོར་བ་ལས་བུ་དང་ལྡན་པའི་འབྲེལ་པ་དངོས་སུ་ཡོད་པ་ཡིན་ནོ། །ཤིང་དག་དང་ཤིང་རྣམས་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་ཐ་དད་པ་ ལས་གྲངས་དངོས་པོར་གྱུར་པ་ཡོད་པ་ཡིན་ནོ།།དེ་བཞིན་དུ་ཤིང་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་གཅིག་པ་ལས་ཡན་ལག་ཅན་གྱི་རྫས་གཅིག་ཡོད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་མང་པོ་དག་ལ་ཚིག་གཅིག་རྒྱུ་མེད་པ་ཅན་ཅི་ལྟར་འགྱུར། ཡོད་པ་ཉིད་དང་ལྡོག་པ་དང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ ལ་བདག་ལ་སོགས་པའི་སྒྲའི་སྦྱོར་བ་ལས་བདག་ལ་སོགས་པ་ཐ་དད་པར་ཡོད་པ་ཉིད་གྲུབ་པ་མ་ཡིན་ཞིང་།གྲུབ་པའི་དབང་གིས་བ་ལང་ཉིད་ལ་སོགས་པའི་དྲུག་པ་གྲུབ་པ་མ་ཡིན་ལ། རིགས་ཀྱི་སྒྲ་གཞི་མཐུན་པ་ལས་རིགས་ནི་རྫས་ལས་ཐ་དད་པ་མེད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། རིགས་མེད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་གཉི་ག་ ཡང་འཐད་པ་མ་ཡིན་ནོ།།ཤིང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཚིག་གཅིག་པའི་སྦྱོར་བ་ལས་ཡན་ལག་ཅན་གཅིག་གྲུབ་པ་མ་ཡིན་ཞིང་ཚིག་གཉིས་པ་ལ་སོགས་པའི་སྦྱོར་བ་ལས་ཀྱང་དུ་མ་ཉིད་མ་ཡིན་ཏེ། སྒྲ་ཙམ་ལས་གྲུབ་པ་ཉིད་ཡིན་ན་ནི་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཐམས་ཅད་འགྲུབ་པར་འགྱུར་རོ། །ཟླ་བ་གཅིག་ ཡོད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་རིགས་པའི་སྒོའི་ཊཱི་ཀཱ་བྱེད་པའི་གཞུང་འགོད་པ་ཡིན་ནོ།།དེ་དང་འགལ་བ་ཡང་གྲགས་པ་དང་འགལ་བའོ། །དེ་ལྟར་ད་ཏྲིག་ཤིང་མིན་ཞེས། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་མདོ་ཡིན་ལ་འདིའི་རྣམ་པར་འགྲེལ་པ་ནི་ད་ཏྲིག་ཤིང་མ་ཡིན་པར་ཞེས་བྱ་བའོ། །དེ་བས་ན་དེ་དངོས་ སུ་གྲུབ་པ་ཡིན་ན་རི་བོང་ཅན་ལ་ཡང་ཟླ་བ་ཉིད་ཡོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་གལ་ཏེ་ཟླ་བ་ཉིད་ཀྱི་རྒྱུ་མཚན་གྱི་དངོས་པོ་རི་བོང་ཅན་དུ་ཁས་ལེན་པར་བྱེད་ན་ཞེས་བྱ་བར་དགོངས་སོ།།གྲགས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་རྗེས་དཔོག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་འདོད་པ་ཙམ་དང་རྗེས་སུ་འབྲེལ་པ་ཅན་གྱི་གྲགས་པ་འདོད་པ་ཙམ་གྱི་རྗེས་སུ་བྱེད་པ་ གང་ཡིན་པ་འདོད་པའི་སྒྲས་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ཉིད་དུ་རྣམ་པར་གཞག་པ་ཡིན་ནོ།།དེ་བས་ན་རང་བཞིན་གྱི་རྟགས་ལས་འདོད་པའི་སྒྲས་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ཐམས་ཅད་ལ་ཡོད་པའི་ཆོས་རྗེས་སུ་དཔག་པར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཡུལ་ཅན་གྱི་ཤེས་པ་ནི་འདིར་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཡིན་ནོ། །ཤེས་པ་དེ་ཉིད་བརྒྱུད་པས་ གྲགས་པས་བྱས་པ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར།གྲགས་པའི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཞེས་བརྒྱུད་པས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ།

若问何故，故说"解说者所欲"等。从"牛之牛性"等第六格关系，他人认为有差别之总。从"马性与牛性"等益彼关系，有言说与认知因缘之事。
如是，"近牛者之子"是益彼关系，直接有子具有之关系。从"树与诸树"等异语，有数之实事。如是从"树"一语，有一具分实体。若非如是，于多色等一语何故无因？
"有性与遮遣"等中，从我等声关系，我等差别有性非成，非由成就力成就牛性等第六格，类声同基中类非离实体，由无类故二者皆不应理。
从"树"等一语关系，非成一具分，从二语等关系亦非多性，若仅由声成就，则一切于一切皆应成就。
"一月有性"等是引述理门注释之论。与彼相违即与成立相违。"如是达得非树"是经，此之解释即"达得非为树"。
故"若彼事成就，兔有亦有月性"中，意为若许月性因缘事于兔有。"成立"之比量者，唯随欲转之成立，唯随欲转所欲声所诠性安立。
故由自性相于一切欲声所诠有法应比量。彼境之智此是比量。彼智由间接是成立所作故，间接说为成立比量。

།བརྡ་འགོག་མེད་ལ་སྐྱེས་པ་ཡི། །འདི་ལྟར་འདོད་པའི་སྒྲས་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ཉིད་ནི་བརྡ་ཙམ་དང་རྗེས་སུ་འབྲེལ་པ་ཅན་ཉིད་ཡིན་ནོ། །དེ་བས་ན་འདོད་པ་ཙམ་དང་རྗེས་ སུ་འབྲེལ་པའི་ཕྱིར་ཐམས་ཅད་དུ་སྲིད་པའི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཡིན་ནོ།།དོན་འདི་ཉིད་ནི་སྦྱོར་བས་གསལ་བར་བྱེད་དོ། །དང་པོའི་དོན་ལ་བརྡར་བྱས་པ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རིགས་བརྗོད་པས་རྫས་ལ་འཇུག་པ་དེ་བས་ན་རིགས་དང་པོའི་དོན་ཡིན་ཏེ་དེར་ཡང་རྒྱུ་མཚན་གཞན་ལ་ལྟོས་པ་མེད་པའི་ ཕྱིར་འདོད་རྒྱལ་གྱི་སྒྲར་འགྱུར་རོ།།ཁས་བླངས་པ་དང་གྲགས་པས་གནོད་པ་དག་ཅེས་བྱ་བའི་ཚིག་གཉིས་པ་ནི་རང་གི་ཚིག་དང་ཡིད་ཆེས་པའི་ཚིག་གཅིག་ཏུ་བྱས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་དག་གནོད་པ་གཉིས་པོའི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཁས་བླངས་པ་དང་གྲགས་པས་གནོད་པ་དག་གིའོ། །དཔེར་ན་གཞལ་ བྱའི་དོན་ཅན་དག་གི་ཚད་མ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ཚད་མ་ཀུན་ལས་བཏུས་པའི་གཞུང་འགོད་པ་ཡིན་ནོ།།དམ་བཅའ་བ་ཙམ་གྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ལྟ་བུའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྐབས་ལ་བརྟེན་པ་ཉིད་ཀྱི་བསྟན་བཅོས་དང་རང་གི་ཚིག་དག་རྒོལ་བས་ཚད་མ་ཉིད་དུ་དམ་བཅས་པ་དེ་ཙམ་གྱིས་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ ཚིག་གོ།།དེ་ཉིད་ནི་བསྟན་བཅོས་དང་རང་གི་ཚིག་དག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་འཆད་པར་བྱེད་དོ། །གལ་ཏེ་ཡང་རང་གི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་འདི་ལྟར་དོན་ལ་མི་སླུ་བའི་རྟགས་ཀྱིས་ཚད་མ་ཉིད་དུ་གྲུབ་པ་དེ་ལྟར་ན་རྗེས་སུ་དཔག་པ་གྲུབ་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་གནོད་པར་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཡིད་ ཆེས་པས་གནོད་པ་རྒྱུ་དང་བཅས་པ་ནི་སྒྲ་ལས་བྱུང་བའི་གྲགས་པས་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་འདིས་བསྟན་ཏོ།།འདི་ལ་གཉིས་ཡོད་པ་ནི་མ་ཡིན་པས་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རང་གི་མཚན་ཉིད་དང་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་དེ་འོན་ཀྱང་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཡིན་ནོ། །མངོན་སུམ་དོན་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། མངོན་སུམ་དོན་དང་ རྗེས་དཔག་དང་།།ཡིད་ཆེས་ཞེས་བྱ་བ་ཚད་མ་ཀུན་ལས་བཏུས་པའི་མདོ་འདི་ལའོ། །རྣ་བའི་དབང་པོ་ཡུལ་ཉིད་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྒྲའི་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཉིད་དོ། །འདི་སྐད་དུ་སྟོན་པར་འགྱུར་ཏེ། རྣ་བའི་རྣམ་པར་ཤེས་པས་གཟུང་བར་བྱ་བ་སྒྲ་རང་གི་མཚན་ཉིད་རྣ་བའི་ཡུལ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་མཉན་པ་ཡིན་ལ། དེས་ཀྱང་ མཉན་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པར་དམ་བཅའ་བ་བསྩལ་བ་ཡིན་ནོ།།དེ་ཡང་མངོན་སུམ་ཉིད་ཀྱིས་ངེས་པ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་མངོན་སུམ་གྱིས་གནོད་པ་ཡིན་གྱི། རྣ་བ་དང་སྒྲ་དག་ནི་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་འབྲེལ་པའི་སྒྲའི་དོན་མཉན་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་བས་ན་གསལ་བྱེད་པ་ལ་སོགས་པ་དག་གིས་ སྒྲ་མཉན་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བཤད་པ་གང་ཡིན་པ་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ལ་གནོད་པ་ཡིན་ཏེ་འབྲེལ་པ་བཀག་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ།

"于无遮表示中所生"，如是欲声所诠性唯与表示相随顺。故由唯随欲转故，是遍一切可能之比量。此义以比量明显。
"由是初义表示故"者，由类说趋入实体，故类是初义，彼中亦不待他因故成任意声。
"许诺与成立能害"二语者，由自语与信语合一故。"彼二能害"者，即许诺与成立能害。
如"有所量境者之量"等，引述量集论文。"仅由立宗"等者，义为依处故，论与自语为论者立为量性仅由此故。
此即由"论与自语"等解释。"若亦自"等中，如是由不欺事相成立为量性故，由比量成就故成能害。如是信语能害有因者，由"声生成立"此语显示。
"此中非有二"者，即自相与共相，然是自相。"现量境"此中者，即"现量境及比量与信"此量集经中。
"耳根境性"者，即声自相性。此说将显：耳识所取声自相是耳境故是所闻，彼亦立宗遮非所闻。彼亦由现量决定故是现量能害，耳与声是能取所取相之关系声义非所闻。
故明显等说"声非所闻"者是比量能害，由遮关系故。

།དེ་ལྟར་ན་རྣ་བ་དང་སྒྲ་དག་གིས་འབྲེལ་པ་མངོན་སུམ་གྱིས་རྟོགས་པར་བྱ་བ་ཡིན་པ་དེ་ལྟར་ན་དེ་ནི་སྒྲའི་དོན་མི་ཤེས་པ་དག་གིས་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་རྟོགས་པར་བྱའོ། །དེ་ཉིད་ བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རྣ་བ་དང་ལྷན་ཅིག་སྒྲ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ།།གྲུབ་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ལྟ་བུའི་ངོ་བོར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རང་གི་ངོ་བོ་རྣམ་པར་གནས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དེའི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྒྲའི་རང་གི་མཚན་ཉིད་དོ། །དེའི་སྟོབས་ཀྱིས་གྲུབ་པའི་དངོས་པོ་ནི་རྣ་བའི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཤུགས་ ཉིད་ལས་གྲུབ་པའི་དངོས་པོའོ།།རང་གི་ཆོས་ཅན་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཚད་མ་ཀུན་ལས་བཏུས་པར་རང་གི་ཆོས་ཅན་ཞེས་བརྗོད་པ་གང་ཡིན་པའོ། །དེ་བས་ན་གནོད་པ་སྨོས་པས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་ལ་གནོད་པ་སྨོས་པས་ཀྱང་ངོ་། །མཁའ་སོགས་མིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་ཅན་སྟོན་པའོ། །འདི་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ འགྲེལ་པ་ནི་ནམ་མཁའ་ལ་སོགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ།།སོགས་པའི་སྒྲས་ནི་ཕྱོགས་དང་དུས་ལ་སོགས་པ་གཟུང་ངོ་། །དཔེར། སྔོན་མེད་ངོ་བོ་གཞན་གྱིས་བསྐྱེད་བྱ་མིན། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཆོས་འཆད་པ་ཡིན་ནོ། །འདི་ཉིད་ཀྱི་བཤད་པ་ནི་ལྷན་ཅིག་བྱེད་པའི་རྐྱེན་རྣམས་ཀྱི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ ཡིན་ནོ།།འདིར་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པར་གཅོད་པ་ཙམ་ཡིན་གྱི་བཟློག་པས་ཕུལ་དུ་བྱུང་བ་ཉིད་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཉིད་ནི་གཅིག་གི་རང་བཞིན་དུ་གནས་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་གསལ་བར་བྱེད་དོ། །ཅིག་ཅར་སྒྲ་སོགས་རྒྱུ་མིན་ཕྱིར། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྒྲའི་རྒྱུ་ནམ་མཁའ་དེ་གལ་ཏེ་རྟག་པར་འགྱུར་བ་དེའི་ཚེ་ རྒྱུ་རྟག་ཏུ་ཉེ་བའི་ཕྱིར་ཅིག་ཅར་སྒྲ་རྣམས་སྐྱེ་བར་འགྱུར་ན་དེ་ལྟར་ཡང་མ་ཡིན་ནོ།།སོགས་པའི་སྒྲས་ནི་ཕྱོགས་རྣམས་ཅིག་ཅར་ཤར་ལ་སོགས་པའི་ཤེས་པའི་རྒྱུ་ཉིད་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ལ་དུས་ཀྱང་ཅིག་ཅར་དང་ཡུན་རིང་པོའི་ཤེས་པའི་རྒྱུ་ཉིད་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གཟུང་ངོ་། །གཏན་ཚིགས་ ཀྱང་རྣམ་པར་གཅོད་པ་ཙམ་ཡིན་གྱི་རིམ་གྱིས་འབྲས་བུ་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ཏེ་ནམ་མཁའ་ལ་སོགས་པར་དངོས་པོར་གྱུར་པ་མ་ཡིན་པ་ལ་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ།།དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རྣམ་པར་གཅོད་པའི་ངོ་བོའི་གཏན་ཚིགས་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་སོ། །མཁའ་སོགས་ཆོས་ཅན་དངོས་མེད་ཀྱི། །ངོ་བོ་ ཉིད་ཀྱང་དེ་དང་འདྲ།།ཞེས་བྱ་བ་ལ་ནམ་མཁའ་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་ཅན་དངོས་པོའི་རང་བཞིན་ཉིད་དུ་གྱུར་པ་མིན་པར་ཡང་གཏན་ཚིགས་འདིས་སྒྲུབ་པར་བྱེད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།

如是，耳与声之关系应由现量了知，如是彼是由不知声义者所说，应当了知。为显示此义，故说"耳与声俱"等。
"如是已成之体性"者，义为自体安住。"彼"者，即声自相。由彼力所成事，即由耳识力所成事。"自有法"即"彼"者，即量集中所说自有法。
故"说能害"者，亦由说法能害。"非虚空等"者，显示有法。此之解释即"虚空等"。等字摄取方位、时间等。
如"非先无体他所生"者，是说所立法。此之解释即"诸俱生缘"等。此中所立仅是遮遣，非返遮殊胜性。此即由"住一自性"等明显。
"声等非顿因故"者，若声因虚空是常，尔时由因恒近故声应顿生，然非如是。等字摄取方位非顿为东等知因故，时亦非顿及长时知因故等。
因亦仅是遮遣，非渐作果，由于非事物之虚空等不成故。故说"遮遣体性因"。
"虚空等有法无事，体性亦同彼"中，义为此因亦成立虚空等有法非是事物自性。

།དེ་ཉིད་ནི་ནམ་མཁའ་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་ཅན་དངོས་པོའི་རང་བཞིན་དུ་གྱུར་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་འཆད་པར་བྱེད་ དོ།།གལ་ཏེ་ཇི་ལྟར་ན། ཅིག་ཅར་སྒྲ་སོགས་རྒྱུ་མེད་ཕྱིར། །ཞེས་བྱ་བའི་གཏན་ཚིགས་འདི་དངོས་པོ་མེད་པ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ཞེ་ན། འདི་སྙམ་དུ་ཇི་ལྟར་ཅིག་ཅར་སྒྲ་ལ་སོགས་པའི་རྒྱུ་མ་ཡིན་པ་ད་ལྟར་རིམ་གྱིས་ཀྱང་སྒྲ་ལ་སོགས་པའི་རྒྱུ་ཉིད་ཡིན་པར་མི་འདོད་དེ། ནམ་མཁའ་ལ་སོགས་པ་རྟག་ པ་ཡང་མི་འདོད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ།།དེ་བས་ན་དོན་གྱིས་རིམ་དང་ཅིག་ཅར་དག་གིས་དོན་བྱེད་པར་འགལ་བ་དེ་ལྟར་ན་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་དོན་འདི་ཉིད་དུ་གནས་པ་ཡིན་ནོ། །གཏན་ཚིགས་རྣམ་པར་གཅོད་པའི་ངོ་བོ་མ་གྲུབ་པ་ཉིད་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། ཅིག་ཅར་སྒྲ་སོགས་རྒྱུ་མིན་ཕྱིར། །ཞེས་བྱ་བའི་ གཏན་ཚིགས་རྣམ་པར་གཅོད་པ་ཙམ་གྱི་ངོ་བོ་མེད་པར་དགག་པ་ཙམ་གྱི་མཚན་ཉིད་མ་གྲུབ་པ་ཉིད་མ་ཡིན་ཏེ།དངོས་པོར་གྱུར་པའི་ཆོས་ཅན་མེད་ན་ཡང་ཐ་སྙད་པའི་ཆོས་ཅན་རྣམ་པར་གཅོད་པ་ཙམ་ལ་གནོད་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཚེ་འདིར་གྲངས་ཅན་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། ཅིག་ཅར་སྒྲ་སོགས་ རྒྱུ་མིན་ཕྱིར།།ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་སྒྲས་ནི་རེག་བྱ་དང་། གཟུགས་དང་། རོ་དང་དྲི་རྣམས་གཟུང་སྟེ། དེ་དག་ནི་བདེ་བ་ལ་སོགས་པའི་འབྲས་བུ་ཉིད་དུ་ཁས་ལེན་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདིར་གཏན་ཚིགས་ནི་རྣམ་པར་གཅོད་པ་ཙམ་མ་ཡིན་གྱི། འོན་ཀྱང་བཟློག་པས་རིམ་གྱིས་སྒྲ་ལ་སོགས་པའི་རྒྱུ་ཉིད་ ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར་རིམ་བཞིན་བྱེད་པ་གཏན་ཚིགས་ཉིད་དུ་གཟུང་བ་ཞེས་བྱ་བས་འཆད་པར་འགྱུར་རོ།།ཤུགས་ཀྱིས་བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་མི་རྟག་པའི་རང་བཞིན་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ཉིད་རྟག་པ་ཉིད་བཀག་པའི་ཤུགས་ཀྱིས་མི་རྟག་པ་ཉིད་འདོད་པར་འགྱུར་ཏེ། དངོས་པོ་ལ་རྣམ་པ་གཞན་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བར་ དགོངས་སོ།།མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལས་ལྡོག་པ་ལ་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་མི་རྟག་པའི་རང་བཞིན་གྱིས་ཆོས་ཅན་མེད་པ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ལ་རྟག་པའི་རང་བཞིན་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་སུ་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་བས་ན་རིམ་གྱིས་འབྲས་བུ་བྱེད་པའི་ཕྱིར་གཏན་ ཚིགས་འདི་ལྡོག་པ་ལ་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བ་ཡིན་ནོ།།རིམ་གྱིས་འབྲས་བུ་བྱེད་པ་ལ་མི་རྟག་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཁྱབ་པ་ཉིད་ཡིན་ན་ལྡོག་པ་ལ་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བ་ཞེས་དེ་ཅིའི་ཕྱིར་མི་བརྗོད་འདི་སྐད་དུ་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། མི་རྟག་པ་ཉིད་མེད་པ་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་སུ་གྱུར་པ་ཉིད་ཀྱིས་མི་རྟག་པ་ཉིད་ལྡོག་པ་མ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན། དེ་ནི་བདེན་ཏེ། གཞན་དག་དེ་ལྟར་མི་འདོད་པ་དེ་ལྟར་ན་དེའི་ངོར་བཤད་པ་ཡིན་ནོ།

此即由"虚空等有法成为事物自性"等解释。若问：如何"声等非顿因故"此因能成立无事？
应作是念：如同非顿为声等因，现今亦不许为渐次声等因，由不许虚空等是常故。故义以渐次与顿时作用相违，如是因义安立于此。
"因遮遣体性非不成"者，"声等非顿因故"此因遮遣体性即仅遮止之相非不成就，因即使无事物有法，于言说有法仅遮遣亦无害故。
"尔时于数论"等中，"声等非顿因故"等之"等"字摄取触、色、味、香等，因彼等许为乐等果故。此中因非仅遮遣，然由返遮为渐次声等因，故说"应取渐次作用为因性"。
"以力乐等无常自性"者，意为由遮常性之力，应许无常性，因事物无他相故。
"于异品离起疑"者，于乐等无常自性有法所立中，常性自性为异品。故由渐次作果故，此因于离起疑。
若渐次作果为无常性所遍，何故不说"于离起疑"？应作是说：岂非由无常性无为异品故，无常性离耶？此诚然，由他不如是许故，对彼而说。

།གཏན་ཚིགས་སྔ་མའི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དཔེར། སྔོན་མེད་ངོ་བོ་གཞན་གྱིས་བསྐྱེད་བྱ་མིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་བཤད་པ་དེ་ལ་རིམ་གྱིས་ཀྱང་དོན་བྱེད་པར་མི་འདོད་ཅིང་ཅིག་ཅར་ཡང་མ་ཡིན་པ་དེ་ལྟར་ན དོན་གྱི་བྱ་བ་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་འདི་ཉིད་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་དངོས་པོ་ཡིན་ནོ།།དེ་ཡང་སྐབས་གཞན་དུ་ལན་དུ་མར་ཁྱབ་པ་བསྟན་པར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །ཁྱད་པར་མ་གྲུབ་པ་ལ་སོགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཁྱད་པར་རབ་ཏུ་མ་གྲུབ་པ་ནི་དཔེར་ན་སངས་རྒྱས་པས་གྲངས་ཅན་པ་ལ་སྒྲ་འཇིག་པ་ཅན་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ ལྟ་བུ་ཡིན་ཏེ།སྒྲའི་འཇིག་པ་བརྗོད་པར་བྱ་བའི་དོན་ཉིད་གྲངས་ཅན་ལ་མ་གྲུབ་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །ཁྱད་པར་གྱི་གཞི་མ་གྲུབ་པ་ནི་དཔེར་ན་བྱེ་བྲག་པས་སངས་རྒྱས་པ་ལ་བདག་ཁྱབ་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ལྟ་བུའོ། །གཉི་ག་མ་གྲུབ་པ་ནི་དཔེར་ན་བདག་འཕྲོད་པ་འདུ་བ་ཅན་གྱི་རྒྱུ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ལྟ་བུའོ། ། སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཇི་ལྟར་མངོན་སུམ་ལ་སོགས་པས་བསྩལ་བ་དག་ལ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་དུ་འདི་ལ་ཡང་ཡིན་པ་དེ་བས་ན་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པའི་རྒྱུའི་ཕྱིར་ཕྱོགས་ལྟར་སྣང་བ་བརྗོད་པ་སྟེ། དགའ་བྱེད་བདག་པོ་ལ་སོགས་པའི་བརྗོད་པ་ཚད་མ ཀུན་ལས་བཏུས་པ་མཛད་པས་ཅིའི་ཕྱིར་མ་བཤད་ཅེ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ཁོང་ནས་དབྱུང་ངོ་།།དཔེ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བས་སྟོང་པ་ལ་སོགས་པ་སྐྱོན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདི་ལྟར་གལ་ཏེ་ཁྱད་པར་མ་གྲུབ་པས་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཆོས་ཅན་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་བསྒྲུབ་ པར་བྱ་བའི་ཆོས་ཅན་མ་གྲུབ་པ་དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ།།ཅི་སྟེ་དཔེ་མ་གྲུབ་པ་ཡིན་པ་དེའི་ཚེ་དཔེ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བས་སྟོང་པའི་སྐྱོན་ཡིན་ཞིང་ཁྱད་པར་གྱི་གཞི་མ་གྲུབ་ན་ཡང་གཞི་མ་གྲུབ་པའི་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་སྐྱོན་ཡིན་ནོ། །གཉི་ག་མ་གྲུབ་པ་ཡང་དེ་མ་ཐག་ཏུ་འདས་པའི་ སྐྱོན་དེ་དག་ཡིན་ནོ།།དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར། དམ་བཅའ་བ་ཙམ་ཉིད་ཀྱིས་ཞེས་བྱ་བ་དོན་གཞན་འདི་སྟོན་པར་བྱེད་པའི་ཚིག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཡིད་ཆེས་པ་དང་རང་གི་ཚིག་ཚད་མ་ཡིན་པར་དམ་བཅའ་བ་ཙམ་གྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་དམ་བཅའ་བ་ཙམ་གྱིས་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་འདིའི་དོན་འདི་ནི་སྔར་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་ལྟོས་ནས་ གཞན་འདི་ཞེས་དམ་བཅའ་བ་ཙམ་གྱིས་ཕྱོགས་ཀྱི་སྐྱོན་ཡོད་པ་ཡིན་གྱི།གཏན་ཚིགས་ལ་སོགས་པའི་སྐྱོན་གྱི་སྒོ་ནས་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཐམས་ཅད་ལ་ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་ཏོ།

"前因"者，如"非先无体他所生"等所说，既不许渐次作用亦非顿时，如是由离事用故，此即是因性。此亦于他处多次当显遍。
"差别不成等"者，差别极不成，如佛教徒对数论师说"声是无常"，因声之无常所诠义于数论不成故。差别所依不成，如胜论师对佛教徒说"我遍在"等。二者皆不成，如"我和合为和合因"等。
"非能立故"者，如现量等所遮无能立，此中亦然，故由无能立因说似宗，应知暗含"何故量集作者未说欢喜天主等说"。
"喻无所立等过故"者，此如若由差别不成故说所立有法不成。此非然，因由所立有法不成故即是所立。若是喻不成时，则为喻无所立过，若差别所依不成，则为所依不成因过。二者皆不成亦为前述诸过。
故"仅由立宗"者，显示此异义之语，即"信与自语是量仅由立宗"中"仅由立宗"此语之义已如前说。依此显示"异此"者，谓仅由立宗有宗过，非由因等过门，遍一切。

།མངོན་སུམ་ལ་སོགས་པ་དང་འགལ་བ་ཐམས་ཅད་ལ། ཡན་ལག་ཕྱི་མ་ལ་ལྟོས་སྐྱོན། །གང་ཡིན་པ་དེའི་རྗེས་བྱེད་ པ།།དེས་མིན་ཞེས་བཤད་ཅེ་ན་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་དེ་གང་གི་ཕྱིར་དེ་ལྟ་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། །འདིར་འབྲེལ་པ་ནི་རིམ་པ་ཐ་དད་པ་ཅན་ཡིན་ནོ། །ཁྱད་པར་གྱི་གཞི་མ་གྲུབ་པ་ལ་སོགས་པའི་སྐྱོན་གང་ཡིན་པ་དེ་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་ལ་སོགས་པ་ ཡན་ལག་ཕྱི་མ་ལ་ལྟོས་པའི་སྐྱོན་དེས་རྗེས་སུ་བྱེད་ཅིང་དམ་བཅའ་བ་ཡུལ་དུ་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ།།གཏན་ཚིགས་ལ་སོགས་པའི་སྐྱོན་ཐམས་ཅད་དང་དམ་བཅའ་བ་འགལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་དག་ནི་དམ་བཅའ་བ་ཙམ་གྱིས་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཆོས་ཀྱི་རང་གི་ངོ་བོ་བསལ་བས་དམ་བཅའ་བའི་སྐྱོན་གང་ ཡིན་པ་བཤད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བུམ་པ་རྟག་ཅེས་བྱ་བའི་དམ་བཅའ་བ་འདིའི་རྟག་པ་ཉིད་རྗེས་སུ་དཔག་པས་བགྲོད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཚད་མ་ཀུན་ལས་བཏུས་པར་ཆོས་ཀྱི་རང་གི་ངོ་བོ་བསལ་བས་དམ་བཅའ་བའི་སྐྱོན་བཤད་པ་ཡིན་ནོ།།ཆོས་ཀྱི་ཁྱད་པར་དཔེར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡན་ལག་ལས་ཡན་ལག་ཅན་གཞན་ མ་ཡིན་ཏེ།སྲང་མདའ་དམའ་བའི་ཁྱད་པར་འཛིན་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་འདིས་ཆོས་ཅན་གྱི་ཁྱད་པར་ལ་སོགས་པ་ཡང་བསལ་བ་ཡིན་ནོ། །སོགས་པའི་སྒྲས་ནི་རང་གི་ངོ་བོ་བསལ་བ་དང་། གཉི་གའི་རང་གི་ངོ་བོའི་ཁྱད་པར་བསལ་བ་གཟུང་ངོ་། །དེ་བསྟན་པར་བྱ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་ཀྱི་ཁྱད་པར་ དེའི་དཔེ་བཤད་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།།གཞན་དག་ནི་དེ་སྟོན་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་འཆད་པར་བྱེད་དེ། དེའི་ཚེ་ཆོས་ཅན་གྱི་ཁྱད་པར་ལ་སོགས་པ་བསལ་བ་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་རོ། །དམ་བཅའ་བ་བྱས་པ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བྱེ་བྲག་པས་སོ། །འདིར་ཡང་ཆོས་ཅན་ཡན་ལག་ཅན་དེ་ཡན་ལག་ དག་ལས་ཆོས་གཞན་ཉིད་ཡིན་པ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཡིན་ཞིང་ཆོས་དེའི་ཁྱད་པར་ལྕི་བ་ལ་སོགས་པ་མ་བཤད་དུ་ཟིན་ཀྱང་མེད་ན་མི་འབྱུང་བ་ཉིད་ཀྱིས་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ།།དེ་ཡང་དེ་མ་ཐག་ཉིད་དུ་སྟོན་པར་འགྱུར་རོ། །ཆོས་ཅན་གྱི་ཁྱད་པར་ལྕི་བ་ལ་སོགས་པ་དེ་དག་ཀྱང་སྲང་མདའ་དམའ་བའི་ཁྱད་པར་ འཛིན་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་འབྲས་བུ་མི་དམིགས་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་གྱི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་འདིས་བསལ་བར་འགྱུར་རོ།།འདིའི་ཁྱབ་པ་ཡང་རྒྱས་པར་འོག་ནས་སྒྲུབ་པར་འགྱུར་རོ། །གཞན་གྱི་ཁྱད་པར་བསལ་བ་ཡིན་གྱི་ཞེས་བྱ་བ་གཞན་གྱི་ཁྱད་པར་ནི་ལྕི་བ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་སྟེ་དེ་བསལ་བ་ཡིན་ནོ། ། ལྕི་བ་ལ་སོགས་པའི་ཞེས་བྱ་བའི་སོགས་པའི་སྒྲས་ནི་འོག་ཏུ་འགྲོ་བ་ལ་སོགས་པ་གཟུང་ངོ་། །ལྡན་ཡོད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཡན་ལག་ལྡན་པ་ལྷན་ཅིག་བྱེད་པ་ཅན་འབྲས་བུའི་རྫས་རྩོམ་པར་ཁས་ལེན་པའི་ཕྱིར་རོ།

对一切与现量等相违者，"依后支之过，随行于彼者，非由此"等偈颂，由是故等解释。此中关联具差别次第。
差别所依不成等过，由宗法性等后支所依之过随行而以立宗为境，因一切因等过与立宗相违故。彼等非仅由立宗而有。
"由遮法自性说立宗过"者，如"瓶是常"此立宗之常性为比量所遮故，故量集中说由遮法自性立宗过。
"法差别喻"者，如"支分与具支非异，因无见秤杆低垂差别故"，此亦遮有法差别等。等字摄取遮自性及遮二者自性差别。
"当说彼"者，义为当说法差别之喻。他说"非显示彼"，尔时配为"遮有法差别等"。
"作立宗"者，谓胜论师。此中亦应成立具支有法彼与支分为异法性，虽未说彼法差别重等，由不离性故应成立。此亦即当显示。
有法差别重等亦由"无见秤杆低垂差别故"此不见果相比量所遮。此遍亦当下广成立。
"遮他差别"者，他差别即重性等，彼为所遮。"重等"之等字摄取下行等。"有合"者，因许具支合和为俱有因造作果事故。

།འདི་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་རྡུལ་ཕྲ་རབ་རེ་རེ་མཐོང་བའི་འབྲས་བུ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། རྡུལ་ཕྲ་རབ་རྣམས་ནི་དབང་པོ་ལས་འདས་པ་ཉིད་ཀྱིས་མི་རུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་འབྲས་བུ་ཡང་མཐོང་བ་ཡིན་ཏེ། དེ་མཐོང་ནས་ཡུལ་གཞན་ལ་གནས་པའི་སྒྲིབ་གཡོགས་དང་རང་གི་ཡུལ་ལ་གཞན་གྱི་སྐབས་མི་འབྱེད་པ་ནི་ཐོགས་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །ཡོན་ཏན་མེད་དང་བྱེད་པ་དེ་དག་གང་ལ་མེད་པ་དེ་ལ་དེ་སྐད ཅེས་བྱའོ།།ཡོན་ཏན་མེད་པ་ཅན་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་དང་བྱེད་པ་མེད་པ་ཅན་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །རྡུལ་ཕྲ་རབ་ཆ་གཉིས་པ་ནས་བརྩམས་པའི་རྡུལ་ཕྲ་མོ་ཆ་གཉིས་པ་ནི་ཡན་ལག་ཅན་གྱི་རྫས་ཡིན་ནོ། །ཕྲ་མོ་དེ་ཉིད་རྡུལ་ཕྲན་ཆ་གསུམ་པ་ལ་སོགས་པ་ཆེན་པོ་ཉིད་དུ་ཁས་ལེན་པའི་ཕྱིར་རོ། ། སྲང་མདའ་དམའ་བའི་ཁྱད་པར་དེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཇི་སྐད་དུ་བཤད་པའི་རྫས་ཀྱི་ཕྲེང་བ་ལྕི་བར་བྱས་པ་འབྲས་བུའི་རྫས་ཐམས་ཅད་ལྕི་བར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་པ་དེ་ལྟར་ན་འབྲས་བུའི་རྫས་རེ་རེ་ལྕི་བར་བྱེད་པར་མི་འགྱུར་རོ། །འོ་ན་ཅི་ཡིན་ཞེ་ན། ཚོགས་པས་བྱས་པ་ཡིན་ཏེ། རེ་རེ་ལ་དེ་ལྟ་བུར་གྱུར་པའི་ལྕི་བ་ཉིད་མེད པའི་ཕྱིར་ཚོགས་པས་བྱས་པ་ཡིན་ནོ།།ཚོགས་པས་བྱས་པ་སྲང་མདའ་དམའ་བའི་ཁྱད་པར་དེ་ཡང་ཡན་ལག་གཞན་གྱིས་བྱས་པའི་ཁྱད་པར་ཡང་ཆུང་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རྟོགས་པར་མི་འགྱུར་རོ། །དེ་ཉིད་ནི་དེ་བས་ན་འབྲས་བུ་གཞན་གཅིག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །རྡུལ་ ཆ་གཉིས་པ་ལ་སོགས་པའི་འབྲས་བུའི་རྫས་དུ་མ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རིམ་གྱིས་རྡུལ་ཕྲན་ལ་སོགས་པ་སྦྱོར་བ་ན་ཡན་ལག་ཅན་གྱི་མཐར་ཐུག་པའི་འབྲས་བུའི་ཕྲེང་བ་ཐ་མ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་གཞན་གྱིས་ཁས་བླངས་པ་ཡིན་ནོ།།རྡུལ་གྱི་ཚོགས་དེ་ཙམ་ཉིད་ཅིག་ཅར་སྦྱོར་བ་ན་རྡུལ་ཆ་གཉིས་པ་ལ་སོགས་པའི་ གོ་རིམས་ཡོད་པ་མ་ཡིན་གྱི།འོན་ཀྱང་འབྲས་བུའི་རྫས་གཅིག་ཡན་ལག་ཅན་ཐ་མ་ཞེས་བྱ་བའི་མིང་ཅན་དུ་འགྱུར་རོ། །གཞན་ཡང་ལྕི་བའི་ཁྱད་པར་དེའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་རྡུལ་གྱི་ཚོགས་རིམ་དང་ཅིག་ཅར་སྦྱོར་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་མ་ཐག་པའི་ལྕི་བའི་ཁྱད་པར་ཐོབ་པ་གང་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར་རོ། །མ་ཤ་ལ་ སོགས་པ་སོ་སོར་བཀར་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མ་ཤ་ལ་སོགས་པ་མེད་པར་མ་ཤ་ལ་སོགས་པ་གཅིག་ལ་གཅིག་ལྡན་པ་བཀར་བ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།།དེ་ལ་མ་ཤ་ཀ་ལ་སོགས་པའི་རྫས་ལས་ཐ་དད་པ་ཡན་ལག་ཅན་གྱི་རྫས་རྩོམ་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་དེ་བས་ན་མ་ཤ་ཀ་ལ་སོགས་པའི་ཡན་ལག་རྣམས་དེར་ལྕི་བ་ ཡིན་ནོ།།དོན་འདི་ཉིད་ནི་དེ་སྐད་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་བསྟན་ཏོ། །ལྷན་ཅིག་བཀར་བའི་ཚེ་ཞེས་བྱ་བའི་མདོའི་ཆ་ལ་རིམ་བཞིན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཁོང་ནས་དབྱུང་བ་སྨོས་སོ།

"如是"等中，极微各别无见果，因极微超越感官故不可得。其果亦为所见，由见彼而于他处所住之遮蔽及于自境不开他机会即为障碍性。无功德及作用者，于彼称为"无功德作用"，义为由无功德性及无作用性故。
从二分极微始之二分微尘是具支事物。彼微即许为三分微尘等大性故。
"彼秤杆低垂差别"者，如所说事物串为重时，非一切果事皆成重，如是则各别果事不成重。若问何故？由聚合所作，因各别无如是重性故为聚合所作。
聚合所作之秤杆低垂差别，由他支所作差别亦因微小故不可知。故说"是故他一果"等。
"多二分微尘等果事"者，谓次第合极微等时，最终生起具支究竟果串，此为他所许。
彼微聚顿时和合时，无二分微尘等次第，然成一果事，名为最终具支。
又"由彼重差别故"者，谓由微聚次第及顿时和合所得重差别故。
"分别称量摩沙等"者，义为无摩沙等而称量摩沙等一一相合。于彼无异于摩沙等事物之具支事物造作，故摩沙等支于彼为重。此义即由"如是说"等显示。
于"同时称量时"经分中，应补"次第"等。

།མ་ཤ་ཀའི་ཚོགས་ཇི་སྲིད་པ་སོ་སོར་བཀར་བ་ན་དེ་ལ་གཞན་བསྣན་ཞིང་བཀར་བ་དང་གསུམ་པ་དང་བཞི་པ་ལ་སོགས་ པའི་བར་དུའོ།།དེ་ལ་ཡང་འོལ་མ་སི་གཉིས་ལ་སོགས་པའི་འབྲས་བུའི་རྫས་ཐ་མ་ཡན་ལག་ཅན་གྱི་མཐར་ཐུག་པ་འབྱུང་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་བཞིན་དུ་མ་ཤ་ཀ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སོ་སོར་བཀར་བ་དེ་ཡང་མ་ཤ་ཀ་རེ་རེ་དང་ལྡན་པར་བཀར་བ་ན་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །དེ་ལྟར་མ་ཤ་ཀ་གཉིས་ལ་སོགས་པའི་ འབྲས་བུའི་རྫས་འབྱུང་བར་ཁས་ལེན་པའི་ཕྱིར་རོ།།འོལ་མ་སི་སྟོང་གི་ལྕིད་ཙམ་དུ་མི་འགྱུར་གྱི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འོལ་མ་སི་སྟོང་སོ་སོ་སོ་སོར་བཀར་བའི་ལྕི་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་འོལ་མ་སི་སྟོང་རིམ་གྱིས་ཅིག་ཅར་བཀར་བ་ན་མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །དེ་བཞིན་དུ་མ་ཤ་ཀ་སྟོང་སོ་སོར་བཀར་བའི་ལྕི་བ་གང་ ཡིན་པ་དེ་ལྷན་ཅིག་བཀར་བ་ན་མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ཅི་རིགས་པར་སྦྱར་བར་བྱའོ།།འོལ་མ་སི་སྟོང་སྨོས་པ་ནི་ཉེ་བར་མཚོན་པའི་དོན་ཡིན་ནོ། །གྲངས་མཚུངས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལྕི་བའི་གྲངས་ཉིད་གཅལ་བར་བྱ་བ་ཉིད་དུའོ། །རྫས་ཀྱི་ཚོགས་དེ་ཙམ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མ་ཤ་ཀ་གཉིས་ལ་སོགས་པ་འབྲས་ བུའི་རྫས་རིམ་གྱིས་སྐྱེ་བའོ།།ཉེ་བ་སྟེ་དེ་ཡང་རེ་རེ་དང་ལྡན་པར་བཀར་བ་གང་ཡིན་པ་དང་དེ་དང་བྲལ་བར་བཀར་བ་ནའོ། །ཅི་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་གཞན་གྱི་བསམ་པའི་དོགས་པ་བསུ་བ་ཡིན་ཏེ། །ཡུངས་ཀར་གཉིས་ལ་སོགས་པའི་ཐ་མའི་ཡན་ལག་ཅན་གྱི་མཐར་ཕྱིན་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ལྕི་བ་རྟོགས་པ་ མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཞན་གྱི་བསམ་པ་ཡིན་ནོ།།ཡུངས་ཀར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཚམས་སྟོན་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཡུངས་ཀར་ལས་སྔར་ཞེས་བྱ་བས་རྣམ་པར་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། །ཡུངས་ཀར་ལས་གཞན་པའི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡུངས་ཀར་གཉིས་ལ་སོགས་པའི་ཡན་ལག་ཅན་དུ་གནས་པའོ། ། རྡུལ་ཕྲ་རབ་དག་ལ་ལྕི་བ་ཉིད་ལ་སོགས་པའི་ཡོན་ཏན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་སྒྲས་ནི་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་གཟུང་ངོ་། །རས་བལ་གྱི་འདབ་མ་བཞིན་ནོ་ཞེས་བྱེ་བྲག་པས་སྨྲས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་མཚུངས་པ་མ་ཡིན་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་གལ་ཏེ་ཡང་རས་བལ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། རས་བལ་ལྕི་བ་ཞེས བྱ་བ་དེ་དང་སྦྱར་རོ།།དེའི་འབྲས་བུ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ཡན་ལག་ཅན་གྱི་འབྲས་བུ་དང་ལྕི་བ་དང་གཟུགས་དང་སྒྲིབ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཟླས་དབྱེ་བའོ། །སོགས་པའི་སྒྲས་ནི་ཐོགས་པར་བྱེད་པ་ལ་སོགས་པ་གཟུང་ངོ་། །དམའ་དེ་མཚོན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྲང་དམའ་བའི་ཁྱད་པར་གཟུང་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་དམའ་བ་ ཡན་ལག་ཅན་མེད་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་བཤད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་རྟོགས་པའོ།

摩沙迦聚多少分别称量时，于彼增加他者称量，乃至第三、第四等。于彼亦生起二奥摩斯等果事，最终至具支究竟。
如是"摩沙迦"者，义为分别称量亦与各摩沙迦相合称量。由许如是生起二摩沙迦等果事故。
"不成千奥摩斯重量"者，义为千奥摩斯分别称量之重，于千奥摩斯次第或顿时称量时不成。如是，千摩沙迦分别称量之重，于同时称量时不成，应如理配释。
言千奥摩斯者为近喻义。"数相等"者，即重数为所量。"尔许事物聚"者，谓二摩沙迦等果事次第生起。近者，谓与各别相合称量及离彼称量时。
"若"等迎遮他意疑虑，谓不知二芥子等最终具支究竟一切之重，此为他意。"芥子"者为示界限。故由"先于芥子"等解释。"异于芥子"者，住于二芥子等具支。
"极微有重性等功德"之等字摄取色等。为显示胜论师所说"如棉花叶"不相等故说"若亦棉花"，配为"棉花重"。
"其果"等中，具支果、重、色、遮蔽为差别。等字摄取障碍等。"低示"者，由无见秤杆低垂差别故，为显示无低垂具支而说彼知解。

།དེ་ཉིད་ནི་དམའ་བའི་ཁྱད་པར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་འཆད་པར་བྱེད་དེ། དམའ་བའི་ཁྱད་པར་འཛིན་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་མ་ཤ་ཀ་ལ་སོགས་པ་ལྷག་མ་མེད་པ་ཡན་ལག་ཅན་དང་བྲལ་བ་ཉིད་ཡིན་ནོ་ཞེས་བཤད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཉེ་ བར་མཚོན་པ་ཙམ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།།འཇིམ་པ་ལ་སོགས་པའི་རི་ལུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་སོ་སོར་ཐ་དད་པའི་གནས་སྐབས་སོ། །འདྲེས་པའི་གནས་སྐབས་ཀྱི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཇིམ་པ་ལ་སོགས་པའི་རི་ལུ་གཅིག་ཏུ་བྱས་པའི་གནས་སྐབས་ཀྱིའོ། །དེ་ལ་ཡན་ལག་ཅན་གྱི་རྫས་གསུམ་པ་འབྱུང་ བའི་གཟུགས་ལྷག་པ་མཐོང་བར་འགྱུར་ན་ཡང་ཡོད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ།།ཇི་ལྟར་ཁས་བླངས་པས་གནོད་པ་ཡོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཚིག་གི་དོན་ལས་འདས་པ་ཇི་ལྟར་གྱི་སྒྲའམ་མི་ཟད་པའི་བསྡུ་བ་ཡིན་ནོ། །གང་ལ་གང་གི་དམ་བཅའ་བ་ལ་གནོད་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །ཇི་ལྟར་ བཤད་པའི་ཕྱོགས་ལ་ནི།།ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཚད་མ་ཀུན་ལས་བཏུས་པ་ལས་ཡན་ལག་ཅན་ནི་གཞན་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཕྱོགས་དཔེར་བཤད་པའོ། །དེ་ཉིད་ནི་ཇི་ལྟར་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཆོས་ཀྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་འཆད་པར་བྱེད་དོ། །བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཆོས་གཞན་ཉིད་ཀྱི་ཁྱད་པར་ ལྕི་བ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་གང་ཡིན་པ་དེའི་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།།མེད་ན་མི་འབྱུང་བ་ཉིད་ནི་སྔར་བསྟན་ཟིན་ཏོ། །གཞན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདིར་ཡང་མེད་ན་མི་འབྱུང་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བལྟ་བར་བྱའོ། །མེད་ན་མི་འབྱུང་བ་མ་ཡིན་པ་ལ་གནོད་པ་ཡང་སྐབས་སུ་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ། །བློ་གཞན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དཔེ་མ་ གྲུབ་པའི་ཚིག་གི་དཔེར་བརྗོད་པ་ཡིན་ཏེ།བློ་ལ་མི་རྟག་པ་ཉིད་མ་གྲུབ་པས་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བས་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །ཤེས་བྱེད་སྐབས་ལ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ཤེས་བྱེད་ནི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་སྟོན་པར་བྱེད་པའོ། །སྐབས་འབྱེད་པ་ཡིན་པས་ན་སྐབས་ཏེ་ཤེས་པར་བྱེད་པའི་སྐབས་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དྲུག་པའི་བསྡུ་བའོ། །དེའི་ དོན་གྱི་དྲུག་པར་བལྟ་བར་བྱ་སྟེ།ཤེས་པར་བྱེད་པའི་དོན་དུ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་སྐབས་སུ་བྱས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཤེས་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་འཆད་པར་བྱེད་དེ། སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཤེས་པར་བྱེད་པའི་སྐབས་ལ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །ཤེས་པར་བྱ་བ་ཐམས་ཅད་མ་གྲུབ་ པ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཉིད་དུ་བརྗོད་པ་ཡང་ཡིན་ཏེ།ཤེས་པར་བྱ་བའི་སྒྲའི་རྣམ་གྲངས་ནི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་སྒྲ་ཡིན་ནོ། །ཤེས་པར་བྱེད་པའི་སྐབས་ལས་གཞན་ལ་ཐལ་བ་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡན་ལག་ལྔར་སྨྲ་བས་ཤེས་པའི་ཕྱིར་ཡན་ལག་ལྔ་སྐབས་སུ་བྱས་པ་ཡིན་ནོ།

此由"低垂差别"等解释：由无见低垂差别故，摩沙迦等余无具支，即离具支性。所说此仅为近喻义。
"泥等丸"等者，为各别差异状态。"和合状态"者，为泥等丸合为一体之状态。于彼虽见第三具支事物生起之增上色，然亦非有。
"如何有所许之违害"者，超出语义之"如何"声，或为无尽摄。义为于何者有何立宗之违害。
"如所说宗"者，谓量集中所说"具支非他"等宗为喻。此即由"如何所立法"等解释。义为所立法异性差别重性等之彼。不离性已先示。"他"者，此中亦应观为不离性。于非不离性亦成为处。
"他觉"者，为未成立喻词之例，因觉未成立无常性故，由空所立性故。"能知处"中，能知为显示所立。由开显处故为处，"能知处"为第六合释。应观为义之第六，义为为能知故作为能立处。
故由"为知"等解释，义为能立能知处。一切所知未成立说为能立性，所知声之异名为所立声。除能知处外无过失者，谓五支论者为知故作为五支处。

།དེ་ལ་སྐབས་ཀྱི་དབང་གིས་ཡན་ལག་ ལྔ་པོ་དེ་དག་གི་མ་གྲུབ་པ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཉིད་ཡིན་གྱི་གཞན་གྱི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།།སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ནི་བྱེད་པ་སྟེ་འདིས་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྣམ་པར་གཞག་པ་དག་ཡིན་ཞིང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མ་འདྲེས་པའོ། །བྱེད་པ་པོ་ཆེས་ཤིན་ཏུ་འདོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དང་པོ་ཉིད་སྟོབས་དང་ལྡན་པར་ བྱེད་པའོ།།གྲུབ་པའི་མཐའ་ཡང་རྣམ་པ་བཞི་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལན་གཉིས་པ་ཡིན་ཏེ། ཐམས་ཅད་ཀྱི་ད་ལྟར་བའི་ཡུལ་ནི་རྒྱུད་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གྲུབ་པའི་མཐའོ། །དེ་སྐད་དུ་རྒྱུད་ཐམས་ཅད་དང་འགལ་བ་མེད་པ་རྒྱུད་ཀྱི་སྐབས་ཀྱི་དོན་ནི་རྒྱུད་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གྲུབ་པའི་མཐའ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་ བ་ནི་མདོ་ཡིན་ནོ།།རྒྱུད་མཐུན་པ་ལ་གྲུབ་ཅིང་གཞན་གྱི་རྒྱུད་ལ་མ་གྲུབ་པ་ནི་རྒོལ་བའི་རྒྱུད་ཀྱི་གྲུབ་པའི་མཐའོ། །གང་གྲུབ་པ་ན་གནས་སྐབས་གཞན་གྲུབ་པ་ནི་སྐབས་ཀྱི་གྲུབ་པའི་མཐའོ། །མ་བརྟགས་པར་ཁས་བླངས་པ་ལས། དེའི་ཁྱད་པར་བརྟགས་པ་ནི་ཁས་བླངས་པའི་གྲུབ་པའི་ མཐའོ།། །།ཚད་མ་རྣམ་འགྲེལ་གྱི་འགྲེལ་བཤད། བམ་པོ་དྲུག་ཅུ་རྩ་གསུམ་པ། ཁས་བླངས་པའི་དོན་མ་བརྟགས་པར་མདོར་སྦྱར་བ་ནི་གྲུབ་པའི་མཐའ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་གྲུབ་པའི་མཐའི་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་ཡིན་ནོ། །གཏན་ཚིགས་མ་གྲུབ་པ་ལ་སོགས་པ་དེའི་ཚེ་ཁས་མི་ལེན་པ་དེ བས་ན་གྲུབ་པའི་མཐར་གྱུར་པ་མ་ཡིན་པ་དེ་དག་ལ་མ་གྲུབ་པ་ཉིད་དུ་ཐལ་བ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསམས་པའོ།།དེ་སྐབས་སུ་བྱས་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གྲུབ་པའི་མཐའོ། །དམ་བཅའ་བ་དང་གཏན་ཚིགས་དང་དཔེ་དང་ཉེ་བར་སྦྱར་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་ལན་གསུམ་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་འདིར་བསྒྲུབ་ པར་བྱ་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ལས་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་འདི་ལྟར་བསྒྲུབ་པར་བྱ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལས་ལ་བྱེད་པའི་རྐྱེན་ཡིན་ནོ།།གང་གི་ཕྱིར་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ལས་ཡིན་ཞིང་། མ་གྲུབ་པ་ཡང་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཡིན་ལ་མ་གྲུབ་པ་དེ་ལ་ཡང་རྣམ་པ་འགའ་ཞིག་གིས་གཏན་ཚིགས་ལ་ སོགས་པ་ཡང་ཡོད་པ་ཡིན་ནོ།།དེ་ནི་རྣམ་པ་འགའ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། དེ་ལྟར་ན་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཡང་ཇི་སྐད་དུ་བཤད་པའི་རྣམ་པས་ལས་ཉིད་ཡིན་པར་བསྟན་ཏོ། །བྱེད་པ་པོ་ཆེས་ཤིན་ཏུ་འདོད་པ་ལས་ཡིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་བཤད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཡང་རིགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར་དེ་ལ་འདས་པའི་དུས་བརྗོད་པར་འདོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། འདོད་པ་དང་འདོད་པར་འགྱུར་བ་ལ་ཡང་ལས་ཀྱི་མིང་ཅན་དུ་ཁས་ལེན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་གྲོང་དུ་སོང་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ཉིད་ལ་ལས་ཀྱི་མིང་ཅན་དུ་འགྱུར་གྱི་གྲོང་དུ་འགྲོ་བ་དང་འགྲོ་བར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ལ་མི་འགྱུར་རོ།

于此，由处之力，彼五支之未成立为所立性，非他义。能立为作用，因由此能立故。"安立等"者为不杂。"作者极所欲"者，为最初具力而作。
"宗义亦有四种"等为第二答。一切现在境是一切续之宗义。如是说："无违一切续，续处义是一切续之宗义"为经。
于相顺续成立而于他续未成立者，为能诤续之宗义。若成立时其他情况成立者，为处之宗义。由未观察而许，观察其差别者，为承许之宗义。
《量理论释》第六十三品：未观察所许义而略配者为宗义，此为宗义总相。因未成立等彼时不许，故于非成宗义者，无未成立性之过失，此为所思。"作为处"者为宗义。
"立宗、因、喻、合"等为第三答。于此，此中何为所立彼为业等，如是"应成立"为业之作用助词。因所立为业，未成立亦为所立，于彼未成立亦有某种因等。
此即说"某种"等。如是亦显示能立如所说相为业性。所说"作者极所欲为业"等亦不应理。如是，于彼不欲说过去时，因于欲及将欲亦许为有业名故。若非如是，则唯于"往村"有业名，于"往村"及"将往村"则不应有。

།དེ་ཉིད་བསྟན པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་གང་ཡིན་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ།།སོགས་པ་སྨོས་པས་ནི་གྲུབ་པའི་མཐའི་སྐབས་ལ་སོགས་པ་གཟུང་ངོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གྲུབ་པའི་མཐའ་རྣམ་པ་བཞི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྔར་བཤད་པ་གང་ཡིན་པ་གཟུང་ངོ་། །ཇི་ལྟར་འདི་ལ་ ནུས་པ་མེད་པ་དེ་ལྟར་འོག་ནས་འཆད་པར་འགྱུར་རོ།།སྔར་མ་གྲུབ་པའི་རང་བཞིན་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གལ་ཏེ་ཡན་ལག་གི་མཚན་ཉིད་ལས་སྔར་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་དངོས་པོ་གནས་པ་ཉིད་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ལས་ཐ་དད་པར་འགྱུར་བ་དེའི་ཚེ་ལན་འདི་འཐད་པ་ཡིན་ནོ། །རྒོལ་བ་གང་ཞིག་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་དང་ སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་ཁྱད་པར་ལ་རྨོངས་པ་དེ་ཡན་ལག་གི་མཚན་ཉིད་བརྗོད་པའི་ཕྱིར་བསྟན་པར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ།།དེ་ཉིད་ནི་རྒོལ་བ་གང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་དང་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་དབྱེ་བ་མ་བཟུང་བ་ཅན་གྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་མ་གྲུབ་པ་ལྡོག་པ་དོན་ཅན་གྱི་སྒྲ་ལས་ བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་དང་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་དབྱེ་བ་མ་བཟུང་བ་ཡིན་ཏེ།སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ལ་ཡང་མ་གྲུབ་པ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཁས་བླངས་མཚན་ཉིད་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཇི་ལྟ་ཇི་ལྟར་ཁས་བླངས་པ་ཉིད་གྲུབ་པའི་མཐའི་སྒྲས་བརྗོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འགྱུར་བར་ན་འདོད་མོད་ཀྱི་ཁས་བླངས་པའི་དོན་ནི་གྲུབ་པའི་མཐའ་ ཡིན་ནོ་ཞེས་བརྗོད་པའི་ཕྱིར་གཏན་ཚིགས་ལ་སོགས་པ་མ་གྲུབ་པ་དེའི་ཚེ་དེའི་ངོ་བོར་ཁས་བླངས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན།དེའི་ཕྱིར་གལ་ཏེ་ཡང་མ་གྲུབ་པ་ལ་སོགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། བྱེད་པ་དང་ལྡན་པའི་རྐྱེན་བཤད་པ་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པའི་མཐའ་ཉིད་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ། །བསམ་པ་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ་ དམ་བཅའ་བ་དང་ཁས་བླངས་པ་དང་གྲུབ་པའི་མཐའ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་དག་ནི་རྣམ་གྲངས་སུ་རྣམ་པར་གཞག་པ་ཡིན་པ་དེ་ལྟར་ན་འདི་ནི་ཁོ་བོ་ཅག་གི་གྲུབ་པའི་མཐའ་ཡིན་ལ།འདི་ནི་ཁོ་བོ་ཅག་གི་དམ་བཅའ་བ་ཡིན་ཞིང་འདི་ནི་ཁས་བླངས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་རྟོགས་སོ། །བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་སྟོན་པ་ཡང་དམ་ བཅའ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཚན་ཉིད་ཡིན་ནོ།།དེས་ན་ཇི་སྲིད་དུ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་སྒྲས་དོན་བརྗོད་པ་དེ་སྲིད་དུ་དམ་བཅའ་བ་དང་ཁས་བླངས་པ་དང་གྲུབ་པའི་མཐའ་སྒྲའི་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ཉིད་ཡིན་ཞིང་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་སྒྲས་ཀྱང་གསུམ་འཕངས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་བས་ན་ཁས་ལེན་པར་འདོད་པར་འགྱུར་བ་ཡང་གྲུབ་པའི་ མཐའ་ཉིད་ཡིན་པར་འགྱུར་རོ།།དེ་ཉིད་ནི་དེ་ལྟར་ཁས་བླང་བར་བྱ་བ་དག་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་ཏེ། བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་སྒྲ་བྱེད་པ་དང་ལྡན་པའི་རྐྱེན་གྱིས་བཤད་པའི་ཕྱིར་རོ།

为显示此义，故说"何为所立"等。由说"等"字，摄取宗义处等，即摄取前说"宗义有四种"等。如何此中无功能，将于下文解释。
"先未成立自性故"者，若于支分相前，所立事物体性成为异于能立，尔时此答应理。诤者若于所立与能立差别迷惑，为说支分相故应显示。
此即说"诤者何"等。"未执能立所立差别者"，由所立未成立返义声，未执所立与能立差别，因于能立亦有未成立故。
"由许相故"者，因如何许性即以宗义声说故。若谓虽将成，由说"所许义为宗义"故，因等未成立时即许为彼体性。故虽说"若亦未成立等"，由说具作用助词即得宗义性。
此为所思：立宗、承许、宗义等，彼等安立为异名，如是了知"此是我等宗义，此是我等立宗，此是承许"。"显示所立亦为立宗"者为相。
故乃至以所立声说义，即为立宗、承许、宗义声之所诠，所立声亦表三者。故将欲许亦成为宗义性。此即"如是于应许等"，因由具作用助词解释所立声故。

།བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་དང་ཆོས་མཐུན་པའི་ཕྱིར་དེའི་ཚེ་ཆོས་ཡོད་པ་ཅན་དཔེ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རིགས་པ་བ་དག་གི་དཔེའི་མཚན་ཉིད་ ཡིན་ནོ།།སྒྲ་མི་རྟག་སྟེ་སྐྱེ་བ་དང་ལྡན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་བུམ་པ་བཞིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་བུམ་པ་དཔེ་ཡིན་ཏེ། དེའི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་དང་ཆོས་མཐུན་པ་ཉིད་ནི་སྐྱེ་བ་དང་ལྡན་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ན་སྐྱེ་བ་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ཞིང་བུམ་པ་ཡང་ཡིན་ནོ། །བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་དང་ཆོས་མཐུན་པ་ཉིད་ཀྱི་རྒྱུ་དེའི་ཕྱིར་དེའི་ཆོས་ ཡོད་པ་ཅན་ཏེ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་འདོད་པའི་ཆོས་གང་ཡིན་པ་དེ་དག་དང་ལྡན་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།།གལ་ཏེ་ཆོས་ཙམ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཡིན་པ་དེའི་ཚེ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་དང་ཆོས་མཐུན་པ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་འགལ་བར་འགྱུར་རོ། །བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཆོས་ཙམ་གཞན་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ན་གང་གི་ནི་དཔེ་དང་ཆོས་ མཐུན་པ་ཉིད་ཅན་དུ་འགྱུར།དེ་ཉིད་ནི་དེ་ལྟ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་འཆད་པར་བྱེད་དོ། །དེ་ནི་སྐྱེ་བ་དང་ལྡན་པ་ལ་སོགས་པའོ། །གང་གི་ཕྱིར་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཆོས་ལ་སྐྱེ་བ་དང་ལྡན་པ་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་མེད་པར་འགྱུར་བ་དེའི་ཆོས་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཆོས་དེས་དཔེ་ལ་ཡང་དེའི་ཆོས་ཡོད་པ་ཅན་ཉིད་ཡོད་ པ་མ་ཡིན་ནོ།།འོན་ཏེ་ཚོགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་སམ་ཆོས་ཅན་ཐ་དད་པར་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཉིད་མ་ཡིན་གྱི་འོན་ཀྱང་དེ་དག་གི་ཚོགས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། གཉིས་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཡིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་ཅན་གྱི་ཁྱད་པར་དུ་བྱ་བའི་ཆོས་ཅན་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའམ་ཆོས་ཀྱིས་ཁྱད་པར་ དུ་བྱས་པའི་ཆོས་ཅན་གཉིས་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཡིན་པའོ།།དེ་ཚེ་གཏན་ཚིགས་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་འདི་ཉིད་ནི་དེ་ཉིད་ལྟར་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་འཆད་པར་བྱེད་དོ། །ཆོས་ཀྱིས་ཁྱད་པར་དུ་བྱ་བའི་ཆོས་ཅན་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཕྱོགས་འདི་ལ་བརྟེན་ནས་དེ་ཉིད་དེ་ལྟ་བུའི་རྣམ་པ་ཅན་གྱི་ ཆོས་ཅན་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ།བསྒྲུབ་པར་བྱ་བས་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་པའོ། །གཞན་གྱི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕྱིར་རྒོལ་བའིའོ། །གལ་ཏེ་དེ་ལྟ་བུའི་རྣམ་པ་ཅན་གྱི་ཆོས་ཅན་ལ་གཞན་གྱི་གཏན་ཚིགས་གྲུབ་པར་འགྱུར་བ་དེ་ལྟ་ན་ཡང་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་བརྗོད་པ་དོན་མེད་པ་ཅན་དུ་འགྱུར་རོ། །མི་རྟག་པ་ཅན་ཉིད་ཀྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ སོགས་པས་དཔེའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་དངོས་པོ་བསྟན་པ་ཡིན་ཏེ།མི་རྟག་པ་ཉིད་ཀྱི་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་པའི་ཆོས་ཅན་དང་དཔེ་ཆོས་མཐུན་པ་ཉིད་གཞན་ལ་མ་གྲུབ་པ་ཡིན་ནོ། །བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་སྒྲས་བཤད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དཔེའི་མཚན་ཉིད་ལ་ཆོས་ཀྱིས་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་སྒྲར་བཤད་པ་ཡིན་ནོ།

由与所立相顺故，尔时有法者为喻，此为论理家之喻相。如"声无常，因具生性故，如瓶"中瓶为喻，其与所立相顺性即为具生性。如是，既具生性又是瓶。由与所立相顺性之因故，其有法者，即具所欲立法等义。
若仅法为所立时，则"与所立相顺性"成相违。若无所立法之他，则与何喻成相顺性？此即由"如是"等解释。彼即具生性等。因于所立法无具生性等法故，所立法于喻亦无有法性。
若谓"合"者，非别立法或有法，然彼等之合为所立。"二为所立"者，为有法差别之有法所立，或法差别之有法二者所立。
"尔时因"等，此即由"如是"等解释。依此"法差别之有法为所立"之宗，故说"如是相有法"等，即由所立差别。"他"者为敌论者。若于如是相有法，他因成立，则能立说成无义。
由"具无常性"等显示喻相事，无常性差别之有法与喻相顺性于他未成。"由所立声说"者，于喻相中以法所立声说。

། གཏན་ཚིགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ནི་ཕྱོགས་ཀྱི་སྒྲར་བཤད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བལྟ་བར་བྱའོ། །ཚིག་སྨོས་པ་ཉིད་ཡིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཚིག་ཉིད་ཡིན་ཏེ། ཤེས་བར་འདོད་པའི་བྱེ་བྲག་ཅན་ཉིད་ཀྱི་ཆོས་ཅན་ཕྱོགས་ཀྱི་ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་རུང་བ་ཁྱབ་པ་མེད་པ་དང་ཁྱབ་ཆེས་པ་སྤངས་ནས་ཕྱོགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་བྱས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར རོ།།ཕྱོགས་ཀྱི་ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་རུང་བ་དེའི་ཆོས་ཅན་གཟུང་བ་ན་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་ཉེ་བར་བཏགས་པས་གཞུང་བཙུགས་པ་ཉིད་ཡིན་གྱི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་སྒྲ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལ་མ་གྲུབ་ཡང་དཔེར་ཐལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཡང་གཞན་གྱིས་དམ་བཅའ་བའི་མཚན་ཉིད་དུ་བརྗོད་པ་དེ་བས་ན་གཞན་གྱི་ ཕྱོགས་ཀྱི་ཕྱོགས་གཅིག་ལ་ཆོས་ཅན་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་ཚིག་བརྗོད་པ་མ་ཡིན་ནོ།།སྔར་ངེས་པར་གཟུང་བའམ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཚིག་སྔ་མ་ལ་ངེས་པར་གཟུང་བ་ནི་ཁོ་ན་སྟེ། ངེས་པར་གཟུང་བའི་འབྲས་བུ་ཅན་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདིར་དམ་བཅའ་བ་ངེས་པར་གཟུང་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཕྱིས་ངེས་པར་ གཟུང་བ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ལ་ཡང་བལྟ་བར་བྱ་སྟེ།འདིར་ནི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་འཆད་པ་ངེས་པར་གཟུང་བར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །སྔར་ངེས་པར་གཟུང་བའི་འབྲས་བུ་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་འཆད་པ་ཉིད་དམ་བཅའ་བ་ཡིན་གྱི་གྲུབ་པ་འཆད་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་རེ་ཞིག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་འབྲས་བུ་ དང་པོ་ཟློག་པར་བྱེད་དོ།།གཞན་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་གཉིས་པ་ཡིན་ནོ། །མི་ལྡན་པ་རྣམ་པར་གཅོད་པའི་འབྲས་བུ་ཅན་ཡིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་བཤད་པ་དམ་བཅའ་བ་ཉིད་དམ་བཅའ་བ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མི་ལྡན་པ་རྣམ་པར་བཅད་པའོ། །དེ་བས་ན་དམ་བཅའ་བ་ངེས་པ་མེད་པ་ ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཐལ་ཆེས་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར།གཏན་ཚིགས་དང་དཔེ་མ་གྲུབ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །རིགས་པ་བས་དམ་བཅའ་བ་དང་གཏན་ཚིགས་འགལ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨྲས་པའི་གཞུང་གང་ཡིན་པ་སློབ་དཔོན་གྱིས་དམ་བཅའ་བ་དང་གཏན་ཚིགས་དག་གི་འགལ་ བ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ཉེ་བར་འགོད་པར་མཛད་དོ།།བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཆོས་སུ་འདོད་པ་དང་ལྷན་ཅིག་མེད་པ་ཅན་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་ཅན་གང་ལ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བར་འདོད་པའི་ཆོས་དེ་ལ་མེད་པའི་ཕྱིར་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཆོས་དང་ལྷན་ཅིག་མེད་པ་ཅན་ཡིན་ནོ་ཞེས་བལྟ་བར་བྱའོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་འདི་ལྟར། འདོད་དང་མེད་ཅན་མ་གྲུབ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། གང་གི་ཚེ་ཆོས་ཅན་ཡོད་པ་ཉིད་ལ་འདོད་པའི་ཆོས་ཙམ་དང་འགལ་བར་འགྱུར་ཏེ། སྒྲ་མི་རྟག་ཅེས་བྱ་བར་དམ་བཅའ་བ་ལ་བྱས་པ་བཞིན་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་པ་དེའི་ཚེ་གཏན་ཚིགས་འགལ་བར་འགྱུར་རོ། །དེའི་ཚེ་ཡང་ཕྱོགས་ཀྱི་སྐྱོན་མ་ཡིན་ནོ།

因相应以宗声说，应当如是观。"即言说"者为宗言，因有法为欲知差别性之宗一分所摄，舍除不遍及过遍后而作宗相故。
取宗一分所摄之有法时，由宗法假立而立论，非所立声，因于彼未成亦成喻过故。所立亦为他说立宗相，故于他宗一分了知有法故非言说。
"先决定"者，于前语决定即唯，因具决定果性故。此中立宗为决定。如是"后决定"者亦应观，此中所立解说为应决定。
先决定果有二：所立解说即立宗，非成就解说。"于彼首先"等遮初果。"复次"等为第二。"具无相违遮果"者，所立解说是否立宗为无相违遮。
故为显示由无立宗决定故成太过，说"因喻未成"等。论理家所说"立宗与因相违"等论典，大师以"立宗与因之相违"等安立。
"与所立法欲求俱无者"，应观为：于有法中所欲立法彼不存在故，与所立法俱无。故说："欲求与无性未成"，当有法存在时仅与所欲法相违，如于"声无常"立宗中之所作性，尔时因成相违。尔时亦非宗过。

། གལ་ཏེ་མི་རྟག་པ་ཉིད་ཀྱི་གཏན་ཚིགས་ཀྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐམས་ཅད་མི་རྟག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་འདིས་སོ། །འགལ་བའི་ཆོས་རྟག་པ་ཉིད་བཤད་པས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྒྲ་རྟག་ཅེས་བྱ་བའི་དམ་བཅའ་བ་འདིས་སོ། །སྤྱི་ནི་རྗེས་སུ་འཇུག་ཡིན་ནོ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་འདིས བརྗོད་པ་དངོས་པོ་ཙམ་མི་རྟག་པ་ཉིད་དུ་རྗེས་སུ་འཇུག་པ་སྟེ།ཁྱད་པར་སྟོན་པ་ན་ཡང་ངོ་། །དེ་བས་ན་སྒྲ་མི་རྟག་པ་ཉིད་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མི་རྟག་པ་ཉིད་ཇི་སྐད་དུ་བཤད་པའི་རྣམ་པས་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནའོ། །རང་དང་འགལ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྟག་པ་ཉིད་དོ། །གལ་ཏེ་སྒྲ་མི་རྟག་པ་ཉིད་དུ་འདོད་པར་ འགྱུར་གྱི།དེ་ལས་བཟློག་པ་གཞན་ལས་མ་ཡིན་པ་དེའི་ཚེ་སྒྲ་མི་རྟག་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ལྟ་བུ་བརྗོད་པར་བྱ་བར་འགྱུར་རོ། །ཡོད་པ་ཡིན་ན་ནི་སེལ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གལ་ཏེ་སྒྲ་མི་རྟག་པ་ཡིན་པར་དམ་བཅའ་བར་འགྱུར་བ་དེའི་ཚེ་སེལ་བར་འགྱུར་བ་སྟེ། གགས་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།།དེའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ཚད་མ་ཀུན་ལས་བཏུས་པའི་གཞུང་ཉེ་བར་འགོད་པ་ཡིན་ནོ། །དེའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་རྗེས་སུ་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདི་ལྟར་ཆོས་རྟག་པ་དང་གཏན་ཚིགས་ཡོད་པ་ཐམས་ཅད་མི་རྟག་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་འདི་རྗོད་པར་བྱེད་དོ། །གལ་ཏེ་ འདིར་གཏན་ཚིགས་གང་གི་བརྗོད་པ་ཡིན་ཞེ་ན།གཏན་ཚིགས་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །མ་ལུས་པ་བརྗོད་པ་ནི་འཇིག་རྟེན་པ་ཡིན་ལ། བརྗོད་པར་འདོད་པ་མ་ལུས་པ་བརྗོད་པ་ནི་འགའ་ཞིག་ལ་གྲགས་པ་ཡིན་ཏེ། སྐྱེས་བུའི་འདོད་པའི་དབང་གིས་གནས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཡང་སྟེ་སྒྲ་ ཐམས་ཅད་ལས་ཐ་དད་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐམས་ཅད་ལས་ཐ་དད་པ་སྟེ་མཚན་ཉིད་ཐམས་ཅད་དེ་ལ་ཡང་སྒྲ་ལ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ།།ཤིང་ཤ་པ་ཉིད་ཤིང་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཤིང་ཤ་པ་མ་གཏོགས་པའི་ཤིང་གཞན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ངག་གི་དོན་མིན་པར་ཤེས་སོ། ། སྤངས་པ་མ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་གྲུབ་པའི་མཐའ་སྨྲ་བའིའོ། །སྒྲ་ལ་སྒྲ་ཉིད་ཡོད་པ་ཉིད་ཡིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྒྲ་ཉིད་ནི་ཐམས་ཅད་ཉིད་མ་ཡིན་ལ་གལ་ཏེ་ཡོད་ན་སྒྲ་ཉིད་ཀྱང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་གཞན་དག་སེམས་སོ། །ཤེས་པར་བྱེད་པ་ཉིད་དུ་མ་གྲུབ་པ་ཡིན་ནོ། །ཅི་ལྟར་ཞེ་ན་ཤེས པར་བྱ་བ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།།སྒྲ་ཉིད་ནི་གཅིག་ཉིད་ཡིན་ལ་དེ་ཡང་ཞེས་བྱ་བའི་ཆའི་ནང་དུ་འདུས་པ་ཡིན་པས་གཞན་སྒྲ་ཉིད་ཀྱང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ན་གང་གི་ཤེས་པར་བྱེད་པ་ཉིད་ཡིན་པར་འགྱུར། ཤེས་པ་ལ་གྲུབ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་སྣང་བའོ།

"若以无常性因"者，即"一切无常"等。"说相违法常性"者，即"声常"此立宗。"总则随行"者，以"一切"此语，表述仅事物无常性随行，于显差别时亦然。
故"若声无常性非有"者，谓如所说相无常性非有。"自相违"者即常性。若欲声为无常性，非从彼相违他，尔时应说"因声无常性"如是言说。
"若有则遮除"者，若将成立声无常，尔时成遮除，即为障碍之义。"故"等安立量论本文。"随其相故"者，如是法常与因一切有无常性故此表述。
若问此中何因说耶？说"因亦"等。无余说为世间，欲说无余说为某些共许，因依士夫欲而住故。彼亦即声，"非有异于一切"者，异于一切即一切相，于彼声亦非有。
"娑罗树非树"者，知非语义为除娑罗树外之他树。"非舍"等为宗义论者。"声有声性"者，他人思：声性非一切性，若有则声性亦非有。
能知性未成。云何？因是所知性故。声性唯一，彼摄于"等"分中，他声性亦非有，则成何能知性？"于知成"者，分别识之显现。

།དེ་ཉིད་ནི་ ལྡོག་པ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་འཆད་པར་བྱེད་དེ།དེ་རང་གི་མཚན་ཉིད་དེ་དང་དེ་ལས་ལྡོག་པ་ནི་འདིར་ལྡོག་པའི་སྒྲས་བཤད་དོ། །དེ་ལྟར་ན་རང་གི་མཚན་ཉིད་ལྡོག་པ་ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་སྒོ་ནས་འོངས་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་ཤེས་པ་དེ་ནི་གང་ལ་ཐ་སྙད་ཀྱི་རྟེན་ཐ་དད་པར་སྣང་བར་འགྱུར་རོ། ། དེ་མཐར་ཕྱིན་པའི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐ་དད་པའི་མཐར་ཕྱིན་པའོ། །འདིར་ནི་ཐ་སྙད་ཐོབ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མདོའི་ཚིག་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་བདུན་པའི་བསྡུ་བའམ་གསུམ་པའི་བསྡུ་བ་ཡིན་པ་དེ་ལྟར་ན་ཐ་སྙད་ཀྱིས་ཐོབ་པའི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། གང་གི་ཚེ་འབྲས་བུའི་ངོ་བོའི་ཐ་སྙད་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཉིད ཡིན་པར་བརྗོད་པར་འདོད་པ་དེའི་ཚེ་བདུན་པ་ཡིན་ལ་གང་གི་ཚེ་འབྲས་བུ་འགོས་པར་བྱེད་པ་ཉིད་དུ་བརྗོད་པར་འདོད་པ་དེའི་གསུམ་པའི་བསྡུ་བ་ཡིན་ནོ།།བློ་ནི་ལྡོག་པའི་ཁྱད་པར་ལ་དམིགས་པ་ཅན་ཏེ་དཔེར་ན་སྒྲ་མི་རྟག་སྟེ་བྱས་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལྟ་བུའོ། །དེ་འདྲ་བའི་ཐ་དད་བློ་ནི་འདྲེས་མེད་ཅན་ ཏེ་གང་གིས་ཐོབ་པ་མེད་པ་དེ་ལ་དེ་སྐད་ཅེས་བྱའོ།།སྒྲ་རྟག་སྟེ་སྒྲ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་སྨྲས་པ་ལ་ཆོས་ཅན་ནམ་གཏན་ཚིགས་ལྡོག་པ་ལ་བརྟེན་པ་ཐ་དད་པའི་བློ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །སྒྲ་ཞེས་བརྗོད་པ་ན་ཁྱད་པར་གཞན་མི་སྤོང་བའི་ཆོས་ཅན་ཤེས་པར་འགྱུར་ཞིང་སྒྲ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བས་ཁྱད་པར་གཞན་ སྤོང་བ་མ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན།གལ་ཏེ་དེ་དེ་ལྟ་ཡིན་ན་ཡང་ཤེས་པ་དང་སྒྲ་གཉི་ག་ལ་འཇུག་པའི་ཡུལ་རྣམ་པར་གཅོད་པ་ལ་མཚུངས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཁྱད་པར་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཉིད་ཐོབ་པའི་རྣམ་པ་ལས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །ཁྱད་པར་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཡིན་ཞིང་ ཞེས་བྱ་བ་ནི་མིག་ལ་སོགས་པའི་འདུས་པའི་ཁྱད་པར་རོ།།འདུས་བྱས་པའི་ཁྱད་པར་ཡང་གང་དུ་མི་རྟག་པ་ཉིད་དུ་གཞན་གྱིས་ཁས་མ་བླངས་པ་ཡིན་ནོ། །རྟགས་དང་རྟགས་ཅན་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྤྱི་ནི་རྟགས་ཡིན་ཏེ། ཤེས་པར་བྱེད་པ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཁྱད་པར་ནི་རྟགས་ཅན་ཡིན་ཏེ་ཤེས་པར་བྱ་བ་ ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།།དཔེར་ན་དཔེ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་དཔེར་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། སྒྲ་མི་རྟག་སྟེ་བརྩལ་མ་ཐག་ཏུ་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ལྟ་བུ་སྟེ་དེ་ལྟ་ན་ཡང་དམ་བཅའ་བའི་དོན་གྱི་ཕྱོགས་གཅིག་མ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར་སྒྲ་ནི་མི་རྟག་སྟེ་རྩོལ་བ་ལས་བྱུང་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ཁྱད་པར་བསྒྲུབ་ པར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ།།དེ་ལྟར་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་དང་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་དག་གི་ཁྱད་པར་དང་སྤྱིའི་ངོ་བོ་ཉིད་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་སྟོན་ཏོ།

此由"于返体"等解释，彼彼自相之返体，此中以返体声说。如是，由自相返体所经验而来之分别知，于彼显现差别言说依处。
"彼究竟"者，差别究竟。此中"得言说"者为经文。于彼或为第七摄或第三摄，故说"由言说得"等。若欲说果体言说为所立时则为第七，若欲说果为能染时则为第三摄。
智缘返体差别，如"声无常，因所作性故"等。如是差别智为无杂，凡无所得者即称彼。
于"声常，因声性故"所说，于有法或因返体所依之差别智非有。说"声"时了知不遮他差别之有法，而"因声性故"岂非遮他差别耶？
若尔，由于知与声二者，入境遮除相等故，无差别。故说"由所立性得相"等。"差别为所立"者，谓眼等和合差别。和合差别亦为他未许无常性处。
"能相所相"者，总为能相，因是能知性故。差别为所相，因是所知性故。为显示喻故说"譬如"等，如"声无常，因刹那生故"，如是亦非立宗义一分。如是，"声无常是功用所生"为差别所立。
"如是"等依次显示所立能立之差别与总体性。

།སྒྲ་ནི་སྒྲ་ཡིན་པས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྒྲ་བརྩལ་མ་ཐག་ཏུ་བྱུང་བ་ཞེས་བྱ་བ་གང་ཡིན་པ་འདི་སྒྲ་ཡིན་ནོ། །སྨྲ་བ་གང་ཡིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་སྒྲ་ནི་ མི་རྟག་སྟེ་བརྩལ་མ་ཐག་ཏུ་འབྱུང་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་བརྩལ་མ་ཐག་ཏུ་བྱུང་བ་ཉིད་ནི་ཆོས་ཅན་གྱི་བྱེ་བྲག་ཉིད་ཡིན་པར་འདོད་པ་དེ་བས་ན་ཁྱད་པར་དང་བཅས་པའི་ཆོས་ཅན་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཡིན་ཞིང་དེ་ཉིད་ཀྱི་ཁྱད་པར་དུ་གཏན་ཚིགས་ཡིན་པ་དེ་ལྟར་ན་དམ་བཅའ་བའི་དོན་གྱི་ཕྱོགས་གཅིག་ཡིན་པར་སེམས་སོ།། དེ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གྲུབ་པའི་མཐའ་སྨྲ་བ་ཡིན་ཏེ། ཕྱོགས་ཀྱི་བྱེ་བྲག་བརྩལ་མ་ཐག་ཏུ་བྱུང་བ་གཏན་ཚིགས་ཉིད་དུ་བརྗོད་པ་ལ་ཡང་འགལ་བ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །ཆོས་ཅན་ཐ་དད་ཅེས་བྱ་བ་ཡང་དེ་ཡིན་ཐ་དད་པ་ཡང་ཡིན་པས་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཟླས་དབྱེ་བའོ། །དེ་སྐད་དུ་གལ ཏེ་བརྩལ་མ་ཐག་ཏུ་བྱུང་བ་ཆོས་ཅན་གྱི་ཁྱད་པར་ཡིན་པ་དེ་ལྟ་ན་ཡང་ཁྱད་པར་དེ་ལས་ཆོས་ཅན་ཐ་དད་པར་ཤེས་པ་དེ་ལྟར་ན་སྒྲ་སྒྲའི་ངོ་བོར་རྟོགས་པ་ན་སྒྲ་མ་ཡིན་པ་ལྡོག་པའི་རྒྱུ་མཚན་ལྡོག་པ་ཡིན་གྱི།བརྩལ་མ་ཐག་ཏུ་བྱུང་བ་ཉིད་མ་ཡིན་པ་ལྡོག་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་བས་ན་བརྩལ་མ་ཐག་ཏུ་བྱུང་བ་ཉིད་ཁྱད་པར་དུ་ འགྱུར་བའམ་མི་འགྱུར་བ་ཡང་བླ་སྟེ།དེ་གང་གི་ཚེ་སྒྲའི་རང་གི་ངོ་བོ་ཤེས་པ་དེ་ཉིད་ཕྱོགས་ཡིན་ཞིང་ཁྱད་པར་བརྗོད་པ་ནི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་འཁྲུལ་པ་བསྩལ་བའི་དོན་ཡིན་ནོ། །གང་གི་ཕྱིར་བརྩལ་མ་ཐག་ཏུ་བྱུང་བ་ཉིད་ཀྱི་ཁྱད་པར་དུ་བྱུང་བ་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར་སྒྲ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཡིན་ ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་ངེས་པ་འདི་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པར་འགྱུར་རོ།།གང་གི་ཕྱིར་ཇི་སྐད་དུ་བཤད་པའི་རྣམ་པས་ཁྱད་པར་འདི་ཡང་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ནང་དུ་འདུས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཉིད་དཔེས་གསལ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཅི་དང་འདྲ་བར་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། འདིར་ཡང་གོང་བུ་གཞན་དུ་ རྣམ་པར་གཅོད་པའི་འབྲས་བུ་ཅན་རྭ་ཅན་ཞེས་བྱ་བའི་ཁྱད་པར་ཡིན་ལ་གོང་བུ་ཉིད་ནི་རྟ་ཉིད་མ་ཡིན་པར་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ།།ཡང་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་སྔར་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་དུས་ན་ཡན་ལག་ཡིན་ན་ཡང་ཁྱད་པར་གཙོ་བོ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཕྱོགས་ཀྱི་ནང་དུ་འདུས་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བཤད་དོ། །འདིས་ནི་ སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་དུས་ན་བརྩལ་མ་ཐག་ཏུ་བྱུང་བ་ཉིད་ཐལ་བ་ཉིད་དུ་མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་བསྟན་ཏོ།།མཉན་པར་བྱ་བ་དང་འདྲ་བར་སྒྲ་ཡང་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་གཞན་གྱིས་བརྒལ་བ་མ་ཡིན་ནམ། མཉན་པར་བྱ་བ་ཉིད་དང་དམ་བཅའ་བའི་དོན་དུ་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མ་ཡིན་ནོ།

"声是声故"者，即"声刹那生"是声。关于"所说"等，"声无常，因刹那生故"中，刹那生性为有法差别性，故欲差别有法为所立，而彼差别即因，如是思为立宗义一分。
"此亦非"者为宗义论者，意谓：于宗差别刹那生说为因性亦无相违。"有法差别"者，即彼亦是差别，为词分析。
若刹那生为有法差别，如是由彼差别了知有法差别，如是了知声为声体时，非声返体之因为返体，而非刹那生性返体。
故刹那生性成差别与否且置，当了知声自体时，彼即为宗，说差别为遣除宗一分错乱之义。因刹那生性成差别故，将显示无此"声为所立"之决定。
如所说相，此差别亦非摄于所立中。为明此喻故说"如何相似"等。此中"有角"为遮除他聚之果性差别，而聚体即非马性为所立。
"或者"等中说：虽于先前所立时为支分，然因差别非主要故不摄于宗中。此显示于能立时刹那生性不成过失。
岂非他人诘难：如所闻性，声亦得不共性耶？所闻性与立宗义成者非也。

།ཁྱད་པར་ དམ་བཅའ་བའི་དོན་ཡིན་པར་མི་རུང་ངོ་ཞེས་དེ་ཅིའི་ཕྱིར་བརྗོད་ཅེ་ན།དེ་ནི་བདེན་ཏེ་འོན་ཀྱང་སྒྲ་ཉིད་ལས་མཉན་པར་བྱ་བ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་མཚན་ཉིད་མི་འདྲ་བར་བཤད་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དེ་སྐད་དུ་བསྟན་ཏོ། །འདིར་ནི་སྒྲ་སྒྲའི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྒྲ་རྟག་སྟེ་སྒྲ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་འདིར་རོ། །ཕྱོགས་ཀྱི་ཁྱད་པར་ ལ་ལྟོས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕྱོགས་ཉིད་ཁྱད་པར་ཡིན་ཏེ་དེ་ལ་ལྟོས་པ་སྟེ་གཞན་དང་ལྡན་པ་རྣམ་པར་གཅོད་པས་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སེམས་སོ།།དེའི་ཚེ་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕྱོགས་ཉིད་ཀྱི་ཆོས་ཞེས་བྱ་བ་འདིས་གཞན་དང་ལྡན་པ་རྣམ་པར་གཅོད་པས་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བའི་ དོན་ཏོ།།སྒྲའི་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་སྦྱོར་བ་མེད་ན་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྒྲའི་རང་གི་ངོ་བོ་དང་སྦྱོར་བ་མེད་ན་ཡང་ངོ་། །ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་ཉིད་ཁྱད་པར་དུ་བྱ་བ་ཡིན་པ་དེ་བས་ན་ཁྱད་པར་གྱི་གཞི་དང་བཅས་པར་ཚིག་གི་ཕྲད་གང་ཡིན་པ་བརྗོད་པ་ཡིན་གྱི། ཁྱད་པར་དང་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། ཁྱད་པར་དང་བཅས་པ་བརྗོད་པ་ནི་མི་ལྡན་ པ་རྣམ་པར་གཅོད་པའི་འབྲས་བུ་ཅན་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།འདི་སྙམ་དུ་གལ་ཏེ་ཡང་སྒྲ་འཇུག་པའི་སྒོ་ནས་ཆོས་ཁྱད་པར་གྱི་གཞི་ཡིན་པ་དེ་ལྟ་ན་ཡང་དེ་ན་འཇུག་པའི་སྒོ་ནས་ཆོས་ཅན་གཙོ་བོ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཁྱད་པར་གྱི་གཞི་ཡིན་ཞིང་ཆོས་ཁྱད་པར་ཡིན་ནོ་ཞེས་སེམས་སོ། །ཟླ་བོ་ཕྱོགས་རྣམ་པ་གཉིས་སུ་ ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་དེ་རྣམ་པར་གཅད་པར་བྱ་བའི་ཟླ་བོ་དེ་ཡོད་པ་དང་མེད་པ་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་སྒོ་ནས་ཉེ་བར་འཇོག་པར་བྱེད་དོ།།དེ་ལ་ངེས་པར་གཟུང་བས་ཡོད་པ་དང་མེད་པ་རྣམ་པར་བཅད་པར་འགྱུར་རོ། །རྩོད་ཕྱིར་ཐ་དད་སྤྱི་དག་དང་། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཏན་ཚིགས་ལྡོག་པ་ཅན་འབའ་ཞིག་དང་གཏན་ཚིགས་ རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་ཅན་འབའ་ཞིག་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རིགས་པ་པའི་ཡིན་ནོ།།དེ་བས་ན་རྩོད་པའི་ཕྱིར་དེ་དག་གཏན་ཚིགས་ཉིད་མ་ཡིན་པར་བསྟན་པའི་ཆེད་དུ་ཐ་དད་སྤྱི་དག་དང་ཐ་དད་པ་དང་སྤྱི་དག་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། །ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་གསུམ་བསྟན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མི་རྟག་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་བརྩལ་མ་ཐག་ཏུ་བྱུང་བ་མ་ ཡིན་པ་དང་།རེག་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རྟག་པ་དང་མི་རྟག་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་བརྩལ་མ་ཐག་ཏུ་བྱུང་བ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའོ། །འདི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ནི་གློག་ལ་སོགས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་མི་རྟག་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །ཅི་སྟེ་ལྡོག་པ་མེད་པ་ཅན་གྱི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བརྩལ་མ་ཐག་ཏུ་བྱུང་བ་ མ་ཡིན་པ་ཉིད་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ལ་བརྩལ་མ་ཐག་ཏུ་བྱུང་བ་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་དེ་བས་མི་རྟག་པ་ཉིད་ལྡོག་པ་མ་ཡིན་ནོ།

为何说差别不应为立宗义？此诚然，然为说明声性与所闻性在一切方面特征不同故如是显示。此中"声声"者，即"声常，因声性故"。
"依宗差别"者，思为：宗即差别，依彼即以遮除他相属而成差别。"尔时非宗法"者，意为以"宗之法"遮除他相属，故非宗法。
"虽无系属声体性"者，即虽无系属声自体。"宗法"者，法性为所差别，故说具差别依处之词连，而非与差别，因说具差别为遮无相属之果故。
思惟：若依声入门法为差别依处，然依彼入门有法为主要故，是差别依处而法为差别。
"对反面分二种"者，所遮对反面有无，由因安立。由彼决定遮除有无。"为诤异总二"者，唯有返体因与随行因，此为因明家义。故为诤故显示彼等非因性，而说异总二。
"示三宗法"者，谓因无常性故非刹那生，因非触性故常与无常，因无常性故刹那生为所立。此同品为电等，因彼无常性故。
"若无返体者"者，于刹那生性所立，刹那生异品故，无常性非返。

།མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཐམས་ཅད་ལ་མེད་པས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདི་ལྟར་གཞན་དག་རྡུལ་ཕྲ་རབ་རྟག་པ་ཉིད་དུ་འདོད་ཅིང་དེ་ལ་ཡང་རེག་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །མི་མཐུན་པའི་ ཕྱོགས་ནམ་མཁའ་ལ་སོགས་པ་འགའ་ཞིག་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བརྩལ་མ་ཐག་ཏུ་བྱུང་བ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ལ་ནམ་མཁའ་ལ་སོགས་པ་དང་གློག་ལ་སོགས་པ་བརྩལ་མ་ཐག་ཏུ་བྱུང་བ་མ་ཡིན་པ་ཐམས་ཅད་ནི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཡིན་ན་ནམ་མཁའ་ལ་སོགས་པ་ལ་ནི་མི་རྟག་པ་ཉིད་མེད་ལ་གློག་ལ་སོགས་པ་ལ་ནི ཡོད་པ་ཡིན་ནོ།།དེ་བས་ན་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་ཡོད་པ་ཙམ་གྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་གལ་ཏེ་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་ཡོད་པ་ཙམ་གྱིས་འགྱུར་ན་མི་རྟག་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་སྒྲ་ནི་བརྩལ་མ་ཐག་ཏུ་བྱུང་བ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ལས་ཀྱང་རྟོགས་པར་འགྱུར་རོ། །ལྡོག་པ་དང་བཅས་པས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གལ་ཏེ་ལྡོག་པ་ མཚུངས་པ་ཉིད་ཀྱིས་འགྱུར་ན་རེག་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རྟག་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ཡང་འདི་ལས་འགྱུར་ཏེ་འདིའི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་དང་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་དག་ལ་ཡོད་པ་དང་མེད་པར་མཚུངས་པ་ཡིན་ནོ།།རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་གཙོ་བོས་ཀྱང་། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཐུན་ པའི་ཕྱོགས་གང་ཡིན་པ་ཐམས་ཅད་ལ་གཏན་ཚིགས་འཇུག་ཅིང་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་འགའ་ཞིག་ལ་མེད་པ་དེ་ལ་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་གཙོ་བོ་ཡིན་པ་དེས་ཀྱང་རྟོགས་པ་མ་ཡིན་ནོ།།གལ་ཏེ་འགྱུར་ན་ནི་མི་རྟག་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་བརྩལ་མ་ཐག་ཏུ་བྱུང་བ་ཞེས་བྱ་བ་འདིས་ཀྱང་རྟོགས་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལས་ ཀྱང་ཅིའི་ཕྱིར་རང་བཞིན་ཉིད་ཡིན་ཞེ་ན།གལ་ཏེ་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལ་འཇུག་པ་དེ་ཙམ་ཉིད་ཀྱིས་ཇི་ལྟར་རང་བཞིན་ཉིད་ཡིན་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །ནུས་པ་གགས་བྱེད་པ་མེད་པ་ཅན་གྱི་རྒྱུའི་སྐད་ཅིག་མས་འབྲས་བུ་ལ་འཁྲུལ་པ་མེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། རྗེས་སུ་དཔག་པ་དང་རྗེས་སུ་དཔག་ པར་བྱ་བའི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ།།གོང་དུ་ཇི་སྐད་བཤད་ཟིན་པ་ལྟ་བུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རིག་བྱེད་སུན་འབྱིན་པའི་སྐབས་སུའོ། །ཐུན་མོང་དུ་བསྟན་པའི་དཔེ་འདི་ཉིད་ཀྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བརྩལ་མ་ཐག་ཏུ་བྱུང་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་མི་རྟག་གོ་ཞེས་བྱ་བ་འདིས་འབྲས་བུ་དང་རང་བཞིན་གཉི་ག་དག་ཀྱང་ཐུན་མོང་དུ་ བསྟན་པ་ཡིན་ཏེ།བརྩལ་མ་ཐག་ཏུ་བྱུང་བའི་ཤེས་པ་སྐྱེ་བ་ལ་བསྩལ་མ་ཐག་ཏུ་བྱུང་བའི་སྒྲས་བརྗོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྒྲུབ་པ་པོ་གཏན་ཚིགས་བརྗོད་མཁས་དོན་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྒྲུབ་པ་པོ་མཁས་པའི་ཆེད་དུའོ། །གཏན་ཚིགས་ཀྱི་ཚིག་གི་དོན་བཤད་ཟིན་པ་ཡིན་ན་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རང་གི་དོན་གྱི་རྗེས་སུ་དཔག་ པར་གོ་བར་བྱེད་པའི་མཚན་ཉིད་རྗེས་སུ་བྱེད་པའི་སྒོ་ནས་ཚིག་གི་གོ་རིམས་བསྟན་པ་མཛད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ།།མཚན་ཉིད་ཐ་དད་མི་འགྱུར་རོ།

"于一切同品无"者，如是他人认为极微是常，而彼亦无非触性。"于异品虚空等某些"者，于刹那生为所立时，虚空等及电等一切非刹那生者为异品，然虚空等无无常性，而电等有之。
故"仅由有随行"等，若仅由有随行即能成，则由"因无常性故，声非刹那生"亦应能了知。"具返体"者，若由返体相等性即能成，则"因非触性故是常"亦应由此成立，因此于同品异品有无相等故。
"由主要随行亦"者，凡是同品皆有因，而异品某些无之，彼为主要随行，由彼亦不能了知。若能成，则由"因无常性故刹那生"亦应能了知。
若问："由此何故即为自性？"意谓：仅由入于同品，如何即为自性？
若谓：无能力显现之因刹那于果无错乱。故说"比量与所比量"等。"如上已说"者，谓于破吠陀品中。"由此共同所示喻"者，由"因刹那生性故无常"此示果性与自性二者皆共同，因由刹那生知生而说刹那生声故。
"为能立者善说因义"者，为能立者善巧故。"虽已说因语义"者，因随顺自义比量能了知相而示语序故。特征不成差别。

།རང་གི་དོན་གྱི་རྗེས་སུ་དཔག་པར་གཉིས་པོ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་རང་གི་དོན་གྱི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ལ་འབྲས་བུ་དང་རང་བཞིན་དག་གི་མཚན་ཉིད་གང་ཡིན་པ་ནི་རྗེས་སུ་དཔག་ པར་བྱ་བ་ལ་ཡོད་པ་དང་།དེ་མཚུངས་མེད་ལ་མེད་པ་ཉིད། །ཅེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །གཉི་ག་ལ་ཁྱབ་པའི་ཕྱིར་ཐུན་མོང་དུ་བསྟན་པའི་མཚན་ཉིད་གང་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་ཐ་དད་པ་མེད་པ་དེ་ལྟར་ན་སྐྱོན་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །འབྲས་བུའི་རྟགས་ཀྱིས་ནི་དཔེས་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་བརྩལ་མ་ཐག་ཏུ་སྐྱེ་བ་ཡང་མི་རྟག་པ་ཐམས་ཅད་ལ་ ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་དེ་ལྟར་ན་རང་བཞིན་གྱི་གཏན་ཚིགས་ཀྱང་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཕྱོགས་གཅིག་ལ་བརྟེན་པ་ཡིན་ནོ།།རེ་ཞིག་ལྡོག་པ་ཅན་གྱི་གཏན་ཚིགས་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གསོན་པོའི་ལུས་ནི་བདག་དང་བཅས་པ་ཡིན་ཏེ། སྲོག་ལ་སོགས་པ་དང་ལྡན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་འདིའི། སྲོག་སོགས་མེད་པས་བདག་ མེད་ལ།།ཁྱབ་པ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ཉིད་ནི་འདི་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་རེ་ཞིག་རྣམ་པར་འབྱེད་པར་བྱེད་དོ། །གལ་ཏེ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ལྡོག་པས་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ལྡོག་པ་ཡོད་ན་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་མེད་པས་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་མེད་པ་སྟེ་མི་མཐུན་པ་མེད་པ་ལ་ཁྱབ་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ཡང་དེའི་ཚེ་སྟེ་སྲོག་ལ་སོགས་པ་ མེད་པ་ན་བདག་མེད་པ་ལ་ཁྱབ་པར་འགྱུར་ན་གསོན་པོའི་ལུས་གང་ལ་བདག་ཉིད་མི་འགྱུར་བ་དེ་ཉིད་ལ་སྟེ་གསོན་པོའི་ལུས་ལས་བདག་མེད་པའི་བདག་ཉིད་ལ་ཁྱབ་པ་ལྡོག་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་རོ།།ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་ཉིད་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་དག་ཏུའོ། །དེ་ལྟར་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་རྒྱུ་དང་འབྲས་ བུ་ཉིད་དོ།།དེ་ནི་བདག་ལ་དམིགས་པ་ན་སྲོག་ལ་སོགས་པ་དེ་དམིགས་པ་ཡོད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་འདིས་ནི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་བཤད་དོ། །བདག་རྟོགས་པ་མེད་ན་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་ལྡོག་པ་བསྟན་ཏོ། །རྒྱུ་མ་ཡིན་པ་བཀག་པས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བདག་ལ་སོགས་པ་དེ་རྒྱུ་མ་ཡིན་པ་དེ་བཀག་པའི་ཕྱིར་རོ། །བདག་ མ་རྟོགས་པའི་སྲོག་ལ་སོགས་པའི་རྒྱུ་གཞན་ཉིད་ཡོད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར།དེ་ལྟར་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། སེམས་ཀྱི་གཡོ་འགུལ་ནི་བློའི་ཕུལ་དུ་བྱུང་བ་ཡིན་ལ་སྲོག་ལ་སོགས་པ་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་ལུས་ཕུལ་དུ་བྱུང་བའོ། །རྩོལ་བ་ནི་གནས་རྣམས་ཀྱི་བྱེད་པའོ།

"自比量二者即"者，谓自比量中果性与自性二相，于所比量有，"于彼相异无"。因遍二者故，共同所示相即无差别，如是无过。
"由果相因以喻"等，刹那生亦非于一切无常皆有，如是自性因亦依同品一分。
"且于返体因"者，如"活体具我，因具命等性"此中，"由无命等故无我，遍"者，即由"如是"等且作分别。若由所立返而能立返，则由能立无而所立无，即于异品无遍。
彼亦尔时，即命等无时于无我遍，则活体何处无我性，即于活体无我性遍返，如是配释。"为能遍性"者，为能遍。
"如是"等者，为因果性。"彼于我所缘时有命等所缘"此说随行。"若无我了知"等则示返体。"遮非因"者，因遮彼我等非因故。
为显示无了知我之命等有他因性故，说"如是"等。心动为胜解，命等随顺身胜。勤勇为处所作用。

།གཞལ་བྱ་ཉིད་ ཕྱིར་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་ཕྱིར།བུམ་སོགས་རྣམས་བདག་དང་བཅས་པར་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གལ་ཏེ་ཆོས་མཐུན་པ་ཉིད་ཙམ་གྱིས་རྟོགས་པར་འགྱུར་བ་དེའི་ཚེ་གསོན་པོའི་ལུས་བདག་དང་བཅས་པ་དང་གཞལ་བྱ་ཉིད་ཡིན་པ་དེ་བས་ན་བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་དང་ཆོས་མཐུན་པ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་བདག་དང་བཅས་པ་ཉིད་དུ་ཅིའི་ཕྱིར་ རྗེས་སུ་དཔག་པར་མི་འགྱུར།རླུང་འཕེན་པར་བྱེད་པའི་ནང་གི་བྱེད་པ་ནི་རྩོལ་བ་ཡིན་ལ་དྲན་པ་དང་འདོད་པ་དང་རྩོལ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཟླས་དབྱེ་བའོ། །སྲོག་ལ་སོགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དབུགས་འབྱུང་བ་དང་རྔུབ་པ་དང་དབང་པོའི་འགྱུར་བའི་མཚན་ཉིད་མིག་འབྱེད་པ་དང་འཛུམས་པ་ལ་སོགས་པའོ། །ཅི་རིགས་པར་ཞེས་ བྱ་བ་ནི་དབང་པོའི་འགྱུར་བ་འགྲམ་ཆུ་ལྡང་བ་དག་ནི་དྲན་པ་དང་འདོད་པའི་རྒྱུ་ཡིན་ལ་སྲོག་དང་མིག་འབྱེད་པ་ལ་སོགས་པ་ནི་རྩོལ་བའི་རྒྱུ་ཡིན་ནོ།།དེ་ཉིད་ནི་དཔེར་ན་འགའ་ཞིག་མཐོང་ངམ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་སྟོན་ཏོ། །ས་བོན་གྱིས་གང་བ་ལ་སོགས་པའི་གཟུགས་དང་དེའི་དྲི་མཐོང་ངམ་ བསྣམས་ན་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་ལྕེའི་དབང་པོའི་འགྱུར་བ་གནས་སྐབས་རྣམ་པ་གཞན་ཉིད་དུ་འགྱུར་བ་ནི་འགྲམ་ཆུ་ལྡང་བའོ།།དེ་ནི་བདུན་པའི་ཚིག་གཅིག་པ་ཡིན་ཏེ། གཅིག་བཞིན་དུ་འགྱུར་བའི་ཟླས་དབྱེ་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་དྲན་པ་དང་འདོད་པ་ལ་སོགས་པའི་རྒྱུ་ཉིད་ཡིན་པར་རྟོགས་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བར་ སྦྱར་རོ།།སོགས་པའི་སྒྲས་ནི་དབང་པོ་ནུས་པ་མེད་པ་གཟུང་ངོ་། །དེ་ལྟར་ན་ས་བོན་གྱིས་གང་བའི་གཟུགས་དང་དྲི་མཐོང་ཞིང་བསྣམས་པའི་དེ་མ་ཐག་ཏུ་རོ་སྐྱུར་བའི་དྲན་པ་དང་འདོད་པ་དང་དེ་དག་ལས་ལྕེའི་དབང་པོའི་འགྱུར་བ་འགྲམ་ཆུ་ལྡང་བ་འབྱུང་བར་འགྱུར་རོ། །ལུས་ཀྱི་ནུས་པ་དང་བློ་དང་རྩོམ་པ་ལ་ སོགས་པ་ནི་དབུགས་འབྱུང་བ་དང་རྔུབ་པ་དང་མིག་འབྱེད་པ་དང་འཛུམས་པའི་རྒྱུ་ཉིད་ཡིན་པར་རྟོགས་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་རོ།།སོགས་པའི་སྒྲས་ནི་ཅི་རིགས་པར་སྐལ་པ་མཉམ་པའི་རྒྱུ་གཟུང་ངོ་། །མདོ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་པས་ནི་ཉེ་བར་མཚོན་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་གཞན་དག་ལ་ཡང་ཞེས་ བྱ་བ་ནི་བདེ་བ་དང་སྡུག་བསྔལ་ལ་སོགས་པ་གཞན་དག་ལ་ཡང་བདག་ཉིད་རྟགས་ཉིད་དུ་བརྟགས་པ་ནི་ཅི་རིགས་པར་སྐལ་བ་མཉམ་པའི་རྒྱུ་གཟུང་ངོ་།།མདོ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་པས་ནི་ཉེ་བར་མཚོན་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་གཞན་དག་ལ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བདེ་བ་དང་སྡུག་བསྔལ་ལ་སོགས་པ་གཞན་དག་ ལ་ཡང་བདག་ཉིད་རྟགས་ཉིད་དུ་བརྟགས་པ་ན་ཅི་རིགས་པར་རྒྱུ་ཡིན་པར་རྟོགས་པར་བྱའོ།།དེ་དག་འབྱུང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དྲན་པ་འབྱུང་བ་སྟེ་དེ་ཉིད་ནི་དྲན་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་འཆད་པར་བྱེད་དོ། །ཅི་རིགས་པའི་དོན་ནི་དྲན་པ་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་སྟེ་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ནི་རིག་པའོ།

"因所量性故为因，瓶等具我"者，若仅由法相同性即能了知，尔时活体具我且为所量，故与瓶等法相同性故，何不比量为具我性？
发风之内作用为勤勇，记忆、欲望、勤勇为分类。"命等"者，为出入息及根变相，如开闭眼等。"随应"者，根变唾液生起为记忆欲望之因，而命与开眼等为勤勇之因。
此即由"如见某"等而示。见闻充满种子等色及其香时，次第舌根变异为他种状态即唾液生起。此为第七词一致，如一般变异之分类。于此应知为记忆欲望等之因，如是配释。"等"字摄取根无能力。
如是见闻充满种子之色香后，立即生起酸味记忆、欲望，由彼等生起舌根变异唾液。应知身能力、觉知、发起等为出入息、开闭眼之因，如是配释。"等"字随应摄取同分因。说"经等"为近喻。
"如是于余亦"者，于乐苦等余法，观察我性为相时，随应了知为因。"彼等生"者，记忆生起，即由"记忆"等而释。随应义为记忆体验，体验即了知。

།བདག་ཉིད་ཇི་ ལྟ་བ་བཞིན་གྱི་རྐྱེན་ལས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དུས་གཞན་ལ་སྡོམ་པ་དང་དོན་འདྲ་བ་མཐོང་བ་ལ་སོགས་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང་།དེ་བཞིན་དུ་བསྟན་བཅོས་ཀྱི་འབད་རྩོལ་ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་ཕྱིར་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་གྱི་རྐྱེན་ལས་ཏེ། མིག་ལ་སོགས་པའི་བློའི་འབྲས་བུ་ལྡོག་པ་ལས་མིག་ལ་སོགས་པའི་ ནུས་པ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་དང་སྦྱར་རོ།།འབྲས་བུ་ལྡོག་པ་ལས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མིག་བཙུམས་པ་ལ་སོགས་པ་དང་ལོང་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་འབྲས་བུ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡུལ་གཞན་ལ་གཡེང་བའི་ཕྱིར་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཕྱི་མ་མི་སྐྱེ་བ་མཐོང་བ་དང་ཐོགས་པ་ལས་རྣམ་པར་གཡེང་ བ་མཐོང་ངོ་།།སོགས་པའི་སྒྲས་ནི་ལོག་པར་རྟོག་པར་གཟུང་ངོ་། །རྒྱུ་དེའི་ཕྱིར་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་བློ་ཐམས་ཅད་ལ་ནུས་པ་ཡིན་ཏེ། དྲུག་པོ་དག་ལ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །དེ་དག་དང་འབྲེལ་པ་ཅན་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བློ་དང་འབྲེལ་པ་ཅན་ཡིན་ནོ། །གཞན་ཡང་མཉན་བྱ་ཉིད་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་ པ་ལ་ཇི་ལྟར་མཉན་པར་བྱ་བ་ཉིད་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དང་ལྡོག་པ་དག་ལ་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བའི་ཕྱིར་འཁྲུལ་པ་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་དུ་སྲོག་ལ་སོགས་པ་ཡང་ཞེས་པའི་ཐ་ཚིག་གོ།།སྲོག་ལ་སོགས་པ་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཉིད་བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་བདག་མེད་པ་ཉིད་ལས་ལྡོག་པར་འགྱུར་གྱི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་དག་ ལས་ནི་མ་ཡིན་ནོ།།དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། མེད་པ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། གང་ལས་ལྡོག་པ་གཞན་གྱིས་བདག་དང་བཅས་པར་ཅུང་ཟད་ཀྱང་ཁས་བླངས་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ་མེད་པ་ལ་བྲལ་བ་མི་རུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །གང་གི་ཕྱིར་སྲོག་ལ་སོགས་པ་བདག་ལས་ལྡོག་པ་མ་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར་འདི་ བདག་མེད་པ་ལ་འཇུག་པའི་དོགས་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་དེ་ལྟར་ན་འདིའི་ལྡོག་པ་འཁྲུལ་པ་མེད་པ་ཅན་ཡིན་ནོ།།འོན་ཀྱང་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཉིད་ལས་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་རྟག་པ་ཉིད་ལས་ཀྱང་ལྡོག་པ་དེ་བས་ན་དངོས་པོའི་ཆོས་སུ་གྱུར་པ་འདི་ལ་རྣམ་པ་གཞན་མེད་པའི་ཕྱིར་མི་མཐུན་པའི་ ཕྱོགས་ལ་ཡང་འཇུག་པའི་དོགས་པ་མི་ལྡོག་པ་དེ་ལྟར་ན་ལྡོག་པ་ལ་འཁྲུལ་པ་ཅན་ཡིན་ནོ།།ལྡོག་པ་གཞན་མ་ཡིན་ཞིང་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་མེད་པ་ཡང་གཞན་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལ་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་མེད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་དེ་ལས་ལྡོག་པ་ཡིན་ཞིང་ལྡོག་པ་མེད་པ་ཡང་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་ཡིན་ཏེ། དགག་པ་འགོག་པ་ནི་སྒྲུབ་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྟག་པ་དང་མི་རྟག་པ་དག་གི་ནང་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་མེད་པ་ནི་རྟག་པའི་ཡུལ་མ་ཡིན་ཞིང་མི་རྟག་པའི་ཡུལ་ཡང་མ་ཡིན་པ་དེ་ལྟར་མི་རྟག་པའི་ཡུལ་ཡང་རྟག་པའི་ཡུལ་མ་ཡིན་ནོ།

"如其自性之缘"者，因于他时有约束及见相似义等相，如是由经验论典勤勇故为如其自性之缘。此与"眼等觉知果返故眼等能力"相配。
"由果返"者，因闭眼等及盲等无果等识故。由散于他境故，见后识不生及由障碍见散乱。"等"字摄取邪解。
由此因故，作意于一切觉知为能力，即"于六者"之词义。"与彼等相属"者，与觉知相属。
又"所闻性"等，如所闻性于随行返体有疑故为错乱，如是命等亦然之词义。命等异品即从瓶等无我性返，而非从同品。
若问何故？说"于无"等。由他返未曾许少许具我，因于无不应离故。由命等非从我返故，此于无我入之疑虑亦无，如是此返无错乱。
然"亦从同品"者，亦从同品常性返，故此为事法，由无他相故，于异品入之疑虑不返，如是于返有错乱。
"返非他，无随行亦非他"者，于同品无随行即是从彼返，无返亦是随行，因遮遮即是成立自性故。
"从常无常中"等，无非常境亦非无常境，如是无常境亦非常境。

།དེ་བཞིན་དུ་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དང་ལྡོག་པ་དག་གི་ཡང་གཅིག་གི ཡུལ་མ་ཡིན་པ་ཡང་གཞན་གྱི་ཡུལ་དུ་མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསྡུས་པའི་དོན་ཡིན་ནོ།།མ་ཡིན་ཏེ་དེ་དག་གི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ལན་འདེབས་པར་བྱེད་དོ། །རྟག་པ་དང་མི་རྟག་པ་དེ་དག་ནི་དངོས་པོ་ཉིད་ཀྱི་དེ་ཉིད་མཚན་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། གཅིག་འགོག་པའི་གཉིས་པ་སྒྲུབ་པའི་མཚན་ ཉིད་ཅན་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།།འདིས་ནི་འདི་སྐད་དུ་རྟག་པ་མེད་པ་ཙམ་མི་རྟག་པ་ཉིད་ཀྱང་མ་ཡིན་ཞིང་མི་རྟག་པ་མེད་པ་ཙམ་རྟག་པ་ཉིད་མ་ཡིན་གྱི་འོན་ཀྱང་དེ་དག་ནི་དངོས་པོའི་ཆོས་ཉིད་ཡིན་ནོ། །དེ་བས་ན་དེ་དག་དངོས་པོའི་ཆོས་ཉིད་ཡིན་པ་ན་ཕན་ཚུན་སྤངས་ཏེ་གནས་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་དག་གཅིག་མེད་པའི་ཡུལ་གྱི་ དངོས་པོ་དེ་ལས་གཞན་པ་ཡུལ་དུ་འགྱུར་བ་ཡིན་གྱི་མེད་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་ཏོ།།དེ་ཉིད་ནི་དངོས་པོའི་ཆོས་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་མེད་པ་ཙམ་ནི་ལྡོག་པ་ཡིན་ལ་དེ་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་མེད་ན་གདོན་མི་ཟ་བར་ཡོད་པ་ཡིན་ནོ། །མེད་པ་འགོག་པའི་མཚན་ཉིད་ནི་གྲུབ་པ་ཡིན་ ལ་དེ་མེད་པ་འགོག་པར་མི་འདོད་པར་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ།།དེ་ལ་ཡང་རྣམ་པར་གཅོད་པ་ཙམ་བརྗོད་པར་འདོད་པ་ཡོད་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་གི་ཚེ་མི་རྟག་པ་ཉིད་མེད་པ་ཙམ་རྟག་པ་ཉིད་དུ་བརྗོད་པར་འདོད་པ་ཡིན་གྱི་དངོས་པོའི་ཆོས་མ་ཡིན་པ་དེའི་ཚེ་དངོས་པོ་མ་ཡིན་པ་བཀག་པ་ལ་ཡང་དེའི་མཚན་ཉིད་ཡོད་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ་ཞེས་ བྱ་བ་རྟག་པ་དང་མི་རྟག་པ་དག་གཅིག་གི་ཡུལ་མ་ཡིན་པ་དེ་ལས་གཞན་པའི་ཡུལ་གྱི་མཚན་ཉིད་ཡིན་ནོ།།མེད་པའི་སྒྲ་ཉིད་ནི་དགག་པ་རྗོད་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ན་དངོས་པོར་གྱུར་བའི་གཏན་ཚིགས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་མེད་པ་ལ་ལས་གཏན་ཚིགས་ལྡོག་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་དེ་ལྟར་ན་གཏན་ ཚིགས་མེད་པ་ལ་སྟོན་པར་བྱེད་དོ།།གཞན་དག་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སངས་རྒྱས་བའོ། །མཐུན་པའི་ཕྱོགས་མེད་པ་རྟག་པ་ལས་གཏན་ཚིགས་བྱས་པ་ལྡོག་པར་སྨྲ་བ་ལ་རིགས་པ་མ་ཡིན་པ་བྱེད་པར་བསམ་པར་མི་བྱའོ། །དངོས་པོ་ལ་རེག་པ་མེད་པ་སྟེ་སངས་རྒྱས་པས་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་དང་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལས་ལྡོག་ པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་དགག་པ་གང་ཡིན་པ་བརྗོད་པར་འདོད་པ་ཡིན་ཏེ།རྣམ་པར་བཅད་པ་ཙམ་ལས་གཞན་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །ཅི་སྟེ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་རྣམ་པར་གཅོད་པའི་རྒྱུས་རྣམ་པར་གཅོད་པ་ཉེ་བར་མཚོན་པར་བྱེད་པའི་ཆོས་གཞན་དངོས་པོའི་ཁྱད་པར་འགོག་པ་སྟེ་མ་ཡིན་པར་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ ཚིག་གོ།།སྐབས་སུ་བབ་པའི་སྒྲུབ་པར་བྱད་པ་ཞེས་བྱ་བ་བྱས་པ་ཉིད་དེ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་ཆོས་ལྡོག་ནའོ།

如是随行与返体中，一者非境亦不成为他者之境，此为摄义。以"非彼等"等作答。
常与无常彼等为事性之自性相，因一遮二成之相故。此说：非仅无常性为无常，非仅无无常为常性，然彼等是事法性。
故彼等为事法性时，互相遮止住之相，一无之境事从彼他成境，而非无。此由"即是事法性故"等而说。仅无随行为返，彼无随行则必有。无之遮相为成，彼不欲遮无而得。
"若于彼亦欲说仅遮"者，当说无常性仅无为常性，非事法时，于非事遮亦有彼相，即常无常一非境从彼他境之相。无声即能诠遮。
如是"成事因"等，示因于无同品不从因返，如是于无因。"余等"者，为佛教徒。于无同品常从因所作返说者，不应思为非理。
无触事，即佛教徒欲说从同品异品返相之遮，仅遮而非他之词义。"若复"等，由遮因近喻遮余法事差别遮，即"非"之词义。"应时能立"者，即所作性，能立法返时。

།སྒྲུབ་པ་དང་དགག་པ་དག་གི་སྒྲའི་འཇུག་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཁྱེད་ཀྱི་གཞུང་གིས་སྒྲུབ་པ་དང་དགག་པ་དག་གིས་སྒྲའི་འཇུག་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་མེད་པ་དག་ལ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །མ་ཡིན་པར་དགག་ པའི་ངོ་བོ་མ་ཡིན་པ་དག་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མེད་པར་དགག་པ་ཡང་མ་ཡིན་པ་དངོས་པོའི་ཆོས་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་མེད་པར་མི་འདོད་དོ་ཞེས་བྱ་བར་དགོངས་སོ།།དེ་ལ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མེད་པ་དེའི་ཡང་ཡུལ་དགག་པ་ནི་བླ་སྟེ། མ་ཡིན་པའི་ཡུལ་མ་ཡིན་ཞིང་མེད་པ་དགག་པའི་ཡང་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། ། ཡུལ་དུས་འགོག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་མེད་པ་དགག་པ་ཉིད་མ་ཡིན་གྱི་འོན་ཀྱང་ཡུལ་དང་དུས་ཡོད་པ་ཉིད་འདི་ལ་མེད་ཅིང་དུས་འདིར་མེད་དོ་ཞེས་འགོག་པ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་དེ་ལྟར་ནི་འགྱུར་མོད་ཀྱི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་གཞན་གྱི་བསམ་པའི་དོགས་པ་བསུ་བ་ཡིན་ནོ། །ཡོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དངོས་པོ་ཡོད་པའོ། ། དུ་མ་དགག་སྒྲུབ་བཞིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཞི་ཐ་དད་པའི་ཆོས་དག་གི་དགག་པ་དང་སྒྲུབ་པ་བཞིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །རྣ་བ་ལ་སོགས་པ་དེའི་འབྲས་བུ་ཅན་མ་ཡིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་འབྲས་བུ་ཅན་མ་ཡིན་པའོ། །བསླད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྒྲ་རྣམས་ཀྱིས་སོ། །མི་ཤེས་བསླད་ཅན་ཞེས བྱ་བ་ནི་མི་ཤེས་པས་འཁྲུལ་པ་ཅན་ནོ།།དེ་ཉིད་ནི་རྣམ་པ་མི་ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ་རྣམ་པ་མི་ཤེས་པ་གང་ལ་ཡོད་པ་དེ་ལ་དེ་སྐད་ཅེས་བྱའོ། །དངོས་པོ་ཐ་དད་པ་ལ་བརྟེན་པས་འཇུག་པ་གང་ལ་ཡོད་པ་ཞེས་བྱ་བར་ཚིག་རྣམ་པར་སྦྱར་རོ། །དེ་ནས་ཁྱད་པར་གྱི་བསྡུ་བ་བྱའོ། །གང་གི་ཕྱིར་དངོས་པོ་ཐ་དད་ པ་ལ་བརྟེན་པས་འཇུག་པ་དེའི་ཕྱིར་ཞེན་པའི་རང་བཞིན་ཉིད་ཀྱི་མི་ཤེས་པས་བསླད་པའི་ཕྱིར་རོ།།འདིས་ཀྱང་མི་ཤེས་བསླད་པ་ཅན་ཞེས་བྱ་བ་བསྟན་ཏོ། །འབྲེལ་པ་ཡོད་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་གཞན་གྱི་དོན་གྱི་མ་ཡིན་པའི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་གང་དང་གང་ཡིན་པ་དེ་དང་དེ་མི་རྟག་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲ་གང་ཡིན་པ་ དག་གོ།།དེ་སྟོན་པར་བྱེད་པའི་གནས་སྐབས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་བདག་གི་རྟོག་པའི་དོན་དུ་དོན་ཁས་ལེན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཚད་མ་དང་ཅིག་ཤོས་འགལ་བའི་ཕྱིར་ཏེ། མེད་པ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་དང་ཡོད་པ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་ཚད་མ་དག་ལས་འགལ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡུལ་གཅིག་ལ་འཇུག་པ་ན་འགལ་བར་ འགྱུར་གྱི་དངོས་པོའི་སྟོབས་ཀྱིས་འཇུག་པའི་ཚད་མ་འགལ་བ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ།།དེས་བྱས་པའི་གོ་བར་བྱེད་པ་དགག་པའི་རྟེན་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་དེ་ལ་ཐ་ཚོམ་ཟ་བའི་ཕྱིར་རོ།

因无成立与遮遣二者之声入故者，谓依

།བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་བདག་མེད་པ་འགའ་ཞིག་ལ་མ་མཐོང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཞན་གྱི་བསམ་པས་བདག་མེད་པ་དག་ལ་ཞེས་ བཤད་པ་ཡིན་གྱི་དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་བདག་རང་བཞིན་གྱིས་བསྐལ་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཇི་ལྟར་ན་བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་དག་ལ་ཡང་མེད་པ་ཡིན།གལ་ཏེ་བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་མདུན་ན་གནས་པ་བདག་མེད་པ་འགའ་ཞིག་ལ་སྲོག་ལ་སོགས་པ་མ་མཐོང་བ་དེ་ལྟར་ན་ཡང་མ་མཐོང་བ་དེ་ལ་ཡང་ཇི་ལྟར་དམིགས་པའི་མཚན་ ཉིད་ཀྱིར་གྱུར་པའི་བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་ལྡོག་པ་དངོས་པོ་བདག་མེད་པར་གཞག་པ་མ་མཐོང་བདག་ལ་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བར་འགྱུར་རོ།།དེ་ཡོད་ན་ནི་དེར་འགྱུར་ན། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་གལ་ཏེ་དངོས་པོ་ཕུང་པོ་གསུམ་པ་ཡོད་པར་འགྱུར་ན་གང་ལ་བདག་མེད་པ་ལྡོག་པ་ན་ཡང་བདག་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་དེ་དང་དེར་འགྱུར་རོ། །གསོན་ པོའི་ལུས་ལ་བདག་མེད་པ་ལྡོག་པ་ན་ཡང་བདག་གི་དངོས་པོ་ཡོད་པ་ཡིན་ནོ།།འོན་ཀྱང་ཡོད་པ་ལྡོག་པ་མེད་ན་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཇི་ལྟར་སྲོག་ལ་སོགས་པ་ལྡོག་པ་མེད་པའི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་སུ་བརྗོད་པ་ཡིན་ཏེ། སྲོག་ལ་སོགས་པའི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལས་མི་ལྡོག་པ་ན་མེད་པ་ལ་ལྡོག་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་ན་ཡང་ སྲོག་ལ་སོགས་པའི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཡོད་པ་མ་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ།།གལ་ཏེ་ལྡོག་མེད་རྗེས་འགྲོ་མེད། །ཅེས་བྱ་བ་ནི་གལ་ཏེ་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལས་ལྡོག་པ་མེད་པ་དང་བྲལ་བ་ཡིན་ན་ཡང་རྗེས་སུ་འགྲོ་བར་མི་འདོད་ནའོ། །མཐོང་བ་དང་མ་མཐོང་བ་དེ་དག་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་ཉིད་དེའི་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ ཉེ་བར་བཏགས་པ་ཡིན་ནོ།།དེ་ལྟར་ན་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ངེས་པ་ལ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ངེས་པ་ལ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ངེས་པའི་རྣམ་པར་ངེས་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། ཐམས་ཅད་ཐམས་ཅད་ལ་སྦྱོར་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །སོགས་པའི་སྒྲས་ནི་ངེས་པ་མེད་པར་མི་འགྱུར་རོ། ། འདིའི་ཐ་དད་བྱེད་ཐ་དད་མིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་དེ་ནི་བདུན་པའི་ཚིག་གཅིག་པ་ཡིན་ནོ། །འདིའི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཚོགས་པའོ། །འདིས་ནི་ཕྱོགས་སྔ་མའི་དོགས་པ་བསུ་བ་ཡིན་ནོ། །འདིར་འདིའི་བསམ་པ་ནི་གལ་ཏེ་ཡང་མེ་ལ་སོགས་པའི་ཚོགས་པ་ལས་དུ་བ་སྐྱེ་བ་དེ་ལྟ་ན་ཡང་བརྒྱ་བྱིན་གྱི་སྤྱི་བོ་ལ སོགས་པ་ལས་ཀྱང་འབྱུང་བ་ཡོད་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ།།དེ་ལ་འདིར་འགྱུར་ཏེ། མེ་ལ་སོགས་པའི་ཚོགས་པ་ལས་ངེས་པར་སྐྱེ་བ་ཅན་གྱི་དུ་བ་ཅི་ལྟར་མཚན་ཉིད་དང་བྲལ་བའི་ཚོགས་པ་ལས་འབྱུང་བར་འགྱུར་ཞེ་ན། དེ་ནི་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ།

"于瓶等某无我未见"者，是依他意说"于无我等"，若非如此，我本性超越故，如何于瓶等亦无。若于现前瓶等某无我未见命等，如是于彼未见亦如何于所缘相成之瓶等返，事无我安立未见我生疑。
"若有彼则成彼"者，若有事第三蕴，则于何处无我返时亦无我，即彼彼处。于活体无我返时亦有我事。然"虽无有返"者，如说命等无返为同品，因命等从同品不返时于无无返故。如是亦未显命等同品有。
"若无返无随行"者，若离同品无返亦不许随行。见与未见彼等为因果性之能立故，是假立。如是"于所立定能立"等，于所立定不成能立定之决定，一切于一切当配故之词义。"等"字摄取无定。
"此差别作非差"等，彼为七格词一致。"此"者，为聚合。此迎前分疑虑。此中此意为：若从火等聚合生烟，如是从帝释顶等亦有生。于此成：从火等聚合定生之烟，如何从离相聚合生？彼非有。

།གང་གི་ཕྱིར་མེ་ལ་སོགས་པའི་མཚན་ཉིད་དང་བྲལ་བའི་ ཚོགས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཐ་དད་པར་བྱེད་པ་དང་ཐ་དད་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་པའི་ངོ་བོ་གང་གིས་མེ་ལ་སོགས་པའི་ཚོགས་པས་དུ་བ་སྐྱེད་པར་བྱེད།དེ་ནི་མཚུངས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཐ་དད་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་བས་ན་ཚོགས་པ་གཞན་ལ་རག་ལས་པ་ཅི་ལྟར་ཚོགས་པ་གཞན་ལས་འབྱུང་བར་འགྱུར་བའམ། འབྱུང་བར་འགྱུར་ན་འབྲས་བུ་རྒྱུ་མེད་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་སྐྱོན་འདི་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །གང་གི་ཕྱིར་ངོ་བོ་ཐ་དད་པ་མེད་པ་དེ་བས་ན་མེ་ལས་ཀྱང་དུ་བ་འབྱུང་བ་ཡོད་པ་དེ་ལྟར་ན་འབྲས་བུའི་རྒྱུ་འཁྲུལ་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ན་ཐ་དད་པར་བྱེད་པ་དང་ཐ་དད་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་པ་ཁས ལེན་ན་ཐ་དད་པའི་ངོ་བོ།ངོ་བོ་ཐ་དད་མེད་ཉིད་ཉམས། །དངོས་པོ་གཅིག་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལན་གྱི་ཚིག་ཡིན་ནོ། །དེ་ཉིད་ནི་དེ་ལྟར་ནི་འགྱུར་མོད་ཀྱི་དུ་བ་ལ་སོགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་འཆད་པར་བྱེད་དོ། །དོན་གཞན་དུ་གྱུར་པའི་ཚོགས་པ་ནི་བརྒྱ་བྱིན་གྱི་སྤྱི་བོ་ལ་སོགས་པ་ནི་རང་བཞིན་ཅན་ནོ། ། ཇི་ལྟར་མེ་ལས་དངོས་སུ་འབྱུང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་མངོན་སུམ་སྟེ། མེའི་ཡུལ་ཅན་གྱི་མངོན་སུམ་གྱི་ཤེས་པ་ཡུལ་ཅན་ཡིན་ཏེ་མེ་ནི་དུ་བའི་རྒྱུ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྒྱུ་དེ་ཡིན་པར་རྟོགས་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དུ་བའི་རྒྱུ་ནི་མེ་ཡིན་ཏེ། ཇི་ལྟར་མངོན་སུམ་གྱིས་སླུ་བ་མེད་པར་རྟོགས་པ་དེ ལྟར་རྗེས་སུ་དཔག་པས་ཀྱང་ངོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།།དེ་དང་འབྲེལ་པ་ཅན་གྱི་རྫས། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་འོ་མ་དང་འབྲེལ་པའི་རྫས་སོ། །ཅི་སྟེ་འབྲས་བུ་རུལ་པའི་སྤྱི་ལ་བརྟེན་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རུལ་པ་ཐ་དད་པ་ལ་ཡང་གཅིག་ཉིད་དུ་ཞེན་པའོ། །གཅིག་ཉིད་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ནུས་པ་དག་ལ་ཡང་གཅིག་ཉིད་དུ་ ཞེན་ནས་གཅིག་ཉིད་ཀྱི་ཐ་སྙད་ལ་བརྟེན་པ་ཡིན་པར་བརྗོད་དོ།།དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དུ་ན་རྫས་ནི་བདག་ཕུལ་དུ་བྱུང་བའི་མཚན་ཉིད་ཅན་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ནུས་པ་རྫས་བཞིན་དུ་ཐ་དད་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །དེ་ཉིད་ནི་རྒོལ་བ་སྔོན་དུ་སོང་བས་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། དེ་ལྟར་ནི་འགྱུར་མོད་ཀྱི་འདི་བདག་ཅི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ སོ།།བདག་ཉིད་དུ་གྱུར་པའི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དངོས་པོའི་རང་བཞིན་དུ་གྱུར་པའི་ནུས་པ་དང་འབྲས་བུ་དག་ཕན་ཚུན་འདྲེས་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་དང་སྦྱར་རོ། །གཅིག་པོ་དེས་ཞེས་བྱ་བར་དགོངས་སོ། །ཡན་ལག་གི་དངོས་པོའི་རྟེན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དུ་བ་དང་བུད་ཤིང་གི་འགྱུར་བ་ལ་ཡན་ལག་སྟེ་རྒྱུ་ཉིད་ཀྱི་དངོས་པོའི་ རྟེན་ཡིན་ནོ།།འཇིག་དང་བྱས་པ་ཉིད་གོང་དུ་ཇི་སྐད་བཤད་ཟིན་ཏོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་སོ།

因离火等相之聚合，以何差别与非差别体性，由火等聚合生烟？彼因相同故非差别。故依他聚合者，如何从他聚合生？若生则有果无因之过，此过非有。因无体性差别故，如从火亦生烟，如是果因错乱。如是若许差别与非差别，则失差别体性。
"无体性差别即坏"，"于一事"者，为答语。此即由"虽如是烟等"等而释。异成聚合即帝释顶等为自性。"如何从火直接生"等为现量，即火境现量智为境，因火是烟因故。"了知彼为因"者，烟因是火，如现量无欺了知，比量亦然之词义。
"与彼相属之事"者，与乳相属之事。"若依果腐败总"者，于异腐败亦执为一。"是一"者，说于功能亦执为一而依一之言说。实则事以自胜相为相故，功能如事异。此为显前诤故说"虽如是此自何"等。
"成自性"者，配为事自性之功能与果互不相杂。意为彼一。"支分事依"者，于烟与薪变为支分，即因性事依。"坏与所作性如前已说"者，由"说"等。

།གང་དག་དེ་གོ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་པར་མི་འདོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་དེ་ནི་མཉན་པར་བྱ་བ་ཉིད་དང་མཚུངས་པའི་ལྡོག་པ་རྒོལ་བ་གང་དག་གོ་བར་བྱེད་པ་ཉིད་དུ་མི་འདོད་ཀྱི། སྲོག་ལ་སོགས་པ་མཉན་པར་བྱ་བ་ཉིད་དང་ མཚུངས་པའི་ཆོས་ཅན་གོ་བར་བྱེད་པ་ཉིད་ཡིན་པར་འདོད་པའོ།།རང་བཞིན་གྱི་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་ནང་དུ་འདུས་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དབེན་པའི་བདག་ཉིད་དུ་གྱུར་པས་དེ་མེད་པའི་ཐ་སྙད་དུ་རུང་བའི་བདག་ཉིད་དུ་གྱུར་པ་རབ་ཏུ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །བརྒྱུད་པས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་འདི་ལྟར་རྒྱུ་དང་ ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་ལྡོག་པས་ན་འབྲས་བུ་དང་ཁྱབ་པར་བྱ་བ་མེད་པར་སྟོན་པར་བྱེད་དོ།།དེ་ལ་ཡང་རང་བཞིན་འགོག་པའི་ཕྱིར་ཇི་སྐད་དུ་བཤད་པའི་རྣམ་པས་རང་བཞིན་གྱི་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་ནང་དུ་འདུས་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལ་ཡང་སྐྱེས་བུ་མ་མཐོང་ལས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་གང་གི་ཕྱིར་སྐྱེས་བུ་མ་མཐོང་བ་དེའི་ཕྱིར་ སྐྱེས་བུ་མ་མཐོང་བའི་རྒྱུས་སྐྱེས་བུ་ལྡོག་པས་སྲོག་ལ་སོགས་པ་ལྡོག་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ།།འདི་སྐད་དུ་གང་གི་ཕྱིར་སྐྱེས་བུ་མ་མཐོང་བ་དེའི་ཕྱིར་དེ་ལྡོག་པས་སྲོག་ལ་སོགས་པ་ལྡོག་པར་ངེས་པར་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པར་འགྱུར་རོ། །དོན་འདི་ནི་སློབ་དཔོན་ཕྱོགས་ཀྱི་གླང་པོས་རིགས་པ་བརྟགས་པ་ ལོགས་ཤིག་ཏུ་མཛད་པ་ལས་བཤད་པ་ཡིན་ནོ།།གཞུང་གང་གིས་ཤེ་ན། གཞན་ལ་མ་མཐོང་བའི་ངོ་བོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། སློབ་དཔོན་གྱི་གཞུང་འདིས་ལྡོག་པ་ཅན་གྱི་གཏན་ཚིགས་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བའི་གཏན་ཚིགས་སུ་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་མི་སྣང་བའི་ཡུལ་མི་ དམིགས་པ་ལ་ཡང་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་རྟོགས་སོ།།དེ་བས་ན་དམིགས་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱིར་གྱུར་པ་ཉིད་ཀྱི་ཁྱད་པར་སློབ་དཔོན་བཞེད་པ་ཡིན་ནོ། །ལས་ལ་ཡོད་པའམ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལས་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ལ་དམིགས་པའི་སྒྲས་ལས་ཀྱི་བྱ་བ་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ། །བྱེད་པ་བསྒྲུབ་པ་ནི་བྱེད་པ་པོ་ལ་ ཡོད་པ་ཡིན་ནོ།།ཁྱབ་པ་དང་ལྡོག་པ་མེད་པ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དམིགས་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱིར་གྱུར་པ་དེ་འདྲ་བའི་དོན་ནི་གང་དང་གང་ལ་དེ་འདྲ་བའི་རང་བཞིན་ཡིན་པ་དེ་དང་དེ་ལ་དེ་འཛིན་པར་བྱེད་པའི་དམིགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཁྱབ་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟ་བུར་གྱུར་པའི་ཤེས་པ་ཡང་ན་ཡུལ་མེད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལྡོག་ པ་མེད་པ་ཡིན་ནོ།།ཡུལ་ཅན་དག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་མེད་པའི་ཐ་སྙད་དོ། །མི་དམིགས་པ་དེ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དམིགས་སུ་མེད་པ་སྟེ། དམིགས་པའི་སྒྲས་བློས་བརྗོད་པའི་ཕྱིར་རོ།

"不许彼为能表"等者，即诤者不许彼与所闻性相等之返为能表，而许命等与所闻性相等之有法为能表。"摄入自性因中"者，因如实成为离性自体，故能成立无彼言说之自体性。
"间接"等者，如是因与遍者返故，显示无果与所遍。于彼亦遮自性故，如所说相摄入自性因中。
"又从未见士夫"等者，因未见士夫故，由未见士夫因，士夫返时命等无返。此说：因未见士夫故，彼返时命等返不定。此义阿阇黎陈那于别造《理择》中已说。
问：由何论文？答：由"于他未见体性"等。由此阿阇黎论文说返相因为疑因。故于不显境不得亦为疑惑。因此阿阇黎许所缘相成之差别。
"于业有"者，以所缘声说业作用于业能立。作者能立在作者。"无遍及返"者，如是所缘相成义，凡于何有如是自性，即于彼有彼能取所缘，此为遍。如是智亦非无境，此为无返。"境者"者，为无言说。"彼不得"者，为不可得，因以所缘声说智故。

།མེད་པ་ཉིད་ཀྱི་རང་བཞིན་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དགག་པ་ལས་ཟློག་པ་ཡོད་པ་ཉིད་ཀྱི་རང་བཞིན་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་མེད་པ་ཉིད་ཀྱི་རང་བཞིན་ ཡིན་པ་ཞེས་བརྗོད་དོ།།ཤེས་བརྗོད་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བའི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཅིག་བཞིན་དུ་འགྱུར་བའི་ཟླས་དབྱེ་བས་མ་ནིང་གི་རྟགས་ཡིན་ནོ། །དེ་ཉིད་ཡུལ་ཅན་དག་ཡིན་ནོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཤེས་པ་ཡོད་པ་ཉིད་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ཚིག་གསུམ་པ་ཅན་གྱི་ཟླས་དབྱེ་བ་ཡིན་པར་བཤད་དོ། །འདི་གཉིས་ལས་ ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཐོང་བ་དང་མ་མཐོང་བ་དག་ལས་ཡུལ་ཅན་ལ་ཡུལ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དང་ལྡོག་པ་དག་གཟུང་ངོ་།།མེད་པའི་ཤེས་པ་ལ་སོགས་པའི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་སྒྲས་ནི་མེད་པའི་སྒྲ་ལ་སོགས་པར་རུང་བ་དེ་ཉིད་འབྲས་བུ་གྲུབ་པས་ན་སྟེ། རུང་བ་དེ་ཡང་བདག་ཉིད་དུ་གྱུར་བ་ཡིན་པ་དེ་ལྟར་ན་ རང་བཞིན་གྱི་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་ནང་དུ་འདུས་པ་ཡིན་ནོ།།དགོས་པ་གང་གིས་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་སྟེ་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་འདིའི་བསྡུས་པའི་དོན་ནི་ཤེས་པ་ནི་རང་རིག་པའི་བདག་ཉིད་ཅན་ཉིད་ཡིན་གྱི་འདིའི་ཤེས་པ་གཞན་གྱིས་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་དེ་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཉམས་སུ་ མྱོང་བ་སྨོས་པ་མཛད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ།།བརྗོད་པར་འདོད་པའི་ཡུལ་ལས་ཡུལ་གཞན་གྱིས་ཉེ་བར་བསྒྱུར་བ་གཞན་དང་འདྲེས་པ་ཅན་ཏེ། རང་རིག་པའི་བདག་ཉིད་དུ་སྣང་བར་འགྱུར་བ་དེའི་ཚེ་ཐ་དད་པ་ཤེས་པ་འདིའི་ཤེས་པ་འདི་ལས་ཐ་དད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་འདི་རྣམ་པར་འཇོག་པའི་ཕྱིར་རོ། །དཔེར་ན་གོས་ལ་ཚོན་ བཞིན་ནོ།།ཞེས་བྱ་བ་ནི་དཔེར་ན་གོས་ལ་ཚོན་གཞན་གྱིས་བསྒྱུར་བ་ན་རྒྱུ་གཞན་ལ་ལྟོས་པའི་ཕྱིར་དམར་པོར་ངེས་པ་མེད་པ་ལྟ་བུའོ། །དངོས་པོ་ནི་སྐྱེད་པར་བྱེད་པའི་རྒྱུ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལས་འགྱུར་བ་དེ་ལྟར་ན། དངོས་པོ་རྒྱུ་ལས་འབྱུང་བ་ཉིད་ན་སྟེ། མི་རྟག་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །དེའི་དངོས་པོ་དེ་ལའོ། །ཆོས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐ་ དད་པའོ།།གང་གིས་དངོས་པོ་འཇིག་པ་དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་དངོས་པོ་འཇིག་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་སོ། །བརྒྱུད་པ་འདིས་ཅི་ཞིག་བྱ་བ་ནི་དངོས་པོའི་རྒྱུས་མི་རྟག་པ་ཉིད་ཐ་དད་པ་སྐྱེད་པར་འགྱུར་ཞིང་དེས་འདི་འཇིག་པ་ཡིན་ནོ། །འཇིག་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མདོ་ཡིན་ལ། དེ་ཉིད་ནི་མི་རྟག་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་འཆད་ པར་བྱེད་དོ།།ཅིར་ཡང་མི་འགྱུར་མོད་ཀྱི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་གཞན་གྱི་ཡིན་ནོ། །དངོས་པོའི་བདག་ཉིད་དུ་གྱུར་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་དངོས་པོའི་བདག་ཉིད་དུ་གྱུར་པ་ཡང་དེ་ཡིན་ལ་འཇིག་པའི་རང་བཞིན་ཡང་ཡིན་པས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཁྱད་པར་གྱི་བསྡུ་བའོ།

"为无性自性"者，因从遮返即有性自性故，说为无性自性。"知说疑惑"者，如一转变对分故为中性相。彼即为境者。故由"知有性"等说为三词对分。
"由此二"者，从见与未见于境者显境故，取随行与返。"无知等"者，等字摄无声等，彼由果成立故。彼亦成自性，如是摄入自性因中。
"为何义经验即显示"者，此摄义为：知为自证性，此知非由他经验，为显示此故说经验。
从所欲说境由他境转变杂合，现为自证性时，为安立此知异于彼知故。如衣染色，譬如衣由他染转变时，因待他因故无定红。
事为能生因，从彼转变如是，事从因生时即无常性。于彼事。"法"者为差别。因事坏故说"事坏"。此间接何为？由事因生无常性差别，彼令此坏。"坏"者为经，彼由"无常性等"等而释。
"虽不成何"等为他说。"成事自性"等中，既成事自性亦为坏自性者，为差别摄。

།དེ་བྱེད་པས་ན་གལ་ཏེ་མི་རྟག་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཆོས་བདག་ལ་ཕན་ འདོགས་པར་བྱེད་པར་ཡང་འགྱུར་ཏེ།བུམ་པ་ལ་སོགས་པའི་འཇིག་པའི་རང་བཞིན་ཡང་ཕན་འདོགས་པར་བྱེད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །དེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཇིག་པར་བྱེད་པ་ཉིད་དུ་མངོན་པར་འདོད་པ་མི་རྟག་པའི་བདག་ཉིད་ཅན་གྱི་ཆོས་སུ་འགྱུར་ན་འགའ་ཞིག་ཀྱང་མ་ཡིན་ནོ། །འབྱུང་འཇིག་ཅན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གནས་སྐབས་གང་ལ་ གཞན་གྱིས་ཀྱང་འདི་འཇིག་པར་འདོད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།།དོན་དམ་པར་ནི་སྐད་ཅིག་མ་རེ་རེ་ལ་དངོས་པོ་རྣམས་འབྱུང་ཞིང་འཇིག་པའི་དཔེ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཚེ། དེ་ལྟར་མེད་ཡོད་ཇི་ལྟར་རུང་། །གལ་ཏེ་སྐད་ཅིག་ཀྱང་ལྟོས་མེད། །དངོས་པོ་འབྱུང་བ་མ་ཡིན་ན། །དངོས་པོ་འཇིག་པ་ལ་ལྟོས་པ་མེད་པ་ཉིད་ཡིན་ན་སྐད་ཅིག་ ཀྱང་དངོས་པོ་ཡོད་པ་ཐོབ་པར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།།དེ་ནི་དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་གྲུབ་པའི་མཐའ་སྨྲ་བ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཚེ། དེ་ལྟར་མེད་ཡོད་ཇི་ལྟར་རུང་། །གཅིག་ལ་ཡང་དེར་འདི་འདིའི་ཡོད་པ་དང་མེད་པ་ཇི་ལྟར་རུང་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །དེ་ཉིད་ནི་དངོས་པོ་མི་རྟག་པར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་འཆད་ པར་བྱེད་དོ།།སློབ་དཔོན་ཤཱཀྱ་བློས་སྦྱར་བ་ལས་ཚད་མ་རྣམ་འགྲེལ་ལེའུ་བཞི་པའི་ཊཱི་ཀཱའོ། །མུ་སྟེགས་བརྫུན་པའི་རྟོག་གེ་ཐམས་ཅད་འཇོམས་ནུས་བསྟན་བཅོས་ལུགས་བཟངས་ཐམས་ཅད་ཀྱི། །ཆ་ཙམ་བདག་གིས་བཤད་པས་མི་གཡོ་ཤིན་ཏུ་བརྟན་པའི་བསོད་ནམས་སྐྱེས་ཐོབ་པ། །དེས་ནི་སེམས་ཅན་ཚོགས་འདི་སྲིད་པ་གསུམ་པའི་ རྒྱ་མཚོ་དག་ལས་ཡོངས་དྲངས་ནས།།ཚངས་སོགས་ཀྱིས་ཀྱང་ཐོབ་མིན་སངས་རྒྱས་གོ་འཕང་དྲི་མེད་རྟག་ཏུ་ཐོབ་པར་ཤོག་།བཅོམ་ལྡན་འདས་འཇམ་པའི་དབྱངས་ཀྱི་ཞབས་སྒོམ་པ། སློབ་དཔོན་ཤཱཀྱའི་བློས་སྦྱར་བ་ཚད་མ་རྣམ་འགྲེལ་གྱི་འགྲེལ་བཤད་རྫོགས་སོ།། །།འདི་ནི་ལོ་ཙཱ་བ་རྨ་དགེ་བའི་བློ་གྲོས་ཀྱིས་བསྒྱུར་བའོ།

由彼作故，若因无常性法利益自我，瓶等坏性亦成能利益之词义。"彼"者，若成为能坏之无常性法，则全非。"有生灭"者，即于何位他亦许此坏之词义。
胜义中，诸事于刹那刹那生灭为喻。尔时："如是无有何能成？若刹那亦无待，事非生"者，事坏无所待时，刹那亦不得有事之词义。
"彼非如是"等为宗义。尔时："如是无有何能成？"者，于一中此为彼之有无如何能成之词义。彼由"事无常"等而释。
此为阿阇黎释迦慧造《量释》第四品疏。
能摧诸外道虚妄论，
善说诸正理之分许，
我说获不动坚固福，
愿彼普度有情众，
出离三有大海中，
恒得梵天难证得，
无垢佛果功德位。
礼敬文殊足下修习者阿阇黎释迦慧所造《量释疏》圆满。此由译师玛格瓦罗卓所译。

